Skip to main content

Full text of "Benedicti papae XIV Doctrina de servorum Dei beatificatione et beatorum canonizatione"

See other formats 


MM\\m\ PAPI \l\ 

POCTRIW \ 

■11: NEBVORIin n 1:1 

BEATJI ICATIONi: 

k t a *: IFOH t u 

CANONIZATIONE 

IN SVNOPSIM UEDACTA 

AB L DE AZEYEDO. & 



BRUXELLIS. 

TYIMS SOCIETATIS BKMiH./E 

DI Plinp UAXPII HiMI l l n u i - . 
IDMIHI WRtTOIC, C . »^ T , 




^ ^ > =o. 45. GENT 



Digitized by Googl 



Digitized by Googk 



DOCTRINA 

■ 

DK 

BEATIFICATIONE 

CANONIZATIONE. 

■ 



BENEDICTI VkVJE XIV 



DOCTRINA 

DE SERVORUM DEI 

BEATIFICATIONE 

< 

ET BEATORUM 

CANONIZATIONE 

IN 8YNOPSIM REDACTA 

AB EMM. DE AZEVEDO S. J. 

SACRORUM RITUUM COS8ULTORB. 




BRUXELLIS 
TYPIS SOCIETATIS BELGIC.E 

DK PROPAGARDIS BONIS LIBRIS 
ADMINISTR ATORE C. J. DB MAT 

M.i dlCtA DE LA BiTTBRIF. , 2V 

MDOOCXL 

Digitized bv Google 



Digitized by Google 



At 

SANCTISS. DOMINO NOSTRO 

BENEDICTO PAPvE XIV, 

PONT. OPT. MAX. 



EMMANCEI. DE AZEVEDO S. J. 



I 

Admirandi operis tui , BEATISSIME PATER , De servorwn Thx bcatificatione, tt sancto— 
rum canonizatione , ante aliquot annos, mo curante, una cum rcliquis prsestanlissimis tuis 
operibus editi, et publka ac ccleberrima disputationepostea propugnanli , synopsim hanc a 
doctissimis bominibus vebementer expctitam , et omnium studiis magnoperc profuluram , 
intra privatos parictcs diutius continendam non censui. Est illa quidem nonnullorum sanc 
doctorum hominum opinio , magnis atque eximiis exccllentium scriptorum opcribus minus 
bene pcr hujusmodi epitomas consuli , immo ct offici valde solcre : Gcri cnim , ul hae tum 
impcnsee compcndio, tum brevitatis lenocinio plerosque alliciant ; atquc ita cariora illa atquc 
longiora niinus vulgo expetanlur, sensimque obsolescant. Id equidem in aliis aliorum scri- 
ptis contingerc posse confiteor : Tuis vero hujusmodi contractio , ac brcvitas non horainum 
fastidium ullum aut contemptum ailert, sed studium ac cupiditatem inccndit. Ut limpids ac 
salubris aquae venam fortequis nactus , ita ejus sapore ac separata utilitatc capitur , ut statim 
de fonte ipso cogitet, nec, nisi eo dcprehenso, conquicscat : sic in hisce scriptorum tuorum 
tamquam rivulis plenoa illos atque uberes fontcs, undctanta voluptas ac salnbritas cxistit, 
cupidissime homines requirunt. Abfui totum fermc tricnnium ab urbc Roma quod mihi 
tcrapus in ltalin Germanieequc peregrinalione magnam partem consumplum est. Pcrcrebucrat 
autem illud,nescioquo pacto, invenissc mc in conspcctu SANCTITATIS 1\)M gratiam ; 
patuissc mihi ad Tc cerlis ac stalis unhiscujusquc hebdomadis diebus aditus , quos cosdom , 
mc Urbcm rclinqucnlc, amicis quibusdam raeis, tamquam honoris fclicilatisquc mea?, dum 



Digitized by Google 



II 

ego abessem , vicariis annuente , fuisse patefartos : benevolenliam singularem , qua me 
prasc^ r\^<l^i^li'\i$|&mper fueras, notant incredibilem bcnignitatem, qua eumdem me el 
discedentem fuvras prosequutus , et absentem bumanissimis ac crebris littcris dignarere , non 
ignorabant. Itaque incrcdibiles ad me concursus hominum Gebanl : a summis principibus, 
ipsisquc adeo civitatum magislratibus colloquii , hocist de Te tuisque rcbus , studiii praeser- 
tim ac scriplis,audiendi tamquam aboculalo reccntique tcste, cognosccndique causa cvocabar. 
Cum scptcm S. R. E. amplissimis cardinalibus, cum aliquot Apostolics Sedis prautan- 
tissimis nunciis , cum plurimis Benedictinis abbatibus, quorum est in Germania catholicoe 
rcligionis sludium accrrimum , ad camque tum rctinendam , tum propagandam singulare 
sidium constitutum, diu multumque vcrsatus sum. Non tamquam ex Urbe Romana, 
;is rebus ita poscentibus, ct privatam obcausam profcclus, scd vcluliquidam a tuisaxlibus 
ex luoquc propemodum convictu missus non a Tc quidem , scd dc Tc certe , publicus nun- 
cius atquc inlcrprcs ab omnibus excipiebar. Non illi ex mc Romanarum rerum quidquam 
cognoscere , scd tuarum nihil ignorare volcbant, nec mea ulla ab iis aut ingenii , aut do- 
ctrinffi, aut ejusmodi laudum, propter quas hominum congrcssus appcli conciliarique solcnt 
(quarum me cxperlcm cssc senlio, ncc illi non scntiebant) facultas, sed rerum tuarum 
scicntia ac lestatior uolitia cxpetebatur. Dici non polest, BEATISSIMK PATER , quam multa 
dc Tc, quam sedulo, quam amanter cx mc ubique qusesita sint. Sic intclligcbam , magnant 
csse hominum Tui admiralioncm , bcnevolenliam , ac charitatem prope majorem. Acta ponti- 
Gcalus lui niulta praeclara profcrcbantur : divine animi tui virtutes commemorabantur : 
ingcnii doctrinfcque tiue prastantissinia mouumenta recenscbantur. In quo quidcm non tam 
illud mihi mirum videbatur , ca cx mc qurcri , qute uon minus, quam mihi , nota iis cssent , 
qui qiucrercnt , quam jucundum erat , uotarum pcrvulgatarumque rcrum mcntioncm ila gra- 
tam accidere, ut tamquam dc ignolis ignoratisque doccri a mc, ac commonelicri homines 
vellent. Jam vcro, quwad dicm scripta lua cdidisses, quam s»pe, quibusque in locis, quo- 
rumque opiticuni formis esscnt cxcusa, qu» nova absolvisses , ac prelo parata habcrcs, qiue 
lum scriberecogitares, de iis erat frcquentissima , atque omnium jucundissima percunctalio. 
Animadvcrtcbam autcm , in hac tota inquisitionc atquc scrmone , mirari satis homincs non 
posse , undenam Tibi , in Unta vit» omnis tu» maximarum rerum occupalione, tantum tcm- 
poris ad lcgcndum , ad commentandum, ad scribcndum suppoterc polucrint, quantum ad 
agcnda , qua? tam multa , tamquc admiranda in pontiGcalu tuo isto vcre maximo gesscris, 
exiguum csse vidcrctur. Illud vcro, nisi oculis ipsi suis quodammodo ccrncrcnl, ncmini 
tcstilicanli sc credituros , sajpe narrantes audiebam , Tc, ista tam longa»va telate cumsis, 
qua reliquis mortalibus cl agcndi, et commcntandi , naume quadam lcgc, facultas cripitur, 
usqucadco ingcnii tncntisque viribus vigere , ut ct prseclarissimis sumrai ponlifieatus aclio- 
nibus, ct doctissiinis tucubrationibus tuis non modo iis hominibus, qui nunc sunl , vcrum 
cliam conscqucnti omni jwslcritati prodcssc pcrgas. 



Digitized by Googl 



Hsec Tu, BEATISSIME PATER, quibus tantam omnium mortalium admirationem tam- 
que iocredibilem amorem Tibi conciiiasti , dum prsestas, nosquc , ut ca quamdiulissime pra?- 
stare possis , optamus idque a Deo immortali una omnium voce votisquc in id unum conspi- 
rantibus pctimus, patere, qu» tua benignitas est, hanc a me ad Te prfficeUentissimi operis 
tui synopsim, publici juris (actam, mitti, tuoque nomine sanctissimo inscriptam in vulgrus 
prodirc : quo et sludiis hominum legendi tua, iis saepius edendis ac vcluti multiplicandis , 
salisfiat, et ego quam multa Tibi debeam , quamque sim nomini majestatique tu« deditus at- 
que devotus, hoc tibi opelhe mcaa quantulum id cumque est , dedicans, aliqua ex parte intel- 
ligi possit. Pedes sanclissimos tuos humi provolutus deosculor, mihique ut bcnedicas, 
BEATISSIME PATER , supplex oro. 



Digitized by Google 



Digitized by Goo< 



SYNOPSIS 

TOTICS OPEBIS 

DE SERVORUM DEI BE ATIFIC ATIONE , 

ET BEATORUM CANONIZATIONR 

■ - ■ ■ — " ■ ■ i i = = i ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ aaefiga^^e 

LIBER PRIMUS. 



CAPDT L 
De superttiUota Apotheori Gentilbtm. 

1. Apothcosis Gentilium, scu consecratio, sole- 
mnis crat alicujus hominis intcr deos adscriptio : 
ejusritum Herodianus, ct Oio fusc describunt. 

2. etc.ChristiDomini ApotheosimTiberiusCaesar, 
cum ejusdem acta, ac prodigiorum ejus narrationcm 
a Pilatoacccpisset, apud senalum tentavit, uli refe— 
nint Tcrtullianus, (ln Apolog. e. 5 ) Euscbius ( /. 2 
hist. eccl. c. 2 ) aliique. Scd renuente senatu , quod 
ante ipsius decretum Christi cultus diflususjamlatc 
fuissct, Tiberius adhuc in scntentia perstilit, ct 
christianorum accusatores edicto cocrcuit. 

9. Tentatam quoque Christi Apotheosim ab Ha- 
driano, et Alexandro Severo, scribit Lampridius 
(tn Alex. Sever. c. 43), percrebuerat quippc fama 
miraculorum ejus, de quibus Josephus Hebreus 
(l. 18 antiq. c. 4) , aliiquc scripserunt. 

10. Cum hac Genlilium Apolhcosiconvenire san- 
ctorum canonixationcm, ab eaquc dcrivari conten- 
dunt haeretici recentiores : sed perpcram. 

11. Nam primo : Sanctorum canonizatio solida?, 
serioque pcrpcnsx assertionis multorum testium de 
heroicis gestis, ac de miraculis innititur : Gentiliura 
▼ero Apotheosis ex vana unius relatione de recepto 
in coelites consccrando ut plurimum conficiebatur , 
ut de Apotbeosibus Rorauli, Octaviani , et Drusillx, 
significant Livius (/. 1), Suetonius (in vit. Oct. 101), 
Plutarcbus (tn vit. Romul) , et Dio (l. 59 p. 6hS.) 

12. Secundo : apud Gentiles fiebant Apotheoses 
dumtaxat imperatorum, utcumque impiorum , fcrai- 
narumque augustarum; nequeenim ex divi titulo, 
privatis quibusdam attributo, eorumdem certo infe- 
runtur Apotheoscs: canonizationes vero de quo— 
cumque, et cujuscumque conditionis homine pera— 
guntur, habita solum ratione virlutum, seu morlis 
pro Christi fide obiUe, miraculorum. 

13. Tertio : consecratus in Apotheosi, tamquam 
deus habebatur : canonizatus aulem ab Ecclcsia, 

DOCTBJIU. 



tamquam senros, el amicus Dei colitur juxta S. Eu- 
sebium Emissenum ( Serm. de S. Rom. M. t. 6, bibl. 
PP. p. 671.) S. Augustinum (/. 22, de civit. Dei 
c. 10 ) , S. Cyrillum Alexandrinum ( cont. JuL l. 
6, to. 6, pag. 203), S. Cyprianum (de exhort. 
martyr. p. 526), aliosque, et ut staluit conciliura 
Niccnnmli. (ocf. 3, to. k, colIccL Hard. col. 150), 
ila ul ncque angclis, neque B. Virgini divinus cul- 
tus exhibealur. 

14. Hinc ortum habuit theologorum doctrina de 
cullu Latrim, Civilit observantia , Dulia et Hiperdu- 
lia. PrimusexceuentittdivinB respondet : secundus 
humanae, positse in virtutibus, cl dignitalibus bu- 
manis : tertius mcdix intcr illas, nempc gralias, ct 
gloriffi sanctorum : quartus tandem Chrisli huma— 
nitati , ac B. Virgini proptcr singularcra ipsarum 
inter sanctos excclienliam cst tribuendus. 

15. Latriam esse servitutem , soli Dco dcbitam , 
docct S. Augustinus (/. 10 de civ. Dei c. 1 et L 20 
cont. Fautt. c. 21, to. 8). Adorationem vero diver- 
simodc Deo, B. Virgini, ac sanctis deberi explicat 
S. Joannes Damasccnus (orat. 3 de Imag. to. 1 
pag. 361) ; ita ut Dei adoratio Latriam : sanctorura , 
Duliam significet , ut ostendunt Hadrianus, et Pe- 
trus de Wallenburch (to. 2 de Fid. contro. L 12.) 

16. Sanctorum igitur canonizalio in doctrina 
catholica de sanctorum cullu, invocationc, et inter- 
ccasione fundatur, el ab anliquissima oritur Eccle&i» 
disciplina, juxta quam colendi sunt sancti, qui non 
privatorum , scd Ecclesia? judicio fucrint approbati. 
Keligioso autem sanctorum cultui ipsa sacra Scri- 
ptura (Auro. c. 22, v. 31, Jotue c. 5, v. 13, 14, 15. 
3, Reg. c. 18, v. 7, et 4. Rcg. 2 et 4) suffra- 
gatur. 

17. Non tamen frcqtiens in ea occurrit mentio in- 
vocationis sanctorum : in veleri quidem Testamento, 
nc populus Hcbrxus in idololatriam prolabcretur : 
in novo autem, ne genliles ad unius Dei fidcmre- 
center conversi, a vcra religione atlenta mortuorum 
invocatione, alienarentur, quasi deos non abjicc- 
rent, sed mutarent. 

1 



Digitized by Google 



DE BF.ATIFICATIONE ET CANONIZATIONE 



18. Falsis itaque numinibus, corumque fcstis nc- 
fartissummot»,per canonizaUonescullussanctorum, 

giasquc eorum solemnitatea Tbcodorelo tcste (Serm. 
de Mart. p. G07 , I. 4) , inducta fucrc : deorum 
vero fana in martyrum templa convcrsa sunl, ut 
tradit S. Gregorius (/. 2, Dial. c. 8, t. 2). 

CAPUT II. 

De martyrumjuxta antiquam Eccletia disciplinam 
differentiit , et eorum eultu. 

1. 2. Fidem christianam tcmpore pcrsecuUonum 
dcrclinqucntcs , Negatores, Lapsi, Blasphemi ap- 
pcllati fuerunt. Idolis cultum, sacrificium, aut tbus 
oircrentcs, Idololatra, Sacrifxcati, ac Thurificati. 
Testantes coram magistratibus , se Cbristum non sc- 
qui, aut rclinquere, libello judicibus exhibito, a 
magistratibus obtento, Libellatici dicebantur. 

3. Qui rclicUs omnibusfugiebant, nepcrsecutioni 
succumbercnt; aut qui Christum confessi a patria 
pcr magistralus cxpellcbantur , Extorium nomen 
obtinuerunl, et a S. Cypriano (ep. 56, ad Tibarit.) 
inter martyres recensentur. 

4. Qui vero Christum palam confitebantur, sed 
soluta pecunia sc a vexaUonc rcdimcbant , libcllo 
securilatisobtentu , utcumque /loetfafiii dicU fuerint, 
cisque Tcrtullianus (/. de fug. ad Fab. c. 12) 
lapsorum notam inusscrit; a S. Petro Alcxandrino 
(Can. 12, t. 1, collect. Bard. col. 231) excu- 
santur. 

5. ctc. Poenas demum, et mortem pro Christi 
fide subcuntes , Professorum, Confessorura, et Mar- 
tyrum Utulo insignili fucrunt. Profetsoret quidcm , 
qui spontc martyrio se ofierebant : fas enim est 
christiano sponte actus fidei exleriores opportunc 
profiteri, Ucet inde tyranni sumpluri sint occasio— 
ncm eos occidendi. Confestores quamquam nupc 
dicantur, qni post laudabilcm vitam in pacc quie- 
scunt, olim tamen ii erant , qui Christum coram fi- 
dei hostibus confessi, ac tormenlis aflccti, his supcr- 
stitcsmoriebantur; quare hocnomenaliquando veris 
ctiara martyribus communicatum est, teste Galcsino 
(m not. adsuum Martyrol. 17, Kal. Febru. ad 
S. Felic. cmfess.) cum aliis. Martyres tandcm dicU 
sunt, qui pro fidei defensione moriebantur, aut 
qui post atrocissima torraenta in paoo quiescebant, 
ex S. Thoma (2,2, qu. 124, ar. 4, ad 4) et ex 
pluribus monumentis apud Euscb. (/. 5 , hist. c. 2, 
p. 211.) 

8. etc. Martyres alii designati, alii consumati, 
sive coronati, et alii vmdicati dicebantur. Designati, 
quibus mortis scntentia fuerat tanlum notibcata. 
Consumati, seu coronati, qui tormentorum vi obie- 
rant. Vindicati, quibus ecclesiastico judicio cultus 
fuerat delatus. De his martyribus vindicatis intelli- 
£i-nda sunt antiqua monumenta, cultum erga mar- 
tyres, eorumque reliquiasprsseferenUa, ut epistola 
ecdesi» Smyrnciisis [apudEtuc b. 1. 4, hist. cap, 15, 



pag. 170) de cultu erga S. Polycarpum, acla 
S. Ignatii martyris [ap. Rui. in Acto. MM. p. 19) , 
ctbissufiragantesTcrtullianus (/. de ani. I. de resur. 
car. c. 43, etin scor. c. 12), Cyprianus(epMf.38), 
aliiquc. Quare primis ctiam Ecclesia; saxulis ad 
ccclcsiasUcam pertinuit disciplinam, ut martyres , 
non quidem privato,scd publico Ecclesis judicio, 
approbati colerentur. Ideo archidiaconus Ca?cilia- 
nus apud Optatum Milcvitantum (/. 1, adver. 
Parmen.) Lucillam reprehcndit, quod antc commu- 
nionem ossa vel non martyris, vel marlyris non vin- 
dicali oscularetur. 

CAPUT III. 

De coUectione actorum martyrii, et eorum examine, 
et ecclesiastico super illis judicio. 

1. ctc. Episcopalissollicitudo in colligcndis since- 
ris martyrura actis dignoscitur ex libro dc Roma- 
nis Poutificibus ; juxta qucm S. Clemens notarios 
ad id munus constituit; S. Fabianus subdiaconos 
addidit, qui notariis invigilarcnt : S. Anlerus gesla 
martyrum a notariiscxquisivit, el in ccclcsia recon- 
didit; ac propterea martyrio coronatus csl. Ita Ba— 
ronius, et Florentinus (m Praf. ad martyrohgia 
ab iptis edit.) , aliiquc adversus quosdam auctores 
scntiunt ex eodcm libro, cujus auctoritatem a ca- 
lumniis tuereticorum vindicat Ciampinus (m exam. 
Ubr. Pont. sect. 12.) Hic Ecclesio; Romanaj mos 
colligendi acta martyrum ad alias dimanavit eccle- 
sias : inccrtum tamen, utrum lege , an exemplo. 

4. 5. Huc spectant acta proconsularia , conti- 
nentia processum condemnationis. Martyrum , qus 
vel cbristiani a notariis genlilibus soluta pecunia 
obUuebant, vel a christianis intcr gentiles notaria- 
tum excrcenUbus consignabantur : qui tamen a 
scribcndis persecutionum , et mortis cdictis abstinc— 
bant, ut dc S. Gcnesio Arelatcnsi babcturapud Rui- 
nart (tn actor pag. 473.) Item acta , quae chrisliani , 
gcntilibussc imraiscentes, dura martyr judici siste- 
retur, scribebant. In martyrum fcsUvitatibus eorum 
acta legebantur; sincera tamen,et a catholicis pro- 
batisque auctoribus scripta , uti dccrcvit Gelasius I 
(apud Fontani. post. anti. Horte p. 324), ct uU 
Hndrianus pontifex ( apud Mabillo. in didisquu de 
curs. Galli. § 1, n. 10) ad Carolum Magnum 
scripsit. 

(i. Actorum oollectioni succcdcbat examen , ut 
veri martyrcs secerncrcnlur i fakis proinani gloria, 
aut alio viUo intcrfcctis, dc quibus Tertullianus , et 
Cyprianus (epist. 6, ac Rogati. ep. 4, ad Presbyter. 
et Diac. ep. ad Antonian. et episU ad CorneL 
papam. ) 

7. 8. Examini succcdebat judicium ecclesiasti— 
cum pro decernendo martyribus cultu. Hoc judi— 
cium ad unumqucmquc episcopum in sua dicecesi 
pertinebat, ut nolavit Rellarminus (de San. beatifi. 
1. 1, rap. 8) cum aliis, sed in Africana ecclcsia ad 



Digitized by Google 



SYNOPSIS J.IBIU rmsii. 



3 



solura primatem Carthaginensem , et altarium, aot 
oratoriorum ercctione super martyrum scpulcra po- 
tissimum explert consuevit, ut innuit Prudentiiis 
(Hymn. 5 de eoro. apud Ruinart. m Aet. MM. 
p. 335) , et cx pluribus monumcntis eruitur. Hiuc 
Joseph Scaliger (m animadvers. ad Chron. Euseb.) 
scribit, martyrium proprie esse altarc, cineribus 
martyrum impositum , quod latine confesrio nun- 
cupatur. 

CAPUT IV. 

De martyrvm notitia ab una ad aliam eccletiam 
per litteras encyclicas transmissa. 

1. etc Morcm fuisse primis Ecc]esi*sa?culis, acta, 
et nomina martyrum ab una ad aliam ecclesiam trans- 
mittendi, ut martyrum cultus, episcoporum con— 
scnsu, ad singulas ecclesias extendcrclur, cruditi 
unanimiter sentiunt ; id adhuc testantibus ccclesis 
Smyrncnsis (apud Euseb. I. k hist. c. 15, p. 162\ 
aliaromque eccicsiarum ( EecL Goth. de Mart. 
S. Sabat ap. Ruinart.p. 527), ct cpiscoporum lit- 
teris encyclici*. Indc Tabultt ecclcsiasticaj , scu 
Fasti, et cx his Kalendaria, Martyrologia , et Pas- 
sionalia ortum duxcruot. 

k. ctc. Ad Romanam quoque Ecclcsiam, Roma- 
numque Pontificera cjusmodi epistolas transmissas 
fuissc, argumento sunt littcra S. Cypriani ad 
Moysen, aliosque romanos confcssores in carceri- 
bus dctcntos. ld ex cpistola S. Ignatii martyris ad 
Romanos (apud. Rui. in Act. Mar.pag. ll);ex 
actis S. Dionysii Areopagit» (apud. Sur. addL 
9 Oct. ) , ct ex epistola martyrum Lugduncnsium 
ad Eleutbcrium papam (apud. Eu. lib. 5 , hist. c. 3 
et k) nonnulli adstruunt; scd parum probabUiter. 
Ccrlius statuitur cx epistolis Pii papaj I apud Ba- 
ronium (ad. an. 66). 

8. clc. Idem valide conjicitur ex eo, quod Ro- 
mana Ecclesia , ac summi Pontifices alias ecclesias 
dc subcuntibus Romtc martyrium ccrtiorcs reddc- 
bant, ut innuit S. Cyprianus (epist. 3), ct uti digno- 
scitur cx scriptoribu»,ac monumentis exteris,eosdem 
martyres, eorumque cultum celcbrantibus. S. Feli- 
citas mcmoratur in martyrologio S. Hieronymi, et 
in antiquissimis litaniis anglicanis ( inter vet. ana- 
lect. Mabil. p. 68) S. Justinum, Romee passum, 
laudat Tatianus Assyrius (in orat. conl. Gent. post. 
oper. S. Justm.), cum aliis. S. Laurentium, Hippo* 
lylum , ct Agnetcm celebrat inter alios Prudcntius 
(l. 1 , hym. 11 , hym. tk de coron.); a quo tamen 
trcs Hippolylos in unum fuisse confusos, inquit 
Barooius, sed alii eum dcfcndunt. 

12. 13. Suflragantur positiva argumenta. Acta 
cnim S. Vigilii episcopi Tridentini ad summum 
Pontificem de mort transmissa, ab eoque approbata 
dicuntur apud Bolland. (adMJun. c. 2, n. 11.) 
Et S. Gregorius Magnus (ep. 29, /. 8, indict. 1.) 
Eulogio Alexandrino, petenti acta martyrum, ab 



Kusebio Cssariensi coUecta, respondit, haee Rom» 
non invcniri , scd in alio codice omnium pene mar- 
tyrum nomina collccla cssc, eosque in missa quoti- 
die meroorari. Dc hoc Eusebiano opere divcrse sen- 
tiunt erudili, scd adbuc invcntum non cst. Ex 
praxliclis tamcn patcl , acla martyrum ad Uoma- 
num Ponlificcm mitti consucvissc, ut iis prrpensis, 
vel cultus dccernctur vcl induclus approbarclur. 

lk. Huic S. (ircgorii asscrtioni non obstat, quod 
Kalcndarium Buchcrianum paucos martyrcs cxbi- 
beat, unde DodweBus argumcntum dcsumpsit afle- 
rendi paucitatem martyrum. Mullitudinem enim 
martyrum demonstrat Euscbius (/. 8 , c. 6 ) et pluri- 
bus probat Muratorius ( tom. 2 anecdot. pag. 200.) 
Pr.Tterca Kalendaria, particulares tantum ccclcsias, 
et feslivitates respicieutia , differunt a martyrolo- 
giis, univer&alcm Ecclesiam spectantibus. Quarc 
cum Kaleodarium Bucberianum ad solam Roma— 
nam Ecclcsiam pcrlinucrit, ut notavit Ruinart (in 
prcef gener. in Act. Marty. § 2, n. 17 ) , bene co— 
hacret assertio S. (jregorii dc alio codicc, omncs fcrc 
martyres complcctcnte. 

13. C«terum transmissioncm actorum marlyrum 
ad summum Pontificcm comprobarc vidctur S. Gre- 
gorius Turoncnsis (l.i,de glo.Martyr. c. 51 ei64) 
referens , basilicam ab cpiscopo Lingoncnsi sdifi— 
catam fuisse in honorcm s. Bcnigni , et aliam ab alio 
episcopo in honorcm S. Patrocli , solum postquam 
eorum acta ex Italia allata fuerant. 

CAPDT V. 

De confessoribus , et eorum cu/ni. 

1. 2. Confcssores, id cst, qui post hcroicarum 
virlulum excrcitium in pacc obicrunt, a patribus 
ctiam anliquioribus laudantur, et a S. Isidoro Hispa- 
lensi (/. 7, or.c 11 ) inter martyrcs, reccnsenlur. 

3. Quo praicisc tcmpore coli ccepcrint, incerlum 
existimal Bellarminus (l.6de Euch. tel 2 de Mis. 
c. 20,n. o, tom. 3 contr. 3). Scd Innoccntius III 
(/. 3, de My. Mis. cap. 10) aliique plures, initium 
eorum cultus ad sxculum quartum rcferuot. Nec 
obstat, quod S. Grcgorius Magnus (apud Labbi 
tom. 5, Concitior. col. 1198 et 1199) in decreto 
de non vclando phcrctro, quo Romani Pontificis 
corpus ad scpulcrum ducitur, mcmincrit dumtaxat 
cultus^postolorum, et martyrum in libris dialogo- 
rum (/. 1 , c H, et l. 3, c. 15) , confessores quoque 
cullum jam obtinuissc significat. 

4. 5. Sane HUarion, Ephrem, aliique sancti in 
Oriente ex Sozomeno ( /. 3, c. H, et l. 8, c. 19) , 
Nisseno, (t . 2, p. 1028 et 1029) , el aliis : in Oc- 
cidentc vcro S. Marlinus Turonensisex vettislissimis 
brcviariis (apud card. Bon. rer. litur. /. 2, c. 12, 
n. 3.) Missali Mozarabico, aliisque monumcntis, ct 
S. Hilarius Pictavicnsis ex vctustissimo Francorura 
missali rcligiosumsaiculoquarlocultumobliDuerunt. 

6. In canone quidcm missoe romano, post B. Vir- 



Digitized by Google 



6 



DK BEATIFICATIONE ET CANONIZ ATIOXE. 



gincm, et Apostolos, roemorantup martyrcs, non 
autem confessores. Sed hic canon "antiquior cst 
sseculo quarto, ncc dum confessores coli csperant, 
ut innuit card. Bona (fr6.2,c. 12, n. 3). Juxla mc- 
moratum etiam ritum Mozaraburo, preces, etsacri- 
ficia oblata videntur pro quibusdam, relatis in album 
sanctorum. Ratio autem bujus rci est, quia Eccle- 
sia eos nondum inter sanctos rccensuerat. Alias tan- 
dem Ecclcsiae phrases postcriores, quae sacrificium 
pro confcssoribus offerri indicant , explicat Inno- 
centius 111 tamquam eorum honorem respicientes. 

7. Primam gcncralem constitutionem pro confes- 
sorum cultu a conciUo Moguntino an. 813, latam 
fuisse existimatTbomassinus (de fest. celeb. M,c.6, 
n. 11 ). Scd synodus Atrebatensis an. 1025 ( to. 13, 
spicil. Ache. c. 11) inter haercUcos recenset eos, 
qui confessoribus cultum ocgarent. 

8. NonnulU cultum confessorum antiquiorem sae- 
culo quarto existimant, antiquissimam crga B. Yir> 
ginem Mariam, SS. Joannem Evangelistam, Lucam, 
ct aUas veneralionem aUegantes : incongrue tamen : 
nam B. Virgo, utpotc mater Salvatoris, anle illud 
saeculum ubique coli meruit, S. Joannem Evangc- 
listam martyribus accensct Eusebius cum aliis anti- 
quioribus. S. Lucas a Graecis, et Latinis Apostoli 
titulo decoratur. Apostolis autcm ab Ecclesiae initio 
cultuscommuni ecciesiarum consensu detalus est. An- 
tiquiorem pariter cultum insinuare videnlur acta 
SS. virginum Pudentianae, et Praxedis, earumquc 
patris Prudenlis. At oppositum dcmocstrat Papc- 
brocbius (to. k, Afaji pag. 299). 

^ CAPUT VI. 

De ecclesiastico judicio requisito , antequnm cul- 
tus religiotus confetsoribu* exhiberetur. 

1. Quemadmodummartyribus, ita confcssoribus 
ante Ecclesiae judicium reUgiosus cultus non cst tri- 
bulus. Quare S. MarUnus Turoncnsis ( apud Surp. 
Sev. in ejus vit. c. II ) cuidam latroni, qui falsa 
vulgi opinione marlyr habebatur , abhibitum cultum 
susiuUt. 

2. etc. Profccto canonica jura cx concilio Aggri- 
pinensi apud Ivonem (par. 3, Decr. c. 54), ex ca- 
pitulari Caroli Magni, aliisque monomcntis, servos 
Dei coli probibent ante ecclcsiasticum dc eorum 
sanctitatejudicium. Idcm probant corporurn" Joannis 
abbalis Reomensis, aliorumquc confessorum elcva- 
tiones, et translationes, in quibus initium cultus con- 
sistebat, auctoritate episcopali peractae, quae Icgi 
possunt apud Fonlaninuro (in Du. de. S. Petr. l/r— 
scolo). Acccdit, quod episcopi aliquandocultum crga 
nonnullos, tamquam beatos confessores, errore po- 
puli inductumsustulerunt,ut S. Anselmus (epist. 51, 
/. 3) aliiquc episcopi apud Lupum (tn. neL adlV 
Concili. nom. S. Leonis IX.) 

6. etc. Siculi martyrom, ila confessorum res prae- 
clarc gestac a probis viris dcscripljc sunt, ac iwstcri- 



tati mnndatx, atque ab una ad alias ecclesias trans- 
missa? , ut eorum cultus propagaretur. Ad Sedem 
quoque apostoHcam, cujus aliquando auctoritas in- 
tercessit, ut aut cultus introduceretur, aut introduc- 
tus confirmarelur. 

9. Cultum hunc publicum jure suo episcopi in 
suis dicecesibus martyribus vindicatis, ct confcssc— 
ribus approbaUs decrevere. Hic tamcn cullus mclius 
dicilur beaUUcatio , quam particularis canonizatio : 
quippe intra unius dicecesis fines definiebatur. Htinc 
cumdem cullum, accedcnle aliorum episcoporum 
approbationc, summique Pontificis expresso, vel 
tacito consensu, canoniialionis rationem obtinuisse, 
docent BeUarminus ( de SS. beat. 1. 2,c. 8),aUiquc. 

CAPUT VII. 

De interventu auctoritatis summi Pontificis in 
cultu decernendo crga martgres, et confettoret. 

1. 2. Interventum hunc ex plurihus pontificiae 
auctoritalisaclibusa primis Ecclcsiae saeculis adJoan- 
ncm XV hic ostcndimus. Primus actus rcspicit 
S. Vigilium cpiscopum Tridentinum. Hic, spectalo 
Sisinnt diaconi , martyrii lcctoris , et Alcxandri 
ostiarii pro fide ccrtaminc, eosdem bcatis adnumc- 
ravit, crccta illorum nominc ccclcsia : mox liltcras 
ad S. Simplicianum Mediolanensem episcopum, et 
ad S. Joannem Chrysostomum de illorum passionc 
cum eorumdcm reliquiarum parle misit : tandem 
ultimo saeculi IV anno martyr ipsc occubuit (apud 
Dolland. ad 26 Jun.), et ejus martyrii acta, ad 
summum PonUGcem missa, confirmationis robur 
obtinucrunt. 

3. ctc. Sccundus spectal S. Joanncm Chrysosto- 
mum. Hunc actum vir quidam doclus reponi posse 
putavit in cpistola Innocentii I ( upud card. Bar. 
ad an. WJ, n. 23) ad Arcadium iropcratorcm , in 
qua S. Joannem sortcm cum Aposlolis in rcgno Dci 
consecutum fuissc pronunciant. Alii in eoconstituunt, 
quod PonUfex audita ejus morte, illum Ecclesim 
luminare, ac fidei prceconem apeUavit. Prxterca dc- 
trectantibus episcopis Oricntalibus Chrysostomi no- 
men sacris diptychis adscribcrc, Alexandcr pa— 
triarcba AnUochenus , ut in graliam cumlnnocentio 
rediret, nomen in sacras tabulas rctulit, ca-teris<rue, 
utidemfacercnt,auclor fuit; idquc praesUtum signifi- 
cat S. Atticus Constanlinopolilanus anlistes epitt. ad 
Pctrum , ct vEdesium diaconos, apudBolland. (to. i 
Jan. arf(/iVjn8,§7,n.39.) 

6. Haec tamen reroevinccre non vidcntur. Initium 
ergo cultus judicto ccclesiaslico erga S. Joannem dc- 
cretireponcndum videtur in translationc rcliquiarum 
ejusad ecclesiam Constantinopolitanam; quamquam 
buictranslaUoniprivatuscuItuspraecesserat.Praedicla 
vero non obstant: nam InnocenUus, quamquameum 
regnantem in ccclo dixerit, nullum lamen illicultum 
decrcvit : quaestio autero episcoporum erat dc no- 
mine sacris diptychis inscribendo , non inter palam 



sYNorsis i.inni mimi. 



5 



bcatos, sed inter patres defunctos, ut eraitur ex epi- 
stola S. Cyrilli Alexandrini ad Atticum. (to. 5, op. 
part. 2, p. 204.) 

7. Tcrtius actus ad Bonifacium III pertinet : is 
enim vitam S. Mauri abbatis, a Fausto monacho 
scriptam,sibique oblatam, auctoritate sua roboravit 
(apud Leonem Ottien.in Chronic. Cattin. I. i, c. 3, 
to. 4, teript. rer. Ital. Mur.) 

8. 9. Quartus Zacharia: pontifici tribuitur; cnjus 
auctoritate Kiliani episcopi , ac sociorum ejus a Gos- 
bcrto Franconiac ducc injuste occisorum corpora, a 
Bonifacio arcbiepiscopo Moguntino clevata de tu- 
mulo honorifice fuerunt, uti habetur in eorum act. 
npud Mabillon. (tec.%p.%Act.SS. Ord.S.Bened, 
p. 993,«. 12.) 

10. Quintum in canonizalione S. Trudperti mar- 
tyris, a Stcphano III pcracta aliqui constituunt 
Verum hujus canonizationis historiam inter fabulas 
rcjiciant Bollandiani (ad 27 Mart.). Quare certius 
bic actus constituitur in elevatione corporis B. Otb- 
mari abbatis, auctoritate summi Pontiiicis cekbrata 
(apud Ekker. de catibut S. GalU c. 1.) 

11. Hadriano I sextus actus tribuitur. Cum 
enim Ofla Mericorum rex , Romam profectus , 
S. Albani canonizationem , ac pro monasterio in ejus 
honorcm constituendo privilegia petiisset , Pontifex 
annuit, utrefert Matthsus Parisius {invita Olfus II, 
p. 28.) 

12. 13. Septimus crtritur ex epistola S. Ludgeri 
episcopi Monasteriensis (apudSur.l Mart tom.%; 
cx qua pelente Pipino Francorum rege canoniza— 
tionem Suniberti, Stephanus III aliquibus episcopis 
virtulum , et miraculorum inquisitionem coromisit : 
canonizalioncm vero Leo III postea solemniter per- 
fecit. Hanc tamen epistolam, licet multi cum Bellar- 
mino (/. 1 de SS. beat. c. 8, n. 4, tom. 2) admittant, 
plures tamcncum Brovvero (innot. ad vit. S. Lugd. 
c. 32) tamquam apocrypharo respuunt. 

14. Octavum exhibet Troilus Malvetius (de Can. 
SS. dub. 4,n. 46) referens, Apolliooemereroitam 
Grascum a Nicolao 1 fuisse canonizatum : sed id apo- 
cryphum censct Rocca ( de Canonix. SS. c. 5. ) 
Conscnsus quoque Hadriani U in canonizationcm 
S. Walbtirgis, cum non satis constet, non facit ad 
rem prxsenlem, sicuti ncque intentum evincit ejus- 
dem Hadriani II epistola ad conciiium Tricassimum 
de Nicolao I sacris diptychis inscribendo ; obstant 
cnim superius dicta. 

15. Novum actum constituunt gesta Joannis VHL 
Hic in Gallias profcctus, Cabillone S. Agricot», 
aliisque cultum dccrevit , referente Girbaldo Cabil— 
lonensis urbis cpiscopo illorum corporum inventio- 
ncm. Eodemque episcopo intercedente , septem 
Cabillonenses episcopos, et unum presbytcrum in- 
ter sanctos rctulil, ut affirmat Sauffajus (tn Marttf- 
rol. Gattic. ad 20 A ovcmb.), vcl saltcm eoriini cul- 
ramnrobavit, ut censent Bollandista; (ab* 30 April.) 

10. 17. CultusS. Willibaldo cpiscojw, auctort- 
tatcLeonis VH uti nonnulli referunt (apud Bolland. 



adl Juh § 5, n. 43), dclatus : elevalio corporis 
S. Burckardi lapud Mabill. tac. 3, Act. SS. Or. 
S. Bened. p. 1 ), permiltcnte Benedicto VI aucto- 
ritas Joannis XIII a Vomaro abbate ad ampliorem 
cultum SS. Landoaldi , ac sociorum (apud Bolland. 
t. 3, Mart. pag. 43 ) implorata , ultimos hujus ordi- 
nis actus constituunt. Alii dcsiderantnr , quia forle 
in synodis gesti, quorum acta vix scribebanlur. 

CAPKT VIII. 

1. etc. A Joanne XV ad Alexandrum HI primus 
actus ejusmodi pontificiae auctoritatis inlerventus 
cidcm Joanni XV tribuitur. Hic in concilib Latc— 
ranensi B. Udalricum Augustte Vindelicorum epi- 
scopum, petente Luitolpho Augusts episcopo, syno- 
doquc laudantc, sanctorum catalogo adscripsit (tn 
novo Cod. Canonix. etapud. flolland. t.2, Jul.) 
Secundus tribuitur Benedicto VIII perroittenti, ut 
in bonorcm Simeonis monachi in csnobio Padoliro- 
nensi ecclcsia sdificaretur, et utisanclus colcretur, 
apud Mabill. (tac. 6, Bened.p. l,p. 168.) 

4. Juxla S. Petrum Damiani m vila S. Ro- 
mualdi (c.ult.t.%oper.)saper hujus corpus de liccn- 
tia Sedis ApostolicaB altare ereclum fuit quinquennio 
post ejus mortem, qu» si anno 1027 conligit, tcr- 
tius hic actns-Joaoni XX erit adscribcndus : si anno 
1037 Benedicto IX. Eidem Joanni XX tribucnda 
est perraissio erigendi altare supercorpus S. Bononii 
abbatis Locedensis ad cpiscopi, et deri Vercellen- 
sis petitionem. 

5. 6. Quartum actum insinuat elevatio corporis 
sancti Adelardi abbatis Corbcjensis a Joannc XX 
sancita, et sub Bencdicto facta. Quintus cidem Bc— 
ncdicto tribuitur , qtti ad prcccs Popponis Treviren- 
sis episcopi, tam suo quam cleri, et populi nomino 
porreclas, Simeonem Syracusanum, adhibito fra- 
trum consiiio, inter sanctos, et in martyrologium 
rcfcrri, cjusque festum cclebrari dccrevit, apud Bol- 
land. (tom. 1, Jun. addiemi.) 

7. Sextus actus renoncndus cst in S. Wiboradaj 
canonizalione, quam Nortpertus S. Galii in Alcman- 
nia abbas, Henrico imperatorc , ejusque conjuge ad- 
miniculante, a Clemente U impetravit, apud Bol- 
land. (ad diem 2 Maji.) 

8. 9. S. Leo IX in synodo Romae coacta pcrmi- 
sit , ut historia vitaj sancti Deodati episcopi Niver— 
niensis in Ecclesia Dei lcgerelur, apud BoIIand. 
(tom. 3, Jun. ad diem 19J. Alia romana synodo 
laudante , B. Gerardum Tuuensem episcopum intcr 
sanctos retulit. PraHcrca idcm Pontifex vcn. Wolf- 
ganpum Uaiisbonas antistitcm e tumulo levavit , ct 
corpus ven. Erhardi transtulit, apud Mabill. (ta- 
cul. 5, Bened.). In villa Ttillcnsi corpus S. Ro— 
mani clevavit , annuitque , ut clevarclur corpus S. 
Bcrtini. Tandem S. Maximi, aliorumque invcntio- 
nem Patavii canonizavit ; ct Romaricum , aliosquc 



Digitized by Google 



f. 



DE BEATIFICATIONE ET CAN0S1ZATI0NE. 



sanctis adscripsit ut icfcrt Rncrus (i par. antiquit. 
Vogesens. I. », e. 12J. Certum illud cst, Romarici 
ccclcsiatn Vogcsi ab codcra PontiGce fuisse con- 
secratam. 

10. Si hcc Lconis IX rcs gesta» pro uno actu, 
ncmpc pro scplimo computcnttir, rcs gesta; ab Alc- 
xandro II octavum actum conslituent. Is ilaquc 
Thcobaldum cromitam canonizavit, ut plitant Bol— 
landiani (tom. o Jun.). Arialdum SS. martyrum ca- 
talogo Modiolani adscripsit; ipsoque jubente , Pc- 
trusBurgcnsis cpiscopus B.Encconi abbati publicum 
dctulit cultum , apud Bolland. (t.i Jun. ad tliem i.) 

11. Nonus aclus gcsta Gregorn VII complectitur. 
Ejus auctoritate corpus S. Paschasii Ratberti abbalis 
translatum , et elevatura fuisse, dicit Baillct (in vita 
S. Pasckasii) , S. Heribcrtus archiepiscopus Colo— 
nicnsis ab eodem canonizatus creditur, quamvis alii 
id altcri Gregorio tribuant (apud Bolland. ad diem 
16 Mart.). Ejusdcrn donique jussu clcvata fuisse 
corpora SS. Stephani Pannoniae regis, ac Gerardi 
episcopi ct marlyris, censet Baronius (ad ann. 1079.J 

12. 13. Urbanus II cum in concilio postularctur 
canonizatio Nicolai Peregrini Tranensis , causam al- 
teri sc commi.sissc rcspondit. Sub ipso S. Godolcva 
virgo, et marlyr sanctorum catalogo adscripta dici- 
tur in cjusdcm actis apud Bolland. (tom. 2 Jul.) 
Pro canonizationc Guolgosii respondit, miracula in 
hac rc pcr testcs de visu comprobari dcbere. Medio- 
Iani vcro Hcrlcinbardum SS. martyribus, Attilanum 
cpiscopum confcssoribus adjunxit, cx martyrol. rom. 
ad 5 Oct. Ha?c dcciraum actum ; undecimum vcro 
Pascbalis II gesta conficiunt. Hic indulsit , ut cele— 
braretur fcstum Petri Anagnini cpiscopi, tamquam 
sanctorum catalogo adscripli ; el Angilramnum ab— 
batem in SS. confessorum canonera retulil apud Ma- 
bill. (in sac. V, Btncd.part.i.) 

I V. Gcsta Callisti II actura duodecimum exhi- 
benl. Udalrico Constantiensi episcopo , Sedem Apo— 
stoliram intcrpcllanti, ut Conradum antistitcm inter 
sanctos refcrrct, vitatn in concitio comprobandam , 
ac testcs signorum, qua per ettm ftcbant, adhiben- 
dos essc rcspondit. Sub codem Pontilice concilium 
Bcllovaccnsc S. Aronlpho eniscopo Suessionensi , Co- 
none legato apostolico pra^sidcnte, cultum decrevit, 
uti babclur in act. concil. (tom. fipart. <2). Hugo— 
ncm dcnnim Clttniaccnsem abbatem Callistus ipse 
canonizavit apud Bollandian. (tom. 3 Apr.) 

15. 10. Innocentiusll in plcnaria synodo, Remis 
cclcbrata . Godrbardum Hfldcnsheimensem episco- 
pum , cujits gosta cx principum testimonio perspecla 
habiterat, ;intiucntibus omnihu*, inter sanclos rc- 
tuhl (sac. 6 Bened.part. i). Idem prrcstitit crga S. 
Hugoncm episcopum Gratianopolitanum , habito 
archiopiscoporum , episcoporum , et cardinalium 
consilio : ct c:^a Sturmium, primum abbatcm Ful- 
dcnsem in Lalcran. oecumenico concilio. Ex his dc- 
cimtis tcrtius coalescit .irlti^. 

17. Dcmum Eugftiiiis III in cpist. ad Egclbcr- 
tiim cpiscop::m , cl canonk-os Br.mhergensc^, horum, 



petitionibus satisfacicns , cx archiepiscoporum, ct 
episcopoium commuoicato consilio, constituit, ut 
intcr sanctos Henrici imperatoris memoria ficrct. 
EpLtola ha?c extat in novo Bullario Rom. (iom. ±) 

CAPUT IX. 

Dc pontificia iterum auctoritatis in beatificalionis, 
et canonizationis ncgotio intcrventu. 

1.2. Ab mitio ponUficatus Alexandri UI ad hxc 
usque tempora inlerventus cjusmodi pcrscveraU 
Eduardum cnim Anglis regem , Thomam Cantua- 
riensem , ct Bernardum abbatem idem Alcxandcr 
sanctis acccnsuit. Harum canonizationum bullae ex- 
tant in bullario romano ; nec non ejusdem epislolae, 
quibus plures ecclesiae praelatos , Francorum regcm 
pluresque monachos de SS. Tboraa?, ct Bernardi ca- 
nonizationc admonuit, ut ad corura cullura illos 
cxciUret. Huic Pontifici nonnulli tribuunt canoniza- 
tioncm Thcobaldi eremitae : alii Alexandro II. Pri- 
mus quoque, Innoccntio IU testc, induisit, ut in 
honorem Guillelmi ereraiUc cclebrarclur ofiicium in 
diccccsi Grossctancnsi , cum ejusdcm canonizatio- 
nem Marlirius cpiscopus petiisset. 

3. Guarinura insupcr cardinalcra, et Hclcnam 
Sueonam inter sanctos rctulit. Ex duobus Canutis 
regibus, qui inter sanctos numerantur apud Bol— 
land. (tom. 1 , Januar. ad diem 7j , junior, qui fuil 
Obotritorum rcx , ab Alexandro 111 canonizalus di- 
citur : quamquam bulla non rcpcriatur : verum lc— 
gatos , et oratores ad ipsum a Waldcmaro rcge rais- 
sos, canoniiationcm impetrassc , testanlur Krantius 
(l. 6, Dania c. 29,/, Isaac Ponlanus (in rerum Da- 
nicarum hist. L 6), aliique. 

k. Adversum Alexandrum III quatuor pseudo- 
pontifices insurrcxcrunt , ex quibus Paschalis III 
Carolum Magnum in sanctorum canonem retulit , 
elevatio solemnitcr Aquisgrani illius corpore cx con- 
silio , et pclitionibus principum saecularium , et cc— 
clcsiasticorum. lnde factum est, ut in aliis parlicu- 
laribus Galliae, Belgii, acGennanis ccclesiis Carolus 
coli ccpperil. Jam vcro ex boc cultu a subscqucntibus 
legitimis Ponlificibus cognitio, et pcr tolcrantiara 
admissio, ct ex longissima ejusdcm obscrvantia, boa- 
tificatus dici jure polest, ut adnolavit Molanus (ln 
natal. SS. Belgii) cum aliis. 

5. 6. Lucius III Alexandri successor Brunonem 
cpiscopum Signinum sanctis adscripsit, ut antiqua 
indicat, quae Signiae cxlat, inscriptio. Clcmens III 
Otboncm episcopum Barabcrgcnscm , Slepbanum 
auctorcm ordinis Grandimontcnsis, ct Malacbiam 
Hibernias cpUcopum in SS. confc^sorcs rctulit, ut 
palct cx novo codice canonizationum. 

7. Ex codcm codicc Ubaldus, Bernuvardus in 
Saxonia episcopus, Joanncs Gualbrrtus , ct Gerar— 
dus, cx breviario ecclesias Lcroo.krnsis apud Bol- 
land. (tom. 1 Apr.) Gauchcrius canouicus: ct ex 



Digitized by Google 



SYNOPSIS 

Tanaajo (t. 2, martyr. Hitp.) Rodesindus ab eodcm 
Ccelestino III canonizati dcpreheoduntur. 

8. Plurium canoniutionum ab Innocentio m ex- 
plctarum constilutiones exlant in Bullar. Rom et 
codicc canoniz. at aliqns dcsidcrantur, ut canoni— 
zatiooi Gilbcrti fundatoris ordinis Scmpringhamcn— 
sis apud BolJand. (ad k Feb.) et Procopii Bohemi 
abbatis apud Surium (ad kjul.) 

9. Ptures beatorum canonizationes peregit Hono- 
rius III, Robertum vero Cisterciensis ordinis funda- 
torem bcatis adscripsit , ut a Molismcnsibus tam— 
quam sanctus coleretur , permisit : apud Bolland. 
f/.l,3 Apr.) 

10. Rcliquarum canenizationum a aubscquenti— 
bus Pontificibus factarum constitutiones eitant in 
novo codicc canonizationum. Hic tamcn notandum 
est, canonizationem S. Birgitta? a Bonifacio IX per- 
actam fuisse tempore schismatis, idcoque a Joannc 
XXIII in concilio Constantiensi , instantibus orato- 
ribus Scoliaj, Danic, el Norvegiae, innovatam, et 
a Martino V ad mentium , et conteientiarium tere— 
natiotum , ubi dicitur in ejus constitutione , conGr- 
matam fuissc; neque cnim tunc constabat, quod 
nunc constat, Urbanum VI et Bonifacium IX lcgi— 
timos fuisse ponlifices. Hinc Pius II in bulla cano- 
nizationU S. Calharinae Scnensis, divino consilio 
factum fuisse, ait, ut eadem tempore schismatis non 
canonizaretur, ne scilicet cum Urbano VI adhaesis— 
aet , obtrectalionibus aliorum esset obnoxia. 

11. Ex uitimis canonizationibus deerat bulla ca- 
nonizationis S. Elisabcth regin» Portugalli», quam 
Urbanus VIII explevcrat. Hanc tamen novissime 
expedivit Benedictus XIV. Ex pnedictis colligitur, 
bcatificalionis ritum ante Gregorium X cxlitissc. 

CAPUT X. 

De ponti/ieia auctoritate extra concilium et de jure 
beatifieandi , et eanonixandi tummo tantum 
Romano Pontifiei retervato. 

1. Quamvis Romani Pontifices, juxta supcrius 
reccnsita , nonnullas canonizationes in conciliis ple* 
nariis cxpleverint, et in iis canonizandorum vitam 
et miracula pcrpendcnda csse nonnumquam rcspon- 
derint, plurcs tamcn etiam iisdem temporibus extra 
concilum peregcrunt. Quarc indubia cxtra conci- 
lium canonizandi potcstate pollcnL 

2. Hxrescs etiam, licct aliquas in conciliis, plc- 
rasque tamcn cxtra concilia Pontifices damnarunt. 
Si qus aulcm ab episcopis in particularibus synodis 
damnataesunt, earum damnationi auctoritatcmsuam, 
Duvallio (£. 2, tn 2, 2. de potcttat. eccl.p. 2), ct 
Thomassino (dittert. 4, tn Syn. Gangr.) tcstibus, 
iidcm Ponificcs adjeccrunt. 

3. Jam vcro, ut de jure bcatificandi , et canoni- 
zandi solo Romano Pontifici rcscrvato disscramus , 
nonnulla resumcnda sunt ex iis , quae supcrius indi- 
cavimus. Alcxander Ul monitus ab Arnulpho cpi- 



IBRI PRIMl. 7 

scopo Lexoviensi procuratorem raonaslcrii (Jristani, 
in ebrietate occisum , taoquara marlyrem coli , pcr 
dccretalem Audivimut cultum sustulit, atfirmans, 
non liccrc i7/um pro tancto abtque auctoritate ijo- 
manm Ecclctia publiee venerari. 

k. elc. Porro pcr hanc decrctalem novum jus 
condilum esse, per quod Scdi Apostolicai privative 
reservaretur facultas cultum servis Dci decernendi , 
plures cum Bellarmino (/. 1 , de SS. Beatit. c. 8) 
sentiunt. Verum alii ejusmodi jus antiquius csse, et 
a memorata decrelali supponi cxistimant. Certum 
iUud est, potuisse olim primatcs, archicpiscopos, 
et episcopos in provincia , aut dioeccsi beatifica- 
tionc , jure suo, peragcrc. Haec autcra jurisdictio, a 
summi Pontificis auctoritate indcpendens , usquc ad 
Alexandri III tempora perscveravit , uli ex pluribus 
bcatorum corporum elevationibus sola episcopali 
autoritate factis apud BoUand. (/. 1, Jul.) et ahos, 
cruitur. 

8. Edita vero prxdicta decretali, jns canonizandi, 
et beatificandi fuisse Romano Pontifici privative, 
quoad alios rcservatum , subsecuta ccclcsiastica mo- 
numcnta apcrtc dcclarat, licet fortassc quoad bcatifi- 
cationcm id non fuerit ab omnibus episcopis obscrva- 
tum. Senscrunt quidem tbcologi, cl canonista?, pcr 
iUam decretalem univcrsalilcr prohibcri publicum 
cultura crga qucmcumque Dciservum absqueScdis 
Apostolicae auctoritatc; nihilominus Thomas Wal- 
dcnsis facultatem indulgcndi in din?ccsi bcatificationis 
honorcs, episcopis adhucadjudicavit,cuisufiragantur 
excmpla apud BoUand. (t. 3, Feb. to. 3, Apr. ad dicm 
2G) ct alios. At tandcm Urbanus VIII litcm omncm 
diremit, omnia ad pubUcum bcalorum cultum pcr- 
Unenlia, Sedi ApostoUcae penitus rcscrvans. 

CAPUT XI. 

De eodem privativo jure juxta tcribentium 
attertionct. 

1. ctc. Ad solum Romanum Pontificcm nunc 
Dci scrvosbeatorum, ct sanctorum calalogo adscri- 
bendi jus ita pertinere, ut id nequc sacrum cardina- 
lium collegium, etiam Sede Apostolica vacante; 
ncque legatus dc latcre ; ncque concUium provin- 
ciaic,aut etiam gencrale, quamvis Scdcs Apostolica 
vacet ; nequc alii quicumque prastarc valcant, afllr- 
mant Contelorus, Matla,Schiara,aliique pluresdeca- 
nonizationescribentes, etinsinuat ctiam Clemens VI 
tn epitt. quam ad patriarcham Arracnum scripsit. 

7. etc. Hujus privativijurisrationestraditGIossa 
tn cap. Gloriotut , de Reliq. et vcner. SS. quas cora- 
muniter sccuti sunt canonistac, ac thcologi, et plu- 
rraus illustrarunt cardinafis BcIIarminus (de SS. 
beatit. I. 1, c. 8) Saussajus (in Apul. Theol. de 
eultu § 9, SS. pott Matt. Gal ) BoUandists (in 
proptjko ditt. 20) aliique cruditiores viri , ratione 
potissimura babita suprcmac aummi Pontificis in 
Ecclcsia univcrsa auctorilatis. 



Digitized by Googl 



8 



DE BEATIFICATIONE ET CANOMZATIONF; 



10. Et sanc cnm causas majores apud Sedem 
Apostolicam definicndas esse, Innocentius I (ad Vi- 
ctrieium Rotomag. ep. 2, apud Petrum Constant. 
tom. 1) , S. Leo ( 1. 1 , ep. 4, c. 5 ), S. Gregorius (ep. 
54, ad universos regni Childeberti episeopot l. 5, 
1. 2, oj>er.) aliique patres afBrmavcrint. Cumque haj 
ex rerumgravitate, vel cx dignitatc personarum desu- 
mantur, profecto inter ipsas numerandas sunt cano- 
nizationes sanctorum , qua? utpote totam Ecclesiam 
spcctantcs, solius proinde Romani PontiOcis judicio 
sunt rescrvata?. 

11. Opnoni quidem potcst, in concilio Constan- 
tiensi S. Rochum beatiHcalum, aut canonizatum 
fiiisse : propositam bealificationem Pctri de Lucera- 
burgo , et expcditas litteras remissoriales pro inqui- 
sitionc super vita , el miraculis Nicolai Lincopensi, 
Brimulphi Scarensis episcoporum, et Ingridis Mo— 
nialis : verum objecta facile diluuntur : nam S. Ro- 
chus jampridem cultum obtinucrat et solum tunc pcr 
Constanticnsem urbem cjus imago ad avertendam 
luem solcmnjtcr delata fuit. 

12. Causam vcro Pctri de Luccmburgo commi— 
serat quidcm Clemcns VII antipapa tribus ex sua 
obedientia cardinalibus. At mox processum super 

S'us virtutibus, ac miraculis confcctum, Andrcas dc 
orvil Constantiam dctulit, ct a Martino Vbeatili- 
cationem pctiit, quam tamcn Clcmcns VII lcgitiraus 
pontifcx explcvit, ut constat cx cjusdcm apostolicis 
Utteris apud Bolland. (t. 1, Jul.) 

13. Quoad Nicolaum tandcm, ct duos riliquos, 
patrcs Constanlienses quibusdam de concilio inqui- 
sitionem super eorum vita ct miraculis comrai- 
senint. Vcrum Martinus V novam postmodum cx— 
pedivit commissionem, in qua gcsta antecedentia 
conllrmavit. Rcfcrt ctiam Tbcodorctus ( hist. ecci 
t. 5, c 26) , Tclemachum raonachum, Roraa; , cum 
gladiatores compcsccret , occisum , ab Honorio im- 
peratore martyrum numero fuisse adscriptum. Ad 
id inlclligendura cst, ut esplicat Baronius (adann. 
39!i), quod videlicct curavcrit Honorius, ut is a 
Pontifice martyrum numero adscriberetur. 

CAPDT XII. 

De potestate canonizandi. 

1. etc. Hscpotcstasinutilitatc sanctos invocandi 
fundatur,fatcntcipsoDall*ohaerctico, (/. 3,c.21 )ad 
cultum, ct invocationem sanctorum ncccssariam csse 
eorumdcm canonizationem. Hanc invocalioncm vc- 
tus Testamentura non scmel insinuat ; imo Dcus ipse 

4, Reg. cam sibi acccptara , ac piam , et ulilem cssc 
prolitelur. Cohaerct novura Tcstamcnlum Apoc. 1, 

5, et8,elS. PctrusrpuJ.2,postobilum interccssionem 
apud Deura promitlit. Sanc primorum ssculorura 
paLres Ircnxus (/. 5, contra hares. c. 19, n 1) , Ori- 
genes (/. 8, cont. Cels. n. 34) , Cyprianus(tn epist. 
57, ad Cornel.) aliique, sanctorum apud Deum in- 



tercessionem extollunt : proinde de invocatlone noo 
est ambigendum. 

5. C. His fundamentispraelibatis, potestatem ca- 
nonizandi cx sacris etiam Literis demonstrari au— 
ctores contcndunt. Nam Ecclesiastici kh, prtecipitur, 
ut laudentur viri gloriosi , eorum sapientiam narrent 
populi, et laudem nuntiet Ecclesia. In hoc prsecopto 
fundamcnta intcr sanctos refcrendi viros virtutibus, 
et miraculis insigncs, adeoquc potcstatis canoni— 
zandi, statuta vidcntur, ut innuitur in bullacanoniz. 
S. Franciscae Rora. et in brcvi bcatif. S. Francisci 
Salesii. Immo in eo textu substantialia canonizationis 
requisita contincri, canonist» sentiunt. Eamdem 
potestatem ex Apostolo ad Hehr. 13, et ad Rom. 12, 
alii deducunt, eamque Ecclesiae relictam fuisse sua- 
dent thcologi congruentissimis rationibus, qtias in 
unum congcssit Dominicus a sanctissima Trinitate 
(c. 18, in bibl. max. Pont. pag. 491, 1. 10). 

7.8. Potestatcm banc irrident haeretici , Ponti- 
ficem divina sibi usurpare criminantes. Scd perpe- 
ram : neque cnim essentiale beatorum gaudium 
augcri posse cathulici scntiunt , scd solum acciden— 
tale, quod bcati de omnibus babent, quas in Dci 
honorcm iiunt, et de iis maximc, in quibus de eo— 
rura gloria gratias Deo agiraus , uti docet S. Tbomaa 
(in 4 , sent. distint. 12, q. 2, a. > ). Q«arc Pontifices 
in canonizationc gaudii cssentialis augmentum sibi 
nullatenus asserunt. sed solum pneviis cxquisitis— 
sirais diligcnliis dcclarant, colcndos in Ecclesia cssc 
servos Dci virlutibus, ac rairaculis pra?fulgentes, ct 
cum Christo in ccclo triumphantcs, ut explicat Saus- 
sajus (in citat. apol. § 9). 

CAPUT XIII. 

De benefacto , ut aliquado solemnia canonisa- 
tionis expleantur. 

i. etc. Qux canooizandi potcstatem, ea cano— 
nizalionura ctiam utilitatem , et congruentiam pro- 
bant. Et primo quidcm Dcus in sanctissuis laudalur, 
ct culitur. Secundo decct , ut qui sanctus est apud 
ipsura, sanctus quoqiie ab horainibus babeatur. 
Tertio in beatilicationibus, et canonizalionibus non 
modo exaltatur Ecclcsia, verum etiam cjus hostes 
confunduntur, ut plures canonizationum bullas te- 
stantur. 

k. etc. Quarlo cxpedit , ut apnd Deum interces— 
sores nostri multiplicenlur. Quinlo valdc potest nova 
scmjjer habcrc virtutum, quas imitcmur, cxempla, uli 
notat S. (iregorius (/. 2, m. c. 1 , to. 1 ) , cura alib, 
ct uti passim legitur in bullis canonizationum. Dc— 
mum in beatiiicationibus, ct canonizationibus magna 
adcst spiritualis lactitiac materia, ut in bulla canoniz. 
S. Hyacirithi affirmatur. 

8. etc. In solcmni canonizationum sententia trcs 
a Ponlifice causa? finalcs exprimunlur : SS. Trini— 
tatis honor, calholica) fidei exaltatio , et christianm 
Religionis augmcntum. In SS. canonizatione hono- 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LlBM PRIMI. 



0 



ralar Tiinitas, errm quidqnid laudabile, ct merito- 
rium sancti ^esscrunt, gratia* divins bcneiicio per- 
actum sit. hxaltatur fides, cum vcra sanctitas, et 
miracula innotescant, quibus aliaj secta; carcnt : 
undc (it, ut scctarii ad veram fidcm convcrtantur, 
sicuti dc Naamano Syro (/. 4, Reg. c. 5), aliisquc 
in sacris Litcris pcrbibctur. Augetur Religio, cum 
pcr sanctorum multiplicationcm eorum quoquc cul- 
tus augcatur, corumque virlutcs, ac miracula clu- 
ccscant, ct sic fidclium devotio crcscat, ut exhibet 
formula scntentia: canonizalionis, ac pluribus exor- 
nat S. Bcrnardus (in serm. in Vigil. SS. apost. Petri 
etPauli vol 1). 

11. Quamquam autcm canonizationum usum 
nonnulli damnarc andeant, majorem veterum san- 
cturum cxcellentiam,aut intercessionis suflicicnliam, 
vel corunf cullus diminutioncm , aut canonizatio— 
num ex frequentia contemptibilitatem causantes; vcl 
quia tandcm nonnulli servi Dei , canonizatis prae- 
stantiorcs , non canonixentur : immcrito tamen id 
faciunt 

12. 13. Nam quantacumqnc fucrit vetcrum san- 
ctorum excellcntia, Christus tamen nostris eliam 
temporibus sine tcstimonio se non rcliquit, adcoquc 
cxpcdil novas canonizationes ficri , ut propinquiora 
lutx antur virtulum exempla, cl intcrcessorcs nostri 
multipliccnlur apud Dcum, ut cxplicant Gaufridus 
(in Prologo ad vitam S. P. Tarentasi apud BolL 
ad 8 Maji to. 2), Cbrysoslomus (orat. in SS.Ju- 
vent. et Max. to. 2), aliique, ct ul cxponitur in 

Erxf. ad passion. SS. Pcrpeluae, ct Felicilalis apud 
iuinart [pag. 80). 

14. At cnim, ut Dcus prcces nostras cxaudiat, 
veterum suflkit interccssio sanctorum. Ratio haec ni- 
mis probat : probat cnim, nc veteres quidcm sanctos 
canonizari oportuisse, cum sola B. Virginis, et Apo- 
slolorum interccssio sufliccret. Vcrum cum Dous, 
juxta S. Auguslinum ( /. 2 , tn epist. 78, alias 137 ) 
quxcumque, quomodocumque voluerit, concedat : 
hinc et supcriorcs, ct minores sancti invocandi a 
nobis sunt, ut plunbus rationibus suadet S. Thomas 

Sin 4, dist. 45, q. 3, art. 2, et 2,2,q.83, a. 
11. adk). 

15. Neque vero novis canonizationibus cultus ve- 
tcrum sanctorum minaitur cum horum celebritates 
eadcm, qua prius, solcmnitate peraganlur, et sin- 
gulorum tcmpla supcrsint ornatissima. 

16. Contemptibilitatem autcm , quam ex freqncn- 
tia canonizationum oriri ajunt, cxcludit carumdcm 
naucilas, quae facile ex responsis Alexandri III et 
tnnoccntii Vlll necnon cx canonizationum elencho 
colligi polcst. Quod si plures beati nunc simul cano- 
nizantur, id fit ad sumptus vitandos, ad canoniza— 
tionis solemnitatem rcquisitos. Quod autem nonnulli 
grandioris meriti non canonizcntur, id ad divinam 
dispcnsationem refcrt S. Antoninus {Summ. hist. 
par.3,tit. 23, e. 14). 

17. CUterciensium paritcr, et Carthusianomm 
txrmplum ohjici posset, quorum primi alumnum 



suum virtutibus, et miraculis clarum canonizandum 
proponcrc noluerant : ex secundis vero nullus ferme 
est sanctorum canoni adscriptus. Al his tum rationes 
prsedicts, tum aliarom religionum excmpla oppo- 
nuntur. S. Bcncdicti ordincm S. Berno rcformavit , 
ct Cluniacenscm congrcgalioncm stattiit ; scd mox 
regulari disciplina itcrum deficiente, Robertns mo- 
nachus , S. Bencdicti rcgula cxacte rcstilula , Cistcr- 
cicnscs instiluit , ex quibus Robcrtus ipsc ab Hono- 
rio III beatus dcclaratus est , Albcrico succcssori 
cultus alicubi pcrmissus , Bernardus sanctis adnu— 
meratus, et Pclrus a Castro Novo apud Cister- 
cienses Gallos ut martyr colitur. 

18. Carthusianns vero ordo , teste Garnefelt , 
plurcs sanctitate celcbrcs protulit, ex quibus Nico- 
laus Albergalus intcr beatos , Hugo , olim Carthusi» r 
Anglicanac prior, et Bruno ordinis fundator intcr 
sanctos rclati sunt. Ratio autem , cur pauci cx soli- 
tariorum ordinibus canonizentur, haicessc vidctur, 
quia probatio virtutum beroicanim , multis testibus 
innixa , cl ad canonizationcm nccessaria , in iis dif- 
ficultcr haberi potcst. 

CAPUT XIV. 
De subjecto canonizationum. 

1 . Tum martyres , qui miraculis post obitum ful- 
gent, tum ii , qui virtutibus in vita , ct miraculis 
post roortcm coruscant , subjcctum sunt canoniza- 
tionis, utdcclarat lnnocentius UI tn bulla eanoni- 
zationis S. Homoboni. 

2. Solvcndx nunc sunt quaestioncs aliquaj ah 
auctoribus hic agitari solils. Prima est, an sancti 
vctcris Tcstamcntt canonizari possint a Puntitice? 
Negant multi cum S. Antonino (tn Sum.); aflirmat 
Contclor ( de canonis. SS. c. 10, n. 11 ) cum aliis. 
Quxstio tamcn inulilis cst. Ahsonum cnim , ct qtio- 
dammodo inutilc vidctur, quos Deus sanctos in 
Scripturis manifcstavit, talcs pcr Pontificis senten- 
liam dcclarari. 

3. 4. Sccunda est : an pueri post baptismum flu- ' 
minis, scd ante usum rationis dcccdentcs, cauoni- 
zationis subjcctum essc possit? Negativc respondcn- 
dum est ob defectum hcroicarum virtutum, juita 
Malvet. (de canoniz. SS. ad tertium dub. n. 63), 
aliosque plurimos. Aflirmativc vero respondendum 
videtur, si in odium Chrisli, cjusque fidei occidan- 
tur, uti probanl Guyct defest. propr. SS. (1. 2, c. 7, 
q. 15 ) et alii , cxeroplo lnnocentium ab Hcrode in- 
tcrfcctorum, quos ab antiquo tempore ut martyrcs 
colit Ecclesia, cui qiiidem alia suflragantur cxempla. 
Cclcbratur quippc feslum triura pucrorum , qui cum 
S. Babyla marlyrcs cflccti sunt, de quibus loquitur 
S. JoannesChrysost. (komil. in honorem SSjuvent. 
et Max. t. 2, p. 578 ). Simeon ^tism puer Tridcn- 
tinus, a Judaiis in odium Christi occisus, statim 
post obitum ut martyr coli ccrptnsest. Hunc quidcm 
tultum Sixlus IV iutcrdixit ; sed Ulura mox proba- 



Digitized by Google 



10 



DE BEATll ICATIONE ET CANONIZATIONE. 



tJs probandis Sixtus V dioecesi Tridcntinae conces- 
sil, ct Grcyorii XIII aucloritate Simeonis pucri 
nomen in martyrologio romano descriplum cst. 
Aiiorum puerorum maityrum cultum relmint Bol- 
land. (ad Mart.), ct Guyet (ad eamdcm diem), 
scd de corum actis, aut de obitus teraporc apud 
ipsos non conslat. In codem martyrol. romano ad 
24 Oct. hl commcmoratio S. Arctae, ct Sociorum 
marlyrum, inter quos (ilius erat annorum quinque. 

5. Vcrum quidquid sit speculative , dubitalur 
rane , an similcs pucri possint csse practice subje— 
ctum canonizationis, cum nullum eorum occurrat 
canonizationis exemplum. Nam socios S. Babylae cx 
actis apud Bolland. patet usu rationis praeditos 
fuisse. Simcon equivalentcr beatificatus potius, quam 
canonizatus diccndus cst. Ex dcscriptionc S. Aretae, 
ct sociorum in martyrol. non infertur canonizalio. 
Coluntur tnndem Innoccntcs ab Ucrode occisi, quia 
primi pro Cbristo morlui sunL 

6. clc. Tertia quacslio est : an possint canonizari 
ii , quorum animac in purgatorio adbuc torqucnlur? 
INegativc rcsponditChristianus Lupus (in not. adlV. 
Conc. R. t. 3, p. 572) , co quod eorum inlerces— 
sione miraculanon fiant. Relationcm autem B. Pctri 
Dam. (lib. 2, eputolarum p. 112) de S. Severino 
cpiscopo Colonicnsi, purgatorii po-na aflecto, cen- 
set apocryphara. Quod vcro refcrt S. Crcgorius 
(lib. 4, dial- c. 40, 1. 2, oper.) , Paschasium diaco— 
nura visum ignc torqucri, licct roiraculis post obi- 
tum claruerit, non obstarc, ait, cum non fucril ca- 
noni/atus. Praelerea pro canonizato non oratur, bcne 
vcro pro animabus purgatorii : canonizatis tribui— 
tur bonor crcctionis allarium, cl celcbralionis mis— 
sarum, ac ofliciorum ; secus animabus purgatorii. 
Tandcm canonizati inlcrcedunt pro nobis apud 
Deum ; animae vcro purgatorii noslris potius indi— 
gent oralionibus, ut docent mulli cum S. Thoma 

rn 4, dut. 15, q. 4, o. 5, quwttiunc. 2, ad 2, et% 
, g .83, a. 11). 

il. 10. Eos quoquc, qui aliquando purgato- 
rium suslinucrunl , canonizandos non esse norinulli 
ccnscnt , arbilrali canonizationis subjcctum esse 
tantum justos, qui statim postobilum in paradisum 
rccipiuntur. Alii vcro hanc doctrinam, ut nimis 
rigidam , rejiciunt. Enimvcro et nimis rigidus essct , 
qui canonizalionc indignum putarct hominem la- 
psura in vcnialc; ct nimislaxus, qui canonizandum 
diccrcl bomincm lapsum in mortale , si Ecclcsiae dc 
neutrius satisfaclionc constarct. 

11. 12. Quarla cst : an vivcntcs canonizari pos- 
sinl? Communis cst scntcntia negativa, nisi fortc, 
ut quidam addunl, Dcus Pontifici rcvelarct, aliquera 
esse praedeslinatum. Pro cujus additionis probalionc 
ajuot, B. M. Virgini adbuc vivcnti aedificatas fuisse 
ecclcsias : irao ipsam, et S. Joannem Evangclistam, 
sicuti et EJiara roorluos numquam fuisse. Queslio 
quidcm inutilis : agitur enim bic de subjecto cano— 
nizalionis per vias ordinarias, et depcndcnter a pro- 
baliouibus. De ccclcsib V irgioi vivcnti dicatis alibi 



agetur. Ipsam vero (quidquid scripserit S. Epipha- 
nius) ct S. Joanncm Evangclistam (quidquid Graeci 
post schisma, aliique scnscrint) obiissc, scmpcr 
cxistimavit Ecclesia, ct tcstalur Tcrlullianus. (lib. 
de anima. c. 50. ) 

13. 14. Eliam, ct Hcnoch adhuc vivcre cum An- 
tichristo pugnaturos, tcstantur Scriplura,et patres. 
Eliae quidcm fit mentio in martyrol. rom. ct coiitur 
polissimum a Cannclilis : scd ha?c canonizationi vi- 
ventium non suffragantur : Ecclcsia cclebrat festum 
Elise non ut bcati, scd ut rapli, ul ostcndit a Lapidc 
(m Gen. c. 5, v. 24), vcl quia, licct visionc beati- 
tica non frualur, pcrscveranliae, et confirmalionis in 

Satia dono praditus cst : et practcrca in historia 
acbab. pro populo orassc dicitur, undc potcrat, ut 
interccssor, invocari. An aliquis canonizari possit ad 
ordinem Apostolorum , inquirendum sopercst : scd 
id alibi exponetur. 

CAPUT XV. 

De gravitate cautarum canonizationit, et de hit, 
quorum opera, et constlio, tummi Pontificct 
olim usi sunt in earum dcfinitione. 

I. ctc. Gravitatcm harum causarum in diploma— 
tibus. ct bullls extulerunl Caclcstinus 11, Innocen- 
UuslII aliique Pontifices, cas divini potiut judicii, 
auam humani o/>u#appellantes, et in iis Ecclesinm 
Romanam cauta diligcntia, ac magna maluritato 
procederc consucvissc, ac procedendum cssc ailir— 
mantes. 

10. Pro iis definicndis Romani Pontificcs usi 
sunt, ct ulunlur opcra cardinalium S. R. E., eorum- 
quc consiliura, dc honcslatc, rcquirere debent,ju\ta 
S. Antoninura, ctalios. 

II. 12. Antc inslitutam congregationcm riluum 
plcrasquc canonizationcs iidem Pontifices perege- 
runt in synodis particularibus , vcl gcncralibus , vcl 
paulo ante has , utcntes opera , ct consilio patrum 
concilii. Alias peregerunt cxlra concilium, cardi- 
nalium, arcbiepiscoporum , ct cpiscoporum ad id 
vocalorum opera, et consilioadbihilis, ut inpluribus 
canonizationum bullis tcstatur Alcxandcr III, Ctc— 
lcslinus III aliique Ponlificcs. 

13. 14. Anlequam ha; causae in consistorio Pon- 
tifices proponcrenlur, carum processus nonnullis 
rotae auditoribus, aut probis doctisque viris cxa- 
minandi coromiltcbantur , ut cruitur c monumcnto 
canonizationis Laurentii Dublinensis,edito a Guil- 
lclmo Bessin. (in conciliu provincia Rotom. p. 2, 
pao.47), et clarius ex cardinali Oslicn. (in Ci»m— 
7?i cn . ad c. Audivim. de Rcliq. et vener. SS.) t 
aliisque auctoribus, cl monumcntis. 

15. etc. Examini auditorum rotas, superaddi- 
lum fuit cxamcn unius cardinalis a Pontifice electi , 
uti eruilur cx prxdicto raonumento, ct vita S. Sta- 
nislai episcopi apud BoIIandian. (ad 7 Maj. t. 2.) 
Progrcssu tcmporis loco unius tres cardinales subro- 



k 



Digitized by Coogle 



SYNOPSIS IJBRF PRWI. 



II 



gati fuerunt,unus cpiseopus, alter presbyler, ter- 
tius diaconus, qui praeter rotae auditores rem totam 
perpenderent, tcste Bonifacio VIII, in conciuno 
autcm canonizationem S. Ludovici Galliae regis. 
His omnibus accessit cxamen in consistorio Papa, 
cardinalibus, ct episcopis praesentibus, et aliquando 
exquisita fucrunt suflragia theologorum , vel cano- 
nistarum, uti eruiturexquibusdam canonizationum 
bullis. Et quamvis consilii cardinalium , et memo— 
ratorum examinum mentio nulla fiat in bullis ca- 
nonixalionum SS. TbeobaJdi, Hugonis, et Laurenlii 
Dublinensis; tamen cum inaliis bullis Ponliiicum, 
qui casdcm canonizationes expleverunt illa expressa 
fuerint, idcirco etiam in iis intervenissc ccnsen— 
dum cst 

CAPUT XVI. 
D« taerorum ritumn congrcgatiime. 

1. cte. Inter quindccim a Sixto V in Urbo insti- 
tutas cardinalium congrcgaliones quinta cst sacro- 
rutn rituum, qui causarum bealUicationis , ca- 
nonizationis, et cullu» sanctorum, anlequam ad 
consistorium coram Papa dcferanlur, curara com— 
misit. Idem tamen Pontifcx causam S. Didaci,qtiem 
canonizavit, ncc inslitutae congrcgationi , qui forte 
cardinalcs pro illa nondum designavcrat, ncc tribus 
dc more,sed octo cardinaJibus delcgavit,uti babelur 
in aclis canonizationis (apud Pcniam l. 3, c. 11). 
Pust hanc canonizalionem congregalio rituum ba- 
rurn causarum cognitionem assumpsit, ac pro ea 
plura a summis Pontificibus edita sunt decrcta. 

k. Ha?c congrcgatio vel cst ordinaria vel anU— 
praparatoria , vel praparatoria , vel generaiit, 
vcl particularii. Ordinaria in palatio apostolico 
quolibel saltem mense cogcnda esset. lnlerveniunt 
cardinales, abiqueofficialcs, et in ca agiturde bea- 
tilicalionibus, etcanonizalionibus, de preccdentiis , 
ct similibus, solique cardinales sufTragium ferunt. 
Alia species congrcgationis ordmaria ccepit sub 
fienedicto XIV, cui praeter alios Pontifcx intcrvenit. 
In discussione causarum bcatificationis, et canoni— 
xationisaliquodinterdum cxcilaturdubium peculiaris 
jndaginis : idcirco Pontifcx, auditis cardinaJium 
suflVagiis, rcsolutionem diflcrt, quam postea, re benc 
pcrpensa.et invocato Deiausilioprofcrt, ut laudatus 
Bcnediclus in causis ven. Joannis de Britto, ct 
Joanna; Franscisca» Fremiot dc Chantal cgrcgic 
prostitit. 

5. G. Antepraparatoria. in aedibus cardinalis 
rclatoris causae cogitur. Interveniunt consuitorcs, 
ct magistri ca?remoniarum , ac primi dumtaxat, suf— 
fragium ferunt : discutitur unica causa : instituta 
cst post decreta Urbani VUl ct Innocenlii XI ut 
rclator inslruatur. Praparatoria in palatio apo- 
fltolico ad libitum relaloris cogitur. lntervcniunt 
cardinales, consultores, ac magistri caercmoniarum , 
*olis consultoribus sulTragium fcrentibus, ut cardi- 



nales instruantur. Unica causa expenditur de dubio, 
sive virtutum, sivc martyrii, sivc miraculorum. 

7. elc. Generalit coram Pontifice cogitur. Con- 
sullores primura, mox cardinalcs suffragium super 
dubiis pracslant. Juxta dccrcta Urbani ter quolibet 
anno cogenda cssct, ct trcs aut quatuor causae pro- 
poni in ca possunt. Quod si aliqua cardinaUum suf- 
fragia desint, in prima ordinaria supplcntur, ct 
secretarius cuncta Pontiiici referrc debet. Nunc vcro 
bis cugi, et in unaquaque vix una causa disculi 
potcst, vel ad summum duae, si in una propositum 
sit dubium : an , approbatis virtutibus el miraculis , 
tulo proccdi possit ad bcatificattonem , aut cano- 
nixationcm : in altera proponatur dubiumde virtu- 
tibus,aut martyrio, vel miraculis. Particularis est, 
cui de mandalo Pontificis aliqui cardinales, ct con- 
sultores, ab eodcm cligcndi , cum sccrctario, ct pro- 
motorc fidei intervcniunt. 

12. ctc. Cardinalcs congrcgalionis riluum, ejus- 
dem praefectusaPontificc eliguntur. Olim causarum 
Rclatorcs seu Ponentet congregatio dcsignabat, 
nunc summus Pontifex ex decrcto Alexandri VII 
eosstaluit. Uclator processus auctorilalc ordinaria 
facli, confirmari solet in relatorcm causae post pro- 
cessus , auctoritate apostolica confectos, ut constat 
ex causa servae Dei Sulomeae reginae Galaciae. Prae- 
terea juxta Sixti V constilutionem intcrveniunt 
consultorcs, a Pontifice cx ccetu praesulum curiae, 
et clero saeculari, ac rcgulari dclccti : nonnulli 
tamrn, ralione alicujus muneris, vcl dignitalis 
sunt consultores nati. Ex consultoribus rcgularibus 
aliquis semper extitit ex ordinibus Praedicatorum , 
Minomm Observr.ntium , ct Societatis Jesu. Bcnc- 
dictus XIU (in litt. Apost. in for. Jircvis 7 Aug, 
et 1 Oct. 1725 et 8 Aug. 1726 ) unum ex 
ordine Minorum Conventualium , altcrum Barna- 
bitarum, alium Servorum B. M. V. pcrpetua addi- 
dit. Consullores eamdem servi Dei , de cujus causa 
agatur, rcligionem profcssi, congregationi super 
cadcm causaintcresse nequeunt ex dccrelo Clemen- 
lis XII (11 Maji 1733), cxccptis persouis in 
dignilate episcopali constilutis, ct magistro sacri 
palatii. 

13. 16. Cardinalcs, et consultores acta in bis 
causis exbibita legcrc tencntur : vcrbaies informa— 
tiones audirc , ad congrcgalioncs statutis diebus 
acccdcre, et suffragium fcrrc, inviolabilc servarc 
sccrelum sub pcena cxcommunicalionis Pontifici rc- 
servatae, ac manifeslare, num vocc, an scripto causao 
sibi commendataa sunt. Cuncta haec cxprimuntur in 
formula juramenti ab iisdcm emitlendi ; quo quidcm 
juramento non solum generalcs , sed etiam rcliquas 
congregalioncs comprebendi slatuit Qcmens XII. 
{loco cit.) 

17. 18. Ad pcrpendendas scripturas causarum 
cardinalcs duorum familiarium , auditores rotas 
uniusopcra uli possunt, dummodo el isti juramentum 
cmiltant juxta dccreta Urbani VIII. Sccrclarius 
congrcgationis duaruro familiarium auxilio paritcr 



s 

Digitized by Google 



12 DE BEATIFICATKWE 

uti potcst ex decrctis cjusdem congregationis ( 18 
Jan. 1653 et 10 Jan. 1654.) Nullius adjutorio uti 
possunt consultores, nisi facultatc aPontifice impe— 
trata. Horum tamen , et caelcrorum adjutores esse 
nequeunt advocali , procuratores , seu postulatores 
causarum , juxta Clcmcntis XII decretum cit. Ma- 
gistri csremoniarum congrcgationibus intervenien- 
tcs, juramcntum, ut alii, cmittere debent ex decreto 
cdito 21 Jun. 1632. 

19. Vcrbales informationes procuralorum , ct 
odvocatorum non sunt superflux , nec oppositiones 
iniisexcitataeobstantjuramcntodcservando secreto, 
ut patet cxemplo auditorii sacra? rotae. Neque enim 
ca? oppositiones sensum congrcgationis, aut argu- 
mcntis apcriunt. 

20. etc. Consultores suffragium dare habent juxta 
ordincm praescriptum in gcncrali congrcgationc 
coram Alexandro VII (19 Fcb. 1658) tam supcr 
dubio virtulum, quam miraculorum. Idcm, ct car— 
dinales absentes suflraginm scriptum ad fidei pro- 
motorem, vel secretarium, aut aliquem cardinalcm 
transmittere possunt , ac dcbcnl in congregatione le- 
gcndum,utconslatcxemplis,ctdecreto Clcmcnlis XII 
(7 Dec. 1735), consultores in congrcgationibus 
antcprcpparatoria et prxparatoria suflragium scdcn- 
tes prcstant , stantcs vero in gcnerali coram Papa : 
et exeunt ex aula , cum cardinales suflragium prae— 
stituri sunt , juxla decrela Urbani VIII. 

CAPUT XVII. 

Deprotonotario,el tecretario tacra eongregationit, 
et de rota romana auditoribut eidem congre- 
gationi adtcriptit. 

1. etc. Secretarius in causis canonizationis olim 
crat ex collcgio prolonolariorum apostolicorum , ut 
habctur cx actis SS. Didaci ( /. 3, c. 11 ), et Ray— 
mundi ( l. 3 , c. 26) , a Penia editis. Olim quoque 
prolonotarii adnotabant dccrcta consistorii : nunc , 
ad ejus sccrctarium hac cura dclata , unus ex pro- 
tonotariis participantibus assumitur, qui praeter 
munus consultoris congregationis , alia peculiaria 
peragit, ac praccipue in coniicicndis in Urbe auclo- 
ritate aposlolica proccssibus pro causis sanctorum, 
intervcnit examini tcstium, in quo notarius ei sub- 
jectus cst : immo examcn non esset authenticum, 
nisi ab co subscriptum, ex decretis gcneralibus Ur- 
bani VIII. Annucnle Pontifice , supplet etiam viccs 
6ecretarii congrcgationis, quando bic abest. Pro— 
tonotarium olim eligcbat congregatio , et abscnli 
alium substiluebat : nunc illum eligit Pontifex cx 
collegio protonotariorum ; et si hic absit , alium ex 
codem collcgio assumit, ut saepe factum cst. 

k. 5. Sccrctarius est eliam consultor congrega- 
tionis. Prsterca ad cardinales , et consultores noli- 
tiam congregationis habendee, ct dubii traclandi in 
folio obsignato transmitterc : decrcta congregntuv- 
nis adnotare, et Papae refcrrc; lilterasejusdcm con- 



ET CANOMZATIONE. 

gregationis cxarare, ac subscribere, aliaque hujus- 
modi peragere tenetur. Eligitur a summo Pontifice 
ex cwlu praesulum; alternis bebdomadis Papam 
adire potest : in publicis consistoriis locum assigna- 
tum habet: congruum etiam csset, ut charactcre 
episcopali decorarctur. 

6. etc. Quod ad auditores rota? spectat, etiam 
post institotam rituum congregationem mos per- 
stitit iisdem committendi causas canonixationis dis- 
cutiendas. Tribus ut plurimum ex ipsis a congrega- 
tione, vcl a Pontifice nominalis cjusmodi causae 
committebantur. lisdem dabatur jurisdictio per 
commissionem a Ponlificesignatam,et expedilam post 
factam in congregatione relationem processuum , 
auctoritatc ordinaria , vcl apostolica in gcnerc con- 
feclorum, vel postquam congregatio supcr validitalc 
processuum in specie pronuntiaverat, ut constat ex 
pluribus causis ab anno 1604 ad 1631. Paulus V 
autem licet aliud antiquiori usui cooformius videre- 
tur, jussit, ut congrcgalio, habita cxtrajudiciali in- 
formationc, Ponlifici referret, causam esse in tali 
statu, ut posset auditoribus committi, qui iuforma- 
tioncs ubiquc reciperent, et examinarent. 

9. ctc. Eorum in bis labor, et studium ex pluri— 
marum canoniiationum actis , conventibusque in iis 
babitis, dignoscuntur. In dubiis super virtutibus, 
theologorum; super miraculis, medicorum consi— 
lium exquirebant , ut constat ex positione causa? S. 
Aloysii. Unus ex ipsis rclalionem causa? componebat, 
qua; ab omnibus subscripta, Pontifici, et congrega— 
tioni exhibebatur. Kclalionis tot exemplaria, cura 
postulatorum, conficiebantur, quoterant cardinales, 
aliique adscripli congregationi , ac pcr sccretarium 
authcntica reddebantur, utque perspectababerentur 
rclalionis fundamenta, transmiltebatur ad eo6dem 
summarium processuum. Si auditorum scnsui con- 
sonabat judicium congrcgationis, causa defcrebatur 
ad consistorium : si sccus, ut aliquando contigit, ca 
ulteriusnon progrcdicbatur. Cuncta plene testantur 
Penia in vita S. Raymundi de Pennaf. (lib. 3, o. 
30) , aliique. 

12. 13. Ex his patet, auditoram rotae examen 
adhuc post institutam congrcgationero rituum vi- 
guisse : immo post decreta etiam Urbani VIII per- 
durasse, ex iisdem decretis, aliisquc monumentis 
cruitur. Cessavit autem sub Innocentio X, ila ut 
nunctres antiquiores solum auditores congregationi, 
dumtaxat ut consultores, interveniant. 

CAPUT XVIII. 
De fidei promotore, et ejut tubpromotore. 

1 . 2. Promotor , juxU ipsius brcve imprcssum in 
decretis gencralibus, consultus fcrt surfragium m 
congrcgationibus. Pratcrca eidem communicandi 
sunl processus causarum , aliaeque scripturae : debct 
excitarc diflicultates : citandus cst in quolibet pro- 
cessu ; nam vel per se, vel pcr subpromotorem qui- 



Digitized by Google 



SiNOPSIS LIBIU 1'RIMI. 



13 



boscanque actibus inlervenit : Pontificcm , ct car- 
dinalcs adit, ut, si opus fuerit, oretenus informct. 
Ante decreta Urbani VIII nil contra perspicua 
sanctitatis argomenta proponebat, postea fcre semper 
supcr dubiis pracipuis dilficultates excitavit, quae in 
scriptis pro commodioricxaminc, vi eorumdcm de— 
cretoram, exponcndae sunt : si hae ex responsionibus 
advocatorum tollanlur, veritatem, ut consullor, fa- 
teri debet, exemplo advocati fiscalis, et commis- 
sarii camerae apostolicae, necnon advocati fiscalis, 
et advocati reorum in tribunati Inquisitionis. Immo 
m a n d a n te Pontifice, aut congrcgalione, sensum suum , 
licet causse propitium , non ex munere, sed ex obe— 
dientia, pro veritatc exponere , ac scribere tenelur, 
ut ih quibusdam causis praeslitit. 

3. ctc. Eligilur a sumrao Pontifice ex advocatb 
consistorialibus, uli babetur in regestis congregatio- 
nis (amto 1631 n. 131.) Ex iisdem ctiam cligitur 
fisci advocatus, ct bic olim erat ctiam promotor 
fidei; scd pluribus dc causis, ponderatis ab audito- 
ribus rotae m relat. S. Uyacinthi Poloni, haec duo 
officia visasunt separanda, etscparavilGemens XI, 
uti colligitur ex cjus htleris in forma brevis expedi- 
Us7^pn7i*1708. 

7. etc. Munus promotoris fidei non vigutsse sae- 
culo decimoquarto,eruitur ex jEgidio BeUamera de 
Hehq. elvener. SS. Ejus mentio primum, quodscia- 
rous, fit in brevi Leonis X procausa S. Laurcntii 
Justiniani : tum in rcmissoriaexpeditaaClemente VII 
in causa S. Jacobi de Marcbia apud Raynaldum 
(ad an. 1525, num. 103), subinde in quibusdam 
ClemenUs VIII bullis canonizationum , in quibus 
citatus dicitur fisci procurator, qui in rcgestis con- 
grcgationts rituum (anno 1609, 1620, 1621) ali- 
quando in fidci promotorem dcputalus compcritur. 

10. Ex his apparet, munus promotorisfidei ante 
decreta Urbani VIU delatum fuisse ut plurimum 
advocato fiscali , non lamen per modum generalia 
commissionis in omnibus causis. OlScium itaque 
promotoris, qui in singulis causis beatificationis, ct 
canonizationis, tamquam pars formalis, citandus sit, 
ab Urbauo VIII insUlutum est, a Clcmcnte XI ab 
otficio advocati fisci sejunctum , et a Clemcnte XII 
iterum unitum (per litt. Apott. 29 Mart. 173'») 
separatum tamen adhuc remanet vi lilterarum Cle- 
menUsXl quamquam unibilecUam sit, si PonUfici 
cxpcdirc videatur. 

11. etc. Promotor habet in Urbe subpromolorem. 
Hic jurare dcbct de servando secrelo, processus ex- 
pendere, et in compendium redigere, ad concordan- 
dum factum super dubiis comparare aliaque nomine 
promotoris, prout huic visum fuerit, peragerepotest, , 
ut babetur in brevi promoloris. Nihilominus pro- 
motor non eximitur ab accurala processuum revi- 
sione, et si quid obstans reperiatur, subpromotoris 
est obstantium summarium conficere pro comprc— 
bandis opposilionibus promotoris, juxta decreta In- 
noccntii XI. A promotore eligitur subpromotor, 
ejusquc arbitrio removeri , vcl alius substitui potest, 



ut constat exempUs. Ad proccssus auctorilate apo- 
atolica extra Urbcm conficiendos promotor digi/ 
subpromotorcra inlocoprocessus, praestita simul far 
caltatc judicibus delegatis alium eligcndi, si id iilk 
cxpcdire videatur. Si locus non valde distet , ido- 
neum subpromotorem potest ab Urbe milterc. 

15. AUquando supcr officio promoloris, et sub- 
promotoris quaesiiones ortas sunt. In causa S. Aloysii 
Gonzagac congregaUo promotori , qui tunc erat Be- 
nedictusXIV mandavit, ut perpcnsis documentis, 
causae stalum referret. Longam causas narraUonem 
exaravit, cui, et documentis poslulalorum subscripsit 
Sed cardinalis causa) relalor de validilate hujus 
subscriptionis dubium proposuit , quasi ea ad sub- 
promotorem pertineret vi decretonim Innoccntii XI. 
(§ 11.) Promotor, ne suo officio praejudicium in- 
ferretur, PonUficem adiit, exposuitque, subpromo- 
torem vi brevis promotoris omnia hujus arbitrio 
agere, ideoque PonUfex gesU promotoris vaUda cssc 
declaravii. 

CAPUT XIX. 

De notario , et arckwi impectore , mferpretibus 
proeestuum, procuratoribvt , advocatit, et me- 
dicit, aliisque minutrii conojtgatioms tacrorvm 
rituum. 

1. etc. Hasc instar aliorum congregaUonum habet 
suum pecuUarem nolarium , cujus otficium cum of- 
ficiis notariorum sacro rotae , vel cardinalis vica— 
rii non esl unquam justasob causas unitum , licel de 
unicndo actum fuerit. Olim eligebatur a congrega- 
Uone; nunc illum Pontifex nominal, nominatum 
secrctarius congregaUoni significat , signilicalum 
congregatio elcgit. Electus debet amitterejuramen- 
tum de oflicio fideliter exerccndo, ct taxalione emo- 
lumentorum servanda : nunc die congregationem 
praecedenli solet adire sccretarium, et fidei promoto- 
rem, ut intelligat , an cjus opera indigeant. Omnes 
congrcgalionis causaa ad ipsum, privative, perUnent 
ex decreto 6 Julii 1715. At cardinalis vicarius in 
conficicndis in Urbe auctoritate apostolica proces- 
«•ibus beatificationis , et canonizationis aUo notario 
uti potest, cum pruccdat ut delegatus. 

6. etc. Notarius est simul archivi congregalionis 
inspector : archivio huic Urbanus VIII locum assi- 
gnavitin palaUo Vaticano, et in co cuslodiri dcbent 
autbentici proccssus causarum SS. eorumque inter— 
prelaUoncs, seorsum ab aliis scripturis, nec inde re- 
moveri possint, nisi de mandalo cardinalis relato- 
ris , vel promotoris fidci. Clavcs loci scripturarum a 
protonotario reUnentur, apud quem, et secretarium, 
ac promotorem asservandum est processuum invcn- 
tarium, cujus etiam cxcmplar in archivio rctincri 
debet : in fine cujushbel anni inventaria cum pro— 
ccssibus confercnda sunt, ut desumilur cx dccrcUs 
Innocentii XI. (§ 5 et 6.) Post haec decrela proccs- 
sus in archivio existentes non cominodantur amplius 



4 

Digitized by Google 



14 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATICNE. 



procuratoribus, ct postulaloribus : et si qui apud hos 
crcdili reperiontur, non recipiuntur a notario in 
archivium, nisi a promolore recognoscantur, ut 
rcspondit congregatio 22 Apr. 1684. 

10. Ex dictis Innoccntii dccretis pro conscriptis 
extcro idiomate processibus, cardinaiis relator in— 
lcrprclem , citato et audito promotorc 6dei , eligere 
dcbcl, ac virum probum ad interpretationem reco— 
pnoscendarasecreto assumcre, ct ab utroquc juramcn— 
tum de fidelilatc cxigere. lntcrpres subslaulialiter 
errans arbilrio congregationis punitur. 

11. etc. Scripture ad beatificationes el canoni- 
zationes spcctantcs non lcguntur in congregationc, 
nisi a procuratorc subscripUe,ex decreto 31 Augutti 
1080. Procuralores in bis causis esse debent, priva- 
tivc , ex collcgio palatii apostolici, nisi Pontifcx, 
vel, eo probanle, congregatio aliis facultatcm impcr- 
tiatur. Lnusquisque procurator qualuor tantum cau- 
sas tucri potcsl ex decreto lunoccnlii, et congrega- 
tionis ( 20 Novemb. 1678, 10 Decemb. 1721 ), 
quod tamen , justis dc causis , non est more rccc- 
ptum. In quocumque causa? stalu procurator mutari 
potest ex legitima rationc, et cx poncnlis iicentia, 
scd alter ex eodem coilegio est subrogandus. Ad 
tucndara autem amoli sestimationem admitli potcst 
examcn acquitatis causae, juxta juris dispositiones. 

lJk 16. Advocatis consistorialibus , ob iliustres 
hujus coUegii qualitales, et munera, collata est prae- 
rogaliva scribendi in jure pro his causis, cum etiam 
in consistoriis pro bcatificationibus, el canoniza— 
tionibussoli cxorent. Al cum bi saepe aliis curis dis- 
tincantur , congregatio consuevil approbare duode- 
cim alios curiae advocatos, quurum quilibct sex 
tantum causas patrocinari potest ex decretis Inno- 
centii XI quanquam et id de more non observetur. 

17. Medici physici, chirurgi, et mathcmatici 
quod miracula, et alia, si opusfuerit, a congrega- 
tione consuluntur. Si enim postulatores pro mira- 
culi comprobatione scripturasmedicornmexhibeant, 
cardinalis relator ex officio alium medicum se— 
creto, ac praevio juramento de veritate dicenda eiigit, 
qui pro veritatescribat, juxta decrcta Innocentii XI, 
quod quidem etiam antea in usu crat , ut ex pluri- 
bus causis dcsumitur. 

18. ctc. Scripturse in causis SS. olim antc abso— 
hitam causam typis imprimi non poterantex decrelis 
Urbani VIII sed id Alexander VIII alio dccreto 
concessit. Verum scxaginta duntaxat exemplaria, 
nisi plura secretarius congregationis desideret , ex- 
cudi possunt. Non eiigitur pro impressione facultas 
viccsgcrentis, aut magistri sacri palatii, immo pro 
aniraadversionibas promotoris fidei sufficit hujus 
subscriptio. Al scripturas procuratorum, ct advoca- 
tornm snbpromotor ante impreasionem examinare 
debet, cl ex decretis Innocentii XI cum proccssibus 
conferre ct in singults foliis sc subscribere cum atte- 
statione revisionis. Impressa! publicari ncqueunt, 
sub gravissimis poenis, anle ileratam subpromotoris 
recognitionem, collationcm cum manuscriptis, et 



subscriptionem in fine, quem sequitur subscriptio sc- 
crelarii congregationis, ct sigilli tjbsignalio : majo- 
rcm lamen fidem noo faciunt, quamjnanusc/ipUc. 
Earum imprcssio pertinet ad typograpnura camera- 
lem , si taxalioncm statutam obscrvare velit ; aliter 
conceditur aliis Urbis typographis. ExtraUrbem pro- 
bibita cst sub iisdem paenis, qua? staluUe sunt adversis 
imprimcntes sine ordinariorum approbatiooe libros 
de gcslis defunctorum cum fama sanctitatis. Tvpo- 
grapbi quoque cameraiis est imprimere martyrolo- 
gium rom. officia SS. et coocessionis decreta, aliis 
ubicumquc exclusis, nisi facultas accedat inquisito- 
rum haerelicie pravitatis, vel ordinariorum, noncon- 
cedenda, nisi babito dccrcto congregationis, aut 
cxcmplari caracralis typograpbi autbcntico, juxta 
decreta congrcgationis dic 11 Auguiti 1091. 

24. Postulatorcs a promoventibus causas SS. eli- 
gunlur, ctin romanacuriadegunt, plura pro causis 
sibi commissis adimplcnlcs. Consultoribus congrega- 
tionis hoc munus suscipcre nunc iuterdictum cx dc- 
crcto Uementis Xll, die 11 Martii 17d3. 

CAPUT XX. 

De diligentiis per Homanoe Pontificet antiquiort 
lemporc adhiltilis in ducuttione cautarum bea— 
tificalionit , et cananizationit , et de terie acto- 
rum , qtta eadem antiqutori tanpore pertracta- 
bantur. 

1. etc. Summa in hujusmodi causarum discus— 
sione Ponlificum diligenlia ex antiquioribus, quas 
non sempcr bcatificatio pra^cedebat , canonizationi- 
bus aperte desumitur. SS. Udalricum , (ierardum 
Tullenscm episcopum, aliosquein conciliis canoni- 
zarutit Joanncs XV, S. Lco IX aliiquc Pontilices, 
perpensis scmper diligenter vila , cl miraculis , quo- 
nim tCHtcs crant viri lide digni , ut dicilur in diplo— 
matibus, nbisquc monumentis. 

7. ctc Senes actorum in his causis, postquam 
Pontifices cxtra concilia illas examinarc co?.perunt , 
refcrtur in Ordinc Rom. card. Cajctani apud Mabil- 
lon. (mut. Ital. tom.2) et ab aliis, quorum bcc 
smuma est : Pontifex ad iteratas instanler virorum 
gravium preces rem in consistorio secrcto proponcre 
consuevit, aut aliquibus episcopis, aut oplimis in- 
tegrisque viris committcre, ut inquircrcnt supcr fa- 
ma sanctitatis, et miraculorura in gcnere, coruin rc- 
latione accepta, rem itcrum in consistorio secrclo 
proponebat, iisdemque, aut aliis mandabat , ut in- 
quircrent supcr fama, vita , ct miraculis in specic, 
ac indiridno. Hac inquisitionc transmissa, et in cu- 
ria romana a viris prudcntibus expensa , atquc ap- 
probata, Papa in consistorio secreto primum, dcinde 
in publico agebat de canonizationc , statutoquc die 
ad illam procedebat. Huicsummae, cx actiscanoni- 
zationum SS. Didaci (/. 3, c. 2) , et Raymundi (/. 3, 
c. 1 ) apud Peniam desumpl» si addantur, qitfc a 
tribus cardinalibos, ut supra, peragebantur, salis in- 



Digitized by Google 



SYNOrSIS LIBRI PRIHI. 



13 



notcscit ordo , olira a S. Sede in his caasis pcrtra- 
ctandis, et definicndis adhibitus : sed et opportunum 
videtur alia quaedam bic referre. 

10. etc. Gregorius IX in causa S. Elisabeth, et 
aliorum mandavit , ut tcstes sedulo examinarcntur 
de causa scientise , ac de oranibus rerum , quas testa- 
bantur, circumstanliis : ut divinum presidium im- 
ploraretur, ut viri prudcntes , docti , ct pii advoca- 
rentur, qui testium cxamini adessent ut patet ex 
opistolis apud Raynaldum (ad ann. 1233, n. 54) ct 
"Waddingum (to. 1, amal. fol. 445 et 549.) In 
causis S. Antonii , et Francisci cardinalibus adver- 
santibus multum dctulit, apud Bolland. (ad 13 /u- 
nii ,) ct Surium (c. 15, to. 5, ad 4 Oct.) Hanc ipsam 
diligentiam adhibitam testatur Galcsinius tn actis 
S. Didaci (p. 3, c. 6) affirmans, causam S. Stani— 
slai ab lnnocentio IV commissara fuissc cardinali, 
qui ejus canonizationein valde admodum impedie-. 
bat. Verum ex Joanne Longino apud Bolland. (ad 
7 Maji) altcri cardinali commissa fuit causa ct so- 
lum difficullates cxcitavit Rcginaldus cardinalis ad- 
versarius, quitandem rairaculo molus, ipscquoquc 
canonizationi cxpediendse favit. Prsterea Innoccn- 
tius IV in eadem causa S. Stanislai Jacobum Velc- 
trensem minoritam in Poloniam misit, ut acta au- 
thentica explorarct, testes iterum exculerct, aliaque 
peragerct , qua? lcgi possunt in ipsius epist. apud 
Raynaldum (ad ann. 1252, n. 8.) Clemens IV, vcro 
canonizationcm S.Heduwigis, utcumque eidemcar- 
dinales sufTragarentur, tandiu distulit, donec novo 
miraculo ad iilam conficiendam adductus est, tcste 
Longino (to. 1, hist. Polon. /.7, col. 781.) 

13. ctc. B. Gregorius X in causa S. Ludovici 
Galliarum regis, antequam quidquam ageret , totius 
vitae seriern ab ejus confessario per litteras exquisi- 
vh. Magnam item actorum molem in eadcm causa 
eonstructam fuisse Pontificum diligcntia , testalus 
cst Bonifacius VIII in coucione , quam in consisto- 
rio habuit , ct quae tjpis imprcssa est apud Raynald. 
(ad amn. 1272, n. 59J. Alia plura dcduci possent 
cx novo canonisationum codice : adducta taroen sa- 
tis osleiidunt Romanorum Pontibcum diligcnliam 
ad vcritatcm in his causis , omni semota fraudc, as- 
sequcndam. 

16. ctc. Quod spectat ad beatifieationc?, asserucrunt 
nonnulli , summos Pontifices olim Dei servis aliqucm 
cultum nimis facilc indulsisse , addita solum clau- 
sula , quod ii non censercntur canonizati , uti appo— 
sita fuit a Clemcntc VII in litteris apostolicis ( 2 Febr. 
1527 et 15 Jun. 1530) pro cultu scrvi Dci , nnnc 
sancti Hyacinthi. Revera tamcn numquam ejtis— 
modi cultum, etiam ante institutam congregatio- 
nem rituum, nisi causa cognita , indulserunt. Sanc 
beatificationes nonnullas pt*r sc, alias per dclcgatos 
expleverunt. lnnocentius IV Petrum Gonzalcz , 
vulgo S. Telmum, bealificavit, teste Bzovio (ad 
am. 1246, n. 3) modus tamcn ignoratur, dcficien- 
libus bulla , ac monuracntis contcmporaneis. Plurcs 
ab aiiisPontificibus bcalificatos refcrunt Bollandiam 



(tom. 1, Maji pag. 53G , tom. 2,/an. p. 1070 ef 
107G , tom. 3, Mart. p. 245 et tom. 1, Apr. p. 1 05) 
et alii , prarecdcntibus tamen sempcr , cxacteque 
perpensis autbenticis documentis de eorum vita et 
rairaculis, idcra pra?stitum est ab eorum dclegatis, 
Rudcnsindum in Hispania Hvacinthus cardinalis, 
et Scdis Apostolicse legatus; ^iotkerum cpiscopus 
Constantiensis ex coromissione Julii U alios alii Pon- 
tificum dclegati intcr bealos retulerunt , cultumque 
in eorum honorem decrcvcrunt, apud Boiland. 
(tom. 1 Mart. p. 1 18 , tom. 3 , Febr. p. 160, 1. 1 , 
Ap.p. 380) ct alios, comprobatis tamcn prius per 
multorum testium cxamcn virtutibus, et miraculis, 
additaque aliquando clausula superius mcmorata. 

CAPUT XXI. 

De consistoriis , qua olhn cogebantur pro dtfinien- 
dis causis canonizationis. 

1. 2. Duplcx erat consistorium. Unum , in quod 
soli cardinales; alterum, in quod, pratcr ipsos , ar- 
chiepiscopt, episcopi, et praesules, apud Sedcm Apo- 
stolicam degcnles, convcnicbant. In primo exami- 
nabatur causa mature pcrpensa a capellanis Papa? : 
qui a cardinalibus requircbant , an procedendum 
esset ad canonizationem : si id visum fu»set , defi- 
nitio inler cardinales sccreto custodiebatur, tcstc 
Ostiensi (in cap. AudL de reliq. etvener. SS. n. 5). 
Lcgebantur etiam in eo depositiones testtum super 
virtutibus, et miraculis, et agebalur de sufficicntia 
probationom , ut habetur in ordine Rora» card. Ca- 
jctani (apud Mabilion. mus. Ital. tom. 2, p. 419) 
aliisque monumcntis : cardinales quoque deputati 
cau&e merita cxponebant, ut legilur in bulla cano- 
nis. SS. Bcrnardini, etCalharina?Scn. idque pro rc- 
gula statutum vidctur in ltbro caeremoniarura sub 
noroine Cbristopbori Marcelli archicpiscopi (2orcy- 
rensis cdito, sed rcvcra ab Augustino Palricio Pic- 
colomineo cpiscopo Pientino composito. 

3. etc. In altero consistorio Pontifcx acta causa? 
exponebat: mox cpiscopi sufiragia fcrebant , ut de- 
scribit auctor carminum dc canoniz. S. Pctri Caslest. 
apud Bolland. (ad 19 Maji lom. 4, p. 478/. At sub- 
secutis teroporibus, septem, aut octo praesulcs cligi 
consucverunt, qui seriem causae perorando exponc- 
rcnt, ut cruitur cx cit. ord. Rom. ubi etiam inci- 
picndae perorationis modus describitur. Ob diffi- 
cuhatcm omnia Inec in uno consistorio peragcndi , 
superadditum fuit tcrtium, in quo suflragia cardi- 
naiium, ct episcopomm Papa cxquirebat, sicuti tot 
prxsulum perorationibus substiluta fuit oratiounius 
advocati consistorialis dc actis causa?, ut rcfert Pc- 
nia »n vita S. Raymundi(I. 3, tn observ. c. 36J ct 
uli hahctur cx antiqttioribus roontimentis. Hujus 
orationis, in sccundo consi&torio habitse, sttmmara, 
juslis de causis advocalus consistorialis in lertio 
consislorio rcpclcbat, tcstc Volaterrano in canoniz. 
S. Ronavcnt. apud Raynald. (ad ann. 1482, n. 46) 



Digitized by Google 



1C 



cui alia monomenta consentiunt. Praeterea PonUfex 
dc statu , ac meritis causae loquebatur. Auditorcs 
vero rota:, ac prseserlim caus» commissarii intere- 
rant, ut difficultatibus satisfacerent, cx cit. lib. ca> 
rcm. et aliis. 

10. etc. Cnncta hacc antiquam Romanorum Pon- 
tilicum diligentiam respiciunt in beatificationibus, 
ct canonizationibus peragendis. Refellcndae nunc 
sunt nonnullae assertioncs, quae adversari videntur. 
Fcrunt , Joannem XXII se obtulisse paratum ad ca- 
nonizandum unum ex ordinc Praedicatorum , quera 
ordinis proceres oblulissent , juxta epistolam Petri 
dc Palude vicarii ordinis ad Jacobum Aragoniae, etc. 
regem, quae edita est a Pcnia in vilaS. Raymundi 
de Pennafort (l. 3, c. 13J. Verum tamen ex hac 
epistola canonizandus praifertur vir, qui fuisset vir- 
tutibus, et miraculis insignis, ncc examen excludi- 
tur. Immo ex multis illius, qui erant canonizatione 
digni, non B. Raymundum ab ordine oblatura, scd 
Thomam de Aquino Pontifcx in album sanctorum 
retulit. 

13. etc. Fcrunt insnper, cardinalem Bessarioncm 
aaseruissc, de antiquis sanctis se dubitare, cum quos- 
dam suo tempore canonizatos videret, quorum vi- 
tam ipse, tn corum causis suifragium ferens, im- 
probaverat Vcrum eflatum hoc non extat in ejus 
operibus; et illud Guillelmus dc Bcllai, ct Joannes 
Bodinus, nulloinnixi idoneo testimonio, vulgarunt. 
El Guillehnus quidcm , praeter alia, de quibus me— 
rito accusatur, de canonizatione male sensit: Joannes 
vero ipsam christianam religionem roale acccpit, 
adco ut vcl sine ulla religione, vel Judseum nonnulli 
existiment mortuum : neutri proinde Gdes habenda. 
Acccdit huc , quod plures , cum Bessario esset car- 
dinalis, fuere canonizali, consentientibus, ut dicitur 
in bull. canon. unanimiter cardinalibus; adeoque 
etiam Bcssarione. Solum in bull. canon. S. Nicolai 
de Tolcnt. unanimis hic asscnsus non asseritur, sed 
neque excluditur : immo cx innocenlia vita? S. Ni- 
colai , cui accedit praeclarum S. Anlonini testimo- 
nium ; et ex magno miraculorum numero , ingenti 
testium mullitudine comprobato ; et in publico con- 
sistorio relato, etiam Bessarionis assensus dcduci 
potest. D^mum ex prodigio sanguinis ex ejus bra— 
chio interdcm manantis , Bessarionis diclum , qua— 
tenus fuisset prolatum , satis rcfcllerclur , et a cor— 
datis viris Bessario ipse temeritatis merito argucretur; 
cum in congregationibus quisque possit sensum 
suum libere aperire, non tamen adversantcm reli- 
quorum deiibcrationem diclis convcllere , praccipue 
in hac re, in qua cardinalcs sunt consullores, Papa 
est judex , et quc divina potius qnam humana 
senda est. 



DE BEATIFICATIONE ET CANONILATIONE. 

CAPDT XXII. 



De $erie actorum in causis bcatifieationU et cano- 
nizationisjuxtapraient Sedis Apostolica institu- 
tum, et de diligentiis, qum in eorum examine 
fiunt. 

l.etc. Actorum seriesjuxta praesentcm Scdis Apo- 
stolicae consuetudinem paucis bic exponitur; de qui- 
bus tamcn singulaUm , ac fusius agemus alibi. Inte- 
rim haec causae vel sunt confessorum , vcl martyrum ; 
vel antc , vel post Urbani VHI decrela inlroductae : 
vel pcr viam non cultus, vcl casus excepti. In causis 
confessorum post decreta introduclis per viam non 
cultus Sedes Apostolica non inquirit , nisi post pro- 
balam famam virlutum , et miraculorum , proba- 
tumque non cultum. Ordinarius unum processum 
super virtutibus, et miracuhs in gcncre , altcrum 
supcr non cultu auctoritatc sua conficit ; ac super 
obcdienlia decretis Urbani, adeoque de cullu pu- 
blico non cxhibito sententiam profcrt: quam si 
omillat, congregatio mandat, ut profcrat prout 
de jurc. Vcrum hodie potest ordinarius sccundum 
processum omittere ; nam hic, signata commissione, 
conficitur auctoritate apostolica, ct congregaUo su- 
per obcdientia dccrctis Urbani pronuntial. 

k. etc Proccssus hi ad urbem delati , a secretario 
congrcgationis tradunlur notario. Poslulatores a 
congrrgalione ordinaria pctunt , ut apcriantur : 
aperUo autem iit (citato fidei promotore , ct addu- 
ctis teslibus pro illorum rccoguiUone) coram cardi- 
nali congregationis rituum praefccto, juxta decrctum 
3 Decemb. 1650. Inde cardinali causae rclatore de- 
legato a Pontifice , electisque vel a cardinali rela- 
tore, vel a cardinali praefccto processum interpretc, 
ac, si opus sit, revisorc; antc alia revidenda sunt 
opcra servi Dci, si adsinL Operibus approbatis, 
post decem a tradiUs processibus annos fit locus 
signatura commistionis , qua signa (non autcm 
quando solum petila cst) Sedes Apostolica manus ap- 
posuisse dicilur, et ordinarius nil amplius polesL 

7. ctc. Signatura commistionit apcrit viam ad 
conficicndos processus apostohcos. Quo circa fit au- 
ctoritate apostoiica proccssus supcr non cultu , el su- 
per eodem delegalus fcrt scntentiam, si ordinarius 
haec omiserit. Omnia transmittuntur ad urbcm : pro- 
cessus, ut supra, aperitur, sed coram protonotario, 
juxta decreta Urbani VIII. Approbato a congrega- 
Uone ordinari judicio sive ordinarii, sive dclegati 
super non cultu , postulatores ab eadcm petunt lit- 
terat remistoriaUs ad proccssum supcr fama sancU- 
tatis, et miraculorum in genere. Hae litteras tribus 
c-piscopis cum clausula, ut duo saltem procedant, 
inscribuntur, ct solum pro dicto processu super non 
cultu , si ab ordinario omissus fucrit , dirigunlur ad 
unum. Fama rite probata, et in congrcgatione ordi- 
naria approbata , cxpcdiuntur novae littera ad pro- 
cessum super virtutibus, cl miraculis in specie. His 
processibus, ul didum est, transmissis, et apertis, 



Digitized by Google 



SYPiOPSIS 1 

corumquc validitate in eongregalionc ordinaria ap- 

Iirobata , prius virtutes, inde miracula cxarninantur. 
uxta decrela tamen Urbani VIII, quibus in hac 
parte numquam dcrogatum inteliigitur, nisi in re- 
scripto Pouliticis fucrit, dubium virlutum solum <li- 
scuti putest pust elapsos ab ubilu servi Dei quinqua- 
ginta annos. Proponitur autem hoc dubium primo 
in congrcgaUone antepraeparatoria , secundo in 
praeparatoria , tcrtio in generali , eoque favorabiliter 
absoiuto, agitur simililer de miraculis. Duo mira- 
cula approbata requirunlur pro beatilicalione, licet 
nonnulls explcta; fuerint, approbalis pluribus, quam 
duobus, Bcncdictus lamenXIV statuit, quatuur re- 
quiri , si virtutcs probatc fuerint pcr testcs de au— 
dilu , aliisquc probationibus subsidiariis. 

11. ctc In congregalionegenerali coram Ponti- 
Cce proponuntur solum dubia praxipua , nempe de 
virtulibus , et miraculis, minora in ordinaria rcsol- 
vuntur; resolutio per secrelarium Ponlifici refertur; 
ac robure caret, nm ab ipso confirroelur. Senliunt 
comrouniter scriptores, Pontificcm in arduis, ut 
sunt hae causs , teneri ei bonestate aliorum consilia 
exquirere. Quocirca si dubiorum minus principalium 
resolutioni pluralilas suflragiorum favcrit, ct ra- 
tiones Ponlifici placuerint, prudentcr is potest, uli 
mos est, resoiutionem confirmare. Sed diihcultas est 
quoaddubia prccipua, virtutum scilicet, et miracu- 
lurum, utrum concordia suffragiorum oronium cx 
bonestatc sit necessaria, an major taulum pars pro, 
prudcnti apprubatione requiratur. Pontifex cnim 
non aperit animum in congregalione, sed actis de 
more graliis cardinalibus pro labore, et suflragiis 
latis, precibus, ac studio veritalem asscqui curat. 
Aliquando banc apprubationcm praicessil unanimis 
suffra^anlium con&cnsus, cum scilicel pauci esscnt 
congregaliuni rituum adscripti : uunc, cum eurum 
oumerus cxcreveril, diihculter unanimis hic con— 
sensus reperitur, nisi dum, approbalis virtutibus, 
aut martyrio, ac miraculis, propunitur dubium, an 
proccdi possil ad bealilicationem. NonnuHi majorem 
partem suiliccre asserunt , addentes eam pasumi gra- 
*iorcm,et ita servariin congrcgationeinquisitionis, 
immo et in conciliisgeneralibus : ut dc Tridcntino te- 
statur card. Pallavicinus (tn hist. Comcilii Trident. I. 
I6,cap.4,n. 19). Alii duarumsaltcmextribus par- 
tibuscunsultorum,ctomnium ferc cardinalium con- 
gregatioois rituum consensum exigunt. Tutior, ct 
turai Sedis Apostulicx conformior sentcntia est , duas 
cs tribus partibus in unam individuam rem conve- 
nientes requiri, et suflicere, precipuc si judicio 
Pootificis, adsint periliores, et aptiores. Non autcra 
Mtisessc majorem partcm colligitur cx matcriac gra- 
vitate; sk in electiunc summi Ponlifkis duae ex tri- 
bus partibus elccturum nunc requiruntur. Nec urgct 
exemplum congregationis inquisitionis , et cunci- 
liorum generalium, quia in illis agitur de causis nc- 
ccssario definiendis , quales non sunt causae sancto- 
rum. Uniformitas estferc impossibilisobingcniorum 
vanclatem , et sutVragntor um multitudinem : igitur 

D0CTD1H4. 



IBttl PBIML I? 

neccssari* sunt duae cx tribus partibus , juxta insli- 
tutum, et cunsuetudinem sancte Scdis, praxipue si 
adsint aptiores, ct peritiores, qtiia de jure canonico 
non tam pluralitas , quam praestantia suffragalo- 
rum cssc vidctur opporluna , juxta tcxt. in cap. Eo- 
clesia 57 de EUct. 

21. etc. Ponlifex mentemsuarasupcr virtutum.aut 
miraculorum approbatione aperturus, secretarium 
congregationis , el lidei promotorem advocat ; quo- 
rum primus decrclum edcre dcbct. Approbatis tnm 
virtutibus, tum miraculis, cogitur ultima congre- 
gatio gencralis, ac proponitur dubium, an tuto pro- 
cedi possit ad bcatibcationcm. Auditis uovis suffra- 
giisPontifcxanimum non cxprimit,sedad aslanlium 
preces itcrum rccurrit , ac divinam opcm iroplorat : 
demum secrctario, et fidei prom,otore itrrum ac- - 
citis, si ila censuerit, mcntem dc bcatificaiionc pcr- 
agcnda aperil, sulemnilaUs diem statuit, ac sccre— 
tariu brevium niandat, ut consuctas lilteras 
apostulicas expediat, ut colligitur cx duobus de— 
cretis (28 Apr. 1715, et 7 Maji 1716) in causa 
tunc scrvi Dei Joannis Francisci Regis. Hax Scdis 
Apostulicac consuctudo optima cst, nec ab ea rece- 
dendum vidctur. Auctorem babet Clcmcnlcm XI, 
cujus doctrinara , diligentiam, eruihUunem, aliaquc 
ornamenla cuin in rcbus cxterius, turo maxime in 
divinis, et signantcr in bjs, Bencdictus XIV mu- 
ntrc prumotoris fidei ab eu dccoratus, cura pluri- 
bus aiiis testari potest, licet aliquando post ejus obi- 
tura sacrae congregaUunisinsUtulum fuerit paululum 
immutaturo. Unica sub eodcro Clcmcnte bealiticatio 
S. Joannis Francjsci Uegis absuluta est ; ct quamvis 
actum nun fuisset in congregationc rituum dc lucis, 
m quibus missa, cl oflicium in honorero beatificandi 
cclebrarentur, Ponlifcx id supplcvit in Jittcris apo- 
stolicis, quas super beauficationc composuit. Olim 
de his in eadem congregatione agcbatur, sed Pon- 
tifcx, aut secrctarius brcvium supplerc possuut, 
cum ab utu pleruraquc pendeat. 

CAPUT XXIII. 

Denonnullu ad mstituium congregationis sacrorum 
rituum spectantibus , qua ante tempora sanctce 
mcmoria Clcmentis XI vigcbant. 

t. etc. Olim absolutis jodicio quoad virtutes, ct 
congregationibus preparatoriis quoad miracula, de 
his proponcbatur dubium iu congrcgatione gcnerali 
coramPontifice.Consullorcsprimum, hisqite ex aula 
cgrcssis , cardinalcs sulTragabanlur. Pontifex deindc 
fcrcbat judicium ; si apprubasset , vocatis ilcrum 
consultoribus. cardinalis chist relator ad proba- 
tioncm narrabat, ac propuncbat , an procedendum 
esscl ad bcalificalionem : consulloribus, et cardi- 
na!ibiu> suffragantibus , Pontifcx su<pendcbaljudi- 
cium r utopcm dirinara, indictis fusisque precibus, 
implorarct. Haec dcsumunlur cx actis bcatificationis 
S. Francisci Salesii a Cappcllo coHeclis, etex decrcto 

2 



Digitized by Google 



DE BEATJFKi.VridNE ETOANOrilZAllONE. 



sub ClcmenleX in enusabeatiGcat. Sancti Fr.n.cisci 

Solani (25 Septcmb. 1674). 

5. ctc. Aliquando dubnim de progressii ad bca- 

lificaKoricm, iion in gencrali corntn P«mti«ce, scd 

fn ordinaria cotigregntiunc , accitis jusAii Pap;c con- 

sultoribus, proposilum fuit : eontlirmnnter resnluto, 

ac rcsolritiom? narrata Pontifici, bic distufil appro- 

bationem, divinam opcm imploraturiis, ut colli_ T i!tir 

cx decrcto cdito iu causa S. Rosa 1 Limdna: ('21 Dtc. 

106"). Approbatio atitcm diversimodc olim pr.T- 

stita fuit. Poslqnam cnim «'ongregatio ccnsuerat pro- 

gredi possc ad beatiticationem , missainque , et 0ffi J 

ciurn in Iiunorcm bcatilicandi ccrtadie in dclerminatis 

locis celcbrari , aliquando Pontifcx post cfTusas pre- 

ccs pcr distincta dccreta cadcm dic edita , ct scnsum 

congrcgationis approbavit, et dicm bpatiticationis 

neragenda- dcsignavit,ut in causa beatific.S. Rosn?dc 

Lima.et aliorutn : intcnlum diversU dicbus cadcm di- 

stincta dccrcta edidil, nt in bcntificatione B. Francisci 

Silaui, et aliorutn,nonnunquam secretario cungrcga- 

tionis, et promotori fiilci mandavit, ut congrcga- 

tioncm de bcalilicationc absobcnd» certiorern 

rcddcrent : poist na?c iri congregntionc' orditiaria 

artmri fttit dc locis, itl qiiibus missa, et oftjcium in 

IionoTem beafificmidi crlcbrarcntur. nt in bcatificat. 

scrvi Dei Thurribii. F.x quibus omnibus npparet, 

aptiris csse institutum Clcmentis XI snpcrius cxpo- 

silum. ; u !1 
-jilo<t»|'t Ik- q «<liiinupuB >>iil ,J-r>«n| nuJeJ t$nt t.utl 

;r'! ,v ; ,,l CApT;T xxiv.£^;;;;;' ,M, f 

" Dc solemnitale bcatificalionis ""'" L 

1.' ctc.Ante pontificatum Alexandri VII nulla 
bcittilicationis solcmnitas in basilica Vaticana cclc- 
brabalur, scd absoluta causa, breviquc cxpcdito.ct 
pi>i,tul.it6ribus tradito, alibi festurn agcbatur, ut col- 
ligittir pra?cipuc cxaetis bcatificalioriis S. Andrca? 
Avcllini, a Caggiatmo colleclis. Verum Alcxandcr, 
juslis de causis. descriplis a Dominico Cappcllo in 
•ic tis S. Frnncisci Salesii , statuit, ut prima bcalifi- 
calionis solemnin in pnedicta basilica cck-brarcnlur. 
II;ec solemnitas consistit in publicationc indttlgCnttT 
co die in basilica ab utriuscruc sexus fidelibus 
fcssi.s, et sacra Communionc refertis nbtincnthc: m 
pnescntia cardinalium, et coiusuJt«)rum congrejja- 
tionc ritutim, ct clcri hasilica? ; in exhibitione, et lc- 
ctionebrevis apostolici in cantii bymni Tc Drum:\n 
detectione, cl vencrationc imaginutn scrvi Dci : in 
rccilationc collects, thuris oblationc imagini beati : 
a lcbrationfi missa; : dcmum in acccssu Pontificis post 
vespcras ad colendam bcati imagincm. Postulatores 
ctiraril, ut notarius congrcgalionis ritnum conliciat 
pubbcum de hac solcmnitale instrumentum. 

5. etc. Prima solemnis beatificalid, qu«T facta sit 
inbasilica Valicana, fuitS. Francisci Salcsii (8 Jan. 
lfifiS) , quam dcinde alia? pluro subsecutje sunt : 
qnaramdnm autcm istarum bcatificationum brcvia 
in codicc canonijationum cendrta ab atchicpiscopo 



Ancyrand desitJcrantbr/ldwqrie' I* a^pcfidiWhru 
hrijus opcris dabuntur. • •»' '""«l ♦ •'' 

ik. 15. Pcracfis in basilica Vatieana celebratio- 
nis solemniis, nlkhinnd., prima cHebrrtaU ril.inii de-i 
tcrminata* cccle.siT cx gratia spcciah privativc Con— 
ccssa cst, ut c x phiribus dccrctis rrnitur. Prjpfcrc 1 » 
in bcatificationum brcTibns' conceditnr ; nt primo 
^rind, ihchoando adato brcvis, ccleftrrtur rVsturti 
cum ofGcio , ct missa in ccdesiis taliritn , oc talitom 
locorum, dic ab ordinarii statuenda, et intra sek 
mcnscs ab iisdcm pr3!monenda. Pro rcmotissimti 
vcrc rcgionibus annus computatur a dic, quo illuc 
brcve pcrvenit. Aliqtiando cx gratia annus pro 
feste,cxtra Urbem cclcbrando , prorogatus esl , ut 

firo festo bcatificationii martjram Gurcomiensium. 
ntcrdfrim cx gratia speciali noc festum ampliatura 
fuit ad alialoca, ultra ca, qute designata frierunt rn 
brcvi, ut petentc Carolo II Hispaniarum regc curii 
aliis, pro fcsto beatificationis B. ' hurribii conccssit 
Innoccntius XI (27 Septemb. 1R79). 



CAPUT XXV. 
De trdnsitu a beatificatione ad canmizationem. 

1 1. ctc. In causis confcssorum per riam non cul- 
lus post decreta Urbani VIII introductis, nova post 
bearificationcm miracnla superveniant.examinentur, 
ct approbcntur, oportct, ut canoninatio obtir.ealur. In 
dccrclis Urbani VIII htrc Tiiracula referenda solum 
dicuntur a cardmali ponente ; adeoque necessitas se- 
vcri cxaminis novorum miraculorum desumenda J est 
cx subsccuta observantia,ctex decreto Clementis IX 
(iOSeptemb. 1608). Utraquc decrcta pra?scribunt, 
ut quac cnltum praresscruiil, a ponente wlum refe— 
raritur; idque mcrito statuitur ad tollendum eon- 
suetudinera revocandi iterum ad trutinam, qua?1am 
cxactc antc bcatificationem discUssa fuerant; quod 
sicutisuperfhium videtur, ita necessarium censendum 
cst, ut nova miracula accedant, et expendanlur, ut 
cnltus in bcatifioationepermissus, per cjinonieationem 
ad universam Ecclesiam prreccptive extendatur: 

6. ctc. Profecto cxaminata iterum fuisse in pr»- 
dictotransitua bcatificotionc adcanoniiationem.qu» 
aufc bcatificationem fucrant discussa . colhgitur ex 
pluribus canoniziitionum buHisrt decretis. PVa;terea 
iri pjrimo cx duobus tomis artorum S. Teresia? ex- 
tantibus irt convcntu 8. Annm de Urbe Carmelita- 
rrim Discalceatorum , habenlurcommiiisiones Pon— 
tificum, tit congregatio inquircrrt m virtutcs m 
gcncrc , et in specic : congrcgationis gesta : cartK- 
nalium ab ipsa delegatorum, rt auditorum rotas 
rclationcs supcr validitate processnum , ac sdpcr 
vcritatc virtutum , ct mimculorum : port h»c per- 
acta fuit beatificatio pcr Ktnitatam otticii, ct missm 
concessioncnt. ln secundo tomo inter caytcra cxponi- 
tur, quod, novis pctitioriibus pro cimonizatione su- 
pch'errientibus , cxammata fticrunt in tribus ctm— 
gregationrbus validitas pr«>cessuutn , sanclJtas tita?, 

./.'!.■» r:mi 



< 



Digitized by Google 



SYNOPSIS i 

et miracula : quibus favorabililer rcsolutis, crooni- 
zatio absoiuta fuit. 

12. 13. Ex hismanifeste colligitur pradida itcrata 
discussio olim adbibita. Cum autcm aliquandoin de* 
cretis congregationis, ct liltcris apostoiicis bcatificatio- 
num , post approbatiooem virtutum, ct miraculorum, 
apposita fuerit clausula , posse Pootificcra procedero 
ad canonizationera , ipsum vero iuterim indulgerej 
ut Dei servus coli possit lamquam beatus, el coa— 
sequenter poslulatorcs sinc novispost beatificationera 
miracuhs canonizatiooem peuerint : id tameu non 
obtinuerunt, cura clausula illa apposita dkatur ad 
limitatum cultum tutius iodulgendum , ut inouit 
Phccbeus in compendio actorum S. Francisci Salc- 
sii. Addi posset, appositam fuisse illam cJausulam, 
quia de jure nihd ultra requircretnr ad canoniza- 
Ucnem, scrf ex iristilulu Scdis Apostolica} nova adhuc 
miracula accedere debenU Vertun ut omnis ambi- 
f^cndi occasio aufcrretur , Clemens XI in brevi bca- 
lificalionis Joannis Fraocisci Regis ab ea consullo 
abstinuit, nec amplius apponcnda vidctur, ut appo- 
sita non fuit in brevibus beatificalionum sub Itene— 
dictoXJJJetUementeXlI. 

CAPUT XXVI. 

De urie aetorum in trantitu a beatifuathne ad 

1. Postulatores, auditis novis miraculis a bcato 
patralis, congrcgationem ordinariam pro tignaturu 
commistionit reastumptwnii , et pro ulttrit remit* 
torialtbut ad proccssus auctoritate apostoiica stiper 
illis conticicndos,suppliciter precantur. In Im pru^ 
cessibus conslrucndis, tradcndis, ct apcriendis ser- 
vantur, qusB supra de aliis notata sunt. Eorum 
validitas in eadem congregatione, miracula vero in 
antcpreparatoria , . prxpatoria , et gcncrali coram 
Ponufice discutiuntur , indc in eadem generali dis- 
putatur dubiura, an approbatio miraeuUi tuto dc- 
vtniri pottit ad canonizationem. Duo miracula 
ctiamsi tcrtii generis, quidquid alii absque funda- 
mcutodixerint, sufficient, ncc fietiedictus XlWio 
suodecrcto 23 Aprilis 1741 supra cit. quidquam 
quoad hoc immutavil. 

2. etc. Juxta antiquiorem usum aliquando hoc 
dubium simul cum dubio de miracuUs in una coo- , 
gregationc, uti pro beatificatione supra diclum est, 
discussura fuit; idque eruilur ex nonnullis canoni- 
zationum actis : cum hoc tamen discrimine, quod 
super dubio, an proctdendum ettet ad beatifkatio- 
ncm, non constat, suflragia cousultorum , ct cardi- 
nalium fuisse unquam tradita secretario, rcponenda 
ioler acta congregationis ; beoevero superdubio dc 
progressu ad canonizationcm, ut oolligttur ex qui— 
busdam canonizationum actis. Rursum, juxta supe- 
rius exposita dc beatificaL, idem dubium ahquaodo 
propositum fuit in coogregalione, absentc Puutifice, 
cui lamcn secrctarius suflVagia cardinalium, ct con- 



rBHlPUlMI. 19" 

• 

sultorum ntofit, ut enriUrr ex deerclo (21 Jun. 1670) 
in oausa S. Francisci Borgix. Immo ante decreta 
Urbani VIII aliquando cardinalis congregationis 
prafcctus vel in consistorio, vel extra consistorium 
Pontilici exnonebat, causam ita esse discussam , ut 
adcanonizatioocn>procedi pusset, uti patet ex actis 
S. Caroli (c. 43) a Grattarola collcclis. Interdum 
ctiam id pra?s(iterunt cardinales congregntionis » 
tcste Pcnia tn vita S. Iiaymmdi de Pemafort [l. 
3, c. 34). Sed Clemens XI semper in duabus congrc- 
gationibus gencralrbus illa duo dubia seorsim prc— 
poni voluit, resulutionem semper diiTercns, divinam 
opem suis, aliornmque preribu» iraptoraturus, ut ex 
quibusdam canunizationum decretlS desumitur ; eV 
hic ordo optimus esse , ac retinendus videtur. Nunc 
ctiam conservantur tanlum intcr acta congregs- 
tionis rituum , suflragia a cardinalibus, et episcopis 
io consistorio lata : suiTragia vcro cardinalium , ct 
consultorum supcr progressu ad bcatificationem nnn 
amplius commitlunlur socretario conservanda , sed 
solum eoraro nomina, et sensus in regestis adnotatur, 
quod justis de causis salis esse videtur. 
l 7. ctc. At sive in uoa, sive in duplici eongregn— 
tione duo ilJa dubia expendantur, Pontifices tandem 
voluntatem suam super canonizatione per decretum 
manifestare debent, quod diversimodo tamen edi 
consuevit. Aliquando enim Pontificcsjusserunt, cx- 
pediri decretum congregationissupcrutroqucdubio, 
Clemens XI accitis secretario oongrcgationis , et 
fidei promotore, approbationcm miraculorum ma- 
nifestabat, quod soluni sccretarius in regcstis congre- 
gatiunis adnotabat. Habitadeinde alia congrcgationo 
super progrcssu ad caiionizationcm si fnvorabilcm 
congregationi* rrsolutioncm approbarc voluisset, 
iisdem secretario, et proraotore accilis, cdcbatur 
decretum de approbatis miraculis , ct de progressu 
ad canonizationein, ut dcsuraitur ex quatuor catua- 
rum carroouationisdecrctis, ct ex decreto (19 Maji 
1713) in causa B.Stanislai Kostk». Sed aptior ordo 
csset, si pcr duo dccreta ulrumque seorsim appro— 
baretur. Nec obstat contraria antiqua consuetudo; 
ideo enim per unicumdccretum prxdicta approban- 
tur, quia in unica congrcgationc de iisdem simul 
agcbalur. At introducta sub laudato Clemente du- 
plicis congregationis consuetudme , ut dictum est, 
congruum videtur, ut duabus congregationibus duo 
decreta correspondeant , juxta morcm sub eodcm 
Ciemente pro bcatificationibus introductom , et io 
pluribus causis servalum. 

CAPUT XXVII. 

De terie octorum in cautit martyrum , qua in- 
troducuntur pott decreta Urbani YJJJtt qua> 
proceduni pcr viam non eultut. 

■ -.l> >•*.«-.», . . > 
1. 2. Hxc sories aequiparatur ordrni superius ex- 
posito causarum cunfcssorum; oisi quod io causis 
marljrum posita opioione, quod etiam in hia requi- 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



ranlor rairacula, seu signa, fit proccssus audoriute 
ordinaria super fama,aon virlutum, scd martyrii, 
caus* martyrii, ct miraculorum, seu signorum ; ex- 
pcdiUtamco, ut atiqua inseranlur de virtulibus, cum 
sic facilius pronuntiari possit de martyrlo. Fieri 
etiam debet proce&sus ordinarius, vel apostolicus 
super non cullu. A novo processu apostolico super 
praniicla fama Pontificcssolvereconsucvcrunt. 

3. 4. Post hsx disputalur duhium, on constct dt 
martyrio , etejus causa , sicut in causis confessorum, 
an constet tle cirlulibus. Notandum tamen primo, 
quod in causis confessorum publicalur , dccretum 
de approbatiooe virtulum ante discussionetn mira- 
culorum : al in causk martyrum nounulli putant, 
vel suspeodendumessc resoluUonem super martyrio, 
ct causa martyrii usque ad miraculorum approba- 
tionem, eo quod ex ea resolutione censeatur appro- 
bata.perscveranUa finalis in fide etcaritate,ideuquc 
inutilis sit discussio miraculorum , vel adnotandam 
in regesUs congregaUonis ; ul mox una cum appro- 
batione miraculorum publicetur. Verumtamen sive 
solum in rcgestis notetur, sive publicetur (utrumque 
•cnim «liquando factum est) , cavcndum omnino a 
lalis rcsoluUonis suspcnsione : hajc enim ct cederct 
in dctrimcntum causarum, cum interim mutari pos- 
scnt consultores, ct usui sacrae congrcgaUonis ad— 
vcrsaretur. Ncque proinde supcrflua crit postcrius 
disputatio de miracuiis, seu signis : sicuti cnim Ec- 
clesia in causis confcssornm cerUtudincm sancUtatis 
«xigit ex -testiroonio virtutum, et miraculorum , ita 
in causis martyrum veritatem martyrii desumere 
intendit tum ex lestibus de martyrio, cum ex aliis 
tuiracula testantibus. 

5. elc..Notandum sccundn : in-eausis confesso- 
rum prius omnino resulvi debct dubium de virtuti- 
bus, poslea de miraculis, ut constat cx decreto 
(C Dec 1712) in causa B. Hyacinlhae de Marcscot- 
ti*. Hcc juvat obtrudere, quud aliquando ad rcsol- 
vendum dubium virtutum ob diiiicultates, cx proba- 
tionum defectu, vclcxactuum qualilate uccurrcntcs, 
opus sit miracula discuterc, praeserUm cum card. 
de Laurea senscrit (m Ssent. to. 4, disp. 20 de 
mirac. art. 25, § 4, num. 1119), perfici posse ca— 
nunizaUoncm, stanUbusmiraculis, licct noa constet 
dc virtuUbus : item quod ita rcs se habueril in causa 
S. Joannisa Cruce. Etcuim deiicienUbus probatio- 
nibus Tirlutum , respondendum est , de iis non con— 
stare : quaUtas octuura ex contextu vilae dignosci 
poterit; cflalum cardinalis de Laurssa rejicitur, si— 
cuU Ulud aliorura dictum, quod sufficianl sola» vir- 
tutcs: in causa tandcmS. Joanisa Crucejudicatum 
fuit constarcde virlutibus : nun fuit tamen publica- 
lum decrctum, antequam quidam libri cxamina- 
rcnlur. 

8. 9. In causis •vcxo martyrum una cum dubio de 
martyrio, ct causa martyrii , agitur de signis, seu 
miraculis ut cunstotex rcscripto (7 Jan. 1671) in 
causa Ignalii Azevedo, et aliorum. Cohsrcntcr ad 
bax Bcncdictus XIV sccrctario congragationis pc- 



tcnti, ul in causa ven. Pauli Buralis card. de Arctio, 
su&pcnsa resoluUone virtutum , miracula expende— 
rentur, postea de miraeuhN esse agendum , nec esse 
ista duo complicanda. Hinc in examine virlutum pro- 
poni ncqueunt miraeula, ctiamsi non proponantur, 
tamquam a^probanda,sedsolumutsuflragatnri suum 
elFurmare de virtutibus judicium possint : quod in 
causa serviDci FrancisciCaraccioli faclum esse male 
coDtendilur. Expleto judicio super roartyrio, ejus 
causa, et signis, seu miraculis, proponitur in con— 
gregatione gencrali dubium, antuto deveniri possit 
ad bcatificationem. Pro bac duo ad minus miractila 
requiruntur, etsufficiuntex dccrctoClemen. XI edito 
(29 Aoe. 1712) in causa B. Joannis de Prado ; ex 
qua, et ex aliis causis constat, beatificationem an— 
teire debere canonizaUonem , qua* perfictenda non 
est, nisi novis signis, seu miraculis supervenicnUbus, 
eorumque duobus approbatis. 

CAPDT XXVIII. 

Dt auctontm opinionibus quoad signa, et 
miracula in causis martyrum. 

1. 2. etc. Augustinus Triumphus (De potest. 
eccl. q. 16, art. 3), Christianus Lupus (To. 3, 
ad Syn. aentr. et provinc. ad 4, Conc. Roman. sub 
Lcon. IX p. 570) , aliique plures in martyrum ca- 
nonizationibus excludunt miraculorum nccessitatem. 
Ailraittunt alii cum Ostiensi (m sum. tit. oV Reliq. et 
een. SS. n. 4 ) , et Molano ( m nat. SS. Belgii ad 
4 Apr.). Fortunatus Scacchus (m opere MS. dt 
Conf. etM. *ec*.10,c. 2) mediam init viam, neces- 
sitatem hanc rejiciens in canonizaUone martyrum 
solemni judici forma occisorum ; quod sic constet 
Hcolesie de ulUmo actu voluntatis mortem acce- 
ptantis pro Christo : exigit tamen pro martyribus, 
non scrvata ea funna ocoisis ; cum in bis dc ejus- 
modi actu non constet. Castellinus (de 
in Mart. Canon. conclus. 5, p. 50 et 141) cum 
aliisdocet, non requiri, scd solum utilia esse raira- 
cula , si evidenter constct causa martyrii : cssc au- 
tem ncccsaaria, si hn*c evidentia non habeatur. Alii 
cum Contcloro (de Canonis. SS. c. 21, n. 11 ) sen- 
tcnUam , miracula excludentcm, rejiciunt, nisi mar- 
tyrium cum aliquo prndigio, aut signo fuerit con- 
junctum. Nonnulli apud Baldellum [Th. mor. to. 2, 
/. 3, disp. 14, n. 18) miracula requisiverunt in 
martyribus, nec dignitatc, nec viUc sanditate in— 
signibus; secus si vivcntes iisdem prxfulserunt. His 
asscntiri videlur Bordonus (<fa mir. med. 4, n. 17). 
Alii non pro beatilicationc, sed pro canonizationc 
martyrum nccessaria esse miracula affirmaront. 

8. ctc. Hsc qutestio resolvenda est cx Ecdesta», et 
Sedis Apostolioe disciplina, de qua cap. seq. Intcrim 
du* ullimio scntcntic videntur prorsus improba- 
biles : Christus enim sine ullo discrimine omnibus 
pro ipso morienlibus bcatiticationempromisit, ut ad- 
vcrtit Baldollus (loc. cti.). PraHcrca in bis causis 



Digitized by Google 



primum beatificalio, tnox canonizalio perficienda 
cst : miracula autem requiruntur; ot de martyrio 
oonstet , ejusque causa , de quibus ante beaulicatio- 
ncro agitur. Rejicienda? pariter sunt opiniones rcli— 
qua», turaquc distingnit inter martyrcs scrvata, vel 
non servata judicii forma, tum qua> utilitatem dum- 
taxat in miraculis agnoscit : tum qux signa solum 
requiriu Profecto Gregorius IX in bull. canoniz. 
S. Antonii Patavini (in nov. Cod. Canonix.p. 65, et 
in nov. Bull. Rom. to. 3, p. 272) pro confessorum 
sanctitate perseverantiam finalem sufficere ait quoad 
Ecclesiam triumpbantem ; virtutes vero, et miracula 
prclerea requiri quoad Ecclesiam militantem. Idcm 
sentit ante ipsum Alexander III in causa S. Thoma» 
Cantuarieu. (m nov. eod. Canon. p. 17 ) martyris, 
inquiens pro Ecclcsia triumpbante gloriosam satis 
csse passionem , pro militante vero miracuia cxigi , 
ut certa sit de gloriosa martyris passione. Quapropter 
sicut in confessoribus, licet, servata judicii forma, 
de virtutibus constet, miracula tamen nedumutilia, 
sed ncccssaria sunt , idem de martyribus dicendum 
est ; ideoque prcdicts sentcntia? non sunt retinendac, 
uti bene monct Hurtado (devero Mart. re$. 44 , § 3). 

12. etc. Quoad opinionem requirentem prodigia, 
vel signa , dHficulter haec a veris miraculis distingui 
possc notat Baldciius (loc. cit.}. Si enim miraculum 
est , quod natnrae vires vcl quoad substantiam facti , 
vel quoad subjectum , in quo lit , vel quoad modum 
faciendi supcrat ; signum dici potcrit , quod ex plu- 
rium circumstantiarum concursu admirationem ex- 
citat, quamvis earum nulla sive conjunctim, sive 
scorsim accepta nalurs viresexcedat, ut cum in cxcr- 
citu Marci Aurelii legio cbristiana pluvias ct fulmina 
in ccelo snis deduxit precibus, quod in chrislianc re- 
ligionis auctorilatem vertit Eusebius cum aliis. Simi- 
lia memorantur in vitissanctorum, qusnon ita fa- 
cilc a naturas viribus adjudicari potcrunt. Dc lus 
loquitur Silvcstcr Pctrasancta ( m thaum. ver. Rel. 
to. 1, tn prol. § 19, pag. 11). Venim enim vero 
vix inter signa , et miracula discrimen rcpcriri po— 
lest. Si enim cx piuribus circumstantiis, neque con- 
junctim, neqne seorsim naturs vires excedcntibus , 
signum supra naturam non infcrtur juxta Abulcn- 
scm (m c. 7 Jiaia p. 5) : ct si gratia, et sanctilas 
ex effectibus mere naturalibus dignosci ncqueunt, 
ut docet D. Thomas (2, 2, q. 178, art. 1) : ad rcm 
vero prxscntcm signum natur» viresdebet excedere ; 
jam tale signum referendum erit ad miraculumtertii 
generis, quod videlicet saltem quoad modum babi- 
litatem natur» superat. Cum autem miracula hujus- 
modi in causis sanctorum sufliciunt, nuilum crit inter 
signum, ac miraculum discrimen. Et sane superius 
memorati effcctus ad miracula tertii gcneris refc— 
runtur, teste D. Thoma (par. 1, q. 105, art. 8). 
SufVragantur huic opinioni alii scriptores, ct con- 
sultores congregationis riluum, vel nullam, vel so- 
lam quoad effectum differentiam intcr prsdicla di— 
gnosccnles. Ncque obstat, quod in sacrorum rituum 
congregalionc in causis martyruui dubium projwna- 



PRIMK t « 

lan, an conttet de miraculit, teu tjgnit; cum tauftn 
in causis oonfcssorum dicatur soUim, an conttet d» 
miraeulit. Nara meni congreg4if>nis non ex dubii* 
in ea pmposilis, sedex cjus decppiis, ac rcsolutioiii- 
bus, a Ponlifice coofirmatis, desumenda cst. Scien- 
dum taraen , causas martyrum a rois auditoribus 
olim discuti consuevisse, qui arbitrabantur, mira- 
cula in iis non essc necessaria, sed signa utcumquo 
suflicere insolita , et mirabilia. Dclato aulem ad con- 
glrgationem rituum examine rotalis relationis, pro- 
poni coepit dubium complexivum miraculorum , ct 
signorum ; neque adhuc congregalio dubium mula- 
vit, tum quia nondum dccrevit, ncccssaria cssc mi- 
racnla in causis martyrum. tum quia ex diclis mira- 
cula dicuntur cliam signa , el ita in Evabgelio , ct iu 
qtiibusdam canonizationum bullis appellantur; tum 
demum quia particula *eu modo ditjunctivam, modo 
copulativam, modo decluratwam , cl expotUwam 
oraiioucm imporlat. 

CAPUT XXIX. 

De Ecclena diieiplina quoad miraculorum 



1. 2. In martyrum causis virtutet ctiam aliquando 
spectate fuerunt, uli colligitur ex qrntola cncyclica 
ecclesi» Smyrnensis dc martyrio S. Polycaroi apud 
Eusebium (/. 4, c. 15 ), cx bull. canoniz. SS. Tho- 
m» Cantuarien., ac Petri martyris, et cx aliis mo- 
numentis. Neque tamcn inde inferri valct necessiUs 
inquirendi in virtutes, ut quw pro martyre habcatur, 
uli bcne monet card. Bellarrainus. (/.1 de indulg. 
c.% n.9) cum aliis.Celeris enim exemplis pratermis- 
sis, SS. Jacobus intercisus,Castus, etiErailius tan*- 
quam martyres babiti sunt, et babentur in Ecclcsia, 
licct prius lapsi fuerint. De iis S. Ciprianus (/. de lapi. 
col. 377), 8. Augustinus («rtn.285, porl. 2, to % 5 
oper.) , aliiquc loquuntur. 

3. etc. Dc signis quoque, ct miraculis in marty- 
rum vindicalione olim ratio babcbatur, ut excit. 
epistola Smyrnensi, et ex plurium *anctorum aciis 
apud Ruinart, aliosque eruitur; ncque enim abji- 
cicnda sunt acla-, in quibus plura martyrum mira— 
cula exponuntur, uti ostcndit Honorakis a S. Maria 
(in animadvert. tuper utu ertt. to. 1 , dittert. 4, 
art. 3). Hinc tamen inscrenda est miraculorum ne- 
ccssitas, ut quis intcc martyres rccenseatttr ; nam 
primatcs, et episcopi martyrium dumtaxat, ejusquo 
causam in admiltendis martyribus attendebant ; et 
S. Eulogius martyr archiepiscopus Toletanus (to 15, 
Biblioth. PP. pag. 243) Cordubenses raartyres 
adversus obtrcctalorcs egrcgic vindicat, licet mira- 
culis non airuscassenl ; quod non prastilisscl, si 
lunc miracula pro rccipicndis martyribus exigi con- 



0. etc. Argumcntum itaqun ad trmpiis illud refcr- 
tur , quo sanctorum causs Sedi Apostolics suirt re- 
scrvalai. Ac primo occurrit S. Cauuli jtiniorisifaa!^ 



Digitized by Google 



ii 



regts, « maHyr» fcanenixatio sub Alexandr» 111. 
V erum deficientibtls lrtterisapoStolicis, tuto asscri 
ncquit, pro ejns clijfoOikatione rniracula" fuisse re— 
quisita. Intorvcnertrnt btec tamen in canonizatione 
S. Thoma» Canttrfficnsw. Hunc enim post marly- 
riom miraculis floruissc testatnr Radnlpbus de Di- 
ceto (inter hittorias Anglic. tcript. Tuvitden. L 1 , 
pag. 557 ) cum aiiis. l)e ejus quidem martyrio, ct 
causa martyrii dissenserunt magislri Parisienses ob 
dcfectum miraculorum, sed de his ab apostolicis in 
Anglia lcgatis juridice ccrtior factus Alcxander III 
illum inter martyres retulit, secutus in boc Cleracn- 
tem II qui ante prasdictam reservationem Wihotf- 
dam virginem, ettnartyrem, discussis miraculis, 
canonizavit, teste Burckardo monaco S. Galli apud 
Mabillon (iac.6, Bened. pUr. 1) , et alios. Accedunt, 
qua; conttgerunt in causa fl. Pelri dc Caslronovo 
monacbi Cistercicnsis legati apostolici , ct contra 
Albigcnses Gdci inquisitoris, qui temporibus Inno- 
centii III intcrfectus cst. Publicc hic colitur in qui- 
busdam locis, tcste Baillet (ad 5 Mart.). Ejus mor- 
tem describit Petrus Vallium Sarnaii monachus 
Cistercich. (tom. 7, Bibotk. Ciiterc.) ; miracuia si- 
mul refercns, adeout cultus dicendusail delatus post 
approbationcm martyrii, i-jusque causa:, et miracu- 
lorum. Neque obstat, quod lnnocentius III in epi- 
stolis ad archiepiscopum Narboncnsem , et alios , 
cum martyrem, nondum palratis miraculis declara- 
▼erit : ibi enim raartyrium tanlum approbat, cultum 
vcro neque permitlit, nequc pnecipit Ilursuru iu 
processu conslructo jussu Honorii III pro cultu defc- 
rendo B. Joanni primum Manluano, dcindc Viccn- 
tio episcopo , qui pro Ecelcsiaj libertate martyrium 
passus est, plura miracula ad ejus intercessioncm 
patrata referuntur apud Bolland. ( orf 16 Aforr.). 

10. ctc. Quintolocomiraculorum discussioucm, et 
approbationem in martyrum causU plenc deciarant 
buJla» canoniz.SS. Petri martyrisexordinc PraxJica- 
torum, etStanislai episcopiCracoviensis, quasperegit 
InnocentiusIVctdequibusdisserucrunt nonnulli eru- 
diti. Occurrit sexto breve Alcxandri IV quo post mntn- 
rum martyrii, ct miraculorum cxamcn conccssus cst 
cultus quadraginta novcm martyrum ordinis Pracdi- 
catorum in ecclcsia 8. Maria» de Sandomiria, ubi 
pro Christi fide occisi fuerant. Septima occurrit 
causa Catalani Fabri, ct Pascbalis ordinis Minorum 
qui martyrcs diccbantur. Uanc Joanncs XXII com- 
jnisit episcopo Valentino , cui inter caitera pnescri- 
psit, ut in miracula inqnirerct. Occttrrit octavo 
mnrryrium S. Wernheri a Juda?is crudelissime in- 
tercmpti. Colitur inquibusdam locis,sed sine officio, 
ct missa. In processu, qui adhuc extat , ct sub Mar- 
tino V confcctus fuit, legatus apostolicus non tam 
in martyrium, ejusque causam, quam in miracula 
inquisivit, apudBolland. ( 19 Api. ).Nono : Ange- 
lusCarmclita martyr a Pio U inter beatos relatus est, 
sed post patrata rairacula, apud cosdcm ttonu 2. 
Majip.Si ). V 1 ' 

10. 16. Dccimo : Bcrnardus, ct socii martyrcs cx 



DE BEATlFlCATlONK ET CANONIZATIONE. 



ordine Minorum a Sixto IV beatis adnumerali 
sunt. In eorum autcm causa examinala fuisse mi- 
racula ostendunt littera; ajwslolicae. Demum Da- 
niclis, et aliorum sex ejusdero ordinis, qui apud 
Septam in Mauritania Tingitana ob Evangelii pra> 
dicationem marlyrium sunt consccuti , cullus wepit 
a miraculis , quse patrata sunt, cutn eorum corpora 
in Hispaniam transferrentur : cullum bunc JLeo X 
postca approbavit. Porro miracula, licct non in 
brevi pontiticio, sed in aliis aulbenticis monumenlis 
referantur , patrata tamen fuisseante diclum brcvc r 
constat cx lib. conformitalum ipar. 2,pao.87). 

CAPUT XXX. 



De taeras eongregationii rituum cojuuetudine 
miraculorum ncceisitatem in cautit 



1. Prima ex hts causis, expeditis in congrcgatiune 
rituum, fuit viginti scx raartyrum Japponensium. 
Eam demorc tres rotas auditores discusserunl , rai- 
raculorum necessitatem in rclationc cxcludcntes : 
plura tamen mirabilia proposuerunt , inter qutn 
unum esse vcrum miraculum dixcrunt. Congregatio 
ad ulteriora proccssit, quia de raartyrio, et miracu- 
lis eidem constiterat, ut colligilur cx ejus decreto 
( 3 Jul. 1627 ) et breri beatiticaUonis apud Bol- 
land. (tom. 1, Feb.pag. 740). 

2. 3. Secnndam quoque causam B. Josapbat 
martyris Polloccnsis rotae auditores examinarunt, 
contcndcntcs iterum in sua reiatione miracula non 
essc necessaria , immo corrigendum Osttcnsem (m 
«m. lib. 3,de Reliq. et vener. SS.) stantem pro 
eorum neccssitate : nonnulla tamen miracula rctule- 
runt tamquam patrata in comprobationem martyrii. 
Causa ad congregationcm dclata , appi-obatoquo 
martyrio, sccretarius dubium excitavit super mira- 
culorum necessitale, quod congregatio jussit exami- 
nari in abstracto; disscntientibus consulloribus , 
opinioni, miracula rcquirenti , lamquam tutiori, et 
S. Sedis consucludini conformi adhasit, ut constat 
cx ejusdecreto (13 Sep. 1642), et brcvi heatifica- 
tionis edito ab Urbano VIII quod extat in BuUar. 
Rom. (19. .5, BulL 304). 

4. etc. Sublato relationum rotolium more, occnrrit 
tertia causa B. Petri de Arbties. Promotor fidci 
animadversiones edidit cum apparatu ad materiam 
beatificationis, ct canoniz., in quo tcstatus est usum 
rcquircndi miracnb etiam in causis martyrum ; 
ideoque approbato martyrio, ejusque causa , dlscussa 
fuerunt miracula, qucmadmodum et in quarta causa 
martyrum Gorcomiensium factum est, ut ex decrctis 
concregationis (12 Decemb. 1661et25 Sept. 1663 
et 1074), et brevibus bcatificationum eruitur. Dc 
quinta causa B. Joannis dc Prado dietum est supe- 
rius. Sexta causa S. Joannis Nepomuccni proccssit 
pcr viam casus excepli : attamen ctiam in ipsa, re- 
solulo dubio stipcr martvrio, et • jus causa , miracula 
pcrpcnsa fuei c. In septiina S. Fidclis a Sigmaringa. 



Digitized by Google 



.«MT/WWWsiiS LIBIU primi. n% :i'T 



ante ejoir bmtifjcatioaem rteowtura fuit dubitim 
compkxiTum raartyrii , eaus& martyrii, et rairatu- 
lorum. i ii# n <•> 
9. 10. \i\ hisinooumentispatct, numquam fuisse 
a Sedc ApoMotioaformaiitc^ bcalilicatos, aul canoni- 
zatos martyres, nisi accedenlibus miraculis, et hic 
mos rermendas Tidetur, licct nondum editum fuerit 
decrclom de eorum nccessUate. Durom id aliquibus 
vidqtur, vcl quia causa; martyrum facdius expediun- 
tur oti communik-r doctores doceot, vel quia mar- 
tyrium supplet ricem baptismi, et est per sc pro— 
xiraa beatitudinis causa, vel quia antiquitus ad 
martyrura canonisatianeni non requirerentur mi- 
racula , sine quibus de omnibus raartyrii requisiti* 
tum ex parte inferentifl, tum cx parte acceptaoli* 
mortem constare potest. Fatenkir tamcn el isli, tu- 
tiorem essc sententiam, qu« miracula Mquirit ; quare 
non est ab ea recedendura , tum ut occurratur hrre- 
ticoram calumniis, tnm ut judicii securitati consula- 
tur. Enim Tcro fariliorem expeditioncm in causis 
martyrnm soppeditat, non cxclusio mirpculorum , 
sed qua»stio dc sola mortc , ejusquc circumslanliis, 
Antiquitas tanta non crat bominum malilia , et id- 
eireo martyrum caosc sine miraculis expedscbantur. 
Tandem ut martyrium baplismi rices supplcafc, ka- 
berc dcbct veri martjrii requisita : de his autem ut 
ccrtiorllat, non immerito miracula exigit Lcolcsia. 
Sicuti ergo in causianon martyram, lieet probata sa- 
tissit vita- sanctitas, miracula tamen adhuc requirit, 
ne in rc tanti momenti diligentiam ullam pro secu- 
ritate omittat, prsesertim cum ii in oeculto dcficcre 
potuerint j eadcm rationc et in causis martyrum 
miracula sunt cxigenda, sub ccria spe futurum; ut. 
in utrisquc Deus non sit miracula palraturus ad 
coram intercessionem , quorum vita aut mors accepla 
eidcm non fucrit, utdocent 8S. Thomaa(2, % q. 178, 
ar. 2), et Gregorius (/. 4, diaL e. 6, lom. 2 oper.). 
• *• • * i i" . - . 1 • •( . i 

CAPUT XXXI. 

De trrie aetorum in cautit twe confettorvm , tire 
martyruvi , qum introducuntur pott deereta Ih- 
bani VUIet qumproceduntperviamcatut excepti. 

1. etc. Urbanua VIII prohibens publicum cul- 
tum non bcatificatis, aut canonizatis a Sede Aposlo- 
ltca, exccpit eos, qui antcriorcm cultum vd per 
tempus immemorabile, vel ex apostolicb indulUs, 
vcl cx sacra; congrcgationis permissione, vel pcr 
patrwm, viroramque sanctoram scripta obtinuUscnt. 
St alicujns cx his causa canonizationis inttitaatur, 
fit ab ordinario processus super fama virtotum , ct 
mi raculorum , si si t confessor ; tcI super fama mar- 
tyrii, etsignoram, seu miraculorum,si martyr : ct 
altcr processusfit supcr casu excepto a decretis Urhan i t 
si hic processus ab ordinario omittatur, fit auetoritatc 
apostolica post signatam commissioncm. Proccsstbns 
ad congrcgalionem transmissis , et modo superius 
cxposilo apcrlis, quin cxpcctelur deceoniom, ?ro- 



ponitur in congregatiooe ordinaria dubium, an tit 
iignanda commts-no mti oduc tiom m , qua fat urabditcr 
resoluto, discutitur, an sit confirmanda tenttntia <>r- 
dinarii, vcl delegati super ca*u exccpto a decretit 
Urhani : oporlct cnim , ul ii hanc senlcnliam pro— 
feranl; akter |Ls mandat congrcgatii^ ut proferant, 
vcluti ex ejui decretis (23 Mar« 16G9 in.cau*. B, 
Chuueg, §f, 29,Dec. 1(17-1 »n cuus.lt. Oldegarii) 
colligitur. Si bsec scntcntia fucrit favorabilis, et a 
congregationc confirmala„ hujusqoc respootum a. 
Ponlifice approbetur, scrvus Dci procul dubio .dkrilur 
{Tjquipollenter beatificatus. ,, • 

5. etc. Kulla solcmnitas in hac beatificatione 
pcragitur, cum Ii.tc non comprebcndalur in dccrcto 
Alcxandrino supra adducto :solum ii, quorum io- 
tcrestvpossuot Deo gratias agere, tanquam pro ob- 
tento spiriluaii benehcio. Plures autem hujusmodi 
bcatificaliones a lemporibus jUnbani VIII ad pontj- 
ficatum Benedicti XlV expcdit» numeranlur , sci- 
licet B. Columbaj Ueatina; , BB. Beraardi Plolcmei,., 
NicolaiFlue, Bernnrdinide Feltro ,B. Ferdinandi 111 
(^astells rcgis, B. MargariWe de Sabaudia, BB. Pc- 
tri Pascbasii, Ludovic» Albertoni», Jacobi de Ma- , 
vania , Salonieae regioa* Alicia?, Oldcgarii episcopi , 
BB. Joannjs Cantii, Amedei ducii Sabaudiai, Si- 
raonis de Lipoica , Pctri Armcngul , Anlonii a Stron- 
conio , B. Chunegundis reginu , BB. Maria ide 
Socos, Jiiannx nli.v Alphonsi regis Lusitania3, 1 i 
miliamc de Grculis , Helerwe RnselmuuQ , Zit«-e , Ma- 
ria> deCapite, Auguslini Dalmata; , Jacobi lllyricis, 
BB. Joannis, ct Petri ord. Min. mortyrum, Tcreai«e, 
ct Sancix, Lucias de Naniia, Salvatoria ab Horta, 
Ceslai Odrovantii, Liberati dc Lauro, Gregoriipa- 
p« X, Alexii Falconcrii, Seraphini de Asculo, Hu- 
militatis ahbalissa, BB. Dalmatii , atque Andrcaj 
de Comitibus , BB. scx Fundatorum ord. Scrvorum 
B. M. V., Scnipionis martyris, B. Joannisde Dukla, 
Bcnedicti pap;e XI, Michelinar, Bitae de Cassia, 
Clara: de Montcfalco, Joannis Angeli Porro , BB. Co- 
letc, StepbanosdeOuinunis, Gerii aMonleSaucto, 
Bencdicti a S. Philadclphio, Francisci Patritii, Ni- 
colai Albergati, et Pacifici a Ccredano. 

CAPUT XXXII. 

»'•••' ■■• >. t 

De terie actorum in cautit tnre confittorum , tive 
martyrum , qum introducuntur pott decreta Vr- 
bani VIII, qumque procedunt per mam eatut 
eacepti , fn trantitu a b"aiificatione aqutpollcnti 
ad formalem canonisationcm. 

1. Pro hoc transitn, obtenta facultate, ne fiat 
processus apostolicus in gcnerc. proponendum cst 
dubium super virtutibus , vcl super martyrio. ejus- 
que cansa, juxtadiversitatem causaram. Hocjudicio 
favorabiliter cxpleto, pmponitnr dubium supcr mi- 
raculis, autsignis, post indultam vencrntioncra pa- 
tratis. Duobus saltem apptibalis cxpenditur dubium , 
an tuto procedi potiit ad canonizationcm. 



Digitized by Google 



24 



DE BEATIFICATIONE ET CAN0N17.ATI0NE. 



2. etc: Atiquibns nimistaias,aHisnim1srigidus 
bic procedcndi ordo risits est. Nimis laxas, quta in 
cnasis procedeiitibus per viam nori cultus , qualnor 
miracuta, dtio, Mrilicd, ante, et duo post beatifica- 
tiortem pro canonizationc reqairuntur; in his vero 
duo' sutnciunt. Hac diflicullatc a promotortbus fidei 
in pluribus causis excitata , atqne discussa , congre- 
gatio gcneralis suflkientiam duorum miraculonim 
sempcr admisit , ut constat ex ejas decretis {13 Jun. 
1679 iii cau». S. Jo. de Capittr. 17 Mnji 1707 , 
In caut. S. Catharma, et 13 Nov. 1714 in caut. 
S. Staniti). Cum enim tn eap. Venerabilide tett. 
dicitar inquirendnm osse snper miraculis ; pturalis 
locutio in buiario numero vcra est, juxta textum in 
c. W) de reg. jur. m 6. SuiTragantur Contelor. {de 
Canonis. SS. e. 20, n. 9). Rolac auditores in plu- 
ribus relatas, ct alii pltires. Venimlamen Bcnedi- 
ctusXIV (2ZAp. 1741 ) decrevit , quatuor mira- 
cula, qu« per teslesde visu probenlur, esse necessaria 
ad solemnem canonizationcm , quando probata? sunt 
virtutes, aut martyrium persubsidiarias probationes. 

6. etc. Nimium rigorem alii constituont in ne— 
ccssitate discuticndi dubiumsupervirtutibas,velmar- 
tyrio post approbatura casum exceptum. Cum enim 
casus exceptu* constituatur aliquando in apostolicis 
litterisconcedentibus in bonorcm scrvi Dci officium, 
et missam , aut ejus nominis in romano roartyro- 
logio dcscriptionera, cliam ei sacne concrc^ationis 
consilio, virtutes autem in formali discussione possint 
non approbari, jam non sine modica absurditate di- 
ceretur, non constare de coram virtutibus, qtii ejus- 
modi cultum obtinuerunt. Addnnt , virtutes in bis 
causis examinari tantum posse dcpendenter a proba- 
tionibus sobsidiariis, adeoquenun posse rcspondcri, 
eonttare dc ipsis : si quidcm vox bnec canttare pro- 
bationes apcrtissimas exposcit. Accedit, quod CIc- 
mcns IX per dccrctum editum anno 1668 exami- 
nari solum jussit ca, qua? post indultam venerationem 
supcrvcncrunt : antecedentia vcro tantum rcfcrri vo- 
luit ; quare non antecedentes virtutes , sed miracula 
cultus indultum subsequcntia, sunt expcndenda , id- 
quc comprohant decreta canonix. SS. Philippi Rc- 
nilii, ct Laurentii Justiniani, cujus quidcm causa 
processit pcr viam casus excepti. 

9. ctc. Vcrumtamen ut Sedis Apostoticse con— 
sueludo, ejusque fundamenta bac in re clarescant, 
advertendum est , interdum publicum cultum per- 
missum, aut concessum fuinse, ac permitti , ct con— 
cedi, prajvia gravi fama virtutum, vcl martyrii, ct 
miraculorum , seu signorum , quin juridicum pra> 
cesserit cxamcn , dcpcndcns a pruccssibus supcr vir- 
latibua et roiraculis, aut super martyrio ct siguis : 
aliquando veroejusmodiconcessioni anlcivissepraedi- 
ctorum discussioncm , ct approbationcm. Jam vero 
in causis secundi gcnerisnunc expenduntur sotum, 
quse indultas vcncrationi supervcnerunt : in causis vcro 
urimi gcnrris, non obstanlibus aroplissimis vcncra- 
tionis indullis, sempcr virtutes, aut marlyrium, et 
rcliqua fucre pcrpcnsa, ut constat ex causi» SS. llya- 



dnthi, Raymundi , et alionm , juxUi relationes au- 
ditorwn rota», qose adboc extut, et regesta sacras 

congregationis : cum hoc tamen discrimine, quod 
aliquando cxamen hoc ab>olntum fult per modum 
dubii formalis, an eonttat, ete. ut in causis SS. Joan- 
nis dc Capislrano, Catharineo de Rononia, et 
atiorum : nonnunquam pcr modum juridicse rcla— 
tionis, dependentis a processibus, ut in causis SS. 
Joannis a S. Facundo, ct Stanislai Kostkx : aliquando 
in congrcgatione particulari , ut in causis SS. Cailia- 
rinss de Rononia , Joannis Nepomuceni , et aliorom : 
interdum in congrcgationibus anteprcnaratoriis, 
praepartoriis ct gcneralibus, ut in causisSh. Joannis 
de Capistrano, et Peregrini Latiosi. Paocis, si de- 
darationem casus excepti a dccretis Urbani non prae- 
ccssit formale examen , oti nou potuit pncccdere in 
causis , quas post illa decreta introducunUir, de qui- 
bns in praescnti agilur, semper in transitu a boatifi- 
catione tequipoilenti ad canonizationcm expendcn Jac 
sunt aliquo ex prcdictis modi virtules in causis con- 
fessorum , martyrium vero , ejusque causa in causia 
martyrum. 

16. etc. Supercst , ut diluantur prtodictse oppo- 
sitiones. Igitur qood ad periculum spectat, nc ap- 
probata reprobcntur, dico non admiui casum ex— 
ceptum , nisi stantc fama virtutum , vcl martyrii , ct 
miraculorum , vd signorum , quod satis est ad pu- 
blici cuttus permissionem. Porro si postulatores ad 
canonizationem procederc velint , quas cultum prrc- 
ceptivam significat ad Ecdesiam universam exten- 
sum , proponere debent dubium super virtutibus, 
aut martyrio , quin tamen periculum adsit reproba- 
tionis , non cnim virtutes, aut martyrium approbaUt 
antea fuerunt, sed eorom duntaxat fama ; quae qui- 
dem permanet, etiamsi illa non approbentur, idquc 
sufhcit pro cultu permisso, quamvis de iis in indivi- 
duo non constet procuttu pneceptivo. Quoad aliud, 
non posse vidclicet responderi , conttare d» tnrtu- 
tibut, aut martyrio, sciendom est, in causis per 
viam casus excepti responderi , ita eonttare, ete. ut 
deveniri pottit ad diteuttionem miraculoium , seu 
iignorum, ut eruiturex causisSS. Peregrini Latiosi, 
Juannis Ncpomuceni , et aliorum : hic autcm rescri- 
bcndi modus periculum reprobationis approbatorum 
evertit omnino. Drecretum autem Clcmcntis IX ex- 
dudit dunlaxat itcratum cxamcn corum , qua? ante 
beatificaUoncm discussa fuerant ; at hinc non in- 
fcrlur exdudendum esse examen hujusmodi post 
beaUficaUonem ffquipoUcntem , si ante eam non 
fuerit institutum. Ita in pluribuscausis hoc dccretam 
cxpticarunt prumotores fidei, et sacra rituum con- 
grrgatioauctoritatesua. usmjuc comprobavit. Neque 
obstant exempta SS. PhUippi Renitii , et LaurenUi 
Justioiani , cum in iis antc indullorum conccssioncm 
virUites discussse , et approbaue fuerint , ut in causa 
S. Laurentii ostendit promotor fidei , pro veritatc 
jussu congrrgationis scrihcns. Idcm contigil in causa 
S. Atoysii Gonzaga;. Itcm approbatocultu immeroo- 
rabiU septem RR. Fundaturum ordinis R. M. V. 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBAI PRIML 



conccssisqae in eorum honorem ofCcio, ct missa , 
coriimque nominibus in martyTologio dcscriptis, 
cditum esl (13 Jan. 17 12) contra expcetaliotiem 
poslulatorum , in congregalionc ordinaria coram 
Bcnedicto XIV decrclum , ut antc miraculorum dis- 
cussioncm juridica ficrel relatio virtulum , commu- 
nicanda fidei promotori , . quae sano furmali vir- 
tutum cxamini squipollet. 

CAPUT XXXIII. 

De terie aetorvm m cautit beatificationii et eano- 
nizationit introductis ante decreta Urbani VJJI, 
et qua post eadem decreta retumunhtr, tive tint 
confettorum , ike martyrum , tive procedant per 
mam non cultut, tive per viam catut excepti. 

» 

1. etc. Hxc scries incipit a commiiiioM reat- 
tumptiva, impetranda a rituum congrcgatione ordi- 
naria, cl confirmanda a summo Pontificc. Resumpta 
causa , cxpe.liuntur littera remittorialet ad confi- 
cicndum ajtostolicu m proccssum super non cultu , 
vclsupcr casu excepto, juxta causarum qualitatem. 
Confccto hoc processu, prolataque a delegatojudice 
scntentia , agitur de ejus validitatc in congregatione 
ordinaria , qua admissa , construcndus csset proces- 
sus auctoritatc apostolica super fama virtutum , aut 
martyrii, et miraculorum, sed hoc judicium post 
decrcta Urbani omilti consuevit. Perfecto judicio 
supcr non cultu , aut supcr casu cxcepto, si causa 
proccdat per viam non cullus, agiturin congrcga- 
tione ordinaria de processuum validitate; qua ad— 
missa, disputalur in antcpwparatoria, prsparatoria, 
et generali dubium de virtutibus, aut de martyrio, 
indc de miraculis ; corumque duobus approbatis , 
proccditur ad beatificationcm : et novis supcrvc- 
nientibns, ad canonizationem. Si vcro causa procc- 
dat pcr viam casus excepti , e*pleto judicio super 
obcdicntia dccrctis Urbani VIII agendum cst dc 
▼irtutibus, aut marlyrio, vel in congregatione par- 
ticulari , vcl in anleprrparatoria , praeparatoria , ct 
gcnerali , in quibus postea discutiuntur ctiam mira- 
cula , et si corum duo , post indultara vcnerationcra 
patrata , approbcntnr, proceditur ad beatificationera. 

12. etc. Difficulta« est , an de validitate proccs- 
suum, virtutibus, martyrio,ac miraculis agendum 
git, resumpta causa, si antc decreta Urbani super 
his pronuntiatum fucrit. Huic tamen difficultati 
sic respondcndum est. Si congregatio rituum , ap- 
probata processuum validitate, commisit auditortbus 
rots, ut reliqua cognoscant, aut si commisit i[isam 
cognitionera valtditatis confirmavitquc judicium ro- 
tale validitatem approbans , dc ea non esl amplius 
agendum ; secus, si rotale iudicium non confirma- 
rit. Item si congTegatio Urbani dccrcta rationcm 
habuit dc virlulibus aut martyrio dcpcndentcr a 
solo proccssu ordinario, confi:iendus est, resumpta 
causa, processus auctoritate apostolica, et depen- 
dcntcr ab utroquc dc illis agendum cst, ut contigil 



in causa S. Peregrini Latiosi. Si vcro do iis aclum 
fuisset dcpendenter ab utroque processu, sed rc- 
roissa inspectione ad roUe auditorium, hujus favo- 
rabile judicium congregalio non approb^sset, tunc 
dc iisdem itcrum «gendum est , ut in causa B. Hic- 
ronymi yEmiliani , aliorumque contigit ; sccus vero 
diccndum , si judicium rolaie approbatum fuit , ut 
in causU B. (ircgorii X et S. Aloysii Gonzagce. 
Idcm cum proportionc dicendum est de rniraculis, 
dummodo in causis per viam casus exccpli secuta 
fuerint post indullam venerationcm , ut colligitur 
ex causa S. Thomas de Villanova, et aliorum. Quod 
quidcm sedulo advertendum cst, cum fortc ex bujus 
cognitionis defcctu cxpcditio causa? S. Jacobi dc 
Warchia tamdiu protracta fucrit. Quando autcm 
miracula post indultam vcnerationcm sccuta dican— 
tur, alibi adnotahitur. Interim. 

etc. Scntiunt communitcr scriptorcs, neccs- 
saria essc pro canonizatione miracula post obitum 
palrata; addunt tamen, non esse inulilia ea, qua) 
patrata sunt in vita, si concurrant aKa postobitum: 
ct sane de illis ratio habetur in bull. canuniz. SS. 
Udalrici,Petri cpiscopi Anagnini, et aliorum. Vcrum 
distinguendaestcanonizatioabeatiiicatione;cumenim 
in transitu a quacumquc beatificatione ad canoniza- 
tionem agetur de miraculis , post indullam vencra- 
tionem secutis, tota hsc cuntroversia redigcnda cst 
ad formalem bcatificationem io causis per viam non 
cultus. In hoc ergo judicb discuti quidera , ct ap- 
probari poterunt miracula patrata in vita ; at non 
sufficiunt , scd post obitum secuta, et approbata rc- 
quiruntur, uti colligi possc vidclur ex dccreto cdito 
in causa S. Mariaj Magdalcnaj dc Pazzis. Scd ct 
sufficcre vidctur, ut unum in vita, altcrum post 
mortem patratumsit, juxta decrclum congrcgatio- 
nis editum ^13 Jun. HiVJ) pro bcatificatione S. Al- 
phonsi Thuribii. 

CAPUT XXXIV. 

De contittoriii privato, publico, et lemipublico 
kabendit pro abtolutione cautarum canonisa- 

1. 2. Edito decreto de tuto progressu ad canoni- 
zationem , non statim , sed post delibcraiionem Pon- 
tificis de illa peragenda, advocatitur ab codcm car- 
dinales , et episcopi ad consilium. Hiec aulcm 
dclibcratio solum surai consuevit ynl itcralas po- 
pulorum, et principum petitiones. ac protrmporum 
opportunitate. Ex qua quidem dilationc aliquando 
fit , ut , editis ab uno Pontificc dccretis dc progressu 
ad canonizatinnem, banc pcragant successores, quin 
tamcn gesta antecessoris iterum cxamiuent. Ejus- 
moili deliberatione posita , vocantur ad consilium , 
et suffragium pra?standum omncs in Urbc dcgcntcs 
cardinales , patriarche , arcbiepiscopi , cpiscopi , 
cliam titulares et orientales, cum Ecclesia Komana 
communicantcs. invitantur prxterea episcopi , qua- 



Digitized by Google 



Mf DE BEATIfttATlOfil 

etimque deratisn ad Urbcm acrjedentest quhvetiam 
sccfctafiid cOngregationis coneilii Tridenlini - voeat 
pcr Ihtcras cncyclieas episcopos intra eenterimum 
i&XJrlie laptdcm. 

ft. k. fnithrm excipicnrii suffragia desumitur a 
cortsistorto secreto. Solis intervenientibus cardiua- 
libu> , 0 «jtifibus inquiritnr , an deveniendum nit mt 
canoni?ationem, ac sirtguli sensum suum aperiunt 
per vpibnm placet, aut non ptacet. Ut merita cau> 
sarum perspccta cardinales haberent , olim cardi- 
naln prn<fcclus congrcgationis rituum lcgebat relatio- 
ucm vit* , rairaculorum , el actorum canonizationisi 
aliqnando loeo rcJationis editum fuit totius causa> 
summarium : tuncseeretarinscorigrcKationisriluum, 
eoqnc hnpedflo, promblor fidei componit prcdicto- 
rum compcndinm. In hujus consistorii inUmauone 
nolificalur unicuiquc cardinali, quid m eo agcndum 
sit , ct ad unumquemque transmittitur memoratnm 
compcndium In consistorio Pontifex cardinalesallo- 
quitor, eosqUe consnlit de canonizatione habenda. 
Lardinalis prftfectus brevissimam tolius causae rela- 
(ioncm legit : rane Pontifex mterrogat, an ipsis pla- 
cet, ut ad 1 canonizationem proccdatur: cardinalcs 
gradatim assorgentcs aperto capite respondent pla~ 
cet, rel non. Hie ordoservatur sive una, sive plu- 
rcs sint causo» 

5. etc. Sccreto consistorio succedit pubiicum, ad 
quod per intimationem vocantarcardinales acceeteri, 
quos aeciri solemne est. Omnibus ad hoc patet adi- 
lus. AdvocatuS consistorialis longa orationc vitam , 
et miracola canonizandi, pctitionesque pro canoni- 
zatione supplicantiam expooit. Post hanc promotor 
fhlei nullam cmittit nrotestationem , ncque debci, 
cum omnia rite impleta sint. Absoluta oratione. 
pra?sttl , qui est a sccrctis brcvium ad pcincipes, re- 
sponditnominoPonliflcis, etdicit, Sanclitatctn suatn 
bortari omnes, ut piis opcribus, ac precibus divi- 
ntim implorcnt auxilium, ac prsctcrea vclle in pro- 
ximo consistorio audirc cardinalitim, ct cpiscoporum 
sensum. Si plures simul canonizandi sint, plura 
bahentur piiblica consistoria. 

0. etc. UlUmum coosistorium dicitur semipubli— 
cum , quia ctiam cpiscopi in co facnltatcm babent 
fcrcndi suffraginm. Hoc non stiperiluc rcquiritur, 
cnm cardinalinm in consistorio secreto placitom dc 
progressu ad canoniiationem intclligendum sitdc 
exquirendis prasulum svuTragiis, prout quanlam 
bullx canoniz. aliaqne monumenta innuunt. Huic 
consistorio puhlica: praeces ad opcm divinam implo- 
randam prsemittuntur : vocantur per inlimationem 
cardinales, patriarcb», archiepiscopi , et episcopi, 
Romff degentes, et admonentur, ut ferant supcr 
canonizatione sententiam , qnara subscripUm unus- 
quisque tradet secretario congregationis riluum. Vo- 
cantur quoque protonotarii apostolici,duo anliquiorcs 
auditores rotas, secrctarius praedictus congregalionis 
rituum, et procurator fiscalis Camerte; Clemens XJ 
voluit, nt praster morem arccaserctar etiam promolor 
fidci. Ad patriarcbas , et rdiquos suffragium latuios 



ETtdNOKKATlOXE 

transmittitor abtcdictura compendium. Hoc oonsi- 
storium iocipit ab aUocutioac Ponlificis exquireiuU 
scntentias decaaonizationc ptragflnda. In uoo oo-r 
demque consistorio mffra^ia praesliteruut cardinalcs, 
et eptscopi in canonizaL S. Didaci , teste Galcsino iu 
«•jusdem canoniz. act. (part.. 3, cap. i%) , Ucet quav 
slio fuerit , an id fieri dcbcret. Primi cardinale», 
inde episcopi sufFragium praeslant: absentes ex legi- 
timo impedimcnto transmittunt suffragium ad se- 
cretarium congregationis. Post luec Pontifcx sc alio- 
rum oralionibus commcndat , dicmque peragendac 
canoaisauonis slattiit: procurator fisci orat protono- 
tarios , ut publica instrumcnla dc sentcntiis cardi- 
nalium , aliorumquc , ac de PoniificU oralione , et 
dcUberattonc conficiant : prutonotariorum antiquis- 
siraus in testos vocat stantcs tunc juxta thronum pon- 
tificium. Audilorcs roke, ct protonolarii scntcntiam 
non tuknint iu canoniz. S. Didaci , leste Penia in 
ejusdemcanonis. ^i.(L 3, c. i5;,licetGaIesinu» 
[loc. cit.) oppositum rcferat, 

13. ctc. Ex lib. Csrem. archicpiscopi Corcyrcnst 
[ttct. 6, e. 1) olim eliam abbalcs vocabantur ad 
boc consistorium, ut sententiam ferrent; scd bajc 
prserogativa abbalum , qui non sint cardinales » 
cessassc videtur sub Gregorio XUI. Numerum anU- 
tiquorum abbatum, cl nomina abbatiarum Urbis 
describit P. Casiroirus Homanus tn hxtt. cccl. et 
ConvenL S. Maria in Aracali (c. 2, pag. 9 et tcq.). 
Solus Leo X in canoniz. S. Fraucisci de Paula re— 
quisivit eliamsuflragia pamitentiariorum. Cardiuales 
singdhuim surgentcs seulenttas ferre incipiunt aperto 
capitc, scd mox tccto scdeolcs prosequuntur. Pa- 
triarcha} autcm interim, arrhi^piscopi, ct episcopi 
tccto capile scdent; staqt vcro, cum Papa loquitttr, 
ct slant ctiam, statim ac primus palriarclia senten- 
liam fcrt , doncc episcoporum ultimus scnlctiLiam 
complcvcrit, sicuU ante, ac post suflragium geuu- 
flcctunt. Nec amplius viget inter episcopos , ct pro- 
tonotarios qu«cstio dc primatu , qucm Pius II primis 
adjudicaviu Sedcnl itaque episcopi in bb oonsisto- 
riis, ct in capella ponUficia; staut autem in con- 
gregaUonibus coram Pontiiice, si tamquam consul- 
torcs intcrveniant , nisi PonUlex permitlat, ut 
scdcant, uti in congregationibus dc auxilus CIc— 
mens V'UI pcnnisit tiregorio de Valentia. Deraum 
quot sunt canonizandi , tot consistoria si:mipublica 
coguntur, cum in uno suffragia pro omuibus cxcipi 
ncqueant 

CAPUT XXXV. 

4. 

Dc nonmlli* aliit orationibut , qua fiunt in pu- 

1. 2. In unoquoquc publico consistorio unus cx 
advocalis consistorialibus orationem babet dc rebus 
gcsUs alicujus servi Dci , liccl non proximc bcatifi- 
candi, aut canonizaodi : narratis opcribus cxorat 
pro bcaUUcaUone, yclcauonizaliouc. Promolor Gdei 



Digitized by Google 



WNopsis Linnr pniiii. 



instat, ut ctpositorara ab advocato vcrttas ostcnda- 
ttir, anl si ostcnsa c*. approbata sit a congregationc 
rituum , non proccdatur ad beatiticationem , aut ca- 
Donizationcm , nisi scrvatis servandis. Rcspondct 
Puntifex : Congregatio audiat, et referat, secreta— 
rias vcro cuncta in rcgestis adnotat. Hujusmodi orn- 
tiones decenl majcstatcm harum causarum, non sunt 
tamen absolute ncccssaria > . 

3. ctc. Mcmorantur ba; orationes in dccrclis genc- 
ralibus Orbani VIII. Olim enim advocnti eonsislo- 
riales orationcs de rebus profanis, plerumquc decort- 
tictis criminibus in eonsistorio decjamabant. Quarc 
Urbanos, re in consistorio secreto plene disctissa, 
decrevit , ut sublatis cjusmodi derlamationibus , 
idem advocati causas scrvorum l>ci perorarcnt. 
Frasscriptus fuit perorandi modus, ut, scilicct sccre- 
tarius conj»regationis rituum causam tractandnm 
advocato assignet; advocatus vero pcr octo saltcm 
dies antc propositioncm in consistorio ipsammct tro- 
dat sccretario corrigendam , si opus fuerit ; de mira- 
culis agat in gcnere; exponat autera scriem vitxs 
scrvi Dci , famam sanclitatis , dcrotionem populo- 
ram , et instantias principum et gloriam militantis 
Eccicsise in bcatificationibus. Decretum paritcr fuit, 
ut procuratores causarum honoraria prsslarcnt , ut 
advocatus proponens habeat in manibus comraissio^ 
ncm in forma signandi : demum ul promotor fidci , 
qui esse debet de collcgio consistorialium, immunis 
esset ab bis causis proponcndis. Omnia ha*c obscr- 
vantur, nisi quod bonoraria advocato peroranli 
praestantur a curia criminali gubernatoris Urbis : 
ncc amplius idcm perorans tcnet in manibus dictam 
coramissioncm. 

18. Pertinct igitnr ad consistoriales advocatos 
haberc has orationcs , nt cas habtierunt cliam sub 
Sixto V in causa S. Bcrtrandi, cl sub Clemcntc VI 1 1 
in causa S. Caroli Borromrci, quamvis alii clarissimi 
viri illas habere eurasscnt. 

CAPUT XXXVI. 

De solemnitate cononixatwms. 

1. Absolutis consistoriis, Pontifex io oltimo cx 
illis manifestat dicm a se slatutam peragendsc cano- 
nizationis, pro cujus solemnitate distinclc cxpo- 
neuda sit. 

De civitatc in qua fieri debet eanonisatio. 

2. Plurima canonixationes Romaj cxplctaj numc- 
rantur : raulUc tamen ctiam in aliis civitatibus in 
quibus Pontifices degcbant, ut B. Antonii Lusitani, 
Dominici, el aliorum , pcractaj sunt. 

§ U. 

De loco, seu tcmplo, in quo solemnitas 
canonizationis explelur. 

3. In aula concilii publicabatur dccrelum canc- 



nixationis. quando ha?c in co ficbat. At Innocen- 
tius IV decretum canonix. B. PetVi lnartrris in 
platea templi FF. Praedicalorum , et B. Stanislai in 
tcmplo tpso, in quo solcronitatem explcbat, inter 
missarum solemnia amboncm consccndens cmisft. 
Abco tcmpore invaluitconsuetudopcragcndi in tem- 
plo canonizalioncs. Roma; omncs pcracta; sunt in 
hasilica Vaticana , tcstibus Panvinio [tract. deprat- 
slant. basil. Vat. ) , Galcsinio ( in Act. Canonit. 
S. Didaci par. 3, c. 13), ct aliis, et lcsle ipsa 
S. Scdis observantia , juxta quam cl antiqtiis , et me- 
diis, et reccntiorrbus tcmporibus sancloruin cano- 
nizationes in cadem basilica perfici consucvcront, 
pancis lamcn exceptis; nam Bouifacius IX, sgritu- 
dinis causa S. Birgittam in capclla sacri palatii 
aptid S. Pctrum : Bciiedictus Xlll S. Joannem Ne- 
pomucetiura in basilica Lateranensi canonizarunt , 
in qua paritcr servom Dci, nunc S. Fidelem a 
Sigmarinpa idem Benedictus bcatiticavit. Cum ta- 
mcn hic Pontifex atias canonicationes , ct bcalilica- 
tiones in Vaticana expieverit, huic basilics compeUt 
jus ex consuetudine descendcns , ut canonizationes 
in ea pcragantur : cui rainime olficiunl canonizatio 
S. Vinccntii a Paulo, ct aliorum, et bealificalio 
scrvi Dei nunc S. Joscphi a Lconisse in Lateraneosi 
a Clcmcnte XII ob valctudincm tuendam explete. 
Ad h«c valde confcrt basilicaj Vaticana; prostantia : 
in ca cnim imperatores dc manu Pontificis diadema 
recepenint : rcges coronati sunt : precipua nostras 
religionis mystcria, Romanac Apostolica; Sedis,ct 
pontificic jurisdictionis actos cclcbrati snnt , aliaquc 
raulta , du quibus Tibcrius Alpbaranusin opere MS. 
de structura bujus basilic<r, qui addit, canoniza- 
tiones sanctorum in ca pcrpetuo iieri consuevissc; 
qttam consnetodinem Bencdictus XI V r sua consli- 
lniione firmavit. Reponunt nonnulli , in lib. ca*rcm. 
Roman. Eccl. (/. 1 , tect. 6, r. J ) dcscribi rilum ca- 
nonitationis,nec iucmorari basilicam Vaticanam,scd 
id fundamento carct. Rursum quasdam canoniza* 
liones in aliis Urbis basilicis pcractas foisse, cx dalis 
bullarum colligi dicont Scd pcrpcram : nam data 
solum probat, bullas ftiissc apud illas basilicas a Pon- 
tifice subscriptas , non canonizationcs in iisdem ex— 
pletas, ut constat cx buUa canoniz. S. Joannis Nc— 
pomuc. Aliae canonizationcs refcrunt Roma?, non 
tamcn in basilica Vaticana cclcbratx : scd ha; in 
consistorio , vel in conciliis habil.-e sunt ; hic autcm 
agitur dc canonizalionibus post Innoccntius IV in 
Urbc factis, ct in eccle*iu. 

|HL 

De diebus, quibns agitur solemnitas cattimixatio- 
num, ct de pluribus sanctis unica solemnitate 

canonizandis. 

4. Dies a Pontificis arbitrio pcndct,juxta dccla- 
rationem cditnm stib Lconc X. Plnres simul ca- 
nonizari possc rcspondit congrcgatio rittiura *ub 
Grcgorio XV quod hic , aliiquc Pontiixes u n 



Digitized by Google 



28 



DE BE ATIFICATIONB ET CANONIZATIONB. 



confirmaroot. Plures larocn seorsim canonizationcs nicntibus solemnitati cononizalionis, qui confessi, 

Benedictos XJII, aliique celebraront , quin melue- et sacra Communione rcfecti sint, vel id intra hc- 

rint anilem fabellam a clarissimis scriptoribus im- bdomadam faccreproponant:scptem rcro annoram, 

pugnatam, et experientia falsam compertam , quod ac totidcm quadragenarum visitantibus canooizato- 

Papas , scilicet , celebrata aliqua caoonizaUone, mors rum scpulchra natali eorum die. 
immxneat. § VI. 

^ De procettione, qua fit m 
De ordine, quo eaneti, nommari debent quando 
pturcs simul eanonisantur. 



5. ctc. Si plurcs beatorura causaejam 
sint, ii omnes simul canonizantur , juxta decretura 
congrcgationis rituum (3 Jan. 1622). In his nomi- 
nandis sub Gregorio XV scrvatus cst ordo antiqui- 
talis ; sed sub Clemente X in canonizatione SS. Ca- 
jjetani, Francisri Borgiae, Pbilippi Bcnilii, Ludovici 
i , el Rosa; ordo hicrarcbicus servatus est , 



10. Hanc processionem nonoulli scriptores me- 
moraot peractam ante*,aliipost canonizalioncm. Ejus 
magniiicentiam , et ordinem Galcsinius , aliiquc iu 
act. SS. adamussim describunt. Nunc a processionc 
incipit canonizatio ; candelae distribuuntur officia- 
Hbus curiae, pracsulibus, episcopis, et cardinalibus. 
In canonizatione S. Stanislai Cracovicnsis dislribuUc 
fucrunt omnibus praescntiLus : quod oon ampltus 
scrvatum cst ob confusionis periculum : gestalur in 



ut scilicet prius exprimereotur noroina eorum , qui proccssioue vexillum exbibcns" imagioem canoni- 

fuerant de clero saeculari scrvato intcr hos antiqui- zandi , et plura gestantur , si plures canonizentur. 

tatis ordinc; postea qui fuerant de clcro regulari Huic gcstandi vexilli usui initiuro dedit vcxUIum, 

fodem ordinc retento , juxta sentenliam card. dc quod in canoniz. ejusdem S. Stanislai ab Angclis 

Luca (ditcurt. 40 miscel. ecci.) quam amplcxa delatum apparoit, ut advcrtit Papebrochius (ad 11 

fuit congrcgatio rituum (29 Nov. 1670) , et quam , Maji t. 2) , non vcro delatio vexilli S. Bochi facta 

licet reclamarcnt patres ordinum Prsedicatorum, ct in urbe Constantienst tempore consilii Constan— 



servorum B. M. Virg., retinuit (24 Jan. 1671 ) sine 

f rajudicio tamen prsccdentis coramdcm ordinum. 
laec sanctio fundatur in congruentia , per quam in 
EccJesia militanti clerici saeculares pracccdunt re— 
gularibus, Hcct antiquioribus, ut ciL card. de Luca 
ostcndit. His decretis robnr addidit Clemens XII 
pcr aliud dccretum 17 Apr. 1737. Orto enim dubio 
occasione canonizationis S. Vincentii aPaulo, alio- 
rumque simul canonizatorum , qui ex canonizandis 
pracnominandus csset, congregatio particularis ab 
eodem PonUfice dcputata (16 Apr. 1737) staluit, 
senrandum scmpcr impostcrum ordinem hierarchi— 
cum ; si vero inter canonizandos fuerit fundator 
alicujus insUtuti a S. Sedc approbati , hunc esse cae- 
tcris ejusdem status, licet praemorluis,prs2ferendum, 
quod quidcm decrctum idcm Pootifex confirmavit. 
Verumtameo si fundator non fuisset sacerdos, bcnc 
vero alii, isti praeferendi videntur, quemadmodum 
SS. Joanncsde Capbtrano, et Joannes a S. Facundo 
sacerdotes, simul cumS. Joannc de Deo, ordinis 
Fratrum infirmis in hospitalibus inservienUum fun- 
datore, scd non sacerdote, caoonizaU , huic praelati 
fucrunt. 



ticnsis, ut alii existimarant. Ohm in sacra rituum 
congregatione praescribcbalur forma pingendi bca- 
tum in vexiUis. Plura esse debent vexilla pro uno- 
quoque canonizando,quorumuDum rcmanet pensilc 
in basilica VaUcana ad perpetuam rci merooriam : 
allenim, expleta canonizationc, transfertur solemni 
processiona ad ecclesiam, iu qua primum canonizati 
festum celebratur. Haec sccunda processio dcscribi- 
tur a Chiappono in act. canonizat. Mudus vero 
tradendi vexillum, quod est processionalitcr dcfc— 
rendum, exponitur incaremoniali basilicae Valicaoae, 
composito a Michaele Angelo Matlbcejo ejosdem 
basilicae canonico. ln canonizalionc a Clemente XII 
pcracta , idem PonUfex mcdicorum consilio proccs— 
sioni non interfuit , scd ejus loco cardinalis Rufus , 
utpote antiquior inter cardinales cpiscopos praescn- 
tes, qui eUam postmodom solemnem missam celc- 
bravit. 



§ v. 



De induIgentiU , quat 



9. Leo in in epist. de canoniz. S. Swiberti in— 
dulgentiasobtulissc dicitur : scd cum haec rpistola a 
pluribus apocrjpha habeatur, primus indulgentias 
clargitus in canonizationibus crcditur Honorius III. 
Amplioressubinde assignarant alii PonUficcs apud 
l^llaudiuos. Nuoc plcnariam concedunl inlcrvc- 



§ VU. 

De tolemni canonizatwnU actu juxta riium 
quiorcm. 

11. etc. Solemnem hunc actum card. Ostiensis 
m cap. Audivmut de Rel. etven. SS. dcscribens, 

Pontificet elargiri '' CT ' ^ ex ' s gcnibus oralionem, cani bjmnum 
: Veni Sancte Spiritue, aulalium : Papam mox ab 
oralione surgentem definire, illum , de quo agiltir, 
esse sanctum , et uU sanctum esse vcncrandum , 
ejusquc festum csse colcndum : tandem Te Deum 
laudamut. Similia versibus descripta referontur dc 
canoniz. S. Pctri Caelcstini apud Bolland. [ad 19 



Maji), ct in Ordine Rom. card. Cajctani apud 
MabUl. {Mut. ItaJ. to. 2; , ubi additur , Paparo , si 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI PRDfl 



velit, clargiri inuulgcnlias;posl hymnum Te Deum, 
recitare oratienem de canoniiato; tandem a cardi- 
nali diacono in confessionc mcntionem fieri immc- 
diate post Apostolos dc codcm sancto canonizato t 
post quam confessionem Papa facit absulutioncm , 
et dat more consueto benedictionem, raentionem fa- 
ctendo de aancto canonizato. Eadem verba in aliis 
znonumentis reperiuntur. 

S vra. 

De nonnvUii aliis juxta ritum antiquiorem ca- 
nonisationis ad ejusdem actum pertinentibus. 

15. etc In ipso canonizationis actu aliquando re> 
citata fuemnt miracul» , intcrccssione canoniiandi 
patrala, ut colligitur ex canonizationc S. Laurentii 
archiepiscopi Dubbncnsis apud Bcssin. (eolhet. 
Cone. Rotomag. par.ljmg. kl) , et cx aliis canc— 
nizationibus apud Wadingum (annal. Minor. t. % 
pag. 280), et Bolland. (ad 19 Maji t. k). Prajlerea 
occasione canonizationis Puntifices canonizandorum 
corpora clevari jusserunt, si corpora crant, ubi ca— 
nonizatio cdcbrabatur, ut constat cx bull. canoniz. 
SS. Gerardi cpiscopi Tullcn. Francisci Assisien. et 
aliorum. Corpus S. Francisci , sic clevatum, pcr 
aJiquod tempus, sallem principibus viris, conspi— 
cicndum potuit, sed a Sixlo IV , bortante S. Jacobo 
ile Picenno, anno 1486 reconditum cst. Alia ad 
bunc antiquiorcm ritum speclantia alibi dabuntur. 

S IX 

De tolemni actu canonizationis juxta reeentio- 
rem, et prasentem ritum. 

18. etc Juxta prKscntem ritum Pontifex qui so- 
lemni memorate processioni interest, basilicam Va- 
ticanam in^ressus, in solio sedcns excipit ad obe— 
dienUam cardinales, episcopos, abbalcs , el pceni- 
tentiarios. Post ha?c advocatus consistorialis cum 
procuralore dclcgalo ad imum solii gradum ab uno 
ox cxreraoniarurn magislris ductus, canonizationem 
nominc procuratoris ter petit. Ad duas primaspe- 
titioncs sccrelarius brevium ad principcs respondct 
pro Pontifice, fundcndas es9e preces ad imploran- 
dum divinum adjutorium , ideoque post primam ca- 
nuntur litaoiss SS. posl secundam hvmnus Veni 
Creator Spiritus. Ad tcrtiam apcrit mentcm Ponti- 
licia de peragcnda canonizatione, et Pontifex sen- 
tontiam profert, qua definit, beatum cssc sanctornm 
cataJogo adscribendum. Sententiam banc excipit 
advocalus nominc procuraloris, actisque gratiis, 
pctit litteras apostolicas supcr canonizatione, cui 
Pontifex rcspondet : decernimus. Tum advocatus 
protonotarioa, et notarios rogat, ut unum, aut plura 
instrumenla ad perpetuam memoriam conticiant, 
eommque autiquior in testes vocat stantes in acea 
aolii ponlificii. Canitur tandcm hymnus Te Deum, 
ct mcntio iit canonizati in orationc, confessionc, ct 
bcnedictionc Solcmnis bic rilus cx mullis canoniza- 



tionibus a Sixti IV tempore factis eroitur. In for^ 
mula sentcnlic canonizationis edita a Clemcnte XI 
aliisque Pontificibus anteipsum, non mcmorantur 
missa , el officium in honorem canonizatorum. Al 
olBcium exprimilur in formula , quaj extal in lib. 
cacrcm. archicpiscopi Corcyren. et qua Sixtus V, 
Clemcns VUJ el Lrbanus Vill usi sunt. Juxta Ordi- 
nem Rom.card. Cajetani apud Mabillon. Papa olim 
in consistorio secreto committebat duobus cardina- 
libus, ut componerent lcctiones, et alia pro ollicio 
canonizandi. Vcrum cum, licet in sentenlia, ant 
bulla canoniz» decernatur oflicium , requiratur ta- 
mcn novum congre^ationis rituum dccretum , a 
Ponlificc approi>andum , ut in Ecclesia univemli 
recitetur; aptior proinde esse videtur formula , in 
qua illud omittntur. 

SX. 

De mista a summo Pontifiee celebranda tn 
tolemni canonizatione sauctorum. 

23. etc. Phira antiquiora monumcnta omnino si— 
lent de missa occnsione canonizalionis a Pontificc 
cclebrata. Ex his Phxbcus olim congregalionis ri- 
tuum secretarius oslendit, non cx necessitale, sed 
ex decentia celebratam csse a Pontihcibus missam 
in canonizatinnibus. SulTragatur Panvinius (de pra>- 
ttant. basil. Vatic. 1. 6, e. 18), affirmans cclebraro 
aolere aliquem cx cardinalibus , qnando Pontifcx 
est impedilus, uti contigit in canouiz. SS. Petri de 
Alcantara, Laurentii Justiniani, ct aUorum. Quod si 
Pontifex impeditus non sit, congruum omnino est, 
ut ipse celebret. Nam Alexandcr 111, qui novum ca- 
nonizationis ordinem induxit, missam celebravit in 
canoniz. S. Tbomse Cantuaricn. Clcmens V in ca— 
noniz. S. Petri Cciestini, et Bonifacius IX. oroissam 
ob inlirmitatem in canoniz. S. Birgitta;, scquenti die 
in hasiiica Vaticana celebravit cum consuclis in ca— 
nonizatione csremoniis. flis accaiunt card. Ostiensis 
fn eap. Audwimus, Ordo Kom. card. Cajelan, libcr 
caBrem. editus sub Lconc X, aliaque rnonumcnta, 
in quibus mentiofit desolemni missaa Pontificcco- 
lebranda in canonizatione sanctorum, ac landem sub- 
sequentium Pontilicum consueludo. His addcndum, 
quod quoliescumquc Pontifex in basilica Vaticana 
missam cantat, card. basilicac arcbipresbyler cum 
duobus canonicis sacrario pnefecris pretbyterutm , 
seu vigintiquinque dcnarios signo velerum Pontifi- 
cum signatos et offert pro missa bene eantata. In 
canoniz S. Didaci novum altarc ligncumcunstmctum 
cst imposrU) minori lapideo porlalili, ut Sixtus V in 
co celcbraret. Lapidcum canonici S. Pclri, quibus 
ex consuetudine relinquenduro crat, oratori catho- 
lici regis donarunt, ut illnd ad eumdem calholicum 
rencm transmittcrct, ac proptcrea Ponlifex illud in- 
dulgenliis ditavit, ct facttitatem concessit quibusdam 
sacris viris, ut in eocelebrare posscnt, Clemcns XII 
in canonizationc, quam peregit, nequc missam im- 
pedilus cclcbravit , neque cclcbrataj a cardinaU 



Digitized by Google 



30 



DK BEATIFICATIONE.ET CAJTOMZATIOXE. 



Rufo interfuit ; rcliqna tamen dc tnore ritc cxple- 

\it. .. ■ ' 

§xi. 

De oblationibus, qua> fiunt in missa, qua eelebratur 
occasione canonizatioms. 

28. etc. Sivc Pontifcx , sire cardioalis mlssam 
celebret, pusl cxpletam canonizationem semper fiunt 
obUUonc*, ct indulgcntia» in ea conccduntur. Ha- 
rum oblationum ritum dcscribit Angelus Rocca 
iracL de Canoiuz. SS., juxta quem tres cardi- 
ualcs congrcgaUonts rituura, qui in canonizaUono 
olim judiccs fuerunt, unus scilicet episcopus, alter 
prcsbyter, tertius diaconus; ct simnl oratores cano- 
uizalionis, vcl istorura loco alil cardinales a Papa 
clecti, in misste offertorio ccrcos , pancs auratos, et 
argcntatos parvos cados auratos, et argentatos vino 
plcnas, turtures, colurabas aviculasquc divcrsasvi- 
vas in canistcllis dcpictis inclusas offcrcbant. Nunc 
totidcm cjusdem congregationis cardinalcs , in di— 
ctis orditiibus constituti, respective cligunlur ad 
oblntiones pracstandas, quot sunt canonizandi. Defi- 
cieotibus cardinalibus episcopis subslituuntur car- 
dinales presbytcri, ut contigit sub Clementc XI. 
IsUrum oblationum significalionem exposuit Roc- 
cat cit. cum aliis : earumdcm vcro apparatus , et co- 
mitatus dcscribuntur in actis praHerilarum canoni- 
zalionum : bujus autem ritus antiquitalem tradunt 
OrdoRom. Pelri AmeliiapudMabillon.cit. ctOrdo 
caooniz. SS. anni 1494 in collcct. concil Britan. 
in quo additur, columbos offerri, ex quibus unus 
saltcm cvolare pocset , ac memoratnr vexillum pro— 
motoris canoniz. dcfcrcndum ante offertorium. De- 
raura oblationis ordo describitur in lib. ccrem. 
archiepiscopi Coreyren. Sed rclioetur columbus 
prffdiclus qui cvolarc possiU Post cadem tempora 
magistcr crcrcmoniarura consuevit in oblationc ab- 
scindere roliculum quasilli, aviculasconuncntts, quaa 
ntatim evolabant, ut legitur in act. S» Didaci ct abo-. 
rum; acdc hac abscissionc silent acla S. Raymundi, 
alioruraque, el omissa fuit in canoniz. sub Clc— 
inentc \l cum nullum reprKsentct mysterium, nec 
in lib. cacrera. pra?scribatur. Omissa pariter est sub 
Clemenle Xll cui oblationes consueUe factec sunt, 
dum canebatur Te Deum, cum ipse nec missam cc— 
Icbrarc, nec cclcbranda? inleresse potueriU 

§xn. 

D\ oblatione titrturum, tolumbarum, et avium 
otnista a sancta memoria Benedkto XIII ea- 
nonixationibus ab eo faetis. 

35. Hanc turturnm, celumbarum, et aviirm obla- 
tionctn omissam fuisse, taraquara Ecclesie disciplino: 
minimx consonam, rofert tontaninus in codiccca- 
noniz. Profccto cx Ecclesic monumcntis in missa 
offerri solum dicuntur panis, vinum, et eera. Pantra 
fcrmenlnlnm consecrandnm antiquitus oblatum con- 



tendit Sirmondus (disq. de A:ym.) , quem sequitor 

card. Bona. (rer. liturgic l. 1, e. 231. Contra fer- 
mcnlalum in usus sacrrdoUim , ct paupcrum ; azj— 
jnura vero in consecrationem oblatum existimaiit 
Mabilkin. aliique. Hic mos viguit, donec pecuniam 
pro cclcbrotione , ct applicationc sacrificii pracstari 
cnrait rsupersunt tamen aliqua vesligia in missa, dura 
contrcrantur episcopi, et bcnidicuntur abbates, et 
abbalissa?, ct in mctropolitana Mcdiolancnsi, teste 
Maoro ( Vocab. Ecci v. Oblatio). His raonumcntis 
innixus Bcpedictus XUI pra?dicUm oblatiouem in 
canonizalionibus respuit, addcas, proscriptara fuisso 
can. 3. Apost. quin cum a proposito dimoverct obla- 
Uo lacUs, et meliis, permissa in concilio Carthagi- 
nien.an307,quamvis vetita incan. Apostol. Eacnim 
specialitcr diePaschac bencdiccbantur , infundcnda 
infanUbusrecensbaptizandis. AtUmen Ckmens XU 
casdem lurlurura, columbarum, ct aviura oblaUoncs 
rcsUtuiU . « 

§xin. 

De summiPontificis panegyriea orationeinhonorem 
baati inter saneios referendi. 

36. 37. Pontificcs in canonizationc concioncm ha- 
bcre consucvissc , tcstantur Oslensis in cap. Audivi— 
mus, Ordo Roro. card. Cajctani, altique auctorcs, 
babitas cihibent monumenta, et bull» canoniz. 
SS. Petri Ca-lesiini, Thomac Aquinatis, ct aliorum. 
Pustquam autem sccrctarius brcvium ad principcs 
consucvit advocato consistoriali , pro canonizat. 
supplicanti, rcsponderc, Ponlifices ut plurimura con- 
cionem omiserunt; sed Clemens XI laudabilem huno 
concionandi morera io missaoccasioue canunizalionis 
rcUuuit. 

§XIV. 
De bulla canonizationis. 

38. Prolata canonization. prostrr-ma sentenlia , 
Pontifex, advocato consistoriali inslantc, decernit 
bullae expediUonem. Ante hanc olim non poterat 
celebrari festum canonizationis , ut colligitor ex 
decreto congrcgationis ritunra 5 Augusti 1065 in 
causa S. Francisci Saksii. Si PunUfex prasmoriatw, 
nliquis ex succcssoribus bullam proprio nomine ex— 
pcdit.canonizalione, et geslisantcccssoris metnoratis. 
PrimnsidprssstiUsse croditur Gregorius XI quem alii 
subinde sccutt sunt. In bulla exponnntur viu, mt> 
racuU, et ctetera judicialiter acta ; quas tamcn Ho— 
norius 1U in bolU canoniz. B. Willelmi Bituricen. 
archicp.omisit, quia nota, cl muhiplicia. Ab Honorii 
more reccsscrunt alii Ponliticcs prcUr Bencdi— 
cUtm XIU qui bullarum brevitati stoduit, ne ea, qu« 
forte in bulla omittcrcnlur, falsa dicercntur. Alias 
pneterca litteras Pontificcs ad toUus Ecclesiss, vel 
unius nationis prsssules; vel ad aiiquod religioso- 
rum cstum, vd ad nonnuilos principes scripscrunt, 
canonizalioncm indicentcs , ct ad cullum canonizati 



Digitized by Google 



••'I' i.. 6TNWSISI 

'bPUT XXX VII. 

De actibus cultus scrvis Dei post bcatificationem 
deferendis. 

i. ctc. Ut in hoc recte procedntur, prius agrndum 
cst dc' titulis SERVUS DEI , VENERABILIS DEl 
SERVUS, BEATUS.SANCTUS. Primum titulum 
aliquandu abbatibus attributum, vel putius abbales, 
fn co comprrhensos fnisse, desumiiur ex synodo 
Sncssionensi anni 7V4 interprete Petro d« Marca 
(de eoncord. Sacerd.ei Imper. /. 6-,e.2t,*>3).Craci 
cuindcm tribuunt unicuique baptizandu in furma 
baptismi, Lalinis minime contradicenUbus, cum 
cam ncc Eugcnius IV in Armenorum instructiono 
ncc conciliUm Londinense an. 1556 rcprobaverinL 
Quidquid dehis sit, titulus Sertri Dn ju\ta consue- 
tndinem congrcgationis rituum tribuitur dumtaxat 
iis, dc quorum bcatiHcalione agitor, coquc appei- 
hmtor m omnibus, et in omninm scripturis, ctde-i 
crctis ad caushin pcrtincntibus. Immo citra ltesionem 
dccrclorum Urbani VIII umnes, qui cum sanctitatis 
bude drccdunt sic appvllantur in inscriptione ima- 
ginnm, et in vita typts imptessa. Addere bic libct, 
ces praripue dictos luisse in vetcri et novo Testa- 
mcnlu Servos Dei, qui eximii» virtutibus floraeranU, 
trt Moyscs % Esdtas 9 et ahi alibi , quibtra consonat 
tiomil. 1 S. Joan.: Crys. in eput. ad Uom. in ca 
vcrba Paulus ServusJesu Chruti. His addi potest, 
quod licct solt Romano Puntihci jnre debeatur tilu- 
lus Universatis Episeopt , juxta dktatum S. 6rr«— 
gorii Vll ean. 2; ob mudcstiam tamen S. Gregorius 
Magnus pro se et soccessoribus induxil tutulum 
Servus ServorumDei, eurum sciltcot, qui iidc, ct 
Tiioribas DeoiriscrvMM^ dequibusSutAugustinus in 
■PsatntVWl" '-'W ™ :■ >> ... - .u 

fc.etc. Vencrabilit Dei Sewwdkitur is, cujas 
fama sanctitatis jddicialiter probata sit, ut notavit 
Rlasios a puriticaliunc. Tales strictc sunt juxta con- 
suctudinem congregationis ritoum iis, in quurum 
causis signata estcommissio introductiunis. Lato ta- 
men modo hoc titulo aliquando decurali fuerunt in 
liisturiis, ctiam Ronue impntsis, pleriquc cuiu san- 
ctitatis lande defuneti , praesertim cpiscopi , aul sa- 
cerdoles , Hcet cornm causa; non fuerint iotroducUo , 
ut inntiit canl Baronius ad ann. 731 super hoc 
titulo Bedte atlrfbuto.Ita sancReda vocatur in mar- 
tyrol. Rom. «d 27 A/o/i sed et sahctum dici ex 
llduino . et Mariano Scoto vuit idcm Baronius m 
notis, aniles labella* de titulo Kmerafc i/i* Bcdx col- 
lato fejicicns cum Trithcmio ( /. Idt mr. iikutr. 
Ord. S. Ber.) platidanUbus Bollandianis ( ad 27 
Maji tom. l, n. 716) aliisquo. AUquand» Venera— 
btles cufrnominati sont «ummi Poatiikcs , ul in sy- 
nodis Rum, subHilario, ct Honifacio U ; inlordum 
rpiscopi . ut in collatione prima Carlbaginensi ca- 
tholicorum cum donatistis. AUquando prmcipcs 
catbulici, ut in «pist. Hadriani 1 adveraJS EUpan- 
duzt. Nonmwtquam mortyrcs vindicali, ut io coo- 



.iimuTMBft: t:i;\ :m r.i 

stiluliono Marciani impqfatoris, qu» rcvocavit aiiam 
conslilotfonem Tbcodusii , qui cuiiciliabulwm Lphe- 
sinum sub Dkscoro , ct damnatiunem S. Flav iani 
approbavcrat.AliquandoNosocomia,clsimilia, lcgcs, 
respublica, et scneclus. Scd hic agilur t(p. tiluk) 
VenerabUis juxta coosoeludiucm congrcgatiooi^ 
ritoum. 

7. Tituli llmli, ct Sancli, aliqnandu promiscuo 
adhibcntur, ut sa?pe ht erga Dciparam Virgincm. 
in martyralogiis, ci codice Carolino Pclru^ aposlo- 
l'js,ct.alit.appcllantur licati. V.crumtaoich S.Sc- 
Jis, et cungrcgationis rittium consuetudine Bcalus 
dicttur, qui furmaliter, vcliequipdlcnter bcatiiicalus 
cst. Sanctus atitcm , qui altcrutru modu canuniutus 
csL Deus in Scripturis dictus Sanctus . et Sancttu 
Sanetorum , habct enim sanclitalcm csscnlialem , ct 
a sc, crcatura; vero defcctibilcm , ct participatam. 
( hnslus quoqtiedicitar Sanctus Sanctorum , ut 
Dcus ex mudo dictis,et ut homo.lum quia conccptus, 
cst de Spiritu Sancto , tum proptcr unioncm hypo- 
:-laticam , tum ob alias rationcs Sanctot sxpe numi- 
nnnt chrislianos Apostulus, ct S. Lucas. Dcmum 
^Miiicft vocari possunt omncs in gratia moricntcs : 
scd in pricsenti ita nominantur ii, quos sanclitatc 
in vita, et roiraculis pu^t obitam fulgentcs Eccksia 
cultu dignosjudicavit. Dc Divt nominc nil additur^ 
ulpote prufano, quodquu card. Bollarminus in reco- 
gnitione suorum lihrormo rcpi Jjavit. 

8. etc. His exphcatis , apUssima rcgula videlur, 
ut bcaUs autiquissimum immcmorabilcm culttim 
pussidentihus illi actus cullus exhibcanlur, quos ab 
immemorabili , sciuntc et tolerante ordinario, vd 
Sodc Aposloiica , obtinuerunt : beaUlicatis vcro cx 
iudullo cougrcgatioois rituum, aut Puotilicis, ad- 
lubeantur actus in indulto . designati. Excmpiis id 
cia/ios tict. Qusruot scribcntcs dchisrcbus, quo 
tcmpore beaUiicatiunes a RumanUPunUficibus lieri 
co?pis sinU Si quasstio sit de beaUiicationibus, id c&t 
dc cultu ab cpiscopis in suis dkrcesibus dccreto m 
houorem plicujus servi Dei, implorata tamcn summi 
Puntihcis auctorilate pro contiimationc, repetcnda 
sunt superius dicta de inkrvcntu ponUlichc aucto- 
ritaUs in cultu decernendo. Si rcspiciat bcaUiicalio- 
ncs pusl rcservatam privativeScdi AposUdicaiharum 
causarum cogniUonem, et dccisioncin, initium illud, 
qmdquid ahi scnserint, refcrcndum \idclur ad tem- 
pora Alcxandri 111. Ad id coim valde confcrt cullus 
ab eo conccs5us erga B. (iuillclmum a Malavallc. 
AUas suhinde bealilicalioncs cxplcvcrunt successu- 
res, in quibus diversas cultus spcci^s indulscrunt , «t 
scilicct agerctur boaU fesUim , vcl Ucrcl cjus com- 
memoratio in divinis oiliciis, et similia juxta Puq- 
Uiicis placjlum.SicHonoriuslII permUii Mulisipen— 
sibus , ut in sua ccclesia sulfragia Buberti ahbaijs 
Molismcnsis fundaturis urd. Cu>tcrc. implurarcnt : 
(iregurius X utcorpus B- Luchcsii proccssionalitcr 
dofotri possctiquibussuffraganlur ahaaliorumPon- 
iuicmii indulta pro aliis hcatis. Quapropkr usus 
dchit vm conccssionihusconformi*, ct non ampUor, 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIONB ET CANOMZATIONE. 



Ut sit legilimus. Idque confimintur dccrcto congre- 
gationis rituum 5 Octob. 1652 quo cdicitur, ne 
qnis cujuscuroque ordinis, ct inslitnti vcrbales in- 
dultorum limites prarsertim in cekbratidis missis, et 
oflicio cum octavis excedcrc possit. Die 19 Februar. 
1058 coram Alexnndro XII statutum fuit, beatis 
nun pussc tribui litulum Sancti , corumque capila 
radi.,1 is, non diadcmatcornari dcbcre. Dcinum idcm 
Alexandcr 27 Septembr. 1059 cuncla ad cultum 
bcatorum pertinentia distinctius decrevit, cujus dc- 
dccrcla congregaiio 17 Apr. 1G60 cxplicavit. 

CAPUT XXXVIII. 

J)c actibu» cultus beatis pott canonizationcm ex- 
hibendis. 

1. Scptcm numerantur bujusmodi actus. Primus : 
canonizati adscribuntur calalogo SS. id cst, praecipi- 
tur , ut habcantur, et dicantur publice sancli. Sc- 
cundus : invocantur in publicis Ecclesiae prccibus, 
nequc pro eis orarc licet.Quocirca si aliquandopro 
sanctis prcces oflerri videantar, intelligcndum est, 
at fidcles cos glorificent in terris, et imitenlur, de 
quihus Innuccntius 111 in cap. Cum Marlha, et 
Itcnaudolius (Liturg. Orient. tom. i, pag. 505 rt 
528). Tcrtius : templa in eornm memoham eri- 
gunlur. Quartus: missa in eorum bunurem oflertur, 
et oflicium publice in ecclcsia cantatur , ut eruitur 
cx cunciliis Calcedun. ct Trident. Quinlus : dics 
festi in corum anniversariis aguntur. Scxtus: coruro 
imagines cum radiis, et diademate in signum glurias 
pin«tmttir. Scptimus : eorum reliquiae publice bo- 
norantur. Dc his card. Bcllarminus (tom. 2, hb. 1 
55. Beatit. cap. 7) et alii. 

2. Catalogum sanctorum nonnulli putant essc 
romanum martyrologium; sed rectius in corde, et 
mcntc EcclesiaMllumconstituit Bivarius incomment. 
ad Chron. M. Maximi (in 5. Joan. Erem. § 4) 
ut scilicct sit numcnis sanctorum, quos ipsa Eccle- 
sia univcrsis lidelibus colcndos proponit. 

3. ctc. Ouod ad missam, ct oflicium spcctat, 
hodie de omnibus fcre canonizatis celebranlur in 
determinalis loci*,cum uunc canonizationem scmpcr 
] r r cedat bcatificatio , et in brevibus bealificationis 
formalis sempcr, aequipollentis vero fcre scmpcr ca 
concedantur: non tamen in Ecclesia univcrsaii, 
nisi summus Ponlifcx per dccretum a sententia , ct 
bulla canoniz. dislinctnm praxipiat, vcl indulgcat. 
In quibusdam quidem canoniz. bullis nulla lil ofli- 
cit mentio, ut sunt bull. canoniz. SS. Udalrici, Pctri 
episcnpi An.ignini, ct aliorum. ln quibusdam per- 
mitlitur, ut SS. Tcroiaj, Philippi Nerii, ct aliorum. 
In aliis missa , et oflicium pru Ecclesia univcrsali 
pracipiuntur, eaeqne sunt SS. Bennont*, Antonini , 
cl aliorum. Nihilominus , ut ea in Ecclesia univcrsa 
cxecutionemobtincant, pracdiclum novum decrctum 
omnino requiritur, ut respondit congregatio rituum 
apud Gavajilum (Commcn. ad rub. Br. Rom. 



sco. 2, e. 2, n. 30) , et adnotarunt Pasqualig. (dt 
Sacr. novm leg. tom. 1 , qu. 268, num, 5j et Lczana 
(iom. k consul. 2, num. 5 et 6), quibus cohaeret 
consuctudo, et observantia apud eumdem Pasqualig. 
Hinc licet in bull. canoniz. S. Bennunis missa , et 
oflicium praecipiafilur , nondum tamcn in praxiro 
deducta sunt, delicieutc secundario decrcto. Celc— 
brantur vero in bonorem SS. Antonini , Didaci et 
aliorum , co quod ejusmudi dccrelum acccsserit; in 
bull. canoniz. SS. Pii V ct aliurum missam . et ofli- 
cium omiasa sunt, inslante Benediclo XIV lunc 
ftdei prumolurc, ne impcrtlis errandi , uccasio prs- 
berelur. 

8. ctc. Pust baec quamlur, an praeceplum dc co— 
lendo eanonizatu, missaque, et ofliciu in ejtts hunorcm 
celebrandis Ecclesiam Orientalem cum Occidenlali 
comprebendat. Pro hujus resolutione praemittendum 
videtur , aliquam inter utramque Ecclesiam, etiam 
antcscbisma Graecurum, fuisse diflercnliara insacra 
Liturgia ; praecipuc in divinis ofliciis rccitandis , et 
sacramenlis administrandis, uti oslendunl Arcudius 
(de concord. Eccl. Ord. et Occid. tn 7 Sacram. 
adm.), Allalius (de Eccl. Occ. et Ord. perp. coa- 
sens.), aliique. Prailerea sutnmi Punliliccs curarunt, 
ut Graeci ad unitatem redeuntcs abjiccrcnt errures, 
et Sedi Apostulicae subdercntur , scrvatis lamen eo- 
rum ritibus, ct consuetudinibus, quae ncquc pcricu- 
lum animarum inducercnt, nequc huncstati ecclc- 
siasticae dcrogarenl. Sic retenta scmpcr fuit anliqua 
corum ct consuctudo in missis, et ofliciis celebran- 
dis : quod contigit eliam quuad ritum Syriacum 
Maronitarum, et in repetitis uoionibus Armenorum, 
Copticorum, Abyssinorum, Nestorianorum.et Cltal- 
daeorum, ut ex pluribus PuntiGcam constitulionibus, 
aliisque monumcntis dignoscitur. Immo Benedi- 
clusXlU synodum provincialem Hhutcnorum haii- 
tamZamoscaeanno 1620conlirmavit, intactis anteces- 
sorum constituliontbus , et conciliorum gcncralium 
decrctissiiper Graecurum rilibus. Demum Puiiulices, 
etsi improbaverint consuetudinem , ut Graeci latino 
ritu, Latini graeco missam et uflicium peragerent,- 
vuluerunt tamen,ul Orientales scrvatis scrvandis 
sacra facerent in urbe juxta eocum rilum; nam 
Clemens VIII cpiscopum Graecum catholicum in 
Urbe admisit, ut Graecos cpiscupU Latinis llalix 
subjectos ordinaret : oflicia, et missa* in ecclcsiis 
collegiorum Gneci , et Maronitarum publice celc- 
brantur : et Bcnedictus XIII constituit , ut in aliis 
Urbis ecclesiis saccrdotes Orientales ad cclcbrandas 
missas sine licenlia cardinalis Urbis vicarii non 
admiltcrenlur. 

ik. 15. His praemissis, distingucndum cst prac- 
ccptum de colendi* sandis a praecepto de missa , et 
oflicio in eorum honorcm colcbrandis. Cumquc pri- 
mum ad fidem pcrlincat juxla nonnullos, cjusquc 
violatio juxta omnes induccret pcriculum animarum; 
aul saltcm dcrogarct ccclesiasticae bonestati , ct cum 
insuper Romanus Pontifex sit caput ulriusque Ecclc- 
siae; hinc til, ut Orientales aequc, ac Occidentalcs 



Digitized by Google 



SYNOPSIS UBRI 1»RIMI. 



33 



quemcumque ab eo canonizatum tanquam sanclum 
vcncrari lcncantur. Nec lamen missam et oflicinm in 
ojus honorem peragere, nisi Pontiiices id cxpresse 
praceperint, juxta deliniuonem relatam apud Vcr- 
ricellum de Apott. Mission. (quast. 83 et 84). Nc- 
que ad id sufliciunt verba univcrsalia ; nam in mis- 
salibus, et breviariis pro eorum usu in Urbc editis 
pra?scribunlnr missa?, ct officia praecipue in bono— 
rcm sanctorum , quos ante schisma colcbant, omissis 
sanctis postea canonizatis. Non obslant dccrctum 
Eugenii IV in nnione Armcnorum, et instruclio 
Clemcntis VIII de observandis Latinoruro festis. 
Primus enim solum prxscripsit, ut Armeni sc con- 
formarent Ecclesiac univcrsali , quoad dics quarun- 
dam solemnitatum. Secundus vero mandat, ul Graeci 
in dicecesibus latinis vivcntes missam audiant, ct 
ab operibus ser vilibus in Latinorum fcstis abstineanL 

CAPUT XXXIX. 

De differentiis inter beatificationem et 

_ • 

cawnizaliuncm. 

1. 2. Nonnulli utramque promiscuc sumi posse 
putant. Alii canonizationem distinguentes universa- 
lem, ct particolarcra ; beatificationem appellant par- 
ticularcm canonizationem. Alii volunt esse absolutc; 
vel saltem particularitcr canonizatos, quotquol judi- 
cio cpiscopali juxla antiquam disciplinam cultum 
obtinucrunt. 

3. Verumtamcn, attcnta antiquiori disciplina, hax 
diflcrenlia consislebat in cpiscopi praxepto de cultu 
coarctato ad propriam dioccesiiu , et tunc erat beatifi- 
catio , ct in ejus cxtensionc ad universam Ecclesiam, 
acccdente Komani Pontificis tacito, vcl exprcsso 
oonsensu , et erat canonixatio. 

k. etc Dtfficilius statui potest discrimen post de— 
htum ad Sedem Apostolicam beatificationis , et ca- 
nonizalionis judicium. In primis bealiGcatio num— 
quam dicenda videtur particularis canonizatio, nam 
Pontifices in plurimis beatificationum brevibus clau- 
sulas apposuerunt, quibus oronis canonizatio exclu- 
ditur. Inde tradunt doctores , summum "PonUficem 
per beatificalionem permittere alicui Dei servo de- 
terminalum cultum in quibusdam locis, doncc ca- 
nonizetur : ita Schacch. de notis , et sign. sanct. 
( tect. 11 , c. 1 , p. 82G) , et alii , pcr canonizalio- 
nem vero definire, cumdcm colendum esse in uni- 
versa Ecclesia. Ita Innocentius tn cap. Audivimus, 
Ostien. ct alii. Hinc beatificationcm a canoniza- 
ttone pcr id diflerre docent , quod prima sit actus 
praeparatorius, importet cultum permissum , et hunc 
coarctatam ad dcterminatum locum ; secunda vero 
sit actns exlremus, importet cultum prxceptum, et 
ad universam Ecclesiam extensum. Ita GonzaJ. in 
cap. Audivimus. Contelor. (de Can. SS.c. % num. 5 
et seqq.) , aliique plures. P. MaUhseuc. tn pract. ad 
caus. Beatif. et Canonix. (quast. proem. cap un. 
num. 1 et seqq.) contendit, cultum ctiam in beati- 

DocTam. 



ficationc prtecipi , cxccptisquc missa , ct oflicio, cx- 
tendi ad univcrsam licclt-Mam , scd ei respondct 
P. Memrnius ti» tract. de rit. Canonis. SS. Verum— 
tamcn cx littcris apostolicis prajdicla diflcrcntia 
totius statui poterit. 

8. ctc. ltaquc regulnritcr pcr bc.itificalionem 
coltus dumtaxal pcriniltitur, nl constat cx brevibus 
beatificatiuiinm Joannis Iioni , Ptiiiippi itcnilii , ct 
aliorum plurium. Aliquando lamen pra-ceptus est. 
Nam Alexandcr III jussit cclcbraii ollicium in 
dicecesi Grosscnatcnsi in honorcm li. (iuillelmi a 
M.ilavalle , idquc confirinavit lnnocentius III. Simi- 
lia prxstilerunt Leo X erga II. Hosannam pro ci- 
vitate, et territorio Manluano : Clcmens IX. crga 
B.UosamLimanam,dumhanc in principalem Lima?, 
ct Peruvii patronam elcgit : ct Clcmens X cum 
eamdcm tolius Amcricrc, Philippinarum , ac India- 
rum ct fi. Stanislaum Kostkam, Poloniae, Liluania?, 
ct adjunctarum provinciarum patronos principalio- 
res renunciaverit. Cultus quoque bealorum ad ali- 
quem detcrminatum loctun in omnihus fcrc beatifi- 
calionum brevibus coarctatur, aliquondo tamcn ad 
totam Ecclesiam ampliatus fuit , ut B. Joannis Boni 
ex conccssionc Sixti IV, ct B. Rosse Limana? cx 
indulto Clcmenlis X. At ex iisdem apostolicis lit- 
teris satis patet , canonizalionem essc summi Ponli- 
ficis definitivam sentculiam , qua cultum pr.Tcipit , 
ut ex omnibus canonizationum bullis colligilur. 
Quod si nonnullis antiquioribus babeanlur vcrba 
bortativa , adduntur tamen ct precipicnlia, ut in 
illis SS. Gcraldi, Chunegundis, ct aliorum. Demum 
inrcanonizatione cultus ad univorsam Kcclesiam re- 
vera cxtenditur ut omnes canonizationum bulhe 
ostendnnt : et licet nonnulUe particularibus pcrsonis 
inscriptae sint, cultus tamcn in iis non coarctalur, sed 
de peracta canonizalione, quam fortc peticrant, ccr- 
tiores rcdduntur, ut canunizali precibus sc fidcntius 
commendarent. Ceterum cultum in canooizalionibus 
pr.tH-.ipi darissime demonstratsenlcnlia, quam Pon- 
tifex tam solcmnitcr profert in canonizatione. 

12. etc. Cum igitur bcatiiicatio rcgulariter sit 
cultus pcrmissio, ahquando autem pra?ceptum, limi- 
tatum lamcn, et directum ad futuramdefinitivam sen- 
tentiam , et cullus bcatorum sit regularitcr restrictus 
ad dcterminalum locum; aliquando vcro ad univer- 
sam Ecdesiam extensus, sed mere permissive : cano- 
nizatio autem sit summi Puntilici scntentia ultimo dc- 
finitiva, qua cultui in universa Ecclesia prccipitur, 
in hac ulique sentcntia constituenda est diflerenlia 
inter beatiiicationem et canonizatiooem. 

CAPUT XL. 

In quo expKeatur Sedis Apostollcm permissio, qua 

1. Permiasio alia est approbans, ct competit 
beaiificationi formali , et ffquipolicntt , alia suspcn— 
dens, cum nempc Sedcs Apostolica cultura, qucm 

3 



Digitized by Google 



DE DEATIFICATIONE ET CANONIZATIONK. 



alicui in particulari loco ab antjquo exhiberi cogno- 
vit, non removet, explicitc tamen. vel implicitc 
protestato , se non approbarc , idcoque ex bac per- 
inissione difficultcr bcatificatio producitur. 

2. 3. Id exemplis cultus Luciferi Calaritani , ct 
cnltus Rayraundi Lulli illustrabitur. Primus pluri- 
bus pro fide catbolica gestis , cxilium sustinuit , et 
confessoris nomen obUnuit. Solulus ab exilio Pauli- 
num presbyterum in episcopum Anuochiae consecra- 
vit, ut disscntionescomponeret, sed potius auctae fuc- 
rnnt. Hoc S. Eusebius Vercellensis neque approbavit, 
ncqnc publicc improbavit, sed Lucifer ab ejus com- 
munione discessit, et incertum adhuc, an ad gra- 
viora processerit. Eum Ecclesia» sensui scmpcr 
adhasisse referunt Socrates et Sozomcnus, at dcfc— 
cisse tradunt Sulpitius Severus, SS. Ambrosius, et 
AngusUnus : beatum autcm appellat S. Hieronymus. 
Dcmum in civilatc Calaritana invcnta est ecdcsia 
snbtcrranca S. Lucifcro dicata , invcntum quoquc 
ejns corpus cum sanctitatis indiciis, ct miracula ad 
cjus sanctitatcm patefacicndam patrala referuntur 
apud Bolland [ad 20 Maji tom. 5) ct Spondanus 
ad ann. 362. Nihilominus haec alteri Lucifero adju- 
dicant Natalis Alexandcr (sec. 4, c. 3, art. 13) 
ct Baillet (in tit. Luc. ad 20 Maji). Alii putant a 
schismaticis Lucifcrianis cultura adhibitum fuissc 
prcdicto Lucifcro, et continuatum post schisma, 
revixisse vero inventa prsdicta ccclcsia. Haec tamen 
pro legitimo cultu non sufficiunt , cum ejus nomen 
non sit inscrtum in romanum martyrologium. Pra> 
terea de Luciferi sanctitate , et cultu turbas exci— 
tarunt archicpiscopi Turritanus, ct Calaritanus, 
primua scilicet contra Lucifcrum, secundus pro Lu- 
cifcro stctit; et huic adhaserunt Bollandiani (ad 
20 Maji t. 5). Porro si, ut iidem dicunt, congrega- 
Uo inquisiUonis romana; silcntium causa* imposuis- 
set, cultumque in eo atatu, in quo erat, servasset, 
sufliciens pro beaUiicaUone adessct sancta Sedis 
scienUa, toleranUa, et permissio. Verum simultaU- 
bus inler prasdictos archiepiscopu? super Lucifcri 
cultu exorUs, et ad inquisitionem primum Hispani- 
cam, inde ad Sedem Apostolicam delaUs, Urba- 
nus VUI, rc mature discnssa in inquisiUonis Ro- 
manae tribunali,etattenUs potissimum scandalis, uuaj 
ex dicta disputatione derivabantur (20 Jun. 16*1) 
omnem prohibuit de ea rc disputationcm, scd pro— 
testatus est, se non intenderc quidquam scu pro 
sanctitalc, scu contra sanctitatcm Luciicri dcclararc, 
aed eam mancre velle in statn, in quo reperiebatnr. 
Haec autem non videtur sufficiens toleranUa, et per- 
missio, qualis pro beaUficatione requiritur, praeser- 
Um, quia postea (17 Octobris 1647) declaravit, 
non licerc quomodocumque missam, ct officium in 
bonorem Luciferi celebrari, nequc licerc ejus ima- 
gincra colcndam exponere. 

4. Rayraundi Lulli marlyrium ei a Saracenis in- 
flictum,cjU5Corporisdclationem ad insulasBalcares, 
et cultum, quem ibi ohUnet, memorat Arturus ad 
29 Julii. Scd ut inter beatos recensendus sit , non 



sufficit publici cultus antiquitatem, ac scientiam , rt 
toleranUam episcoporum deinonslrare; si tali cultui 
Scdes Apostolica advcrsari videatur. Enimvero Gre- 
gorius XI duccntos articulos librorum Lulli errore, 
et barcsi manifeslc infcctos solemniter damnavit, 
teste Nicolao Eymcrico in direct. Inquitit. (par. 2, 
q. 9 #i26) ubi refcrt Gregorii bullam. Nec juvat 
assercrc, bullam fuisse ab Ey mcrico confictam , aut 
errores alterins Raymundi Luili de Tarraga ab 
eodcm Gregorio damnatos, huic Rayroundo Lullo 
falso fuisse adscriptos. Primum enim non paUuntur 
gesta et mcrita Eymcrici,ct quamvisnunc in regc- 
stis pontiiiciis bulla fortc non adsit, quia deperdita, 
dum Sedes Apostolica Arenionc ad Urbem translata 
fuit ; invenitur tamen in pluribus aulhenticis monu- 
mcntis. Secundum excludunt constitutiones aposto- 
licae,utrumquc Raymundura in damnationibusaperte 
dislinguenlcs. Praitcrca nota; sunt difiniliones con- 
grcgationum indicis, ct inquisiUonis dc operibus 
Raymundi Lulli apud card. Albitium tn tract. dc in- 
const. in Fide (c. 40, a n. 143 ad n. 152). Pugnanl 
quidem pro Lulli sancUtatc nonnulli cruditi ; sed ct 
alii advcrsantur. Quapropter Pctrus Franriscus de 
Rubcis olim fidci promotor P. Provinciali Bclgii 
Ord. Prssd. respondit, cum sanctum, aut marlynm 
non esse dicendum. Itaque Raymundus Lullus inlcr 
beatificatos oon cst recenscndus. 

CAPUT XLL 

ln quo nomuUa xndicantur d$ Sedii Apostolica» 

fertur. 

1. Post delalas ad Sedem Apostolicam canoniza- 
Uonum causas, introducta cst quaedam «quipollcns 
canonizatio, per quam Pontifex omissis forraali 
scntenUa difiniUva,judicialibusprocessibus, consue- 
tisque ccremoniis, superiusexposiUs, jubet aliqucm 
Dci scnum, qni in antiqna cultus pusscssione est, 
et decujus heroicis virtutibus, aut marlyrio , et mi— 
mculis constans est gravium htstoricorum assertio , 
accedente etiam continuata miracuiomm fama,ju— 
bet, inquam, in universa Ecclesia pcr officii, ac 
missae celebraUonem coli. Rem pcr cxempla expo— 
nerc peropportunum duco. 

§1- 

De S. tlomualdo. 

2. etc Anno quinto post ejus obitum Sedes Apo- 
stolica monacbis concessit, ut allarc super illius cor- 
pus erigerent,uli narratS. Damianus (invir. S. Rom. 
r.u//.).lndultum tamcn hujusmodi diligcntcrconcjiii- 
situm nullibi repcrlum est. Canonizatum censet Ba- 
ronius(arfotm. 1027, n. 13) cx illa altariserecUone, 
ct cx epist. ejusdcm S. Daraiani ad Ilenricum ar- 
chiep. Raven. in qua inler sanctos Romualdus Ca- 
mcnnensis rcccnsclur. Sed quidquid sit, an S. 



Digitized by Googl 



SYNOPSIS UBRl PAIMI. 



Dnmianns loquator de S. Romualdo, de quo in pra> 
senti, qui Camers certe non fuit ; sane altaris erectio 
beatiflcationem potius iraportat, cum verba conces- 
sionisnequeprBceplujn prasseferant, neque uniyer- 
sam Eeclesiam respicianC , ut ernitur ex S. Damiano 
Ub. 6, evitt. 30 ad Theuzmem. Praeterea initio 
saeculi XVI ejus cultus intra monachos, et cremitas 
Caroaldtilenses coercebatur. Yerum paulo post Cle- 
rnens VIII judfcialem ordinem rcliquasque caerc— 
monias omittcns, stantibus virtutibus, continuato 
cultu et miraculis, eum squipoUenter canonizavit, 
cum dc consilio congregationis rituum pracccperit , 
ut ubique ejus officium rccitaretnr, translato festo a 
19 Junii, qua obiil, ad 7 Febr. qua corpus transla- 
tum est, cum 19 Junii, SS. Gervasii , et Protasii fe- 
stum occurraU 

§11. 

De S. Norberto. 

5. Sanclus Norbertos ordini* Pramwstratcn. in- 
stitutor, ct episcopus Magdeburgen. obiit an. 1134. 
Admirabilem ejus vilam scripsit Hugo Pnemonstra- 
tensis, vel alius cjusdem jtvssu. An adhuccanoniza- 
tus sit, nescire se fatetur Surius. Asserit Castellinus 
(de eert. glor. SS. pag. 441 ), sed ignorari ait, a 
quo PonliHce. Ab Innocientio III inter sanctos 
adscriptum putat Le Paige (Ub. 2, bibliot. Prtemon. 
par. 2, c. 43) ; sed deGcientibus diplomate , et au— 
ctoribus fide dignis , de rei vcritate mcrito dubitant 
Bollandiani ad 6 Junii. A Gregorio XIII canoniza- 
tam asserit Miraeus ^ fn c hro. Pramum .adan,i 582 ) ; 
sed cum (iregorius ln diplomate virtutes quidem , et 
miracula recensuerit , solnm tamen ordini Praemon- 
ttratenri offieium in ejus honorem concesserit heec 
bcalificatio potius, quam canonizatio dicitur. Qua— 
propler ab Urbano VIII apquipoUeoler canonizatus 
dicendus est, cum ejus festum de prascepto inseruerit 
breviario, et missali Homano, et a Cleraente X 
(7 Sept. 1672) oflicium sub ritu duplici in tota 
Ecclesia instar aliorum fundatorum ordinum re- 
gularhun recitari praecepiL 

S m. 

De S. Brunone. 

6. 7. Sanctus Bruno ord. Carthusianorum fun- 
dator , cujus vita , ex aliis scriptoribus desumpta , 
extat apud Surium ad. 6 Octob. , obiit anno 1 101. 
A Lcone X canonizatum illum refert Baronius tn 
not. ad Martyrol. ( ad 6 Oetobris). Verum Leo X 
solum praedicto ordini festum, ct officium concessit, 
quae mox Gregorius XV pro universa Ecclesia ad 
libilum in missali, ct breviario Romano de consilio 
congrcgationis rituum reposuit, ut desumitur ex 
aulhcnlich; documentis ex arcbivio majoris Carthu— 
sia Gralianopotilanje erutis. Verius ergo a Clc— 
mente X sequipollenter canonizatus videtur, curo 
stantibus tanti viri mcritis, miraculis, preedictnque 



cultu (14 Mar. 1674), officium in umversa Ec- 
clcsia sub ritu dupliei recitari dccrevit 

Siv. 

De S. Petro Kolatco. 

8. 9. Sanctns Pctrus Nolasco fundalor ord. B. 
MarisedcMercedcobiitanno 1256. A Benedicto XII 
seu XIII illcgitimo Ponlifice canonizatum putant 
nonnulli : at hujusce rei nullum extal docitmcntum ; 
alii ab Urbano VIII, scd hic solum (11 Oct. 1628 ) 
ordini permisit fcstum cura oifirio, et roissa dc 
communi Conf. non Pont. Igitur ab Alexandro VII 
concurrentibus solitis circnrastantiis, srquipollcntcr 
canonizatus est. Hujus enim Ponlificis auctoritate, 
pracvio consilio congregalionis rituum (an. 1655), 
nomcn in martyrologio, officium cum lcctionibus 
propriis, ct missa in brcviario, et in missali Rom. 
pro univcrsa Ecclcsia de praiccpto rcposita fuerc sub 
semiduplici, qucm dcinde ad dupliccm clcvavitCle- 
mens X (23 Jul 1072). lluc vetustum spcctat 
monuraentura pertincns ad cullum S. Pctri, videli- 
cel compcndium proccs.siis ab ordinario post sancti 
obitura superejus sanclitate cunstrucli, quod invcn- 
tum, et exbibitum fuit, cura dc ofiicii concrssionc 
agcrclur ; juridicc autcm recognilum cst anno 1721 
coram ordinario Barcinocensi. Ilujus exemplar au- 
thenticum scrvatur in oonvcntu S. Iladriani d; 
Urbe. 

De S. Raymundo Nonnalo. 

10. Sanctus Rajmundus Noonatus, qui habilu 
ordinis B. Mariae de Mcrccde a S. Petro Nolasco, 
ct cardinalilia dignitate a Gregorio IX insignitus 
fuit, obiit anno 1240. Ferunt ejtis canonizalionem 
fuisse a pracdicto illcgitimo ponlificc Bencdiclo XII 
seu XIII pcractam, approbatam vero a concilio 
Constanlicnsi, ct a legitimis Pontificibus non rero- 
calam. At dicendum est, eum aequipollenler canoni- 
zalum ftiisse, cum post parlicularia Urbani VIII 
(an. 1626), et Alexandri VII (20 Oct. 1655), 
indulU de oflicio, cl missa in cjus bonorcm ccle— 
brandis, inscrtumquc ejus nomen in roarlyrologio 
romano Clcmens XI cadera sub ritu semiduplici 
ad libitura ad universam Ecclesiam propagavit , et 
lnnocenlius XI (10 Mar. 1681) sub duplici pra>- 
cepit. 

De SS. Joaime de Matka, et Felice de Valbit. 

11. 12. Hos ordinis SS. Trinitalis Redcmpt. 
Cap. fundatores ab Urbano IV in sanctorum alimm 
rclalos tradunt Ferrarius Gallus in chron. ct alii. 
Antonius Lupianus Zapala examinatus in processu 
super cultu immemorabili sc vidisse proccssum aflir- 
mavit, in quo- testis asscrcbat , authenticam canoni- 



Digitized by Google 



m 



1)E MATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



zationis bullam legisse. Haec taincn nunquam invcnta 
cst : Lupinum vero insigncm fuisse in pluribus im- 
postorcm, oslcndunt card. dc Aguirre {Tom. 1, 
Conc. Uispan. diss. 9, et tom. diss. 3) aliique. 
Nequc assertioncm probassc videtur ordo SS. Tri- 
nitatis, dum canonizationis causam inlrodusit : 
conslructo enim dc more proccssu super imracmo- 
rabili corum cultu , cardinalis Urbis vicarius ( tO 
Mar. 1681 ) scntcntiam protulit super casu cxccplo, 
ct cullu immcmorabili , qucm sane prae sc fcrebant, 
anliquissima brcviaria : ac proindc corum nomina 
in martyrologio Rom. (an. 1070 ) descripta fuerunl. 
Post basc saepe conccssa fucrc oflicium, ct missa 
sub ritu dupUci ad libilum , doncc tandem Innoccn- 
tius XII cos aequipollcnter canonizavit, clcvando 
ritum a dupUci ad libitum ad dupliccm de praeccplo 
in universa Ecclesia , uti eruitur ex dcct cto congre- 
gatiouis rituum 19 Maji 1694. 

§ vn. 

De S. Margarita Scotorum regina. 

13. Obiit hxcanno 1093. Ab Innoccntio IV ca- 
nonizata dicilur, forlassc quia sub eodcm Poiiliiicc 
in cjus corporis translationc miraculum insignc con- 
tigit, vidcndum apud Hajnaldura ad ann. 12i2. 
Scd hinc formalis canonizatio crui ncquit, uti con- 
statcx gcstissub Innoccntio VIII pro cjusdcmS. Mar- 
garitoc canonizatione apud Raynaldum (ad 
1487). Quarc aequipollentcr canonizata csl. Fuit 
namquc primum cjus nomcn in martyrologio Rom. 
dcscriptum , ct festum a 10 Junii ad 8 Julii trans- 
latum, quod sub ritu semiduplici ad libitum ofll— 
cium in universa Ecclesia rccitabalur : postca lnno- 
ccnlius XII (15 Scpt. 1691) missam cum oflicio 
sub codem ritu cclcbrari in tola Ecclcsiajussit, ct 
fcstum 10 Junii rcstiluit. 

§ vui. 

Dt S. Stephano Hungario) rege. 

ik. Sancti Stephani Hungaria? regis nomen in 
martyrologio Rom. descriptum erat ad 20 Aug^usti. 
ln ehis vita a Carloitio cpiscopo scripta , et a burio 
to. », ad eamd. diem) edita, dicitur illius corpus 
elcvatum fuisse summi Pontificis auctoritate : in- 
certum tamen est, num id bcatificatronem , an cano- 
nizationem iroportaverit. Eum itaqnc squipoUcnter 
canonixavit Innocentius XI, qui (28 iVor, 1680), 
pctente Lcopoldo impcratorc, jussit , cjus officinm, 
quod sub ritu simplici in Ecclesia univcrsali recita- 
balur, sub scmiduplici ficri 2 Septerab. in meroo- 
riam victoriae in cxpugnalionc Buda a christianis 
contra turcas obtenta". 

De S. Wcnccslao ducc Jtuhemiw. 

15. Mortuushiccstanno929. Kjosnoroen inmar- 
lyiclogio cxlat ad 28 Scplcm. De ejus martyrio, 



miraculis, et vita plura habentur, apud Baronium 
tn notis , et alios. yEquipollcns canonizatio coepit 
sub Clemchte X , qui (26 Jul 1670) ad ejusdem 
Leopoldi preces indulsit , ut in Eccicsia universali 
ejus officinm semiduplex ad libitum recitaretur, ct 
in breviario apponcrelur ; tum ad prcccs cpiscopi 
Pragae orationem, ct lcctiones pronrias, in congrc- 
gationc rituum probatas , admisit. Scd cum ritus ad 
libitum non importct aequipollentcm canonizalionem. 
hanc idcirco perfccit BcnedictusXHl,qui l^Marlii 
1729 statuit, ut S. .Winceslaus cum oflicio scmi- 
duplici de pricccplo in universa Ecclesia colcrelur. 

§X. 

De S. Gregorio VII. 

16. 17. Obiit S. Grcgorius VII anno 1085, et 
cjus vita a Pauio Bcrnriedcnsi scripta, extat apud 
Bolland. <it/25 Maii. Miraculis ante, ct postobilum 
claruissc illum rcferunt Scbafnaburgcnsis ad am. 
1077, Ondcricus Vitalis [part. 2, Ilistor. eccl. I. 
8, p. 077 ) , et aUi. Confessorcra , et martyrem ap- 
pcllat Hugo Flaviniaccnsis in chron. apud Labbo 
( Tom. 1, Itibliot. Miss. pag. 318 ). Abusibus prin- 
cipum sxcularium quoad ccclcsiaslica douiinia , sive 
investituras , cvulsis, simouia extirpala, cslibatu 
clericorum reslituto, multorum invidiam , et calura- 
nias suslinuit. Pro ipso taraen pracclaras apologias 
S. Anselmus Luccnsis cpiscopus (liibliot. Pont. L 4) 
Gretserus( Jom.7 Op. inexam. mgst. Pless.pag. 
318) , aliique cdidcruut. 

18. ctc. Antiquitatcm cullus S. Gregorii desu— 
munt BoUandiani ex eo, quod Anaslasius VI post 
60 anuos a Gregorii obitu in abside Sacelli S. Nico» 
lai, a CalUslo II in Urbc constructi, eumdem cum 
aliorum sanctorum insigoibus dcpingi jusscril. Hoc 
sacclium in anliquo Latcrancnsi patriarcbio, licct 
in Pcenilentiariorum collegium commutato , adhuc 
rcmanet cum altari, in cujus abside pictura extat, 
repraescntans in partc superiori imaginis B. Virginit 
FiJium in sinu gereulis, duorura angelorum cir- 
cumstanlium , ponliticum Callisti II, et Anastasii IV 
nccnon SS. Sylveslri, cl Anastasii. In partc vcroin- 
fcriori imagincs Cruciiixi, SS. Dominici, ct Fran- 
cisci, ac SS. pontilicum Leonis III, Urbani 11, Pa- 
schalisU, Gvlasii II, Grcgorii II, Alcxandri II, 
Gregorii VII, et Victoris 111 , hinc indc dispositas, 
ct pontificalibus vestibus, niitra , ac diademate orbi- 
culato, ac titulo sancti ornatas. Olim aderat imago 
S. Nieolai Myrcnsis episcopi , et loco SS. Leonis 111 , 
et Grcgorii U, erant imagines SS. Leonis Magni , et 
Gregorii Magni, eodem modo ornaUe, tcstibus 
Panvinio, Severano {de sep. Urb. eccl.) alusque. 
Ex bac itaque tabula iniliuin cultus S. Grcgorii VU 
ad Anaslasiuin IV rcferendum essc constat. In ca 
quippe Callistus 11 sacclli xdificator, et Anasia- 
sius IV instanrator apparcnl ad pcdcs B. Virginis 
provoluti , ut in anliquis musivis ccclesiarum llrbis 
cuiispiriuntur imagines Potililii um. qui dictas co 



6YN0PSIS I.inRI IMUMI. 



87 



clcsias sdificaverant, vel instanraverant , quorum 
cxcmpla referunt Ciampinus (de adif. a Conit. con- 
stit. c. tab. 23, tt in veter. monim. to. 2, cap. 13, 
tab. 28) , et alii. Eorum capita diademate quadrato 
omata sunt, sicuti virentes Pontificcspingi soicbant, 
tcste Turrigio (m not. ad hitt. mart. S. Theod.) , 
cum aliis. Aliorum vcro Pontificum capita diadema 
circulatum ornnt, sanctitatis, et cultus ecclcsiastici 
argumcntum, jtixta interpretes sacrae Scripturae, et 
alios. Idem rcfcrt Turrigius cit. Hic Pontifex trans- 
lato ejus corporc ab ccclesia Avenionensi ad mona- 
sterium S. Victoris Massiliensis , miraculis claruisse 
dicitur, cjusque canonizationcm Waldcmarus Danis 
rcx aGregorio XI, Carolus Galliarum, ct Ludovicus 
Siciliae reges a Clcmentc VII pseudopontifice pe- 
tierunt Hic ad quosdam suae obedientiae praesnles 
lilteras dedit, ut processum super ejusdem virtutibus, 
et miraculis conficerent, quae si cum aliis monu- 
montis, et scriptoribus conjungaotur, Urbani san- 
ctitatem, et rairacula plurimum commcndant, Porro 
tcslatur Phiiippus Bonarrotius (m obter. ad fragm. 
ant vat. vilr. tab. 9, fg. 1 et 2), morem pin- 
geodi orbiculatam coronam circa angelorum capita 
cmpisse initio saeculi V, reccplum ubique fuisse in 
fine VI et post VU , ad sanctorum imagines fuisse 
productum. 

23. Quod ad alios spectat in praedicta tabula de- 
scripta Alexander II sanctiroonia, et doctrina in- 
signis, ut eum laudant Rcrtoldtis (in Chro. Conttant. 
ad an. 1061 ) , et Guillelmus Pictaviensis (int. Scr. 
hitt Aorm. Duchem. part. 1 , pag. 107), clectns est 
anno 10(il. Ejus ante mortcm miracula dcscribit 
Leo Osticnsis(/ti. 3, c. 36). Plura vcro tum de mi- 
raculis, tum de sanctitatc congcrit Pagijuniorm 
iptiut vita. 

24. Anno 1086 elcctus cst Victor III de cnjus 
morte malc sentit Hugo abbas Flaviniacensis apud 
L;ibbe cit. nalla tamen eidem babcnda est fidcs, cum 
Hugoni archiepiscopo Lugdunensi Victoris adver- 
sario adhaeserit. Insidiis Henrici imperatorts veneno 
m calicem, dum sacrum celebraret, injecto, extin- 
ctutn fuisse Victorem refcrunt Trithcmins (m Chr. 
Mon. Hir. tang. ad an. 1087) , ct Ptolemaeus Lu- 
censis apnd Murator (inter Scriptor. rel. Ital. tom. 
11, cot. 1078), ac propterea illum nonnulli mar- 
tyrcm appellarunt. Ejus virtutes extollit Pctrus 
diaconus de ririi ilfuttribut Camob. Cattin. (cap. 
18), sicuti ctinm ejus memoriam rccolunt fasti Be- 
ne<lictini 16 Septcmb. Sacra ejus ossa ad saccllum 
B. Bcrtharii iti ecclesia Cassincnsi translata fucrunt 
anno 1515. Oflkium vcro cum lectionibus propriis 
a congrcgatinne rituum approbatis celebratur in 
roonastcrio Cassinensi, et alibi. 

25. Victori III successit Drbanus n anno 1087 , 
bcati titulo insignitus in quibusdam marlyrologiis, 
et sacris fastis. Nolissima sunt ejns gesta pro tnenda 
Ecclcsiae libertatc, bclloquc in Saracenos prorecu— 
pcrandis Hicrosolymis indicto. 

26. ctc. Urbano succcssit Paschalis II declns 



anno 1099, pontificatum invitus susccpit,cjusque 
eleclionem praenovit Albcrtus cpiscnpus Alatrinus, 
teste Pandulpho Pisano (m ejut vit. inter Script. 
rer. Ital. t. 3). Alias de illius pontificatu revcla- 
tionesrefert Baronius ad ann. 1100, eventu coro- 
probatas. Hcnricus IV imperator Romam veniens, 
Paschalem cum cphcopis, cardinalibus , ahisque cx 
omni ordine , ac aetate in vincula conjccit ,e%igcns 
pro eoruro libertate privilegium dandi invtstituram 
ilominiorum ecclesiasticorum , quod a Gregorio VII, 
aliisquc damnatum fucrat. Paschalis ed mortem 
potius se paratum ostcndit ; scd captivorum lacrymis, 
ac periculo roolus, Henrico annuit, ul episcopos, 
atque abbates annulo, ac virga in possesBtonem mit- 
teret, et bi mox ab arcbiopiscopo, cui suheasent, 
consecrarentur, dummodo electio esset libera, et m» 
vettitura sine simonia exptcrettrr, juxta Baronium 
ad ann. 1111. De his drversa fuit sententia. Ivo 
(ep. 138) Paschalcm defendit : cujus defensioni fa- 
vent apposita; conditiones, cum propterea Grego- 
rius privilegium illud damnaverit, apud S. Ansel- 
mum Lucensem cit. Alii cum Guidone Vienncnsi 
mctropolita privilcgium, et conccdentem baeresi no- 
tarunt. Scd lvo baereticum dumtaxat cxislimal Iai- 
cum, qtii per cjusraodi invcstituram putet, se tri— 
bucrc spiritualcra potestatcm. Sane si haeresis esset , 
Grcgorius,aliique Pontifices non solum in Qccidcn- 
tali, scd ctiam in Oricntali ecdesia, ubi vigebal, 
damnassent. Pascbalis intcrim culpam suam ingenue 
agnoscebat, testc Orderico superius cit... ad ponti— 
ficatum deponcndum se paratum exhibuit : conces- 
sum privilcgium abolevit, aJiaque poenitcntiae, et 
insignura operum signa usque ad obitum prac se tu- 
lit, apud Sigonium (de rer. Ital. I. 20) , ct alios , ut 
proindc in tabula Lateranensiejusimagorectecol- 
locari potuerit. 

30. Huic succcssit Gclasius U ann. 1118. Ma— 
gna pro Dci Ecdesia suslinuit , a schismaticis dirc 
vcxatus, tcste Pandulpho in ejusvila. Persccutiones 
fugiens in Galliamse reccpit, ubisynodo collecta, 
Ecclcsiac prospexit; tandcm Cluniaci in virtutum 
exnrcitio sanctissime obiit, cjusque mentio babctur 
in plitribus martyrologris ; imago quoque in ccclcsia 
montis Cassini cum dindematc orbiculato, ct titulo 
tancti dcpicta est. Actum aliquando fuit de concc- 
dcndis officio, et missa in ejus honorcm capitulis 
Laterancnsi , et S> Mariie in Cosmcdin, nec non 
ordini S. Benedicti, sed pctitio nnmquam fuit in 
sacra congregalione proposita ob mulalionem pro- 
curatorum. 

31. 32.Nihiladdcndtim videlur deSS. Lcone, et 
Crrgorio Magno, nihil dc SS. Silveslro.et Anastasio, 
quorum omnium imagincs in cadcm tabula appa- 
rcbant : notissima cnim cst sanctitas, ct araplissimus 
cultus SS. Lconis, Grcgorii, clSilvestri; Anastasiom 
quoquesanctum cxhibent martyrologium Rom. (ml 
27 April.) Bcda. aliiquc. Ex dictisde Aletandro II , 
Victorc III, Urbano II, Paschali II, etGelasioII, 
non dcbcl infcrri, eosintcr sanctos, ct canonUat. » 



Digitized by Google 



DE REATIHCATIONE ET CANOMZ-ATlUNK. 



esse recenscndos, Neque cnim simplex sancti deno- 
rainatio , ncque imagu in loco socro cum coitsnetis 
sanctorum ornamentis depicla, deficienle approba- 
Uone , vel definitione summi PonliGcis dc sancliiale, et 
cultu in universa EccIcsia,sufficinnL,ut quis intcr san- 
ctos et canonizatos recenseatur, scd solum intcr cos, 
(piibusaliquiscultusin determinatoloco permitlitur; 
cum neque Callislus U et Anastasius IV, ejusmodi 
imagincs collocassent , ncquc eas remanere passi 
fuissent successores , nisi cultum aliquem iisdem in- 
dulgere intendisscnt. Porro hujusmodi cuttus, nisi 
augcatur, non conslituit canonizalionem formalcm , 
autcquipc41entem.QuarexquipoIlcntemcanouieatio- 
nem sortitus est Grcgorius VII, cum post insertum 
rjus nomen in martyrologium Kom. particularcsquc 
utfacii proprii concessioncs , tandem Bencdictus Xill 
offidum, ct missam in breviario, ct missali Rom. 
apponi, ct ab omnibus, qui atl horas canonicas tc— 
nentur, sub ritu duplici celcbrarijussit. Sacelliim, 
et pictara prsedicta tempore primie edilionis opcrum 
Benedicti XIV crant, uli cxpositum cst; sedcum 
sub Clcmcnto XII diruta fuerint una cum tricli- 
nio Lateranensi , idem Benedictus in secunda cdi- 
tionc apographum piclura; *re cxpressum apposuit. 
Post bajc triclinium, et picturam rcstituit, uti cx- 
bibel inscriptio ibi posita, ct in tertia opcrum odi- 
tione diligcntius picturam descripsit, licct non sit 
cxactc expressa , ut crat antiquitus. Eam olim cx- 
hibuerunt Constantinus Cajctanus (posl comment. 
in (ielct. vit.) et Julius Lucenli (de lipisc. Ital.), 
sed divcrsimode ob diversas pictura? instaurationes, 
uti advcrtit Crcscimbenius (m lib. inscripto : Stato 
della Basil. di S. M. in Cosmedin a. p. 207), Ncu- 
ter tamenomnino, uti crat,exhibuit, quareantiqnus 
illius status ex Grimaldo apud Floravantem Marti- 
nellum (m Rom.cx Ethn. Sacr.pag. 380) melius 
dignoscitur. Ex quo monumenlo Cclasium II ut 
sanclum habendum essc dcfendit Crescimbenius : 
idcmquc dicendum de S. Grcgorio VII, cuiu ejus 
efligies in cjusmodi loco cum diademate orbiculato 
depicta vidcatur. 

De S. Gcrtrude Islebien. virgine. - ' 

33. ctc. Quo anno sancta Gertrudis obierit . non 
satis constat. NonnnUi obiisse volunt anno 1290, 
alii anno 1300. In officio morlua dicilur anno 1292. 
Si constaret, quae refcrt Vincentius Bondius in cpi- 
stola , quam pr.Tinisit sanctn* rcvelationihus, ea anti- 
quiorosset Alcxandro III. Hujussancta? revelationes 
alteri Certrttdi Nivcllensi adjudicare visus esl Mar- 
tinus del Rio (disp. magn. I. 4, c. l^q. 3, *ect. i), 
in Itoc sinsulark Jndicium male sonans dc iis tulil 
Oudin in hoc plane tcmerarius. 

38. etc. i'rimum ei cultum contulil ScJcs Aposlo- 
lica anno.lOOH, cum moniolibus S. Joannis Evan- 
gclista* civiu.lis Licicnsis officium per decrctum 
congregnliiiius rituum iudulsit, <juod subindc aliis 



mooacbis, ct monialibus concessom esl. De cadem 
iu raartyrologium lloman. inscrcnda actum cst 
anno 1077. Congregatio riluum anno 1678 decrc- 
vit , ut apponcretur absquc elogio , sed poslea addi- 
lum csl hiic elogium, quod dono revelationum cla- 
ruerit. Uemum Clcmens XII (20, Jun. 1738) 
inslanlc Poloniaj rcgc, qui et dux Saxoniae, offi- 
cium, ct missara dc S. Gcrtrudc sub ritu duplici, 
scrvatis rubricis , ubiquc 17 Novcmbris celcbrari 
indulsit, et in brcviario, ac inissali Rom. imprimi 
jussit. Nc autcm antiquissimum S. Gregorii Thau- 
raaturgi fcslum cadcm die occurrens immcrito trans- 
poncrctur, cx dccreto congrcgationis rituum (0 
Mart. 1739) a Pontificc approbato fcstum S. Ger- 
trudis dici 15 Novembris consignatum cst.- 

CAPUT XLII. 

Dt eccletiastico judicio, quod in beatifcatione 
interponitur,utrum videlicctsU infallibile, et ad 
fidem catholicam pertinens. 

■ 

1. etc. Summum Pontificem in beatificatione non 
errarc, pic crcdcndum cssc putant Gonzalcz in cap. 
Audivimus, Scaccb. (dc not. et sign. sanct. sect. 1, 
c. 8) el alii, sed cilra iidem. Bordonus (de Can. 
SS. eontrov. 13) vcro , Lcxana ( cunsult. 1, /. 59 | 
et alii ad fidem pcrlinerc cxislimat. Amicus contra 
(curs. Theol. to. '», disp. 7, sect. k , n. 98) Arriaga 
(curs. Theol. to. 5, disp. 9, sec. C ) aliique id a 
fidc abstrahunt; ila tamen certum autumant, ul 
opposilum sit temcrarium, scandalosura, cterrori 
proximum. Demum Joanncs a S. Thoma lin 2, 2, 
disp. 9, art. 2) docet, Pontificcm spcculatice ex vi 
beatificationis praeise errare posse, non taracn 
practice, adcoquc tcmerarium, ct scandalosum fore, 
qui cultum bcaliiicato cxhibcndum ncgaret si totius, 
vel majoris parlis Ecclesia* assensus acccderct, ct 
miracula bcatitatcm confirmarent. Scd ha?c opinio 
modo laudatis auctoribus displicct. Nonnulli etiam , 
spcclatis variis bcatificandi modis, affirmant, gra- 
viori ccnsura plectendos cssc asscrcntcs possibilita— 
tcm crroris dc beatiiicalis ex conccssione apostolica 
cum officio , et mlssa , id lamen non essc dc fidc , 
ncc Gdci proximura juxla Gravinam (de prascrip. 
Calh. 2,parlis to. k.dub. i,inappend. pag. 3(58). 

G. 7. Haec stint scriptorum placila. Vcrumtamcn, 
quod spectat ad antiquiorcm rilum, cum olim cultus 
ab cpiscopis decrctus, cssct tantum bealificatio , 
difficullcr immunis ab crrorc asseri potcst ; opposi— 
lum cnim, ct Ecclesix scnsus, quae nullum particu- 
laris eptscopi judicium habuit infallibile, et historiaj 
docent. Et sanc refcrt Sulpilius Scverus in vila 
S. M.irtini , quosdam cpiscopos crexissc altarc cui— 
dam t;.mquam martyri, qucni tamen S. Marlinus 
latroncm fuissc ob scelcra pcrcussum deprehcndil , 
ideoquc falsum ctiUum stistulit. Cohxrcnt quai 
narrat Socratcs ( hist. cccl. I. 7 , c. li) de Cyrillo, 
qui Ammoniura monachum interfccttim ob crimcu 



Digitized by Google 



SYNOPSIS 

in scditionc patratum, martyrem appcllari jussit, 
quod tamen modestiorcs cbristiani non approba- 
runt. 

8. ctc. Dclato postea ad Sedem Apostolicam pri- 
vaUvo beatificandi jure, duplex est beatificatio. 
Formalis , in cjua Pontifex admissis virtutibus , vel 
martyrio, ct signis, scu miraculis, indulgct, ut Dei 
scrvus appcllciur beatus, et in determinato loco, 
utplurimum, officio, et missa, colalur. Alia «qui- 
pollcnsinquaadmissa predictorum fama, confirmat 
ordinarii, vel delcgati sententiam, approbantcm 
pra?stilum cultum. Probabilo videtur, judicium Pon- 
Uficis in squipoltenti non esse infallibile, nec ad 
fidcm pertinere; innititur enim famae, antiquitaU, 
et plerumque indultis extrajudicialiter latis; et cst 
tantum permissivum, non extremnm. Prstcrca si 
antea non fuissent approbatae virtutes, aut marty- 
rinm, discnlienda esscnt postea respectu canoniza— 
tioois , adeoquc possent non approbari : rursura 
Pontifices confirmantes per litteras apostolieas re— 
sponsum congregationis super beatificatione «equi- 
pollenti, solent apponcre dausulam, qua congre— 
gationifacultatem servant ab ea recedendi, ut constat 
ex pluribus brevibus, qua quidem dausula videntur 
agnovisse, ejusmodi judicium non esse mfallibile. 
Attamenlicetnonhacresim, temeritatis tamen notam 
incurreret, qui errorem in hoc adstrueret, aut cultum 
approbatum rejiceret. Gravius est beatificationis 
formalis judicium , cum in hoc ex processibus con- 
stare dcbeat de virtutibus, vel martyrio, dc signis, 
seu miraculis, neque in litteris apostolicis servctur 
jus congregationis , adeoque sine tcmeritate, aut 
gravion censura non potcst tale judicium dici crrc— 
neum , aut cultus in eo permissus impugnari ; non 
tamen certo infallibile, aut de fide afhrmari potest, 
cum non sit praecipiens, nec cxlremura, et cnltus 
in eo perraissus, plerumque sit rcstrictus. Multo 
minus, cum fere usque ad tempora Cleroentis IX 
in transitu ad canonizationcm consucverint itcnim 
discuti,quac ante beatificalioncm fucrant approbata, 
et etiam nunc in congregatione gcncrali proponatur 
dubium, an luto deveniripossitadeanonizationem, 
et de tota causa agatur in consistoriis , qute cum 
subslanliam judicii rcspiciant, infallibilitatem , aut 
certitudincm fidei cxcUiderc videntur,ut ostendunt 
Maunis (tom. 2 Theol. L 7, q. 140, /. 17) ct Riccic- 
lius ( de imag. error. m Can. SS. I. 1, c. 6, n. 8 ). 
Praeterea cum in congregatione ordinaria agerelur 
an deinceps in honorcm bcatificatorum concedendae 
essent lectioncs propriae, ncgarunt nonnulli, coquod 
beatificatio esset revocabilis; affirmarunt alii, etsi 
hocjudicium non esset infallibile, neque de fidc. 

11. Objiciunt, qui mitanl, boc judicium csse in— 
fattibile, et de fide : In canonizationc infallibilitat 
a scriptoribus admittitur, cumquc de bcattficatione 
silent , de utraquc idem sentire videnlur. Praterca, 
Pontifcx sepissime indulgct mi^sam in honorem 
beatificati; quare, exclusa infalhbilitate, crrarepos- 
set respecttt totius Ecclcsia;, cum hujus nomine 



IBRI PRIMI. 89 

missa offeratur. Rursum percipi nequit, quomodo 
Pontifcx in beatificatione non sibi proponat, beali- 
ficandum regnare cum Christo. ltem damnatus , tx~ 
clusa infallibihtate, loco justi posset coli etiam in 
tota Ecdesia, cum unusquisque possit publtce vcne— 
rari beatum. Demuro, si Papa est iniallibilis in 
approbando instituto regulari, multo magis cssc 
dcbet in bcatificatione. 

12. Verumtamen,omissoprimo argumcnto (quid- 
quid cnim auctores non asserunt , non est ipsis tri- 
buendum) , omisso pariler alio de cultu beatorum ad 
universam Ecclesiam extenso, nam revera est re- 
strictus: cctera infringuntur , ex eo quod judicium 
Papaj in beatificatione est dumtaxat permissivum , 
ad quod sufficit moralis certitudo ; adeoque non ur- 
gct instituti religiosi approbatio, cum per hanc 
Papa definit, regulam perfectiooi Evangelka) non 
repugnarc. 

13. ctc. Id comprobaturex concesstonibus, quibus 
Pontifices solvunt matrimonia rata , «t continenUam 
professioni monasUcss annexam, nec tamen de fide 
est , eis competere hanc potestatem : adversantur 
enim graves theologi , quin ulh ponUficia? dctini— 
Uoni refragentur, cum praedicta sint sola pcrmissio, 
pro qua sufficit scntentia moraliter certa : favens 
pontificiae potestati , ut advcrlit card. Capisucchius 
(contr. 11 , § 3). Hinc etsi PonUfex teneat beatum 
regnare cum Christo, non tamen id de fide certum 
essc definit, ut ex constilutione SixtilV (qua festum, 
ct alia concedit in honorem Conceptionis B. M. Vir- 
ginis) docet P. Seraphinus a Porrecta m 3 part. 
D. Th. (qu. 27, art. 2) ad ea enim prudenter agenda 
suffidt moralis certitudo , ut ostendunt Theophilus 
Ilaynaud. (op. to. 7 de retinendo tit. Immac. Conc. 
B. V. §8), et Natalis Alexand. (hist. ecc. #<rc.2, 
dis. 16, § 21). Sane super cultu B. Virginis, ut 
conceptac sinc pcccato originali , plurcs sunt PonU- 
ficum constitutiones, quibus acccditcommunis fidc— 
lium sensus, tcste Petavio (to. 6, The. dogm. 1. 14, 
c. 2, n.29),sed deficicnte adhuc absoluta definitione, 
cultus, ct alia non probant, de fide certam esse con- 
ceptioncm Virginis sine peccato originali. UUtur 

Eraeterea Theophilns cxemplo fcsli Assumptionis 
I. V. Mariae , quam corporc, ct anima in ccelos as- 
sumptam prajdicant Grcgorius Turoncnsis, et alii 
patres, quibus accedunt theotogica) rationes, ex 
Deipara? praerogaUvis desumpts. Quin immo Ec- 
clesia celebral boc festum, ctin eo homUias patrum 
sufira^antium lcgendas tradit. Nec tamen inter ar— 
ticuks fidei numeratur, cum nondum prodiderit 
Ecclesiae definiUo , uti doccnt Dominicus Soto (m 
4 sen. dist. 43, q. 2, a. 1) , et Canus (de loc. Theol. 
7. 12«. 10); nequc culttis definitionem importat. 
HinclnfertTheophilus, cultum canonizaUs, et bea- 
tificatis apostolica auctoritate exhibitum non im— 
portare sanctitatis cerUludinem de (idc, sed mora- 
lem, cujus asscrtio quoad beaUficatos retincnda 
videtur , cum dc his desit definiUva sentenUa , et 
cultus sit limitalus, ut explicat Dominicus a SS. Tri- 



Digitized by Google 



40 DE BEATIHCATIONE 

nitate m tractaL de svmmo Pont. (tom. 10, bibl 
Pont. pag. 496). 

17. Dcmum , qnod ad missam spcctat in honorcm 
beati , nolum cst, eam oncrri qutdcm nominc Kc- 
clesia?, scd cum ofTcratur Deo in honorera bciili, 
recte potret in hujus bonorcm ofTcrri , licct bcatitas 
ait solum certa moralilcr. Putarunt sane nonnulli 
canonist», bcatiGcalum a canonizato diflerre cx eo 
quod in secundi , non in primi bonorem oflicium , 
et mtssa celebrentur. Et forte ideo plures Ponlilices 
eadera in honorero bcati concedentes protestati sunt, 
se non propterca intenderc bcatum ipsum canoni- 
zare , scd opinio, et clausula ejusmodi ab aula rcccs- 
serant, et merito, cnm cx otficii , clmissx conces- 
sione non inferatur canonizatio, adcoque ncque 
infalhbile sanctitatis judicium. Sane in canoniza- 
tione Kquipollcnli «cpissimc praedicla conccduntur 
ante virtutum, aut martyrii , ctsignorum, seu mi- 
raculorum discussioncm ; ncc tamcn in ea adstrui 
potcst infallibile sanclilatis judicium, cum adhuc 
pendeat judicium supcr substantialibus sanctitatis : 
adeoque pnedictornm concessio in honorem bcali 
satis inniti polest inorali sanclitatis ccrtitudini. 

CAPUT XLIll. 

De eccletiastieo judicio , quod interponitur in san- 
ctorum canonixatione, utrum sit infallibilc. 

1. ILtc conlrovcrsia partim dilTert , ct partim 
convcnit cum illa celebri conlrovcrsia dc Homaui 
Pontilicis infatlibilitate in doctrina lidei, ct morttm 
indepcndentcr ab Ecclesia; couscnsu , ita ut haircli— 
cus sit , qui rcbus ah co lamquam dc lidc dclinilis 
advcrsetur. Nonnulli infalttbilitatcm Pontilici in 
praedictis tribuentcs adjudicant in canohizalione. 
Alii infallibililatem admitluut in conciliis getiera— 
libus, scd cum Pontiliccm in canuiti/atione infalli- 
bilcm casencgenl.putissimtimquiafallibili hominum 
testimonio uitilur, ncgarc cogunlur id cliam de 
conciliis , cum cliam in his facta canonizalio simili 
tcstimonio nilatur, uli cst apud Almainum (m ex- 
pot. circa dccis. M. G. Occam tuper potett. tum. 
Pont. qu. 1, cap. 16). Verum lamcn est, quod ad- 
mittentcs, vel ticgantcs Ponlifici infalHbilitatcm in 
reliquis, idcm dc canonizatione sentire possunt. 

2. 3. Hinc quaercndum pritis, an jtidicium Pon- 
tiftcb infallibile sit in canonizalionc , indc an sit 
de fidc. Utrumque asscntit Sixtus V in ultimo 
consistorio pro canonizalionc S. Didaci, ut rcclc 
Galcsinus (in Act. ejusd.p. 3 , c. 12), sed quia dici 
polest cum locutum essc, ut doctorcm privaturo, 
aliorum sentcntia; sunt refercnda?. Infallibilitatcm 
in canonizationc Ponlilici ncgarc vidctur (ilossa in 
cap. mic. dc Ilcliq. el vener. SS. in U , quam sc— 
qiiuntur Innoccnlius (in cap. 1, «um. 4) Osticn. 
(ibid. num. 10) ct alii, quibus adnumeratur Augus» 
tinus Triumphus (de potest. eccl. q. 14, arl. 4) , 
asscrcns Ponlificcm in canonizatione non mentiri , 



ET CANONIZATIONE. 

ncc simularc; et consequetiter admittcrc vldetur 
non posse falsum dcfinire ul advertil Ceparius ( tn 
dircct. Canoniz. c. 6). 

4. etc. Dncc vcro S. Thoma, quod lib. 9, qu. 7 
ponliCciam in ranonizalionc infallibilitatcm pro- 
pugnanl plurimi canonislae, ac iheologi Thoraista», 
ct Scolislac, ac Neotelici. Primum hujus senlentis 
fundamentum cst, quod Pontifex non potest uni- 
versam Ecclesiam in errorem inducere in rcboa 
morura, quod contingeret , si in cononizatione csset 
fallihilis, ul argumcntantur S. Thoraas, ct Canus 
(de loc. Theol. I. 5, cap. 5, conc. 3).Id autcra locum 
non babct in bcalilicalione , cum bxc univcrsam 
Ecdcsiara non resptciat, neque pricceptum imporlct 
cum cxtremo suprerai legislaloris judicio conjun- 
ctum.Secundum fundamcnlumsiluraest indireclionc 
Spiritus Sancti, ac speciali divina Providcnlia. Ter- 
tium in ftdei professione , quam importat cultus 
sanclis delatus, ut rcponit laudatus D. Thomas. Nec 
valet dicerc, in hac hdei professione posse errorem 
contingere , sicuti potest circa objccta matcrialia 
aliarum virtulum , quarttm actus in Deum relati , 
sunt queedara lidei obtestationcs juxta D. Th. 2,2, 
qu. 124. Nam idem S. doctor in cultu SS. exigit, 
ut Ecclcsia proiitcatur, tamquam speculatice verum, 
canonizatum essc in gloria, qua? speailativa vcrilas 
non sempcr requirilur ex parle objecti materialis in 
aliis Qdci obtestatiotiibus. Etcnim plures sunl piaj 
lidci gradus. (Juaedam ila religioni congruunt, ut 
tidcs de iis possil csse , ct non esse : alia ila, ul sine 
culpabili arroganlia negari ncqucant , ct in liis duo- 
bus gradibus sufficit practicae vcritatis ratio , con- 
grucntia videlicel cum praescriptione prudcntis ra- 
tionis. Sumrous tamen adhuc gradus esl , ad queiu 
rcferunlur, quarEcclesia certissime tenendadccrevil, 
uti sunt, quas Ponlifex definitivo judicio pro totius 
Ecclesia; rcgiminc declaravit, ct htijusmodi cst ca- 
nonizatio. Hunc vcro gradum indicat S. Th. loc. cit. 

14. Quarlum fundarocntum constituitur error ali- 
quando rcpertus in cultu , qui judicio particularium 
cpiscoporum pscudobcatis exhibilus cst, ct immu- 
nilas ab hoc errorc in otmiibtis canonizalionibus 
per Romanos Pontifices hiicusque explctis; unde a 
posleriori pontificia infertur infallibilitas, juxta Cc— 
parium cit. et alios. Qtiod quidem non infirmalur 
ex eo, quod crrores aliqui iti roarljrologium Uom. 
irrepserunl; nam si qui fuerunt, aul sunl, non dc 
canonizatis, aul bcalificali* a Romanis Ponlilici- 
bus. sed de aliis deprchenduntur. Cselerum descri- 
ptio iu marlyrologio nondum importat canonizalio- 
nem formalcm , aut aquipollentcm. 

CAPUT XLIV. 

In quo repelluntur opposita iis , qua dicta sunt in 
capite antecedenti. 

1. elc. A ralionc ab auclorilalc, ct a gcstis Ro— 
manorum Pontificum npposiliones desumuntur. A 



Digitized by Google 



STfNOPSIS LIBRI PRIMI. 



rationc quiJem, cum Pontifici citra rcvelalioncm , 
per&pccta csse ncqucat hominis canonizandi caritas : 
sicuti qui clccmosynas, preccs ct similia onera pere- 
git, ncquit ccrto scire, sc esse in gratia. Confirma— 
tur, quia hxc communia sunt bouis et malis : mi— 
racula sanctitatem ccrto non significant : testes stint 
fallibilcs : nequc est jus , scd factum , quod canoni— 
zandus virtutibus, et miraculis cJaruerit. Neque 
prodcst perfugium ad Spiritus Sancti auxilium ; si 
cnim in canonizationc non dcficiat, hoc Pap«judi- 
cinm crit ex cathcdra, adcoquc de fide, quod a 
dcfensoribus infallibilitatis non facilc admittitur. 
Verumtamen, bis etiam admissis, adhuc subsistit 
controversa infattibilitas. Papa enim diligentem in 
virtutes, ct miracula inqubitionem canonizationi 
pracmittit, et miracula post obitura canonizandi 
patrata potissimum attendit, nec falli potest in 
rebus conncxis cum lide, et moribus universam 
Ecclesiam spectantibus , uli est canonizatio, juxta 
Ricciolura supcrius cit. aliosque. Tandem opposi- 
tiones has omnes submovet divina Providenlia, et 
Spiritus Sancti prscsenlia , qui Pontiliccm in re adeo 
gravi ab errore servat , ut docct D. Th. supra lauda- 
tus, aliiquecum ipso : quam quidem Spiritus Sancti 
prssentiam luculcnter testatur Bonedictus XIV pro 
eo tcrapore, quo fidci promotorem agcbat. Quoad ul- 
timum objectura dc definitionc cx catbcdra; asscr- 
lorcs infattibilitalis, negantes, dc fide essc, hunc, 
aut illum canonizatura csse in gloria , dicunt, Pon- 
tificcm canonizantem utique ex cathedra definire, 
illique>Spiritum Sanctum assisterc : dcfinitioncs ta- 
mcn fidci solum essc dc iis, qu« in sacra Scriplura, 
aul apostolicis tradilionibus antea continebantur ; 
uti non cst, hunc, aut illum csse sanctum, quod 
propterca de lidc , saltcm proxime , non essc con- 
cludunt. 

5. 6. Opponitur deindc anctoritas Glossa? in cap. 
unie. de Iteliq. et. Vener. SS. in 6. Accedit lextus 
tn eap. Sicut de test. et attest. et in cap. A nobis 28, 
de sent. excnm. nec non eflatum S. Augustini : Mul~ 
torum corpora venerantur in trrris, quorum animw 
cruciantur in inftris. Vcrum a Glossa in hoc est rc- 
ccdcndum. Citali tcxtus rcspiciunt facta particularia, 
haud conncxa cum lide, aut moribus univcrsam 
Ecclesiam spcctantibns, et in iis Papa errarc potcst, 
ut docet D . Tom. cit. Effatum S. Augustini. si ejvs 
sit , a\ii de scpulcris gentilium, alii de honorificis 
cptlapVmreproborum, Bellarminus (tom. 1 contrvv. 
/. 1 de SS. beati. c. 9) de martyribus haeretico- 
rura, Covarruvias (tom. 2, var. resol. I. 1 , c. 10, 
nu. 13) de supposilitiis sanctorum reliquiis expli- 
cant. • 

7. otc. Quoad gesta Romanorum Pontificum, 
primo opponitur cos aliquando aliis coramisisse dcii- 
nitionem canonizalionis. unde sc in hoc minimc 
infattibilcs agnovissc vidcnlur. Sanc Alphonsus de 
Castro [ tract. de just. Ilare. penit. tom. 2, c. G, 
col. 45) aliiquc post ipsutn docent, non possc a 
Pontificc dcftnitioncm causo? canonizationis allcri 



committi, cora infallibilitas a dignitate pontificali 
sit inseparabilis. Scd ul recte procedatur, pcrpcu- 
dendum cst , an unquam hsx delcgatio facla sit ; ct 
quatcnus facta , quid inde inferalur. Huc non spe- 
ctant bealificationum causa; , nam de canonizationc 
solum loquimur. Ncque huc ctiam spcctat canoni- 
zatio B. Encconis, dc qua supra cap. 8 disseruimus. 
Pctrus enim episcopus Burgensis cultum quidem 
eidem Eneconi solemniter detulit, sed in executio- 
ncm canonizationis , ab AJexandro II decrets. 
Hujusroodi est eliam actus Clementis IU crga 
B. Stephannm ordinis Grandimotensis auctorem. 
Ex.xminanda itaque occurrunt acla Bcnedicti VIII 
erga B. Simeonera crcmitam in co?nobio Padoliro- 
nensi : Urbani II crga B. Nicolaum Pcregrinum 
Tranenscm : et Clemeotis III erga B. Olboncm 
episcopum Bambcrgenscm. Hx enim causa? ab his 
Pontificibus comraissa? aliis fuisse dicuntur. 

11. 12. Verum a Bcnedicto VTU canunizalum 
Simconem eremitam referunt Arnoldus Wion in 
lignovita (par. 2, /.3, pag. 238) et BenedictusBac- 
chinus in hist. monasterii Padoliron. (I. i,pag. 31.) 
quibus si fides adhibcnda sit, dcfinitio canoni- 
zationis ncc Bonifacio Marchioni, illam pctenti, 
ncque alteri a Ponlificc commissa dignoscitur. Sed 
hujus canonizationis nullum cxhibetur idoncura mo- 
numentum, quare bcatificatus potius quam cnnoni- 
zatus Simeon fuissc vidctur a Bcnedicto Vill uti 
probat Scacchus (de not. et sig. san. sect. tom. c. 5, 
pag. 813) cum Pontifex solura concesserit, ut ec- 
clesia «edificarctur, ct in ea Simeonis corpus coltoca- 
retur. Verum nc bcatificationcm quidcm ipsam 
fuisse Marchionis arbitrio comraissam, constat cx 
cpistola S. Leonis IX ad episcopum Mutincusem 
apud Wion cit. 

13. ik. B. Nicolai canonizalionem in concilio 
Bomano sub IJrbano II petiit Bisantius junior ar- 
chiepiscopus Tranensis. Pontifex ei causam corami- 
sit; quarc vidctur pelitioni canonizationis annucrc 
noluissc, sed archicpiscopi dumtaxat jurisdictioncm 
excitassc, ut juxta illius temporis morem ad beatifi- 
cationem procedcret. Id ex eo suadetur , quod Bisan- 
tius ecclcsiam tanttim in Nicolai honorem jedifica- 
vit, ncquc cjus cultum extra diaxcsim auctoritatc 
apostolica dilatavit, uli cx Lrbani diplomatc cnii- 
tnr apud Amandum. Acccdil, quod Urbanus Godo- 
levam virginem canonizavit et pctentibus canoni- 
zationem Gulgosii , respondit , requiri tesles do 
miraculis, et svnodi asscnsum. Incrcdibile igilur 
vidctur. alteri iblerca Nicolai canonizaUoncm com- 
misissc. 

15. Qnod ad B. OUiouem allinct, Clcracns 1U 
cpiscopis Mcrscrbiirgcnsi , cl Eistcttensi commisit, 
ut in vitam. et miracula inquirerent, ct si nibil 
obstaret , canonizatum auctoritatc apostolica pro* 
mulgarcnt. Quarc promulgatio solum canonizationis 
commissa est, i't ostcndit Bicciolius (ut oper. eit. 
I. G, n. 1 ) cl uti conseuliunt epistolae Clcmcntis ad 
Bambergenscs, et monachus Ebba in Icclionibus post 



Digitized by Google 



42 DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



vitam S. Othonis apud Bolland. ad 2 Jul. tom. 1. 

16. Hinc colligitur, summos Pontifices numquam 
commisisse cpiscopis dcfinitioncm causarura canoni- 
zationis. At, iicct commisisscnt, non proinde eorum 
tnfalUbilitas in sanctorum canouizationc infirma— 
retur : neque enim firmum, ct iofallibilc judicium 
commissariorum fuisset, nisi accedentc tacita, vel 
expressa Pontificis confirraatione ; quod ctiam dc 
conciliis generalibus docet Canus ( de loe. Theoh 
l. 5, c. 5 ) cura aliis. Sic beatificationes ab episco- 
pis facta: antiquitus ad canonizationem deveniebaot 
per cultus extensionem ad universam Ecclesiam , ac- 
ccdcntc tacito salicm Komanorum Pontificum con- 
scnsu. 

17. 18. Expcndendum nunc superest, an expo- 
sita infallibilitati ofliciat protestatio Pontificum re- 
lata in lib. carem. arehiep. Corcyr. cos scilicet 
non intendere per canonizationem quidquam agere 
eontra fidem, aut Ecelesiam catholicam , sive ho- 
norem Dei. Affirmat Alberlus Fabricius betero— 
doxus ( bibtiogr. antiq. c. 8, n. 25) adhxrel Nata- 
lis Alexander (diff. 27,tac. k) ct Launojus (tom. 5, 
l 1, epist. 5, /.3, epitt. 1 et 7, t. 6, epist. 14) 
quem bcne castjgat auclur tract. de hbert. ecct. 
Gallic.Jh3,e.U,n.9). 

19. 20. Ad banc oppositionem refellendam ne— 
gant alii hanc protestationem uraquam fuisse a Pon- 
tificibus cmissam ; sed oppositam vere colligitur cx 
Ordine Rom. Pctri Amelii, ex cit. lib. carem. et cx 
diariis Paridis de Crassis. Alii illam inlroductam 
putant, cum Pontifices pcr vim ad canonizaliones 
adigerentur : sed haec vis nullibi dcprchenditur. Alii 
adhibitam censent a Pontificibus timidaj conscicn- 
tia?, et propriam potestatcm ignorantibus, al hoc im- 
perceptibilc videtur. Alii omissam dicunt post intro- 
ductas exquisitas antc canonizationem diligentias, 
et probationcs; sed diligcntia} semper juxta tempo- 
rum circumstantias fuerunt adbibitx. PraMerca ca- 
nonizationis judicium non fallibili hominum testi— 
monio, sed Spiritus Sancti prascntis cx D. Tho. 
cit. innititur. His oroissis, diclo» protcslalionis , quas 
aliquando a Pontificc facta est, hic csse rectus sensus 
vidclur, ut scilicct Pontifcx prolestetur, se non de- 
cernere, impcndcndum csse sandis cultum Dco de- 
bitum : et tunc ha?c protestatio similis cst protcsta- 
tioni septima; synodi quoad cultum imaginum , ut 
indicant card. Petra innot. ad Const. l,Alexan. III, 
ct bulla canoniz. S. Udalrici. Aliam cxplicationcm 
suppeditant Ostiensi (in cap. Audivimus de Rel. et 
ven. SS. n. 5) aliiquc scriptores, ct aliqua monu- 
racnta, Pontificcra scilicctper illam protestationem 
a Dco pcterc immunitatera ab crrorc, quoc oratio 
infaUibilitatem non e\tenuat , opnrtct cnim pcterc 
Spiritus Sancti afllatum, cui infallibilitas nilitur. 
Ncque dcdecct a Dco id peterc, quod ab co praestan- 
dum , qui sc clarificari pctiit Joan. 17 , uti docent 
S. Tho. 3, par. ( 7. 83, art. k ad 7 ) , S. Grcgorius 
lib. 1 dial. c. 8, ct alii. Consucvcrunt postea Pon- 
tificcs ab hac protcstationc abstincrc , lum nc igno- 



rantibus csset ofTendiculi occasio , tum qnta ad im- 
octrandum divinum lumcn alias prcces iundunl , ct 
mdicunt. 

21. Sed licct talis protcstatio ita explicctur, ut 
intcndat Pontifcx , se nolic crrorcm in Ecclcsiam 
induccre, non proinde controvcrsam infallibilitatem 
climinat. Nam Pontifices propriam imbecillilalcm , 
et ut privataj pcrsona? , seclusa Spiritus Sancti pra>- 
sentia, fallibilitatem humiliter dicta protcstalione 
ostcndebant. Vcrumtamcn non conditionalam pro- 
testationi inluercntcs , scd absolutam dc canonizati 
sanctitalc sculentiam cmittebant, Spirilus Sancti 
praescntis fidcntcs , qua; in hac re infallibilitatcm 
constituit, juxta doclrinam S. Th. cit. Ex his crgo 
cxplicationibus patet , proteslalionem infallibilitati 
non obesse, sicuti noque ex simili protestationc in- 
fcrlur, errarc possc gcnerale concilium , ut rcfcllcns 
cit, Launojum docet Pctitdicr ( de Pap. infallib. 
e. 15, § 13) : ncque ex eo, auod ad avcrtcndos 
crrores prcces in eo fundantur. Non est itaque Pon- 
tifici tribuendum erroris periculum, etiamsi allata 
protcstatio de prccibus intclligatur. 

CAPUT LXV. 

An sit de fide (unrnium Pontificcm errare non 
potse in canonisatione sanctorum; et an ex fide 
sit, canonixatum esse tanctum. 

1. ctc. Negant Joannes a S. Thoma 01 2,2, disp. 9, 
art. 2, Thcophilus Raynandus m heterocl. tpiritual. 
tect. 3,punct. 1, to. loaliiquc plures magni nomiuis 
auctores. Affirraant Vcrriccllus in quatt. moral. et 
legah tract. 8, qu. 2i, Uicciolius cit. ct ahi infcrioris 
notai doctores. 

22. 23. Prima sentenlia nitilur auctoritali D. Tho- 
ma? doccnlis ( quod h 9 , quatt. 7 , art. 1G ) canoniza- 
tioncm essc quid medium intcr rcs fidei , et parti- 
cularcs : Odcm inniti divinis rcvelationibus factis 
Apostolis, ct Prophetis, ct similia; cx quibus con- 
cludunt bujus 'sententias palroni , infallibilitatcm 
Paps in canonizalione, ct sanctitatcm canonizati 
pertinere adfidem solum reductice, cum canonizati 
gloria ncque rcvelata sit, nequc in Scripturis aut 
traditionc contincatur : adeoquc ncgantem non essc 
formaliler hxreticum, sed ihcologica censura di- 
gnum. Concordat textus in cap. tuper quibutdam 
de sign. ct alibi. Addunt, non possc intcr dogmata 
fidei ab Ecclesia rcponi; quas ncc implicite, ncc 
virtualitcr revelata sunt, uti non cst rcvclata alicujus 
hominis particularis sanctitas : adhuc tamen cultum 
canonizato irapunc ncgari non possc, sicuti ncgari 
nequit hostias ad vcncrationcm cxposits, licet dc 
fide non sit csse consccratam. Ilcm, non omnia, 
quai a suinmo Pontificc, afllantc Spiritu Sancto, 
dcclarata sunt in materia fidci, ita esse fidei arti— 
culos, ut licet infallibilia sint, hacrcsim incurrat, qui 
corum aliquid ncget , uti conslat dc proposilionibus 
damnatis; hajrelicus cnim iUc csl, qui fidcm profes- 



Digitized by Google 



s\noi>sis I.IBUI rnnn. 



(3 



ius pertioaccm habct errorcm, vcritati certx catho- 
Ucae oppositum. Htnc sicuti cadem propositio in ma- 
teria dograatis, aut morum a Pontilke dctinita non 
sempcr est dc fide, licct scmper sit tnfallibilis : ita 
cum infallibilitale pontificia componi potcst scnten- 
tia uegans, hunc, aut illum canoniiatum csse rcvcra 
sanctum. 

24. ctc. Opposilae vcro sentcntis fundamcnta 
Slaluunt ejusdem patroni in eo, quod tucreUcu» csset, 
qui assereret Pontificera errarc posse in coodcndis 
lcgibus toti Ecclcsisc comraunibus, cujusmodi essc 
canonizationcm conlendunL Addunt, Pontificcm , et 
Ecclesiam definire posse tamquam fidc tcnendum , 
quod cx una praemissa dc tidc , ct cx altera morali- 
ter evidcnli inferlur: de fidc vero esse, salvura 
fore, qui usquc in fincm in bono pcrscvcravcril : 
hanc autem pcrseveranliam de canonizando morali- 
tcr evidentcra cssc ex processibus; adcoquc dcfiniri 
potuisse, tamquam dc fidc, illum essc sanctum. 
Jfatenlur quidcm, non cssc objcctum fidei, quod 
saltem impltcitc non cst rcvelatum, sed delinealas 
dicunt insacris Scripturis qualitates salvandorum, 
ct ita Dcum implicitc revelassc salvandos : quarc 
Ponlificcm, ajunt , positis diligcntiis, ct probationi— 
bus virtutum, ct miraculorum alicujus servi Dci, 
cx illuminalionc Spirilus Sancli infaUibiliter cogno- 
scere illutn csse ex iis, quos Deus regnaluros revela- 
vit, ut doccl card. dc Lauraea (in 4, tent. to. 3, 
disp. 6, art. 3). Scd cura deiinitiva sententia de his 
nondum prodicril, plurcsquc doctores catholici op- 
positum scntiant, fatenlur non forc hareticum for- 
malcm, qui diccrct, dc fidc non cssc, Papam in 
canonizalionc cssc infallibiicm, aul ab eo canoniza- 
tum essc sanclum. 

27. Utraquc opinio in sua probabilitate relin— 
queuda videtur, duncc Scdcs Apostolica dc hac rc 
judiciura prolcrat. Dc fidc quidcm est, colcndos 
cssc sanctos curumquc reliquias cx decretis conci— 
Uorum gencrulium, dcfiniliva cliam, ct infallibilis 
cst canonualionis scntcnlia , univcrsamque speclat 
Ecdcsiam; pra-terca concilium ConstanUcn. dam- 
navjt Wiclefli crrorcro , <|ui doccbal daranatos cssc 
SS. Auguslinura , Benediclum , ct Kcrnardum ; et in 
bulla canoniz. 11. Udalrici cxcommunicaUo contra 
refragantcs canonizatiuni imposila ost, quac quidcm 
pcena hwrcticorum propria essc vidctur. Omnia hxc 
alfirmativc scnlenti<c favent. Ycrum ante Sedis Apo- 
stolicae judiciura non videtur hcrcsis nota contraria? 
inurcnda scntentiae; praesertim cum infallibilitatis 
assertores cum praxlictis auctoribus dc sanclorum, 
ct rcliquiarum cultu consentiant, et Papae senteiitix 
obtctnperandum fatcantur, solum aulcra negent dc 
iidc csse, bunc aut ilium csse sanctum, banc aul 
illam reliquiam esse colendam : haeraim vero \Vi- 
clerti in causas, quas pro errorc adducit, refundant , 
et excommunicatio tandcm ob propositiones malc 
sonantcs, blasphemas, et similcs infligi possit, ut 
constat cx hulla Unigenitus. 

28. Dcmum , si non haerclicus, saltem grari ccn 



sura; gravissimisquepcenis obnoxiusest,qul asscrcre 
audcat, Ponuficcm in aliqua canonizatione errasse , 
aut aliquem canonizatum non esse dulia colcndum, 
uU asscnUunlur, qui doccnt, id noo csse dc fidc. 

CAPUT XLVI. 

De expensis, qua fiunt tum in pertractandis causis 
beatificationis , et canonizationis, tum tn solem— 
nitate, hoc est cum in beatorum, aut sanctorum 
numerum aliqui servi Dei, vel beati referuntur. 

l.etc.Pontificium crarium superfluis redundarc 
divitiis ex toto orbe christiano conflatis contra Pon- 
Uficis decentiam, ut pote in nepotes ditandos, plc— 
rumque erogatis, nationcs prcscrtim extcrx dictitant. 
Imracrito tamen, cum potius xre aUeno absubvc— 
niendum christianx Reip. gravatum sit, licct expc- 
diret, ut diviuis rcdundarct, qucraadmodum adno- 
lavil yEneas Sylvius ( tn apol. ad Mart. Mayer. 
apud Gottehn.) , et uti a templi Dei exemplo evin— 
citur. Sed cum ha? deficiant, et cum reditus sUitus 
pontificii oneribus S. Sedis non sufliciant, quid mi- 
rum,si ex bullarum prxcipuc expcdilionc subsidium 
aliquod petatur? Dccimx dccimarum in vctcri legc 
sumrao sacerdoli a lcvitis dchcbantur : rursus cpi- 
scopo indigcnU bctiignum pcrsolviuir subsidium : 
cur ergo non eliam llomano Pontifici subvenictur, 
ne suprcma dignitas vilescat, ncvc tot laudabilia 
opcra omiltat ? His dcvicti argumentis Gcrsonius , ct 
card. de Alliaco annuorum solutioncm admiscrunt. 
Ncquc magis improhanda cst Pontificum aliquorum 
erga nepotes libcrnlitas; vcl quia id olim prxstabant 
per redituum ecclcsiaslicorum assignalionem , vel 
quia Innoccntius XII Conttit. 28, statuit, ut Ponti- 
fex consanguincis indigenlibus eo roodo, quoaliis 
pauperibus subvcnirct, ac nepoti ad cardinalalurn 
cvchendo raodcratos ecclesiasticos reditus assignavit; 
quod quidcm ejus successores hactenus observarunt. 
Hxc dicla sunt ut rcdarguantur ii , qui beaUficatio- 
num, et canonizationum expensas a pontificio erario 
subminislrandas esse arbilrantur. Sed quia alii orancs 
hosce sumplus ad curin roraanae avariUam rcfc— 
runt, ut apostata Marcus Anlonius de Dominis (de 
Rep. eccl. I. 7 , c. 5, n. 55 ) : alu cos uliliores fore 
prxdicant, si in nliqtio regno ab infidelium suhje- 
clione sulxiucendo impcnderetur, ut Guido Patinus 
(to. 1 , ep. p. 603 ) , ideo dc his cxpensis agcn- 
dum cst. 

4. elc. Paris dc Crassis tesUlur in suis diariis 
tantam in canonizationibus cxpcnsam a Pontificibus 
quodammodo praccipi, ut principes, populiquc a 
petcndis canonizationibiis abstincant. Quod quidcm 
eliam in Ecclesia Orienlali contigit, in qua, tcste 
Ilicaudo (m hist. stat. praf. Eccl. Gr. c. 6) pa- 
triarcha Constanlinopolilanus schismaticus, cl haere- 
ticus raro sanctos declaral propter magnas expensas 
ad id praestandum nccessarias. Veram enim vero, 
bcatificaUonum, et canonizatioDum difficulUs, non 



Digitized by 



41 



DE BE A T 1 F 1 C A T 10 N E ET C A N 0N li£ AT10i> E. 



ab expcnsis, sed a longo, et rigido harum causortim 
examinc petcnda est, quod plane testari possunl po- 
stulatores, uti sano plurcs tcstantur. Ncccssariae 
autcm sunt hujusmodi expensa?, sed non sunt adeo 
impiae, ut soli principes, magnaequc civitates susli- 
nere cas valeaut, uti asscruit apostata Marcus An- 
lonius de Dominis. Nam Homani Ponlificcs non- 
nullas, ulsuperfluas, eliminarunt, ct si quaesuperfluai 
adhuc sunl eliminabunt Vetitos ab Hadriano VI 
fuisse sumptus in canonizatioue SS. Antnnini , ct Bo 
nonis tcstatur Blasius Orlilius ejus familiaris apud 
Bolland. [ad 7 Maji to. 2, pag. 237). Hinc I*. Si> 
bastianus a S. Paulo carmclita accusal Papebro- 
chium, tanquam asseruerit, hos siimptuscssc a san- 
ctimonia, ct purilate canonizationis alicnos : cui 
rcspondct Papcbrocbius se Hadriani zelura, a?quita- 
temque in iis minuendis laudassc, sed cos mullis dc 
causis valdc congruos a sc cxislimari. Vcrum ut om- 
nia haec clariora fiant , de expensis singillatim agen- 
dum cst, quarum aequitatem cxpouit incugnitus 
auctor discursus dogtnatici de Canoniz. SS. im- 
pressi Parisiis anno 1739. 

§ i. 

De expensis, qua fiuntinprocessuum consiructione. 

10. etc. Staluto in his causis judiciali ordine, 
tanquam ad vcritatera assequcndam aptiorc, ncccs- 
sarii sunt processus, pro quibus conficiendis, testcs, 
judiccs, aliique, atque adco ctiam plures cxpcnsac 
requiruntur. Cum autem maxima proccssuum pars 
extra Urbem absolvatur, nulla propterea , vel solum 
modica expensae pars ad Urbem miltilur. Judicum 
vero est curarc, ne quid supcrflunm erogctur, utque 
loci, in quo proccssus fit, taxalio observctur. Si pro- 
ccssus in Urbe fiant, judiccs gratis inlcrveniunt, ct 
congregatio merccdcm notariorum exactissime praj- 
tinivit, qua? sane rationabilis cst, ct exigua. Hu- 
jusqne taxationis obscrvantiam, cui se quoque 
conformat curia cardinalis vicarii, diligcntissimc 
exigit. Quoad processus vero extra Urhcro servanda 
cst taxatio curias ecclesiastica:, in quo processus 
conficitur, uli dcclaravit congrcgatio in causaB. Ju- 
liame de Falconeriis. Proccssuum intcrpreti, et 
interpretationis revisori cx decretis Innocenlii XI 
solvcndus cst unus carolenus pro quolibct folio ; sub- 
promotori vcro unus aureus pro quolibet convenlu ; 
qiue sane merccs modica cst rcspcctu laboris. 

§H. 

De mercede posluhtaris, procuratom, advocati, 
medici, et excusoris scriplurarum. 

13. ctc. Postulatorcs proprie sunt, qui san- 
ctorumcausas promovent, ut ordo religiosits, et si- 
milcs. At cum bi ad Urbcm accederc nequcant, 
alium cligerc consucvcrunt , cui neccssaria creditur 
pccunia, ct qui in Urbc commornns ncgolium pro- 
scquilur, hic el-am postulator nunnipalur. Nullam 



pro his mercedem statuil congregatio, sed eligen- 
tium, ct electornm arbitrio eamdcm reliquit. Non- 
nulli ad evitandos sumptus religiosum aliqucm his 
negotiis praeficiunt. Procuratoribus vero, ct advf»- 
catis taxatio adeo tenuis constituta cst , ut si aliis 
causis vacare possint, has recusent. Medici super 
miraculisjudiciumscriptofcrcntcs, plcrumquc advc- 
catisquod pr«emiumcomparantur, quod,licct nullum 
hactenus praefinitum sit , pracfiniendum tamcn vi- 
delnr. Demum Alcxander VII cxcusoribus, fidei 
subpromotori , ct corrcctoribus taxationem publica- 
vit , qua? exacte observalur. 

§ UI. 

Dc mcrccdc promoloris, et fidei subpromotoris. 

16. Promotoris salarium a summo Pontiflcc cilra 
ullam postulatornm impensam cst constitutum. 
Quando promotoris, et advocati fiscalis oflicia con- 
jnncta erant , una crat utriusquc rocrccs. Ofliciis di- 
visis C.Iemcns XI porlioncm panis, et vini, quae cx 
palalio apojtolico persolvebalur fisci advocato, ac 
prailcrea ex hujus emolumentis centusscs treccntos , 
sivc 300 scutorum snmniam promotori assignavit. 
Poslulatorcsinsuper aliquidcidcmsolvcrccensucrunt 
pro cxpensis in transcribcndis suarum difllcullatum , 
atquc animadversionum exemplis : sed promotorcs 
modicam scmper ea de causa pccuniam rcccpenint. 

17. ctc. Subpromotori stipendium dccem duca- 
torum auri pro quolibct proccssu assignatum csl in 
decretis Urbani VIII a postulatoribuspra?standum : 
quod Innoccnlius XI pracvio consilio congrega- 
tionis, cui octo cardinales, aliique, etiam ex ordi- 
nibus rcgularibus, intcrfuerunt, staluit tcr solvcn- 
dura cssc processibus apostolicis in specic, videlicct 
pro tribus dubiis principalioribus tantum. Nihiio- 
minus contenliones adhuc vigent inlcr postula- 
torcm, et sobpromotorem. Nam si postulator cxem- 
pli gratia exiguum processum exhibcat, jam d? 
praedicta trina solutionc conqueritur, ct si reponat 
subpremotor, ingentes aliquando ad sc aliquorum 
processus deferri, postulator subdit, ad sc de his 
non pertincrc. Proptcrca forte expcdiret, ut pro 
nnaquaque pagina emolumcntura statucrclur, quod 
tunc sanc moli respondcrct. Intcrdum judices sub— 
rogant alium ad examinandos lcstes in locis, in qui- 
bus bi degunt . eorumquc examen in delegantis pro- 
ccssum inscritur; hinc oritur qurrslio, utruni 
processiis pro uno, an pro pluribus hal>endus sit. 
r it quoqne proccssus compulsorialis , pro quo si a 
remissoriali sejnnclus sit , decem aurei subpromotori 
solvunlnr; scd urgct diflicultas, an id observanduni 
quoqne sit . si in emlem processu testes examincnlur, 
et jiira compellanlur : ilcm an tot dicantur proccssus 
compulsoriales, quot sunt jura compulsa, ct cx di- 
versis eruta locis, id est bihliotechis , aut archiviis. 
Aliqnando demum in apocloltcum proccssum com- 
pclluntur processus ordinarii, pro quibus deccm 
aurcos subpromolor recepcrat antc compulsioncm ; 



Digitized by Google 



SYNOPSIS f.lRRI PMMI. 



hinc lis orirar, an pro compulsis solvcndi sint aurei 
deccm. Ncgant postulatores eo, quod solutio eadcm 
iteraretur, ct solutioncs nimium multiplicarentnr. 
Srd rcponit stibpromotor, sibi statulos cssc in do- 
crctis deccm aurcos tcr solvcndos pro quolibcl pro- 
ccssu rcspcctu examinis trium dubiorum principa— 
lium ; sed supcrcssn laborcm examinandi , an 
pocessus fuerit ritc compnlstis. Ha; conlrovcrsiic, ut 
plurimum , ofTiciose componuntiir, ubi subpromotor 
aliquid relaxct; cxpcdirct tamcn, ut coiigrrgatio 
rituum cxplicaliorcs taxationcs dcccrncndo lincm 
imponcrct tum his controvcrsiis, tum etiam altcri 
de co, quod cxigit subpromotor proscriptura, quam 
de difficultatibus, prxscrtim quoad factum , in rcvol- 
vendo proccssti invcnta cxarat, traditquc promotori, 
ut animadvcrsiones facilius pcrficiat. 

§ IV. 

De propinis, scu sportulis , quw olim sohebantur 
m sanctorum canonizationibus , et quas hodie 
ex deeretis Romanorum Pontipcum sublatc. sunt. 

25. clc. Ha?c olim Papac, cardinalibus commis- 
sariis, et roUc auditoribus solvcbantur, uti habetur 
ex ordinc canoniz. SS. in collect. concil. Brit tom. 
3, p. 636 et cx diariis Paridis dc Crassis. Instituta 
dcindc congregatione sacrorum riluum consueverunt 
solvi Pontifici, cardinalibus, et consultoribus con- 
grcgationis propina: ccntessum 3012 moncte Bo- 
raanae, ut eruitur ex act. canoniz. S. Francisci de 
Salcs a Cappcllo collcctis. At eassustulit congrcgatio 
sub Innocentio XI qui congregationis dccretum con- 
finnavit, eoquc Ponlificcm comprchendi voluit. Id 
ipsum novo decrcto communivil Alcxander VIII ac 
solum secretario congrogationis ccntum aureos, 
promotori tidei totidcm, subpromotori qnindccim 
solvendos tfatuit. Aliis nulla? amplius sportulac col- 
latacsunt; sedtantum Papae, cardinalibus, et con- 
suHoribus postulatores dant tabulara pictam, qua) 
canonizandi imaginem rcpraescntat. Cardinalibus 
qnidem ct consultoribos, occasione canonizationis : 
cardinali rriatori, sccrctario, ct subpromolori ctiam 
occasione introduclionis causre, ct bcatihcationis , 
de quibus picturis loquitur Rossius in clyp. cast. 

29. Si occasione canomzationis sccrctanus con- 
grcgationis, vel promotor lidei, qui causa? discns- 
rioni vacavit, deftinctns sit, vcl ad aliud oflicittm 
translatus, ideoque aller snlTectus, putarunt nonmilli 
doplicatatn propinam, antiquis scilicct, ct modcrnis 
solveiulam esse. Scd huicopinioni praxis advcrsatur; 
nam Boncdictus XIV cum Prospcro Boltinio in 
ofHcio promotoris succefsisset, in canonizalionca Clc- 
mcnte X cxplola,dimidiumdumtaxatpropina!voluit, 
dimidium vero reliquit ha*redibus anlcccssoris dcfun- 
cti, qui laborum partem sustinuerat. Intcgram vcro 
exegit in canonizatione S. Margaritae de Cortona, 
licet ad cardinalatum cvcctns, quia soltts in causa 
hboi esomnossuslinuerat. Hiitc Bomans euria? ob- 



45 

trectatores cngnosccre facile poicruot officialium 
Sedis Aposlolica? boncstatom, et liberalitatcm, ac 
sacra congregationis a supcrfluis cxpensis avcr- 
sioncm. 

§v. 

De solutione faeienda saerario basilicw S. Petri tn 
bealificatione , e t canonixatione. 

30. ctc. Prretcr expcnsas ad oruandam basilicam 
necessarias, staluit Alexander VII (27 Sep. 1059), 
ut poslulatores Mipellcctilem aureorum millc in ca- 
nonizationc, et quingentorum iu beatificationc sacra- 
rio basilicae stippcditarcnt. Vcrum mox ad avcrlen- 
dam postulatorum molestiam in dicta supellcctili 
comparanda , annuit ut praedicta aureorum summa 
canonicis basilicae /Edituis solvcretnr, qui eatu fidc- 
litcr crogant in supellcctilcm comparandam. Dc hor 
cxtal in basilicae sacrario insignis inscriptio. Hnju. 
solutionis acquitatera, insinuat indigentia mensx ca- 
pitularis, quae icre alieno ita laborat, ut sublovari 
satis non potuerit, tumex diminutioneinenstruarum 
prxstationum canonicorum, tum ex libcralitatc Be- 
ncdicti XIII qui illius debitum centum millium 
scutorum in basilicae fabricam transtulit. Sacra» au- 
tem supellcctilcs, ct ab aeris Vaticani intemperic, 
et a frequcnti missarum celcbralionc nimium altc- 
runtur : earum autem rcparatio ad mensam capi- 
tularem pertinct. Provide igitur Alcxander VII de- 
cretumillud edidit, quodsaltcm intolerabiliscxpensae 
dimimtlioni prodcst. Ncque fabricae imponendum 
erat hoc onus, nam et ipsa acrc gravatur alieno , cl 
ejus rcdilus non modo in basilicae rcparationcm , sed 
etiara in Beiptiblicae christianae lutclam eroganlur, 
ut conslal ex vita Clementis XI. 

§ vi. 

De strenis , qua nomullis ofpcialibus Romano 
curia persolvuntur. 

3V. Pro oralionc habcnda in publico consi- 
storio super canonizandi virtutcs, et miracula, 
cxplcta canonizationis causa , solvunt pottulatorcs 
advocato consistoriali peroranti ccntusses ccntum, 
qui dividcndi sunt inlcr advocatos consislorialcs , 
majori tamcn partc oratori scrvata. Dantur qtioquc 
slrcna?magistrisca?rcmoniarum, secrctario brcvium ' 
ad principcs, sccrctario sacri collcgii, expositori 
biillac canonizationis aliisqtie, qni dc bullarum cmo- 
lumcntis participant, cl aliqtnbus cliam dc fnmilia 
Papm, laboris vcl constntudinis causa. Si nimias 
sint, modcratiouein obtincbunl postulatorcs, quando- 
ctimquc a congregationc illam postulabunt. fcxpcdit 
tamcn ad evitandas importunas pctcntium molestias, 
ut vir gravis conslituatur , qui solum solvcnda sol- 
vat, uti ficri consucvil, dum Bencdictus XIV pro- 
motoris munus cxerccbat. 

35. elc. Pra?terea novastcstcs ad canonizationis 
dccorem nonnullis officialibns,ct familiaribus Papac 



Digitized by Google 



4f, 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



dari oonsncvisse refcrunt Paris de Crassis, Ortirius 
et Grallorola (tn actor. canonis. S. Caroli p. 1 , e. 
55, el par. a c. 2). Cum aukm nonnullommcx iis 
mentioamplius non inveniatur,expcnsarum modera- 
tioncm colligerc inde licet , ac dicendum . vcstium 
largilioncm rcstrictam fuissead uniuscalicisargcntei 
donum magistro cubiculi, ct altcrius prajfccto pala- 
tii apostolici ; vestium vero , quae sint officii pro— 
pria? cubiculariis sccretis participantibus, secrctario 
congregalionis rituum, lidei promolori, ac non- 
nullis caercmoniarura magistris. Vestium dislribu- 
tioni facilc subrogata fuit pecunix solulio : quin 
ctiam quorumdam postulatorum libcralitas solutio- 
ncs multiplicavit ad numerum sanctorum unica so- 
lcmnitatc canoniiandorum , immo ad numcrum 
officiorum , licct plura unus cxcrcerct. His cognitis 
Innoccntius XI congrcgalioncm quorumdam car- 
dinalium destinavit, cui intcrfucrunt secretarius 
congregationis riluum, promotor Gdci, ct primus 
carcraoniarura magistcr, caque tcr coacla, statuta 
fuit unica solutio, unicuique otficiali', ac Papaj fa- 
miliarieam parlicipanti, etiam si plures simul bcati 
canonizarcnlur , ct licct unus pluribus fungerctur 
olficiis, uli constat ex scripturis , qu.x extant in bi- 
Lliotccha Casanatensi. Hasc defiberatio ad clTcctum 
pcnitus perducla fuit sub Clcmcntc XI. Nam in sa- 
cra riluum congrcgationc occasionc canonizationis 
ab ipso peractx eadcm plene slatula fuerunt; con- 
gregationis vcro scutenliam Pontifcx confirmavit, 
qrac adamussim mox scrvata fuit, tum in canoniza- 
tionc mcmorala, tum in alia a Beuedicto XIU cx- 
plcta. Ex his Scdem Apostolicam rcdundanliac cx- 
pcnsarum rcsistcre, mauifcstc pateL 

§ VII. 

De apparatu basilica Vaticana , et de prctiosis 
vestibus pontificaltbus ad canonizationis solem- 
nitatem necessariis. 

39. In hac solemnitatc amplum fit tabulatum in 
basilica Vatican.i, in qua tbronus pontificius, scdilia 
pro cardinalibus , aliisque ofliciaiibus collocanlur. 
Ligna solemnitate cxplela, canonicis traduntur, 
sicuti ct iconcs , qua? res gestas,ct miracula canoni- 
zandi pcr universam hasilicam dispositx reprjescn- 
(ant. Ingens candclarum numerus basilicam circum- 
dat; quanim quidquid posl missam supcrest, ad 
capitulum spcclat; ex his tamen participant eliam 
bencficiarii.ct clcrici bencficiarii, qui chorointcrsunt. 
Pontifek missam canit, aut saltcm cantatx assistit, 
cumquc postulalorcs supcllcctilcs prctiosas, cl inte- 
grum pontificalc ornamentum suppcditcnt; altaris 
pallium in sacrario basilica: rcmanel, rcliquum ad 
Por.tiliccm spcctat, qui sacrario palatii apostofici, 
vel allcri ccclcsiai intra, aut exlra Crbcm donat, 
uti dc quibusdam constat. 

AO. Mngna cst pro his omnibus conficicndis im- 
pcnsa ; scd Ponlificcs modcrationi studuerunt , tum 
supcrfluitatc rejccla , lum etiam facta conjunciione 



plurinm sanctorum, qui simul canonizentur. rtura 
olim ornamcnta comparabanlur, teste Paridc de 
Crassis. Nunc admiltuntur dumtaxat ornamcnla ne- 
ccssaria Pontifici celebranti, diacono, et subdiacono 
Latino, et Gra?co, ct prasbytero assislcnti. 

41. etc. Impensa? pro tabulato, luminibus, ct su- 
pcllcctili intcr neccssarias computata? fucrunt io 
congregationc modcratioui cxpcnsarum destinata; 
si cnim tabulalum decssct, pauci solcmnilatem, cjus- 
quc csercmonias spectarc posscnt. Pictura: autem 
omnibus visibilcs substituta; sunt antiqua* miraculo- 
rum lectioni quae praj astantium multitudine a ne- 
mine audirelur, Pontificcm tandcm cclcbranlem , 
aut missx adco solemni assislcntcm non dcdecct 
prctiosa supctlcx, qua vcl in pcrscquutionibus Ec- 
clesia utebatur, teslc S. Auguslino aliisque. Neque 
juvat opponcre, sacclli pontificii supcllcclilcm adhi- 
bcri possc : in prirais enim tot prctiosis vestibus 
pontilicium sacrarium non abundat : dcinde Ponti- 
ficcs non possent altcri ccclcsia; cas dc morc donarc. 
Ccrcosdcnique improbabit fortc is solum, qui corum 
usum noctu dumlaxat in ccclesia admitlat conlra 
sacrara antiquitalcm , juxta Paulinum (de S. Fel. 
natal. 5) , ct afios. 

S viii. 

De statuta contributione a quocumque postulaiore 
solvenda pro dissulvendo «rre alieno contracto in 
parandis splendidis aulais basdica Principis 
Apostolorum. 

4V. Ornatum ccclesiaj pcccatum esse docucrunt 
Valdcnses, testc Raincrio Jiiblinth. PP. tom. 25, 
quorum impia dogmata in concilio Oxonicnsi dam- 
nata rocrito iucrunt. Splcndidibsimiscniraornamcn- 
tis anliquitus rcfertas luisse ccclcsias dcmonstravit 
Baronius ad an. 57 el 58, qucm licct carpat Oltius 
calvinbta , vindicavit lamcn Muratorius ( to. 1 
anecd. diss. 16). 

45. clc. Romani crgo Pontificcs, Jicet tcmplorum 
omatui univcrse prospcxcrint, diligentius lamcn cu- 
rarunl, ut Roraas conspicuum B. Pctri tcuiplum 
crigcrclur, quodcssel omnium christianarum na— 
tionum commune. Templum hoc a Conslantino ma- 
gniiicc a-dificalum , rcparatioue indigebat. Julius 11 
opus tcnlavit : Clcraens VII fclicius agressus est : 
Sixlus V aliiquc Pontificcs auxcrunl , ct ornarunt. 
Nimirum quamquam Deus nou in manufactis tem— 
plis babitel Act. 17, 35, dilissimum tamen templum 
a Salomonc acdificari voluit 3 Reg. 5 et 6. Cuddut 
crgo in bonorcm S. Petri idipsum polucrint Ponti- 
ficcs ex univcrsi orbis subsidiis, et cx bis aliquid 
aliquando dcsumcre ad lucndam christianam rera— 
publicam, ul de Clcmentc XI supra indicalum cst, 
et de lanocentio XI erga Vicnnam Auslria: a tur- 
cis obscssam rcfcrt auctor tract. de libert. eccl. 
Gall. (/. G, c. 11, n. 6),ct Bcrninus (mem. hist. 
part. 2,p. 65). Dccrant buic lcinplo congrucntia 
aulaea ; pro bis comparandis Alcxandcr Vii fabri- 



Digitized by Google 



syxopsis unni tiumi. 



47 



cam S. Petri sre alieno gravovit ; ad hoc statuit , ut 
in cujusquccanonizatione sex miilia scutoram solve— 
rentur. ;Erc alieno fabrica levata, auUeorumque, quee 
perfecta non sunt,'operc dimisso, banc summam 
PonUficis aliquando condonarunt , interdum dimi- 
nutam in piascausas erogarunt,ct mcrito; Ecclcsia 
enim corpus est ad Ephes. 1 , et fideles mcmbra 1 , 
ad Cor. 12, quorura uno patiente, vel gaudeute, 
cxtera compatiuntur, vel congandent ibid. 1*2; quare 
capiti, hoc cst Romano Pontifici indigenti, ditiora 
mcmbra subvenire debent, ut ipse infcrioribus possit 
succurrere, uti chrisliani Hierosolymitanis cgentibus 
2, ad Cor. 8 caeteri succurrerunt. 

50. Ex his omnibus constat, expensas utique 
necessarias cssc in his causis ; sed Romanos PonUficea 
in moderationem semper intendisse , et eliam nunc 
intcndere. Olim expensa amplior erat , ut de cano- 
niz. S. Bonaventune et aliorom refcrunt Paris do 
Crassis, et Cappellus; nunc ob cxpositas moderalio- 
ncs ad 4000 sculorum circitcr reducitur, Benedi- 
ctus XIV novam , ct a>quissimam taxam statuit im- 
postcrum observandam.Memoratasex milliascutorum 
ad tria milHa rcducta sunt in sacras missioncs ex- 
pendenda, qure propterea laudatus Bcnedictns con- 
grcgalioni de propaganda fide applicavik 

CAPUT XLVII. 

De quibusdam cautionibusnecessariis ad custodiam, 
et erogationem peatniarum ex pia fidelium lar— 
gitate collectarum pro causis beatificationis , et 
canonizationis , denique nonnullis quatstiombus 
ad hanc eamdem materiam pertinentibus. 

1. 2. Pro cxpensis causarum beatiftcationum, ct 
canonizalionum nonnulli pii fidelcs loca montium, 
ve\ pccuniam multiplicandam reliqucrunt, aut in 
montc pictatis , vel in aidc nummularia S. Spiritus 
dcposuerunt, uti pro causis SS. Tiburtii , Julianae, ct 
aliorum. Haec a relinquentium dispositione pendent, 
ideoque solum adnotarc licet, expcdire, ut pii Hde- 
1« cavcant, nc quidquam cx his pccuniis cxpendatur 
absque notitia , ct subscriptione fidci promotoris , 
vcl subpromotoris , ut diligentiae, et fidclitati consu- 
latur , et hic ordo praescriptus , ct servatus fuit in 
causis S. Thuribii, et B. Hyacinthae de Marescottis. 

3.ctc. Scd cum in plcrisque causis pecunia a plu- 
ribus in clceinosynara stippeditctur, administranda 
ab aliquo poslulatorc rcligioso, qurcsitiis cst modus, 
quo cautc a poslulatoribus custodirctur, ct fidelitcr 
crogarclur, licct ipsi irrcprehcnsibiles scmpcr visi 
fucrint. Ad hoc Innoccntius XII particularcm qua- 
tuor cardinaliuin congrcgationcm dcstinavit, quse 
intervcnienlibus seCrctario cotigregationis rituum, 
ct proraotore fidei, decrcvit, ut poslulatorcs scxto 
quoque mcnsc judicem cxpcnsarum cardinali causae 
rclatori tradcrcnf, ut una cnm sccrctario, et pro- 
molorc co discusso,lcgitimas approbaret, arbitrarias 
rcjiceict. Itcm t ut secrctarius a postulatoribus per 



juratum iodiccm cxquircret numcrum pecuniarum 
ad Urbem pro causa dclatarum , dcpositarios, ct de- 
positi conditiones, cauliones, ct (idejussioncs. H*ec 
decreta ncque publicata, ncquc ad cQectum pcrducta 
sunl, fortasse quia postulatores, ut pluriraum rc- 
gularcs, indiccm tradunt suis supcrioribus, qui ex 
taxationibus typis impressis cxpcnsas justas, aut ar- 
bitrarias dignoscere possunt : et praHerea, quia nc— 
tissimac sunt caulioncs montis pictatis, ct hcorum 
montium : indicata autemhaec sunt, ne quid intactum 
in hoc argumcnlo reliuquatur. 

6. Alia; identidem occurruntqua;stiones,quarum 
prima est, an capitulum, aut alius rcligiosus locus 
absque Sedis ApostoUcs facultate possit alicnarc, 
aut obligare bona pro hujusmodi expensis ? Aifir- 
mavit rota decis. 68 coram Ansaldo, quia ha> rc— 
spiciunt decus universalis Ecclesiai, ac , scientc Pon- 
tifice, fitint.quaescientiaapprobationcm ,approbalio 
verofacultatem Sedis Aposlolicc prassc ferre vidctur. 
Verum cum in hac alienationc, aut obligationc abs- 
quo Sedis Aposlolicas facultatc , contraheutcs ana- 
thema mcumnX. c. Ambitione de reb.ecci. non alien., 
non videnlur ea fieri posse sine dicta facultate. Scit 
quidem Pontifcx cxpensarum nccessitatem , ignorat 
tamcn, numex eleemosynis,an aliundeh\iot,idcoquo 
ea approbalio quae vices facultatis impleat , adhuc 
desideralur. 

7. Secunda est, an procurator in his causis con- 
stjtutus possit pro expcnsis obligare liona constituen- 
Us, ct pccunias fcenore compararc? Aliirraandum 
vidclur : quia procuratori pcrmissa dicuntur ncccs— 
saria ad rcm mandatam gercodaro , ex l. Finali /f. 
de exercit. act. ct data intelligilur facultas sumendi 
pccunias focnorc, nc opus commissum descratur, 
juxta Baldum {cons. 383, n. 5, /. 3) , et alios : multo 
magis si in procuralionis mandato adsint clausuh» 
hanc facullatem cxprcssc,aul virlualitcr importantcs, 
ut rcspondit rota decis. 08 coram Ansaido, cl alibi. 

8. Tcrlia, an cx pccuniis, qua; ex clecmosynis 
collcctae sunt pro transitu ad canonizationera, solvi 
possit aes alicnum contractum pro bcatificationc , 
itaut crcditores supcr iis jus habcant. Ncgative re- 
spondelur; nam ca non sunt intcr bona debitoris, 
neqticin alium convcrti possunt sinc Sedis Aposto- 
licae concessione juxta Texlum in Clement. Quia 
contigil : de reliq. domib. 

9. Explclacausa beatiiicationis,ctcanonizalionis, 
si quid de elecmosynis supcrsit, confugicndum est 
ad Scdem Apostolicam , quap indulgcre dcbet com- 
mutationcm in eum usura, qui proxiraior sit yolun- 
talis suppedilantium elcemosynas. Ita Fcdcric. dc 
Senis (consil. 173), et alii , coha;rcntiir ad dccreta 
Tridcntini sess. 23 de refor. c. 8, ubi loqtiitur dc 
nosocomiis. Potcrunt c. g. converli in conslructiono 
sacelli , aut templi ad honorem canonizati , ut dc 
rcsiduis clecraosynis pro causa B. Jacobi Illyrici 
dcflnivit congrcgatio cpiscoporum, et rcgularium 
(17 Novemb. 1713). 

10. etc. Inlcr regularcs ordincs promovcntcs 



Digitized by Google 



<8 



DE BEATIFICATIONE ET CAXOMZATIOXE 



causas scrTomm Dei idem inslitntum profcworum 
nnmeralur ordo seraphirus, sed quavitur, an peli- 
lio eleemosynarum pro his cau*is adversctur rcgulas 
S. Francisci , nam eap. 4 prscipit, ut solum pro 
infirmis, et fratribus induendis clcemosyna recipia— 
tur. El licel lioc ad alias necessitatcs extensum fuerit 
in eap. Exhrit de t*. tign. in 6 et in Clemen. Exivi 
tit. de v. tign. Glossa tamen id intelligit de rebi» 
vere necessariis, non voluntariis , uti sunt causie 
bcatificationis, et canonizationis. Non advcrsatur 
tamcn : nam si absquelxsioncrcgulsepossnnt FF.Mi- 
nores pro extrancis indigcntibus aliisquc piis opc- 
ribus eieemosynas quaerere, ac plures ejusdcm ordi- 
nis pro Crueiata, et erigcndis monlibus pietatis 
plura laudabilitcr peregerunt ; multo magis poterunt 
cleemosynas quarrere pro causis scrvorum Dci. Et 
sane si regulx id adversarctur, Ponlifices scientes 
non paterentur. 

13. ctc.Quod si FF.Minoribusdomus, pnedium, 
census, aut loca monttumin ejusmodi causas croganda 
legcntur, haec legata ad fabricam sancti Petri per- 
tincre videnlur, uti legitur in compcndio privilcgio- 
mm ejusdem apud Vespinianum. Etenim secundum 
regulam S. Francisci fratres nil possunt sibi assu- 
mere : sunt incapaces annuomm rediluum cx eie- 
mentma Exivi, licet cum onere missarum juxta 
dcfinitioncm sacrae congregalionis apud Fagnanum 
tn cap. Nimis prava (n. 49 et 53 de excett. Prah), 
cui sulTragantur Sancber (adpraeept. Decal. h i, 
eap. 26, n. 49), Barbosa (jur. ecel h 3, cap. 27, n. 
77), et alii. Nihtlominus rata videntur praedicta, 
qnin fabrica S. Petri in iis jus habeat : si enim in 
praxlictas causas eroganda sunt , ila ut ad fralres 



nihil pertincal, non adversantur paupcrtati a S. Fran- 
cisco constilutm. Ncc obstat cxemplum annui redilus 
cura oncre missarum ; hi cnim ccdercnt in fratrum 
snbsidium, contra Texlum ro cap. unico : de relig. 
comib. in 6. 

1G. ctc. Pccunia» pro his causis rclictae dcponcnds 
vidcntur apud syodicum apostolicum : sed cum hic 
a summis Pontiiicibus constitutus sit ad conscrvan- 
das pccunias in ulilitatcm fratrum convcrtcndaa, 
ncc fratrcs pccuniam apud sc rctinerc possint juxta 
regulam S. rrancisci ; proindc apud honeslam pcr- 
sonam dcponenda? sunt : qui polcst esse syndicus 
ipse, scdin hoc crit depositarius , ut desumitur cx 
decrcto congrcgationis particularis sub Innocen- 
tio XII. Deponi quoquc possunl in monte pietatis, 
dummodo aliquis spcciatim electus occasione cro- 
gationis de iis decernat. Quod spectat ad custodiam, 
si pccunia in monte pietatis dcposita sit , salis tuta 
est : si apud aiium, dcbent fratrcs, sallem ex cari- 
tate, curare, ut rectc cuslodialur. Oplima custodia 
csset, si una clavis a poslulatore, altera a deposilario 
retineretur , ut de eleemosynis pro locis Palastina: 
decrevit Innocenlius X (Contt. 12 Jtullar. ver. to. 
5). Si depositarius foro cedat, vel dccoclioni proxi- 
mus, aut dc Bdclitate suspeclus sit, postulalor alium 
substitucre dcbct, qui coram judice pro pecuniarum 
sccuritatc, aut recuperatione instct. Cum vero ex 
praedictis FF. Minorcs in his capacessint lcgatorum, 
possunt ctiam cx dictis elcemosynis cmi ccnsus, et 
loea montium, dummodo cuncta in pracdictas cau- 
sas erogentur, et aspeciali administratore dispcn- 
scntur. 



FIMS LlfiRI PRIMI. 



Digitized by Googl 



LIBER II. 



CAPUT 1. 

■De ordinariarum facuHate , alque auetnritate m 
cnnficiendis processibus in rausis bealificationis 
sertorum Dei, et canonizdtionis beatorum. 

1. clc. Ordinariis facultas compctit construcmli 
proccssus, ct fercndi sentcntiam stq>cr non cultu , 
vcl supcr casu excepto, juxla deerela Urbani VIII, 
qui hocproccssus instiltiit. Si utrumquc, aut alletu- 
trum ab ordinariis omittatur, prrrstandum crit auelo- 
ritate aposlolica, ut ad ulterioia iu causis procc la- 
tur.Eadem racultasiisdcmcompclitqtiiind pruces.Mirn 
snpcr fama sanctitatis, virtitluni, marlyiii, cl mi- 
raculorum, aut sigtiorum, lam dc jure commtiiti 
( eap. Conqucrcn. de off. Jud. Ordin. ct eap. Cum. 
'contmg. de for. com.) , cum ordittarii in cnnsis 
ccclesiasticis prnpri.-c diifccsis , ndeoquc ctiam in 
his jtirisdictionc oblincant , ut adnotarunt card. dc 
Laura>a [in 3 sent. tom. 4, disp. 20, art. 20, § G, 
n. 2219), aliiquc : qttam dc jurc concilii Tridrn- 
tini , quod ( sess. 25 decr. dc invoc. rcner. cl Rcl. SS. ) 
dccrevit, nulla admiltcnda esse miracttla, nisi .tb 
ordinario recognita, ct approbata : unde jurisdidio- 
ncm ordinarii conficicndi cos proccssus cnllegcruiit 
roLu auditorcs in quibusdam relaliunibus, cardi- 
nalis dc Laurxa, ct P. tleparius (m dir. canoniz. 
I. I, c. 3). Accedil consucludo, cum Scdcs Aposlo- 
lica non inquiral in sanctitatcm, nisi post proccs- 
sum ordinarium , ut tcslanttir omncs in hac malcria 
scribcntes : sufiragantur ctiam decrcta congrcgatio- 
nis rituum , qua* circa modtim in canonizationc scr- 
vandum sa?pe respondit , primo adcundum esse or- 
dinarium, ut ejusmodi proccssus jure stio conlicercl, 
' quemadraodum ex pluribus monumcntis, et causis 
bcalificationis, et canonizalionis cruitur, adco ut 
proccssus ordinarii omitti nequeant sinc Scdis Apo- 
stolica? dispcnsalionc. Kcquc obstat, quod in cap. 
Andivimus de Reliqu. et vener. S&. prohibealur 
sanctorum vcncratio sinc Ecclcsia! Komans aucto- 
ritale : id cnim rcfcrlur ad judicium; non ad pra?— 
pnraloria judicii, uli Darbosa (de off. et pot. episc. 
allcg. 97), Gravina (contin. 2 partis cathol. prwscr. 
to. par. 320), aliiquc plurcs ostcndunU 

6. 7. Kxaminanduiu non cst, an ordin.irius, 
confccto proccssu , possit auctoritatc sua ordinaria 
npprobare, ct publicarc rcvelalioncs , ct miracula 
seryorum Dci, bcatorum, ct sauclorum? Huic or- 
dinaii.Tjurisdictioni favcrc vidclur Lco Constit. 22, 
prohibcns publitationcm particularium rrxclalio— 
num , nisi cxaminalx fucrint a Scdc Apostolica, ; 
Dociam». 



illani tamcn pcrniitlrns pnrcedentc cpisropi appro- 
bationc, si periculum sil in mora. (Iwiciliutn quoquc 
Trident. soss. 25, tit. ad cpiscopos dclulit rcli- 
qtiiarum, et miranrlortim cxamett, cautc lamcn 
pcragcndum. Favcl ctiam textus in can. ult. de 
conserr. dist. 3, ct cap. Cimquestus : de feriis. Ac— 
ccdtinl dcniquc cpix-oporutn cxcinpla, TullensLs 
vidclicct, qtii sanalioticm iiiterccssioiic lunc sctvi 
Dci Pctri Forcrii obtcnlam inlcr miracula rccrnsuit, 
ct Bcnedicli XIII, qui cum csset archicpiscopus 
Hcncvcntanus , sanationem inlercessionc B. Aloysii 
obtcntam cxamiiiavit, ct intcr miracula lcrlii genc- 
ris rcjHincndam cssc deereut. 

8. 9i Vcruntamcn quoad scrvos Dci pnxdicta 
pcragcrc ordinarii ncqucunt, tum ttc iisdem sinc 
Sedis Apostolica: auctoritatc cultus cxliibcatur; lum 

Juia id eruitur cx gcncralibus Urbani VIII dccrctis. 
'rofecto Scdcs Ajiostolica , ct culltrai er^a nondum 
beatificatos aut canonizatos , el cur.cla ad illran in- 
ducentia, nli csscnt pracdiclorum apprub;.tio, ct 
promulgatio antc sutim judicitun, vctuit. Otiarc 
ordinarius ncc fcrrc , ncc promulgaro pju-st setrtcn- 
tiam supcr sanctitatc, virlulibtts, inarlyrio, aul mi- 
raculis. Quamquam autcm cx miraculot iu:i approba- 
liotie publicus cultus infcralur, ca tamcn ordinariis 
nuti licct, quia Gcri nonlicct quidquid antcnctlis Ajto- 
stolica'judicium induccrcpopulum valclad publicum 
cuJtiim,cujusmodi csset miraculorum ajiprobalio. 

10. etc. Ncquc obstanl supcrius adducla. Nam 
bulla Leonis X vcrsatur circa revelationes vivcn— 
tibus factas , modumquc cas cxaminandi prascribit, 
siculi InntMTiilius III (cap. Cum. ex m junct. de 
lurret. ) inodiim pr.rsiripMt di^nosccndi eos, qui so 
a Dco invisibilitcr mix>«<s prsDtlicaut. Verum cliamsi 
obstaret, llli sanc |iosterior Urbani VIII constilu- 
tio dcrogavit. Concilium Tridcnlinum non dat epi- 
scopts facuitatcm approbandi rcliquias servorum 
Dei , sed beatorum, atquc sanctorum, ita tamen, 
,ut si ctiam dc istarum idenlitate dilBcultas urgcat , 
ncccssarium sit concilii provincialis, aut summi 
Pontificis judicium. Quoad miracula vcro nonnulli 
scntiuut, concilium conlj^rrc cpiscopis facultatem 
illam approbandi sive sinL canonizatorum, sive non, 
innixi cuidam delibcrationi congregationis conciUi 
cjusdem. Ncgant alii , nc obliquc laxlatur Scdis Apo- 
slolica? privativum jus bcatilicandi ct cauouizandi. 
A'erum cnim vcro concilium loquitur dc miraculb 
sanctorum, qui tantum pie in Doinino obierunt, et 
nondum a sancta Sede bcatilicati, aut canuniziati 
sunt : dcfinitio vcro congrcgationis non alliugit 
miracula scrvorum Dci, scd corum qui bcatilicati, 
aut canonuai sunl, aul samlorum„qui non soot 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONR. 



50 

juxta pra?senlcm rilom a Pontificibus canoniiali. Ei 
Tridentino itaque non infcrtur, episcopis licere 
aucloritatc ordinaria approbarc, ct publicarc mira— 
cula servorum Dci. Idcra diccndum dc allalis can. 
ult. de consccr. ct cap. Conqucstus , uli cum Glossa, 
et aliis notat Contelorus ( de canoniz. SS. c. 4, n. 15 ) : 
ibi enim de fcstis tanlum scrmo cst, qux in honorcm 
sanctorum jam canonizalorum ab cpiscopis indi- 
cuntur. 

13. Quod spcctat ad canonizatos, aut bcatificatos, 
scti formalitcr, scu ajqnipollcntcr , ordinarii ncdum 
proccssus supcr miracuhs conliccrc, scd, adhibitis 
cautionibus a Tridcntino pra?scriptis, miracula ap- 
probarc, et publicarc possunt. Addcndum tamcn , 
proccssum ordinarii super miraculis bcalorum con- 
fcrre posse ad Dci gloriam , ct alacriorcm bcalorum 
ipsorum invocalioncm , non tamcn ad corum cano— 
nizationcm oblincndam : cum nullitatc laborct or— 
dinarii proccssus post oppositam S. Sedis manum, 
ut optime noverunt postulatorcs in causa S. Aloysli 
Gonzagae, 

CAPUT II. 

De iis, qui veniunt appellatione ordinariorum 
quoad confectionem processuum in materia bea- 
ti/icationis , et canomzationis. 

1. etc. Ordinarius cst, qui ex proprio rauncre, et 
jure exercet jurisdictioncm ; adcoquc in re prxscnli 
ordinarii sunt episcopi, in quorum dicecesibus, vcl 
cst corpus canonizandi, vcl miracula contigcmnt, 
aut homincs cxaminandi dcgunt : hos proccssus 
conflcere possunt eliam cpiscopi nondum consccrati, 
dummodo cxpcdila? fucrint liltcrai apostolica?. Scde 
vcro episcopali vacanlc, succcdit in jurisdictiono 
ordinaria capitulum ccdesia; cathedralis, aut vica- 
rius capitularis, adcoquc ab altcrutro cjusmodi pro- 
cessus conlici possunt, ut respondit congrcgatio ri- 
tuum (20 Jul. 1621), in causa serva» Dci Joannse 
a Crucc, ct laudantc Prospero Boltinio iidci prumo- 
lore, dum causa; servorum Dei Francisci dc Castillo, 
et Petri Clavcr introduccrcntur. Idcm dicendum do 
vicario apostolico, sivc plcna, sivc vacante scdc, 
uli eadcm congrcgatio rcspondil in causa scrvi 
I>ei Humilis dc Bisiniano 21J Septcmbris 1688 ct 
24Martii 1689. 

k. etc. Ordinarii quoque dicuntur pra?sulcs infc- 
fiores lerritoriurasepararbtm, ct jurisdictioncm quasi 
cpiscopaicm , licct non characlcrem , habcntcs. Sic 
vicarius generalis capituli Latcrancnsis, habcnlis 
plcnam jurisdictioncm in tcrritorio Fcrcntilli, pro- 
ccasum conlroxit in causa servi Dci Francisci a 
Pr.ecetto,et P. Malhtas raissionarius proccsf um pa- 
riler construxit in causa servi Dci , nunc B. JoannU 
dc Prado, qoia FF. Minoribus ad missioncs profi- 
cisccntibus Joanncs XXII jurisdictionem quasi epi- 
scopnlem conccssit , ubi non adsint cpiscopi catho- 
Hci. Eadera conlulit Hadrianus VI mcndicanlihus, 



praesertim rainoribus observantibus in Indiis, ubi 
ncque episcopi , neque eorcm officiales intra duas 
di.xlas rcpcrianlur. Huic pracsulum infcriorum fa— 
cultali advcrsari vidcntur concilium Tridentinum 
scts. 25 cit., cpistola cncyclica congrcgationis ri- 
tuum pro conficicndis proccssibus, dccrclum gcnc— 
rale Urbani VIII ct rcsolutio congrcgationis. Tri- 
dcntinum obstare videtur, quia dcccrnit insolitam 
imagincm, aut nova miracula non cssc, nisi appro— 
banlc cpiscopo, admillcnda. Vcrum id non oilicit, 
quia limitalio nun cxcludil casus similcs, adcoquc in 
casu nostro confcctioncm proccssuum non excludit, 
uti notat Fa^nanus in cap. Accedentibus n. 37, de 
exccss. pralut. Sic quamquam dcccrnat concilium, 
causas matrimoniales , ct criminales ab cpiscopis 
tantum csse judicandas; non obstantc tamcn hac li- 
mitatiunc, pra?sulcs infcriorcs in suo vcrc scparato 
lcrritorio cas cognosccrc possunt; hos cnim dum ab 
aliquo actu arccrc voluit concilium , clarius mcntem 
suam cxprcssit, ut dc anathcmatc fcrcndopro ac- 
quircnda revclatione dc rcbus dcpcrditis, aul sub— 
tractis. Non advcrsatur epistola encyclica congrcga- 
tionis; idco cnim patriarchis, archiepiseopis , et 
cpiscopis inscribilur, quia hi potissimum hoc pro— 
ccssus conficiunt ; at alibi congregatio indcfinilc lo— 
quiturdcprocessibns, ?iTe1oritate ordinaria confeclis. 
Dccrclum Urbani VIII prohibet ccclcsiaslicis soccu- 
laribus, ct rcgularibus quibuscumque ctiam S. Joan- 
nis Hierosolymitani , ct Socictatis Jcsu construclio- 
ncm horum proccssuum ; at pcr boc comprchcndit 
solum a?quales exprcssis, ct ad hoc prasules non 
cxtcnditur, quia in Icge, enumeratis personis mino- 
ribus , clausula gencralis subscquens non comprchcn- 
dil majorcs expressis. Idem diccndum dc rcsolutiono 
congrcgationis. Contcndcnlibus cnimprxposito Pra- 
tcnsi, episcopo Pistoricnsi ct archiepiscopo FIo- 
rcntino supcr jurisdictionc conficiendi proccssum do 
nonnullis miraculis cujusdam imaginis B. Virginis, 
congregatio causam adjudicavit archiepiscopo Flo- 
rentino, nc rcliquis duohus de jurisdictionc iu tcrri- 
torio Pratcnsi contendcnlibus prarjudieium infcrelur. 
Itaquc rcsolulio ha>c prjesubbus praxbclis inferiori- 
bus non obest. 

9. Olim vicarii ctiam gencrales crant ordinarii 
pro his proccssibus conslrucndis, quia unum tribunal 
cum cpiscopo conslituunt, ut notarunt Contclorus 

fde Can. SS. e. 24, n. 5 ) , ct alii , idcoquc validus 
iiit in causa scrvi Dei card. Bellarmini proccssus 
a vicario gcnerali construelus. At post mcmoratam 
cpistolam cncyclicam id amplius regulariter ne— 
qucunt. 

10. 11. Nuntii apostolici antiquilus hos processus 
jurc suo compasucrunt , ut cruilur cx rclalionibus 
auditorum rotx in causa S. Ignalii, ct aliorum, 
innixi fortassc facullatibus lcgatorum dc lalcrc, ct 
cxcmplo card. Jordani Ursini in causa B. Wernbcri. 
Id vcro ipsis intcrdixit epistola congrcgalionis ri— 
tuum; scd si qui proccssus antc hanc cxarali inve^ 
niantur, validi sunt uti rcspondit congregatio iu 



Digitized by Google 



SYNOfhlS LlBlU SECILNDL 



51 



causa serri DeiSimonisde Roxas 10 Sept. 1718. 

12. Rcligiosi quoqire idcm peragebant in causis 
scrvonim Dei, qui idem institulum profcssi fuerant, 
«ti coUigilur ex vita S. Tbomae de Aqumo apud 
Rolland. et ex actis beatificationisS. Andrea? Avcl- 
lini apud Caggianum. Scd ortodubio, an supcriores 
regulnres hujusmodi processus possent legitime con- 
fieere, CorrteJonB (c. 4, 24 ) post relationcm 
rotalcm in causa S. Hyacinlhi irritos illos censuit, 
idque inferri docet card. de Laurca snperius lau— 
datus n. 2226 ex decreto congrcgationis impresso 
inter decreta gencralia Urbani V 111. Hinc in causa 
servorum Dci Rodulpbi Aquavivaj, ct sociorum non 
fuit admissum examen tcsthim, quod auctoritate 
P. provincialis Societatis Jesu receptum fuerat. 

13. Judiccs laici intcr bos ordinarios non nume- 
rantur. Quidquid cnim sit, an in canonixatione 
S. Gerardi episcopi Tullensis intervenerit laicorum 
auctoritas, ct an a laicis constructi fuerint processus 
pro canoniz. SS! Bernardini Senensis, ct Francisci 
de Paula; nunc sane esscnt omnino nulli, etiamsi 
commissio episcopi interveniret, sicuti nnlli fnerunt 
m causa martyrum Gorcomieusium ; quod quidcm 
colligitur etiam cx causis Jacohi Salcsii , et Guillelmi 
Saltamochii , necnon S. Joannis Francisci Regb. 

14. Ordinarins juxta epistolam encyclicam con— 
gregationis non dcbet processum ordiri , nisi vigeat 
fama alicujus eminentis virtulis, aut alicujus palrati 
miraculi; sufficil tamcn, ut haec ordinario constent 
rilra juris solemnitatem. 

CAPUT III. 

De antiquiori Sedit Apostolica eontuetudine eirea 
procettus ordinartorum. 

1. etc. Jus pontificium proxime post reservatas 
Sedi Apostolicse causas beatiftcationis , et canoniza- 
tionis nusquam mcminit processus ordinarii , a quo 
S. Sedcs ad inquirendum in caUonizandi virtutcs, ct 
miracula moverelur. Antiqui etiam istarura causa- 
rum expositores affirmant, Sedem Apostolicam ad 
pradictam inqutsitionem moveri consucvissc, insi- 
nuanteet supplicantc autbentica ct honesta persona. 
Ita apud Ostienscm in cap. Audivimut, et in aliis 
monumentis legitur. Quaproptcr Garzias dc Caralaps 
( de Can. SS. c. 5 , § 17 ) scripsit , episcopos iis 
temparibus spoliatos se repntasse jurisdktione confi- 
riendi procesens super geslis scrvorara Dci. Quid- 
qnid autcm de hoc sit, honesta; pcrsona;, quae cano- 
nizationem poslulabant , petitioni fortasse addebant 
monumenla de sanctitate, et miraculis ac testiraonia 
de fama , ct populi devotionc; at ccrte non sempcr 
juridicum ordinarii proccssum. Cum enim proccssus 
in genere, a summo Pontifice post petitiones de- 
mandatus , non essct juridicus , non videtur hic sub- 
sequr potuisse juridicum processum ordinarium. 
aane nunc ipsum etriuacre videniur amiquiores 
bull* canoniz. BB. Udalrici, Godcardi, aliorumquc 



plurium, quibus surTragantur canonizationes tempo- 
ris intermedii . videlicet B. Vulstani sub Innocen- 
tio III ct B. WilJclmi sub Honorio III. 

4. ctc. Prima processus ordirtatii mcrrtio roferendt 
videtur ad causam sancti Kaytnundi dc Pcnnafort. 
Cum enim concilium provineialc Tarraconensc an. 
1279 ejus virtutcs, et miracuia Nicolao IHdenun- 
tiasset, ct canonizationem petiisset; existimat Penia 
(obterv. 1 ad c.2, t. 3, vit. ejutd. taneti) gravibns 
innirus conjecturis aridictum fuisse prooessum, quod 
colligit eliam ei litteris decem conventoum ord. 
Pradicatorum scriptis ad Bonifacium VIII. Acce- 
dunt alia exempla sub Joannc XXII, nam adhuc 
extat nrocessus auctoritate ordinaria exccptus ih 
causa Roberti Cantuariensis archiepiscopi. In cansa 
S. Tboms de Aquino processus habetur confectus a 
religiosis ejusdem ordinis sapcrioribus. Censtru- 
ctnm quoq^ue fnisse auctoritate episcopi Spoletini in 
causa B. Uarae de Montcfalco, teslantur Jacobillus, 
et Baptista Piergilius m ejut vita. Addendum quod 
in bulla canoniz. S. Nicoiai de Tolentino , sub Euge- 
nio IV peracta, plures referuntur testes, qui aueto* 
ritate solum ordinaria potuerunt esse examinati. 
Demum hirjusmodi processus dcprehenduntur in 
causa S. Pranciscm Kontanee joxta rclalionem au- 
ditorum roUe, et in causa Eli« vice-comitum de 
Bourtlcille apud Raynaldum ad an. 1483. Hi tamen 
processus aKiqne auctoritate ordinaria sobsequentcs 
racti, usque ad ca tempora, quibus judices iis cum 
apostolicis proccssibos in cansis canonizationis uti 
co?perunt,videntnr habtiisse solum processns noracn, 
et non fuisse juridici, ut intcr alias cruttor cx dicta 
rclatfone rotali in causa S. Franciscae Rom. 

8. 9. Vcri itaque ordinariorum procrssus refe— 
rmtlur ad postcriora tcmpora , quibus auditores 
rot* et congregatio rituum iis non tamquam adrai- 
niculis , sed tamquam probalionibus una cum pro- 
cessibus apostolicis usi sunt. Si enira iidcm audilores 
in relat. caus. S. Franciscse, aliorumque ordinarios 
processus tamquam nullos rejcccrunl, in aliis vero 
causis usi dumtaxat sunt processibu» apostolicis : non 
admisissent prooessus ordinarios in cansis SS. Fran- 
cisri Borgia;, Ignatii tit alionrm , nisi rite confecti 
fuissent. ACcedit, qaod iidem auditorrs processuum 
vaiiditatera plerumque adstruunt, antcquam testibus 
in iis examinatis utantur. Ilaque juridici processus 
ordinarii antiquitus in- his 'causis non fuernnt adbi— 
bfti, sed solum qnando ad vcri, et qoodammodo 
contentiosi judicii normam ha? causa) redactc sunt. 
Si qua vero canonizatio inveniatur peracta ex solia 
processibus ordinariis, id non officit, rpiia supradicta 
ad tempora posteriora referuntur, quibus nulla ca- 
nonizalio ex solis ordinariis processibus absoluta est; 
vel si qose adhuc rcpcrialur, regulam non destruit , 
sed limitat , cum Pontifex cx solis ordinariis proccs- 
sibus caAonisaUoncm perficere possit. 
* i •■*. " ' , i 



Digitized by Google 



52' 



DE BEATIFICATIONE ET CAN0X1ZATI0NE. 



• . . • I*. -I 

Ite viribus processuum , qui fiwrf ab oxlinariis. 

1, % Cum ordmarii auctoritatc sua possint con- 
sUuore processus snpcr non cullu, ct casu exccplo; 
nequead eos conficicndos Scdes Apostolica dvlegatos 
conSliUiat, nisi ordinarii UIos omiscrint: proindclu' 
ordinarii proccssusjuridici sufGciunt ad probandam 
obediciitiam decrctis Urbani Vill supcr non cullu, 
otcasu cxccpto. 

3. «to.Noo sufficiunt tamen ad probanda,quoad 
cffcctum canonizalionis, miracula, qu« per forma— . 
lembeatificationein in causis pwcdcntibus pcr viam 
iKin cuUussupervencnuit, cuuiin hisScdes Aposto- 
licfl jam nianum apposuerit 06 eignoiuram comrnit- 
jMiar, post quom mw licet amplius ordinari» 
proccssus conliccre: licct autcro cidem processum 
aliquando couliccre super miraailis indultaevoncra- 
tioni stipcrvenicntibus in causis per viam casus 
oiccpti, quam diclamnnus apposilio deficiat.si vide- 
licct cultus conoessus sit cx probalionihus contraju- 
dicialibu* , aut cx aliquo erdisarU processu, vel si 
miraculn post centenarium cullus annum palrala 
sihl.Sed qua?*tio est de proces$ibus,ordinarii»6upor. 
fama, aut super virtutibua, vel martvrio, «t «jus 
eansa , nec non super miracojjs , seu signis in genere, 
ot insprcie pro obtinenda beatilic.iliooe in causis pec 
riora non ciUtus. Ilem deprocessibusordinariissuper 
iisdera pro obtinenda canonixationo in causis per 
viam casus exccpti. Opinatur Scaechus (de noL et 
rign. sanet tect. 11, c. 5) , bos processus pratbere 
saoetitatis rndicium, ac ad causam introducendam 
prndrsse, non tamen probatiooem constiluere, aed 
vix quidquam adtniniculi loco valere. Hxcscntontia 
Mjicitttda vidctur. Si enim ordioarii adhuc jos 
hnberil facirndi processus, bi sane nequc negligcndi, 
noqne loro ndminiculi dumtaxat habendi suot : cum 
dc jurc acth ooram legitiroo judice facta cuilibe^ 
caoSiH prosint, lioet b«ec ad supcriorcm deindcjudi- 
ccm deferator. Praatcrea impoasibUis quodammodo 
csxeictinchidens virtutum, ct miraculorum probatio. 
Si quis cniro moriatur cum fama sanctitotis, ct mi- 
raculorum, jam ordinarius, non stalim, sed post 
faratc incrcmentum inquirit; Fiunt dcindeproccssus, 
•super fama, virtutibus, velmarlyrio, ac roiraculis, 
et si orrhnario libct, snper non cultu, qui ad Scdem 
Apnstolicam mittendi sont : post decermium alic 
«piscopintun lilter» supervenire dehnit de percre— 
bcsrente foimasanctilatis, ac miracolOrom, indcalia 
-plura dc morc pcragenda simt, ac tandcm pctcnde 
iitterdj reikusoriales pro proccssu in specic. in quo 
.rivnepeti possunt testcs in proecssu ordinario exa- 
mrrrati v qoxa ;nt plurimum morfai suat. Cum vero 
virlutcs, martyrium ^ ot miracula in causis. pcr riim 
noncullus; in causis vcro per viara casus oxccpli 
miracula probanda sint ut plurimum pcr trstes ocu- 
ht s, si bti in ordinario proccssu cxaminati pro 



nc|?loclis lwl>cadi sint,, probalio requisita obtincri 
non poterit. Addendum v lestes auctoritate ordinaria 
examinatos eompclli ut plurimum in proocssum apo- 
stolivura et in dubio, quod de praccssuum valjditate . 
pro|H»nvtur, examinari ctiam processus ordinarios. 
Al Iwtc inutilia prorsus e&scut, si processus ordinarii 
cssent nulli, autsi cssent, purum adminiculum, cum 
hocdeiumi ctiam possilex testibus nwliiter cxamina- 
tU, uti adnutarunt rot« auditores in causa S. Fran- 
cisoae. Tandem buiu scntentiae adversantur Ceparius 
superiud cit. aliique, qui consuetudintm sacre oon- 
gregationis prubo scicbant. 

10, Altera (ipinio PetriFranciscidc Rubeisegre- 
gii olim.iftdoi promotoris (m discursu pro t>erit. 
cdito in caw< JB. Petri de Arbtut.) tenefn iCx pro- 
u-ssibus ordinariis probari non posse yirtutes, ct mi- 
racula in causis confcssorum , et marlyrum, ejusquc 
causam in causis martyrum : probari vcro posse ni(- 
racula in iisdem martyrum causis. Ha»c sentcntia 
quoad banc postremam partem cst rejicienda, cum 
ex Aposlolice Sedis consueludine martyrum causae 
exa?quataj sint in miraculorum argumento causis 
oonfcssorom. Kt sane in causa S. Joanois ^iepomu— 
ceni, cum fidci proraotor oppnneret , miraculum 
intrgritalis lingu» nou constare , utpote probatum. 
dumtaxat testjbus auctoritateordinaria cxarainatis; 
postulalores iUud nonsolum ex ordinario , sed ctianx. 
ex apostolico processn juxla Sedis Apostolic* con- 
suetudinem probalum fuisse cvicerunt. 

11. Dcmum Castcllinus (de certiLgior. SS. pag, 
80), rotic auditores in pluribus relal. aliique scn- 
tiunt, virtutcs, martyriura, etmiracula noncsscex 
processibus ordinariis approbanda, nisi addatur con- 
cors apostolicus proccssus, ila ulcx bis proccssibus 
simul junctis procedatur ad bcalilicationcm, et ca- 
nonizationcm. Kt hajc opinio rctincnda vidctur. 

CAPUT V. 

De congmentia inter proccstum ordinarium, et 
apottolicum. 

1. 2. Congruentiam haoc Pctrus Franciscns de 
Rubcis cit. rcponil in eo , quod probata in protx-ssu 
ordinario plene rata fiant in aposWilicu : C«'parius 
in co, qood probatis in proccssu ordinario virtutibu» 
et miraculis, in apostolico probcturcontinuatiofamas 
sanctitatis, miraculorum , et devutionis yiopuli : im- 
pcdnrniur enim canoniiationes . si v irlules et mi- 
raruln , qu» in individuo probala sunt in proccssi- 
bus ordinariis, comprobanda cssent in aposlolica, 
cum tesles oculati roortui sint, el Dcns, qui ad ali- 
quorum sanotorum invocationcm pcr aliquod tempus 
ingcntia patravit miracula, mox al> iis paurandis inr 
tenlum ccssat. Matltueuccius vero(in pract.ad caus. 
-beatifi et oanonis. tit. 1 , c. 2) convenienliam pror 
ceasuum hoberi, ait,si mortuis oculalis tcstib»is in 
^rdinario cxominatis, aurili in apo»4olico Ci>n.sco- 
tiant. 1, . ■.,.. i. -) 



Digitized by Google 



STNOPSIS LTBRl SECUNOr. 



3. clc. Ycruin scntenlia dc Rnbeis, cum ordinario 
prwtessui vim puri adminiculi tribual, non ost ad- 
miUemla. Opinio Ceparii csset quidcm admittcnda 
socundum jus comraunc, cx quo allcstationcs lcgi- 
tima? in uno judicio rccepta? lidcm faciunt in alio in 
cadcm causa , uti plures tradunt. At cum Sedcs 
Apostolica , pra?tcr ordinarium suum ctiam proces- 
sumcxposcat, in quo iidcm, qui in primo testcs,si 
possjt , cxaminandi sunt, in quo poslulatorcs cxhi- 
bcnt articulos super probatU in processu ordinario, 
ct super abis dc DOVOj si qua? de novo sint; ideo ba C 
scntentia non subsislit. Neque obstant allegata a I 
pario : nam in causis anUquis probata per testes 
oculalos in proccssibus ordinariis conlirmai i possunl 
pcr tcstcs auritos, ac dc publica vocc, ct fama iu 
apostolico; imrao bi in utroque processu admitlun- 
turin causiscasus excepti. Quod miracula vcro ni- 
mis probat; nam juxla ipsum non roquireronlur pro 
canonizalione miracula post indultam vencratio- 
ncra superveiiientia : cxcusandus tamen est, quia 
scripsil antc le^em, qua statuitur, nova miracula 
inter bcalificalioncm, et canonizationem intercedcrc 
debcre. Admittenda igitur est scntentia Mnttli<Tiiccii 
cum his liraitationibus. Prima : si quiddc virtulibus, 
martyrio, aul miraculis nullo modo, vcl non plcne 
probetur in processu ordinario, bene vcro in aposto- 
Uco.ad caosarp suflicict, ct tunc processus ordina- 
rius pro adminiculo cril. Secunda : si miraculum 
aliquod in proccssu ordinario, non vcro in aposto- 
lico probatuni sit, congruentia non subsislit . nequc 
illud beaUUcationi , ct canonizationi oblincnda» pro- 
dcst, uti cruitur ex causa S. Fclicis a CanlaUcio. 
Idem dicendum dc miracuUs, scu signis, et marty- 
rio, ejusque causa in raarlyrum causis. Quod si in 
processu ordinario probcntur actus alicujus virtulis, 
non vcro iidcm , sed alii cjtisdcm virtutis actus pro- 
bcntur in «postoUco, primi nonsunt negligcndi.sed 
vim adrainiculi ohtinchunt, cum in dubio virtutum 
qua?stio fiat de habilibus. Terlia : postiilatorcs , re 
adbuc intrcgra curarc debent , ut in processu ipo- 
stolico lestes oculnti nibint de virtulibus.seudc mar- 
tyrio, ac dc miraculis depodentes. Propterea instjro 
possunt pro conccssione littcrarum remissoriahum 
ad oculatos testes cxaminandos , quorum obitus, aut 
absenlia timeatur. Jamvero si oculatis tcstibus pro- 
ccssus ordinarii concordcnt alii oculati in apostolicp, 
Ucet inhocnliqui >inlctiam auriti, >tal convcnicntin 
otriusque, etex ulroque stinnl juncto proceditur ad 
bcatificationcm, ct canonizalioncm. 

8. etc. Demum (omissis causis casus cxccpli . in 
quibus admittontur vlrtdes, et martyrium , si per 
testes auritos, aut de publica vocc et fama , a?qua- 
liter probenlur in processibus ordinario , et apoiio- 
lico) in causis per viam non cultus, in qttibus direcia? 
prubationes requiruntut, si virtutcs, aut mailynum, 
autniiraciila dircclc, idest per testes oculatos in pro- 
cessu ordinario probenlur; hf npostolico antcm so- 
lum pcr auritos; difficultcr quideni utcrque proccssu* 
conjungitur quoad mitaeufa, nisi Scdes ApostoUca 



dispcnsct, com hujusmodi causa? non sinl necessari.v , 
cl nova miraculasupcrvcrrirepossint : facilitis tamen 
quoad probandas virtutes, si processus apostolii HU 
cilra culpam postulatorum nun fuerit temporc op- 
portuno confcctus, si testes oculati processus ordi- 
narii ntillam patiantnr cxceptionem ct si testcs in 
apostolico proccssu sint ex auditu ab iis, qni vide- 
1 oril : Bi hu emjttl prohationibusunitis absonmn non 
videtur approhari virtutes et martyrium, ul fncturo 
cat in cnusis BB. Hyacinthx-deMarescotlis, et Juan- 
nis dc PradoV 

11. etc. Ad bas autem limitalioncs admittendns 
baec adjuncta rcquiruntur. Primum : ul in cbnp^e— 
gationc sit approbata proccssus ordihnrti valUlivss , 
utin causa B. Uyacintha?suasit Andreas \ r \n 'v.- B- 
dei subpromotor, cui conscntit canl. de Lattraea Ibuih 
3icn!.fom. 4,m>ti. 20, art. 25,§.G, num. liQk). 
Sccundum, ut procciSUS onlinarins compulsalu- sit 
in apostolico , et in loco authcntieo conservatus , ut 
dcejus idcntitate constet,uti advcrtunt MallbaMK - 
ciuscit. et rota? anditorcs,nisi Pontifcx acowpul- 
sationc dispcnsarct, ut factum cst in causa S. A gn« is 
dc Montc Politiano. Tertium : ut tcstcs promal 
ordinarii obicrint , dura conlicitur apostolicus : si 
Cnim Vhreteitt, et ra boc non rrpcterentur, nulla i is 
csslet ailbibcDda fides , sicuti notarunt oard. de Lau- 
ra?a i it.. et alii. Quartum : ut absit 'postulatoriim 
negligentia, qnemadmodum advcrtit Jo. Baptisia 
Botlinius, cnmvicibus FungeretUT promotoris lid<«i 
in causa B. Ilya-intb.T. Aliter enim processus vp0- 
stolici vilescerct auctoritas, si cx postnlatornra ncgli- 
gentia oeulati tcstes in ordinario, auriti dumtaxal in 
apostolico processu, mortuis oculatis examinarentur. 

C VPUT VI. 



H.l*l 'l 

De ordinariontm proeessvum .lingularilate. hoc est, 
an aliquando eorum ope lantum . rt ritra apo- 
stolicum processttm detenm possit ad beatifica- 
tiones e( canomzationes. 

n:i i T ani i •uif\n' : . unr.ntUKf ; u»irvaoiq ,inoit 

1. 2. Beatificationcs .Tquipollcntes ex solo pro- 
cessu onlinario, canouizationes autcni irquipollcnti i 
sine ullo etianj processu fieri non raro consuevcrtint. 
At qtioti ad formales spectat , Molphcsitts {ctmsil. 
kO , n. 21 )', et Contclorius {de Canonis. Sanct. cap. 
5, ni 23) scntiunt, solis ordinariorum protessibus 
lcgitimis proccdi posse ad canonizationes, quod erui 
ctiam possc vidctur ex rausa B. Catharina? Sueciivc 
apud Bolland. [ad 2V Mart. f»*i. 3), tlrattarola 
vcro f* Art. Cvmnir. S. Carolip. I. r. ^.i.sullrn- 
gante P. Opario (m dirrrt. I. •>. r. 19) exiKtimat, 
non canonizntioneirt, sed beaUficntionem solb btS 
proccssibus obtineri posse. 

3. etc. At Sedes Apostolica fere a tempore resor- 
vationis harum causarum consucvil exigere, utpni- 
ressus auctoritate apostolica eonstruantnr ail canoni- 
zalioncm peragcndam, uli ex ejus legibns «instat , 
juxta quas, positis pclilionibus , et onlinariorum 



► 



Digitized by Google 



54 



DK BEATIFICA 1102*6 ET CANOMZATIONE. 



processibus, prajcipercconsucvit, ut construcrenlur 
proccs6Usaposlolici. Et merito, cura ui his «iili ^enl ius 
veritas in\. sUgaxclur. Dccet pra-tcrea Scdis Aposto- 
Ucai dignitatctn, ut iu taulo nc^otio pendeat a pro- 
ccssu,qucm apostohcaacutoritatepluresdclegaticon- 
ticiunt, adhibilis intcrrogatoriis a lidci promotorc 
transnu-M*. Hinc .i «iicto rcservalionis lcmpore nulla 
solis ordinariis processibus absolula cst canonuatio. 
Sanc in causa S. Caroli Borromxi , Ucet postulatorcs 
supplicasscnt , ut solis ordinariis pruccssibus canoni- 
latioticict, lcstcfiratlarola, nou tamcn oblinuerunt, 
ob eam prxcipue causam , quia id crat praetcrcon- 
suetudincin , uU cruilur cx rclat. audilorum rota?. 

»». ctc. Adliuc disputari potcst, an Scdes Apo- 
stolica unquam dispcnsa\erit, ul ad probandum ali- 
qucracausa? arUculum, vcl miraculum, supcr quo 
testcs apostolici nibd dcposucrint, processus ordi- 
narius habcalur ut apostolicus. Disputationis ma- 
tcriamdatcard. deLaurxa cit. asscrcns , niiracuhim 
plcnc probari per solos tcstcs oculatos cxaminatos in 
proccssu ordiuai io, licet compulsato in apustulicum, 
admisso lamcn a PonUficc. ld autcra vcl intdli^i 
potcsl dc casu, in quo omnes tcstes ocnlati sint in 
proccssu ordinario, soli vcro auriti supcr cadcm rc 
in apostolico, \ cl dc ca^ij , in quo icslcs oculaU adsint 
in ordinario, nullus vcro in apostoltpo processu. Pra> 
tcrca sacra congrcgatio in catisa S. Thuribii, et 
aliorum cunccssit : in causa marljTum Gorcomicn- 
sium negavit, ut proccssus ordinarius habcretur 
apostolicus. Attamcn in omnibus his eausis postula- 
torcs polius \identur petiissc, ut proccssusordinarius 
cum aposlolico in ratione ttqualis pmhationis cotijun- 
geretur, quam ut solo ordinario probarclur aliquis 
causa; articulus, aut miracuhim ; dc qua rc saltciu 
duhitari potcst , attento dccreto congrcgationis parti- 
cularis in causa S. Joannis FrancisciTlcgis. Pl 
rea, licct nuiic iu congj^atione riluura vigcal 
opinio dc conjuiictionc utriusquc processus rcspeclu 
ffqualisprohatiiuiis : olim tamcn nonnulhex consulto- 
rihus adhxrcbant scntcnlia?, qupd signata romijii*- 
iionc, procrssus ordinarius vim puri admiuiculi ad 
suminum obtinerct; uUdesumiturex quibusdam actis 
in causisIJlt. Hyacintlia. de Marcscottis,ct Joannis dc 
Prado. At postca inhis, aliisquc c.iiims pr.cdicta opi- 
nio de ulriusque proccssus coujunctiotic in gradu 
aqualis probalioni* oninino rccepta cst. 

9. Ordinarii ilaquc antc appositionem mams 
Scdis Aposlolicx possunt conficcrc proccssus jwper 
noncultu, casuexcepto, fama virlutum, raarljrii, ct 
tniraculorum , ac stipcr his in spccic probationcs ex- 
ciperc. Ili proccssus ritc confccti conjungi possunt , 
dummodocongruunteum apostolicis in gradu xqualis 
probalioni>. Nttnquam tamcQ siLi blandianlur po- 
stulalorcs fulunini , ut dclicicntibus omnino proha- 
Uonibus in aposlolico proccssu supcr aliquo causa; 
arliculo, aut miraculo, ex Puntilicis indulgcntia pro- 
ccssus or.lin.iuus hahcri possit, ut apostoUcus, pro 
btllifirHfonr cl canoniiationc formali. 
inmohuiilio U .eutfnuilifxf tiu#>q ,*w;p uizuj 



CAPUT VII. 

'", i n>*n ,!«'u<f?il iIu.'>iiiii»iLii inwi nii* imtntAfi 

De non cultu . deque nonnullix ad omalutn maferia 
dc non cultu pramittendis. 

1. 2. Proccssu supcr forma virtulnm , aut mar- 
tyrii , ct miraculorum conslructo, polcst ordinaritis 
alium supcr non cultu conficcre. Prxmittendura 
tamcn csl, prxsentcm non cultus malcriam non pcr» 
tuicrc ad cos, qui juxla Ecclesix usttm antc, vcl 
post, aut propc tcmpora Alcxapdri 1(1 itt beatorum, 
aul sanctorum numerum rclati sunt : ncqtic ad cos, 
quisunl in posscssionc cultus immcmorahilis, aut 
altcrius gcncris : scd ad eos, quibus, licct cum fama 
sanctitatis, ct miraculonini mortuis, nullus expresse, 
aul tacitc apostolii a auvtoritatc conccssus cst cultus. 

3. k. Pra?mitlcndum paritcr bos Dci scrvos a 
neminc publice coli sinc auetoritate apostolica possc , 
juxta cd)>. Audtvimus 3e keliq. et Vener SS. Licct 
vcro duhiuin sit . an iu hcc cap. sit vcrbum publice ; 
habctur tanien m caj). Cum ex eo eod. tit. Possunt 
vcn> privalc coli. Si cnim iis vivcnrtbus privalus 
cultus cxhibcri potcst juxia SS. Athnnasium {/. dc 
Virg. num. 2"2, tom. 2 oper.) , flicronymura (in 
Vita S. Paulce) d C.hi ysostuinum (in Act. Apo- 
ttol. hom. 53, unum. 5, fom. 9 opcr.) ; poliyri juic 
potcst cxhibcri dcfttnctis, qiiando in orlis rcgtiare 
pic crcduntur, ct csse nro nobis apud Dcura intcr- 
cessorcs, nti orobant plurimi canonista?, ct iheologL 
quibus cohsccnt ctiam «Jccrcta Urbani > 111 ioferius 
allcganda. 

5. elc. Prxmittcndum dcniquc, cultum dupli- 
citcr dici publicum. Prirao cum palam : sccundo, 
cum puhlica aucloritatc cxhibctur. Sic doccnt IhccK- 
logi prccationcm cssc publicam , qua; nomine Eccle- 
siav abcjus rainislris; privatam, qu^ac a qiiocumquc, 
non ut ah Ecclcsiac ministro, fil. f.um igilur culttts 
sit publicus, si in loco publico,si ab Ecclesia; mini^ir. ., 
si cx insliluUouc Ecclcsjx ponalur ; hinc sccundum 
has omncs signiticationcs prohibilum cssc erga 
Dci scrvos publicum eultum putant ConVcIorius [u'fi 
Can. SS. c; 22, nu. 7) et alii. Publiciim \cro alii 
intclligunt, qui nomine Ecclcsiae, vcl ix cjus insti- 
tuti.itit; ponitur : pri\alum autcm, qui non cst hujiis 
eencris, licct in loco publico Dci scn is impendalur. 
lla?c scntcnlia magis congruU rationi, ct dccrctjs 
Crbani VIII. Rationi quidcra, quja sihcet pium 
virum vivcntcm in loco publico colcrc , mullo inagis 
cundem dcfunctum. Dccrelis vcro, quia inter arlt- 
culos, inscrtos formulxhttcrarum reraissorialiura in 
gencre , disscrilur dc magno populorum concursu a,d 
scpulcrum scrvi Dci ad hunc oh sanclitatis famam 
publicc vcncrandum, quihus consonant posilioncs 
inlcrrogatoria; fidci promotoris. Cullus crgo non 
cst diccndus puhlicus , licct in loco publico pusiluf. 
Alitcr non possct prohari cclebritas scpulcri scrvo- 
rum Dci, qua: tamcu plurimuin in his causis altcmli 
solet. Immo ahsUncndum cssct a commissionc Lnqui- 



Digitized by Google 



STNOPSIS UBRI SECUNDl. K& 

aitionis io genere ad probandam famam sanctitatis, sanctitate non constabat Gennadius patriarcha Corv 

tit advertunt Ceparius (m dir. /. 2, c. 7 ) et Mat— stantinopolitanus apud Raynaldura ad an. 145S 

thacuccius (m pact. qu. proam. e. unic. nu. 25). Grxcos acriter increpavit, qui lamquam sanctol 

8. His cobaercnter, dc cultu cx Ecclcsiae institu- colebant Palamam , ct Epbesi Marcum. Synodns 

Uone solisbcatis, aql canooizatis pra?stando,cxpli- Carnotcnsis anno 1526 districteprobibuit, ne in— 

candus cst loqucndi modus, quo Pontiliccs in pluribus cognili ullius sancti imago erigerctur. Plura hac de 

bcalilicationuro brevibus, ct in bull. canoniz. lo- rc slatuil ctiam Tridcntinumsess.25. Dcmtim S.Ga* 

quuntur quoad facullatcm , ct p.Tceptum privatim, rohis Borromams sub humo sepeliri jussit corpus 

ct publicc colcndi bcatos, atit canonizalos. Praedi- cujusdara, dc cujus ossibus manare liquor ferebatur ; 

cttm nihil vcl quoaddcfuncti sanctitatcm, vel quoad 



ctom cmm pnvalnm vcncralioncm quisquc jtirc suo 
adhibcrc potcst cliam crga non bcalificatos , nequc 
cancnizatos. 

9. 10. Dicunt alii , quod sicuti po?nitcntia alia 
esl publica, ct solemnis, alia publica tantum, alia 
prirata; ita cultus alius est pnvatus, qui a persona 



ipsum miraculum comperissct. 

6. Summorum Pontificum,etpraesutum Ecclcsie 
vesligiis institcrant viri religiosi. S-. Vincentius 
Fcrrcrius diu laboravit , nc ageretur fcstum cujus- 
dam S. Oricntis. Opera FF. Praedicatorum, et Mi— 



privata modo, ct in loco privato ; alius publicus, qui nortim dispcrsa fuere ossa Arnaldi haerelkt Albi- 

{tublicc, ct in loco publico, sed a privato ; alius so- gcnsis, ct cujusdam homtcidae, quae per annos 16 
cmnis qui juxta Ecclcsiae mstitulioncm, approba- cultum obtinucrant. Similia contingerunt 



circa cor— 



tasquc caercmonias ponitur. Addit P. Ccparius cit. pora Guidonis a Lacha, et aliorum : namjtrxta sacros 

quod sicuti dantur actus latria , et dulia communcs, canoncs advcrsus hacreticos etiam dcfunctos proce— 

solo intemo scnsu distincti , ila cultus publici , ct pri- ditur,eorumquc ossa comburuntur,uli pluresdocent. 

vati dantur actus cxterni acqualcs, solo agentisanimo Praclercainquisitio ValentiaeamovhcultumFrancisci 

distincli. Indc concludunt, nullojureprohibitumessc Hicronjrai Samo; cujus acta ad congregationem 

erga Dci scrvos privatura , ct publicura cultum, sed riluum missa , ct inquisitioni romanc tradita in 

aolum prohibitum cssc solcmncm. Aliter sequcrelur, hujus arcbivio extant. Demum,omtssis aliis pluribus 

imposstbilcm forc probationem fama; sanctitatb,sc- exemplis, congregatio roraanao universalis inquisi- 

pulcri frcqucnliae, poputorumquc devotionis, ut tioniscoram Innoccntio XI 27 Jun. 1680 decrctum 

supra monitura cst , et inter alios fuissc proscquitur vicarii gcncralis Cassinensis, qui cullum asserti 

Penia disscrcnsdc cultuluncscrviDeiPhilippiNcrii. anachorclaiJoannisCalaapprobaveriUircumscripsit, 



cjusquereuqtiias, imagines, ctetcraque aanctitatis 
indicia scvere prohibuit. 

CAPUT IX. 

• .. 'i 

De moderatione cultus erga non beatificatot, nee a 
Sede Apostolica canonixatot. . . 

1. Missam celebrari non posse in bonorem noo- 
dum canonizati , nccdum bcatificati a Stimmo Pon- 
tifice, docuit Augustinus Triumphus (de pot. eccl. 
apttcl Platloam m ejut vita , et alios. Urbanus V in qu. 14, ar. 5). Card.Bellarminus (controv. to. 2, /. 1 



CAPUT VIII. 

Dc diligentiisadhibititpoitreiervationcm cautarum 
bcalificationit, el canonisationit Sedi Apottolicat, 
ne cultut iit prattarelur , qui eum mmime me~ 
rebantur. 

1. etc. Bonifacius VHI corpus Hermanni apud 
Ferrarienses pro sancto culti coraburi , ct in ejus hae- 
resim dili^cntissimc inquiri jussit, uti Tiderc est 



suis litteris apostolicis ad archiepiscopum Ravenna- 
tensem, eiusquc suffraganeos cultum F. Jacobo a 
fratribus Pracdicatoribos, et F. Francischino ab 
ercmitis S. Augustini a Jhibitum abrogari stricte prav 
cepit. Idem in aliis litteris ad episcopos ducatus Bri- 
tanniae, amovcri jussit cultum, qui Carolo de Blcsio, 
scu dc BloisBrilannixduciinillisregionibuseshibc- 
batur. Hunc in bcllo adversus Joanncm de Mont— 
fort obiisse, et inquisitioncm in cjus vitam , et mira 
o V et 



cula sub UrLan 



Gregorio XI habitam fuisso 



de SS- Beatit. e. 10) cum communt theoiogorum 
sentcntia docet , non possc in honorcm nondum ca- 
nonizati erigi templa et altaria, nequc celebrari 
sacrificia, aut puWica fesfa , neque reliquias in tem- 
plo constitui publice honorandas : licerc tamen cum 
crcdcre , ct vocare sanctum , sed non ut canoniza- 
tum : liccrc eum invocare coram atiis, ejusquc ima- 
ginem extra templum, ejnsque reliqnias coram aliis, 
dumraodosine scandalo fiat, vcncrari. Harcdispli- 
cucrunt Penia; rotaa autlttori, cui Bellarminus tpse 



rcfcrt Andrcas du Chesnc (m hitt. domn. de Ca- rcspondit apud Pignatellum (contuh. 38, to. 5). 
itillon. p. 227). In sanctorum vcro album fuissc re- 2. 3. Viros cum faraosanctitatisdefunctosprivate 

lalum deducitextcstamcntoJoannisde MontcBason ; coli, invocari, ct sanctos appellari : eorum imagines 

sed sinc fundamento, cum dcsit diploma canoniz. ct radiato capite in ccclcsia, scd non super altari col- 

obcst praedictum brcve Urbani V. locari : ad eorum sepulcra tabellas, et dona deferri, 

5. Simon de Cramando cpiscopus Ptdaviensis in ac luminaria accendi : dic annivcrsaria pcculiariter 

synodo provinciali sub anathemate prohibuit venc- taetari , ab operibus vacarc , niissam soicmnem de 

i,de quorum sanctissima Trinitate cantare , de eorum virtutibus 



Digitized by Google 



rt : nomina fai litaoiis parUcularium ccclc- 
siarumreceascre, eorum eliam rcs gcstas a probis 
viris scriptas statimpost obitum in luccm edi possc, 
senlit Molphesius (fo. 2con*i7. 4o) suam seotentiam, 
excmplis» el ratione comprobans. Ha?c tamen antc 
decreta Urbani VllIaMolphcsioscriptaimpugnavit 
Castellious {de eert. glor. SS. e. i y punct. 2) qui 
post dicta decrcta scripsit : quoad exerapla a Mul- 
phesio allegatacontendit^inlercessissc ccclcsiaslicam 
auctoritatera,qua?scmpernecessariacstad non beali- 
ricalorum cullum. Verum cum roLae auditores in 
relat. caus.SS. FranciscsRamana!,Andreai Corsini, 
aliorumqiie plurium pro astruenda corum sanctitatis 
fama , usi sint argumentis dcsumptis cx actibus a 
Molphesio perpcnsis , ct ex aliis majoris momcnti , 
ut quod missa, et officiom proprium celcbrarcntur : 
imagines cum diadcmate supcr ailari colcndac expo- 
ncrentur; et alia, qu« pubiicum, ac solcmncm cul- 
tum pr«seferunt:proptcrea nonnulli cxislimarunt, 
cosdem auditores, vel plerosque ex bis actibus ad 
cultum privalum rctulissc, vcl sensisse, aliquando 
permitti posse, ut sine Scdis Apostolica; auctoiitalc 
aliquis actus publici cullus non beatificato , ncquc 
canonizato, sanctitatem tamco , et miraculis cclebri , 
exhibealur. 

4. Vcrum tamen sequentibus proposilionibus res 
tota absolvi posse vidctur. Prima est : Pontificcs 
statuerunt, ne publicus cultus non bcatiGcati* , aut 
canonizalis defcrrctur , indicaloa aulem actus ferc 
omnes pro publico cultu hahuerunt : quarc scrvis 
Dci impendi non potuerunt. Patcl : nam Pontitices 
aliquem beatitatis honorem servi Dei indulgerc vo- 
lcntes f praedictos actus pcrmiserunt , adcoquc illos 
tamquaui cultum publicum, agnoverunt. 

5. Secunda : congregatio rituum his Hrmiter 
inhsesit, uti probant ejus indulla/et relationes au- 
dilorum rot« in ea examinaUe. Praterca anno 1609 
a.choru ecclesia? monastcrii S. Lconardi imagincin 
card. Monopolitani amoveri jussit , eo quod imagi- 
nes dumlaxat sanclorum rctinendx ibi siiil. Imagi- 
nem quoquc S. Andre* AveUini,nondum bealihcati, 
ab ejus sepulcro repulit anno t6l2. Sccrelarius 
dcmutii cjusdcm coiigrcgationki a Castciiino iutcr- 
rugatus, rcspondit , cam sa;pc dcclarassc, non licerc 
eino ejus auctoritatc accendcrc cereos, aiit id gcnus, 
alia cfficere ad sepulcra scrvorum Dei, qui uonduiu 
bcatiiicati aut canonizati sunt. 

6. Tertia : Sedcs Apostolica nonnullos intcrdura 
tolcravit actus publici cultus crga non bcaliiicalos , 
ct canonizatos, scd potissimum ob antiquitatem , ac, 
scicntiam, et loleranliam ordinariorum , vcl quia 
iotruducli fucrant ob ccrtam famam sarictitalis , ct 
.roiracula, ut cx quibusdam causis cruilur. 

7. Quarta : subsccutis temporibus scdcs Aposto^ 
Cca antiquinrcs leges, qua» crant tolcranUac conlia- 
riae, iuslauravit, ct novas condidit dc modo colendi 
non bcatificalos, nequc canunizalos, uli dpceptionis 
periculum avcrlmrlur, queuiadmodum.uouuuili fa- 
cicudum essc pnvnolavcrant. 



DE BEATIFICATIOXE ET CMUNIZATIUNE. 

CAPUT X. 



De his aua gesta tunt tempore Clementis VHJ et 
Pauli V cirea cultum exhibendum. 

1. Quamvis iuxta sacros canoncs solum privatnm 
cultum servis Dci cxhibere liccat , cujus actus cx t 
consuetudinc Scdis Apostolicx ab actibus publici 
cullus dignosci possunt ; lamcn ad dirimendas con- 
trovcrsias, et ad modum de cullu slalucndum, novaj 
leges ncccssariie fucrunU 

2. Clcmens VIII aggressus esl hoc opus, el con- 
grcgationccoramseconvocata dic25Novembris 1(502 
de cullu,tunc scrvis Dci Philippo Ncrio, Ignatio 
Lojola», Carolo Borromso, aliisquc nondum bcaUfi- 
catis, nequc canonizatis pra?stito, disscruil ,'cardi- 
nalium cxposccos consilia, ut talis consuctudo c\— 
hibendi scrvis Dci cullum sinc Sedis Apostolica? 
auctorilatc tollcrctur. Cardinalcs rcmcdia aliqua 

. proposucrunt, qux quidcm omnia fuse describuntur 
in codicc ms. archivii S. Marise trans Pontcm. 

3. P. Ceparius tn suo directorio canonis. (par. 2, 
c. 5) rcfcrt, honorcs, qui tunc didis scrvis Dci rcd- 
dchanlur, impugnalos fuisse a magni nominis viro, 
et inde factum essc , ut ah aliis non sine scandalo 
dcridcrcntur : idco Clcmcntem VIII mcmoratam 
congregalioncm instituissc , cui cardinalcs septem- 
decim , nonnulli diversorum ordinum thcologi , ac 
sccretarius congregationis rituum ,interfucrunt. 
Subncclit mcmoriale vel a Papa confcctum, vcl ipsi 
ab alio prescntatum , in quo viginUqualuor dubia 
dccultu scrvurum Dei,id est, quoad obitum corpora, 
scpulcrum , elogia, appellationem, imagines , reli— 
quias, miracula , aliaque hujusmodi proposita legun- 
tur, cx quibus remedia adhibcri possent,ne facililate 
nimia homincs bcatificarentur, ac judicium ,Sedis 
Apostolicx incanunizaiidoprxvcnirelur ; neve insi- 
gnes sancUtate viri merilis hunoribus privarenlur. 
PonUfcx manu sua addidcrat, nollesc agcrc dc iis r 
pro quibus prxdcccssorum diplomata cxtarcut, aut 
ab immemorabili tamquam bcali coleruutur. 

■ k. ln roanuscripto archiviiS.M^aria: lrans Ponlern 
acta duarum subindc congrcgationuro, cardinaUum, 
ct consultorum.qui iffis intcrfuerunl, nomina, corum-. 
que scnlcntio! dc controverso cullu, et quo urdine 
locuti fticrint , rcferunlur. Scribit autcm Cepar^us 
ciU theologos ad congrcgationcm admissos loculos 
fuisse gcncjralilcr dc obscquiis, quaj licilc Dei sc r\ is, 
prajsUiii jm^suiiI, omissa rcs ponsioiic ad dubia, quaj. 
Pontifex proposucrnt , el super, quibus postea uoii- 
nulli thcolugi , cl canonislx traclaUis vario^ edidc- 
runt. Ponlifex vcro quieslionibu» silcnUum im- 
posuit. 

5. ctc Paulus V disputalionem rcsumsit, ul con- 
sUit cx codice 3720 bibliotheca: Vaticana:. I^ou- 
nulla dccrcta cundidit , testibus CasteUino ( de ctrt. 
glcr. SS. c. 2, punct. 20), Molphesio (coiui/. Yo, 
«. 70) ct rotac auditoribus in relat. caus. S. L,<y - 



Digitized4Dy Google 



•"S1N0P5ISLIBHISECUNDI. ' ! tf 

tani. Boldi tlus quoque*( obter. de coemet. SS. Matt. brevi anno 1634 decrcla confirmans addidit, causas 

/. 1, e. k'3) mcmorat bujus Pontificis edictum, nc non csse incboandas, nisi confecto proccssu dc non 

pcr Urbem fiercnt, aut collocarentur in ecclesits cul:u scorsnm ab altcro proccssti supcr fama saneti- 

piclurr , ncve quidquam super viarum publicarum talis, tirtiitum, ct miraculorum, ct nisi acccdat 

muros pingcrctur sine card. vicarii, aul vices gc— scnlcntia jndicisordinarii, vel dclegati supcr obscr- 

renlis pcrmissu. De his Pauli V decretis nil rcpcri- vantia dccreforum; processus vcro non cssc aperien- 1 

tur apud P. Ceparium, iicct usquc ad pontificatum dossiuc liccntia Pontificis. His concordant dccrcta 

Urbani VIII vixerit, ut colligerc est ex monumentis gcncralia. 

arcbivii romani Socictatis Jesu. Attamen in suo di~ 5. Pra?tcr cultum vctuit, nc imagincs scrvonim 

teetorio (par. 2, c. 9) monita nonnulla reliquit Dci cum laureolia, aut splcndoribus pingcrcntur, 

quatenus futuris tcmporibus ca resumerentur , de aut sic pictae rclinerentur, ncve in altaribus pnhlicis 

Suibus sub Clcmcnte VIII silcntium factum erat. vcl privatis , etiam sinc ejitstnodi insignibus appone- 

looet viddicet non essc scrvis Dei nondum canoni- rcntur. Ilinc congrcgatio rituum 11 Jan. 168! 

xatis praeslandum cultum , solis canonizatis debitum ; jussit colligi imagincs F. Pauli Jnstiniani aurtoris 

pluribus tamen dc causis non esse nimis cocrccndum congrcgationb Montis Coronac Caraaldiilcnsiutn , 

cullum scrvorum Dci, cum fama sanctilatis occum— cum laurca, ct titulo bcati impressas sinc Iiccntia; 

bcntium : ncc facile quidquam immutandum dc scripsitquc P. Majori Montis Coronae Ncapolis, ne 

anliquis in Ecclesiam receptis cousuctudinibus, ct a molcstarent monachom ob cas imagincs dcnuntiatas. 

populo iu corumdcm vencralionc scrvalis : in hoc \ \ < rcfertintur ad ostcndcndam congrcgationis cn- 

non esse adlubendum consiUum eorum , qui privalo ram pro obscrvantia decrctorum gcneralinm, non nd 

magis animi afleclu , quam ratione ducunlur. Pra> inurcndam notam serro Dci Paulo, nec Angustino 

tcrea, si dc cullu scrvorum Dci itcrum agcretur, Eiori Camaldulensi , qiri cjus ritam edidit cum ap— 

indicat, quid statuendum csset quoad eorum vitanj pcllatione beali. 

evulgandam, imagincs, anniversarium dicm, ct 6. etc. Vetuit praterea lrbrorum , quibus conti- 

sepulcra. Cuncta reUnquit S. R. Ecclesiie judicio, ncnlur virtiites, martyrium, rcvelationes, et miraeula 

addcns permittendam csse privalam populi dcvotio- 'scrvorum Dci , impressioncm sine ordinarii appro- 

nem, tolienda vero, quac pubUcitatem, et soKmni- "hatlonc , qui hac super re thcologorum, aliorumqne 

tatem redolent. Et his infexri posse vidctur, dccreta -consilio uti, Sedcm Apostolicam de ncgotio instructo 

Pauli V nequc promnlgata , ncque ad cffectum pcr- ccrtiorem rcdderc , ejusqae responsum expcctarc 

ducta , nequc cx iis cultui scrvorura Dci salis provi- tcnctur. Sedcs aulem ApOstolica hornm opcntm revi- 

sum fuissc. Quamobicm prxtcr Itoraanorum Ponti- sioncm vcl committit tidci promotori, jtixta dcrre— 

ficum moremin dccretis trbani V 111 nullafitcorum lum congrcgationis ritunm 17 IVorcmb. 1674, vel 

meuUy. , coiigregationis.quir acccpta relatione MicujlU (hta- 

lipcatorii, si facultntcm imprimcndi tribnat , loco- 

€APUT XI. ntm ordinariis decretorum obscrvartiam injungit 

juxta ejusdem dccrctttm 3 Jun. 1638. Farttbas 

De tununi pontificit Urbani VIH dccretit. _cliam non conceditur, nisi auctor initio ctfini opcris 

addat quasdam protestalioncs : cadcm vero Sedis 

1. etc. Potarunt nonnuUi, Urbanum VIII scandalis Apostolica: approbatio majorcm vim non addtt qttoad 

superioris satculi pcrraoUim promulgasse decrcta gc- beatificationcm , et canonizationcm , ut constnt ex 

neralia de cultu servorum Dti nequebeatificatoriira, dccrelis gcneralibus. In protcstationc initio operfs 

neque canonizatorura ; scd cx dictis initium hujuscc apponenda auctor profitcri dcbet, omnia a se in libro 

rei Clemcnti VIII prugrcstus vcro Paulo V tribucn- rcfata, aCcipienda cssc, nt ca, qoa? onctnritatedum- 

dus. Urbanus itaque, rc in «ongrcgalione inqiiisitio- _ laxat humana, non divina catholica? Fcclesia', aut 

nis anno lGSadi&CUSsa, rultum crga non bcatilicatos, " Scdis Apostolica? innitttntur. Inprotestatinne vero, 

nequo canonizatos a Sede Apostolica dccrttis suis qum in fitic. libri addenda est, prftfiteturobcdicntiimi 

prubibuit , ideoque corumdcm scrvorum Dci imagi- pra^dictis dccrctis, asscrilque se cuncta proponerc, 

ncs slatim ab llrbis ccclcsiis amolx fucrunt. Quin non ul a Scdc Apostolica approbata, sed tamqtiam 

etiam in remotissimis regionibtts dcbita obedicntia bumanam historiam, ner velte ctiltum alictti arro— 

iisprasstitaest, ut constatex vita SS. Itosa? Limana;, gare, vel fatnam sanctitatis inducere, aut gradum 

ct Francisci Solani. Quanquam autcm ad tollcndam ad bcaUlicationera , ct canonizationcm faccrc, sed 

ignorantiaminsertnfuitclausulautdccnlumafiixtim omnia in sUo stalu rclinquere. 

ad valvas basUica? V r aticana; , et in acic (]ampi Florae ' 10. 11. Prohibuit insttpcr, nc ad sepnlcra srrvo- 

Labcrctur, tamquam iinir.uique inlimalum; nibilo- rtira Dci lumina acccndercntur, aut votiva» tabella? 

minus oxemplaria ad cpiscopos missa fucrunt , in stispcndcrcntur. Oblatas autcm cttstodiendas csse in 

propriis dio?cesibus prumul^anda , itt cruilur ex loco ab ecclcsia sepjirato dcclaravit : et merito, ut 

epist. card. vicarii ad card. Dorromxura arcbicp. nbusus cx nna parlc lollerentnr, ex alia vero mlra- 

Alcdiojanen. rclata in libro inscripto Florcs dircrtn- culorum mcmoria non inlcrirct. TJominc loci ab 

rii inqvhitorum pag. '»31. Idcin Pontifcx spcciali ccclesia scjuncli , comprehcnditur ctiam sacrarinm 



Digitized by Google 



dummodo consmalio sit ab omni cullu remota, ut 
firmant ipsa dccreta. # 

12. Trcs itaque actus praccipuc prohibcntur. Pri- 
mus rcspicit imagincs , quarum rctcntio in altari 
ycncrationcin, laurcoUc vero bcatitudincm signifi- 
cant,juxla Pignatcllum [consult. 208, n. 6,fo. 1, 
et consult. 47, n. 2, to. 4). Laureolarum nominc 
circulus lucidus circa caput intelligitur , qui ct dia- 
dcma appellalur, de uuo card. Albitius ( de inconttan. 
in Fid.uar. 1, cap. 40), Ciampinus {vet. monin.to. 
\, c. 14) ct alii loquuntur. Antc dccrcta cx nimia 
tolerantia imagincs scrvorum Dci ctiam cum diadc- 
matc pict», in ccclcsiis retinebantur . scd cum hacc 
publicum importarent , Urbanus tolerantiam abro- 
gavit. 

13. Secundo : quoad librorura dc gcstis scrvorum 
Dci cdilionem nonnulla constituta fucrunl ad avcr- 
tcndos abusus, nc in cvulgandis miraculis Gctio irrc- 
pcrct. Stalutum cst, bos libros, licct approhatos, 
non babcrc majorem, quam antea, probationis vim 
rcspcctu bcatilicationis, ct canonizationis, ne pra> 
lendcxctur, non rcquiri ulteriores probationcs cx 
processibus, quod cst absurdum; nam ct processus 
nccessarii sunt, ct cactcris cxcmplis omissis, licctscx 
cardinales testati fuUscnt veritatem corum, qme in 
vita S. Pbilippi- Ncrit cuntinebantur, lestibus tamcn 
concordibus comprobanda fucrunt ad cjus beatifica- 
tionera ct canonizationcm., 

14. clc. Dcraum votivarum tabellarum suspcnsioni 
favcrc \ idcnlur nonnulla cx vcteri Testamcnto, ut, 
tburibula Corc in laminas producta, ct jussu Dci 
aflixa altari (iVum. cap. 16). Serpcns aencus in 
lcmplo Salomonis usquc ad Ezcchiaj tcmpora serva- 
tus, ct alias hujusmodi. Traditur ( ut ad nostra 
rcdeamus) in scptima synodo ( act. 4 apud Hard. 
tom. 4 ) , mcrcatorcm Antiochcnum , a damionis 
vexationc S. Siraconis Stylita: liberatum hujus adhuc 
vivcntis imagincm in vestibulo a?dium suarum po- 
suissc, idcraquc Ronuc fccissc artiliccs, narrat Thco- 
dorctus. Vcstes pucri c submcrsionc crepti intcrces- 
sionc S. Hyacinlhi ad hujus sepulcrum appcnsas 
fuissc rcfert F. Scvcrinus dc Cracovia tn ejut vita. 
Similia babcntur in proccssibus supcr canoniz. 
SS. Thoma: dc Aquino, ct Antonini, ct in vita 
S. Catharinas Sencn. Praeterca in quibusdam rela- 
tionibus rota? , ct bull. canoniz. cx his tabcllis fama 
sanctitatis, ct populorum dcvolio dcsumitur. Acccdit, 
qnod plures thcologi, ct canonista; nunlii apostolici 
ad Ilispanias jussu congrcg.iti uflirraaninl, appcndi 
possc tidclium voliva ad scpulcrum scrvi Dei Simonis 
de Hoxas, ut in proccssu lcgitur. Hinc iu dccrctis 
Urbani non absolulc vctita , sed cum dictis modifi- 
cationibiis pcrmissa cst dicta tabellarum «uspcnsio, 
ut notat card. Albitius cit. Lumina accensa ad sepul- 
cra servorum Dci, quid significent, explicat Baldel- 
lus ( 77»eo/. mor. tom. 2, /. 3, disp. 13. w.) , addens, 
quod licct non sit publicus cullus, tamcn, nc quis 
dcciperctur, ca putans ibi poni auctoritatc publica . 
rccte prohikcri potucrunt. 



DE BEATIFICATIONE ET CANONlZATlOFfX- 

CAPUT XIL 



DenonuUisexpheationibusadprcBdicta Urbani VIII 
deereta, deqtte nonmtllis anasstionibus ad r* 
funus et sepulcra, qui i 
pertinentibus. 



1. ctc. Prima quacstio cst : an clogia bcati, vcl 
sancti apponi possint libris contincntibus vitas non- 
dum beatificatorum , nequc canonizatorum ? Urba- 
nus VIII occasione supplicis libclli, qucm vicarius 
gcncralis Capticcinorum supcr hoc cxbibuit con- 
gregalinniinqui5itionis, statuit 5 Jun. 1631 admilti 
possc cjusmodi clogia, si supra morcs, ct opinionem 
cadant, cum protcstationc inprincipio, qnod his 
nulla ab Ecclesia Bomana adsit auctoritas : non vcro 
si supra pcrsonam cadant. Hoc dccrctum omncs 
casus, ct ordinarios omncs comprchendit, eique co- 
hicrentcr Urbanus anno 1640 pcrmisit P. Philippo 
Alcgambc Socictatis Jcsu , ut catalogum scriptorum 
Societalis cjusdcra imprimcrct, quanquam eorum 
nonnullos in codcm sanctos nuncupct , quippc in 
pra:missa! protcstalionis scquelam sanctitas supr* 
morcs tantum, ct opinioncm cadit. Immo congrega- 
tio rituum 10 Dccerobris 1729 in causa servi Dei 
Lconardi fundatoris congrcgationis Matris Dci rc- 
spondil, non advcrsari non cultui inscriptionem 
publico in loco positam : obiit Romce non sine ma- 
gna sanctitatis opinione. Cum vcro nomcn bcati 
( multoquc magis sancti| pcrsonam dcsignare videa- 
tur, illud abradi jussit, ideoquc vcluit, ne vila ser- 
vorum Dci Lrsulae Bcnincasae, ct Hippolyti Galantini 
sub titulo bcatorum vulgarcntur. Ad bacc , impressa 
Bomac circa annum 1701 imagine P. Francisci 
Scuderi tcrtii ordints S. Francisci cum elogio, quod 
virtutibus usquc ad obitum clarus magnam sancti— 
monia famam consecutu* e*»ef,mota fuit controvcr- 
sia, an elogium hujusmodi Urbani dccrctis adversa- 
rclur. Vcrum F. Bonavcntura a S. Elia ejusdera 
ordinis in thcologica disscrtatione strpcr hoc editu 
non advcrsari tum ratione , tum cxemplis ostendit. 
Subscripsit promotor fidci cum pluribus consultori- 
bus congrcgationum rituum , sancli oflicii , ct indicis. 
At si rcs in congrcgationc rituum discussa Atisset, 
fortassc correctum fnissct elogium , uti corrcxit clo- 
gium scrvi Dci Caroli a Setia, quod sepulcro inscri- 
ptum crat in ccclesia S. Francisci trans Tibenm in 
Urbc. In causa vcro servi Dei Petri Canisii, et alio- 
rum, cadcm congrcgatio censnit , elogia non repo- 
gnarc non cultui, cum mores, et famam respicerent, 
non personam. 

5. Sccunda controvcrsia fnit de martyris tttulo 
adhibendo in libris, in quibus de personis in fidci 
odium occisis agitur. Supcr hoc congrcgalio inqui- 
sitionis anno 1658bisdccrevit, perroitlendumnomen 
martyris in casu cxprcsso, dummodo sohta; protc- 
slalioncs apponantur, ctauctor exprimat, se non in- 
tcnderc, ut in vim suorum scriptorum is, dc quo 



Digitized by Google 



SiNOlSISLIBRl SECLNDI. 

agit, pro mnrty rc habcatur. Subdit BaldelliU t it . ex- 
cusas sajpius fuissc Romac cura superiorum facultatc 
liltcras lndicas supcr marlyrio religiosorum sui 
ordinis , ct aliorum cum protestalionc sulum ioitio 
libri apposita. Concordant dclibcraliones coogrcga- 
tionis rituum. Jussit enim 7 Novcmb. 1626 cx 
martyrum Japponcnsium imaginibus in conventu dc 
ara Laeli deleri inscriplionem , quod a rota audito- 
rio declarati eutnt martyret. In causa vero servi 
Dci Rodulpbi Aquaviva; , et aliorum censuit , non 
repugnarc non cultui 

fidei odium occiti. Prima eniro.et non secunda^os ha- 
bcndos, ct coleodos csse lanqtiam roart jres, indicabat. 

6. 7. Tcrtia resptcit protestaUoocs. Has principio, 
et fini librorum appositas sufficerc ad corum cditio- 
acula in iu 



tur de corporc S. Francisci Assisien. et aliorum ; si 

oraliones funcbrcs de eorum geslis habeantur, uti 
eas liabuerc S. Bernardus, aliiquc; baec paritcr nc- 
quc publicum prxsc ferunt cullum, ncquc decrelis 
Urbani, aliove jure probibcnlur. Si cnim principum, 
aliorumquc virorum, in aiiqua scicnlia, aut arto 
cxccllcntium laudes in eorum funerc celcbrantur , 
potiori sane jurc crga Dci scrvos id liccbit, si tamcn 
conscnlanea servetur modcratio. 

11. ln cujuscumquc scrvi Dei obitu non sunt rc- 
arc non cultui inscriptionem, quod ettent in gularitcr omiltenda consucta Ecclesia; officia pro 

dcfunclis, nisi Dcus aliLcr revelct, ut fcrlur dc fu- 



, qum miracuia in its contenta coram ordinario 
comprobcnlur, colligitur cx decrcto congrcgationis 
inquUilionis 2'iJIaji 1668 etex card. Albitio dt m 
const. in Bid.part.,\ y c.ult. n.204. Cum enim Urba- 
nus VlUcoosUluissct jic libride gestU,miraculis etrc- 
vclaiiotiibus servorum Dei cvulgarenlur , oisi de 
tbcologoruroconsiUo illosordinariu$approbassct,idco 
congrcgatio inquuitionis ail, ad librum, non ad rai- 
racula in eo expuuta approbationem esse referendam. 
Alberlus episcopus Tarvisinus post obitum saocli 



ncre B. Albcrti, ct S. Thoma? Cantuarien. Pcrsoluta 
sano fucrunt in funcrc SS. Dominici, Francisci, 
Anlonii, aliorumque, qucmadmodtim apud Surinm 
legitur, et ex aclisconcibi IlLugdunen. patet. Di- 
clum Innocculii 111 M cap. c. m. Martha de celebr. 
Miss. injuriam martijri, qui orat pro martijre, in- 
tclligendum est dc martyrc vindicato. Quod vcro ih 
obitu scrvorum Dei vestcs atras consanguinei non 
sumant, ut dc B. Hclcna Ulinensi dicitor apud Bol- 
land. ad 23 Apr. id non officit non cultui, cum 
harum vestium usus non sit ab Ecclcsia pr«3cri- 
plus. 

12. etc. Sepulcrum servorum Dei esse possc spe— 



Parisii BonomeosUcuravit, uthnjus vita, antea exa- cialc, etconspicuum.affirmaruntGatldnius [tract. 1, 

minatatestibusfidc dignis adbibilis, ederetur. Vit» qu. \,tract.% dict. 1), aliique thcologi. Sane corpora 

sanctorom hoc modo edita?, magnam haberent fidcm servorum Dci, vcl in sepolcro scparato , vel in capsa 

in causis bentiftcationis, et canoniiationis : sed cum aliqua, in communi scpulcro col|ocanda,cum eorum- 

Urbanus solam fidem hisloricam iis permiserit, pro- dem nominis inscriptione sepeliri posstmt sinc pu- 

pterea approbatio, ab eo prsscripla, noo praerequi- blici cuhus nota, et sinc juris communis, aut decre- 

rit demonstrationem veritalis eorum , quaj invita torumUrbanitransgrcssionc,utrcsponditeongregalio 

servorum Dei narranlur. Historias de virtuUbus, ct rituum in causa Ludovici dc Ponte , ct aliorum, ct 

martyrio a contemporaneis auctoribus (idc dignis ita scpulta fucrunt corpora Scraphini de Porrecta , 

conscriptx,auctorilatemhabcntincausUsolumcasus ct S. StanUlai Koslka?. Immo Pignatcllus {consuit. 

exoepU, non in ahis per viam non cultus proccdcn- 15, n. 21, et consult. 189, tom. 1) ct alii scparatam 

ubus. 8cpulturam Iaudant, ne dc idenlitatc corporis dubi- 

8. etc. Quod ad alios actus spcct.it . dc quibus tari deinceps possit. In causa sanc B. Hyacinthse de 

disputatur, &n ad publicum cultum rcfcrcndi sint. Marcscoltis promolor fidei opposuit, illam in cora^ 

Quanquam io funere servorum Dei aliquando ex- muoi sepulcro fuisseconditam, adcoque non constare 

traordinarius fial popolorum concursus , cadavcr a de fama sanclitatis in obitu, ct post obitnm. Quamob- 

magnalibus defcralur, mulU catervaUm manus, et rcm noo sine magno labore ab cpiscopis, qui con- 

pcdes osculentur, gestaquc picluris cxbibeantur; fecto processu septtlcrum aperucrunt, nonnulla ejus- 

luec tamen omnia , si ex sincero devoUoois afiectu , dem ossa discrota fucrunt. Statuit prxtcrea S. Pius V 

seclusa industria , prodeant, et a picluris absit quid- ( Const. 9 , § 6 Bullar. nov. tom. '» . Par. II), ut se- 

quid admiraculumreferri possit,privatumdumtaxat pulcra supra terram inccclesiiscxistentia , amoveren- 



cullum important, ncque Urbani decretis repugnant, 
uU de cadaveris dejalione respondil congregaUo 
rituum in causU scrvorum Dei Bcrnardi a Corleonc, 
et Alphonsi de Orosco; ac de osculis affirroant Bona- 
cina (tom. 2, ditp. 'i,qu*tt. 1, pun. 2, n. 2], ahr- 
que. Sane Ulos actus in funerc, ct translatione 
S. Francisci Salcsii improbavit Joannes Fabrius, 
sed caecus, et clinguis factus, et indc sanatus, pccca- 
tum suum agnovit. Porro in Romanorum Pontificum 



tur, elcadavcra in profundisttimbisinfraterramcollo- 
carcntur. Hinc nonnttlli censent , pcr scpulcrum 
stipra tcrram clatum cultum publicum pr«e se ferri. 
.Vcrum etiam post illam constilntionem corpus 
S. FrancisciSalcsii insepulcroclcvato fuitcondilum. 
Eodera modo locantur cUam corpora Pontificum, 
quinullus cultusindc inferatur, uti constat cx causa 
servi Dei InnoccntiiXI.Kursusconstitutio mcmorata 
S. Pii rcspicit scpulcra clcvata in ccclcsiis , non ex- 



funere eomm facta depicta cxponuntur, immo fa— tra illas, idcoquc stclit non cultus in causa servi Dci 

ctum id eUam fuit in funerc card. Gabriclis PaleoU, Joannis dc Brilto, cujuscorpus in arca supra tcrraro, 

primi Bononia: archiepiscopi. Praitcrea si cadavera scd in cubiculo procuraloris Socielatis Jesu Malaba- 

servorum Dei pretiosis veslibus induantur , uii fer- ri« asservatus. Quarc ad comprobandam obedicntiam 



DE li E ATIFICATION B ET CANONIZATIONE. 



decretis dc non ctjltn, aliquando corpora, quac supra 
tcrranf in ccclcsiis cxtabant , fuemnt sub bumo se- 
pulta , ut in causa conligit scrvi Dci Alpbunsi dc 
Orosco, ct aliortun. Intcrdnm congregatio tolcravit 
cchotaphium in ecclosia clcvatum, dummndo corpu* 
sub bumo esset rccondiluni, ut in causascrvaj Fran- 
ciSca? Frcmiot dc Chantal. Aliqnando ctiam pcr- 
roisit , ut corpora , tum intra , tum cxtra ccclcsiam 
clata pcrmaucrcnt, sinc ullo tamen cultus signo, ut 
in causa scrva? Dci Maria; Anroc dc Jesu , d alio- 

15. Florcs , ac froodcs intcr ecclcsiarum orna- 
mcntarcccnscnlurcxSS. Augustinu(fom.7 de Citit. 
i>M,/.22,c.8,n. 13),PauIino (natal. $)', ct Hic- 
ronyrmo(fom. 1 oper. epist. GO ad llclidor.n. 12). 
Oblalos tamcn cx privata pictatc ad sepulcrum scrvi 
Dci Francisci dc Hieronymo privatum duntaxat cul- 
tum prxsc luIissQ censuit congregatio rituum, dum 
ipsiuscausaiulroduccrctur. Al Ilorcumscrliim, B. lsi- 
doro agricoke. publica aucturitate a Matritciisibus , 
ct B. Juliana? Corncbcnsi a consulilius Lcodien- 
sibus quotannis oblatn m , rclatum cst ad publicum. 
Ouarc post Urbani VIII dccrcta flores ad scpulcra 
roartyrum non vindicalorum otTcrri ncqucunt pu- 
blica auctoritate, aut cx tcstamcnlo. 

.'''• • "'" • • _ • » I 

CAPUT XIII. 

-I''.' - . . | 4 

T)c qumstionibus aliis ad universariam olitus Dei 
servorum diem, eorumdemque reliquias pcrti- 

IHINWMi 

1. Sancti etiam antiquitus codcm , quo obicrant , 
die coli consucvcrunt , liqcl Papcbrochius (in eonaf. 
ehrou. hist. ad catalog. Rom. Ponf. pag. 4) , ct 
Pagius {ad an. 69, n. 18 ) alilcr scntiarit. Sa?culo 
quinto duntaxat admissa cst disciplina colcndi san- 
clos prseLcr morlis diem. Cctcrum pro S. Juliani 
marlvris cultu eius mortisdicm fuis*e diviuitus ma- 
^talam tcstatur S Grcgorius Turonensis (1.2 de 
mirac. martyr. e.,29). 

2. Qucmadmodum fcstum.^olcmnc pro dic obitus 
sanclorura annivcrsaria fueral instilutum , ita non- 
nulla ctiam cclcbritatis argumcnta in similcm scr- 
voiuni Dci dicm pii viri introdiixcrunt : hinc dtibium 
oritur, an haxsinepublici ciillus nolnjurisqiieeom- 
Baunis, ac decrclorum Urbani VIII laisionc admitti 
possint. 

3. Jcjunium in yigilia, ct abstincntia a sen ilibus 
opcribus die obitus anniwrsaria sponte a privalrs 
personis oMra ptibli» umciiltum scrvari possc, cxera- 
plo S. Hilariotm. qut vijriiiis annivcrsariam S. An- 
tonii dicm eclcbrat jjpud S. HiiTonymum, ct alio- 
rum apud < '.assiammi (c»Uar. 19, c. 1 ) , cl Surium , 

, doccnt dcl Bcne v <h inquisii. t«m.% par. 2, </w&. 

234, sect. 2, pet. C>, 7 ct <S|. aliiquc. Disscntit 
' Contelorius (de Can. SS. c 22, n. 2.), cnjus tamcn 
. scnsus csse potesl de icju n i is, ct de abst i n < n t i a ab ojiei e 

servili ji vel a supcriure ect ksiaslico indit tis : vcl i x 



aliorom impubo obscrvaiis , qti» dcrc Urbanus V 
quosdam rdigiosos rcdarguit; vcl demum cx publica 
auctoritate injunctis, qoa intervenicnte publicum 
sapit cultum bujusmodi festorum obscrvantia , cujus- 
modi olim fuit obsmantia festorum B. Conradi cre- 
mtta», S. Francisca? IUmana? nondum canonizate, 
B. Cregorii X et B. Dalmatii Monerii , in cujus bo- 
norcm scnatus Gerundensis cives sno cdicto cxoravit, 
ut auniversariam beati diem instar fcstorum dc pra> 
cepto eustodirent. Enim vcro sicuti vctitum est pu> 
blicum votum in honorem servorum Dei cmissum , 
ilafeslumcumjejunio publica auctoritateinstitutum. 

4. Panegyrica oratio , sicuti in honorem virorum 
illustrium qtiotannis haberi potest, uti pcr singulos 
annos in romane Socictatis Jesu coilcgio in honorenl 
Gregorii XIII fieri consnevit, ita et multo magis in 
honorem servorum Dci haberi posse videtur, scrvata 
tamcn debita moderatione. Consultius tamcn cssct 
ab bac abstinere. Porro cam permittere noluit Ur— 
banns VIII pro anniversario P. Francisci Caraccioli 
fundatoris ordinis , clericorum regularium mino— 
rum. Missam omnium SS. vel de ntcrna Sapicntia, 
aut dc S8. Trinilatc aliquibus in locis celebrari an- 
niversariis aliquorom Dei sorvorum diebus , refcrt 
Moranus (in natali SS. Belg. ad 5,/an. ad 19 
Apr. et ad 11 Oct.), id autem licere contendit Mol- 
phesius (eonsil 45, conclus. 6). Verum cum non 
liceat in servorum Dei funere sinTragia dcfunctorum 
omittere, illa pariter omittere non licet annivcrsaria 
corum die, iisquc memoratas missas subslituere. qua» 
pnblirum coltum important. Sanc ejusmodi sntVragiq 
pcragi annivcrsariis qUorumdam dicbus, qui cum 
fama sanctitatis obierunt, testantur Molanus ipse 
ad 29 Apr.), ct Bollandini (ad 4 Maji tom. 1 
htter pratermissa). Quin, et per singulos annos co- 
ram saero cardinalium collcgio miisa mortuorum 
canilur proanimavcn. Innoccntii XI. Exempla vero 
cx advcrso allata non obstant, quia non quieritur, 
tpiid factnm, sed qtiid faciendum sit ; vel etiam , 
qtiia ad immcmorabilvm consuetudincm reducnntitr, 
cui Urbanus prajndicaro noluit : hic vero agitur dc 
scrvis Dci , qni ab ejtisdcm docrctis non sunt exccpli. 

5. Festa civilia sunt , qnar die servi Dei anni- 
vcrsaria cx nopuR consensu , ycl ex magistratus im- 
perio fiunt. Ba-e int*rdittaesse negat PctrusdcQuin- 
tanilia (traef. svpcr deer. de non cnl. § 2, n. 10) , 
ffffirmat Hurtmlo (tit veri Mart. rasol. 4&, § 11).; 
scd cnm is cultus *it mere cirilis, proindes ncc juri 
•communi , nec decrctis Urbani \ 111 advcrsari vi- 
dctur ; ut de ludo pnblico iu honorcm B. Joaiinis de 
Prad» teslatur Benedictus XIV. Nequc obcst , quod 
S. Joanncs Chrys. ludos^ qui ad Eudoxias v ivcnlis 
statuam cclcbrabmttir, objnrgavcrit ; faotos cnim in 
plalca inter stattiam ct ecclosiam, in biijuadcdeous 
ccdcre arbilratus cst , testibus SocTatc^fv 6, hisl. c. 
18) , ct S.iomcno (/. 8, e. 20 )i > 

G. clc. Pcr reliquiarum scrvorum Dci partcm, ox. 
gr. cor, in kico separnto cxtra sepulcrum repositam 
minime lydi non cultum , sempcr censuil congre- 



Digitized by Goo 



gatio rjtuum v duromodo non fucrint vcncralioni 
exposita, uli conslat cx causis S. Fraucisci Salesii, 
Joscphi a Leonissa, ct aliurum. Id igilur vctitum est, 
quod puhlicum importat cultum , ideoquc scrvorum 
Dei reliquis venerationi publicac exponi ncqucunt, 
uti clcrici rcgularcs minorcs corpus servi Dci Fran- 
cisci Caraccioli exposucranl , in quos proptcrca tri- 
bunal inquisilionis animavertit. Bealorum cnim 
duntaxat, aut sanclorum scpulcra apcriuiitur, ut 
corumcorpora ostendanlur, ut in Urbc tit dccorporc 
S. Pbilippi Ncrii, ctalibidcaliis. ltcm rcliquixcxpo- 
nunuir, ut cbrislianonim piclas accendatur,id autcm 
solissanctorum vindicalorumrebquiisconvcnit. Porro 
ncque in allari domus privala? fas est exponere re- 
liquias scrvorum Dei : licet tamcn ad asgrotos 
pie pctentes, et ad corum intcrccssioncm confu- 
gientes cffcrrc :miracula enim indcsccutn pro bcaliG- 
cationc approbata fuerunt. Suspcnsas ad colluiu de- 
fcrri possc rcliqnias negat S. Pbilippus Ncrius tcslc 
Baccio in cjus vita /.2, c. 2, aflirmant tbcologicum 
.S. Tb. (2, 2, q. 96 , art. 4, ad 3) , dummodo omnis 
absit supcrstitio. Quapruptcr impugoanda non cst Jus- 
jusmodi suspensio, caque privalumduntaxatcullum 
pra: sc fert juxta card. Bclla rminum apud Pignatcl- 
lum (contult. 38, n. 1 \K tom. 5) , cl alios, quod ctiam 
crui potest cx S. Eulogio Cordubensi ibibl. PP. tam. 
15, pag. 305), ct cx bulla canoniz. S. Didaci. 



CAPUT XIV. 




>•'.*. • ii ' v.... 'ionni stiji»» 

De quibutdan aliis controtfertiis quoad imaginss 
pradictorum Dei tervorum , uosnon de aciibut 
sine ulla dubitation* ad publicum cullum dtfc- 
d ' t ' de interd t' 

1. Sicut vctilas snnt servorum Dci imagincs cnm 
.radiis, ac iaureolis, vcl splcndoribus ; ita eliam sim- 

phcitcr dcpictas, si prxtiosara scrvi Dci mortcm , 
velaliquod insigne factum rcprcsentcnt, vetitas cssc 
putat Conlclorius, (de Can. SS.c. 22,n. 2). At 
cum hujusmodi imaginessine diaderaate, ct laureolis 
cullum non importeot, permitti utiquc polcrunt, 
ut animadverlit Pignatcllus (tom. 1 contul. 238 , 
tom. 4 consult. 47).,Sanc dum postulatorcs a sacra 
rituum congregatiune petun|.caus« inlroductioncm, 
imagines sic depictie distribui cunsucvcrunt, tum 
signala commissioiie dono dantur cardinali rciatori, 
sccretario congrcgationis, ct tidei promotori. , 

2. Ahsit tamcn, ul pingantur cum pcrsona ad 
carum genua provoluta ; id euim extcrnum cultum 
denolal ; vel ut ipss flcxis gcnihus , tanquam Chri- 

. stu,, aut B. Virgini, vcl aJicui sancto cultum cxhi- 
hentes pingantur, el in aliquo altaxi coliop^ulur, 
quia hoclnderetdccrelaUrbani VUl ut cssct contra 
dccrcVa Alcxandri VII nisi fortein altari coliocaWe 
ad aliud, quam ad publicum cullum rcfcrautur , ut 
ad s;giiiflcandum hcneiicium aliquod a scryo Dci in 
ecrUvuam collatum , qua rauonc approbalus fuit non 
cuhus,u> causa ae^vi Dei Lconardi <h: Fusco. Idwn 



IRI SEOJNDI. . Cl 

dicendum de servorum Dei imaginibus suh alicujus 
sancli canonizati specic supcr altarc collocalis : uti 
sub persona S. Francisci Xaverii in quodam saccllo 
ccclcshc sublcrranca: calhedralis Ucatina: cxposita 
olim fucrat imago servi Dci Antonii Baldinutci c 
Socictatc Jesu , qtia: amota mox indc fuit , anlcquam 
dubium supcr non culluin causa proponrrctur. 

3. clc. Dcpictas tamcn sinc laureulis , aut splcn- 
dorihus imagines collocari possc in ccclesiis , ct sa- 
cellis cxtra altaria, ct seorsim ab imaginihus bca- 
torum, ct sanctorum, adnotarunt dcl Bcnc (t/c inquit. 
tom. 2, part. 2, dub. 234, tect. 2, pet. 2, n. 1 et 
2) , Molphesius {consil. 45, n. 32) , et aiii, cum ad 
ornatum ccclcMarum poni olim consucvcrint ima- 
gines etiam impcratorum, regum, ct cpiscoporum, 
ut dc imaginihus Phoca:, ct Lcontia: augustorum 
lestalur Sigonius (dc reg. Ital. tom. 2, /. l,co/. 73, 
15'») : dc eQigie Acacii episcopi CP. adliuc vivcntis 
rcfcrt Baronius (ad ann. 488, n. 1); dc imaginc 
Mnccdonii parilcr episcopi CP. narrat '1'heodorus 
lcclor (/.2, pag. 578, tom. 3, cotlect. Yalet.), ac 
de propria taudcin imagine tcstalur P. Paulinus 
cpbt. 32 ad Severum. Nibilominus ab hoc quoquc 
ab?>tincndum vidctur. Proiecto sacra congrcgalio 
imagincm card. Monopolitani in choro Mouialium 
collocatam impropavit. Patrcs Socictatis Jcsu ima- 
gincs Ignatii Azcvcdi, etsociorura^ quos raartvres 
occubuisse contcndunt,'in ccclcsia SS. Nominis Jesu 
dicata in Urbe , ex pcrmissionc (Iregorii XV cxpo- 
sitas, amovcrunt statim ac cdita fuerunt Urbani V III 
. decreta , ut non cullum probarc posscnt. Porro hcc 
decrcta ejusmodi imaginum collocationcm sine ulla 
limilatiotic excludunt. Nequc adducta cxcmpla quid- 
quam cvincunt, nam iilud Acacii Baronius ipsc gra- 
vitcr reprchciidit : allcrum Macedonii Timotheus 
succcssor reprobavit : aliud S. Paulini , ipsc nidla- 
tenus paasus cst. Quod si principum, ct cpiscoporum 
unagincs ctiam nunc in ecdcsiis relinentur, id ad 
publicum cultum non rcfertur, uti referri possel 
quoad scrvorum Dci imagines. 

G. Uucusquc dc aclibu9, dc quihus quxri potcst, 
an puhlicum prae se ferant cultum. At procul dubio 
cultum pubhcum important actus, qui sequuntur, 
^vidclicet ereclio.altaris in alicujus honorem, comme- 
moratio in divinis ofliciis, oflicium proprium , vel dc 
communi, missa: cclcbratio,et invoca^o in litaniis, 
ut benc pcrpcndil card. Bcllarminus (tom. 2, /. 1 de 
SS. beat. c. 10). Laudanda in hoc est Joannis 
Gcorgii ab Halwil pra^sulis Constanliensis yigilan- 
. tia, qui missam in Nicolai anachoreta; honorcm pcr 
62 annos Saxellaicclebratamintcrdixit. SancUrba- 
nus V rcdarguit cclcbrantcs olflcia , cl ailaria ,-ri- 
genles-in Wnorcm nondum canonuali, Pr<ctcrca 
cxplosa hax «liam vidcntur in dubio 21 inlcr ea, 
qua; dbpntanda cnmtcoram Clcinentq VIII. I)c al- 
UriumdcdicationcdubitalSancbet [l. i,Jo.inl)ecal. 
c. 43) ; Baldullus vero (tom.2, /. 3, disp. 22. n. 22) 
.publicam , inlervcnienlc epi&copo , dcdualioncni . 
nwn prit.tjani refcrl ad publicuui cultum , sed rv> 



Digitized by Google 



62 DE BEATIFrCATlONE 

decrcla TJrbani traTfas his controversiis superfst 
locus. Multominus in tcmpla, aut sacclla converti 
possunt scrvorum Dci cellrt, habitacnla, et similia, 
oti dc cdla B. Gcrardi ordinis S. Francisci , ct alio- 
rum refcrunt Bollandiani (ad 23 April. tom. 3, 
pag. 220, ad 13 et 14 Maji, ro. 3, pag. 230 
et 402 ) : obstant cnim Drbani VIII decreta , ct 
ctiam antc illa, ut id rccto ordinc ficrct, ncccssaria 
erat Sedis Aposlotictc auctoritas, ut dc ccllis B. Ho- 
sannae, ct S Pbilippi Nerii tcstantur Bcrncrius, ct 
rolac nuditorcs. 

7. IiiTocatos fuisse in parlicularium ccclcsiarum 
litaniis ctiam non canonizatos, cruitur cx pluribns 
antiquis monumcntis apud Bollandianos (tom. 1, 
Februar. pag. 576, et tom. 3, pag. 160 et 259, 
totn. 1 A/arf., pag. 496 et tom. 3,pag. 274, to. 
1 , Apr. pag. 443 et 578) , Molanum ( ad 1 1 De- 
ccmb. ad 6 Mar. , ad 5 Jan. ) et Castellinttm 
(de cert. glor. SS. c. 2, pun. 6, § 6). Inter Ii.tc ta- 
mcn duo dtimtaxat cxcmpla auctoritatcm apostoii— 
cam prae sc fcmnt. Quaproptcr in partictilaribus 
litaniis privatim rccitatis invocari possc servos Dci 
concludunt Molphcsius (contil. 45, n. 48), ct Bal- 
dcl. (tom. 2, /. 3, disp. 12, n. 21 ). Atomncm su- 
stulit controversiam constitutio 122 Clcmcntis VIII 
juxta quam communcs dumtaxat litanias, ct quaj in 
iede Lauretana canuntur, recilare licct. 

CAPUT XV. 

i ' 1 

De more tpectante ad judicium ttipet non cultu in 
causit bcatificationit , ct canonizationit. 

i. 2. Juxta dccrcta Urbani VIII ordinarius, vcl 
dclcgatus processum supcr non cnltu conficcrc, ct 
scntcntiam sopcr obedientia iisdcm dccrctis pncstita 
cmittcrc dcbcret, antcquam processum super faraa 
sanctitalis, supcr virtulibus ct miraculis construat 
Vcrum cx formula commissionis imprcssa inter de- 
crcta, potcst proccssum htinc supcr fama conficcne, 
• primis omissis. Si crgo ha?c pra?stitcrit , proponitur 
' in cOngrcgatione ordinaria dubium de conpZrmanda 
■ tententia : si omiscrit, tum signata eommittione , 
pctontur ab cadcm congrcgationc littcrm rcmisso— 
rialcs, pro iis aucforitatc apostolica pcrficiendis. Nec 
amplius ca peragerc potesl ordinarius ob appositam 
a S. Scdc maiium, ut cndcm dccrcta indicunt. 

3. ctc. Proccssus ad sccrelarium eongregationis 
ddatus, ut tradatur notario, apcriendus cst obtcnta 
congrcgationis ordinariae facultalc, coram pronota- 
rio cjusdcm congrcgationis, citato fidci promotore. 
Post ha»c proponitur, ut supra, dubium dc sentcntia 
delcgati confirmanda. Tum undccumquc processum, 
ac scnlcntia manavcrint, cxeitatis n fidei promo- 
torc diificultalibus, ct a procuraloribus, et advoca— 
tis cx adrerso dissolutis, si omnia satis constent, 
eongrcgatio sentcnliam confirmat: ac Pontifice ap- 
probante, ahsolutum est judicium super non cultu. 
Si sentcntia confirmari nequeant , vcl ob graves diffi- 



ET CANONFZATIONE, 

cultatcs, vel quia in processo constat de cuttu, non 
de cjus amotionc, ct tamcn cx actis, vcl ex novls 
docnmcntis obcdicnlia ostendatur, adhuc judicium 
absolvitur pcr aliud rcscriptum, quod obcdientiam 
dcclarct , iiti contigit in causis servs Dei Agnetis a 
Jesu , S. Fidclis a Sigmaringa, et aliorum. Ad h«ec 
probationcs cx decrctis cssc debcnt sccundum juris 
solcmnitatcm , ita ut non cnltus cx proccssu plene 
probctur, ncdum quoad scpulcrum scrvi Dci, vcrura 
etiam qttoad alia loca. Quare priuSdc scpulcro, tnm 
de aliis locis disscrcndnra. 

7. ctc. Quod ad scpulcrum spectat, probatio dcbet 
cssc concludcntissima. Ha*c suflicicnter dcsumitur 
cx tcstibus asserentibtis, se illud plurics vidissc, nee 
qnidquam deprchcndisse, quod publicum saperct 
cultum. Scd comprobatur etiom ex succcssivo judi- 
cis ad illud acccssu. Hic cnim proccssum conficiens, 
scpulcrum cum promotorc fiscali , et notario adit , 
lustrat ccclcsiam, quarit tabellas oblatas, ingredi- 
tur domnm ccclesia» adncxam, qua^cumquc sit, si— 
gna ctiltus invesligans, ut certior fial, an obcdicnlia 
Urbani decrctis pracstila sit. Hic acccssus omitti 
tantum potcst, curo in Urbc proccssusfiat supcr non 
cultu in causa alicujus rcmotissima: regionis, vel si 
corpora servorum Dei crcmata , aut in marc projccta 
rucrint : tunc aulcm non cultum tcstes sullicicnter 
probant. Si judex a Sedc Apostolica delcgatus se- 
pulcrum adirc ncqucal , pctcnda cst a sacra congrc— 
gationc facultas alium substitucndi. Qtiod si in 
causis remotissimx rcgionis proccssus in Urbe con— 
stitucndus sit, idcoquc judtcis ad scpiilcrum accessus 
omittatur, non cultus per tcstes planc probandus 
est, ut contigit in causa vcn. Joa. de Britto. 

10. ctc. Quoad ccclcsias, ant sacclla civitalis, vel 
oppidi, ubi scrvus Dci scpultus cst, probationes de- 
sumi possunt cx tcslibus drpon<'ntibus , sc nullum 
unquam publici cnltus signnm vidissecrga Dei ser- 
vum, cum tamcn sf cxtitissct, ipsi non ignorasscnL 
Si his addantur cdicta adrersus scientcs, nec denun- 
tiantcs pablicum ailtum , ut in causa scrvi Dci Nt- 
colai dc Aillon factnm cst, nullusqtic de boc lcsli- 
monium dicat, non cultus maxime probatus cst. At 
si fidci promotor, cultum in its locis prseslitisse 
comprobassct , postulatorcs illius amotioncm quoad 
ea, aliaquc loca demonslrare dcbcnt, ut in causa 
servas Dci Agnctis a Jcsu. Si probabile sit, cultum 
csse in alia loca introdtictum , formandus cssct pro- 
cessus, nt opposittim pcrfccle constarct, sicut in 
causis scrvorum Dci Francisci Caraccioli , et Joscphi 
a Cupertkio scrvatum est. At ne multipliccnlur pro- 
cessus , cultum hunc sufficicntcr excludit attcstalio 
ordinarii, adhibitis pcr sc, vel per vicarium gcncra- 
Icm diligentiis, et accito promotore fiscali, siculi in 
causa servae Dci Joannae Franciscae Frcmiot dc 
Chantal. Possibilitas cnltus prnbationem oppositi 
non exigit, ctrm haec probatio sit impossibilis ; licet 
cnim jndices in sententia affirmare soleant, culiom 
nullibi rcpcriri , id rcspicit loca , in quibus non 
cultusprobari consuevit; et hic fuit sensus congrcga- 



Digitized by Google 



STNOPSIS LIBRI SECUNDL C3 

tionis in causis S. Catbarinas dc Ricciis, ct alionim. toribus haeretica? pravitatis,quiddePapa*andoritate 

13. 14. Post haec instituitur judicium de confir- sentiat, ut adnotavit Pcnia apud Pignatcl. (tom. 5 

manda judicis scnlcntia supcr non cullu. Quod si consult. 38, n. 12). Addit Castcllinus (de cert. glor. 

post ipsam Iatam notabilc tcmpus efiluxcrit , dubium SS. c. 2, punt. 8 et 9) eundem reum essc supersti- 

occurrit, num cx aclis prxtcrilis confirmanda sit, an tionis : harc cnim cx D. Thom. (2, 2, q. 92, art. 1) 

oovu* pro coniirroationc proccssus requiratur. Si opponitur religioni,qtiia vel cultum exhibct,cui non 

possibtlis dumlaxat sit cx longo temporis spatio novi convcnit,vclmodoindcbito cxhibct. IdcoLco X cpi— 

cultus introductio, tunc vcl novus super non cultu scopo Sjracusano , cjusve vicario gencrali commisit, 

proccssus rcquirilur, vcl congrcgatio per liltcras par- ut forma Ecclesiae constieta absolvcrct Nctinos , qui 

ticulares mandarc dcbct ordinario, ul cum promo- in publico B.CnnrndicuItuauctoritatcm apostolicam 

lore fiscali, ac tcstibus scpulcrum adcat, inspecturus, praivcncrant. Clcrici regulares et sxcularcs dccrcta 

an novus cultus introductus sit. Ubi novus advcnit violantcs;cxcusoreslibrorum sine protestationibus, 

proccssus, aut rcsponsio ordinarii testantis accessum, ct pictorcs imaginum cum insignibus sanctitatis sub- 

ct conlinualioncm non cultus , el quidcm aliquando duntur gravibus pcrnis infligcndis ab ordinariis , vel 

addito, aliquando omisso publico supcr his instru- inquisitoribus, quae in iisdcm decrclis rcccnscntur, 

mcnto, congrcgatio sententiam , si exaclis praeleritis ct in brcvi intcr cadcm imprcssoconfirmantur. Quare 

purgata sit, confirmare consuevit, ut plurima osten- congregatio suprcmac inquisilionis anno 1629 gra- 

duntexempla. Longum autcmtcmpusdcjurisrigorc viler punit clcricos minores rcgnlarcs,ct ann. 16'*8 

vidcturcsse,quoddecem annos cxcedit. Etcnim juxta PP. ministrantcs infirmis.obpublicum cultum servis 

Innocentii XI decrcla proccssus ordinarii in arcbivio Dci Francisco Caracciolo, et Camillo dc Lcllis (nunc 

congrcgalionis dccem annos custodicndi sunt, ante canonizato) Neapoli impcnsum. 

petitionem signatura commissionis : adcoqiic intra 3. 4. Ex memorato brcvi nulla omnino essent 

boctcmpusnon vidctur novicultus introduclio prae- omnia causa» acta, in qua deficiat proccssus super 

sumcnda. Aliquando tamcn cauti postulatores , vcl non cultu, ct lata non sit a judicc scntentia , ct ap- 

testcsad pcrpetuam rci mcmoriam examinatos, vel probata a congrcgationc. Vcrum etsi promotor fidci 

littcras ordiriarii super continuationem non cultus ostendcrit, non fuisse statim praeslitam dccrctisobc- 

attulcrunt, licct quatuor vcl septcm tanlum anni dicntiam, aut post eorum promulgatkmcm rctcntas 

intcr scntcntiam, ct petitioncm confirmationb intcr- in altaribus imagines, vcl votivas ad scpulcrum la- 

ccssisscnt. bcllas,aut novum cullum introductnm; silonljiim 

15. etc. Atsi novus cultus cvincatur introductus, tamen non est causae imponendum, si postulatores 

quodcumque tcmpus intersentcntiam,ct pclitioncm demonstrcnt, cultum fuissc sublatum. Quapropler 

confirmationis cffluxerit, congregalio ncquitdenon nunc rogola vigct, ut cultus practeritus scntcntia? 

cultu respondere, nisi novus auctoritate apostolica confirmationcm non impcdJat, si antc illam sublatus 

proccssus, aliaque judicis dclcgati sentenlia, vcl sit, ut contigit in causa S. Francisci Salcsii, ct alio- 

saliempublicumurdinarii instrumcntumsupercultus rum plurium. In causa vero scrvi Dci Pauli card. 

amolioncacccdat, ut in causis scrvorum Dct Andrcae Buralis congregatio, approbatn non cultu, jussit, dc- 

Bubola Socictatis Jcsu , Joannis Dominici Luchesis, crctum postulatoribus non tradi, nisi pnus illius 

et aliorum. His addendum, quod in causa serva; Dei cffigierna quodam sceello fuissc amotam constitissct. 

Jfarise Jcsu civitatis Angclopolitana! in Indiis Oc- Quin imo supcrvcnicntc novi cullus notltia, admo- 

fidentalibus, transactisalata scntcntia ad instantiam ncntur postulatoreS , ut anvitioncm ostrndant, nc 

pro confirroatione 42 annis promotor fidei ccnsuit, causa progrcssu carcat, ut eruitorex causa S. Pa- 

continualionem non cultus probari sufficicntcr qno- scbalisBaylon. 
cunque Icvi adminiculo non modo proptcr loci di- 

stantiam, sed ctiara quia cx proccssu constabat, nul- C APUT X VII. 
lum 60 annorum spatio, qui ab obitu ad sentcnlia» 

diem cffluxcrunt, publicum cultum fuisse exhibitum ; J) e casu excepto a decretis Urbani VIII in genere. 
qoare jnulto magis pra-sumendum id cssc post latam 

scntcntiamvidebattir. Hoctcmperamcnlumrccipicn- 1. ctc. Urbanus VHT prohibcns in suis decretls 

dum essc dixcrunt postulatorcs ; at sc co non egcrc publicum cullum non bcatificalis, et non eanoni/ntis, 

professi sunt , produclis vidclicct'dc conlinuatione cos cxccpit, qtii rultum jam antcaobtinuissent.Hiuc 

non cultus authcnticis argnmcntis. 4 ortum ducunt cansaj per viam extraordinariam ca- 

sus exoepli. lliijiismoji casus ab Urbani dccrctis 

CAPUT XVI. cxccpti sunt ii , in quibus ctiltus vcl pcr comrnuncm 

Ecclcsis onscnsum, vcl pcr sumrai Pontificis indul- 

De peenu statutis adversus violatorts decrctorum tum, vel pcr sacrae congrcgationispermissioncm, vcl 

Vrbani VIII. , nerpatrum, ct sanctonim scripta, vel dcmum per 

immcmorabile, aul Inngissimum tcmpns, scienlc ac 

1. 2. Qui publicc colit non bcatificatos, neque tolcranlc Sedc Apostolica, vcl ordinarlo, cxhibittfs 

canonixatos a S. Scde, inlcrrogari potesl ab inquisi- ft>t. In hts causis non sic proceditur Fit primo ab 



G4 DE BEATIFICATIONE 

urdinario pri>cessus supcr faroa virluluro, cl miracu- 
Inrum, ac pclitur tignatura commissionis. Accedunl 
dcindc processus, cl sentcnlia supcr casu cxccpto, 
quae si ordinarius omittal, pcluntur littene rcmuso- 
rialcs. ul auctoritatc apostolicaabsolvanlur. Processu 
dc raorcaperto, proponilur in congrcgationc ordi- 
naria dubiuiu, an scntentia supcr casu exccpto sil 
confirmanda. Promolor fidci difficultatcs cxcilat, 
hisquc pcr procuralorcs, ct advucalos sublatis, con- 
gTCgntio vel conlirmat scntcntiam , vcl respondel, 
constarc dc casu cxceplo a dccrctis Urbani. Hi«> a 
summo Pontilice comprobalis, «ibsolutum dtcilur 
supcr casu cxccplo judicium. Poslulatores aliquando 
instanl, ul dccrctum congregationis comprobctur 
pcr littcras npostolicas in forma brcvis : id vero non 
cst desubstantia : siquidcm in his brcvibus scmper 
apponilur dausula,ia/ru auctoritatc congrcgationis 
rituum. Diclum est , congregationem vd confirmare 
senlcntiam, ycl rcspondcre, quod constet dc casu 
cxccpto:cum cnim anquando scnlcntia coulirmari 
ncqucat, cx aclis vero causara inlcr exccptas vcrsari 
conslet, congregatio, aclis inhcrcns , proiuinffat ita 
constarc ijecasu cxcepto. ui ad uiiendra procedatur, 
ult colligitur cx causa S. Catharina! BonopicnsiN, 
afiisquc. Antiquilus cardinalis causa? relalor ali- 
quando proccssum construcbat, ct scnlcntiam pro- 
nunliabat supcr casu cxceplo, a ctmgreghtionc nmx 
confirmandam , uti colligilur cx causis SS. Pbilippi 
Benilii, Mar^aritiT dc Cortona, aliorumque. 

4. etc. Pranlicti processus. cl sentcnlia omilli p*»s- 
sunt in duobus casibus. Primo ex dispensationcjai 
cnim in causa proccssus supcr virlutibus, martvno, 
aut miracuiis pra-ivcrint decretis, iisquc insint pro- 
liationes casus excepli, Pontifex iri signatura com- 
missiouis indulgci, ut siuc novo proeessu , ac scntcn- 
tia resolvatur diibiuin supcr casu cxccpto, Smiiulo: 
sipostulatorcsauthcnticewstcndant,causam esse inlcr 
cxccptas ralione cul.tus concessi a summo Pontificc 
vel a sacra congrcgationc. ldque ad corrigendura 
antiquiorcm riluro, instar rcgulaj gencralis,statutum 
fuit in dccrclo 27 Maji 16*5 ct conslal ex causa 
S. Felicis a Cantalkio. Benedictus XIV curri fidci 
promotorem agerct, in causa S. Aloysii Gonzaga? 
opposuit, hoc decretum rcspicere formalilcr, non 
aquipollcnter , adcoquc rcquiri novum processum, 
ct sentcnliam. Addidit , ita factum fuissc in causis 
S. MargarlU! dc Cortona, cl aliorum. Postulatori- 
hus tamcn res|K)ndcntibus, decretumcomplecli bcati- 
licatos ulroquc modo : ct in objcctis causis novum 
proccssum, ct scntcntiam acccssissc, vel quia in 
commissionibus ante pra^dictnm annum cxpcditis 
dcmandata fuerant, vej quia ca.suserat exceplus ra- 
lionc cullus iinmcmorabili?, congregalio sinc alio 
processu, ac scntcntia casum ex indultis aposlolicis 
exceptum approbavit. 

7. ILtc respiriuni serros Dei, vd bcatos, quorum 
causa; ad canonizationcm tcndunt. (Juod autcm ad 
alios spcclat, dc quorum canonizalioiie non agatur , 
nil cx pranlidis jccquiri viuclur, ut in cullus posscs- 



ET CANONIZATIONE. 

hionc permancant. Illa enim dc nrocessu, dc senlcn- 
tia supcr i i ii cxcepto aliisque, Urbanus addidit pro 
causarum canonizationis dircctionc. CaJterum pro- 
tcstatus cst, sc iuilli pnTjuilicium aflcrrc \oluissc, 
qui aliquo cx pratlictis modis colerctur. Et sanc, si 
sccus ficrct, intolerabilia sequerentur scandala , cum 
in singulis ferc diosccsibus plures ila colantur. Amo- 
lis quidem insobtis quibusdam imaginibns S. Libo- 
rali dc Lauro, congrcgalio jussit contici proccssttm 
super cjus ciillu imracmorabili , et ordinarius stiper 
eotlem sentcnliam lulil : at cum Bcncdictus XIV 
lunc promolor fidci , pro signalura commissionis 
instilisset, ab ea rituum congregatio abstinuit, et 
nibil innovandum cssc rcspondit, quia postnlatorca 
tantum petcbant, ul cultusnon araoveretur. Oniina- 
rii v ero in bis adverterc dcbcnt, an casus lit a de— 
crclisUrbaniJuxta pnrdicla, cxccptus; qucm si esso 
Cpinpererinl, cultus non est alwilendus, imrao super 
eo scntentiam ferre possunl, qurc in his circnmstan- 
tiis non indiget apostolica confirmalione, uti dorcl 
Malta [dc CanmU. SS. par. 4, c. 23, n. 21), affir- 
mans pra?terea, superiores, et ccclesiarum custoiles 
nott tcneri ad qua?rendam cultus immeraorabilis 
('. ( lnrationem, nisi quld cultui obstet , aut nisi cjns 
amotio, vel formalis canonizatio pra?tcndatur. Quod 
si pYdinaril compcrerint cultum non essc ab Urbani 
decretis cxceptum, rcm ad Apostolicam Sedem dc— 
fcrrc posscnt, qua; sinc commissionis signatura , et 
absquc ordinarii sententia deccrnere debcrct, sitnc 
pcrscvcrandum in cjusdem cultus cxbibitionc, an ab 
eadcm abstineudum. 

CAPUT XVIII. 

/n quo antea dkta comprobantur cxempli*. 

1. 2. In cathcdrali Anconitana conditum cst cor- 
pnsS. Liberii , scu Olivcrii, qui intcr Anconi pa- 
tronos numeratur. Hunc acta qujcdam apocrypha 
faciunt Joannis Armenia? regis lilium ; ct patre in 
pugna vido, aufugissc fcrunt, ul sepulcrum Domini, 
§S. Pclri ct Pauli, ac Jacobi visilarct : ac prope 
Anconam , assumpto crucifcrorum habilu sancle 
obiisse. Cadavcr patri pclcnli aS. Gregorio denc- 
gatum , in loco Pcneclaria dicto conditum fuissc 
subdtinl indc ad quoddam S. Laurentii saccllum , 
traiKsiatum, ibiquc catbedralem aidificatam fuisse, in 

Stia asservatur. Bollandiani [tom 6, 3faji, ad diem 
J7,pag. 728) acta ha?c impugnant, opinantcs, eun- 
dcm Liberium Haytonis Armeniai regis filium , as- 
sumplo Minoium babitu, propc Anconam sub Gre- 
goi io X morruumfuisse,ejusquccorpusobsanclitatis 
famam in m»vam calhedralcm fuissc traslatum. Hio 
sane nunquam fuit a Scdc Apostolica canonizalus; 
neque dc co cantmizando actura unquam fuit. Ab 
immetnorablli tamcn Ancona? colitur cum officio, ac 
missa, quin unquam signata foerit commissio, aut 
ulla ordinariorum scntentia supcr cullu accesserit. 
3. in cadem ccclcsia vcncrationi cxpositum cst 



Digitized by Google 



STNOPSIS LIBIU SECUNDL 



C5 



corpus B. Antonii Fatati. Hic canonicus primum 
ejusdem cathedralis, tum basilicse Vaticanae, inde 
cpisoopas Aprutinus, demum Anconitanus, pluribus 
muneribus sub Eugenio IV aliisque Pontificibus 
functus, pie dbiit sub Sixto IV. Corpus post plures 
annos adaltare, in quo reliquiae erant, et missac ce- 
lebrabantur , translatum , cum aliis reliquiis venera- 
tionem oblinuit. His ad aliud altare translatis, actum 
fuit de eodem etiam iUuc transferendo. Idco aucto- 
ritate ordinaria constructus est proccssus, in quo 
pluresejus cultum immemorabilcm solemniter testati 
sunt. lbidem tamen remansit, sed in novo sepulcro 
supra terram clato. Nunquam beatilicatiuiiis, aut 
canonizationis bonorem a Sede Apostolica obtinuit , 
neque cjus causa adcanonizalionem introducta fuit ; 
sed quia ex processu constat dc cultu immcmorabiU, 
consentienlibus ordinariis, suum cultum possidet. 

4. In ecclcsia FF. Minorum Observantium ejus- 
dem civitalis colitur corpus B Gabrielis Ferrelti 
ejusdero ordinis. Ferunt, S. Jacobum de Marcbia in 
ojus obitu habuissc sermonem honorarium, et cx 
apostolica commissione proccssum super miraculis 
construxissc. Preterea CaUistum III facuitatcm fe- 
cissc ajunt transferendi corpus ad sepulcrum nobi- 
)ius, de qua tamen silent lilterae ab Innocente VUI 
datae FF. Minoribus super cadem facultate. At cum 
multa ab immcmorabUi fiant in ejus vcncrationem , 
ipsc licct nunquam beatificatus, aut a Sede Apostolica 
canonizatus, consenlientibus tamen ordinariis abs- 
que ulia sententia super casu excepto , remanct in 
posscssione sui cultus. 

5. etc. In metropolitana Bononiensi sepultum est 
corpus beati Ludovici Morbioli, cujus ctiam imago 
publicae vcncrationi exposita ibidcm cst. Extra por- 
tam ecclesiae extat pnBclarumdecoclogium. Inclyias 
resge&tasBaptista Mantuanuscarmclita(tom. loper.) 
versibus prosecutus cst. Ejusdem sanclitatem, et mi- 
racuta memorant Sigonius (deepuc. Bonon. tn vita 
PhUip. Comndr.) aliique. Post decreta Urbani VIII 
incboatus fuit auctoritate ordinaria proccssus supcr 
fama virtutum , ct miraculorum, ac cultu immcmo- 
rabili pro canonizatione, numquam perfectus, neque 
lata supcr cultu sententia cst. Proptcr anliquitalcm 
tamcn suum cultum possidct. 

9. 10. In sacello S. Caeciliaeecciesiacanonicorum 
Lateranensium ejusdem civilatisscpultum eslcorpus 
K. Helcnae ab Olco virginis Bononicnsis. Ejus vitam 
Petrus Luccnsis canonicus Latcrancnsis cjusdcm 
confessarius composuit , cujus alii quoque meminc- 
runt. Plurima miracula ad ejus sepulcrum palrala 
narrantur. Publicum cultum ab obilu usque adliuc, 
scientibus et patienlibus ordinariis , obtinuit, et in 
cjus posscssione pcrslat, licet causa beatificationis, ct 
caoonizationis nunquam introducla, neque proccssus 
ab ordinariis super cultu immemorabili confectus 
unquam fuerit. 

11. elc. B. Lucia virgo Bononiensis monialis Ca- 
maldulensis raira sanctitale floruit , ac pie obiit in 
monasterio S. Cbristinc Castri Stifontis. Juvcncm 

OOCTilSA. 



cjus interccssione c caplivitateSaraccnorum mirabi- 
liter ereptum fuisse teslalur vcn. Ambrosius prior 
generalis Camaldulensis. Ejus corpus in ccclcsia 
S. Cbristins qua? deinccps S. Luciae nomcn obti- 
nuit, sepultummox ad ecclesiam S. Andreae Ozzani 
ex commissionc Grcgorii XIII ab ordinario Bono- 
nicnsi trauslatum (cujus translatinnis adbuc extat 
processus ) ibi miraculis clarum, scicntibus, et patien- 
tibus, ordinariis, summa rcligione continuo colitur, 
licet super cultu immemorabili nullus confcctus un- 
quam sit processus. 

16. 17. Hts, qui in civitate, aut diaecesi Bono- 
niensi coluntur, adduntur totidem Bononienses extra 
hanc dioccsim conditi. Hi sunt BB. Nicolaus Alber- 
gatus, Archangelus Cannelus, ctS. Bononius abbas. 
B. Nicolaus ex monacho Cartbusiano Bononiae epi— 
scopus postea cardinalis, et Senis piemortuus est, 
unde ejus cadaver ad monasterium Carthusiense FIo- 
rentiae translatum cst. lllius sanctitatem extollunt 
S. Antoninus (in Chron. par. % tit. 15, e. 22, § 2) , 
aliique : imagopluribusin locis depicta est radiisor- 
nala, el in ecclesia S. Annae Carthusianorum 9 Maji 
omnem cultum obtinet : in missa lamen nulla de eo 
fil mcntio; sodalitas eliam in bonorem annorum 
vitae Cbristi Bononiae instiluta , B. Nicolai intcrccs- 
sione publica supplicationc implorat , aliaquc bujus- 
modi in ejus honorcm peraguntur. Processus quoque 
super fama virtutum , et miraculorum, ac cullu im— 
memorabili confcctus, nulla ab ordinario prolata 
sententia, ad Urbem missus fuit pro introduccnda 
causa canonizationis. At quanquam tignatura com- 
mitrionis ex nonnullorum rcquisilorum defcctu ob- 
tineri non potuerit, nibilominus in publici imme- 
morabilis cultus possessionc pcrmansit. 

18. 19. B. Archangcli Canneli , canonici regula- 
ris congregationis Sal valoris corpus in ecclesia S. Am- 
brosii Eugubii conditum cst Ejus gesta a pluribus 
referuntur , et inserta sunt in proccssum auctoritate 
ordinaria confeclum supcr sanctitatc, ct anliquo con— 
tinuatoque cultu, ut cxhiberetur Sedi Apostolicae 
pro olficio in ejus honorem impetrando. Pctilio 
nunquam fuit proposita , scd approbantibus ordina- 
riis antiquum possidct cullum. 

20. clc S. Bononii abbalis benidiclini uomcn in 
martyrologio romano, aliisque monumentis dcscri- 
ptum est; ctinvocaturin litaniis a clcro Vcra-llensi. 
Ejus acta a pluribus rcccnscntur. In dicccesi Hypo- 
regiensi qua'dam ccclcsia illi extructa cst , in qua , 
ut ct Bononiae, oflicium de communi in ejus hono- 
rcm recitalur. Hoc exeraplum ad rcm minus perti— 
net, cum auctoritatc Scdis Apostolica?, quae cjus nc— 
raen in roartyrologio romano apposuit, publicum 
obtineat cullum : cumquc anlc Alcxandri 111 tem- 
poraobicrit, dici.polcsl canonizattis juxta antiquio— 
rcm ritum. Adeoque assimilari potcrit exemplis 
S. Marccllini cpiscopi Anconitani , aliorumquc 
quorum honorifica fit mentio apud S. Gregorium, 
et in quorum honorcm cx indultis congrcgationis 
ofiBcia propria , ct missae celebranlur. Cum autcm 



Digitized by Google 



OG 



DE BEATIFICATIONB ET CANONIZATIOXE. 



hi antc roscrvatas Sedi Aposlolica? raf srts oMevint 
et in marlyrolopio Rom. dcsrripti sirit eunim tul- 
tus pracsotcrt indulta Sedis Ap<tstolii\c, ac sallem 
sanctitatis <rquipol!cntcm ab cadcm Sede nppmbalio- 
ncm , quae anle dirtam rescrvationcm ad canouUatio- 
nis gradum pertingcbal. 
iH*<<b ■ •■ »'• ; .i .;• I ■'•< ■ • 1 i 

CAPUT XIX. 

De casu exeepto a decreiin Vrbani VIII vel pcr 
communem Ecclesia consensum, vel per patrum, 
virorumque sanctorum tctipta. 

1. 2. Casus cxccptus por comraunem Eccksis 
consensum cst, cumDeiservus iu majori saltcm orhis 
catholici parte colitur. Intclligcndus cst autcm bic 
cesus exccptus dc iis tanlum Dci scrvis, qui post rc- 
servatas Scdi Apostolicae causas bcatihcationis, ct ca- 
nonizationis occubuerunt , publkumquc culUim in 
majori saltcm Ecclesias partc obtinucrunt. Hujus— 
modi cultus, inscia Scdc Apostolica, introduci qui- 
dem non potuisset, introduclum tamcn , exprcsso, 
vcl tacito cpiscoporum consensu, cadem tolerat, et 
ut ad canonizationem procedatur, praccipit , ut talis 
cultus por processum probclur. 

3. ». Hinc nullus a temporc Urbani VIII docla- 
ratu9 est hujusmodi casus cxceptus. Cumquc postu— 
latorcs causae B. Salvaloris ab Horta pro declaralione 
hujusmodi casus exccpti communem Ecclesinc con- 
scnsum conslitucrint in publico cultu eidcm proostito 
in ecclesiis FF. Minorum , promotor fidei vcro op- 
posuerit, rcquiri dicti cultus observantiam in eccle— 
siis regularium , et saecularium , declarationem non 
obtinucrunt ratione communis Ecclcsiee consensus, 
scd eam mox ex permissione congregalionis, ct ex 
apostolicis indultis sunt assecuti. Caeterum impos— 
sibilis fcre cst cjusmodi dcclaratio : tot enim rcqui- 
rcrcntur proccssus, quot snnt dio?ceses , in quibus 
cultus publicus impenditur ; et si unus dumtaxat 
cpiscopus hanc provinciam assumerct, reliqui mo- 
numenta publici cultus ad ipsum mittcre debercnt, 
cx quibus intolorabilis propemodum evaderet pro- 
cessus. Praetcrca non solum praeteritum, scd 
prsescntem quoquecultumpostulatores ostendcre de- 
bercnt. Tandem disputari possct,utmmsu(ficiat cul- 
tus, recentissimus , an requiratur cullus, qui saltera 
antcannos quadraginta cn?ncrit,vel abobituscrvi Dei. 

5. Nullus quoque ab Urbani tcmporc declaratus 
hactcnus est casus exccptus per palrum , sanctorum- 
quc scripta, scorsim a cultu immcmorabiii , qui 
soluscasumexceptum constituit, uticonstatcx causis 
B. Ollcgarii, et aliorum. Solum in cauxa S. Agnctis 
dc Montc Politiano congregatio rituum scntcntiam 
cardinalis Urbis vicarii super publico illius cultu ex 
apostolicis indultis, sanctorumquc Catharina; Sc- 
ncnsis, ct Antonini scriptis coniirmavit. 

6. Ut hic casus cxceptus approbarctur, plura a 
congregatione rituum staluenda, et a postulatori- 
bus peragonda cssent. Primo statuondum vidotur, 



quinam sint patres : hi cnim scvcre loqucndo sunt, 
quos Ecclesia ob doctrinam , sanctitatcm , ci anti— 
quitatem, uti tales cognovit, quorum postremus 
dicitur S. Bernardus. Hinc iste casus exccptus con— 
trahendus vidctur ad scrvos Dei, mortuos ante re— 
servatas Sedi Apostolicae causas bcatificationis, ct ca- 
nonizationis. V crum cum in causa S. Agnetis casus 
exceptus approbatus fuerit ctiam ex scriptis SS. Ca- 
tbarina;, et Autonini, qui post dictam rcservatio- 
nem obierunt, nomine patrum intclligcndi vidcntur 
omnes sancti, qui dc scrvis Dei laudabile testimo- 
nium perhibuerunt. Praetcrca si hic casus exccptus 
respiceret etiam eos, qui anlc resenationem pic 
obierunt, posse agi de canonizatione S. Hilarionis, 
ct aliorum , quos laudarunt SS. Hieron jmus , Grego- 
rius, aliique patrcs, quod esset absurdum. Qua- 
propter non aolum congregatio solemniter declarare 
dcberct, an Urbani dccrcta comprehendant beatos, 
vel sanctos, quos viri sancti scriptis commendarunt 
ante causarum reservationem, verum ctiam solcm— 
niter excipiendi esscnt, qui ante rcservationem 
mortui, et in sanctorum scriptis mcmorati, a Scde 
Apostitlica canonizati sunt eo modo , qui anlc ean- 
dcm reservationem erat in more positus. Stalucndum 
insupcr csset, utrum cultus scrvorum Dci, ad hune 
casum excoptum nccessarius, decrctorum tempus 
prafcessisse debcat triginta, vcl quadraginta annis, 
an potius ca?pissc, dum palrcs, viriquc sancti de iis 
scripserunt; nisi forte statucndum essct, ut cultus 
introductus sit, antcquam iidem scripscrint. 

7. etc. Postulatorcs vcro, practer ordinarium pro* 
cessum supcr fama virtutum, aut martyrii, ct signo- 
rum , et seu miraculorum , alium ordinarium , vd 
apostolicum comparare dcberent, tum remissorialem 
pru testibus super actuali publico cultu cxaminandis , 
tum compulsorialem, ut scripta patrum, virorumque 
sanctorum, aliaquc monumonta cultum prohanlia 
in judicium compcllantur. Requiritur insuper, ui 
scripta loquanrur dc scrvis Dci jam dcfunctis ; neve 
lilulum sancti illis attribuant praeconii , aut pane— 
gyricac oralionis gralia, vcl talionc muncris, quod 
viventcs obivcrint : sed sorium dc vcra illorum san- 
ctitatc, miraculis, ac publico cnltu tcstimonium 
complectantur. 

11. etc. Demum hic casus cxccptus pcr patrum, 
virorumque sanctorum scripta approbari posse vidc- 
tur, si aliquis sanctus testarctur, se rcvclationc su— 
pcrna vidisse animam ojus, dc quo agilur, in crrlum 
rcccplam, aeternaque beatitudinc frui ob hcroicas 
virtutes non tamcn fortc sullicerct , si alius dc hac 
sancli rcvclatione toslimonium dicerct : sic in causa 
servorum Dei Ignatii Azovodo, ct sociorum, etsi 
plurcs aifirmavcrint , S. Thcrcsiam vidissc cos mo— 
rienles in coelura consccndorc , sacra lamcn congrc- 
gatio nullum snpcr hoc rcsponsum odidit. Porro 
rcvclatio ctiam cxpcndcnda cssct , num vcrc supcr- 
naturalis fucrit, cum in hoc etiam sancli dccipi pos- 
sint, tcste S. Antonino (sum. hislor.par. 3, tit. 19, 
cap. 11). Respiciemhe cliam csscnt virlntcs : non 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI SECINDI. 



enim ptiblicc colcndi sunt in Ecclesia, qui utcum- 

2uc aclura penetrarunt, scd qui viventcs virtutibus 
croicis, ct miraculis fulscrunl. Caeterum si unquam 
contingat, expcctandum cst sacrae congregationis 
responsum. Quod si bujusmodi rcvclatio ad oblincn- 
dam canonizationcm adduccrctur, sufficienti dc causa 
sumrao Pontifki csset proponenda. Sufficicntcs au— 
tcm causae non alise forte essc posscnt, nisi quod 
vel is, cui facta cst revelatio, banc miraculo com- 
probarct, vcl virlutcs, ctmiracnla ejus, cujusanima 
in ctrlum rccipi visa cst, scrio examinarcntur, in 
quo examinc magnam auctoritatcm obtincret asserlio 
viri sancli, qui rcvelationcm sibi factam tradidissct, 
at videre est in bulla canoniz. S. Antonini. In causa 
vcro S. Petri de Alcantara ejusmodi revelatio validi 
adminiculi vim habuit, perpcnsis cjus virtutibus, et 
miraculis. 

CAPUT XX 

D* cam excepto ex indullo pontifkio. 

1. Hic casus cxceptus apostolicis conccssionibus 
inuititur. Et quamvis aliquando congrcgati^ ri- 
tuum casum cxceptum declaravcrit ex solo cultu 
immcmorabili , licet adcssent indulta apostolica , nt 
in causa S. Pcregrini Laliosi , ct aliorum ; quando- 
quc tamcn ex indultis apostolicis simul, et ex 
scriptis patrum, virorumque sanctorum, ut in causa 
S. Agnetis dc Montc Politiano : interdum etiam ex 
solis apostolicis indultis illum doclaravit, nt in causa 
S. Laurcntii Justiniani, ct aliorum. 

2. 3. Solis itaquc apostolicis indultis pro funda- 
mcuto bujus casus cxccpti spcctatis, pro intelligcn- 
tia praemittcndum primo, ad rcm banc nonsufficcre 
privatam scripturam , in qna Pontifex aliquem no- 
minct beatum; nec breve, in quo enuntiative ap— 
pellet bcatum, multominus si enunliatio extet in 
diplomatc ad aliam rem exarato, ut colligitur ex 
causa S. Stanislai Kostkae. Nec sufficit al iquod Pon- 
tificum Romanorum factum , quod privatum potius 
cultum, quam toluntatcm permiltendi publicum 
pra? sc fcrat. Etcnim in rclationc rotaj dc S. Felicc 
a Cantalicio lcgitnr, Sixltim V ad cjns scpulcrum 
tantispcr orasse. Vcrum non ex hoc, sed ex titulo 
beali, qucm Gregorius XV Felici indulsit, primor- 
dia vencrationis ( cx quibus Urban. VIII casum ex- 
ceptum dcclaravit ) petcnda essc vidcntur , teste 
Z.icharia Boverio ( tom. 2 aimal. ad an. 1587 , 
pag. 335). 

*. 5. Prasmittcndo secundo, nihil rcferre , utrum 
Komani Pontifices publicam vcnerationem indulse- 
rint in scriptis, an vivac vocis oraculo, dummodo 
oraculnm lcgilimc comprobctur. Plura sunt hujus- 
noodi oracula Leonis X, Clcmcntis VII aliorumquc 
Pontificum : cmnquc congregatio rituum ex horum 
nonnullis casum exceptum dcclaraverit, jam constat, 
indulta Pontificum vivac vocis oraculo cdita ad bunc 
casum exceptum approbandum sufficcre. His non 



officiunt constilutioncs Gre«orii XV ( Contt. 27 
Bullar. vet. tom. 4), et Urbani VUI ( Cotut. 157 
tt 195, cit. Bullar. tom. 5), quibus indulta ponti- 
ficia vivae vocis oraculo cdita revocantur. Loquun- 
tur enim dc conccssionibus hoc modo factis ordinibus 
rcgularibus ; adeoquc non tollunt cas dc quibus 
nunc agitur, quae dircctc respiciunt cnllum servo- 
rum Dei, acsolum diflicultas manct in iisprobandis, 
ut in causa bcati Nicolai Albcrgati. 

G. Praemittendum tandcm cst, indulta apostolica, 
sivc dcpcndcnter ab cxtrajudicialibus probationibus, 
sive a processu ordinario supcr virtutibus, et raira- 
culis, sive a processibus ordinario, ct apostolico , ac 
post judicium super virtutibus, aut martyrio, et 
signis, vcl miraculis emaoaverint, sufficere ad ca- . 
sum exceptum ex indultis njx>stolicis declarandum. - 
Scd in causae progressu diversum producent cffcctum. 

7. 8. His praemissis, si summi Pontificis indulse- 
rint, ut imago servi Dci exponatur in ecclesiis inter 
aliorum sanctornm imagincs, vel cnm signis publicum 
cultum redolcnlibus, quemadmodum Leo X aliique 
Pontifices permisserunt , ut exponerentur imagines ' 
tunc servi Dei Francisci de Paula , et aliorum , id 
aptum videtur ad fundandum casum exceplum. 

9. etc. Idcra dicendum , si Pontifices pro indn— 
ccndo, vel augcndo publico alicujus servi Dei cultu 
mandent , ut ejus corpus c loco humili in honori- 
ficenliorem transfcratur. Sic Sixtus IV transferri 
jnssit corpus nunc S. Jacobi de Marcbia. Similia in- 
duLsit Leo X in honorem Isidori agricoke. Inno- 
centius VIII concessit , ut corpus servi Dci Simonis 
de Lipnica in locura dccenliorem transferretur, 
quam concessioncm pro declarando casu cxcepto in 
ejus causa magni facicndam esse fidci promotor 
afiirmavit. His addi possunt, qua» corpori servi Dei 
Bartholomaei de Salulhio Ord. Min. Obscrv. Rcfor. 
S. Francisci conligerunt, tnm sub Gregorio XV tum 
tempore, quo Benedictus XIV fidei promotorem 
agebat ; nccnon , quas cx facultate Innocentii XII 
in honorem nunc S. Pii V gesta sunt. Quod si fa- 
cultas transfercndi corpus alia de causa, quam intro- 
ducendi , vcl augendi cultus, data essct, non suffice- 
ret. Quarc, etsi Alexandcr VI pcrmiserit , ut corpus 
B. Calharinac Palalinae ad cccicsiam monaslcrii 
B. Mariae Montis Ord. S. Ambrosii ad Nemus in 
dioeccsi Medtolanensi transfcrretur, id ad publtcam 
vencrationcm extcndi negarunlRollandiani (Tom.l. 
Apr. ad diem 6, pag. 6V4) ct aliunde veneralionis 
conccssionera erga bcatumcsscpetendam affirroarunt. 

12. Eamdera pro casu excepto sufficientiara sup- 
peditat sumraorum Pontificum pcrmissio, ut suspcn- 
danlur tabcllae votivae, et lumina ad alicujus servi 
Dei sepulcrum accendantur. Hanc tabellarum su- 
spcnsionem circa imagincm S. Pii V nondum bea- 
tiitcati permisissc Paulum V testalur Castellinus (rf« 
cert.glor. SS. c. %punct. k,% pag. 110). Eadcm ad 
sepulcrum S. Caroli Borromapi nondum pariter bca— 
tilicati ex pcrmissione Clementis VIII eruitur ex epi- 
«lola card. Baronii ad vicariutn gcneralem Mcdiola- 



Dfgitized by Google 



DE BEATIHCATIONE ET CANO.NIZATIONE. 



nensem apud Grattarolam (m act. ejutd. caut. c. 8), 
ac teslantur auditores rola in relat. causae. Hinc 
scpulcrum fuisse intra ferreos cancellos, hortante 
Baronio, inclusum, colligitur cx alia cjus cpistola 
apud cundem Graltarolam. 

13. Deniquc si summi Pontifices permittant, ut 
nomen servi Dei in romano martvrologio describa- 
tur, aut indulgenliam elargiti sunt visitantibus dic 
ojusdem festo ccclesiam, in qua corpus cjusdcm se- 
pultum est ; vel festum solemnitcr ceicbrari sinant ; 
aut reliquia proccssionaliter dcferri ; vcl coinmcmo- 
ralioncm in officiis, vel exlra ficri : vel demum offi- 
cium , et missam in ejus honorcm concesserinl , hiec 
sigillatira pro casu cxccpto sufficiunt. Sane in causa 
SS. Calharinae de Bqponia, et AgnetU dc Monle 
Politiano casus cxceptus cx descriptione nominis in 
roartyrologio declaratus cst. In causis SS. Laurentii 
Jusliniani, Felicis de Valois, et aliorum pluriura, 
indulgcnliarum largitionem approbalio casus excepli 
consecuta est. Quidquid enim opinatus sit Matla 
( de canoniz. SS. p. 1 , c. 2, n. 20 ) , nullam, vidc- 
* licet, brcvium indulgcntiarum habcndam esse ratio- 
ncm pro casu cxcepto statucndo , procul dubio ejus- 
modi indulgcntiarum conccssio publicum cullum 
importat. Ad summum opinio Mattao locum habere 
potcstin brcvibus indulgentiarum ab officiali, facul- 
tatem habcntc , cxpeditis, inscio snmmo Pontifice ; 
aut in iis , in quibus indulgentia conceditur visitan- 
tibus ccclcsiam die obitus beati, nulla hujus facta 
mcnUonc, qualis fuitconcessa visilantibus quondam 
Poloniac ccclesiam die obitus S. Slanislai Koslkae , 
quae proindc casui excepto dcclarando non profuit. 
- 14. etc. Quod spcctat ad fcsti solcmnem cclcbra— 
tionem, reUquiarum delationem, commcmorationem 
in divinis officiis, vcl citra divina officia, conccssac 
facultalis excmpla rcferunt Bollandiani ( ad 19 Fe- 
bruar. tom. 3, paa. 160, et ad. 28 Apr. tom. 3, 
p. 59o), aliique. Iiidultum vcro celebrandi missam 
dc SS. Trinilatc, aut de aeterna Sapicntia, vcl dc 
omnibus sanctis dic anniversaria scrvorum Dci , vel 
beatorum, rcfcrcndum cssc ad publicum cultum, 
idcoquc super illud iirmari posse casum cxceplum, 
affirmant reccnliorcs. Verum Paulus Mucantius olim 
secretarius congrcgationis riluum, pclentibus Thea- 
tinis, an die anniversaria tunc scrvi Dei Andrcac 
Avellini cclebrare possent missam solcmnem dc 
SS. Trinilate , rcspondit non possc amplius haec sinc 
auctoritale apostolica fieri in bonorcm scrvi Dei cum 
fama sanclitatis defunclt, sed nondum bealificati, 
aut canonizaU. Addidit taracn, prxdictani inissam 
solcmnem cx privata devolionc, et qu.isi pro gratia- 
rum aclione celcbrari pussc , cl in honorcm SS. Fran- 
ciscae Romanac , ct Pbilippi Ncru tunc nondum bca- 
tificatorum peractum csse , testatus est. Alia hujuscc 
rci excmpla videre est apud Cepariura ( in direct. 
cunoniz. SS. I. 2, c. 8, ad dub. 10), Mulanum 
(ad 14 Apr. ad 6 Mart. et ad 11 Dec. ), ct alios. 
Dcmum S. Tbomas (w 4 ditt. 12, qu. 2, art. 7) 
docct, posse ad commcndandum redcmptionis mj- 



sterium, aliisque de causis, celcbrari tnissam pro 
panuhs. Ad avertendos tamcn imperitae plebis errc- 
res plcraque ritualia Gallicana apud Thiers ( Tract. 
de tuper. quoad Sacram. c. 9) prxscribunt dc Tri- 
nitate , aut dc angelis missara esse celebrandam. 

17. 18. Quidquid de his sit, permissio apostolica, 
ut missse proedictse celcbrentur, ad cullum publicum 
rcferenda vidctur, idcoque«uper illam casus ex in- 
dultis exceptus fundari potest. Cum enim cx circum- 
stantiis deprchendatur, missam illam non oflcrri pro 
,anima servi Dci, scd substitui missm dc rcquie, quia 
crcditur illius aniraam sufTragiis non indigcrc , fidu- 
cia haec cultura publicum imporlat, minorcm tamen, 
quam si nomcn servi Dci in Collecti» cxpriracrctur. 
Praeterea Eugenius IV raissam dc SS. Trinilate ad 
tumulum tunc B. Andreai Corsini cclebrari voluit, 
cura Florcntini cx rcvclationc ejusdem beaU victo- 
riam de Mediolancnsibus reportaverint , ut refert 
Bollandus lad 30. Jan. tom.%pag. 1070). Dcnique 
cardinali Sacripanle, nominc cpiscopi , cleri , ct po- 
puli civitalis Narniae petenti, ut in honorcm B. Luciae 
Narniensis missa de SS. Trinitate celebrari posset , 
annuit congrcgatio rituum 22 Augusti 1711. Haec 
pelilio, et concessio insinuant, praedicta sine Scdis 
Apostolicae auctorilale fieri non posse, ideoquecul- 
tum pubUcum importarc. 

CAPUT XXI. 

De catu excepto ex permittione tacros congregatio' 
nis , et de aliis , qua* communia sunt tum catui 
excepto ex pontificiit indultit, tum catui excepto 
ex dvcta permittione. 

1. 2. Casus exccptus ex pcrmissionc congrcgationis 
rituum est , cum haec vi jurisdictionis , sibi datae per 
bullam Sixtinam, ex sc aliqucm publicum cultum 
alicui servo Dei permitlit. Id autcra post decreta 
Urbani VIII vix ficri potcst, cum congregalionis 
responsa, quoad hoc, Pontifici referantur confir— 
roanda. Ad hunc casum perUncre vidclur, quod card. 
Bcllarminus hortatus fucrit, ne cultus B. Alcxaudri 
Sauli introductus intcrrumpcrclur; ct card. Baroniua 
imaginem S. Ignatii , tunc nondum bcatificati , ad 
cjus sepulcrum cum votivis oblatis appcndcrit, et 
veneratus fucrit. Ambo autem cranl intcr cardinales 
sacris ritibus praepositos. 

3. Convenit hic casus cxccptus cum casu excepto 
cx indultis pontificiis , quod in utroquc cullus pcr— 
missus debet cssc publicus : ac pro ulroquc decla- 
rando satis est, ut pcnnissio authcnUcc cxhibeatur, 
nequc rcquiritur pcculiaris processus, nisi indultum 
pontificium essct tantum vcrbalc, aut congregalionis 
decretum non invcnirctur, ut in causis BB. Scraphini 
de Asculo , et Salvaloris ab Horla. Dcroum neutri 
sufficit rcscripti exhibilio, scd ostcndendus cst usus 
consccutus usque ad tcmpus , quo in congrcgatione 
proponitur dubium pro casus cxccpti approbationc. 
Exhibito tamcn authentico indulto, usus probari 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRl SEf.UNDI. 



r, ut et continuatio cultus a die 
sententiz usque ad teropus , quo petitur istius 
approbatio, si inter scntentiam, et petilioncm nota- 
bile tempus interccsserit. 

k. etc. Pontificum indulta , et congregationis re— 
scripta modo ampliora sunt , modo strictiora. Ali- 
quando plures simul bonores servi Dei indulserunt, 
aliquando unum dumtaxat , quem subinde per alias 
concessione auxerunl. Quodlibet satis est ad castis 
cxcepti approbationem : banc tamcn postulatorcs 
facilius obtinebunt, si plura indulta cxhibeant. Tem- 
pus aulem indultorura sedulo animadvertantoportet; 
nam miracula inter primam, ct subsecutas conces- 
sionescullum augcntcs patrata, si approbentur, ad 
canonizationcm obtinendam proderunt. Profecto in 
causa S. Stanislai Kostkae, cum Paulus V permiserit, 
ut ejus imago cum votivis oblatis in ecclcsiam ad pu- 
blicam vcncrationcm exponcretnr; Cleinens vero X 
alios subinde honores contulerit; initinm vcncratio- 
nis a prima Pauli V conccssionc fuit dcsumptum, ac 
miracula , intcr eandcm, ct subsecutas conccssioncs 
fuerunt ad canonizationem approbata. Idcm contigit 
in causa S. Aloysii Gonzago». In causa vcro S. Jacobi 
de Marchia, ctsi Leo X aliquam venerationem in- 
dulserit, et Urbanus VIU auxerit, postulatores 
httertu remissoriales quasiverunt ad construcndos 
proccssus super miraculis post ultimum indultum 
patratis , cum primuro Leonis X ignoravcrint. Ex 
his colligitur, sedulo distinguendam esse vencratio- 
nem ab ejus augmcnto, ejusquc initium a primis 
tndultis cssc rcpetcndum. 

9. 10. Post ha?c pcrpendcnds sunt causa? , quaj 
proccdunt per viam casus exccpti ex tempore imme- 
morabili. floc tempus excedere debet centum annos 
ante constitutionem Urbani : hinc disputandum 
occurrit, utrum miracula centcnarium subsecuta, 
dicantur indullae venerationi supervenisse , quoad 
canonizationem obtinendam ; an ad hoc ea tantum 
apta sint, quae supervenerunt post confirmatara a 
Scdc Aposlolica judicis ordinarii , vel dclegati sen— 
tentiam super casu excepto ex cultu iramemorabili. 
Qnaestionem hanc movit Benedictus XIV tunc fidci 
promotor in causa B. Grcgorii X ibique non rcsolu- 
tam tnstauravit in causa S. Joannis Nepomuceni, in 
qua, approbato casu exccpto ex cultu immcmorabili , 
affirmavit, attendendum esse dumtaxat, quoad cano- 
nizationem, miraculum post candem approbationem 
patratum, non alia, qua? approbalionem , adeoquc 
mdulinm venerationem prccesscrant,cum veneratio, 
non per simplex centcnarii annorum numcri com- 
plementum, sed per congregationis rcsponsum a 
Pontifice approbatum, sit asserenda. Reposuerunt 
postulatores, vencrationem dicendam esse indultam, 
completo centenario : sententiam super casu excepto 
folum declarare, cultum fuissc adhibitum per centum 
annos ante constitutipnem Urbani : auctoritatem 
apostolicam desumi ex eadem constitulione, in qua 
Url >anus afKrmavit, se nollc prejudicium aflcrrc 
po&sidentibus cultum immemorabilem. Quarc mira- 



cula ante approbatum casum exccptum patrata fue- 
runtin dicta causaS. Joannis Nepomuceni approbata, 
ac depcndenter ab iis canonizatio pcracta cst; sed 
fortc cx Pontifici dispensatione hax peracta sunt. 

11. Similis qusestio excitala fuit in causa canoni- 
zationis S. Joannis a Cruce , qua? proccssit per viam 
non cultus. Etenim Clemcns X die 6 Octobris 1674 
decretum bcatificationis cxpediri jussit:dic vero 24 
ejusdcm mensis miraculum quoddam patratum est. 
Laudatus fidei promotor animadvertens , breve 
bcatification is fuisse durotaxat cxpcditum25 Janua- 
rii 1675, acsolemniter perlectum in basilica Vaticana 
21 Aprilis ejusdem anni , opposuit , miraculum illud* 
non esse pro canonizationc attcndcnduro, utpotc 
post indultam vcncrationcm non patratum. Postula- 
toribus tamcn reponenlibus, indultam vcnerationcm 
ccepisse, cum Pontifcx primo brcvis expcditionem 
demandavit : congrcgatio rituum respondit, conlro- 
versum miraculum canonizationis obtincndsgratia y 
possc examinari, quarc perpensum, approbatumquo 
fuit, ac dcpendenter ab eo obtenta canonizalie esU 

CAPUT XXII. 

De easu excepto ab Urbano VIII deeretis ex tem- 
pore mmemorabili, et nominatim de tempore re- 
quisito ad constituendum inmemorabite. 

1. 2. Frcqucntissimus est istc casns exceptus : pro 
truo pra>mittcndum est, quod dum hocjudicium su- 
per tempore immemorabili pendct , cultus non est 
amovendus. Jamvero Urbanus VIII in brevc quo 
decreta confirtnavit, statuit, ut hoc tcmpus immc- 
morabile centum annos excederct. Quare huic hy- 
pothcsi non convenit ca doctorum in aUis materiis 
assertio, quod numcrus centenarius dcfcctu quatuor 
annorum non inficitur. Rursus reprobataetiamccn- 
senda est sentcntia Bonacinae, doccntis (tn 1 Deca- 
log. pracep. disp. 3, q. 2,punct. l)nominelongis- 
simi lemporis in ditiis Urbani decrctis inteUigi 
triginla , vel quadraginla annos. Stat igitur, quod 
in casu excepto per immemorabilcm , vcl longissi- 
mum temporis cursum, tempus exccdere debeat 
centnm annos ,ct quidem non interruptos, ut colli- 
gitur ex causisserviDeiJacobidcBitccto,ct aliorum. 

3. etc. Terminus bujus numeri ccntcnarii , sine 
quo probari nequit casus ab Urbani VIII decretis 
exceptus, nunc coromunitcr constituitur in anno 
163« , quo Urbanus dccrcta , quas anno 1625 supcr 
longissimo tcmpore ediderat, coofirmavit; quod 
clare constat ex causa B. LudovicaeAlbcrtoni*. Ne- 
que amplius atlcndenda sunt pro centenariicomple- 
mento, si quse post eundem annum 1634 gesta 
essent, cum sacra congregatio anno 1652 oppositum 
apertc declaraveriL Cousonat judicium congrega- 
tionis inquisitionis, qujMpm anno 1654 compcrisset , 
B. Hici^Wrmi 



u j£miliani, 
congrcgationis Somascha; , anno 1537 mortui , non 
attigisiemclainccntitmannorumrespectu anni 163V 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



cundem amoveri jusait. Fidci quoque promotores 
scmper contenderunt , non esse pro comolemento 
centenarii attendenda gesta post annum 1034. 

6. etc. Sed quid dicendum , si ante annum 1652 
judex ordinarius, vel delcgatus tulisset sententiam 
super casu cxcepto cx tcmpore immemorabili , cl in 
ccntenario computata fuissent gcsta post annum 
1634? Hanc sentcntiam non easc confirmandam 
suadet mcmoratum factum congregationis inquisi— 
tionis in causa nunc B. Hierony. jEmiliani. Praete- 
rea congrcgatio an. 1652 cxcludcns a centenario 
ejusmodi gcsta, declaravit decreta Urbani; lex 
vcro declaratrix respicit ctiam preterita. Vcrum 
coniirmandam illam esse eruilur cx eo, quod ante 
&nnum 1652 in congregatione disputabatur , an pro 
complemento centenarii attendenda esscnt gesta post 
annum 1634 quare ejusmodi sententia innitcrctur 
opinioni probabili ; adeoque non esset rejicienda. 
Pra>tcrca Urbanus VIII in alia constitutione dc prae- 
judicialibus Ecclcsiae (m bull. vet. tom. 5) servavit 
etiam centenarium annorum numerum : sicuti autcm 
bic juxta cardinalem de Luca (de emphyt. disc. 60, 
nutn. 8, dc ahen. ditc. 1 , num. 96) , et alios debet 
cssc completus, non tempore cdita? constitutionis, 
scd mota* litis : sic probabilitcr centenarius servatus 
in conslitutione super cultu servorum Dei videtur 
complcndus lcmpore latae scntentiae, non editae consti- 
tulionis.Quodspcctat ad causamB.Hieronymi.iEmi- 
liani, ibi nulla intercessit sententia. Lex autcm de— 
claratrix, in re praesenti respicit tantum futura, tum 
quia ea fuit lcgislatoris mcns, tum quia jus praetc- 
ritum crat dubium. Et sanc congregatio rituum in 
causa B. Lucite Narnicnsis hanc postrcmam opi— 
nionem sccuta est, et sententiam super casu excepto 
conlirmavit. 

GAPUT XXIII. 

De modo probandi numerum centenarium annorum 
cuttus , deque cateris requisitis ad constituendum 
casum exceptum ex tempore immemorabili. 

1. In judicio de casu cxccpto cx immemorabili, 
▼e) longissimo tcmporc, ctsi centcnarius sacpe dictus 
numerus dc jurc probandus cssct testibus annos natis 
centum, ct quatuordecim , atquc examinatis tempore 
cdit» constitutionis Urbani , nihilominus cum id im- 
possibilc sit , probari etiam potest authenticis docu— 
mcntis. Hxc sunt : histori» cenlum annis ante con- 
stitutioncm Urbanam, vel eodem saeculo decurrente 
a viris lidc dignis conscriptae dc cultu , vel virlutibus, 
ct miraculis scrvi Dei sub titulo beati , vel sancti ; 
elalioncs scpalcri auctoritatcepiscopali peractaj : an— 
tiqua breviaria officium in cjusdem venerationem 
contincntia : visitationes cpiscoporum : ac dcmum 
scpulcra ipsa clcvata, imagiucs cum splendoribus , ac 
votivae tabcUas ; dummodo^tixc praedictam constitu- 
tioncm centum annis praxcsscrint cx peritorum ju- 
dicio. 



2. Porro cum dispulari possit , an testcs probanlcs 
cultum immcmurabilem, sufliciant ad centenarium 
annorum numcrum probandum , primo investigan— 
dum cst , quomodo probetur immcmorabile. Juxta 
probabiliorcm senlentiam ad probandum immemora- 
bile opus est, ut testcs constituti sinl in ctate quin— 
quaginta quatuor annomm , uti uniformem quadra- 

?;inta annorum observantiam testentur-.nonabfuerint 
ongo tcmporc a loco , ubi cultus viguit : referant , se 
rcm audivisse a majoribus, hos vcro ab aliis, contc- 
stantes, alitcr fieri nun potuisse , quin ipsiscivissent: 
dcmum ut singtili testes dcponant de omnibus, et 
singulis adjunctis ncccssariis ad constituendum im- 
mcmorabile : sufficit tamcn, si vcrba protulerint 
axmak-ro signilicationcm habcnlia. 

3. elc. An immcmorabilc jam probatum cente— 
nario annorum numero sulTragctur, diversa sunt 
promotorum fidci , atquc scriptorum placila. Petrus 
Franciscus de Kubcis olim fidei promotor negavit, 
in casu cxccpto per Urbanam constitutioncm , testes 
deponentcs cum requisitis ad immemorabile , pro— 
barc numcrum annorum centenarium. Affirmavit 
Prosper Bottinius alter fidei promotor, addens ta- 
men, testes praedictam 54 annorum «etatcm agcre 
debuisse tcmpore editff constitutionis Urbani. Scri^- 
ptores contra sentiunl, testibus praediclis probari 
centenarium in rc praesenli, etiamsi deponant tan- 
tum cum requisilis ad immcmorabilc , el pracsenti 
tempore cxaminentur. Haec controversia saepc prodiit 
in congrcgatione riluum , sed nullam adhuc dcfini— 
Uoncm consccuta est. Ipsa vero congrcgatio casum 
exceptum ex cultu immcmorabili saepe indepen- 
denter a testibus approbavit. 

7. In hoc opinionum cerlamine , momcntum pro- 
bationis dicti centcnarii videtur penitus constituen- 
dum in historiis , publicis instrumcntis , caeterisque 
supra reccnsitis. Tcstes vcro, juridice examinati, 
adminiculo esse possunt, ctiamsi de prassenli exa- 
minentur. 

8. etc. Verumtamcn ad probandum casum ex— 
ccptum ex tcmporc immcmorabili , alia adjuncta 
requiruntur. Scilicet , ut cultus sil publicus ; qui 
tamen sufficientcr dcsumitur cx votivis tabellis obla- 
tis, ex invocationc in litaniis, piurimisqne aliis hu- 
jusmodi. Praelerca ut ccntum annis ante Urbani con- 
btitutionem adhibitus sit , et permanserit usque ad 
sententiam ordinarii, vel dclegati, immo et ad ejus- 
dem confirroationem a sacra congregalione obtinen- 
dam , si nolabilc tempus inter utramque effluxerit. 
Notandum tamen , centcnarium praedictum , ct con- 
tinuationem cultus usquc ad scnlcnliam probari do- 
bcrc judicialiter, et per proccssum ; ad assiduitntoni 
vero cullus usque ad scntentiaj confirmationem suf- 
ficit probalio extrajudicialis. Ad haecjuxta Urbani 
decrcta opus cst, ut accedat scientia , ac tolcrantia 
Scdis Apostolicae , vcl ordinarii : ea autem pluribus 
modis a Castcllino (de cert. glor. SS. c. 2, pun, 
52.), ct PignateUo (eonsuli. 245, num. 2, tom. 1) 
cnumcratis probari potest. 



i 



Digitized by Google 



synopsis unr.i secundi. 



12. Taodem in boc judicio pcriti advocandi sont , 
qui statuas, imagines, ac scpulcra scrvorum Dei 
rccognoscant,utU-mpus,quo ea facta sunt, innotescat 
Ipsi juramentum dc muncre tideliter adimplendo 
pnestare dcbent , ac inquirere , an statuae , vel ima— 
gines sint iliius servi Dci, de cujus cultu immemo- 
rabiti agitur. Si nullum aliud vcnerationis indicium 
adsit praeter diadcma, laurcolaa, splendores,et ra- 
dios , peritis investigandura erit , an hec simul cum 
statuis, vel imaginibus eflecta fucrint. Demum sin- 
gillatim dcponcre, suorumque dictorum rationem 
reddcrc dcbebuot , uti fert sacrae congregationis di- 



CAPUT XXIV. 

De casuum ab Urbani VIII decretis exceptorum 
dcclaratione , prcevie sacrarum congregatiowum , 
prostertxm vero tacrorum ntuum consUio hucus- 
que facta. 

1. Ad cxornandam praclicis exemplis theoreticen 
supra c.xplicatam rcccMscntur bic causae bealorum , 
in quibus declaratus fuit casus exccptus, quin tamen 
cr-.oiiitationem obtinuerint, cxponeado fuo ' 
quibus dcdaratio inoixa est. 

§ I. 

De B. COLUMBA REATINA vWgme 
ordinis S. Dominici de Pamitentia. 

2. etc. Obiit haec virgo anno 1501. Congrcgatio 
inquisitinnis sub Urbano VIII die 25 Fcbruar. 
an. 162d approbavit ejus cultum immemorabUem , 
adeoque casum ab ipsius Urbani decretis exceptum , 
bcet super eodem cultu nulla praecessissel senteotia 
ordinarti , quia Urbanus nondum ediderat brcve , 
illam exigcns. Ejus vitam scripsil Sebaslianus Peru- 
sinus ordinis Pracdicatorum, quae extat apud Bol— 
Jandian. {ad 20 Maji tom. 5) cardinalis I «.rrcs 
episcopus Pcrusinus processum super sanctitalc, ct 
miraculis construxit. Corpus sepultum fuil in civitate 
Perusina in monasterio ». Catbarinas Scncnsis, quod 
mox appellatum cst B. Columba?. S. Pius V indulsit, 
ut in ejus feslo Geret de eadcm in divinis ofliciis 



S h 

De B. MATTHMO CARRERO 



5. ctc. Morlous cst Viglevani ao. 1471. Ejus 
sanctitatem, et miracula Ambrosius Taegiua, aliique 
memoranU Sixtus IV vivae vocis oraculo permisit , 
ut ejus corpus ad sepulcrum honorilicentius tranfer- 
retur, ejusque mcmoria solcmnilcr ficrct in feslo 
dedicationis ecclesiaB S. Petri martyris, ut colligitur 
ex autbentico documenlo archivii convcntus S. Pctri 
martjriscivitatis Viglevancnsis. Tandcm 2 Dcccmbr. 



anni 1625. congregatio S. oflicii casum exceptum 
declaravit, scripsitque episcopo Viglcvani, ne vene» 
ralionem eidem beato exhibcri solitam impediret 
Dccrelum , ct epistola congrcgationis extant in cjus- 



§ III. 

Dc B. BERNARDO PTOLEM/EO 

congrcgationis Montis Olweti. 

9. ctc. Hujus virlutum, ct miraculorum meminit 
Sigismundus Titius, juxta quem obiit hic beatus 
anno 1348. Vitam conscripsit Joanncs Baptista do 
Populonia ordinis Praedicatorum , qua; amplius non 
invenitur : aliam tamen ab co dcsumptam Gregorius 
Lomhardcllus edidit anno lo84. Ejus causam cssc 
exceptam a decrctis Urbani declararunt congrega— 
tiones inquisitionis 24 Novembr. ann. 1644, ct 
riluum 16 Septembr. anno 1645 , approbante Cle- 
racntc X. Ex actis causrc colligitur, confcctum fuisse 
procossum , ct latam ab ordinario scnarum scnten- 
tiam supcr cultu immemorabili. 

S iv. 

De B. NICOLAO de FLUE. 

12. 13. Obiit anno 1487, et sepultus cst in aedc 
Saxcllcnsi S. Theodnli. Vitam composuit Petrus 
Hugo Societatis Jcsu. Plures processus auctoritalc 
ordinaria, ct apostolica pro canonizationc conslructi 
sunt, scntenliamque snpcr cultu immemoraliili tulit 
episcopus Constanticnsis, tamquam delegatus apo- 
stolieus, quam sobindc, annucntc Ininrcentio X, 
confirmavit congregatio rituum 21 Novembris 16W 
affirmans, constare de casu cxcepto cx immcmorabili. 
Carolus Bovillus in epistola ad Nicolaum Florium 
Remenscm elcctum tcstalur, hunc bcatum viginli 
duobus annis sine ullo cibo potuque visisse. 

§v. 

De B. BERNARDO dc FELTRO ordinit 



cu 



14. ctc. Morluus est an. 1494, ac statim ab obitu 
i cceoit , quod colligilur ex litlcris Leonis X dc 

amio 1513, quibus tunc bcato,nunc S. Francisco 
dc Paula oIficium,el missam conccssit. Bustus cidem 
contcmporaneus honoritice de eo locutus cst ( ro 
defens. Mont. PieL tract. 2, part. 3 ). Ejus vitam 
Bernardinus Gurlinus , aliiquc scrioserunt. Dcmum 
congrcgatio riluum 28 Mart. an. 1054, attento pro- 
ccssu ab cpiscopo Papicn. auctoritate apostolica con- 
fccto , ccnsuit , constarc de casu exceplo ex immcmo- 
rabili : annuit vcro Innocenlius X. 

S vi. 

De B. FERDINANDO W rege Castellw, et 
legionis cognomento sancti. 

15. 19. Obiit anno 1*252. Ejus vitam a Luca 



Digitized by Google 



DE REATIFICATIONE ET C A NONIZ ATION E. 



li co.tvo scriptam referunt Hollandiani ( adAO 
Mart. to. 7 J apud quos plura sunt dc miraculis, ct 
causa canonuationis. In processum super cultu im- 
mcmorabili constructum qu«3dam anliqua oflicia 
compulsata sunt, in quibus mirabilia de eo lcguntur. 
Congregatio rituum, anouente Alexandro VII 24- 
Maji anno 1655, viso proccssu , qui auctoritate apo- 
stoliea confoctus fuerat sirper casu excepto, ac posita 
sententia arcbiepiscopi Hispalensts judicis rcmisso— 
riaiis , ccnsuit eonstarc de casu cxccpto cx immemo- 
rabili cum scicnlia, ac tolerantia ordinariorum. 

§ vii. 

De B.MARGARITA de SABAUDIA tertii 
ordinis S. Dominici. 

20. 21. Hujus vitam Hyacinthus Barescinus, 
Razius, aliiquc conscripscrunt. S. Pius V anno 15G5 
indulsit , ul dic cjus fcsto in monasterio S. Mariae 
Magdalcnx civitalis Alb# fieret ejusdcm commemo- 
ratio. Ex hoc indulto cullum cxhibcri buic beatae, 
adcoque constarc de casu cxccpto , ac possc proccdi 
ad ultcriora , 31 Augusti ann. 1669 censuit con— 
gregatio rituum , annucnte Clementc IX. 

§ VIII. 

Dc B. PETRO PASCBASIO ordints B. Maria 
ae j}lei(((ie rcuutipuonts capUvorum. 

22. elc. Fuit hic Gyenensis episcopns : a Mauris 
captus, et Granatae martyrio coronatus est inter 
annos 1300 et 1302. Scripsit opusculum adversus 
sectara mahumctanaro, quod a congrcgatione rituum 
probatum fuit. Ejus vita, a Joanne dc Viilcgas 
scripta, compulsala fuit in proccssum super cultu 
imraemorabili. Ejus marjyrii mcmincrunt Argonus 
de Molina (in nobil. Batica) aliique.Cicmcns vcro X 
pncvio consilio congrcgationis rituum, 1'+ Augtist. 
an. 1G70 approbavit sentcnliam cpiscopi Gyenensis 
super cultu imraeroorabili, ct casu excepto, declarans 
conslarc de iisdem. 

§ ix. 

De B. Ludovica Albertonia tertii ordinis 
S. Francisci. 

25. ctc. Clemens X petentibus scnatu populoque 
Romano , comroissionem signavit , ut tierct in curia 
proccssus super cultu immcmorabili B. Ludovicae 
Albcrtonise. Cardioaiis Urbis vicarius, boc proccsmi 
recognito , sententiam super casu cxccpto pronuntia- 
vit , quam prius congrcgatio ritnum , deindc tdem 
Clemens approbarunt , uli habetur ex brcvi cdito ab 
eodem Pontificc 28 Jan. an. 1671. Obiit B. Ludovica 
an. 1553 , idcoquc pro cullu centenario habita cst 
ralio brcvis, qua Urbanus an. 1634 dccrcta, quae 
an. 1625 cdidcrat, confirmavit. Ejus cultum non 
fttisse a Scdc Apostolica probatum, arbitratur Bol- 
landus (od 31 Januar. tom. 2, inter praUrmis. 



pag. 1078) , qui ante dicti brevut cditionem scripsit 
ln hoc brevi scnatus, populusqueRomanus dicuntur 
calicem, ct cereos in cjus bonorem postreraa Januarii 
die quotannis oflerre ccclcsiae S. Francisci ad Ripam, 
in qua sepulta est. Illius virtutum , et miraculorum 
meminerunt Franciscus Gonzaga ( de orig. Seraph. 
Ilelig. par. 2, Conv. 1 , provincia Rom. pag. 178), 
Arlurus (in Martyr. Franc. ad 31 Jan. ) et alii. 

S x. 

De B. Jacobo de Mevania ordinis Pradicatorum. 

30. clc. Obiit hic bcatus an. 1301, cjus vitam 
nonnulli scripserunt : at cam pro caeteris Tudcrti 
an. 1678 accuratissime edidit Baplista Piergilius. 
Causam retulit cardinalis Bellarminus congregationi 
rituum , affirmans intcr alias confectum fuisse pro— 
cessutn auctoritate ordinaria episcopi Spolelini : nec- 
non Bonifacium IX tcsUri ecclesiara , in qua bujus 
B. corpus requiescit, appellari SS. Dominici, et 
Jacobi. Sane Bonifacius IX indulgentiam concessit 
visitantibus eandcm Ecclesiam : Paulus aulcm V 
13 Apr. an. 1610 ampliorcs elargitus cst confratcr- 
nitati , in eadem erectae. Quarc congregatio rituum, 
annuente Clemente X, liMaji an. 1672 declaravit, 
constare de casu cxccpto ex indultis apostolicis, 
ideoque ad ultcriora procedi posse. 

§ xi. 

De B. Sahmea regina AHcia moniali professa 

ordmis S. Clara. 

th . . . •, .' 

35. 36. Ha?c an. 1268 c vita migravit, ejusque 
fit mcntio in martyrologio Franciscano (fol. 527, 
§ 8, edit. Paris.) : vitam, et miracula Joannes 
JJuglossitis, aliiquc plurcs scripserunL Scd et syno- 
dus provincialis Gncsncnsis solcmnem canonizatio— 
nem ab Urbano VIII supplicitcr petiit. Jam vcro 
congregatio riluura , Clcmente X probantc , 6 Maji 
an. 1673 attcntis processu , ct sentcntia suffraganei 
Cracoviensis, judicis dclegati , super cullu immemo- 
rabili, ct casu cxccpto, de iisdera conslarc censuit, 
ideoque ad uiteriora procedi posse. 

S XII. 

De B. Ottegario episcopo primum Barcmonensi , 
postca archiepiscopi Tarraconensi. 

37. 38. Bcati OHegarii, sivc Ildegarii an. 1136 
mortui sanctilatem commendarunt SS. Bernardus 
(epist. 126, to. 1), et Vincenlius Fcrrerius (part. 3, 
de SS.senn. de S.Joan. Erangel. ante Port. hat.). 
Ex pluribus ecclesiac Barcinonensis monumcntis, in 
processum apostolicum cumpulsatis, antiquissima 
apparcnt illius vcneratio, virtutes, et miracula. 
Tcstes in eodcra examinati dc publica voce, cl fama 
narrant , S. Rayratindum dc Pennafort cgissc apud 
Pontilicem dc illius canonizalionc. (Juosdam pro— 
cessus in hac causa nonnuili judices a congrcgatione 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LICRI SECUNM. 



73 



ritaom delegati confecerunt, qaos tamen eadcm 
congrcgatio ob quosdam defcctus non admisit. Tan- 
dem episcopusBarcinoncnsis, pariter delcgatus pro- 
cessum absolvit, ac sentenliara protulit supcr cultu 
immemorabili, ct casu excepto, quam subinde con- 
gregatio ipsa 18 Maji an. 1675 confirmavit , an- 
nuente Clemcnte X. 

§ XIII. 

Dt B. Joame Cantio pretbytero tacuiari, et 
profettore academia Cracovientit. 

39. etc. Obiit an. 1473. Ejus gesta, et miracula 
fuso reccnscnt historiei Poloni, in proccssum supcr 
cultu immemorabili conslructum compulsati. Hojus 
quoque canonizationem a summo Pontificc pctiit 
synodus provincialis Cnesnensis. Congregatio vcro 
rituura21 Martii an. 1070 senlentiam ab cpiscopo 
Laodiccusi, judice subiielcgalo , super cultu imme- 
morabili, et casu cxccpto latam confirmavit ct Cle- 
mens X benigne annuit. 

§ XIV. 

De B. Amadeo duce Sabaudia III. 

42. ctc.Deccssit an. 1472. Ejus vitamabaliis con- 
scriptam rcferunt Bollandiani (ad 30 Mart. to. 3). 
Aliaj de virlutibus, ct miraculis historia: compul- 
salse fuerunl in proccssu supcr cullu immcmorabili 
constructo. S. Franciscus Salesius praxrlaram scripsit 
Paulo V epistolam pro impctranda illius canoniza- 
tione. Alias misit ad congregalioncm rituum, ad 
Sabaudia? duccm, et alios. ln hac causa plura anlc 
decrcta Urbani VIII gcsta sunt , sed postea expedi- 
tis a sacra congrcgatione litteris romissorialibus, et 
compulsorialibus , archicpiscopus Taurien. et epi- 
scopus Verccllcn. processus construxerunt , ct sen— 
tcntias tulerunt supcr cultu imraemorabili , ct casu 
excepto , quas congregalio rituum , annuentc Inno- 
centio XI 16 Jan. an. 1677 confirraavU. Hinc col- 
ligitur, binos processus in hac causa constructos, 
binasque sententias latas fuisse. Quod sanc ali- 
quando expcdit, si prout hic cultus immcmorabiHs 
in ploribus dicccesibus pcrcrebuerit. 

§XV. 

De tervo Dei Simone de Lipnica tacerdote ordmis 
Minorum , S. Francitci de obtervantia. 

48. otc. Hic Dci servus statim ab obilu, qui con- 
tigit an. 1482, cuitum obtiuuit , ut colligitur ex lit- 
tcris Innocentii VIII datis 12 Jul. an. 1487 in 
forma brevis pro transferendo ejus corporc ab uno 
ad aliud sepulcrum in eadcm ccclesia. III ius virtu- 
tcs, ct miracula raemorant Franciscus Gonzaga , et 
alii, intcr quos Martinus Bickiki lulhcranus (fn 
cAron. edit. onn. 1597). In ejus causa confcctus 
fuit auctoritate ordinaria processus supcr virtutibus, 
rt miraculis , et judcx subdclegatus scnlentiam pro- 



nuntiavit super cultu imrne morabili, et casu cxcepto, 
quam postca congrcgatio rituura , annucnte Inno- 
cenlio XI 10 Fcbr. an. 1685 conlirmavit. 

§ XVI. 

De B. Petro 'Armengol religioto profetto ordinit 
B. Maria de Mercede redemptionit captivorum. 

51. etc. Obiit an. 1304, colitur ut martyr; nara 
cum se pro rcdiracndiscaptivis in pignus dcdisset, ncc 
statuta dic pactara mcrccdem solvissct , in ligno , ut 
mahumetica: superstitionis contcmplor, suspcnsus 
est ; sed opc B. Virginis Ubcratus , taudcin morbo 
morluusesl. Hujus beati mcmincrunlPclrusdc Ziiar 
( relat. in hitt. gen. ejut. Ord. ), Kaphacl Volatorra- 
nus (l. 21 anthropologitr), etalii. In ejus causacon- 
grcgatio rituum ob dcfectum lcgitima? probationis tcr 
rejecit judicis dclcgatiscntenliam super cultu imme- 
morabili, et casu excepto. V r erum allatis antiquissimis 
de eodcm cultu docnmenlis, Htteras compulsoriales, 
et particularcs conccssit directas nonnullis cpiscopis. 
Hinc quinque proccssus confecti fuorc , quibus con- 
gregationi exbibitis, ipsa cultum immemprabilem T 
ct casum exceptum 23 Mart. an. 1686 declaravit, 
Pontifex vero decretum per Uttcras in forma brevis 
confirmavit. 

§ XVII. 

De B. Antonio a Stronconio laico profesto ordinit 
Minorum observantiuvi sancti Francitci. 

55. etc. Decessit an. 1461. Dc prodigio luminis 
ex illius sepulcro quondam prodeuntis , et rosa: vi— 
vidae carnis in ejus obvcrsa dextcra inventac , cxtat 
instrumcnlum a Polydoro Serantonio , pubUco au— 
ctoritatc impcriali notario, ot judicc ordinario exa- 
ralum an. 1466. Vitam, et miracula latc prosccuti 
sunt Hodolphus cpiscopus Scnogallicnsis, et alii : sed 
praxipuc attendenda sunt quas dc eo scripscrunt Jaco- 
bus Oddus Perusinus in historia , qua? dicitur Fran— 
ctschina, et Marianus a Florcntia, qui non diu post 
B. Antonium Ooruerunt, quos laudat Wadingus (ad 
an. 1474, n. 14, tom. 14 et in Syllab. Scrip. Ordin. 
il/in.).Jam vcroin cjuscausa cxarati fuenint auctori- 
tate ordinaria proccssussupcr sancUtate vitai, virluti- 
bus, et miraculis,cultuquc immemorabili : cumqueex 
iis apparcret, cpiscopum pronuntiassc per dcfmiUvam 
scntcntiam, constarcdecullusupraccntum annosantc 
dccrcta Urbani VIII cxbibito cidem bcato, adcoquc 
causam cssc exccplam ab iisdcm dccrctis, congrcgatio 
rituum scntenUam ipsam confirmandam cssc ccnsuit 
14 Jnn. an. 1687, cui annuit Innocentius XI. 

§ XVIII. 

Dc B. Chunegunde regina Polonia. 

59. etc/Wortua est anno 1292. Ejus vita a quo- 
dara, religioso Franciscano, ct Joanne Htigossio 
scripta , compulsa fuit in proccssum supcr cullu im- 



Digitized by Google 



7| DE BEATIFICATIONE 

mcmorabili. Asserunt communiler historici, eam 
Boleslao Cracovicnsi duci nuplam, in matrimonio 
virginitatem illibatam servasse. Quare synodus pro- 
vincialis, Cracovi» celcbrata an. 1634, suppliccs 
pro illius canonizationc prcccs S. Sedi porrcxit. 
Quod spcctat ad ejus causam, episcopus Laodiccnsis 
sentcntiam supcr cullu immemorabili, et casu cx— 
cepto tulit, quam congregatio rituum 10 Jun. 
an. 1690, anuuente Alexandro VIII confirmavit. 

§ XIX. 

De B. Maria de Soeos moniati professa ordinis 
B. Manw de Mercede redemptionis captivorum. 

02. 63. Hujus obitus contigit an. 1290.' Vitam 
inlcr alios scripsit Joannes de Laes ordinis B. Mariai 
de Mercede rcdemplionis captivorum, quam duo 
capitula gcncralia ejusdem ordinis apprubarunt. Mo- 
numenta ha;c compulsata fucrunt in processum supcr 
illius cullu immcmorabili. ln cjus causa vicarius 
generalis Barcinoncnsis, a eongrcgatione riluum 
delegatus, sententiam tulit supcr cullu immemora— 
bili , eadcmque congregalio , annuente Innocen— 
tio XH , 9 Fcbraarii an. 1692 confirmavit. 

§ XX. 

De B. Joanna filia Alphonsi V regis Lusitanim 
religiosa ordinis S. Dominici, eognomento san- 
cta princcps. 

64. etc Obiitan. 1490. Plurcshistorici illius vir- 
totes, et miracula commendarunt ; celebrior tamen 
ejus vita est, quam exaravit soror Margarita Piveria, 
ejusdcm sancUe famula, cum inserla fucrit proces- 
sibussupcr Joannae cullu immcmorabili , ct a Joanno 
Conimbriccnsi cpiscopo juridice approbata. ln ejus 
causa confccti fuerunt aucloritate aposlolica supcr 
cullu immemorabili, et casu cxcepto proccssus in 
civitatibus Conimbricon. Elboren. ct Ulyssiponen. 
Tum episcopus Colymbrien. a congregalione rituum 
delegatus senlentiam super iisdem tulit , quam con- 
gregatio conOrmavit ; lnnocentius vero XII 4 Apr. 
an. 1693 petcnte cum pluribus aliis Petro Portu- 
galliaj rege, per litteras in forma brevis rohoravit. 

§ XXI. 

De servo Dei Pelro de Pisis beato nuncupato, con- 
gregationis pauperum eremitarum sancti JJiero- 
nymiinstiMore. 

67. etc. Mortuus est an. 1435. Heroic» ipsius 
virtulcs a pluribus scriptoribus celebratao sunt, ct 
recenscntur in Iibro manuscripto , qui cxaratus crc- 
ditur anno circiter 1500, cujus autographum asscr— 
valur in archivio conventus S. Onuphrii de Urbe. 
Scpullus cst Vcnetiis , ignotus tamcn adhuc est pc— 
culiaris sepulturaj locus. Paulus UI ac nonnulli alii 
Ponlifices aliquem cultum illi indulscranU Quamob- 
lem congregatio rituum 5 Deccm. an. 1693, an- 



ET CANONIZATIONE. 

nuentc Innocentio XII, declaravit constare de casu 
cxccplo pcrindulta apostoiica, non tamen oflicium, 
et missam conccssit , ut postulatores simul petierant, 

§ XXII. 

De B. Hosanna de Andreasiis tertii ordinis 
S. Dominici. 

73. ctc. Obiil an. 1505. Ejus vitam scripserant 
Franciscus a Ferraria , et Marchcsius. Leo X an. 
1515 pcrmisit, ut in civitate el districtu Mantuano 
fierct ejus commemoralio in divinis ofiiciis. Grego- 
rius XIII ofiicium proprium, ct missam concessit 
ecclcsitt S. Barbarac civitatis ejusdcm ; ct hxc com- 
pulsata fucrunt in proccssum apostolicum supcr casu 
cxccpto.Demum congrcgatio riluum an. 1594 indul- 
sit,ulcjuscorpusa!iquando populo oslcndcrclur.Car- 
dinalis Urbis vicarius sentcnliam tulilsupcr casu cx- 
ccpto. Quaproplor congregatio eadcm 20 Novcmb. an» 
1694annucnlcInm>centio\IIscntcnliamconfirmavit. 

§ XXIII. 

De serva Dei Humiliana de Cerchiis sive de Circuli» 
bcata nuncupala. 

79. etc. Mortua est ba?c beata an. 1246, acstatim 
post obitum ejus vitam scripsit Vitus de Cortona 
ordinis Minorura, quam cdiderunt Bollandiani (ad 
19 Maji tom. 4). Alii prosecuti sunt. In ejus causa 
archicpiscopus rlorcntinus sententiam dixit supcr 
cultu immcmorabili ct casu exccpto, quam confir- 
mavit congregatio rituum 17 Jul. anno 1694, an- 
nuitque Innoccntius XII. 

§ XXIV. 

De B. Helena Enselmina ordinis S. Francisci. 

83. etc. Obiit an. i'2'U. Ejus vitam inler alios 
elcgantcr cxaravil Sicco Polentonus, qu« in pio- 
cessum super ejus cultu immemorabili compulsata 
fuit, constarc dc ejus cultu immemorabili , ct casu 
excepto a decrctis Urbani aflirmavit cardinalis Bar- 
badicus episcopus Patavinus, cujusscntentiam con- 
grcgatio rituum , annucntc Ionocentio XU, 8 Oclob. 
an. 1695 contirmarit. 

§ XXV. 

De B. Zita. 

86. etc. Ejus obilum an. 1272 verior opinio con- 
ugnat ; vitam ab auclore coaevo scriptam ediderunt 
Bollandiani (ad 27 Apr. tom. 3), cjusque alii phires 
meminerunt. Ejusdcm cultus in diversas catholict 
orbis partcs dilatatus est ; et Leo X indulsit , ca- 
nonici regularcs conventus S. Frigidiani civitatis 
Luccnsis ejus fcslum rilu duplici cclcbrarent. In ejus 
causa ordinarius Luccnsis supcr cultu immemorabili, 
et casu exceplo scntcntiam tulit, quam congregatio 
rituum eidem cullui innixa confirmavit 1 Sept. an. 
1G96 annucntc Innocenlio XII. 



Digitized by Googl 



SYNOrSlS LIBRI SECUNDI. 



7* 



§ xxvi. 



De serra T)ci Maria de Capite , vulgo nuncupata 
<klla Cabcza uxore S. fsidori agricolw. 

89. ctc. Mortua cst circa annnm 1175. Sepulta 
in quadam sdicula S. Maria? cis fluvium Xara- 
rnarum Tordclagun» in Caslclla , ubi cjus corpus 
inventum est an. 1596, caput tamen Ionge antc in 
cadcm edicula ad publicam vcnerationcm cxpone- 
batur. Bollandiani (ad 15 Majitom. 3) cam vivcn- 
tem non Mariam, scd Toribiam appcllatam c»isti— 
mant. Vitam scripsit, pnctcr alios , Jacobus Blcda 
ordinis Praedicatorum (in addit. adJoam. diacon.), 
ac dc ea , cjusquc cullu appmbato mcntio flt in bulla 
canoniz. S. Isidori agricohe, qui fuitcjusdcm vir. 
In ejus causa judices a congrcgationc delcgati con— 
fectis processibus super cultu immcmorabili , el casu 
cxcepto sentcntiam dixcrunt, qucm congregatio ipsa, 
suborto dubio, testes rcccnter cxanunati satis pro— 
barcnt immemorabilem , non statim, sed poslquam 
cx autbenticisdocumcntiscultus immemorabilis con- 
stitit.confirmavit.InnocentiusvcroXll, 11 Aug. an. 
1697 per littcras spcciales decretum congregationis 
apj>robav it. 

§ XXVII. 

De B. Augustino Dalmata ordinis Pradicatorum 
episcopo Zagabriensi, deinde Lucerino. 

93. etc. Hujus bcatiobituscontigitcircaan. 1329. 
Plurcs illius gesta commcndant, intcr quos Sigis- 
mundus Ferrarius(rfere6.i/un</ .pvovin. O.Prccd.), 
ct Juannes Tomko Bosnensis episcopus (in ejus vita) , 
illum intcr sanctos rclatum existimant a Joannc XXII 
precibus Caroli ducis Calabriae. Verum sine ullo fun- 
damcnto , cum laudatus dux ab eodcra Pontiflcc pc- 
Yierit, ut commilteret inquisitioncm in vitam , ct 
miracula , qucmadmodura cx cjus epistola colligitur. 
In cjus causa episcopus Luccrinus a congrcgatione 
dclcgatns sentcnliam super cullu immcmorabili , et 
casu exccpto pronuntiavit ; mox cadcm congregatio 
de codcm cultu constare rcspundit 19 Jun. an. 1700, 
annuilque Innoccntius XII. 

§ XXVIII. 

Dc servo Dei Jacobo Illyrico, vulgo do Bitccto 
nunntpato, laico ordinis Minorvm observantiw 
S. Francisci. 

97. 98. Hic mortuus cst circa an. 1485,ejusqac 
virtulcs, ct miranila rcferunt Marianus a Florcnlia 
(infacic. Chmn. Seraph. Ord. M. c. 21, fol. 128), 
aliique. In cjns causa cpiscopus Bitcctcnsts a sacra 
rituum congregalione dclcgatus , supcr cultu immc- 
morabili , casu exccpto scntcntiam protulit : eam 
confirmavit congrcgatio eadcm 31 Jul. anno 1700, 
annucnlc Clcmcnte XI. 

99. ctc. Dc cjus cuitu nnnnulto conlrovcrsia; 



anlca inrepserant. Nam anno 1586 congregatio 
jussit , illius corpns ab altari , super quod coliocatum 
fuerat, amovcri. Arcnius tunc Bitectcnsis cpiscopus 
curavil mandali cxecutioncm ; scd obstiterunt Fra— 
trcs Minorcs, allcgantcs mandati subrcptinncm; ni— 
bilominus corpus in sacrario rcpositum fuit , doncc 
cpiscopus miracuhs promotus primum cullum sub- 
slituit. Supcrvcncrunt Urbani decrela, tum congre- 
gatio itcrum jussit, corpus in loco sccrcto sinc cuHu 
scrvari , quod factum cst. Vcrum approbato casu 
exccpto pcrmisit , ut corpus in primum locum rcsti- 
tncrctur ; immo ut fcstum , non tamcn processio , in 
cjus honorem pcragerctur. 

§ XXIX. 

De servis Dei fratribus Joanne saccrdote, et Pctro 
laico ordinis Minorum S. Francisci. 



104. ctc. Bcfcrt S. Antoninus (in chro. tit. 24, 
part. 3, cap. 7, § 14), bos Dci servos, a S. Fran- 
cisco ad rcgnum Aragoniae dcstinatos, zclo fldci , ac 
martyrii desidcriosucccnsos, Valentiam tunc Mauris 
subjectam ingressos, dc falsitate legis Mahumctis 
pnedicassc. Qtiaproptcr Azotus, qui ibi rcgnabat, cos 
comprehendi , ct in tidc constantcs occidi jussit : tura 
ibi sepulti miraculisconiscarc Cfrperunt. Korumdcm 
martyrii Wadingus (ad an. 1220, num. 71, Tom. 1, 
el ad an. 1231 , num 77, Tom. 2) , aliiquc plures 
memincrunt, vicarius gcncralis Turlcn. judex dc— 
kgatus scntcntiam dixit supcr ciillu immemorahili , 
post ha?c congrcgatio rituum 23 Febr. anno 1704 
eandem confirmavil, annuente Clcmcntc XI. 

§ XXX. 

De beatis Teresia , et Sanria monialibus ordinis 
Cisterciensis , qua vulgo S. llegina?n«/icw/)an/«r. 

107. ctc. Tcrcsia , ct Sancia patrem habucnint 
Sancium I Portugalliae regcm, Tcrcsia matrimonium 
contraxit cum Alpbonso IX rcgc Lcgioncnsi, quod 
tamcn trina susccpta prolc, nullum dedaravit Cc- 
lcstinus III , co quod Tcresia in tcrtio consanguini- 
tatis gratu Alphonso conjuncta essct. Id in congrc- 
galionc rituum dicussum Teresiai sanctitati non 
obstitit , cum inscia, ac jubcntc patrc matriraonium 
contraxissct, uti rcfcrunt Brittus, Maccdo, ct alii 
apud Bollandian. (arf 17 Jun. Tom, 3, et ad 
30 Maji Tom. 7.) A viro scparata asperrimam 
vitam in mmiaslerio Lorvantensi duxit, ac post obi- 
tum miraculis clartiit. Amba' bsc rcgina* sanctat 
passim nominabantur, cl congrcgalio rituum, ap- 
probato casu cxccpto, nomcn hoc rctincri jussil, 
cura sic ab immcmorabili appcllarcntur. El ob can- 
dcm rationem, approbato cultu immcmorabili in 
causis ntinc SS. Pcrcgrini Latiosi, ct Agnctis a 
Monte Politiano , permisit, ut ab iisdcm retinerctur 
titulus beati. Gcsta in causa SS. Tcresiae , et Sanciac 
fuse dcscribuntur in brevi Clemcnlis XI, 23 Dccemb. 
anno 1705, in qno dicilur congregatio rituum con- 



Digitized by Google 



D_ BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



firmassc sententiara episcopi Conimbriceiuis judicis 
delcgali super cultu immemorabili, ct casu exccpto. 
Porro dccrelum congregationis Clcmcns ipse per di- 
clum breve approbavit. 

§ XXXI. 

Dc B. Lveia de Narnia ordinis S. Dominici fun- 
datrice monaiterii S. Catharina de Senis Fer- 
taria. 

111. Acta quoqne in hujus bcatae causa fusc rc- 
censcntur in liltcris aposlolicis ejusdem memorali 
Pontiticis in forma brcvis 26 Mart. an. 1710, juxta 
quas Franciscus Maria cardinalis Maccbiavelkn , 
episcopus Ferrartensis, super cultu immemorabili , 
ct casu cxcepto sententiam tulit , eamquc conlirma- 
vit congrcgatio rituum , hujusqnc decrclum subinde 
per easdem littcras apostoiicas Cicmcns XI appro- 
bavit. 

112. Obiit B. Lucia anno 1544. Et licct non- 
dum clapsi esscnt cenlum anni ab ejus obilu ad 
an. 1634, quo edita est constitutio Urbani , nihilo- 
minus approbatus fuit cultus immemorabilis , eo 
quod sentcntia super codem ab ordinario lala fuerit 
anle annum 1652, quos sacra congregalio statuit, 
ne pro complemcnlo ccntcnarii annorum numcri in 
Urbani constitulionc praescripti pro cultu immemo- 
rabili, altcndercntur post candcm constilutioncm. 

113. 114. Stigmatibus supra naturam fuissc in- 
signilam testantur Tbeopbilus Haynaudus ( oper. 
tom. 13, de Stig. tae. et prof.) , aliique plures. 
Quinimmo eongrcgatio rituum sub Bcncdicto XIV 
23 Jan. an. 1740 ejus imagines cum stigmatibus 
pingi, et in ecclesiis, aliisquc locis rclineri possc 
ailirmavit. 

§ XXXII. 

De B. Salvatore ab Horta laico ordinit Mino— 
rum observantia S. Francitci. 

115. Cardinalis Urbis vicarius in ejus causa scn- 
tentiam tulit supcr casu excepto , quam congrcgatio 
rituum 13 Septcmb. anno 1710 confirmavit , an- 
nuitque Clemens XI anno sequenti. 

116. Morluus est B. Salvator anno 1567. Ejus 
vitam latissime conscripsit B. Dimas Scrpi provin— 
cialis Minorum observantium Sardinia:, quam Bol- 
landiani cdidcrtint (ad 18 Mart. tom. 2) , scd ct alii 
ejus sanclitalem commcndarunt. 

117. ctc. Scntentia, cjusquc confirmatio innixaj 
sunt sacr_ congrcgationis pcrmissioni, ut B. Salva- 
tor cum tilulo beati, et miraculis iinprimerctur. 
Putarunt postulatorcs, approbato casu exccplo ap- 
probalas fuissc virtutcs, scd Bcncdictus XIV tunc 
tidci promotor oppositum cvicit. Post hax congrc- 
gatiocadcm ( 1 Sept. 1607) decrcvit, ne illius cor- 
pus a capsa , in qua scrvabatur, amovcrclur. Expc- 
ditis subindc liltcri* remistorialibus conlecti sunt 
proccssus apostolici, quos congregatio remisit ad 



rot_ audilores; hi vero validitalcm, virtutes.i 
quc miraailum admiserunt. Tunc Urbani VIII quan- 
dam cjusdcm bcati capellam visitantibus plenariam 
pcccatorum suorum indulgentiam conccssit. Mox, 
ut cjusdem Urbani dccretis obcdicnlia defcrretur , 
signata cst commistio, ac deputatus cardinalis Urbis 
vicarius , qui , ut supra , senlentiam protulit, quam 
congrcgalio confirmawt. Intcrea lnnocentius XI 
aliam indulgentiam visilantibus prxdiclam capcl— 
lam est elargitus. 

§ XXXIII. 

De B. Cetlao Odrovantio ordinit Prwdieatorum. 

122. 123. Bcatus Ceslaus S. Hyacinlbi frater 
germanus obiit anno 12i2. Praitcr aiios scriptores, 
Abrahamus Bzovius cxactam sanctitatis vilae, mira- 
culorum, ct cultus immcmorabilis epitomcn edidit. 
In ejus causa suffraganeus Uratislavicnsis judex de- 
lcgalus scntcnliam pronuntiavit super ejus cultu 
immemorabili , ct casu exccpto, eamque annuentc 
ClemcnteXI, 20 Aug. an. 1712 congrcgatio rituum 
coniirmavit. 

§ XXXIV. 

De B. Liberato de Lauro , sancto nunciipoio, or- 
dinit Fratrum Minorum S. Franeitci de obter- 
vantia. 

121. Plura in hujus causa acta sunt in congrc— 
gatione rituum, qua? fusc recensentur in littcris 
apostolicis Clemcntis XI, quibus in fonna brevis 
2 Scplembr. an. 1713 conHrmavit dccrctum con— 
gregationis riluum ejusdem anni, nc quid supra 
cjus cultu innoverctur. 

125. ctc. Quod igilur spcctat ad hujus causa> 
seriem, congrcgatio riluum amovcri ab altaribus 
jussit imagincs S. Libcrali , cui in lecto decumbcnti , 
B. Virgo angelicis comitata ehoris cibum submini— 
6lrabat ; addiditquc probandum csse ejus cullum 
immemorabilcm. Quaproplcr confecto aucloritate 
ordinaria proccssu , epi: copus Camcrinensis senten- 
tiam supcr codcm cultu lulit. Causa ad congrc— 
gationcm remissa , Ber.cdictus XIV lunc fidci 
promotor contendit, nercssariam cssc tignaturam 
commUtionit. Renilentibus poslulatoribus , utpoto 
qui dumtaxat petebant, ne cultus amoverclur, con- 
gregatio rcspondit, requiri in hoc casu commiWo- 
nem, ut facilius nonnullae occurentes difticultates 
clucidarentur ; siquidcm cx Arturo (w martyrol. 
Fr. ad 26 ^Im^.) , aliisquc inferri posse videbatur, 
hunc fuisse auclorem baeresis Fraticellorum et Biz- 
socorum. Verum ex pluribus, probalisquc scriptc— 
ribus dcmonslrarunt postulatorcs , nequc hunc, ne- 
que aliiim ex ordinc Minorum fuissc illius haresis 
auctorcm : cumdem ab iisdcm scriptoribus tamquam 
sanclum commendari ; dcmum nactum fuisse in 
Piceno cullum immemorabilem ; quibus omnibus in 
congrcgalione discussis, hsc ccnsuit, nihil supcr 
eodcm cullu essc innovandum. 



Digitized by Google 



SYNOPSIS I 

§ XXXV. 
De B. Gregorio papa X. 

130. ctc. Obiit Gregorius X circa annum 1276, 
ciquc succcssit Innoccnlius V sub quo nonnulla, 
interccssione II. Grcgorii, miracula palrata stint, 
quortim aliqua descripta fuerunt in quadam tabella , 
quae in bibliotbeca Vaticana asservalur. Hinc plcri- 
que historici afhrmarunt, Innoccnlium V divinos 
honorcs ei dccrcvisse. Post haec Joanncs XXII stip- 
plicante civitate Placentia, causam canonizationis 
commisit prxsulibus Pisano, ac Mutincnsi, nec- 
non Bindo dc Senis ecclesia? Colonicnsis pr.rposito. 
Extat haec commissio aulographa in bibliolhoca Va- 
ticana, cjtisque mcminit Joanues Andreas juriscon- 
sultu» ( in. Com. ad eap. ubi pcriculum num. 1 , de 
elect. in 6 ). Prsesules Pisanus , ct Mutinensis pro- 
cessum forte confecerunt; nam communc, ct consi- 
lium civitatis Aretinjc statucrunt , ut cathedrali 
olTerrcnlur cerci in fcsto B. Gregorii, ct postula— 
lorcs ad Urbem ad promovendam canonizalioncm 
initterentur : verumtamen hi processus nullibi in- 
vcnti sunt , propterea alios construi oporluit aucto— 
ritale ordinaria , et apostolica. His ad Urbera missis, 
ac nondum apertis, postulatores oflicium, ct missam 
in rjus bonorera petierunt, sed eongrcgatio respon- 
dit , proccdendtim esse via ordinaria. Quarc causa 
tribus rotae auditoribus juxta illius temporis morcm, 
commissa , hi validitatcm proccssuum , virtutcs , et 
miracula approbarunl. Posl hxc sacra rituum con— 
grcgatio validilalem processuum, etvirtutesadmisit; 
sed quod spcctat ad miracula , cum nonnulla cssent 
cx descriptis in praedicta tabclla, promotor lidci, 
ita ejus indentitati, et miraculorum probationi sc 
opposuit , ut judicium de miraculis nunquam fuerit 
absolutum. Nihdominus cum immemorabiUs cultus 
ex his proccssibus satis cvinccretur, congrcgatio 
rituum post committionem a Pontificc signatam, 
sioe alia judicis delcgati sentcntia , eundem cul- 
tum, adeoque casum a decretis Urbani cxccptum 
approbavit. Porro Clemens XI per lilteras in forma 
brcvis 11 Septemb. an. 1713, decretura congrcga- 
tionis confirmavit. 

139. etc. B. Gregorii vitam intcr alios scripsit 
Antoninus Maria Bonuccius a Socictatc Jesu causa; 
poslulator. Eum adhuc archidiacontim in magna 
venerationc habuit S. Ludovicus rcx Gnllia?. In 
Palxstina dcgens, acnondum cardinalis ad pontifi- 
catum evcctus est per compromissum. Eundcm lau- 
dal S. Antoninus ( in 3 par. hist. tit. 20, c. 2, § 4\ 
ejusquc nomcn cum insigni elogio descriptum est in 
martvrologio ecclcsia? Arctinae apud Bzovinm ad an. 
1276, n. 3. 

§ XXXVI. 

De B. Alexio Falconerio uno ex fundaloribus 
ordmis servorum Matris Dei. 

143. etc. Hic fuit palruus S. Julianae de Falconc- 



BRI SECUNDI. 77 

riis , ac mortuus cst an 1310, ictalis sua? 110. Plora 
de ejus virtutibus, et abstinentiis inscripsit Petrus 
de Tudcrti prior gcneralis ordinis Servorum. Eum 
animi dcmissione adductum ad sacerdotium asccn— 
dcrc noluiKsc, ac virRinitatcm usquc ad obitura 
intactam servasse, tcstatus esl Pclrus Nicolaus Pisto- 
riensis ejusdcm ordinis, cjtisque virtutes aliiquoquc 
memoraritnt. In ejus causa signata a Clementc IX 
commissionc, expcditisque litteris remissorialibus , 
constructus cst Florenlia? parlicularis processus supcr 
cultu immemorabili, et casu excepto, ac super ilsdem 
arcbiepiscopus Florcnlinus a congregationc delega- 
tus sentenliam tulil, quam postca congregatio eadcm 
annuente Clcmente XI 20 Novemb. 1717 confir- 
mavit 

§ xxxvii. 

De B. Seraphino de Asculo, seu de Monte Grana* 
rio laico professo ordinis Minorum Capuccino- 
rum S. rraneisci. 

1 V6. etc. Hiijus beati virtutes, ct miracula praeter 
alios extollit Bovcriits ( tom. 2 annal. Ord. Capuc. 
ad an. 1604, pag. 7 18 ) juxla quem obiit anno 1604. 
Paulus V anno 1010 media constilutionc inquisi— 
tionis, indulsit, nt antc ejus septilcrum lampas ar- 
dcret. Urbanus VIII vero, editis decretis, ne servi 
Dei nondum beatificati publicc colcrenlur, pcrmisit, 
ut ejusdem beali cultus pcrsisteret. Hinc cougregatio 
rituum, confcctis auctorilatc apostolica proccssibus, 
ac lala scnlcntia super casu exceplo, 11 Mart. an. 
1619 censuit possc ad ulteriora procedi , annuitque 
Clemens XI. Porro hoc congrcgationis judicium non 
cultui immemorabili, scd prsediclis indultis innixum 
fuit. 

§ XXXVIII. 

De B. Ilumilitate Faventina. 

149. etc. Obiil an. 1310, ct arcbiepiscopus Flo- 
renlinus , supcr cjus virtulibus , ct miraculis proces- 
sus confecit , quibus ad congregalionem missis , Ur- 
banus VIII signavit commissionem tnlroductionis : 
idcirco cspcdilis litteris remissorialibus , alii proces- 
sus auctorilate apostolica compilati , ct ad congrega- 
tioncm missi sunt an. 1630. Tandcm an. 1716 im- 
pctrata commusione resumptionis, ut ostcndcrctur 
obcdicntia decretis Urbani pracslita , actum fuit de 
cjus cultu immemorabili , non per novum proccssum, 
scd cx gratia spcciali , per proccssus apostolicos supc- 
rius indicalos, utpotc qui probaliones ctiam conti— 
nebanl , ad cultum immemorabilcm pertinentes. 
Quapropter congregatio rituum, annucnte Pontificc, 
eiindem cultum , ct casum cxceptum 9 Dcccmbr. 
an. 1719 approbavit. Ejtis vitam ex pluribus colle- 
ctam exbibent Bollandiani {ad 22 Maji tom. 5). 
Fcstum solemni pompa Favcnliae celcbralur : corpus 
vcro in suburbio Florcntia; iucorruptum manct , et 
recurrente festo ad publicam venerahonem exponi- 



Digitized by Google 



DE BEATIFIC.VTIONE ET CANONIZATIOKE. 



tur. Sed ct ex ■ processibus desumitur, missam dc 
communi in ojus honorem luisse cclcbratam , ac no- 
mcn in litaniis invocatum. 

§ XXXIX. 

Dc B. Dalmatio ordinit tancti Dominici. 

152. etc. Decossit hic an. 1341. Dcinde constructo 
auctorilatc ordinaria proccssu circa an. 1714s»per 
cjus ciillu immemorabili , judiccs, ab episcopo Ge— 
rundensi delegali, sentcntiam tulerunt. Tura Glc- 
mcns XI an. 1719 committionem inlroduclionis 
causa; signavit : tandcm congrcgatio rituum , 9 Au- 
gust. an. 1721 annucntc Innocentio XIII praniictam 
sententiam super cultu immcmorabili, et casu excepto 
conKrmavil. Dc hnjus bcati virtutibus, miraculia, 
acpublico conlinualo cultu plura rcferunl Franciscus 
Dicgus (in hittor. provinc. Arag. Darcinone edtia 
an. 15-11), ct alii ordinis Pradicatorum. Insignius 
vcro (!c cjus vita inonumcnlura rcliquit Niculcus 
Eymcricus cjusdcm ordinis, ejusdem bcati coaHa- 
mcus , ct alumnus. 

§XL. 

Dc B. Andrea de Comitibut nrdinit Fratrum 
Minorum S. Francitci. 

155. 156. Hic an. 1302 occubuit. Quod spcctat 
ad cjus causam, Innoccntius XIII prxvio rcscripto 
congrcgationis rituum anno 1723 signavit commis- 
sionem introdnctionis. Indc episcopus Anagninus 
processum construxit, ac sentcntiam tulitsuper casu 
cxcepto a dccretis Urbani , quam postca cadera con- 
grcgatio confirmavit. Mcmoratus autem Pontifcx 
dccretum congregationis per lilteras apostolicas in 
forma brcvis anprobavit 15 Fcbr. anno 1724. 

157. etc. Wadingus (de Scriptor. Ord. Min. 
p. 17), ct alii testantur, librum de partu Virginis 
ab huc bcato fuissc conscriptum , sed non invenitur. 
Cardinalitiam dignitatem , ab Alexandro IV vel 
Bonifacio VIII oblatam humillimc rccnsavit. Plurcs 
scriptores ejus sanctitatem laudant. Vitam conscripsit 
Antonius Maria Bonuccius Sucielalis Jcsu. Conslans 
cst auctomm sentcntia, Bonifacium VIII dixisse, 
se velle Andream inter sanclos refcrrc, si cidem 
supervixisset. Non pcrfecit tamen. licetsupervixerit, 
ob tcmporura calamitatera. Sepultus est in ccclesia 
Minorum Conventnalium cxtra Castrum Pillei dinv 
cesis Anagninx. De ejus cidtu autcm plura babentur 
in processu supcrius indicato. 

§ XLI. 

Dc sex vel teptcm Fundatnribut rcligiotit ordinit 
scrvorum B. Marias Virginit. 

161. etc. Horum nomina, jnxta communem opi- 
nioncm, Mint Boniilius Monaldinus, Joanncs Mancl- 
tus , Bencdictus Antcllensis , Bartbolomxus dc Ami- 
dcis. Ricoverus Lippius, Gcrardinus Sostcncus, 



Alcxius Faleoncrius. Hi viri nobUcs in eremum 
monlis Senariisex receperunt, ibique ordincser- 
vorum B. Virgiois instituto, mortui sunt. Solus 
Alcxius in convcntu SS. Annuntiationis Florentiaj 
obiit , cujus corpus ad eundem montcm asporlatuiu 
una cum aliis sub ara majori oonditum est. Tanta 
scnsuum mortiGcationc vixcrunt, ut Gaufridus car— 
dinalis legatus eos serio admonucrit dc nimia in se 
ipsos austeritatc, quam proptcrca tantispcr rcmisc- 
runt. Demura causa bcalilicationis, et canonizationis 
Alcxii, sumptibus ejus nobitissima; familia:, absoluta 
est. Quod ad alios spcctat, congregatio rituum 7 Jul. 
1725 annuente Bencdicto XIII aflirmavit, constarc 
de corum cultu immcmurabili , supcr quo ordinarius 
Florenlinus scntcntiam tulerat. 

§ XLII. 

De B. Serapione marlyre religinso profcsto ordi— 
ntm B. MaricB Virginit de Mercede redemptio- 
uit captivorum. 

167. ctc. Hic bcatus , nationc Anglus , a S. Pictro 
Nolasco in ordinem admissus cst. Duas captivorum 
rcdcmptiones pcrfecit : primam Murliae , altcram 
Algarix, ubi , dclicicnlc pccunia, in pignus mansit, 
ac Christi fidcm liberc anuunlians, cruci aflixus, 
martyr occubuit, ejusque martyrium dcscribitur in 
chronicis ejusdcm ordinis. Anliquitus huic bcato alta- 
ria dicata sunt ; alia; quoquc pubtici cultus spccics 
memorantur in processibus. Porro processus supcr 
cullu immemorabili coufecti sunt Barcinonc , ct 
Gcrundx. Barcinonensis eptscopus scntcntiam tulit 
supcr casu cxccpto , camquc annucntc Pontificv , 
approbavit congregatio rituum anno 1728,cnjiisdc- 
cretum Bcncdictus XIII , litleris apostohcis in forma 
brevis IV Jul. an. 1728 rolwravit. 

§ XLIII. 

De B. Joarme de Dukla ordinit Mmorum obser- 
vantium S. Francitci. 

170. etc. Mortuus est beatus hic vir ann. 1184. 
Ejus virtutes el miracula in chronicis provinciae 
Polonia? Minorum obscrvantium , a Wadingo (ad 
ann. 1484 to. 14) rclatis rccensentur. De ejus cultu 
immcmorabili actum fuit in congrcgationc rituum 
anno 1657, sed ob quosdam proccssuum defectus, 
aliaquc ob incommoda causa dilata est, donec 
cxpedilis novis lilteris rcmissorialibus , ac novo 
processu in civitatc, ct diceccsi Lcopoliensi con- 
fecto, congrcgatio cadem 17 Jan. annucntc Cle— 
mcntc XII an. 1733 aflfirmavit , constare de cultu 
immemorabili , et casu cxcepto. In hac causa exbi- 
bitum fuit breve Innoccntii VIH dc transferendo 
privatim B. corpore ab uno ad alium locum intra 
eamdcm ccclesiam, sed cum non essct in forma au- 
thenlica, vim adminiculi duntaxat habuit. 



Digitized by Google 



SINOPSIS LIBIU SECUNDI. 



79 



§ XLIV. 

De B. Bencdxto papa Xlordinis Pnsdlcatorum. 

174. 175. Hicex familiaBocasia Tarvisii natus, 
in juveniutc grammalicam pucros docuit, ut rcfcrt 
Franciscus Pipinus (/. 4- Chr. c. 48 , inter Script. 
rer. Ital. tom. 9) cjus contemporaneus. Ordincm 
Predicatorum ingressus , ac lectoris sacrarum Lit- 
terarum muncre functus, magister gcncralis totius 
ordinis clectus est. A Bonifacio VII cardinalis, ct 
episcopus Hostiensis crealus , et in Hutigariam Ic- 
gatus aposlolicus missus, postea eidcm Bonifacio in 
pontiticalu succcssil, pluribusquekudabilitcrgestis, 
obiit Pcrusia?, non sine vcneni suspicione. Humili- 
tate precipue fulsit, cjusquc sanctilatem plures apud 
Petrum Thomam Campana in cjus vita tcslantur. Mi- 
raculis posl obitum clarus, stalim Tarvisii, et Peru- 
siac publicum cultum obtinuit. Tandem signata a Cle- 
mcnte XH coromissionc introductionis causac, 
congregatio rituum 21 April. an. 1736 eodem Pon- 
tihceannucnte,episcopi Perusini scntenliam supcr il- 
lius cultu immcmorabili, et casu excepto approbaviL 

§ XLV. 

De B. Ttlicliclina Tcrtiaria ordinis Minorum Con— 
ventualium S. Francisci. 

176. 177. Beata hsec Pisauri orta, duodennis 
nobili viro nupsit , quo viduata , filii ex eo suscepti 
curam gesssit. Bonispostca in panpercs distributis, 
susceptoquc babitu tertii ordinis S. Franeisci , Pa- 
larstinam invisit. In montc Calvario Dominicam re- 
colens passionem, in extasim rapta cst, tum ad 
sensus rcversa, memorans RcdcmptoriS dolores, 
astantcs ad lacrjmas movit. Pisaurum reversa ibidem 
obiit. Ejus gesta, praeter alios, retulerunt Bollan- 
diani [ad. 19 Jan. tom. 3). In ejus cansa confectis 
ab episcopo Pisaurensi processibus , ac lata scnten— 
lia superctdtu immemorabili , et casu excepto , tum 
signata a Clcmente XII commissione introdudionis, 
congregatio rituum sententiam ipsam confirmavit, 
cujus decreto idem Clemens per liltcras apostolicas 
in forma brevis 24 April. ann. 1737 robur addidit. 
Acta haec sont cura potissimum Fabii cardinalis de 
Oliveriis Pisaurcnsi , cujus etiam sumptibns magni- 
ficcnlissimum Triduum in basilica SS. Apostolo— 
rum dc Urbo in honorem bcalas celcbratum cst. 

§ XLVI. 

De B. Rita , sivc Margarita de Cassia. 

178. Urbanus VHI pracvio consilio congrcga- 
tionis rituum , in ejus honorcm officiura , et missam 
dc communi concessit dirrsesi Spolctina: , ct ccclesiis 
Kremitarum S. Augustini. Kjus vita dcscribitur in 
lectionibus propriis asacra congregationc approbatis. 
Alias cultusspecies indulsit Benedictus XIII , scd et 
flliusnomen descriptum cst in martjrologio i 



Quocirca cnngregatio rituum casum cxccptum ci 
induitis apostolieis approbavil. 

§ XLVH. 

De B. Clara de Montefalco moniali ordinis Ercmi- 
tarum S. Augustini. 

179. 180. Ex alibidictis,canonizatiohujusbcatac 
promota fuil apud Joannem XXII, cujus jussn pro- 
cessus constructi fuerc, scd ob gravjssima Sedis 
Apostolicv ncgotia , causa non fuit absoluta. Ur- 
banus VIH ofticium , ct missam in ejus honorem in- 
dulsit ordini Eremitarum S. Augustini, idque cx— 
tcnsum fuit ad diocccsim Spolctinam, approbatis 
lcctionibus propriis secundi nocturni. Hinc signata 
a Clemcnte Xll commissione resumplionis , cx dictis 
indultis approbatus cst casus cxceptus. Hujus B. no- 
men in martyrologio romano descriptum esl, ubi 
etiam in ejus visceribus Dominica? passionis mysteria 
renovata dicuntur. Ternos quoojue globulos carneos, 
qui et singuli, ct bini, et tcrni squale pondus ha- 
bcrent, cx cjus corpore cductos fuisse testantur plu- 
rcsapud Forlunium Licctum [ad 2 qwnsit. per epist. 

§ XLVIII. 

De rsnerahili scrvo DciJoanne Angelo Porro sa- 
cerdnte profcsso ordinem Scrvorum B. Marujs 
Virginis bcalo nuncupato. 

181. 182. Mortuus est an. 1506 ejusque virtu- 
tum, et miraculorum memincrunt F. Michael Au- 
gustinus, aliique cjusdem ordinis. Ferunt, ejus 
corpus nunquam in commune sepulcrtim inferri 
potuisse. Cum incormptum repertum fuissct , supcr 
cpioddam attarc ecclcsia?, seu ordints Mcdiolani cum 
pompa collocattim fuit , inde ad saccllum honorifi- 
ccntius translatum. Occasionc processus super culta 
immemorabili provide a postulatoribns recognitum 
ftiil, cum incorruptionem cx miraculo adstruerent. 
Vicarius gcneralis Mcdiolancnsis ad sacram congre- 
gationem epistolam misit, aflirmans, ejuscultum in 
dies auctum fiusse , nemine , ne sancto quidem Ca- 
rolo Borromseo, contradiccnte. In ejuscausa signata a 
ClementcXHcommissionc introductionis,ordinarius 
Mcdiolancnsis processus construxit, ac sententiam 
pronuntiavit supcr cultu immemorabili , ct casu ex- 
ccplo. Congregatio vero rituum, pcrpcnsis pro- 
cessibus, sentenliam ipsam, annueute Pontifice, 13 
Jul. ann. 1737 confirmavit 

§ XLIX. 

De B. Andrca Cticciola sacerdote professo ordinis 
Minurum S. Francisci. 

183. etc. Hic natione HispcIIas fuit unus ex 
primis discipulis S. Francisci. Wurcs regiones per- 
agravit prcdicans vcrbum Dci , ac in patriam re- 
-i obiit an. 125 4. lllum virtutibus , et miracults 



Digitized by Google 



80 DE BEATIFICAT10NE 

claruisse referunt Rodulphus Tossinianensis (hist. 
Seraph. I. 1 , pag. 73), aliiquc. Inter alias species 
antiquissiini cultus hujus bcati, festum ab an. 13G0 
cclebratum invcnitur. Supcr eodem cullu jam con- 
strticti fuerant proccsstis , ac signata commissio in— 
troductionis : sed exortis dubiis supcr decrelorum 
Urbani intclligcntia , causa siluit , doncc an. 1729 
signata commissionercassumplionisaBcnedicto XIIJ, 
episcopus Spolctanus auctorilate aposlolica novtim 
pruccssum confecit , ac scntcntiam tulit super cultu 
immeniorabili , ct casu cxccplo, quam congregatio 
riti:um,.innuenteClemcntc XII, approbavit 19 Jul. 
an. 1738. 

§L. 

De B. CoUta virgine reformatriee ordinis S. Clara. 

187. ctc. Gandavi migravit e vila B. Coleta an. 
1 447. Ejus gesta descripsit Stephanus ordinis Mi- 
norum, ejusdcm beatae coaevus, et ex eo Surius, 
aliique. Slatim post obitum vcneralionem oblinuit ; 
ct Nicolaus episcopus Scrcplanus ejus reliquias so— 
lemni pompa cievavit , publicacque cxpostfit vencra- 
tioni. Addit Wadingus [ad ann. 1447 n. 59, tom. 
11) , Gericum Minoritam a S. Pio V , cxpctiissc, ut 
omnibus Coletanis beata; festum liccret cclebrare : 
Pontificcm exegisse doctimcnla , haec vcro Komam 
pervcnissc, co dcfuncto. Post hxc Clcmcns VIII per- 
misit ut in monasterio Gandavcnsi ejusdem ordinis 
missa , et officium de communi in honorem B. Co- 
lctac cclebrarentur, annivcrsario obitus die. Kamdcm 
facultatem Gregorius XV et Urbanus VIII impcrtili 
sunt monastcrio Ambianensi et monasterio suburbii 
S. Honorati Parisiensis, ejusdcm ordinis : tum sacra 
congregatio riluum ad plura loca cxtcndit , ac de- 
mumlectiones proprias sccundi nocturni approbavit, 
ctim oratione propria. Quapropter 23 Jan. ann. 
1740 sacra congregatio, signata a Clcmentc XII 
commissionc , affirraavit constare de cullu immemo- 
rnbili, ct casu cxcepto cx apostolicis indultis; an- 
miitque Hcnediclus XIV cum Clemens obicrit. In 
boc cnngregalionis decrcto fit mentio commissionis , 
non vero introduclionis , vcl reassumptioni; , cum 
bae in causis casiis exccpti cx induliis apostolicis 
omilti possint, quod ct factum cst in causa S. Agnetis 
a Monte Politiano. 

§ LL 

De B. STEPIIANA de Quinzanis moniafo 
oidinis Preedicatorum. 

191. ctc. Hxc obiit anno 1530. Ejus viiam sub 
tiominc legendx in compcndium rcdcgit F. PetrOs 
ordini$Pra?dicatorum, beattt contemporaneus, quam 
postca auxit. Dc hac legenda sermo fit ad Calcem 
marlvrologii ordinis Praedicatorum , ct occasionc 
signaturae commissionis pcrpcnsa fuit. Alii quoquc 
ejtis virtutes descripscrunl. Quarc judices ab epi- 
scopo Cremonensi dclegati processum confcccrunt, 



ET CANONIZATIONE 

ac scntentiam super cullu immcmorabili , ct Cflsa 
cxcepto addidcrunL Hinc anno 1738, signata A 
Clcmenle XH coramissione introductionis causa, ac 
proposilo in congrcgationc dubio , an dicta senten— 
tia esset conGrmanda , opposuit promotor fidei , non 
fuisse ab eo recognitam pra?dictam lcgendam , quam 
scriptune postulatorum mcmorabant, idcoque causa 
dilata fuit, donec legenda a promotore rcvisa 10 Dec. 
ann. 17 kO sacra congregalio, annuente Pontifice, 
sententiam confirmavit. 

§LII. 

De B. Alvaro de Corduba saeerdote professo ordi- 
nis Pradieatorum , fundatore eanobH S. Domi~ 
niei de Seala Dei eivitatis Corduboe. 

198. etc. Beatus Alvarus cx nobib familia Cor— 
dubae natus, in suae aitatis flore ordinem Praedica- 
torum ingressus est. Praedicationi verbi Dei se devo- 
vens ingcntcs labores , maximo cum animarum 
lucro, sustinuit. Hispaniarum rcgina; a confessioni- 
bus essc recusavit , constructoque ccenobio S. Domi- 
nici prope Cordubam , contcmplationi , ct austeritali 
sc dcdit. Obiit an 1430. Ejus sanctitatc , ac prodi- 
giis permoti Cordubenses, slatim , uli sanctum , co- 
luerunt. Plura rcfcrunt Joannes Marietta iu ejus 
vita aliique ejusdem ordinis. Plures cullus huic 
beato exhibili spccics numcrantur : prsccipuae tamcn 
sunt quas nonnulli cpiscopi Cordubcnses praestitc- 
runt, ct refcruntur in proccssu apostolico. Hujus 
'beati causa ab anno 1627 agitari coepit. Etcnim si- 
gnata coromissionc inlroductionis sub Urbauo VIII 
ct rcassumptionis a Clcmente X , cxpeditisquc re— 
missorialibus, ct compulsorialibus, episcopus Cor- 
dubcnsis judex delcgatus, compilato processu, de- 
claravit cultum bcati immemorabilem , adeoque 
casum cxceptum a dccrclis Urbani VIII. Vorum 
tamen congregatio ritunm id confirmarc respuit, 
quia testcs, de immcmorabili deponentes , non satis 
probabant cultum ccntcnarium ante decreta Urbani, 
adeoque coadjuvandas esse probationes cdixit. Vi 
hujus rescripti novus processus apostolicus constru— 
ctus est, ac nova super antiquo cultu allata sunt 
documenta. Hinc sacra congrcgatto , Pontifice an- 
nucnte, 16 Septembris an. 17*1 casum exceptum 
approbavit. 

§ LIIL 

De ven. servo Dei Petro Gonzalez sacerdote pro— 
fesso ordinis Pradicatorum, San-Tclmo et bcato 
nuncupato. 

206. ctc. Natus cst in terra Fromistx dioeccsi 
Palcntinac, cujus calhedralb decanatu abdicato natr 
scentem Praedicatorum ordincm ingressus esL Egrc- 
giis cluxit virtulibus, praecipue in concionibus 
obcundis, ct cxcipicndis fidclium confessionibus, ia 
quo muncrc praeslo fuit B. Fcrdinando UI Castcllaj 
regi. Obiit in urbe Tudcnsi circa ann. 1246 uti 



Digitfzed by Google 



SYNOPSIS LIBRI SEf.UNDI. 



81 



habctur in antiqua cjos vita legenda manuscripta, 
cui alii scriptores consenliunt. Plura in pi-occssus 
compulsata fuerunt monumenta, anUquissimum 
beati cullum comprobantia, cjusque sub litulo beati , 
ac sancti memincrunt S. Antoninus ( m ehron. p. 3, 
tit. 23, c. 10, § 5 ) , et alu. Magnam in co fiduciam 
habcnt nauUe, quibus periclitanlibus sub spccie 
ignis apparere, ct opem ferre dicitur, testc Tamayo 
(m Martgrol. Hitp. adU Apr.) de Salazar cum 
aliis. Quod spectat ad ejus causam, confecti fucrunt 
auctorilate ordinaria proccssus super vita , ct mira- 
cuhs ; quibus accesserunt alii duo ex curia Tudensi 
super fama sancUlaUs, et miraculorum , tura super 
cultu immcmorabili , super quo cpiscopus Tudensis 
sentcntiam quoque protulit, quare Bcncdictus XIV 
an . 1740signavit commissioncm introducUonis ca usae. 
Post hajc pluribus allatis documcntis super cultu im- 
memorabili, quin eUam indulgenliarum brevibus, 
in ejus honorem expeditis a Clcmente VIII aliisque 
Pontiiicibus, congregaUo rituum 9 Decemb. an. 1741 
approbante PonUfice , scntenUam pnedictam super 
casu excepto confirmavit. 

§ LIV. 

De B. Joama VaUtia regina Franeia, et fun— 
datriee ordinit B. Maria Virgbut tub regula 
S. Franeitci. 

212. etc. Haec beala ex Ludovico XI Galliarum 
rege, et ex Carolina a Sabaudia an. 1465 orta, 
virginitaU servandae studuit; scd, genitoris jussu, 
nupsit duci Aurelianensi , a quo dimissa austeram 
vitam duxit , ac instituto sanctimonialium Annun— 
Uationis ordine, obiit an. 1504 cum magna san- 
ctitaUs opinionc. Ejus acta recensentur ab Arnoldo 
Ferroni fiurdigalensi (m hitt. d« rebut gett.) , et ab 
aliis in pluribus monumcnUs. Plurima: immcmora- 
bilis cultus species in ejus causa recensitae sunt , sed 
prccipue ex authenUco monumento apparuit, pro- 
prias rccitatas fuissc in ejus honorem centum annis 
ante decreta Urbani VIII litanias, anUphonas, ora- 
Uones, et versiculum. Praeterea, combusto a Calvi- 
nistis ejusdem corpore, cineribusque dispcrsis, cultus, 
populiquc concursus ad ejus tumulum non est im— 
minutus. Plura in bac causa rcferuntur acta sub 
Urbano VIII et Alexandro VII. Tandem an. 1738 
expediUs a sacra congregatione novis litteris rcmis- 
sorialibus, et compulsorialibus , archiepiscopus Bi- 
turiccnsis, abea delcgatus, parUculari processu, ac 
sententia cultum immcmorabilcm declaravit; con- 
gregaUo vero 14 Ap. an. 1742 sentenUam confirma- 
vit. Benedictus XI V rescriptum congregationis prius 
orctenus, inde per litteras apostolicas in forma brevis 
18 Jun. ejusdem anni approbaviU 



vincia Occitania ortus B. Gcrius , cum iler in Pala> 
stinam insUtuisset, obiit saeculo XUI in confiniis 
MonUs SancU in Piceno. Ejus corpus , finitimis po- 
puIiscertaUm cxigentibus, immobilc perslitit, donec 
quadrigae a juvencis indomitis aclae impositum, ad 
locum Columbario propc Montcm Sanctum dela- 
tum cst. Hacc, et similia describunlur in cjus vila, 
scripta an. 1326, qua; asscrvatur in archivio archi- 
episcopatus Firmani, et apud alios. Plures cullus spe- 
cieserga buncbeatum reccnscnturincodemcodicc, et 
in libris dccretorum Montis Sancti. Prctcrea Piusll 
induigcntiam quandam in ejus bonorcm clargitus 
est. Quibus omnibus perpcnsis 28 Jul. an. 1742 
congrcgatio rituum, cx dispcnsatione apostolica,* 
cultum immemorabilcm ejusdem beaU, et casum 
exceptum, annucnle Bencdiclo XJV, dcclaravit, ac 
pro-vicarii gcncralis ab archiepiscopo Firmano de- 
legaU sentenUam super iisdem contirmavit. 



§LV. 

De B. Gerio patrono Montit Sancli. 
218. Ex nobili familia comilum Lunelli in pro- 



§LV1. .. 

De B. Benedieto a S. Philadelphio laieo profetto 
ordinit Minorum obtertantium Reformatorum 
tancti Francisci. 

219. etc. Bealus Bcnedictus ex parentibus genere 
Mauris, religione calbolicis, in pago S. Phiiadelphii, 
vulgo S. Fradello, dicecesis Panormitanae ortus, 
religioni Minorum observantium Reformatorum 
S. Francisci nomen dcdit. Licet laicus, et plane 
rudis esset , prapositus tamcn in conventu Panor- 
mitano S. Mariae de Jcsu renunUalus est, ubi non 
sine magna sancUtatis opinione obiit anno 1589 , 
uU referunt Oclavius Cajctanus Siracusanus {Idca 
oper. de vit. SS. c. 2) , ct alii. In ejus causa, signata 
a Clemente XI an 1713 commissione rcassumpUo- 
nis, congregatio rituum an 1742 distulit approba- 
Uonem casus exccpti , addcns coadjuvandas esse pro- 
baUones. His demum elucidalis, perpensisque super 
cultu publico , et casu excepto processibus apostoli— 
cis 11 Maji ann. 1743, annucnte Pontifice, eundem 
cullum, et casum approbavit. Huic approbationi 
fundamcntum suppeditavit ejusdem congrcgaUonis 
permissio, ut corpus B. Bencdicti e sacrario .in ec— 
clesiam transferrctur. Cumque prius non consUte- 
rit, id fuissc pcrmissum ad introduccndum , vel 
augendum pul)licum cultum, idco congregatio ap— 
probationem distulcrat. Vcrumtamcn cx circum— 
stanUis ejusdem permissionis , cx lilleris Philippi III 
regisHispaniarum,datis ad archiepiscopum Panor- 
mitanum pro translatione corporis impetranda a 
congregaUone ; et ex cultu ejusdem hcaU in plures 
provincias difluso et aacto, apparuit permissionetn 
respexisse cultus introducUonem, vel augmenlum. 
Probationes vero adjuvit epistola Urbani VIH in 
forma brevis, qualaudavit civitatem Panonnitanam , 
quod corpus beaU BenedicU veneraretur. 



G 



Digitized by Google 



82 



DK REATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



§ LVlLj 

De B. Franciseo Patritio ordinis Servorum 
B. Mariat. , 

224. elc. Nobilibus, piisquc parentibus SenU 
Ortus , babitum tertii ordinis n S. Philippo Benitio 
prius suscepit ; indc ordini Servorum B. M. V. sc 
penitus mancipavit. Pictate in beatissimam Virgi- 
H«m, humilitatc, aliisquc virtutibus, ac miraculis 
clarus obiit an. 1320 juxta Archangelum Gianium 
(ecntur. 1 , annal. Ord. Serr. I. 7 ) , et alios. In ejus 
causa acta qua^dam sttnt sub Urbano VIII et Clc— 
•mente XII. Tandem, signata a Benedicto XIV com- 
missione rcassumptionis, expcditisquc litteris remis- 
oorialibus , ct compulsorialibus , vicarius generalis 
Senensis a congregatione rituum dclcgatus proces— 
sum super immemorabili bujus bcati cultu, seu casu 
cxcepto compilavit , ac sententiam tulit , quom sub— 
indc congregatio ipsa 31 Aug. an. 1743, annucnte 
Pontifice, confirmavit. Phira sunt ejus cultus argu- 
mcnta, idoneis teslibus comprobata. 

§ LVIII. 

De B. Mcolao Albcrgato, S. R. E. eardinali, et 
episcopo Bononia. 

227. Bcncdictus XIV commissionem introductio- 
, nis causs hujus beali stgnavit. Jampridcm in curia 
Bononiensi condHus fuerat processus super obser— 
vanlia decrctorum Urbani VIII , undc deduccbatur 
cultum publicum huic beato fuisse cxbibitum, con— 
sentientibus episcopis Bononicnsibus, immo supcr 
eodem sententiam tulcrat Jacobus Boncompngni car- 
dinalis archiepiscopus Bononiensis. Jam vero idem 
Bcnedictus ejits acta a Jacobo Zeno cpiscopo Fel- 
trensi , ct Belluncnsi conscripta accuratc edi jussit. 
Cumque in congregationc rituum ordinaria propo- 
nendnn) esscl dubium dc obscrvantia decrctorum 
Urbani VIII, ipscmet Bencdictus ad beati vitam , et 
cultum spectantia fuse cxposuit. Quapropter cardi— 
nales* omnes congregali , communi suflragio declara- 
runt , obcdientinra dccrctis Urbani fuisse pr;rstitam : 
hanccausam essc ab iis exccptnm, adeoqueB. Nicolai 
cultum esse canonicum. Cardinalium scntcnliie lau- 
dalus Poutifex assensus est. Post ha?c statuit modum 
pingcndi imagines beati : permisit, ut in civitatc, ct 
dicccesi Bononieusi, in basilka Liberiana Roma?,et 
ab omnibus Cnrthusianis in ejus honorcm cclcbrarc- 
tur missa de communi , ct oflicium cum lcclionibus 
propriis. Lectiones vero ipse Benedictus composuit, 
ac singula , qus ad cnltum restrictum B. nicolai 
pertinent, distincte decrevit , dcmum permisit . nt 
nomcn cum elogio inscriberetur romano martyrolo— 
gio. Omnia fusc dcscribuntur in decrcto in causa 
edito a Benedicto XIV, 25 Septembr. an. 1744, quod 
aliis littcris apustolicis in forma brevis communivii. 



§ LIX. 

Dt B. Pacifieo a Ceredano ordinis Minorum 
S. Francisci de Observantia. 

228. etc. Ccrednni in dioeccsi Novariensi ortus cst 
anno 1424 B. Pacificus, ct a quodnm nbbateBene— 
dictino eruditus. Pnrentibus, ca;terisquc consangui- 
neis orbalus ordincm S. Francisci amplcxus est. 
Pluribus muncrtbns sub Sixlo IV functus in Sardi— 
niam sccundo appulit, ibiqueobiit anno 1482 sivc 
1470. Ejus reliquia; in pluribns locis vencrationem 
obtinuerunt. Pluribus modis ejus cultus introductus, 
ct auctus cst. Proccssum super sanclilate vitie , vir- 
tutibus , miraculis , ct cultu immcmorabili compila- 
verat ordinarius Novariensis, ct casum exceptum 
dcclarnverat. Quapropter, signata commissionc in— 
troductionis causx, congrejjatio rituura, annuente 
Pontilice, 3 Jul. an. 1745 scntcntiam ordinarii 
confirmavit. 

Hiec sunt , quae pertinent ad casus exccptos a 
decrclis Urbani Vlil a Sede Apostolica haclcnus 
approbatos. 

CAPUT XXV. 

De revisione operutn eonscriptorum a Dei servis, 
de quorum beatificatione , et canonizatione trar 
etatur. 

1. ctc. Hujusmodi operumrevisiodebctprscederc 
signaturam commissionis. Eam statuit UrbanusVIII 
in suis decretis. Sed cx antiquioribus monumentis 
ctiam deducilur. Nara Enginiuslll.coacto in civilate 
Trevircnsi concilio,Hadclbertum Virdunenscm epi- 
scopum misit ad S. Hcldcgardcm , ut libros ejus rc- 
velationum cxciperet. Hos in concilio publicc lcgi 
jussit : Sanctam, ut revelationcs conscriberet, el ad 
se mitleret, litteris apostolicis monuil, teste Trithe— 
mio (oper. histor. par. 2 tn ehron. Hisaugien. ad 
an. 1150). Libri quoque rcvelationura S. Birgitt» a 
cardmali de Tunccrcmata, aliisque rcvisi fuerunt. 

5. ctc. Scd ut apertius palcat, legem revisionis 
non fuisse primo abUrbano v III conditam, S. Ray- 
mundusdePcnnafort, praHercanonum collectionem, 
cotnposuit etiam summam casuumconscientia*. Ha?c 
antc ipsius canonizationem pcrpensa fuil, uti desu— 
mitur ex relatione auditorum rota* , cl aliis. lidcm 
auditores in causa sancti Caroli Borromffi asscrue— 
runt, discuticnda esse opera, an sanam doctrinam, 
et Ecclesis catholics conformcm continerent : secus 
abstinendum esse a canonizationc. Id ipsum tcstatur 
Grattarola (de ejus eanonix. par. 1 , c. 35). 

8. 9. Ad harc Augustinus Triumphus {de potest. 
eccl. qu. 15, arL 1), negat, canonizandura csse 
queraquam propter fruetum scientia , quia hsc est 
bonum intcllcctus : canonizandus vcro debet csse 
tiniversaliler, ct simpliciter bonus : cujusmodi non 
esLniii qui habel bonam voluntatemdivina caritate 
informatam. Addit Rocca (de canoniz. SS. to. 1 , 



Digitized by Google 



SYNOPSIS L 

t. 30) qnod qraamvis apnd ecclesiasticnm viia aterna 
videatur promitti habenti donutn tcientia, hxc tamen 
non ex te tantum , ted igne taritatit acccnta pra— 
mium iltud promeretur, et contequitur. Ideoquc, 
cum scientia sit gratia gratis data, ct cum pecralo 
mortali starc possit , nuilum cfficax tanctitatis argu- 
tnentum , inquit Scacchus ( de not. et rign. tanct. 
tect. 8, c. 5 ) ex solo tcientia infuta dono detumi 
poterit, Nihilominus docctLcznna (tum. theol.tacr. 
tom. 3, traet. 4, ditput. k, qu. 3), quod ri agatur de 
pertonit aliat magna opmtonis sanctitatis, utique ti 
adminiculata ea fuerit timili dono scientke, magnum 
inde argumenlum desumetur ad ipsam tanctitatem 
eomprobandum , et credendum , tale dnnum ttse 
tcientia a Deo infuta, et veram gratiam gratit 
datam, tt proinde talet pertonas dignat ette, cjua 
ab Eccletia canonisationit honore deeorentur. Ke— 
vera caritate fcrbuit doctrina S. Pauli, doctorum 
Ecclcsiac, aliorumque antiquorum in martyrologio 
romano doctrina insignium ; scd ne reccdamus ab 
bis, qui canonizationem meruerunt, postquam hic 
causs Komanis PontiGcibus rescrvata; sunt, ejusmodi 
fnit doctrina SS. Bcrnardi , Ludovici Tolosani , 
Thomrc Aquinatis, aliorumque pltirium; quorum, 
quidcm scicntia in bullis canoniz. divinitus infusa 
dicitur, sed in corum causis adminiculi duntaxat 
hcuni obtinuit ad hcroicas virtutcs, et insigncm in 
Deum caritatem dignosccndas. 

10. 11. Tandem convcnit omnibus sanctis scientia 
dirigcns bona crcata ad bonum divinum. Quae vero 
Deum , ejusquc attributa rcspicil , si cariUte perfi- 
ciatur, illustriorem reddit canonizationem , praecipuc 
si fuerit infusa. Sinc hac tamcn sanctitas stare, ct 
indoctus canonizari polcst. Hinc profluit necessitas 
exarainindi canonizandorum scripta , quac si Ecclc- 
sias proticiaiit , attendi potcrunt in discussionc vir- 
tutum. Sic cardinalis Sacchettus laudavit opera 
S. Francisci Salesii, dum acta cjus causa? in consUlo- 
rio retulit. Quod si libri errorcs contineant, causas 
bcatificationis, cl canonizationis silcnlium imponilttr. 
Haec ad ornatum dicta sint, utquc patcat necessitas 
icvidcndi opera servorum Dei. De bis cnim in 
vquentibus fusius agetur. 

CAPUT XXVI. 

Quanam tint opera tervorum Dei revidenda, et 
approbanda. 

1. 2. Revisionisubjiciendasuntopera,qna?servi 
Dci , non quas alii de servis Dei scripscrunt , veluli 
alfirmarunt Joannes Bona, postca cardinalis, et 
Ksparza c Socielatc Jcsu electi ad examinanda 
opcra , quas cuidam scrvae Dei tribuebantur, ct ut 
eruitur ex causa scrvx Dei Agnetis a Jesu. Kcvisio- 
ncmquoqucmcrcntur,qu«e nonnulli lanquam a ser- 
vis Dci accepta scripscrunt, uli contigit in causis 
servorum Dei Joscph a Ctiperlino , ct Marianaj a 
Jesu , ac S. Alovsii Gonzagae : h«cc enim habenlur 
tanquam a scrvis Dei scripta , si tamen hujusmodi 



IRI SECUNDI. 83 

scriplores fidc digni sint : nam si omnes, qne audierunt 
aservis Dci, rcferrent ea prohitale, qua confessarius 
B. Angelae dc Fulgineo omnia , quac ah ipsa intel— 
lcxerat , relulit , rcvisurcs tuto , ac facili judicio con- 
siliumsacracongregationi probare posscnt; sed 
intcrdum nonnulla vel tanquam a scrvis Dei dicta 
confingantur, aut probe non refcranlur, revisores 
omnia diligcnter expenderedebenl, antequam dehis 
opcribus judicium proferant. Quod si testes in pro— 
ccssu affirmarrnt, aliquem Dei servum asseruisse 
aliquam propositionem , hasc non a revisoribus, sed a 
cardinaiibus,et consultoribuscxpendendacrit. Qua> 
cumqueigitur a scrvis Dei, licet marlyribus, scripta 
sunt, rcvisionis legi subduntur, omnia enim dccrelis 
gencralibus comprehenduntur, sivc ingentem molcm 
constituant , sivc intra paucas pagellascontiucanlur : 
sivc composita fuerint, utcderentur, vcl ad aliorum 
institulionem : sive ut nunquam lucem aspicerent , 
aut ad privatam institutionem , et commodum , ut 
coiligere cst ei causisSS. Pascbalis Baylon, Fran- 
clsci Borgiae, et aliorum. 

3. clc. Quod ad opera spectat summorum Ponli- 
ficum, quorum bcalificalio , ct canonizatio pertra— 
ctatur pracnotandum est, quatuor esse Ponlificum 
causas, postquam judicialis ordo in examen causa- 
rum beatificationis,etcanonizationis introduclus est, 
videlicct, S. Pii V, B. Grcgorii X, Innocentii XI 
ct Benedicti XI. Jam vcro opera anlc ponlificatum 
scripta rcvisioni subdenda sunt. Qu» in pontifi— 
calu composita sunt , si vim legis habeant , vel uni- 
versalis Kcclesia? regimen rcspiciant , a revisione exi- 
muntur, utpotc a Pontifice vel cx cathcdra, vel 
tanquam supremo Ecclcsiao Pastore docente provc— 
nicntia. Kevidenda vcro sunt, quae ab eo, tanquam 
privato doctore scripta csscnt, ut in causis eo— 
rumdem qualuor Pontificum faclum est. 

6. etc. Pro hac rcvisione pcrficienda, opus est, 
ut opera autographa cxhibeanlur, si nunquam typis 
edita fuerinl, uti contigil in causis S. Paschalis 
Baylon, et serva; Dei Joannee a Cnice. Si opera sinc 
servi Dei nominc edita fucrint , eidcm vero adscri- 
bantur, tunc autographa aflercnda sunt si eodcm 
morttio typis impressa fuerint : secus si eo viventc. 
in causa cujusdam scrvi Dei cardinalis Azzolinus rc- 
lator particularcmcongrcgationcm coegit, ul exami- 
narctur quaedam propositio , quaj in opcre aulo— 
grapho discrepabat ab alio typis edito. Aulographa 
post revisionetn poslulatoribus petcnlibus restitucnda 
sunt, dummodo excmplar cum aulographo collatum 
in actis sacrae congregationis rcmaneat, juxta dc— 
crctum ejusdem congrcgalionis in causa S. Slanislai 
KoslLae. 

9. Si autographi character difikulter intclligatur, 
congregatio rituum permittere poterit , ut sumatur 
cxcmplum , dcpulato ab episcopo luci fideli scriptorc , 
qui cbaractcrem intclligat. Kxcmplum vcro ctim 
ortginali conferri debet corom cpiscopo per notarios 
ab eodem cligendos : hi jurare dcbenl , sc munui 
tidcliler exccuturos:omnibiis adessc debcl promotor 



Digitized by Google 



81 



DE BEATI FICATIONE ET CANONIZATIONE. 



fiscalis : indc suDScribi cxcmplum dchct ab cpiscopo , 
promotorc, ct notariis, sigillo episcopi muniri,et 
per lidelcin portitorcm ad congrcgationcm deferri, 
ut colligitur ex dccrcto (15 Dec. 1691) edito in 
causa scrvas Dei Ann.v a S. Rartholomeo. Si exem- 
um in Urbc sumcndum sit, cardinalis causa? rc- 
tor scriptorcm dcsignat : notarius congregationis 
collationem perficit corarn protonotario congrcga- 
tionis, ac promotore fidei, vcl subpromotorc , ct 
uterque subscriberc debet. 4»ortitor autem est ipse 
notarius, qui cxcmplum tradit vel secretario con- 
gregationis vcl cardinali relatori. 

CAPUT XXVII. 

QuanJo,pcr quos, et quomodo fieri debeat operum 
revitio. 

1. Juxta decrcta gcneralia, libri servorum Dei 
ante qucmcumqne inquisitionis actum in causa bea- 
tificationis , et canonizationis essent in sacra congre- 
gationc expcndcndi ; adcoque ante expeditioncm 
litteramm rcmissorialium , nisi Pontifcx dispensa- 
verit, ut in causa servi Dei Francisci Uonzagae fa- 
ctum est. 

2. ctc. Pra;terea juxta eorumdem dccrctorum 
litteram signatura commissionis videlur praxedere 
debere operum revisionem ; signalura cnim commis- 
sionis non est actus inquisitionis, sed ad iliam via, 
et ab ca magna parte pendct congrcgationis jurisdi- 
ctio. Huic assumpto favct antiquior cjusdem congre- 

Elionis usus , ut insinuant causx SS. Francisci Sa- 
iK , et Laurcntii Justiniani. 
5. etc. Verum eliam juxta recentiorem usum, 
revisiooperum prsecedere debct signaturam commis- 
sionis. Lt merito, ne postulatores tcmpus, ct pecu- 
niam pcrdant, quotics aliquo in operibus errore 
repcrto, imponcndum sit causa? silentium. Ncc ob- 
sta'., quod congregatio tunc opcrum revisioncm sine 
jurisdictionc demandet : nam opcrum revisio, ct ap- 
probatio intcr requisita recenscntur ad obtincndam 
commissionis signaturam. Intcrdum tamen immi- 
nentc probabili pcriculo mortis testium , signatura 
commissionis praecessit opcrum revisionem, ut sci- 
licct tcstcs cxaminarentur, nc probationes pcrircnt : 
addita tamen clausula , ne, confcctis proccssibus, ad 
ulteriora, nisi rcvisis opcribus.procederetur. Id colli- 
gitur cx causis servorum Dei MafTalda? , el Joannis 
dc Palafox : et huic praxi adhxsil Bcnediclus XIV 
in causa servi Dci Francisci de Castillo. 

8. Si commissio introductionis causx sinc dispen- 
satione, operibus non revisis, signata essct, causa 
suspenditur, donec revisio fiat, uti contigit in causis 
servorum Dei Clara? Mariae a Passione, (Jregorii 
Lopez , et aliurum. Intcrdum etiam opera ante bea- 
tificationem non examinata, fuerunt poslea revisa. 
Porro in causis introductionis ante decreta Ur— 
bani VIII regula est, ut non signetur commissio re- 
r.umptionb, nisi opera, antca non revisa, appro- 
bentur. 



9. HocoperumservonimDeiexamencommitUtnr 
cardinali causs relatori , cum facultate utendi opera , 
et consilio consullorum congrcgationis rituum, vel 
inquisiUonis , aut ahorum. Aliquando relatio horum 
operum commissa fuit promotori fidei. Relatore 
absente, nulioque in ejuslocumsuflecto, congregaUo 
ipsa revisores destinat. Absentia relatoris durante, 
alium cardinalem ehgere potest congrcgalio, qui 
rclationes operum a revisoribus exaratas pcrpendat, 
carumquc sensum congregationi exponat. Novo re- 
latore elccto, postulatoribus licet a congregaUone 

con™ ^ t ViSOrUm confirmalionem » 'P 5 ® ver0 » nnuere 

10. Rcvisores secrcto designantur, qui rclationem 
revisionis scriptam, ac sigilio munitam ad rclatorem 
miltcre debent, ut hic eorum, suamque tn congre- 
gatione ordinaria Hententiam apcriat. Si plures ex 
congregatione suiTragentur . revisioni, secretarius 
Pontifici refert, quo contirmante, ad ulteriora pro- 
ceditur: aliter perpetuum silenUum causa; imponitur. 
Si aliquam ob causam unusquisque cardinalis con— 
gregationis relalionesrevisorum legcre debcat, rclator 
cas pridie congrcgationis ad singulosmiUerelenetur. 
Ditlicultates in relaltonibiis excilalas polerit congre- 
gatio communicare postulaloribus , ut responsiones 
parcnt. Communicantur autcm, vel exhibendo rcla- 
Uones, subduclis revisorum nomintbus, velomnia 
indicando fidei promotori , qui vd parUculares ani- 
madversiones, vel difficultates in compendium re- 
digit, ut postulatoribus innotcscant, et cardinalibus 
labor imminualur. 

11. Relator rcvisores designat, si opera sint ali— 
cujus molis, et momcnU : si vero sit exigua , ipse in 
eadem congregatione legit : h<vc suum interponit 
jndicium, quod secretarius Pontifici refert. Vel etiam 
dum petitur signatura commissionis , exhibentur 
cxemplaria unicuiqne cardinali congrcgationis, ut 
dum agitur de commissione admittenda, opera etiam 
approbari possint. 

12. etc. Deniqne revisorcs debcnt in relatione 
exprimere operis tituliim, substantiam, divisioncm, 
propositiones censnra dignas, ct similia ; tum suum 
addcre roruro consullivum , relationem proprio cha- 
ractere subscribere, ac judicio congregalionis, ct 
Pontificis subjiccre. Ex decrcto quoque congrega- 
tionis 10 Octob. 1661 exprimere debcnt excusoris 
nomcn, locum, cl tcmpus imprcssionis, numcrum 
capitulorum, et paginarum, ut opera, et editiore- 
visa innotescant. Ante memoratum decretum cum 
revuiones vcrbis generalibus absolverentur, congre- 
gatio proinde semper censuit , eas causis nondum ab- 
solutis non sutTragari, adeoque novas revisiones de- 
mandavit, diversimode tamen, nt colligitur ex 
causis S. Joannis de Capistrano , B. Alexandrt Sauli, 
ac ven. cardinalis Bellarmini. 



c 



Digitized by Google 



SYNOPSIS UBRI SEOJNDI. 



De 



CAPUT XXVIII. 

in horum operum revutone. 



1. elc. Finis judicii revisionis est, ut videatur, an 
doctrina servi Dei sit ab omni theologica censura 
imtnunis : idcirco si aliquid aliud rcvisores adnotent, 
non altenditur. Colligitur id ex saepe laudalis dccre- 
tis, ct usu congregationis : nam in causis servorum 
Dei Ludovici a Pontc, et Alpbonsi Rodriqucx, cum 
revisores atiqua prater doclrinam adnotassent, man- 
davit progressum ad ulteriora, addens, oppositiones 
revisorum a fidei promotore in animadvcrsionibus 
super dubio virtutumessc rccensendas. 

4. Hic rescribendi modus admitti potest , vel cum 
revisores nonnnlla adnotaverint virtutibus servi Dei 
opposita: vel cum congrcgatio, admissa doclrina, 
adbuc existimet aliquid ex illa inferri adversus mo- 
res ejusdem scrvi Dei, ut contigit in causa ven. 
cardinalis Bcllarmini. Scpositis his circumslantiis, 
judicium derevisione operam absolvi debet, neque 
ob sanae doctrins dubietatem remitti ad tempus,quo 
de virtutibua agendum est 

5. Hispositis,revisorcs,juxtadecretalJrbaniVIII 
advertere debcnt , an operibus insit error contra ii- 
dem, vel bonos mores, aut doctrina nova , et a sensu 
Ecdesi.T aliena. Decreta singulas censuras tbeolo- 
gicas non recensent; at revisores in sufTragio, quod 
exbibendum rclatori est, unamquamque propositio- 
nem propria censura notare debent. 

6.7. Quod ad novitatis censuram spectat, neque 
nova, neque damnabilis est doctrina, quaj , licet ali- 
quid noviter dicat , nova tamcn non docet ; sicuti 
neque si vox nova usurpetur non ad significandam 
rem novam, sed ad mysteriafidci facilius exponenda 
hacresesqae refellcndas. Quarc doctrina nova.erit, 
quac vana, et inuldia, ScripUirisve , et patribus ad— 
versantia exhibct, autque studio novitatis, vel ut 
novum aliquid adversus Eccksis rcgulas tradat, 
novas adhibet voces. 

8. Praetereaj qui rcgulas in legendis patrum, aut 
sanctorum operibus dradiderunt, affirmant, eorum 
diota, quoad fieri potest, in bcnigniorem partem esse 
accipienda : si id non possit , errorem modeste no- 
tandum esse: advertendam scriptoris aHatem: tem- 
pus, quo scripta prodierunt, et edita sunt : an auctor 
more coorionanlis, aot viri simpliciter loquentis 
acripserit: metaphoricam locutionem a naturali dis- 
tinguendam ; deraum obscura unius loci per clariora 
alterius explicanda esse. 

0. 10. Addunt, qui evulgarunl cautelas servandas 
ab iis, qiiibus superiores committunt examinanda 
opera scriptoris catholici: scriploris mentem, non 
ex aliqua particula , sed ex tota scriptura? lextura a 
rerisoribus esse repetendam : benignilatem scvcritali 
adjungcndam : judicium de alicnis sententiis, non 
ex propria, sed juxta doctrina? probabilitatcm csse 
ferendum. Enim vero , demptis, qoa; de opcribus 
patrum, ct sanctorum adnolatasunt, revisorcs huc- 



usque exposita, et a dictis auctoribus latius cxpii- 
cata obscrvarcdcbcbunt. Recletaiucn monet magister 
Ferre (trac. 2, de Fid. q. 1G,«. 50), censuras 
propositionibus probabilibus inustas, muitotics cari- 
tati , ct paci fidelium adversari. Quare Sixlus IV 
animadvertit in nonnullos theologos, qui ccnsura 
notabant hanc opinionem : neque abhorret peccato- 
ret, tine quibut nunquam foret, tanto digna Filio, 
teste Diago (hitt. provinc. Arag. 1. X, c. 33), 
qui sanum illorum verborum scnsum cxplicat. 



CAPUT XXIX. 

Utrum doetrina , qua cum scripta fuit, non erat 
censura digna, ett autem , rum examinatur, 
progressum impediat ad 



l.etc. Huicdubio negative respondendum easc , 
suadct historia ecclesiastica. Profecto docuit S. Cy— 
pria nus, baptismum collatum ab hsreticis esse irritum. 
Eum tamen excusat S. Augustinus (/. 1, de Bapt. 
contra Donat. c. 18, tom. 9, oper.), quia tunc qux- 
stio nondum fuerat in concilio generali dcfinita. Pra> 
terea postquam idem Auguslinusdepraedestinatione, 
et gralia Pelagium confutavcrat , nonnulli in Gallia 
cpiscopi, aliique viri, quos crudilione, et sanctitate 
fulsissetestatur S.Rcmigius (/. de 3 epiet. apud GiU 
bert\ Semipclagianis adhaserunt. Ipsilamen,inter 
quos numerantur Hilarius Arelatcnsis, Cassianus, 
Vincentius Lirinensis , cl Faustus Rcjensis , a scri- 
ptoribus ecclesiasticis excusantur ex eo, quod corum 
opera synodum Arausicanum II precesserint, in qua 
controversia Semipcla^ianorum fuit definita. 

5. .Porrocerta est Hilarii sanctilas, cum ejus no- 
men descriptum sit in marlyrologio romano ad 5 
Maji , et colatur prascrtim in ecclesia Arelatensi. 
Quod autem speclat ad ejus doctrinam , plures cam 
ob omni errore vindicant , nam et poema de Pro- 
videntia , quod apud Bellarminum de tcript eccL 
sapit doctrinam Massiliensium, illi abjudicant : et 
alterum Hilarium laicum,qui iisdem Massiliensibus 
patrocinabatur, ab co distinguunt. AUi ipsumerro- 
ris Pelagiani insimulant, sed ex nonnuUis cjus scn- 
tentiis ante mortcm resipuisse putanU 

G. Cassiani quidem mcrito fit in catalogo sancto— 
rum PctriNatalis,et in martyrologio Ferrarii: quin 
ctiam colitur apud Grascos , ct Massihenses : non- 
nullaj quoquc ejus rebquiae jussu Urbani V ad pu— 
blicam vencrationem expositae fucrunt : el S. Gre— 
gorius Magnus sanctum appcllavit. Plures tamen 
iIlius>doctrinam , ulpote a S. Prospero impugnatam, 
a nota Semipelagianitmi vindicari non posse af— 
firmant. 

7. Vincentius Lirinensisinter sanctos describitur 
in martyrologio romano ad 24 Maji , ac statim post 
fOliitum coli cccpit. £jus commonitorium laudant 
Uaronius, Bcllarminus, et aUi. Nihilominus Nalalis 
Alcxandcr (ad tttcuhtm 5, caput 3, art. 7 , $ 7 >. 



Digitized by Google 



rr, DE BE4T1F1CAT10NE 

aliiquc eundcm Semipelagianorum fautorem faciunt. 

8. Faustus ex monacho cpiscopus Rejensis colitur 
in ccclesia Rrjensi, ubi in cjus honorem oflicium re- 
cilatnr. Molanns, Baronius, et Tillemontius eum e 
catalogo sancturum cxpunxerunt. Baronius tamen 
ad an. 490 sentcntiam revocavit : al constantcr asse- 
ruit, illius doctrinam Scmipclagianorum crroribus 
csse itifcctam,licct Sirmondus apologiam pro Fausto 
ediderit. Baronio alii plures subscripserunt. 

9. Ex his inferri posse videtur, nnllam essccon- 
Iroversiam de sanctitatc Hilarii , Cassiani , et Vin- 
centii : modicam dc sanclitatc Fausti.Deindc corum 
doctrinatn a nonnullis dcfcndi , ab aliis impugnari, 
qui tamen conveniunt , nullam indc eorundem san- 
ctitati nolam csscinurendam, quiasidocuerunt aliter, 
aca Sedc Apostolica deBnitura est, idfecemntantc- 
quam Ecclcsiac judicium prodiisset. Haec ilaque 
excmpla ostcndunt , non obstare canonizationi opcra 
servi Dei^lemporeexaminissubjectacensura; proptcr 
novam Ecclesia? detinitioncm , si cum scripta fucrc , 
abomni censura erant immunia*. 

. 

CAPUT XXX. 

/n quo anteeedentit capitis tententia confirmatur 
exempKt causarum canonizationit. 

1. 2. Primum excmplum suppeditat causa Ricnrdi 
Armachani archiepiscopi an. 1357. Hic assemerat , 
fideles, qui in Paschale regularibns peccata conlitc- 
renlur, tencri ex prascepto Ecclesia? eadem conlitcri 
proprio parocho. A Mendicantibus ad curiam pon- 
tificiam vocalus, dc illa aliisque pro|>ositionibus ad- 
versus regularcs egit coram Innoccntio VI ct cardi- 
nalibus in consistorio. Pontifcx litcm susprndit, 
decrcvitqnc , nc quidquam innovaretur. Lis poslea 
advcrsus opinionem Richardi pluries dccisa est, ac 
nonnulli auctorescum tanquam ha?rcticum traducerc 
ausi sunt. Nihilomiuus cum pramotatn ex bono zclo 
dixerit, ac de ejus sanctitatc, et miraculis fama vi- 
goret , Bonifacius IX remittoriam expedit, utin ea 
inquireretur. 

3. etc. Accedunt recentiora exempla. Cum fra— 
tres ordinis Praedicatorum aflirmarent, sanguinem 
Christi, in passionc eflusuirt, permansisse hypostaticc 
unitum divinitali : fratres vero ordini* Minorum id 
ipsum negarcnt ; S. Jacobus dc Marchia an. 1402 
Brixiae publice de Paschalis prxdicavit , sanguincm 
Christi in triduo passionis ab unionc hipostatica 
excidtssc, idcoquc cultura latriae tunc non mcruissc. 
Hauc assertionem quidam ex ordine Praedicatorum 
soquenti die erroneara, «t haerclicam in concioae dc- 
daravil : Jacobus a Brixia inquisjtor cjusdem ordi- 
nis, S. Jacobura litteris familiaribus admonuit, ut 
assertionem revocarct , utpote jussu Clemcntis VI in 
cathedrali Barcinonensi tamquam bacreticalcm, ct 
erroneam publicc damnatam. Nihilominus S. Jaco*> 
bus feria tertia proxiraa assertionera in concionc 
instauravit , qunpropter inquisitor ipsum sub «na- 



ET CAN0N1ZATI0NE. 

thcmatis pccna monuit, ul vcl senteutiam revocaret, 
vel ad se accederct , de fide responsurus. , 

7. etc. Episcopus Brixiensis contcnlionibus scdan- 
dis studuit , dc qua re in&trutncnlum in ejusdcra pa- 
Iatio exaratum refert Wadingus. Nihilominus inter 
ulriusque ordinis theologos contentio exarsit, ac ma- 
gno animorum aestu queeslio agitata fuit sub Pio II, 
qui tamen quaestionis rcsolutionem distulit, ut fuse 
refcrunt Raynaldus, atquc Spondanus ad an. 1463, 
S. Jacobum ab omni ha?resis nota in nonnullis brc- 
vibus vindicavit, acdcmum sub poena anathcmalis 
latae sentcntiae dccrcvit, nc quisquam cx Pncdicato- 
rum , ct Minorum ordinibus de memorala contro- 
versia publice, vel privatim dissercrct, ncquc alte— 
rutri ex adductis sententiis haeresis nota inureretur , 
donec Sedis Aposloliac judicium prodiret. Hanc 
Pii II constitutioncm S. Jacobus rcvcrcnler suscepit. 

11. 12. A tcmporc Pii II nulla prodiit expressa 
controversiae definitio. Scd cura ex Tridenlino [tett. 
13, c. 3) sanguis dicatur pars Christi, idco cardina- 
lis de Lugo [de Incarn. disp. 14, tect.7,n. 105) 
negavit, scntentiam dc separationc sanguinis Christi 
a divinitate in triduo passionis possc amplitis sinc 
nota sustineri. Quaproptcr, cxorta sub Paulo V con- 
trovcrsia , an rcsumptioni causa; canonizationis 
S. Jacobi obstarel ejus dc sanguinc Christi doctrina , 
ncgotiura cardinali Bellarmino commissum fuit, qui, 
pcrpcnsis rebus gcstis sub Pio II retulit congrega- 
tioni , posse ad ultcriora proccdi. Congrcgatio buic 
scntcntiae adhaesit , omnibusque Pontifici relatis, hic 
brcvc pro causrc rcsumptione cxpediri jussit. 

13. 14. Urbanus VIII formalcm S. Jacobi beati- 
finationcm percgit. Sed cura pro canonizationc rcqui- 
rcretur nova commissio rcsumplionis, restiiit pro— 
motor fidci, opponens, qna? dc sanguine Cliristi 
S. Jacobus docucrat : dcdeccre cnim vidcbatur, pa- 
rari aditum ad ultimum Ecclesiae judicium, cum 
adhuc sub judice lis esset, an canonizandus proposi— 
tioncm harcticnlem prsdicassct. Ideo causa siluit 
usquc ad Innoccntium XII, tum vero congrcgatio 
rituum theologos designavit, ut doctrinam S. Jacobi 
cxpendercnt. His tandcm assercnlibus, opinioncra 
S. Jacobi,cum ab co promulgarctiir, fuisse probabi— 
lem, causa resuinpla cst, ac sub Bcnedicto XHI ab— 
soluta. Hoc cxemplum insinuat , doctrinam, quac, 
cum scriberctur, poterat sine nota defendi, liccl non 
possit tcmporc examinis , non obstarc progressui 
causae beatificalionis, et canonizalionis. 

CAPUT XXXI. 

Jn qno alia ad antecedentium comprobationem ex- 
ponuniur detumpta tx relationibut revitorum 
exhibiti» eongregationi tacrorum rituum. 

1 . 2. In rcvisionc opcrum cujusdam acrvi Dei ad- 
notarunt rovisorcc, cuni in summa tbcologica do— 
cuissc, posse summum Pontificem dispcnsare, ut in 
regionibus, vino carcolibus, missa sinc vino celc- 



Digitized by Google 



b\N01>5I5 LIBRI SKCU.NM. 



87 



brctur. Id Norvegts pcrmisissc dicitur Innocen- 
lius VIII prupler vini penuriam, cumquc boc In- 
necenlii brevc, quod ab aliis ut fabulosum rejicitur, 
pro gcnuino habcretur, dum servus Dci scripscrat, 
praxlicla propositio causa? progrcssumnon rctardavit. 

3. etc. Alter Dci scrvus docucrat , Ecclesiam ca- 
tholicam juxla praeccptum divinum statuissc, ut ho- 
mincs, el muliercs, nisi voto rcligionis, aut aliter 
impcdirentur, matrimonium contrahcrent,ut crcscat 
gcnus humanum, doncc clcctorum numerus implea— 
tur. Hinc asseruisse vidcbatur , vigcrc adhuc praece- 

Etum Adamo impositum dc multiplicandis homini- 
us. Vcrum cum communior theologorum opinio 
hujus praeccpti permanentiam adstruat, ac solum 
dillicultas sil dc ejus congrucnlia cum consilio evan- 
gelico servandi castitatem : proposilio non impedi- 
vit causae progrcssum. Porro quomodo praeceptum 
illud vigcat , et cum consilio evangelico componatur, 
lale explicanttbcologicum S. Tboma (2, 2, qu. 152, 
art. 2, ad 1). 

7. Acrius discussa fuit sententia alterius scrvi Dci, 
qui in suis opcribus protcstabatur , sc tanlo Dvi 
amorc imbutum cssc , ut ei libcnter placcrc, et ser- 
virc vellct sinc ullo pracmio , ctiam aeternae gloriae. 
Jam vcro Innocentius XII damnavit hanc archic- 
piscopi Cameracensis propositionem : Datur habi- 
tualis status amoris Dei.... sine ulla tnixturaproprii 
intercsse. Neque timor pomarum , neque desidetium 
rtmunerationum habent amplius tn eo partem, etc. 

8. ete. Nonnulli cx revisoribus cjusmodi propo- 
silioncs dimittendas cssc ccnsuerunt , utpote a probis 
viris antc dccisioncm Innocentii usurpatas. Sed Bc- 
ncdictus XIV tuncnondum Hdci promotor, invitatus 
a postulatoribus, ut scnsum suum exponcrct, adver- 
tit admissum fuisse ab archiepiscopo Cameraccnsi 
prxdictum statum ab omni lucro semotum ; alibi ta- 
men, ne vidcrctur excludere spem theologicam, 
aflcctum quendam naturalem mercedis ab eodcm 
invectum : verumtamcn adversus hanc Cameracensis 
doctrinam insurrexissc Jacobum Bossuet episcopum 
Mcldenscm (in opcr. Mysticiin tuto, Schota in tuto, 
Quietitmus redivivus), eamquc pluribus argumentis 
convellero conatum fuissc. Cum tamcn controversia 
inter hos prssules ab Innoccntio XII resoluta , non 
•ctum , sed habitum amorisrespiceret ; scrvusDei au- 
tem tantum de actu amoris locutus csset : sacra congre- 
gatio censuit, ejusdoctrinam a rcprobataCameracensi 
discrepare, prsscipue cum in suo opere spei theolo— 
gicae, et cupidilatis fruendi Dcosaepe meminerit, adeo- 
queab objecto beatitudinis se tantum abstraxisse vi- 
deatur, in quo nullum esl ahsurdum juxta thcologos. 

11. Similis controversia agitata fuit in cxamine 
opusculi cnjusdam scrvi Dei asserenlis , se vellc li- 
benter sustinere poenas inferni, nc ulla creatura con- 
demnaretnr, ac desiderarc omnium salutem, ctiam 
cum propriae discrimine. Haec ordini caritatis adver- 
aari, ct praedictae arcbicpiscopi Camcraccnsis do- 
ctrinae respondere visa sunt. Verum ipse Bcnedictus, 
suadcntibus causa; postulatoribus,scripluram exara- 



vit, et ultro admisit, unumquemque magis se ipsum, 
miam proximum diligere debere, juxta doctrinam 
SS. Auguslini (de disc. Christ.c. G, oper. to. 6,) et 
Tliomae (2, 2, q. 26, «. 4), at Dciservum ita loculum 
ad denotandam maximam crga proximum dilcctio— 
nem, ejusque salutis desiderium : quemadmoduro 
illud Moysis Exod. 32, aut dimitte eit,aut dele me 
de libro tuo : cl Apostoli adRom. 9, Obtabam ana- 
thcma esse pro fratribut, cxplicant Thcodoretus 
(oper. to 3, par. \,pag. 73] et Isidorus Pelusiota 
[epist. 58, /. 2). 

12. 13. Ejusmodi loculio, elsi hyperbotica videa- 
tur apud Gagnanim tn epist. ad Rom. 9, ct rcspiccrc 
aiiquod impossibile apud Cornelium a Lapidc in 
eamdem epist. nibilominus a plcrisque sanctis usur- 
patam testatur idem Cornclius aim aliis : ct ab om- 
nibus, Deum ferventissime amantibuscommcndatam 
probat Bossuet (Intlruct. tuper ttatu orat. 1. 9). Nec 
indc scquitur, Dci servura salutcm aliorum propriae 
antcposuisse , aut banc dc caritatc doctrinam post 
damnatas archiepitcopi Cameracensis propositiones 
recipinon posse,uliex doctrinaS. Augustini {/om. 3, 
oper. par. 1, qu. Ii7) aliorumquc coUigitur. 

14. Tandem finis controversiee impositus cst, at— 
tenta modilicatione a scrvo Dci adbibita, vidclicet, 
quod propriac salutis dispendium inlelligebat , non 
quoad culpam , aut privalionem amicitiae Dci, sed 
quoad pa?nam,et hanctcmporalem: quae desidcria mc- 
ritoriasunt apud S. Joannem Chr ys. ( homAQ, in Epist. 
ad. Rom. c. 9, tom. 9, oper.) qucm alii scquuntur. 

15. Aliam dcmum controvcrsiam suppcditavit 
doctrina, seu factum cujusdam beatae, in cujus vila 
dicebatur cadem non curasse acquirerc indulgentias 
plcnarias , cum vellet propriis operibus salisfacere 
Dco pro peccatis commissis. Huic scntcntin: obstarc 
vidcbatur doctrina Cajetani (tn opus. to. 1. tract. 1G, 
de Indul. q. 2, ad 3)et aliorum, scilicct, perfectos 
emnlari cbarismata mcliora , sectando ctiam indul- 
gcntias, ut cxpedili sint ad vilam aeternam. Vcrum, 
cum postulatores reposuissent, beatam non contera- 
psisse indulgentias,pluraqueetiamcx doctrinathcolo- 
gorumcongcssissent.congregatio rituum ccnsuit,iilud 
non officere approbationi virlutum beata?. 

CAPDT XXXII. 

De adnotatit, et adnotandis per revitoret tuper vi- 
tionibus, revclationibus , et prophetiit. 

1. Visiones, revelaliones, ct prophctiae, a scn is 
Dci, aut ab aliis, eornm jussu, scriptae, subjiciendae 
sunt revisioni, priuscjuam causae ad ulteriora progre- 
diantur. 

2. ctc. Rcvisores itaquc aliquando dubitarunt dc 
revelationibus , in quibus senri Dei dixerunt , nun- 
tiatam sibi suorum rcmissionem peccalorum , vel 
pracdcstinationcm ad gloriam : aut nomen Angcli 
cttstodis : itcm de visionibus C.hristi. quas cxpom-ns 
quaedam scrva Dci, mcmoravit amplcxus, oscula, et 



Digitized by Google 



88 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



taclus. At omnia hxc exquibusdam monumcntis, 
cl scriptoribus admittenda essc vidcnlur. 

G. Nonnunquam notaruntrcvelationcscontincnlcs 
contraria probatis bistoriis , aut aliis rcvclalionibus ; 
vcl statucntcs tamquam ccrta, qux nondum ab Kc— 
clcsia definita sunt. Sic in revelationibus S. Marix 
Magdalcnx de Pazzis, ct aliarum adnotarunt, Cbri- 
stum dici tribus clavis in crucc confixum ; cum la- 
mcn rcvelationes S. Birgittx, ct opinio communior 
quatuor clavos referant. 

7. Alias adnotarunt, prophetias non fuissc cventu 
comprobatas : ctsi ex S. Grcgorio {tom. 2, oper. L 2, 
dial. c. 21) prophetix spiritus mcntes prophetarum 
non sempcr irradiat. 

8. Hxc quoad notata : quod vcro spectat ad no- 
tanda, judicium dc prxdictis instituilur in sacra 
rituum congregationc , ut inquiratur, an aliquid 
contra fidem, mores, et Ecclesix sensum contineant : 
an sint supra naturam ; num approbanda, an tolc— 
randx, vcl prxtcrmittcndx. Porro divina dici nequit 
revelatio pugnans cum sacris Litteris, tradilionibus, 
ac definitionibus Ecclesix. Quapropter si qua revc— 
latio sit hujusmodi, ea quidera progressui causx 
obicem aflerrct. Profecto cum Pctrus Lucensis cano- 
nicus reguiaris asserucrit, muliercm quandam eximix 
sanctitatis divinitus accepisse, Christum Dominum 
non in utero, sed juxtacor matris fuisse conceptum, 
suspccta fuit bxc rcvclatio, utpotc sacris Lilteris 
contraria, tcstc Joannc Baptista Mantuano carmelita 
(to. k y traet. de Concept. Christi in Exod. ad 
eardm. Gonzagam). 

9. Prxterca rcvisorum erit adnotare, si quid 
tamquam divinitus revelalum dicalur, quod adbuc 
sit sub Ecclcsix judicio. Id sallcm proderit, ut,si 
ad ulteriora in causa proccdendum sit, ejusraodi 
revelata inter divina non reccnscanlur. Huc referri 
posse vidcntur , qux in mcditationibus de Cbristi 
pasiionc aliquando confinguntur, sed rejicicnda cssc 
uflirmat Suarcz. ( tom. 2, rn 3, par. dit. 33, teet. 1 ). 

10. Prxdicla dc remissionc peccatorum , prxdc- 
stinalionc, ct nominc Angcli custodis fuerunt a 
revisoribus ultra ipsorum munus adnotata. Ab ipsis 
enira doctrina cxpcndcnda est; in prxdictis vero 
qualitas revelationis diflicullatcra aflcrt. Laudabilitcr 
tamen adnotarunt, cum siccongrcgationi innotcscant 
neccssitas pcrpendcndi qualitalcm revclationum , 
medilationum, visionum, ct propbcliarum. 

11. Qualitas igilur rcvclationum cxpcndcnda est, 
quando proponitur dubiumdc virtutibus. Tunc fidei 
promotor debel strictim perpendcre qualitates cjus , 
cui factx sunt, earumque modum, ct eflcctus. Earura 
approbalio cst mcra permissio , ut cdantur ad fidc— 
lium utilitatem : approbatis vcro debetur assensus 
tantum fidci bumanx. Si intcr se opponantur, nul- 
luru indc sequilur absurdum, ut cxplicat Joan. Gcr- 
son ( tom. 1 , oper. col. 24 ). 

12. Primum ilaquc in congrcgationc rituum ad- 
vertendum est, an revelalionibus, visionibus, ct pro- 
phctiis insinl aliquid contra fidcm.et bonosmorcs, 



aut novum aliquid, et a sensu Ecclesix alienura. 
Quando agitur dc virtutibus, inspicienduro cst, an 
is, cui rcvelationcs factx dicuntur, fucrit graliis 
gratis dalis a Dco illustralus. Tandcm petenlibus 
postulatoribus , instittiendum est judicium supcr 
eamm approbatione. Sxpe institutum fuit examcn 
rcveiationum , visionum , ct apparitionum , non ta— 
men semper, aut eodem modo approbationem mc- 
rucruot. 

CAPUT XXXIII. 

An doctrina eontra fidem , t>el Eccletia regvlas 
obttet beatificaUoni. et canonizationi, ti ante 
obitum a I)ei tervo fuerit retractata , aut fuerit 
judicio Eccletim tubjecta, cum tcripta fuitf 

1. etc Doctrina ab aliquo servo Dci contra Eccl<s 
six dcfinitioucs in rcbus tidei, vel morum scripta, 
ac mox serio rctractata , bcalificationi , ct cnnoniza- 
tioni non obsistit. ld comprobat doctrina S. Ambrosii 
( tom. 1 , oper. apol. 1 , David. c. 2 ) , et eruittfr ex 
S. Augustino (tom. 9, L 2, d# Baptitm. e. k) el 
Vincentio Lirincnsi ( in commonit. mim. 11) iaudan- 
tibusS.Augustini,qui in libris rctractationum multa 
in aiiis opcribus scripta correxit, crroresque confcs- 
sus est. In litleris aulem ad Benatum, et Pelrum 
presbytcrum errorcs Victoris paucis confutavit, 
eidcmque scripsit, ut eos corrigcrct. Nequc enim 
crror, sed animus obslinalus facit hxrelicum. 

6. Huc spcctat ctiam Ecclesix disciplina, qna> 
inter sanctos colit cos qui Christum negarunt, ac 
postca pro codem morlem sustinuerunt. Accedit 
cxcmplum Pctri Abaclardi. Hunc a conciliis Suessio- 
nensi, ac Scnonensi, et ab lnnocentio U taraquam 
hxrelicum damnalum, et ab oranibus derelictura 
Petrus venerabilis abbas Ciuniaccnsis ( apud Baron. 
ad an. 1140, num. 11) susccpit, ac Pontifici recon- 
ciliavit : inter monachos rcccptus ab erroribus resi- 
puit, addita iidei confcssione, ut proinde multi 
mcrito conlendant , non esse hxrelicis adnumeran- 
dum. 

7. His addi potcst, quod Pius U in sua bulla 7 
( Bullar. nov. to. 3,par. 3 ) rctractal qux in mino- 
ribus constilulus pro concilio Basilecnst contra 
Eugcnium 1 V scripscrat. Cuncta hxc innuunt, rctra- 
ctationem erroribus remedto cssc, corumque macu- 
bm abstergerc. 

8. Conlroversia itaque ad eos rcdacta , qui errata 
non rctractarunl , sed Bomanx Ecclesix judicio 
subjcccrunl , pertractanda cst ex canonistis, cx mo- 
numcnlis ccclcsiaslicis , et ab exemplis. 

9. Docent itaquc canonistx, non esse hxrcticum t 
qui crrorcm suum supponat judicio Scdis Aposto— 
licx, vcl fidem Bomanx Ecclcsix tencre coofiteatar : 
proptcrca Joanncm dc Poliaco, a Joanne XXII 
damnatum , fuissc hxreticum ncgant Addunt , hat- 
rclicum licri pcr intellectus crrorent ; pcrtinaciaai 
vcro pcr dictara subjectioncm climinari.Concludunt, 



Digitized by Google 



SYNOPSIS I.lBRl SECUNDI. 



damnalo libro, non proinde censeri damnatum au- 
ctorcra, si librum correctioni Pontificis submiserit, 
uti constat dc Cassiano, et Fausto llejensi. Damnato 
autem auctore, censeri damnalos eliam librus, ut 
fuse docet Fagnantis ( m cap. Damnamus de tum. 
Trin. et Fid. CathoL). 

10. Ex monumenlis ccclcsiasticis, voluntas cmen- 
dationis errantem in fide ab bxreUcorum coelu cx— 
clusissct, si fuisset sincera, ul colligitur cx facto 
Zosimi papx in causa CoelcsUi , et Pelagii apud 
S. Augustinum ( /. 2, Sonif. e. 3, tom. 10, oper. ). 
Aliquando crrantes cx imperilia inter hxreticos non 
recensuit Ecclesia, teste Cassiano (eoll. 10, c. 3). 
Intordum debita Ecclesia? subjectio errantes ab hae- 
rcticorum numero excludit apud Facundum Hermia- 
ncnsem (/. 12, c. 1, tom. 10, Bibl. PP. pag. 100). 
Alii demum ab bxresis nota se vindicarunt, corre— 
ctioni se subjicicntes, uti fecit Petrus Abaelardus 
( m prol. introd. ad Theol.Y 

11. Succedunt cxempla. Joakira Cisterciensis ab- 
bas monasterii Florensis in Calabria, vir cxlcroquin 
pius, vcram, acsimplicem cssentiae divinarum per- 
sonarum unitatem negavit, et similitudinariara , 
atque colleclrvam defendens, damnatus est in conci- 
lio Lateranensi sub Innoceutio III. At cum omnia 
judicio Sedis Apostolicx submisissct, idem Innocen- 
tius noluit , prayudicium ullum in roonasterio Flo— 
rense ab eo fundatum cx hac damnatione derivari. 
Ipsum postea vcrum calholicum dcclaravit Uono— 
rius UI. Plura in ejus defensioncm collecta recensent 
Bollandiani (ad 29 Maji to. 7 tn duq. hiit. § 4) , 
qux tamen rcfcllit Natalis Alexander ( di$$ert. 2, ad 
tae. Idet ik). Miraculis ctiam claruit, et cultum, 
ubi scpnltus est , obtinet : immo monachi Florenscs 
inquisitionera in ejus miracula petierunL. Hinc infcr- 
tur, errantcm non csse hxreUcum, si omnia judicio 
Ecclesix subjeccrit ; et non esse ejus causx silentium 
imponcndum. 

12. Ncque periclitari vidctur sana doctrina, si 
inter beatos , ct sanctos adscribatnr , qui eidem in 
rebus fidei, et morum advcrsatus cst. In primis 
enim revisores referre posscnt , cum in aliquo deli— 
quisse, scd tamen cxcusandum cum omnia judicio 
Ecdesix submiscrit. Deindc solus unanimis SS. pa- 
trum consensus in explicandis sacris Litteris, ct in 
rebus fidci, et morum, est infallibUe divinx revela- 
tionis testimonium apud S. Augustinura (tom. 2, 
opcr. epiji. 82, num. 3J, Vinccntium Lirtnensem 
( m commonit. num. 39 f, et couciliumTridentinum 
( tett. 4. m decr. de edit. libr. ). 

13. Ilxc disputationis gralia dicta sint, qus ta— 
men ad rcra prxsentem non faciunt : non cnim agi- 
tur de horainc inter barcticos adscribcndo, scd dc 
processu causa; bcalificationis. Quod si Ecclcsia pro- 
borura virorum simplicilati interdum ignovit, indc 
non infcrtur, idcm agendum cssc in causa beatifica- 
tionis, ct canonizationis, cum haec non sit causa 
ncccssario dcftnicnda. Tandem decrcta generalia 
sUtuuot, ut fcratur judicium de qualitatc proposi- 



tionis, ut cst in se, independenler ab intenlioue 
profercntis : adcoque ad ulteriora procedi non pote- 
rit , stalira ac conslet , servum Dei aliquid scripsisse 
contra lidcm .^Jjonos raorcs, et Ecclesic scnsura, 
ctiamsi bona intcnlione scripserit. Kec suQragatur 
cxemplum doctrinx retractalx : ha^c enim habetur 
veluti nunquam tradita,quoddici ncquitde doctrina, 
qux solum submissa sit Ecclesiae judicio. 

CAPUT XXXIV. 

De librit, tive operibut tervorum Dei, qua> reperiri 
non pottunt, et de aliit qum Hsdem falto ali- 
quando adtcribuntur. 

1. 2. Si Dci scrvus opera scripsit, nec reperiantur, 
sacra congregatio scribit ad episcopos locorunt, ut 
ca per se, vel per alios, in dignitate ecclesiaslica 
constitntos perquirant , ut factum est in causis 
B. Alexandri Saulii, et Bernardini Realini. Epi- 
scopi, vel eorum subdclc^ati, cum notario curiae 
ecclcsiasticae , ct promotore fiscali ad arcbivia, et 
bibliothecarios, superiores, et duos seniores mona- 
sterii de operibus interroganU St iidcm airinuent, 
sc nescire , eadem ibi esse, id jurejurando conlirmarc 
dcbent. Tum judex scrutatur archivium , et bibUo— 
thecam ; et in tota dicecesi per publica edicta, etiara 
sub comminaUone censurarum, opera diligenter per- 
quirit. Inventa diligenler expendunlur, ct cum 
instrumento dc actis in perquisitione ad congregaUc- 
nem mittuntur. Si reperiri nequeant, mittitur iastru- 
mentum de diligentiis adhibitis, ct tunc congregaUo 
demandare solet, ut ad ulteriora in causa procedalur. 
Si in urbe perquisitio facienda sit, promotor fidei, 
ct subpromotor pracdicta prsestabunt. 

3. ctc. Quod si postulatores contcndant, opera 
non esse servi Dei, cui adscribuntur, id concluden- 
ter comprobare debent, juxta dccreta generalia. Si 
opera manuscripla sint, congregatio riluum mandat 
ordinario , ut ca ad Urbcm miltat. Si in Urbe sint , 
prarcipit promotori , ut ea cxcipiat , et ad secreta- 
rium defcrat. Eorum veritas ex subscripUone ali- 
cujus notarii, vel per comparationem cum certa 
scriptura scrvi Dei, vel per testes, iUius caracte- 
rem callenles cxquiritur. Cumulanlur adminicula 
cx communi opinione , et ab assertionibus auctorum, 
praesertim contemporaneorum. Advocantur periti 
antiquorum caractcrum, quorum relaUones, jura— 
mento firmatae, in partictdarem processum, qui 
conficitur, inscruntur, ut conRregatio ex his omni- 
bus statuat, an opus sit servi Dei , ac revisioni sup- 
ponendum. Profecto in causa B. Uumilitatis, asse- 
rentibus periUs,caracteresopusculorum, quae cidem 
tribuebanlur , non pertinerc ad tempora, quibus 
beata vixerat, congregaUo ritnum jussil ad ujlcriora 
proccdi. 

6. Haec quoad opcra manuscripta. Si vcro edita 
sint , ct postulatorcs contendant, non csse scrvo Dei 
atlribuenda, id quoquc pcrspicuum rcddere debent 



Digitized by Google 



«JO 



Dfc LEATII-TCATIUME ET CAi\U.\lZAllUx\E. 



Quomodo ij flcri possit , suggcrit Mabillonius ( de 
ttud. Monastcr. to. 2, e. 13 ). Prjctcrea si in operc 
rcpcriantur auctoritas, rcs, aut vocabula scrvo Dci 
postcriura, si fabcILc , ac narratiuncidjP ab cjus in— 
genio dissonx; si h.Tresis ab co alias impugnata, ct 
similia, libcr crit scrvo Dci adjudicandus : queroad- 
modum Baronius, ct alii Sixto ili adjudicant opcra, 
hxrcsitn Pclagianam pra; sc fcrcntia, quam idcm 
Pontifcx impiignaverat. Omnia bacc locum babcnt 
in cxaminc manuscriptorum. Quaproptcr si congre- 
galio existimcl , opus non fuisse a scrvo Dei coriipo- 
situm , proccditur ad ultcriora , quin. illud expenda- 
tur ; sccus, si illius essc apparcat. 

7. Hucusquc cxposita illustrantur cxcmplis. In 
causa S. Jacobi de Marcbia congrcgationi riluum 
innotuit quoddam opusculum in modum dialogi ad- 
vcrsns Fralicellos manuscriptum , quod Wadingus 
(m tytl. tcrip. Ord.) S. Jacobo adjudicavcrat. Clc— 
mcns XI opusculum ad se dcferri jussit , tum anti- 
quorum cararlcrum peritissimus delegit, ut pcrpcn- 
dcrcnt , an rcvcra S. Jacobus ilhid conscripserit. 
Pcrjli tempus, caractcrcs, ahaque plura in opusculo 
ad trutinam rcvocarunt, cx quibus ad summum su- 
flpicio aliqua suboricbatur, S. Jacobum pauca ad- 
didisse. Ex bis omnibus Pontifcx advcrtcns, non 
constarc opus Hlud cssc S. Jacobi , cum decrela 
Urbani in hocnon probabilitatcm , scd ccrtiludinem 
exigant, fidei promolorcm advocavil pro cdcndo 
decrcto, ut illo non obstantc, ad ultcriora in causa 
proccderctur. Vcrumtamcn , abscnle cardinali causas 
rclatorc, ac postulaloribus negligcnlibus, decrctum 
illud sub Bcncdicto XI II cditum cst, qui canoniza- 
tioticm quoque S. Jacobi absolvit. 

8. clc. Altcrum cxcmphim prabct causa B. Joan- 
nis Canlii. Nonnulla scripta ipsi tamquam auclori 
tribucbantur ; contincntia propositioncs , qua; sanac 
doctrin» non consonabant. Postulatorcs perpcnde- 
runt, hisloricos ab artate B. Joannis valde remotos, 
opcra haec B. Joanni adscribcrc, silentibus tamcn 
antiquioribus : caractcrcm diffcrc a vcro caraclcrc 
B. Joannis : auctorcm opcrum diversa sibi nomina 
iitiposuisse. Ex his, aliisque pluribus conjecturis, cl 
circumstantiis congrcgatio respondit, non constare 
ettc opera B. Cantii y et potte procedi ad uUeriora. 

11. In causa B, Bcncdicli XI antc progrcssum 
ad ulteriora rcvisioni fucre supposita qusdam com- 
mcntaria in cap. 5 Matth. quae lamen fortasse non 
ab co, scd a Bencdicto XII sunt composita. At vel 
postulatores id ncglexcrunt, vcl congregatio ccnsuit , 
non ita facile opus illud Bcncdicto XII adscribi possc. 

12. His omnibus addendum, numquam dici possc 
doctrinam scrvi Dci approbatam a S. Scde , ctiamsi 
judicium revisorum, quod ea dccrctis Urbani \ III 
non advcrsctur, admissum a congrcgalione fucrit, 
ct a Pontilice conflrmatum. Quare potest revercn- 
ter impugnari, etiamsi auctor iuter bcatos, aut 
sanctos rclatus fucrit, uti de doctrina S. Bcrnardi 
sensit Nicolaus moDaclms in cpist. ad Pitrum Col- 
lcjiscm. 



CAPUT XXXV. 
• 

De signatura commissionit in generc. 

1 ctc. Ha;c signatura cst supplicatio a postulato- 
ribus summo Poutitici cxbibita, ct ab codcm admissa, 
atquc subscrjpta, pcr quam congrcgationi rituum 
impcrtilur facultatcm proccdcndi in causa bcatifi- 
cationis ct canonizalionis alicujtis scrvi Dci. Ex 
conslitutionc 7i Sixtr V non vidutur ucccssariu pro 
unaquaquc causa : quod quidcm tcstalus cst ctiam 
cardinalis Gcsualdus in causa S. Hyacinlhi : nunc 
tamcn omnino rcquiritur, cum cjus forniula dccrclis 
Urbani VIII inscrta sit. 

5. Antc inslilutam rituum congrcgalioncm , pe- 
tentibus principibus, aut populis alicujus canoniza- 
tionem , Ponlifcx , rc cardinalibus in consi»torio 
cxposita, committcbal cpiscopis inquisitioncra in 
gcncrc, cl in spccic. Examcn vcro processus prius 
auditoribus, indctribuscardinalibusdcfcrcbat. Hscc 
vcl vivas vocis oracuio expcdicbanlur, vcl in libris 
consistorii dcscribcbanlur, cum in antiquis monu— 
mcntis nulla (it mcnlio eommissionit. 

ti. Instiluta congrcgationc rituum, consucvit ex- 
pediri brcvc, ac dirigi cidcm congrcgationi. Ali- 
quando Pontifcx in codcm brcvi facultatcm dcdit 
congrcgationi proccdcndi in gencrc, cl in spccic, ut 
in causa S. Philippi Ncrii , ct aliorutn. Intcrdum in 
uno brcvi facultatcm in gcncrc; in alio facullatem 
in spccic concessit , ut in causa S. Tcresia;. 

7. Tunc quoquc auditorcs rotae cxaminabant pro- 
ccssus : quare ipsi dirigebantur commissioncs, cx- 
pcditarin scriptis a cardinali praefecto congrcgationis 
post summi PonliCcis oraculum. Aliqtiando tamen 
Ponlifcx ipsc has commissioucs signavit, scd sinc 
brcvis cxpcdilione. 

8. 9. EditisUrbant VIII dccretis in desuetudincm 
abicrunt commissioncs pcr breve, adcoque iisdem 
dccrelis inscrlaTuit forma commissionis, complc- 
ctcns inquisilioncm in gcncrc , ct in spccic , rcscr- 
vala tamcn Ponlitici facullatc dcmandandi expcdi- 
tionemcommissionum pro unoquoquc articulo. Sa.'pe 
advocali cousistorialcs in publico consislorio pctic— 
runt , ut hae commissioncs signarcnlur. Al sivc pra:- 
ccssisset , sivc non hujusmodi instantia , cum agerctur 
dc signanda commissionc inlroductionis caus» bcati- 
iicationis, ct canonizationis, cogcbalur congrcgatio 
pr.Tparatoria, in qua cardinalis causa" rclator expo- 
ncbat contcnla in proccssibus ordinariis, vel in do- 
cumcnlis extrajudicialibus. Si cx his dcsumcrclur 
fama sanctitatis, ct virtutum, vcl martyrii, aul mi- 
raculorum, dccerncbatur, ut in prima congrcgaliono 
gcncrali commissio Pontifici cxhibcrctur. In congrc- 
galionc gcncrali rclator prxdicta repetcbal, additis 
principum pctitionibus pro canonizatione : tum si 
fama satis probata vidcrctur, Pontifcx commissio-» 
ncm signabat. Hax dcsumuntur cx rcgcstis congre— 
gationis pro causa servi Dei Alexandri Luzaghi. 

10. Post hacc rcccnti consuetudini viam aperuc- 



Digitized by Google 



synopsis lidm secundi. 



91 



runt dccrcta Innocenlii XI. Nunc cnim apcrto pro- 
ccssu ordinario, ct clcclo causic relatore, procurator 
informationcm componit , quam una cum proccssu 
fidei subpromotori commtinicat. Promotor fidei ani- 
madvcrsioncs exarat, quibus procurator respondct. 
Causa deindc in congregalione ordinariaproponitur; 
si haec annuat, procurator commissioncm componit, 
ct promofori communicat ; hic in calcc testatur , 
sc cam vidisse. Exhibclur dcnique sccrclario cou- 
gregalionis et per hunc Ponlifici , qui eam signat pcr 
vcrbum placct, addila prima liltcra sui nominis, 
quod antc pontiticatum habcbat, prius tamen citan- 
dus est fidci promotor. 

11. Signatura commissionis nullum importat cul- 
tus initium ; scd solum efDcit , ut obtincri possint 
litterx remissoriales , et compulsoriales pro oposto- 
licis processibus conslrucndis. 

12. Signata commissionc, S. Sedes manumad 
causam apjHjsuisse dicitur, nullusque polesl amplius 
ci sc immisccrc. Sola commissionis petitio ejusmadi 
apposilionem non inducit , juxta dccretum in causa 
scrvorum Dei Jocobi Sak-sii, ct GulUelmi Saltarao- 
chii 15 Febr. 1G59 cditum. 

CAPUT XXXVI. 

De signatura coromissionis in causis, quapost f/r- 
bani VIII decreta introducuntur , ct qua procc- 
duntper viam non cultus. 

1. Commissio introcjuctionis in bis causis impor- 
tal facultatcm cxpendendi senlenliam ordinarii super 
non cullu. Si ordinarius processum , ct sentcntiam 
super eodem omiscrit, imporlat facullatcm consti- 
tucndi delegatum pro iis pcragendis, necnon inqni- 
rendi in gcnere, ct in specie. Ad hanc commi&sioncm 
oblinendam scquentia rcquirunlur. 

2. etc. Primura : Non est pelenda in congre^a- 
tione rituum,nisi post dccennium a dic exbibiti pro- 
cessusordiuarii,uteruitur cx decrctis Innoccnlii XT. 
Si postulaloresvelint hanc pelilionem anledecennium 
proponerc,cxquircndacstdispensatio apostolica, qua) 
saepissimc conccditur ,utcx pluribuscauMscolligilur. 
Concoditur vcro vel ob gravem astatcm testium in 
proccssu ordinario examinatorum , vel ob mngnam 
temporis dislanliam ab obitu servi Dci ad ejusdein 
proccssus constructionem. 

5. Secundum : ISon cst petenda in congrcgatione 
ordinaria, nisi Pontifex pcrmiserit : namex decretis 
Urbani VIII hajc pctitiu proponcnda cst m congre— 
galionc gencraii. Scd cum ha?c non tam IVcqucnter 
cogi po&it, el in cadem proponcnda sint dubin pro> 
cipua, Puntifex pcrmittil, utsignatura cuimuissiunis 
in congregationc ordinaria pctatur. 

0 Tcrtium : Huic pclitiuni pramilleiula cst re- 
visio operum scrvorum Dei, dc quibus supra actum 
est. 

7. etc. Quarlum : Dcbcnt accederc pclitiones 
spontanesc, ct repctita; rcgum , ct principuin, alia- 



rumquc personarum authenticarum , ut cruitur ex 
cxrcmoninli romano edito sub numinc archf cpiscopi 
Curcyrcnsis', nccnon ex decretis gencralibus Ur- 
bani VIII ct ex pluribus causis, ct monumcntis. Au- 
thcnticae pcrsonrc sunt laici , et clcrici in dignitatc 
constituti. Ha; petitioncs dcbcnt exprimerc magnam 
sanctitatis, aul marlyrii, ct miraculorum famam 
piumquc obtincndxcanonizalionisdesiderium. Prin- 
cipes aliquando per sc , nonnunquam per legatos 
pi*cces summo Pontifici cxbibuerunt. Nuncferc sem- 
per id fit per cpislolas , quarum prxcipua: eduntur 
in summario informationis, rcliquis solum indicatis 
vcl omnes in libcllo scparato imprimuntur. 

11. Quintum : Exhibcndi sunt proccssus omncs 
ancloritatc ordinaria compilati. Olim commissioiies 
intniductionis expcdicbanlur,anlcquam hi processus 
apcrircntur , ncc alium usum decreta Urbani VIII 
induxerunt. At nunc cx dccretisInnocentiiXlomnes 
ante commissioncm apericndi stint , ct cxhibcndi 
fidei promutori , ctiamsi postulatores protestcntur , 
aiiquctn ck iis cssc nullum, coque uli nolle, ut con- 
tigit in causa S. Vincentii de Paulis, ct aliorum. 

1 2. Scxtum : Procrssus ordiuarii supcr fama vir- 
tutum, ct miraculorum, quorum opc petitur com— 
missio introductionb, nullitatis vitio carcrcdebcnt, 
juxta disciplinam sacrai congrcgationis. Postulatorcs 
dum poscunt, ut admitlatur commissio, indicant 
vaiiditatcm proccssuum , promolor iidei vero advcr- 
satur. Ha?c lamen non sutiiciunt ad vaiiditatem pro- 
cessuum slatucndam, quamqtiam nunsuntsuperflua, 
cum dedecenl inlruduccrc causam cx processibus 
evidcnlcr nullis. 

13. Scptimum: Fama virtulum, ct miraculorum 
per processus ordinarios plcnc comprubanda cst , ut 
eruitur ex furma commissiunis gcncralis impressa 
in decrclis Urbani VIII; pro obtincnda tamcn hac 
signatura commissionis nun rcquirilur,ut prubcntur 
in spccic virtutcs, et miracula, ut cdicunt regesla 
sacra; congregationis. In raore aulcm posilum est , 
ut promolor fidei fama impugnet, et poslulatorcs 
illius oppusitiones diluant. 

1'». etc. Octavum : Nil obstare debet causae in- 
troductionis: idqueeruitur ex dccrelis Innocentii XI. 
IIoc tamcn obstaculum tanti pondcris csse dcbcrc 
dixcrunt promotnrcs fidci , ut statiic appareat , nun 
pussc iu discussiunc causa;supcrari, elassimilelur 
cxccptioni percraptoria?, qua? in causis civilibus non 
sinit inlroduci judicium. Equidem licct Constantinus 
Magnus, ct Joannes jejunator patriarca Conslantino- 
politanus intcr sanctos reccnscanlur in mcnologio 
Gra?coruro,lamcn si eorttmcanonizalio apud Sedcm 
Apostolicampcrlractandacssct, iutroductioni causae 
obiccm ponerct, quod primus Eusebianis arlibus cir- 
cumvcnlus S. Alhanasium roalc acccpcrit: secundus 
OEcumeniciiiomcnassumpserit.Contra vero quam- 
quam causisvcn. Joannae Franciscac FrcmiotdeChan- 
tal, elS. Vincenliide Paulis promolor fidei ncgassct, 
signandam essc commissionem introducliunis, eo 
qnod i» piima tcites solum aurili iu processu ordina- 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIONE ET CANOMZATIONE. 



rio cxaminali cssent super fama sancUtatis, et vir- 
tatibus : in secunda vero S. Vincentius familiari- 
tatem babucrit cum quodam hacresis labe infeclo : 
signata tamen fuit commissio sub obtentu , quod in 
cansae decursu opposita eluderentur. Caeterum sacra 
congrcgatio, sublato penitus obice a postulatori-. 
bus, signaturam commissionis absolute admitterc 
consuevit. Si obex non fuerit pleoe sublatus,can- 
dcm s signaturam admittit : reservata obicis dis- 
cussione ad judicium de virtutibus , ut contigit in 
causa servae Dci Joanna; a Cruce, etaliorum. Hxc 
reservatio, si in decrcto omillatur, pro oppusita ha- 
bcnda est, cum promotor tidci, dum agitur de virtu- 
tibus , resumcre dcbeat obstacula , quee non omnino 
sublata sunt in signatura commissionis. 

19. Tandcm ex decretis Innocentii XI pro obti- 
nenda signatura commissionis opus cst, utpost prae- 
dictum dccennium episcopi novis litteris tcstentur 
eontinuationcm, et incrcmentum famae. Quam qui- 
dem conlinuationem, ctincrementumperhas Utteras 
absque aUo processu probari censuit sacra eongrc- 
galio in causis servorum Dei AloysU La Nuza, et 
VeronicaedeLaparclIis. 

20. 21. Cum introdncenda esset causa servi Dei 
Joannis de Avila, promotor Udci cxcgit processum 
in tribunali inquisiUonis Hispaniarum, ad quod 
scrvus Dci fuerat dclatus, constructum ut perpende- 
rctur, num in eo quidquam signaturae commissionis, 
aut famae sanctilalis obsistcrct. Summus pontifex 
Bcnedictus XIV processus ad sc transmitti juasit, 
perlegit , et clausum ad idcm tribunal remisit ; ac 
simu) in decreto (3 Apr. 1742) super hoc edito tc- 
status est,scrvum Dci fuissc a judicibus immunem a 
delicto declaratum, ejusque virtutes concordi multo- 
rum tettmonio clariut elucere, idcoque nil amplius a 
fidei promotoribusexhocprocessainquirendum essc. 

CAPUT XXXVII. 

De signatura commissionis in cautit, qua pott Ur- 
bant VUI decreta introducuntur , ctquaprocc- 
duntper viam catut exccpli. 

1. Haec commissio importat facultatem cxpen- 
dendi sententiam a judicc ordinario latam super 
casu cxcepto : aut constituendi judicem dclegatum , 
qui processum supcr codcm casu construat et sen— 
lentiam ferat , si ordinarius haec non praeslitcrit ; 
nccnon inquircndi in genere, et in specie supcr vir- 
lutibus, aut martjrio, et miraculis, post indultam 
venerationem patratis. 

2. Quae in antecedenti capite cxposita sunt pro 
obtincnda commissione in causis procedcntibus per 
viam non cultus, locum sibi vindicantincausis casns 
excepti, ntsi quod in his non cst expectandum de- 
cennium a die exhibiU processus ordinarii , ut re- 
spondit congregatio rituum (9 Jul. 1695) in causa 
tcrvi Dci iEgidii a LauscnUana, ct aUorum. 



CAPDT XXXVIII. 
Dc committione, qucs dicitur ReassumpUonis. 

1. 2. Duplcx cst haec commissio. Alia respicit 
causas procedentes per viam non cultus post decrcta 
Urbani VIII introductas. Alia causas anle eadem 
decreta inchoatas, ac nondum absolutas. Prima exi— 
gitur in transitu a formali beaUficaUone ad cano- 
nizalionem, ut expcndantur, quas post indultam 
bcatiticationcm supcrvenerunt , ut constat cx causa 
S. Ludovici Bertrandi, et aliorum. 

3. fc. Olimproobtinendahaccommissionefiebant 
proccssus super fama?sancUtatis, et vencrationis in- 
cremcnto. Nunc postulatores exbibent supplicem 
libelhim , extrajudicialibut attestationibns deeodcm 
incremcnto rcfcrtum. Signatur , sicul aUae commis— 
sioncs : nec promotor lidci obsisUt. Non reqniritur 
tamen in causis, quae introducuntur post decreta 
Urbani VIII et proccdunt per viam casus excepli. 

5. Quod spectat ad causas ante decreta Urbani 
introductas, ipsa decreia statuunt, ne cadem agiten- 
tur, nisi obtenta a Pontiiicc facultate. Huic facullali 
substituta fuit committio reattumptionit in ttatu, 
et termmit, per quam datur facultas rcsumcndi 
causam, conficiendi auctoritate apostolica processus, 
ac ferendi sentenUam super non cultu, aut casu ex— 
ccpto , ac caeteraperager.di usque ad canonizalioncm. 

6. etc. Pro obUncnda bac commissionc reas- 
sumptionis non exiguntur omnia, quae nccessaria 
sont in commissione introducUonis. Opus tamen est 
ut revisioni subdanturopera, quae forteservus Dcicon- 
scripsit, sed congregatio nondum expendit, rursus 
ut cxhibeantur, et cxaminentur processus omncs, si 
adsint, tam auctoritate ordinaria, quam apostolica 
confecti : tandcm ut ostendatur fama sanclitatis, 
cjusque incrementum ; necnon obstacula in discus- 
sione causas insuperabiUa absint. 

9. etc. Expendendi sunt processus, si adsint, ut 
constet , an ex cis probetur fama sanctitatis virtutum, 
aut martjrii, et miraculorum, aut aliquod obsta- 
culum contineant. Quod si ante decrcta Urbani VUI 
virtutes a rotae auditoribus, et a congregatione ap- 
probatse fuisscnl, aut processns ordinarius non rc— 
pcriatur, exhibitus tamcn fuerit , dum ante eadem 
decrcta signata fuit commissio : veldemum processus 
apostolici , pariter ante dccreta Urbani , initium , sed 
non complementum babuerint , signatur commissio 
rcassumptionis , quin ejusmodi processus exhibean- 
tur, ul ex pluribus causis colligitur. Demum evin- 
ccnda est fama sanctitatis, aut martyrii , ct miracu— 
lorum , ejusque conlinuatio nsque ad pctiUonem 
commissionis reassumptionis : sed buic probaUoni 
sufliciunt attestationes cxtrajudicialet, ut conligit 
in causa B. Benedicti a S. Pbiladelphio, et aliorum. 
Petitur vero, ac signatur commissio rcassumptionis 
eodem ordine , ac commissio introducUonis. 

13. \k. In causis SS. Agnetis a Monte Politiano, 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI SEOJNDI. 



et Pcregrini Latiosi Scdes Apostolica antc decrcta 
Urbani VIII in corum bonorem conccsscratoflxcium, 
ct missam attentis duntaxat monumcnlU, ct atte- 
stalionibus extrajudieialibus. Cum vero post decreta 
agcretur de expcdicnda commissione , invaluit du— 
bium, num hsx dicenda esset introductionis , an 
potius reassumptionis , co quod causse viderenlur in- 
tro Juctse , dum Scdcs ApostuUca officium , et missam 
induUerat. Verum iis omnibus omissis, commissio 
appellata fuit in statu, et tertninis. Hac commissione 
signata in causis S. Agnctis, cum disculcrcntur mi- 
racula, intcr baec unum erat , super quo ordinarius 
processum compilavcrat. Contendit promotor fidei, 
boc miraculum non posse probari ex processu ordi- 
nario, utpotc nullo, cum constructus esset, postea— 
quam Sedes Aposlolica pcr proedicla indulla manum 
ad causam apposueraL Hanc manus appositionem 
ne^arunl poslulatorcs innixi rationibus ab alio pro- 
motore tidei adornalU, scilicct introductionemcausaj, 
adcoquc manus apposilionem desumcndam essc cx 
aclis judicialibus. Quapropter sacra congrcgatio pro- 
ccssum admisit. Hinc appositio manus S. Sedis cx si- 
gnatura comissionis , non cx indullis opc documca- 
torum extrajudicialium Iatis deducenda est. 

CAPUT XXXIX. 

De substantia , etusu, seu praxi jtuftcu in genere 
super fama sanctitatis, aut martyrii. 

1. etc. Signata commissiooe introductionUcausao 
procedenlis sallem pcr viam non cultus, expediuntur 
Ltleraj rcmissoriales , ut liat auctorilalc apostolica 
proccssussupcr fama sanctitatis, aut martyrii. In hU 
causU non est instituenda inquisilio in specie, nisi 
absoluta inquisitione in generc , ut eruitur ex ordi— 
nibus canonizationum apud Mabillon. (mus. Ital. 
tom. 2) et alios. Suffragantur decreta generalia 
Urbani VIII ct doctorcs communiter. Ac licct ante 
cadcm decrela , aliquando ex dispensatione facta sit 
inquUitio in specie, omUso processu in genere, post 
eadem tamen vix bujus dispensationis cxemplum 
invenictur in causis confessorum, aut virginum, vel 
ncc virginum , nec martyrum proccdcntibus pcr viam 
non cuilus ; bcnc vcro in causis martyrum per quam- 
cumquc viam procedant ; vel ctiam in reliquis causis 
memoratU, si versentur intcr cxccptas a decretU 
Urbani. 

u. rwperlluiim csse processum in jjencre supcr 
fnma sanctitatU , utpote rc nota , scripsit Contelorus 
(de canonix. SS. e. 23, n. 6) cum aliis. Fama vero 
in proccssuordinariocomprobata, admitti possctft- 
spensationem ab inquUilione in gcnere, putarunt 
auctores relationum causarum SS. Caroli Borromai, 
et Ignatii. Sed utcumquc haec antc decrcta Ur- 
bani VIU probabilia essent, nunc omnino reji— 
ciuntur. Opposilnm enim eruitur cx formula lilte— 
rarum remUsorialium, cuialie raliones suOragantur. 
7. Fama sanctitatis in gcuere est comnmais opi- 



nio de integritate vita? scrvi Dei, ac de excellentibus 
cjusvirtutibus, et miraculis. Fama martyrii est com> 
munis opinio dc morlc pro fide Christi , aut pro 
virtute ad camdcm spcctante, patienter tolerala, 
signUque, aut miraculis suflfulta. 

8. ctc. Quas ad substantiam hujus judicii perti— 
ncnt, conlinentur in dccrelis gcneralibus Urbani VIII, 
ut autcm veritas famse elucescat, interrogatoria 
dccrctU inserta proponunt, inquircndum de ejus 
amplituJinc, originc, incrcmcnto, etduralione. 

11. 12. Quod spectat ad judicii praxim, misso 
ad Urbem proccssu in gencre , una cum epistola epi- 
scoporum, qui congregationi signiGcent fadcm te- 
stium, ct proccssus monumenlnm, petendacstincon- 
grcgalione ordinaria facultas illum apcriendi , eoquc 
apcrto, proponitur in congregatione generali, vel, 
ex dispensatione, in ordinaria dubium de ejus vali- 
dilatc, et relevantia. A promotorefidei impugnanda 
est validitas processus , et probalio faraae sanctitatis : 
postulatorcs distinctU scripturU utramque tueri dc- 
bcnt. Si sacra congregatio utramque admiserit, et 
Pontifcx confirmavcrit, absolutum dicitur judicium 
supcr faraa sanclitalis. Quae dicta sunt dc epistola 
ab epUcopU scribcnda, desumuntur cx forma com- 
missionU gencralU edita inter decrela generalia Ur- 
bani. Quae de pelitione proponenda in congre- 
gationc generali, cruunlur ex iisdem decretis 
gencralibus. Nunc tamcn omnis causa super fama 
in generc per dispensationem proponitur in congre- 
gatione ordinaria, eo quod Pontifex gemcl, aul bU 
tantum in anno congrcgationi interesse possit. 

13. Usus recentior in quibusdam discrepat ab 
anliquiori. Nunc enim fit proccssus formalis supcr 
inquisitione in gcncre : olim processus in genere 
fiebat cum testibusad perpctuam rci mcmoriam exa- 
minatis. Nunc judices proccssum ad Urbem mittunt : 
olim absoluta inquisitione dc fama sanctitalU in ge- 
ncre , aliquando suscepcrunt inquisitioncm in specie, 
quin primam inquisitioncm ad Urbem mittercnt,ut 
eruitur ex causU SS. Laurcnlii Justiniani , et Jacobi 
deMarchia. 

CAPUT XL. 
De fama probatione. 

1 . \ testibus , ab bistoricU, a donariis, tabellisque 
volivis, sepulcro scrvi Dci oblatis, haec probatio de- 
sumi posset : sed cum forma commissionU gcneralU 
loquatur solum de tesUbus, cartera erunt pura ad- 
minicula. 

2. 3. Famadejureprobalurduobusteslibus,sed 
ex instituto sacrae congregalionU sex , aut octo exa- 
minautur. Non cst necessc, ut sint concordcs,sed 
sufliciunt singularitale adminiculativa, quia agilur 
duntaxat dc probationc in gcnere, ut explicant Mol- 
pbcsius (eonsil. 46, n. 70 et seq.), Castellanns (m 
tract. de eanonis.) et alii. Hanc doctrinam admisit 
congregatiorituum in causa servi Dei Martini Porrcs 



Digitized by Google 



94 



DE BEATIFICATIONE ET CANOMZATIONE. 



ct aliorum. Si a dicconfocti proccssus ad diem, quo 
in congregationc proponitur dubitim dc fama sancii- 
talis in gencrc. lcmpus notabile edluxcrit, contt- 
ntialio fam.T salis probalur pcr cpislolas orditiarii, 
ac tcstes ad perpotuam rci momoriam examinatos, 
Ut in causa scrvi Dci JoannisBaptistaj a Conccplionc. 

4. ctc. In hoc diversa scnliunt Barlholus (in /. 
de Minore § Plurimum n. 23 , et seq: (f. de ques.) 
ct Baldtis (in /. Prima n. 3, r, ad Macrd. et in cap. 
Praterca n. 10, de tett.). Prinius enim docct, tesli 
iamam asscrcnti , norainandam cssc personam, a 
qua rem autlivit. Altcr vcro suflicere, ait, si tcstis 
nsscrat , sc audivissc rcra publice dici. In judicio 
fama» sanctitalis in gcncrc relincnda cst scntcntia 
Bartholi ; camquc admisit sacra congrcgatio in uJ- 
timo intcrrogatorio super eadem fama tcstc Pctro 
Francisco de Kubeis, olira fidci promotorc, in causa 
S. Philippi Benitii. Opinio Baldi admilti potcst in 
sanctis anliquissimis, cum in his diflicillimc cxprimi 
possit famae origo ; vcl forlc cum fama dcducenda 
sit cx proccssu auctoritatc ordinaria confccto proob- 
tincnda 'signalura commissionis. ld fortc scntiunt 
doctorcs, asscrcntes famam satis comprobari, si 
plures tcstcs de illa dcponant, licct non exprimant 
aurtores, a quibus ortum habuerit. 

8. "9. Fam,T origo legitimc dcduci ncquit cx 
vila scrvi Dci rcccntcr edila, ut asscruit Prospcr 
Bottinius fidci promolor in causa aervi Dci Joannis 
de Bibcra, ct emitiir ex dccrctis gcncralibus Ui- 
bani VIII. Dcduci tamcn potcst cx vita antiqua, 
typis cdita a probato auctore, vcl cx conscripta a 
roeenli, ct probato auctorc, si eadcrn proccssibus 
innitcrclur, camquc graves clecti viri approbasscnt , 
ct cum proccssibus contulissent ac nonnulli cardi- 
nales, jussu Pontificis examinassent. typisquc tradi 

Jiossc ccnsuisscnt ; horum vcro judiciura a summo 
'ontificc approbationcm oblinuissct, ut conligit in 
vila S. Aloysii Uonxagac, quaj a P. Ccpario con- 
scripla fuit. 

CAPUT XLI. 

De ni'«, qua fama sanetitatis obstare possunt. 

1. Inquircndum csse specialitcr , an canonizandus 
pcrsccutioncs passus sit, ct cum caritatc sustinucril , 
advcrtunt S.Antoninus (tn summ. Theol.P.'3,tit. 12, 
c. 8, § 1) aliiquc plurcs. Omncs sancti, praripue 
clariorcs, passi sunt calumnias. Ipsc Christus, tam- 
quam scditiosus (J*uc. 33.) ihsanus (Mare. 2) ct sc— 
duclor (Matt. 1i) traductus cst. Ab cjus excmplo 
argumcntum consolalionis hausisse viros probos, ait 
Hincmarus Rcmcnsis (in prcrf. ad npusc. adrers. 
Jlincmar. Laud. op. to. 2) Paulus quoquc, Slepha- 
nus, Atbanasius, aliiquc palrcs calumnias non cfTu- 
gcront. H«tc opcra essc diaboli , ait S. Cvprianus 
( epist. 52 ad Anlonian.) consilium Dei in pcrmit- 
tcndis piorum calumniis oslcndit S. Cregorius in 
cpistola (tom. 2, op. /.11. epist. k$,alias 30) qua 



solalur Thcoctistam calumniis impiomm gravatam. 

2. Argumcntum latissimc prosoquilur Thcophilus 
Raynaudtts (op. tom. 12, in hnphth. contradict. 
calumn.). Porro calumnitr advcrsus sanctos viventes, 
aliquando antcohilum. intcrdtim cum nbitu , qnicve- 
runt : nonnumquam post obilum vcrbis , ct scfiptis 
proraols, aut cxcitata? sunl, proindc non mirum, si 
in prncessihus supcr fama sanctitatis, virtutum , mar- 
tyrii, ct miraculoriim, aut super ipsis, testcs, et histo- 
rici advcrsantcs rcpcriantur. Profecto, rc adhuc in- 
tcgra, promotor lidci his tcstibus, ct historicis in 
anima<Ivcrsionibi»sinha*rcrc : postulalorcs vcro illius 
oppositioncs dilucrc. Qui autcm congrcgationi ri- 
luum intersunt, ouncta mature pcrpendcrc dcbcnt. 

3. Pluribtis cxcmplis h.rc illuslrari posscnt. Pro 
causa martyris sit illud S. Thoma? Canttiaricnsis , 
qucm juste damnatum ob rchelliunem in rcgcm , 
adcoque ncc martyrcm, ncc bcatum esseprrperam 
dicit Rogerus Normanus. Pro causa confcssoris sit 
aliud S. Bcrnardini Scncnsis, qni Amadeum qucn- 
dam, Mcdiolani crrores disseminantcm, monitumque 
in pcrfidia oDstinatum dcnuntiavit Ecrlesia% ct in 
concione nominavit, ut fidclcs cnm vitarcnt. Ama- 
dcus scntcntiam sibi favorabilcm ab alits furtim ob- 
tinuit, ac mortuo Bernardino ad hujus faraam dcni- 
grandam publicavit. Sed Nicolaus V irritam , ac 
Bernardinum a culpa immuncm declaravit. 

4. clc. Ilic nonnulla dc tcstibus, ct historicis ad- 
notanda sunt, ut diimoscatur , qnando cis in hac ma- 
teria fidcs tribucnda sit. Si nonnulli tcstcs famam 
sanctitatis plcne comprobent, alii eliminent, adver- 
tenda? stint qualilas tcslium, causa diclornra, cl alias 
circumstantire , ut rcctnm siipcr fama fcralur jtidi- 
cium, juxta Mascardtim (f/fpron. roncl. 7. r i0) ct alios. 
Idcoque contemncndum cst tcstimonium cx odio in 
scrvos Dci ortum. ut si quis in caiisn S. Caroli dcpo- 
suisset, cum immane jne;um imposuissc, cum in snis 
rcpctilisconstitntionihiis collapsam clcri disciplinam 
corrcxit. Idcm diccndum dc lestibus, qui divina , 
vcl nullatcnus. vcl sohim cum risu prcrcipiunt , ut si 
quis incausaCatharinn?Sveci.Tfi)ia;S. Birgittse fama 
sanctitalis obstitisset, coquod illius frater castitatcm 
in matrimonio ab ca scrvatam irriscrit. Dcmum si 
rumor advcrsus morcs servorum Dci cito cvanucrit , 
fama vcrosanctitatis perscvcravcrit, huic pcrscvcran- 
liae crit dcfcrcndum, ut monct S. Hieronymus in 
epist. 54 ad Furiam. 

8. ctc. Hrcc historicis aptari posscnt : scd ut spc- 
cialia dc his exponantur, S. Hilarius Arclatcnsis 
episcopus Olidonium e stta scdc dcjcccral : appcl- 
lantcm ad Scdcm Apostolicam S. Leo coram cpisco- 
porum concilio, ac pr.Tscnlc Hilario , reslituit. Hinc 
dissidiomm origo intcr SS. Hilaritim, et Lconcm. 
Auctor vita«Hilarii [tom. l,oper.S. Leonis.pag. 363) 
narrat, hunc, ut Cclidonii appcllationem agnovit. 
ad Ronianum concilium aecessisse, ct in co hmnili- 
tersegessisso:ctimquc vidissetCelidonium scntcntia 
S. Leonis ad sacra admissum, cundcm Ponlificcm 
tamquam allucinatum rognsse, ut factum sccreto 



Digitized by Google 



SINOPSIS LIBRI SECUNDL 



-)5 



cmcndarct , dcmum, ne cum Cclidonio communica- 
rct, ab Urbc rcccssissc. Scd alitcr rcssc habuiUjuxta 
cpistolas S. Lconis (to. i, oper. epist. 10) cx quibus 
Hilariusin pluribus excessissc dcsumilur. Ktcnimdc 
S. Lconc injustc conqiicstus pontificale dc Cclidonio 
judicium sprevit, hujusque coramunionem rcspuit , 
ct in synodo cx iracundia insolcntcr locutus cst. Dc- 
mum post absolutum Celidonium clara cx Urbc^Pon- 
lifice insalutato, discessit. 

11. Cardinalis Baronius in nolis ad Marlyrol. 
(ad 5 Maji) ingcnuc ait.se dc Hilarii sanctitatc ali- 
quando dubitassc , perplcxitatcm tamen dcposuissc , 
non quod narralionem anctoris vitae S. Hilarii, qui 
audita scripscrat, antcfcrcndam ccnsucrit epistulis 
Lconis, scd quia lotum sc convcrtit ad placandum 
S. Leoncm, tcstc eodcm auctore , el cxcessuum pre- 
nitentiam cgit, adeo ut cjus nomcn in pluribus mar- 
tyrologiis intcr sanclos rcccnscatur, ct prxlcr alios 
S. Leo (epist. 36, eit. to. 1) ipsum post obitum tam- 
quam sanctum laudavcrit. Quapropter non vidclur 
obesse cujuspiamsanctilali, aut sanctitatis famx, si 
quis falsa crimina, ab aliis accepta, dcco scripscrit , 
aut si,licct vera pcr prrnilentiam tamcn dclcta fucrint. 

12. Vcncrabilis Kobcrtus de Arbrisello mona- 
stcrium fundavit in sylva Fonti-Ebraldi, cujus rcgu- 
)am approbarunt Pascbalis II ct Callistus II. Ejus 
virtutcs, ct miracula rcfcrunt Bollandiani (adlo 
Feb. to. 3), aliiquc. Vcrumtamcn tamquara *nm 
fcminis nimis familiaritcr vcrsatum per opistolam 
(47, /. 4, m Bibl. PP. fo,2t) increpavit GofYridus 
Gallus cardinalis S. Priscae. Nonnulli, ut gcnuinam, 
admiltunt,alii apocrjpham cxistimant. Omncs con- 
sentiunt, Bobcrtisanctitati, ab cgregiis, ct coxtancis 
viris commcndatae, non olficcrc , utpotc scriptam a 
GotTrido falsis rumoribus dcccpto. 

13. Mortuo Turstino Eboraccnsi nrchiepiscopo, 
nonnulii cx canonicis Willclmum ejusdcm ccclcsiac 
thesaurarium , alii Henricum Murdach clegcrunt. 
Primus ab cpiscopo Wintonicnsi consccratus cst; 
scd cum in sytiodo Parisicnsi Albcricus Hosticnsis 
episcopus auctorilate apostolica dcposuit sub Euge- 
nio 111, qui cliam sccundum consccravit. S. Bernar- 

« dus (volum. 1 , oper.) ab aliis deccptus primum in 
quibusdam cpistolis male acccpit : scd iis omuibus 
mortuis, Anastasius IV Willclmum innoccntcm in 
suam Eboraccnscm scdem rcslituit, ac post obitum 
virtutibus , et miraculis clarum Honorius III sanctis 
adnumeravit. Quocirca si ncquc Willclmi , ncque 
Bcrnardi canonizationisobfucrunt cjusmodi epislolae, 
ncc allcrius sanctitalcm inficicnt crimina a gravi 
scriptore objecta, scd a legilimo judice sublata. 

14. Plura in S. Norberlum protulit Pclrus Abnc- 
Iardus (serm. de S. Joan. Bapt.). Alii advcrsus 
SS. V inccntium Fcrrcrium, ct Ignatium falsa crimina 
scriptis adornarunt , quin tamcn aut primi cultum , 
aut secundorum canonizationem impedivcrint ; hinc 
sanctitatem , aut famam scrri Dei nequit dcnigrarc 
historicus , qui malo animo, et pcr calumniam scn— 
pscrit. 



CAPUT XLII. 

ln quo exposita confirmantur exemplis causarum 
in sacrorum rituum congregatione peractarum. 

i. 2. Sanctnm Jacobum dc Marchia famac nimis 
solliciluni; duni d« Sanguine Christicum inquisilorc 
Hrixicrrst contcndcret.assorit Jo. tiubellintis (in com- 
metif. Pii U, pag. 278), PiitsII (l. de Europ. c. 4), 
S. Joannem dc Capislrano tamquam inariis gloriac 
cupidum ob victoriam a chrislianis adversus turcas 
in Hungaria obtcnlam traducit. Hcc famac sancli— 
tatiscorumdcmopposuit promotor lidei. Etquamvis 
Piusll utrumque a miraculis laudavcrit,ct Callistus 
in bulla indictiva fcsti Transfiguratiunis Doraini, 
dcS. Joanne, utpotc illi victoriae pracscnle, honori- 
iicc locutus fucrit, postulatorcs lamcn, hisomissis, 
eosdein aliis arguracnlis ab impactis vitiis vindica- 
runt. Curaquc sacr.c congrcgationis judicium pro 
fama sanctitalis stctcrit, scquilur , non obstarc san— 
ctitati servi Dci, quod gravts auctor judicium pr,-cci— 
pitanlcr dc ilto tulerit, aut ab co narrata non sub- 
sistant. 

3. B. Grcgorium X dcfccissc dissimulando scclus 
Turrianurum adversus Othoncm, archicpiscopitm 
Mcdiolancnscm, scribunt Stcpbanardus dc Vicomcr- 
cato, ct Galvanus Flamroa. Quin ctiam ncfarii con- 
silii parlicipcm faciunt Gregorius Mcrula , et Patilus 
Jovius. Ha?c fainrc sanctitatis B. Cregorii opposuc- 
runt promotorcs lidci , cum cjns causa post Crbani 
dccrcta rcsumcrctur. Scriptorcs tatncn , utpotc 
Otboni nimitim addictos , fraudis , et mcndacii cx 
pluribus aucloribus, cl monumcnlis cgrcgic rcdar— 
guit Pctrus Maria Campus causa? postulalor in apo- 
logia typis imprcssa in suis historiis ccclcsia Pla- 
centintn par. 2, cl in apologetico pro usu sacra? 
congrcgationis cxarato. His pcrpcnsis, cadcm con- 
grcgatio illibatam censuit fatuam sanctilalis Grcgo- 
rii, ct causa? rcsumptionem admlsit : maximc cum 
dissimulaliocritninisjuxta rcsponsum Hilarii papae, 
aliquando prudcntiac , non ignavia» sit adscribcnda. 
Excmplo haec sunt, famam sanctitatis non currumpi 
criminibtis, qua? scriptores objeccrunt, ut rcm gra- 
tatn faccrcnl his, quorum factioncm tucbanlur, mcr- 
ccdc aut praemii spc conducti , ut loquitur cardin* 
Golti (Thcol. tom. 1, ou, 3, de loc. Theol. dub. 11, 

$3)- 

4. clc. Narrat S. Pclrus Damiani (tom. 2 in 
vit. S. Uomualdi.c. 5), B. Pclrum Urscnlnm obti— 
nuissc dignitalcm ducis Vcncliarum, quia dccessoris 
sui Pclri Candiani peremploribus favcral : ad scc- 
lus cxpiandtim, consilio abbatis Guarini, Marini el 
Bomualdi abdkasse dignitalem, ct ordini S. Bcne- 
dicti nomcn dedissc. Hac narratione usus cst pro- 
motor fidci, nc in honorcm Urscoli oflicium ct missa 
concedcrctur. Postulatorcs opposucrunt auctnrcm 
vcUtstissimi rftromci Venetiin Vnticana biblhtheca 
asservati , qui tcslcra oculatum se ostendil, ct Can 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIONR ET CA NON'1 ZATION E. 



diani necem refercns, Pctri ad ducatum assuroptio- 
nem tribuit sanclitati, qua a primis annis floruit. 
liuic alii scriptorcs sufTragati sunt. Quibus, aliisquc 
fundamcntis innixi poslulatores , nullam S. Pctro 
Damiani 6dem in hoc pracstandum essc contendc- 
runt, multo magis, quod tn prol. vita S. Romualdi 
testatussit se non agere historicum, scd collcctorem 
actorom S. Romualdi. Uis omnibus perpensis, et 
altcnta dignitatis abdicationc, per quam narrata 
a S. Pelro Damiani, ctiamsi vera, dicenda csscnt 
sublata, sacra congrcgatio postulatorum supplica- 
tioncm admisit. 

8. D. Denedicto XI obloquitur in sua historia 
Fcrrcttus Vicenlinus (tom. 9, tcriptor. rer. Ital.) : 
sed illius virlutcs commendat Dtnus Compagnius 
(/. 3, Chr. Florent.) auctorcoasvus; Ferretto autcm 
plurcs adversantur. ldcirco causae B. Bcnedicti in 
congregalione pertractats non obfuit odium unius 
scriptoris. 

9. Intcr alia quae de Joannc Vergcr de Hauranc 
abbatc Sigiranni circumfcruntur, Aloysius episco- 
pus AbeUy in vila S. Vincentii de PauliS rcfcrt, 
fuisse Cornelio Jansenio familiaritatc junctum, 
baercsi calvinianae addictum , el in pluribus a tide 

' calholica dcfccissc. Edita S. Vincenlii vita , prodiit 

libcr anonymus, cujus auctor baerelicus enixc con- 
tendit, Vincentium fuisse eidem abbati familiaritatc 
conjunctissimum , plurimumquc favissc. Promotor 
fidei omnia hajc in judicio famae sanctitatis, ct vir- 
tutum Vincentii opposuit. Sed poslulalores ex mul— 
torum testimonio demonstrarunt, Vincentiuni ami- 
citiam cum abbale pcnitus dissolvisse, postquam 
illum licet fraterne correclum, in haeresi tamen per- 
tinacem cognovit, ejusque doctrinae vcnenum om— 
nibus patefecisse. Uis alii auctores , pluraque mo- 
numenta conseoliunt. Ex quibus omnibus sacra 
congregatio censuit, nullum Vinccntii famac in gc- 
nerc, nullum virtutibus in specie praejudicium ab 
auctorc hacrelice fuisse illatum. 

10. 11. Plura dc ftdc historicis tribuenda, alibi 
dahuntur. Adductasatis innuunt, non omnibus hi- 
storicis scrvos Dci male accipicntibus, essc dcferen- 
dum, sed alios contemporancos, graviorcsquc con- 
sulendos prxcipuc si priores fuerint hacretici , ut 
contra haereticos Magdeburgcnscs S. Annoni oblo- 
quentcs monet Baronius (tn not. ad Martyrol. 
adkDcc.). 

CAPUT XLIII. 

De validitate processuum, et tignanter eorum qui 
auctoritate ordinaria conficiuntur. 

i. Tres sunt processuum species in causis beati- 
ficalionis,et canoniiationis. Prima corum, qui au- 
ctoritate ordiparia construendi sunt super fama san- 
ctitatis, vel martyrii, virtulum, ct miraculornm. 
Altera eorum, qui ordinaria ct aposlolica auctoritate 
fiunt supcr non cullu, vel casu excepto. Tertia cpn- 



ticicndoram aucloritale apostolica , vel super fama 

sanclitatis in gcnerc, vel supcr virtutibus, aut mar- 
lyrio, vcl miraculb in spccic, ante, et post beatifi- 
cationem. 

2. ctc. Primi quoad validitatem juxta decrcta 
Innocentii XI cxaminandi sunt in congregatione 
rituum , dum perilur signatura commissionis. Allcri 
ex dccYctis generalibus, nisi dispensatio apostolica 
accedat, subcunt validitatis examen in congrcgatione- 
ordinaria, dum proponitur dubium vel confirmanda 
sentcntia ordtnarii, vel dclcgati super non cultu, 
vel casu cxccpto, ultimorum tandcm validitas ex 
decrctis Urbani disatlienda esset in congregatione 
gcncrali, nunc tamcn cx apostolica dispensatione 
cxpenditur in ordinaria. Verumtamcn vahditas pro- 
ccssus super fama sanclilatis in genere discutitur 
cum dubio de cadem fama, aiiorum vero separatim 
a dubio. 

5. 6. Validitas proccssus ordinarii super fama 
sanclitalis, attt marlyrii iterum discutienda cst, si 
poslulatorcs signata commissione, eodcm una cum 
proccssibus apostolicis super virtutibus, martyrio, 
ac miraculis in specie uti velinl in linea aiqualis 
probationis ct non tantum adminiculi, cum admi— 
niculum quidcm , scd nou probalio, ex processu 
nullo desumi valcat. Omilli posset h«c iterata dis- 
cu6sio, si promotor fidci in signatura commissionis 
omnia validitati opposuissct, ct mox testarclur sc 
nihil habcre addcndum , peteretquc fesumptioncm 
suarum animadversionunj, et rcspoosionum postu- 
latorum. 

7. etc. Ut ordinarii processum rile construerent 
supcr fama sanctitatis, martyrii et miracolorum , 
exarata fuit (13 Jan. 1631 ) epistola circuiaris in- 
structiva,ut scilicet, antequam processum inchoarent, 
Pontificem ccrtiorem facerent de iis, qua; super 
poslulatis occurerent, ct nisi necessitas urgerel, 
rcsponsum cxpectarent : processus vero ante com- 
pilatos ad Urbem millercnL Epistolam hanc nec 
approbavit, nccmisit sacra congregatio; sed aliam 
clariorcra ^ 12 Mart. 1631 ), in qua plura descripsit 
ab ordinartis servanda in pradictis processibus con- 
ficicndis. Nonnulla mox addidit Innocentius XI in 
suis dccrctis. 

13. Tam epistola, quam decreta memorata com- 
prchcndunt duntaxat proccssus informantcs super 
fama sanctitatis, virtutum, ct miraculorum, ut erui- 
tur ctiam ex consuetudinc sacrae congregationis in 
pluribuscausis. AlUmcn juvat, ut, quae disponuntur 
m iisde^i decretis , et epislola , serventur etiam iu 
compilandis auctoritate ordinaria processibus super 
non cultu, aut casu excepto, si vicarius episcopi, 
aut alius ad hoc delegatus eos conficiat, ut in pluri- 
bus causis factum est 

H. Quod igilur spcctat ad epistolam eircularem, 
congregalio in ea requiril, ut ordinarius in sancli- 
tatem vitae non inquirat , nisi prsecesserit fama ali- 
cujus eminentis virtulis, vel miraculi, ut per se pro- 
cessum conficiat : impeditus vicarium gcncralcm , 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI SEOJXDI. 



97 



aut alium in dignilale ecclesiastica conslitutum de- 
lcget; testes pcr cxtcnsum deponant : et una cum 
notario juramentum prastent dc scrvando sccrelo, 
Pontifexcertior fiat : exemplar authenticum adcon- 
grcgationcm rituum mitlalur : autograpba in ar- 
cbivio ordinarii servenlur. His Innocentius XI ad- 
didit, ut, prster testcs a postulatoribus inductos, afii 
ex ofticio a judice examinentur. 

15. etc. Verum cum in cpistola nullum sit decrc- 
tnm irritans, processus super fama sanctitatis, ct 
martyrii validi sunt, ctiamsi praxficta omnia in iis 
conficiendis non serventur, ut plures tradunt au- 
ctores. Sic licet concilium Tridentinum ($e$$. 24, 
c. 1 de reform. tnatr. ) prohibucrit, ne fifiifamifias 
matrimonium conlrabant sinc couscnsu parentum : 
neve contrahantur matrimonia sine denuntiationi- 
bns, nec sine praxentia parochi, et testium : sola 
tamen contracta sine parocho et tcstibus irrita sunt, 
quia hjec duntaxat rcspicit decrctum irrilans ibi 
positum. Sanc congrcgatio rituum nunquam dccla- 
ravit nullum processum , ctiamsi promotor fidei op- 
posucrit, non fuisse confectum ad normam epistolae. 
Idcm dicendum , si juxla decrela Innoccntii non 
examinarentur testes ex officio. Hinc tamen non se- 
quilur, validos quoque fore proccssus apostolicos, 
in quibus ejusmodi lestes omittantur, cum proce- 
ptum, ut hi cxaminentur, inscratur fitteris remisso- 
riafifius decreto irritantc muniUs. 

21. 22. Ex dicUs ergo colligitur, plura in epi- 
stola circulari, et decretis Innocentianis statuta essc 
ro recla proccssuum ordinariorum compilaUone , 
xc tamcn respiccrc solos processus super sancUtate 
vit« ac fama virtutum, et miraculorum , ct hos va- 
lidosesse,ficct slatuta non scrvantur. Verum quando 
res est intcgra, congruum est, ut in proccssibus or- 
dinariis solemnitates processuum apostoficorum ob- 
servcntur. 

CAPDT XLIV. 

De validitate processuum, et signanter eorum, qui 
aucloritate apottotica conficiuntur. 

1. etc. Nonnulla hic de positionibus, articnlis, 
interrogatorii$ , lilteris remissorialibus, et compul- 
sorialibus praemittenda sunt. PosiUo est brevis ver- 
borum formula mcntem ponentis continens et ad 
veritatcm clicicndam concepta. Articulus est pars 
inlentionis conUnens id, quod quis probare intendiL 
Interrogatoria inventa sunt pro eruenda a tcstibus 
veritate : littera remissorialcs facultatcm tribuunt 
judicibus delegatis cxcipicndi probationes coropul- 
soriales, et compcllendi quos libet, ut scripturas ad 
cansam pertincntes exhibcant , quas describit Penia 
in vita S. Raymundide Pennafort (/. 3, c. 24 obter. 
1 ). In hi* littcris, articulis, et inlerrogatoriis expe- 
dicndis plura a poslulatoribus, promotore fidei, pro- 
curatore causx, notario congregationis, afiisqueper- 
agenda sunt. 

DOCTIIIU. 



10. etc. Antiquissimus cst ritus mittendi in his 
causis interrogatoria ab Urbe. Ejus meminil Oslien- 
sis in cap. Audivimus : quin etiam cxprimilur in 
brcvi Innoccntii V in causa canonizationis scmc 
Dei Margarita; fili<e rcgis Hungarix. Suffragatur 
cpUtola (ircgorii IX ad Conradum dc Marpurg or- 
dinis Prsdicatorum dclcgalum in causa canoniza- 
tionis S. Elisabclh lantgravia Thuringfic Afiud 
hujus rilus monumentum exhibet Wadingus (ad 
ann. 1236, tom 2). Olim delegaU a PonUficc, vel 
roUe audilores interrogatoria componcbant : nunc 
ex formula litterarum remissoriafium , et decreUs 
Urbani VUl ea componit promotor fidei. 

13. In remissoria, cnjus formula edita est inter 
decreta gencralia, numerantur , qua* necessaria sunt 
ad processuum apostolicorum vafiditatem. Intcr alia 
datur judicibus delegaUs facultas examinandi testes 
et excipicndi quascumque probationes, deslinandi 
notarios, et porUtorem processus. Prascribiiur lc— 
cus, ct modus cxaminis : et ut judices a tcstibus, 
cxceptis cpiscopis, juramcntum dc veritate diccnda 
excipiant a notariis, ct portitorc dc fidclitale ser- 
vanda : iisdem quoque judicibus facultas tribui- 
tur compellendi per census ad examcn testes rcni— 
tentes, aiiosque ad exhibcndas scripturas ad causam 
perUncntes. Demum jubentur judiccs signilicare 
congrcgaUoni , an alicujus deposiUonem suspcctam 
babeant, ut scpulcrum scrvi Dci, aliasque mcmo— 
rias adhuc cxistentes describant, ct cxcommuni- 
caUoncm Romano Ponlifici rcservatam imponant 
poncntibus aliquid in sepulcro, aut cx eo subtra- 
hcntibus. In omnibus acUs citandus est fidei sub- 
promolor. 

14. ctc. His Innoccnlius XI in suis decrclis ad- 
didit, ut dclegaU pra?ter testcs a postulaloribus 
inductos, alios ex oflicio advocarcnt, et si quid 
sancUtati obstans dcprcbcnderint , inquisilionem 
suspcndant, donec congrcgaUonis oraculum reci- 
piant. Itcm ut intcrrogatoria scmpcr, et ubique, 
nisi in actu examinis , clausa , ct judicum sigillis 
obsignata custodiantur. Praescripsit formam jura- 
menti a judicibus, subpromotoribus, notario, pro- 
tonotario, ct tesUbus prsstandi de munere fidclitcr 
adimplendo, de secreto servando, ac de veritale di— 
cenda sub po?na anathematis Romano Pontifici rc- 
scnati. Tandem slatuit, ne exquirerentur tcsUmonia 
exU*ajudicialia, siiper sanctitate, aut miraculis, et 
recepta nihil probarcnt, neque proccssibus insere- 
rentur. 

18. Illa de tesUbus ex officio, et tesUmoniis ex- 
trajudicialibus ad processus ordinarios extenduntur, 
caetera ad solos apostolicos pertinent. Hi nullitatis , 
viUo laborant, nisi observentur singula, quas in 
remissorialibus, et in decrcUs Innocentianis statuta 
sunt, nisi forte inobservanUa esset minima, vel per 
aliud suppleretnr, aut supcrflua; cautela; addercntur» 
ut docent Lezana (contult. 1, n. 127 et teqq.) t 
aliiquc. 

7 



Digitized by Google 



1)8 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONK 



CAPUT XLV. 

De h'a, qnibut intcribuntur littcrsc remtssoriales, 
et compulsoriales pro conficiendit procettibut au- 
ctoritate apottolica. 

1. etc. Processus apostolici in his causis alii sunt 
super non cullu , aut casn cxcepto, alii super fama 
sanctitatis in gcnere, alii super virtutibus, raartyrio, 
ant miraculis in specie. Si primi conficicndi sint in 
Urbe, cum in hac cardinaiis vicarius sit tamquam 
ordinarius, sacra congregalio, juxla decreta Ur- 
bani VUI eum delegat cum facultate episcopos sub- 
stituendi, ul proccssus conficiant, tam si scrvi Dei 
in Urbe, vel prope, quam si in remotissimis regio- 
nibus sepulti sint, duramodo in Urbe adsint testcs , 
ct documcnta necessaria , uti factum est super non 
cultu scrvi Dci Nicolai Factoris, etaliorum; ac supcr 
casu exccpto B. Salvatoris ab Horta, et S. Agnetis a 
Montc Politiano. Id erat in usu ante laudata decreta, 
ut colligitur ex actis canonizationis S. Teresiae. 
Sacra autem congregatio indulget nunc, ul in Urbe 
perficiantur proccssus supernon cultu servi Dei 
in remotis rcgionibos sepulti , quia remissoria ante 
absolutum super non cultu judicium difficulter obti- 
netur ; judicium vero nirots esset protrahendum , si 
in remotis partibus processus hujusmodi construc- 
rentur. At si Dei servus in locis non adco remotis 
sepultus sit, ibi oonficiendus est proccssus, uti ani— 
madvertit promotor fidei in causa servi Dci Joannis 
BnptisUe Gtoni. Permittit quoque facilius, ut in 
Urbe fiat proccasus super casu cxccpto cx induitis 
puntificiis, quae in ea facilius colligunlur, quam 
super non cultu , qui in loco sepulcri melius proba- 
tur. In his non expediunlur Httenc remissoriales , et 
compulsoriales, sed sufficit dccretum congrrgationis. 
Judex autem a cardinaU vicario subdeicgatur, usque 
ad senlentiam exclutive, hanc enim vicarius ipse 
fcrrc debct. 

7. Ad hos proccssus extra Urbem conficicndos 
saci-a congrcgatio delegat episcopum, in cujus dice- 
cesi servus Dci sepullus est, eique inscribuntur re— 
missoriales, cum facultatc aliquando subslitucndi 
alium episcopum, qui sententiam qtioquc fcrro 
potest, ut contigit in causa servi Dei Leonardi de 
Fuseo. 

8. Olim litterc rcmissoriales, et corapulsorialcs in- 
scribcbantur omnibus episcopis, a quibus excipicndae 
essent probaliones supcr non cultu, aut casu cx— 
cepto : nunc soli episcopo, in cujus dioeccsi sepullus 
cst Dei servus : aliis scribuntur litterae particularcs : 
hi cx decreto in causa B. Petri de Armcngol edilo 
(27 Jan. 1685), compendiarias agunt inquisjliones, 
notiliasquc cxcipiunt, miltendas ad congregatio- 
nem , vel ad episcopum , qui proccssum construit. 
Omncs quoque diligentias, in proccssibus usurpari 
soUtas, adhibere debent, ideoquc nil sine promotorc 
fiscali agendum est, a quo, et a notario, ac peritis 
juramentum de munere tidcliter adimplendo exigerc 



(iebcnt, ut colligitur ex particulariepistola sacrae con- 
grcgationis ad archiepiscopum Ulyssiponensem data 
(24 Dec. 1695) in causa BB. Teresiae, et Sanciae. 

9. Quod spcctal ad processus supcr fama, san- 
ctitatc, martyrio, et miraculis in gcncrc, vel in 
specie in Urbe exarandos, sacra congrcgatio solel 
cardinalcm vicarium, ut supra, subdelcgare, cum 
facultate dcstinandi trcs episcopos, addila clausula, 
ut duo sallem cuilibel actui interveniant ; idque 
ctiam in causis servorum Dei in remolissimis regiu- 
nibus defunctorum, cujus rei plura atlsunt exempla. 

10. 11. Quod si exlra Urbcm cotnpilandi sint, 
litterae remissoriales ex decretis Urbani Vlll inscri- 
buntur tribus cpiscopis, inter quus sit is, in cujus 
dioecesi proccssus esl conficiendus. Aliquo ex ha 
impedilo, altcrum sacra congrcgalio substituerc 
solct. Inter hos episcopos numeranlur titulares, uli 
cx pluribus exemplis, et auctoribus eruitur. Ha» 
litteras oiim inscriptas fuissc uni dumtaxat, aut 
duobus episcopis , ac nonnullis rcgularibus , vcl 
tantum uni, aut pluribus regularibus, vel etiam 
presbyteris saecularibus , testantur Baynaldus (ad 
onn. 1233, n. 39), Bollandiani (inappend. ad 16 
Mart. to. 2), et Contelorus (de canonizaL SS. 
c. 23, n. 1). 

12. etc. Nunc vero si tres, vel duo cpiscopi simul 
convenirc nequcant, lilterau remissoriales , ct com- 
pulsorialcs, inscrihuntur, vel uni episcopo cum qua- 
tuor dif^nitatibus, seu canonicis cathedraiis, ab co 
cligendis, vel duobus cpiscopis una cum duobus 
canontcis, qui ab iisdem cligentur; adco ut duo ca- 
nonici unius cpiscopi vicem gcrant : nonnunquam 
vicarius generalis unius canouici bjcum habuit. Porro 
Utteris inscriptis uni cpiscopo, ac quatuor canouicis 
apponitur clausula, ut ipse cum duobus cx iis , aut 
eo impcdito, iidem quatuor procedant : si vero in— 
scriptae sint duobus episcopis, totidemque canonicts, 
addi solet clausula , ut ambo cpiscopi , vci unus cum 
duobus canonicis procedant. De his omnibus innu— 
merata pcne cxempla fidcm faciunt. 

15.etc. Episcopis, cl canonicis dcficientibus,sacra 
congrcgatio interdum liltcras inscripsil vicario gene- 
rali cpiscopi, ut vices unius ex episcopis impleret, 
ct ita se gessit in causis sancti Stanislai , aliorumquc 
plurium. In aliis causis inscripsit vicario capitulari , 
et canonicis, ila ut primus unius episcopi, altcri 
duorum locum oblinerent. Canonicis impeditis , ali- 
quando liltcras inscripsit cpiscopo tuffraganeo dice- 
cesis, ac tribus aUis in dignitalc ccclesiaslica consli- 
tulis, cum dausula, ut ipse cum duobus ex iis 
procederet. Nonnunquam inscriptac fuerunt inqubi- 
toribus haereticae pravitalis. Non semel uni cpiscopo 
cum facultatedcputandi trcs sacerdotcs cujuscumquc 
ordinis, ut in processum siraul compilarcnt, si iu 
remotissimis, ac barbaris nalionibus haec essent pcr- 
agcuda. 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI SECUNDl. 



99 



CAPUT XLVI. 

Dt exhlbitione, teu pratentatione litterarvm remit- 
torialium, et compuUorialium, et de hit, qui ad 
tarum executionem procedere pottunt. 

1. 2. Hac littcrae tit plurimum inscribunlur tribus 
episcopis cum clausula, ut duo taltem ad executio- 
nem procedant. Delcgatio coram nulario, cl testibus 
praesentanda csl delegalis, qui statira ac litteras au- 
tographas accipiunt , legiliinam acquirunl jurisdi— 
clioncm. tlinc promotores fidci saepe contcnderunt, 
per ejusmodi clausulam respici, non cibibitioncm 
lillerarum, scd solam proccssuum construclioncm , 
adcuque hos csse nulloi, si littcrx tribus cpiscnpis 
inscriplx, duobus tantum exhibeanlur. Postulatores 
conlra ulrumque eadcm clatisula comprchcndi affir- 
marunt. His adhaesit congrcgatio rituum , quae in 
pluribus causis tamquam validos admisit proccssus, 
etiamsi litterae duobus solum episcopis exhibitae fue- 
rint. Id innuit cliam Prospcr Botlinius tidci promo- 
tor in causis servorum Dei Francisci a Pucro Jcsu , 
el Joannis Juvenalis Ancins. Ilaquc remissoriales, 
tribus cpiscopis inscriptas, duo duntaxat acceptarc, 
et apcrire possunt. Ctilius tamcn tribus exhibcnlur, 
cum sic, uno ex duobus deficiente, tcrtius jurc stio 
eas excqui poterit, secus, si ei non fucrint exhibilce. 

3. Inscriptae tribus cum clausula , ti omnei inter- 
ette nequicerint, duo nihilominut exequantur, om- 
nibus pro actus validitate sunt praesentandx, nec duo 
proccdcrc potcrunl, nisi impedimcntum tcrtii inno- 
tcscat. Tamen his litteris non datur duobus absoluta 
jurisdiclio, scd sub conditionc, quod tertius sit im- 
pcditus. 

k. Quod spectat ad harum litterarum cxecutionem, 
auditorcs rotac in causa S. Hyacinthi amrmarunt , 
possc a judicibus dclegatis , mortuo Pontifice dcle— 
gante, processum construi, eumque cssc validum. 
Nunc huic quacstioni locus non est , cum litterae 
rcmissovialcs nominc congregationis rituum cxpc- 
diantur. 

5. Inscriptas cpiscopo , et qtiattior canonicis , va- 
Jidc cxequi possunt soli canonici , si episcopus sit 
Icgitimc impcditus, idcoquc in causa scrvi Dci Joan- 
nis Massias sacra congrcgatio proccssum , hoc modo 
constructum, admisil. 

6. Idem validis rationibus asseruerunt auditores 
rotae in causa S. Isidori agricolrc, in qua littcras 
rcmissoriales, inscriplas cardinali dc Rojas, episcopo 
Canariensi, et Joanni Hozes cantori ccclcsiae Car— 
thaginensis, cum clausula, ut omnes conjunctim, 
vcl cpiscopus, ct cantor, abscntc cardinali, procedc- 
rent, cxccuti fuerunt cardinalis, et cantor, absente 
cpiscopo : ideoquc sanationem a postulatoribus pcti- 
tam hbcntcr indulscrunt. 

7. Litleras inscriptas canonieis, vcl dignilatibus, 
cum clausula, ut tuccettoret propter locorum dittan- 
tiam eat valide exequi pouint : vcl inscriptas sine 
cxprcssione nominis nroprii canooicorum , cl digni- 



tatcs obtinentium , potcrunt cxcqui horum in digni- 
talc succcssores : secus, si in Uttcris expressum fuerit 
nomen proprium tantum.vel simul nomcn proprium, 
cl dignitatis : aut si cxprcsso duntaxat nominc digni- 
talis, intclligatur clccla industria pcrsonae dignilatem 
oblinentis. Delegalus in dignilalc constitutus potcrit 
absolvcre processum , ctiamsi dimiscril dignitatcm , 
cujus nomen in liltcris exprcssum fuit, ut contigit in 
causa S. Andreac Avcllini. 

8. Haec institutio sacrae congregalionis consona 
vidctur. Al cum cpiscopo committatur canonicorum, 
ct dignilalum cleclio , rccts causarum dircctioni 
conducit, ut iis dcccdentibus, alios idoneos episcopus 
eligat, pratcipuc cum banc facullatem obtincat cx 
dccrcto Alexandri VU. 

9. Si alicui ex tribus judicibus dcsigualU in littcris 
remissorialibus cum clausola , ul duo taltem proce— 
dant, congrcgalio alterum forte substituat , addila 
clausiila, firmii remanentibut caterit, qui tnpro— 
cedentibut lilterit remittorialibut fuerant in judicet 
deputati; is vcro, cui facla cst substitutio, sc intcr— 
ponat in compilalioncm proccssus, hic nihilominus 
validus cril : vel cliam , umissa i!la clausula , si alii 
duo , jurisdictioncm habcnlcs , proccssui conficiendo 
iulersint; sccus, si unus dumtaxat cum eo , cuifacla 
esl substitutio , conliciat. 

10. His dcmum addendum est , possc sacram con- 
grcgalioncm in suis litteris rcmissorialibus judiccs 
stibdelcgare adconficiendos proccssus, lcstcsque exa- 
minandos. An autcm id ipsum nossint etiam judiccs 
dclegati, dissenliunt auctores. Verumsi congregatio 
absolute in littcris praecepcrit judicibus, ut ipsi pro- 
cedant, iidcm subdclcgarc nequeunt : possunt autcm, 
sidctur simul subdclcgandi facultas, qucmadmodura 
hanc dedit Innoccntius IV in remissorialibus cxpc— 
ditis in causa scrvi Dci Simonis dc Collazzono, 
aliiquc Pontificcs in aliis causis apud Wadingum 
(tom. 1 , annal. fol. 587, el tom. 2, fol. 481 ) , ct 
Raynaldum (ad ann. 1W5, «. 27 ). Immo si ex lcgi- 
tima causa dclegati , quibus praescriptum fucrat, ut 
per sc ipsos proccdcrcnt , aliis examen testium com- 
miserunt , sacra congrcgalio aliquando hos proccssus 
renuntiavit validos ; intcrdum defcctum sanalione 
rcparavit. 

CAPUT XLVII. 

De hit,qva> fieripottunt, autnequeunt ajudietbut 
remissoriahbus et de aliit penonit qua ad confi- 
ciendot procettut nquiruntur. 

1. Dissidcbant olim fidci promotores, et postula- 
tores, an posscnt judiccs compulsare scripturas, si 
in litteris remissorialibus facta non fu issct compulsand i 
facultas. Quaproptcr Alcxander VU statuit, ut in 
posterum cjusmodi facultas in littcris cxprimeretur, 
ct pro cxprcssa babcrelur in liltcris antea editis, seil 
nondum cxecutioni dcmandatis : quod si proccssu :• 
confccti csseDt, pelerclur a summo Ponlifice sanatic. 



Digitized by Google 



100 



Di: REATIFICATlONi; F.T rAN0M7.ATI0.NF. 



Addidit, ul dclcgati pusscnt oxequi remissorialcs 
in tuta diccccsi, ctiamsi in iis sola civilas cxpri- 
mcrctur. 

2. Tcstcs in proccssu ordinario examinandi , Iicct 
tulius coram cpiscopo , aut judicibus ab co delegatis 
juramcntunL, ct ciamen praestcnt, validc tamcn , 
cpiscopo aul cjus dclcgatis ex casu jubcntibus, 
utrumquc coram solo notario praestarc possunt. At 
iu processibusapostolicis, qtiidquid in raorcposilura 
fucrit,antequara nova formula littcrarura rcmissoria- 
liura cdcrclur, post illam cditam tam juramentum , 
quam cxamcn tcstium coram judicibus csl pcrfi— 
cicndum, idcoque neutnira amplius judices rcmis- 
sorialcs possunt soli notario commiltcrc*sub poena 
nuUitatis. 

3. Licct tamen iisdem judicibus nova interroga— 
toria , praeter transmis&a ab Urbc , componcre : sed 
non licere novos articulos, scntiunt Contellorus (de 
can. SS. e. 25, n. 9) , et Rosa (tn addit. ad tract. de 
exee. lit. Apostol. n. 93). Verumlamen cx causis 
SS. Cnroli Borroraffii, Andrcas Avcllini , et aliorum 
dcsumitur, auditorcsrotae, ct congrcgationem rituura 
intcrdum admisissc examen testium super quosdam 
articulos a judicibus remissorialibus additos. Tutius 
tamen esset , ut postulatores saltem in materia mi- 
raculorum , omnia specificarent , ct , babita notitia 
novi miraculi, arliculos ad Urbcm mittercnt, ut pro- 
raotor fidci interrogatoria componeret. Itcm, ut 
quoad processus in rcmolissimis regionibus confi- 
cicndos, promotor ipse mterrogatoria cxararet super 
novis miracutis, qua* praeter spccificata a testibus re- 
fcrri posscnt. 

k. PraMcrca sacra congregatio in causis scrvorum 
Dei Joscpbi a Cupcrtino, et Josephi a Matre Dci ad- 
misissc videtur cxamen testium , ex officio inducto- 
rum, ctiamsi interrogati fucrint super interrogatorii* 
datis a judicibus reroissorialibus. Vcrum, re iotc- 
gra, tutius cxaminarcntur juxU interrogatoria pro- 
moloris fidei. 

5. 6. Processibus conficiendis rcquiruntur ctiam 
procurator, promotor fidei, vcl subpromotor, pro- 
tonolarius, notarius, curso, ct portitor. Comraunis 
olim crat opinio, quemlibct de populo posse agcre 
sinc mandato procura. Nunc ex littcris remissoria- 
libus necessarius omnino cst procurator cum Icgitimo 
mandato. Quidara sentiunt procuratoris qualilatem 
cx conjccturis probari posse. Tutius tamen est , ut in 
aclis cxbibeatur aulhcnticum nrocura mandatum 
spccialc vel gcneralc, dummodo boc sit cum libera 
facultate. 

7. Fisci procurator, seu promotor fidei in plu- 
ribus canonizationum causis citatus reperitur ; in 
quibusdam non. Idcirco olim opinabantur doctorcs, 
vcl non csse de jure neccssariam banc citationcm , 
vcl incongruam ; vel solum requiri , si in remissoria 
fuissct dcmandata. Absoluta crgo necessitas citandi 
sub pama nullitatu, promotorcm fidci in curia, ct 
subi>romolorem entra curiam in singulis actibus pro- 
ccssunm aposlolicorum (nam in proccssibus ordi- 



nariis congrua cst citatio promotoris fiscalis, non 
tamen ad validitatcm necessaria) oritur cx litteris 
apostolicis in forma brevis pro fidei promotore im- 
pressis inter dccreta Urbani VlH et decreto irritante 
munilis. Ita censuit congrcgatio rituum in causa 
S. Josephi a Lconissa, et aliomm. Ncc validitati 
sufficit stila praescntia promoloris, vcl subpromotoris, 
sed citatio , aut monitio omnino requiritur. 

8. 9. Protonotariuscongrcgationisintcrvcnitapo- 
stolicis processibus , qui in Urbe fiunt. Notarii alii 
laica, alii apostolica, aut ecclcsiastica auctoritatc 
constiluuntur. Olim scriptorcs ferecommunilcr opi- 
nabantur, notarium laicum in causis canonizationis 
sufliccrc. Nunc juxta rcmissoriam debct essc apusto- 
licus. scu ccclesiasticus. Notarii munus probandum 
csl. Probatio directa constituilur in exhibitionc pri- 
vilcgii, ct in assertionibusjudicum ; subsidiaria, quaj 
pracsertim admitlitur in antiquis, reponitur in plu- 
ribus adminiculis apud auditores rotae multis in re- 
lationibus, ct apud alios. Probetur etiam, oportct, 
notarium fuissc deputatum in actuarium proccssus , 
idque cx tcstimonio alterius notarii ecclcsiastici. Non- 
nunquam nolarius, propriam destinationem tcstatns, 
fidcm meruit. Dcficientc notario apostolico, ali— 
quando validus fuit proccssus pcr rcgium notarium 
conslructus , si judiccs defectum tcstati sunt. Rcgu- 
laribus in notarios constitutis a collcgio protonota- 
riorum participantium pro causis piis ejusdem or- 
dinis, non licet munus cxcrcere in causis servorum 
Dci ejusdcm ordinis, juxta decretum Qementis Xli 
18 Aug. 1731 cditum. 

10. Cursor eligitnr a jtidicibus remissorialibus. 
Prajcipuum cjus munus est cilarc testes, ct promo- 
torcm. 

11. 12. Iidem portitorem clignnt , ut processum 
sigillis obsignatura ad sacram congrcgationcm defc- 
rat. Antiquissimum cssc in Ecclcsia munus porti- 
toris dcsumitur cx S. Cypriano (epist. 22,2V,29 
et 82). Scd quod spectat ad porlitorcm prawlicti 
processus, hoc munus obirc potest {icrsona legalis, a 
judicibus non clccta. Aliquando admissus fuit pro- 
ccssusa portitorc designatu non exhibitus. Designa- 
tus,si itcr pcrficerencqucat,potestpcrsonam legalcm 
substituerc, huic praestandum cst juramcntum dc 
muncrc adimplendo. Immo si absquc postulatorum 
culpa proccssus traditus esset apertus , coropcrta ve- 
rilatc, dcfcctus vcl sanatur, vdjubetur promolor ab 
hac oppositione abslinerc. 

CAPUT XLVIII. 

De juramento a supradictis preestando, deque ci- 
tatwne,inductione, et testium quoque juramento. 

1. Judices remissorialcs , antequam inchoctur 
proccssus, juraredcbcnt , sc munus fidclitcr execu- 
turos , ct secrclnm servaturos sub po?na pcrjurii ct 
exeommunicationis latae scnlenlia! somrao Pontifici 
rcscrvalir. Hiijus juramcnti antiqimm cicm; ! nn 



Digitized by Google 



SYNOPSIS I.IURI SEOJXW. 



101 



suppedilat causa S. Viucenlii Fcrrcrii apud RaynaJ- 
dum [ad ann. 1451, n. 16). 

2. Similc fere jusjurandum juxta decreta Inno- 
cenUi XI emittendum est a subpromotoribus, pro- 
tonotario , et notario. Nuntius, ct portitor solum 
jurarc dcbent de munere iideliter adiroplcndo. Pri- 
mus lamen, sicuti et notarius, pro collationc desti- 
natus, speciale juramentum emittere dcbent, ncc 
sufficit emissum in primi officii assumptione. 

3. Ad procuratorcm cause pertinct cxhibcrc ar- 
ticulos, et ad bos probandos adducere tcstes, et do- 
cumenta. Juxta recenliorem juris pontificii disposi- 
tionem (m cap. Si de eabtmnia § Quamvis, de 
juram. ealumn. in 6) debct prasiare juramcntum 
calumnic, affirmans sc causara suscipere tantum bo- 
noris, et glorie Dei zelo. Hoc jurejurando omisso, 
processus est validus, si suhpromotor fidei omissio- 
nem non opposucrit:secus,si opponat, el ita scmpcr 
scnsit congregatio rituum. 

k. etc Tcstes a procuratore inducuntur, qui 
ctiam petit ajudice, ut cilentur. Judex eitationem 
dimittit, quam cursor exequitur, et notarius in acta 
rcfert. Induccndi, et citandi sunt, ne dicanturul— 
tronci , adeoque inepti ad probandum , nisi pars eos 
induxerit, veJ judcx de examinc monuerit, ut docct 
Matta [de eanonit. SS. part. k, c. 20, n. 8) cum aliis, 
ct saepe admisit sacra congregatio. Regularcs, ut 
tcstimonium dicerc possint, praHer prsdicta, petcre 
dehent a supcriorc liccnliam; sed hac non pctita, 
auditores roUc et sacra congrcgatio passim admise— 
runt eorum examen. Substantia dcpositionis testium 
in hiscausis residet in jtiramenlo, quod juxta for- 
raatn inserendam litteris remissorialibus prestare 
debent de veritate dicenda, et sccrelo custodicndo 
sub poena perjurii, et excommunicationis summo 
Ponlilici rescrvatae. Jurant, tactis Evangelus, ut fa- 
ciliusa perjurio rctrahanlur. Elenim, qusocunque 
olim consucludo vigucrit, nunc cx nova formula 
remissoriae, et decretis Urbani VIII omnes lcstcs, cx- 
ccptis cardinalibus , et episcopis, jurare dchcot, ta- 
clisEvangeliis, idque sub pcena nullitatu. Disside- 
hant olim auctores, an conditio servandi sccrelum in 
juramcnto judiciali imposita esset tcslibus ajurc 
commnni. Sed in his causis inducta esta forma jura- 
menU edita in decrclis Innoccnlii XI, testc Jacobo 
Saxio (m attett. edicta 37) olim notario congrega- 
tionis rituum. 

9. Omncs citationis actus dics feriata validi cen- 
senlur in causis beatificaUonis , ct canonizationis , 
mclius tamen omitterentur dicbus Dominicis,c£te- 
risque in bonorem Dci, et saoctorum feriatis. Iisdcm 
diebus , quidquid nonnulU opinenlur , abslincndum 
est ab examine testium. Hoc interdiu peragendum 
est : nocturnum Umcn est validum, prrccipue si die 
incentum per aliquot noclis boras protrabatur. 

10. 11. Per diem ante examen teslcs in Iocode- 
siinato coram judicibus, et subpromotoribus jura- 
mentum, non turmaUm, scd successivc cmiltcre 
debent , ac rcpclcrc in aclu cxaminis , in quo solum 



jurant lcstcs cx ofGcio. Si alii iu hoc actu duntaxat 
jurarenl , cxamcn cssct validum , prjccipuc non op- 
poncntc subpromotorc. Nam dcjurccommuni testcs 
statim ante, vcl post cxamen jurarc dcbcnt, postcrius 
vcro dchct essc spontancum. His omnibus inhrait 
sacra congrcgatio in pluribus causis. Quod si testes 
examcn non absolvcrint, non tencntur repctereju- 
ramcnturo, dum itcrum sc sislunt cxamini ; nbi lon- 
gum terapus transierit, aut novi arUculi acccsscrint , 
aut duplcx cssct judicium. Has limitaUoncs secuta 
esl sacra congrcgatio in pluribus causis. 

12. Juramcntum practcrca probandum cst. Dc 
jurc communi non sufficit huic probatioui , ut no- 
tarius enuntiative affirmct tcslcm jurasse , nisi in 
quibusdam circumstantiis videndis apud Gralianum 
(ditcept. 00, n. 11) , et alios,- scd oportetut ditposi- 
tive testctur , jurassc tacUs Evangeliis, quas tamen 
cxpressio aliquando prasumi polcrit, ulex nonnullis 
auditorum rota? relaUonibus colligitur. Quidquid do 
his sit , nunc cum praescripta sit forma juramentl a 
tcslibus prarstandi , ct inscralur in liltcras rcmisso- 

^iialcs, probaUo hujus juramcnli consUtuenda cstiu 
dispotitiva notarii allestationc dc juramcnlo emisso 
tacUs Evangcliis, el juxta eandem formam, vcrbis- 
que cidem consentaneis. Idem diccndum dc jura- 
mento judicum, subpromotoris , et protonotarii. 
Emissum a notario actuario probandum cst per 
alium notarium ad hoc eligendum. 

13. ctc. Ex alibidictis, Innocentius XI dccrcvit, 
ut in processibus auctoritatc ordinaria , ve) dclcgata 
construcndis cxaminarenlur tcstcs cx ofllcio super 
vita et moribut tervi Dei. His vcrbis attenlis , or— 
dinarius dccrcta non contemnit , si in processibus 
super ohedienUa pra*lita decrctis Urbani VHI ejus- 
modi tcstcs omiltat. Eos tamen cxaminarc dcbct in 
processibus supcr faraa martyrii, cum dubiura dc 
martyrio xquivaleal dubio dc virtutihus , dc quibus 
dccrcta Innocenlii lotjuunlur. Ex his dccrelis non 
videlur opus cssc, ut eliam supcr miraculis tcstcs cx 
oihcio cxaminenlur, cum alii tcstcs, prstcr induclos 
a postulaloribus , difficultcr invcniantur. Scd Cle- 
mcns XJI novum gcncralc dccrctum edidit (21, teu 
28 Mar. 1733) , quo edixil, ut sicuti cx prascripto 
InnoccnUi XI testes ex officio supcr virtutibus , sub 
pama nullitatis processus, cxaminandi sunt a judici- 
bus ordinariis, sivc delcgatis , ita sub eadem poena 
cxamincnlur supcr miraculis ad nornam in Uttcris 
rcmissoriaUbus conlcnlam. 

17. etc. Hoc dccrctum» vidctur cfficcrc nullot 
processus ordinarios super faraa virtutum , acsuper 
miraculis, si supcr bistestescx officio dcficiant, sicut 
his dclicicnlibusnii/h' sunt proccssus apostolici snper 
iisdcm , juxla supcrius dicla. Nihilominus expedit 
quidcm, ut in proccssibus ordinariis serventur 
solctnnitatcs, qua) scrvari solcnt in proccssibus apo- 
stolicis , idcoque et in primis tcstes cx officio cxami- 
nentur. At si perpcndatur ClcmenUs dccretum 
quanlum ad pvnam nuliitaiit ob deficienUam tcstium 
cx olGcio, alficil proce^us npusiolicos, non ordin.t- 



Digitized by Google 



102 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



rios. Enim vero decrctalnnoccntii XI dccxarainandis 
testibus cx oflicio inseruntur inlittcrasrcmissoriales, 
decreto irritante munitas: decrctum Clementinum 
prascribit ejusmodi examen sub poena nullitatis ad 
normam litterarum remissorialium : cum autem bm 
litters spcctcnt duntaxat proccssus auctoritatc apo- 
tolica conficiendos , hi solum quicunquc sint , non 
autem ordinarii super miraculis, aut super alia re, 
nullitalis vitio laborant, si tcstcs ex officio non exa- 
minentur. 

27. Demum Innocentii dccrcta mandant, ut tcstes 
cx officio a judicibus inducantur. Nihilominus a fidci 
subpromotorc induci consuevcrunt , et hunc usum 
in pluribuscausis congregatio rituum admisit. 

CAPUT XLIX. 
De Uttium cxamine. 

1. Opinantur nonnulli, cxaminandos essc testcs 
omncs, a procuratoribus inductos : sed verior est 
aliorum scntenlia, opus non essc, ut omncs cxamini 
subjiciantur , ncc ullum dcrivatur praejndiciura, si 
aliqui oraitlantur, nisi judcx , aut fidci subpromotor 
cxigat ut omniura examcn absolvatur. Hanc scntcn- 
tiara secuta estsacra congregatio in pluribus causis, 
tcste Prospero Botlino fidei promotorc in suis ani- 
jnadversionibus in causaB. Alexandri Sauli. Liltcra; 
vero rcmissorialcs praxipienles, ut omncs testes 
diligcntcr cxamincntur, non numcrum tcstium , scd 
diligentiam in cxaminc adbibcndam rcspiciunt. 

2. Singillatim, non turmalira, dc jurc cxarainandi 
tcstcssunt, juxta Pavin. in relat. causcc S. Bonaven- 
turae (par. 2, art. k) ct alios. Sanc cum in causa 
Mauritii abbatis Cistcrciensis judiccs rcmissoriales 
tcstcs turmatim cxaminassent, Honorius 111 aliis 
commisit, ut singillatimcxaracn excipcrcnt.Incausis 
SS. Yvonis, et Ignatii admissi fuerunt tcstes turma- 
tim cxaminati , scd post alios singillatim admissos. 
Cur autem singillatira cxaminandi sint, explicant 
Ancharan. (m cap. Vencrabili de teit. et attest. n. 
1), Joannes Andreas (in idem cap. n. 7) ct alii, id- 
circo cxamcn aliter pcractum nullitatis vitio laborat. 

3. ctc. Eodcm vitio inficitur examen tcstium, 
nisi factura fucrit super omnibus omnino intcrroga- 
toriis. Etsi cnim alii asscruerint oppositum , rcmis- 
soria tamen praccipit , ut tcstcs cxaminentuf super 
interrogatoriis, et basc in rcmissoriam inscruntur. 
Limitalur haec rcgula, si omittantur interrogatoria, 
respiccntia aliquid, quod tcstis edoctus non sit : vel 
si super uno intcrrogatorio ncgativc respondeat, 
idcoquc scqucntia omittercntur. Superfluum quoquc 
cst intcrrogatorium , ct testis responsio super quid- 
ditate miraculorum in spccic. Immo in sacra con- 
grcgatione opinio invaluit, ut non vilietur lestis 
cxamcn pcr omissioncm inlerrogatoriorum respi- 
cicntium articulos , supcr quibus tcslis non ftiit in- 
ductus, aut si omissis interrogatoriis, satisfecisset in 
nntcccntibus, utcx pluribus causis coliigilur. 



7. Testes snpcr articulis non sunt examinandi, 
nisi cxplcto cxamine super interrogatoriis , alitcr 
examen cst nullum. Neque est necesse , ut oroncs 
super omnibus arliculis cxamcn subeant, sed ut 
unusquisquc super illis cxaminetur, super quibus 
inducitur , et super quos cdodus cst, juxta rescri— 
rjtura sacra: congregationis ( 16 Jun. 1663) in causa 
b. Slanislai Kostkae. Huc spectat clausula a peritis 
causarura patronis apponi solita in articnlorum cx- 
hibitione, videlicct, se superflua: probationis onus 
subirc nollc. Non est a jure statutum, ut tcstcs super 
arliculi* cxamincnttir; at forma juramenti testium, 
ct littora» remissoriales examen hujusmodi memo— 
rant. Nihilominuscommunisopinio admissa a sacra 
congrcgatione sustinet validilatcm cxaminis, super 
interrogatoriis absolutis, eliamsi super articulis omit- 
tantur. Formula vero juramcnti testium solum 
edicit, ut tcstes veritatcm fatcantur, tum supcr inter- 
rogatoriis, tum super articulis. Litterae autcm rc- 
missoriales solum examinis ordinem praescrihnnt. 
Ex quibus omnibus validus erit processus , etiamsi 
cxamen super articulis non accesscrit. 

8. 9. An autcra subsistat examcn testium, con- 
ccptum dcpositionibus, quae ad alias attcstationcs ab 
ipsis factas refcruntur ( quod quidem agitatum in 
causa S. Andrcae Avcllini tcstatur(tn act. caus. 
p. 127) Caggianus diversa? sunl auctoruro scntentiae. 
Scd juxta litterarum remissorialium formam in cau- 
sis bcatificationis etcanonizalionisdebenttestcs inte- 
gredeponcrcquin se ad prafcedens referant examen: 
nisi forte dcponcntes supcr articulis se regerant ad 
rcsponsum datum super intcrrogatoriis, aut depo- 
ncntcs snper aliqtio interrogatorio se referant ad 
dcposita supcr alio, quod sacra congrcgatio admisit in 
causa servi Dei Humilis de Bisiniano 22 Aug. 1716. 

10. Teslcs non tcncri reddcrc rationem corum, 

Zua; dixerunt, nisi a judice interrogcntur , affirmat 
llossa tn cap. Cum causam, ct alibi. At in causis 
sanctorum, cum plemnquc deponant de bis, qua; 
sensibus non percipiuntur, vel dc miraculis causam 
occultam habentibus, rcddere dcbent causam scicn- 
tia;, licet non interro^antur : alitcr corum dictacon- 
lcmnuntur, ut docet Innocentius in pracdictum cap. 
qticm alii sequuntur. 

11. ctc. Interrogatoria ab Urbc miltuntur, ac 
solcmnitcr judicibus rcmissorialibus cxhibentur ; 
hi ea tradunt subproraotori decto a promotoro fidei. 
Apcriuntur in singulis sessionibus, elcum lesliura 
di-posilionibns clatidunlur, acjudicum sigillis obsi- 
gnantur. Quod observandum cst, doncc omnium 
tcstiura, tam a postulatoribus , quam a judicibtts cx 
oflicio induct«rum examcn absolvatur : co absoluto, 
intcrrogatoria et depositioncs non ampliusocdudun- 
tur. In proccssu singuli actus apcrilionis, et occlu— 
sionis sunt adnotanti. Huic cxamini judiccs, nota— 
rius, ct subpromotcr dumtaxat intersuot; si alii 
adsint, examcn csXnullum, nisi postulatores oslcn- 
dcrint , hos occlusioni dumtaxal interrogaloriornm . 
ct dcposilionis intcrfuissc. 



Digitized by Google 



SYXOrSlS IJBRl SEUjNM. 



103 



1 i. 15. Nanc juxla decrcta sacrscongregalionis 
( 6 Febr. 1652 et 3 Dee. 1672) testium depositiones 
scribeudaesunt idiomate, quo a testibus profcruntur; 
si per interprctem excipiantur, scribuntur juxta ser- 
moncrn interpretis : hic a judicibus esl eligendus, ac 
juramentum emittere debent de munere fideliter 
iinplendo, ac secrcto servando. Subpromotor eas 
dictare potest : notariuspropria manu scribcre debet, 
ct quidem ciare, et dilucide , qua clarilate deticientc 
Gregorios IX in causa S. Hildcgardis , et Hono- 
rius UI in causa S. Guillelmi archiepiscopi Ebora— 
censis nonnullas testium deposiliones rejeccrunt. 

16. 17. Post editam remissorialium formulam, 
notario non licet amplius scribcre, unum testem de- 
posuisse juxta alterius depositionem , sed verba cu- 
juscumque testis integre referre debet Rejicitur 
quoque testis dcpositio per solam articuli sibi propo- 
siti approbationem; processus tamen subsislit, si 
aliorum depositiones clarae et explanatae fucrint, ut 
contigit in causa B. Bernardini de Feltro. Testcs in 
proccssu apostolico confuse deponentcs, quidquid 
olim fuerit in usu, nonc examen rcpetere nequeunt. 

18. ln fine cujuslibet sessionis testis subscriptio- 
nem, vel signum crucis examini addere debet , indc 
judices, subpromotor, et notariussubscribunt. Quodsi 
tcstis examen inccptum non absolvat, nequc subscri- 
bat, validumerit,sidum cxamen absolvilur, examen 
praecedcns coramteste legatur, et bic subscriptionem 
addat, licet baec lectio non sit ad validitatcm ne- 
cessaria. Interrugatoria post ultimam teslis depo— 
sitionem inferuntur. Si vero ante omnes dcpositioncs 
apponantur, proceasus adhuc est validus, dummodo 
apposita fuerint in ejusdem exteiuione, ut conligit 
in causa S. Julianae de Falconeriis. 

19. 20. Ponlifices in his causis numquam tcsti- 
monium reddiderunt, scd in bullis canonixationum 
aliquando, quas scicbant, exposuerunt, ut Grego- 
rius IX in bull. canoniz. SS. Francisci, ct Dominici : 
etSixtuslV in bull. canonix. S. Bonavenlurac. Reges 
nonnunquam pcr se, vel per alios, siculi etiam car- 
dinales in bis causis testimonium reddiderunt. Scd 
in cardinalium deposiUonibus omitluntur intcrro- 
gatoria gencraUa. Si absquc interrogatoriis, et non 
coram judicibus depouerent, eorum atlestaliones ha— 
bercntur pro extrajudicialibus. In causa scrvi Dci 
Gregorii cardinalis Barbadici sacra congregalio ap- 
probavit processus ordinarios Florentinum, et Muti- 
nensem continentcs attestalionem magni ducis Hc- 
truriae, et ducis MuUnae pracstitam per exhibitionem 
scripturc, quam hi principcs legissc tcstati sunt, ac 
veritalem cuntentorum jurejurando affirmarunt, inde 
subscriptam, ct sccretiori sigillo munitam judici tra- 
diderunt, praesenUbus subpromotore , et notario. 
Eodem modo uca cum fratre suo Helruriaj duce 
testatus est cardinalis Mediceus; scd hoc non obslat 
iis, quae dicla sunt dc cardinalibus : si cnim scorsim 
a fratrc teslimonium perhibuisset, cjus cxameu uon 
aliter, ac instar cajtcrorum cardinalium cxcipi dc- 



21. Demam dccretum inter decreU generalia 
impressum , ct a dccretis Innoccntii XI ampliatuip 
prohibct attestationes cxtrajudiciales. Si in aliquem 
processum insertae reperiantur, ejus validitas cx aliis 
fundamentis approbatur cum clausula , demptit ex- 
trajudicialibut attettationibut , utcontigit in causis 
servi Dei Bernardini Rcalini , cl aliorum. 

22. Ad cxaminis, et proccssus validitatcm desi— 
gnandus est locus, in quo lestes examincntur. In his 
causis juxta littcras remissorialcs pro loco dcsigna- 
tur ccclesia, pro loco loci dcsignatur aliquod cjusdem 
saccllum, ut tcstes a perjurio, ct vcritatis pcrturba- 
tionc absterrcanlur. Antiquitusex dispcnsatione, vel 
sanalione nonnunquam admissum fuit cxamcn cxtra 
ccclcsiam peraclum. Nunc saccllura palatii episcopa- 
lis babelur pro loco sacro, ideoque sa?pe in co exa- 
men validc rcccptum est , quemadmodum etiam in 
oralorio domusprivatx. Immo ad hoc destinari posse 
saccllum palatii gentilitii episcopi, et claustrum mo- 
uastcrii, docct Rosa (inaddiL adtraet. de exec. UtL 
Apost. nu. 295 et 229). Monialcs in loco confcssio- 
nis, vcl communionis, aut in collocutorio cxami- 
nandx sunt. Si infirma; sint, pctcnda est a sacra 
congrcgationc facultas ingrcdiendi clausuram. Quod 
monialcs strictissima; obscrvantia;, qum videri nc- 
qucunl, ctsi nonnulli scntiant, cxaminari possc, 
quin vidcantur, consultius tamcn esset, ut permit— 
tentc Pontificc , in actu cxaminis viderentur ab iis, 
qui processui intcrvcniunt. In parva ccclesia super- 
lluum est dcsignare locum loci. Locus, ct locus loci 
in quolibct actu sunt exprimcndi : hac exprcssionc 
omissa , examcn adhuc csl validum. 

CAPUT L. 
De aliit necettariit ad constructionem proeestut. 

1. Absoluto cxamine , judiccs pro transcribendo 
proccssu scribara cligcrc debent. Ad hoc munus qui- 
cunquc cligi potcst. Elcctus debet juramcntum prae- 
stare dc Gdclilate, et sccreto scrvando. Urgcnte 
necessitale processus exscrihi potcst, antequam ob— 
scrvatur, obtenta facultatc, scrvatisquc conditionibus 
a sacra congregaUone in causa B. Hyacinthae dc 
Marcscoltis prxscriptis 26 Apr. 1692. 

2. Exscriptus confercndus cst cum originali. Ju— 
dices notarium apostolicum, vcl ecclesiasticum eli— 
gcrc dcbent, ut cum primo notario collationem per- 
iiciat emissojuramento dc munerc fidclitcr implendo 
Pcrficicnda autem cst coram judicibus , ct subprc— 
raotore, et ita csse absolutara judiccs declarare de- 
bcnt, qucmadmodura ctiam nolarios a se ipsis factam 
lcstari oporlct. CorrecUoni errorum omnes subscri— 
bcre tenentur. Unus judcx nequit seorsam ab alio 
praediclum notariura addere, aliter collatio cssct 
nulla, juxta decretum congregaUonis in caosa B. Hic- 
ronjmi Jimiliani 26 Septembr. 1631. 

3. Post haec destinandus est portitor, inde judices, 
subpromotorcs, ct actuarius ad calcctn proccssussab- 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIOXE ET CAXOXTZATIOX E. 



scribunt. In Urbc subscribit etiam protonotarius, ut 
proccssus fidcmfaciat. Transnmptum sigillis judicum 
intcrius obsignatur. Ha?c notarius acluarius tcstari 
dcbct : mox addcnda cst legalitas cpiscopi , in cnjus 
ditrcesi processus conlicilur, ut hic in Lrbc facilius 
agnoscalur, juxla decrelura sacras congregalionis, 
ct formulam littcrarum rcmissorialium. Tandem 00 
cluditur transumptum , cxteriusquc obsignatur solo 
epLscopidiaeccsani sigillo. Exlerior inscriptio cxpri- 
mere dcbet, illud essc transumptum processus apo- 
stolici in causa talis scrvi Dei , ac dirigitur congrc- 
gationi rituum. Dc occlusionc, obligationc, ac 
traditionc portitori fit distinctum instrumentum , 
cidemque traditur, Romam cum transumpto defe— 
rcndura , et in actis congrcgationis cxbibcndum. 

k. 5. Judicescpistolam sacra; congregalionis scri- 
bcre debcnt dc fidc testibus tribuenda. Morcm hunc 
antiquiorem esse epislola cncydica, et formula Ut- 
terarum remissorialium , eruitur ex actis causarum 
SS. Raymundi , et Andreaj Avcllini. Epistola circu- 
laris solum praxipit ordinario, ut S. Scdem moneat 
de processu a se confecto ; necessitas vero rcddcndi 
certiorcm camdem S. Sedem de fide testibus tri- 
bucnda oritur a lillcrisrcmissorialibus, adeoquopro- 
ccssus aposlolicos duntaxat rc*picit. Si proccssus tiat 
a subdclegalis , bi scribunt ad delcgatum , qui aliam 
epistolam congregationi scribil, habcns rationcm 
epistohc subdclegati , camquc simul millit. Haec Io- 
cum non habent, si processum super non cultu , aut 
casu excepto construat subdclcgalus a cardioali vi- 
cario. 

6. 7. Ad submovcndas intcr fulci promotorcs, 
ct postulatorcs controversias dc tcrmino, inlra qucm 
processus sit absolvendus, Alexandcr VU (2 Octobr. 
1G55) decrevit, ut terminus in littcris remissoria-- 
Ubus designarclur, a dic conccssionis computandus, 
coquc elapso, ncc prorogato , proccssus nullius essct 
roboris, nullamque probalioncm constiluerct. Pro- 
rogalionem sxpiusindulgctcongregatioordinaria. At 
si rcmissorialcs non cxprimant, tcrminum compu- 
tandum cssc a dic conccssionis , compulabilur a dic 
cxbibilionis carumdem. De jurc cnim (tn cap. Si eo 
tempore de retc. m G) in rcscriptis gratiae, tempus 
incipit decurrcrc a die data?, uti staltiit sacra con- 
grcgatio indulgcntiarum (18 Maji 1711). Scd in 
rescriplis justiliac , el contentiosis, [ex cap. Super eo 
12 de appel.) adeoque in causis bcatiiicationis , ct 
canonizationia incipit a die cxhibitionis, quod ad— 
mitlit congregatio rituum in causa scrvi Dci Juannis 
MassiasiVJun. 1714. 

8. Authcnlicum transnmplum proccssusordinarii, 
sivc apostolici miltitur ad congregationcm ritttum : 
originalia in archivio episcopali conservantur, ut si 
de aliqua particula transumpti dubium insurgat, 
aut transumptum deperdatur, ad autograpbum con- 
fugi possit, utconligit in causis B. Hicronymi Mm\- 
hani , et aliorum. Si dubium fucrit dc sola particula , 
congrcgatio per epistolnm matidat rpiscopo, ut, 
prascntc promolotc liscali , acciloquc nelario ccclc- 



siastico , advcrtat , an parlicula concordet, vel non, 
cum originali, ac dc his publicum mittat instrumen- 
tum. Si processus depcrdilus sil, adcoquc novum 
conticicndum sit exemplum, observatuhe sunt so- 
lcmnitntcs, in primo depcrdilo scrvala?, ul cx causis 
B. Luciaj dc Narnia, Marlini Porrcs, ct aliorum 



CAPUT LI. 

De nonnullis aliit requisUit in ccmfectione nonnul- 
lorum procettuum, ct de omnium proeettuutn 
apertione in Urbefacienda auctoritate tacrw con- 
gregationit. 

1. 2. Praescribunt littera) remissorialcs, et com- 
pulsoriales , ut in conficiendis apostolicis proccs»ibus 
inspccie judices visitcnt servi Dci sepulcrum. Sed in 
proccssibus supcr virtutibus, ct miraculis visitau— 
dum cst interius , et exterius , super non cultu , aut 
casu cxcepto, dunlaxat extcrius, nisi corpus incor- 
ruptum sit , aut sepulcro odor supcrnaturaiis emnncl. 
H«c visitatio omittcnda est in processu supcr solis 
miraculis, nisi agcndum sit de iisdcm odore, et in- 
tegritatc, ut accidit in causis S. Mariaj Magdalcnc 
dc Paizis, et aliorum. 

3. 4. Utritc proficiatur visitatio, judicescum te- 
stibus , subpromotorc , ct notario sepulcrum per sc 
ipsos inviscrc , ct notarius instrumcntum conficcrc 
debet : expcdit ctiam, ut tcstes ibidem slatim cxa- 
minentur. Si corpus sit incorruplum , aut odorcm 
cmittat, advocandi sunt medici, aut chirurgi , delato 
a judicibus juramento de vcritate diccnda. Notariu* 
locum, ct capsam dcscribit; corpus ecapsa cducitQr, 
ac postca rcconditur : mcdici autcm die a judicibus 
dengnanda judicium suum coram ipsis, promotorc, 
vcl subpromotorc , el notario in scriplis cxhibcnl. 

5. INolarius in hoc non potest csse laicus. Citandus 
cst promotor fidei ; non rcquiruntur lamen lcMcs 
cx officio, nisi remissoria jubcat, vel corpus incor- 
ruptum sit , aut odorem affluet. 

G. Si sepulcrura non inveniatur, Ponlifcx, aut 
congrcgatio rituum, eodcm approbantc, indulget, 
ul nd uileriora proccdalur, visitatione omLssa, ul in 
causa B. Bernardi Ptoleimci , qui cum caHcris, gras- 
Sante jieste , sepultus fuit. 

7. Homani Pontifices nullitatet in his visitalio- 
niluis occurrcnlcs aliquando sanarunt , ut per utteras 
in funtia brcvis amplissimc pra?stitit Ucmens X in 
causa B. Luduvictc Alberloniae. 

8. Si processus fiat super non cnltu , vel casu cx- 
cepto, sentcnlia fercnda cst, cxpleta visitationc, ac 
citato stibpromotore, eamque n judicc subscriptam 
notai ius coram teslibus publicare debet. 

9. 10. Proccssus ad trbem dcfcruntur, ulquc 
juxla alibi dicta aperianlur, cxaminandi sunt teslcs, 
qui sigilla,ct characleresjtidicum recognoscant Jam 
vcro interdum non solum cpiscojius direcesis, in qua 
compilatus ot proccssu% scd alii conjudiccs suL 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI SECUNDI. 



103 



scriplionem, et sigillum in parte exleriori apponunt : 
notarius veroinparte interiori negligitrccogniuonem 
cbaractcrum, vcl descriptionem sigiilorum. Et epi- 
ecopus dioeccsanus lcgalitatem omittit. Cumque ut 
plorimum testes in Urbe non reperiantur, qui om— 
ncs subscriptiones , et sigilla recognuscant, id sacrae 
congregalioni indicandum est , et ab ipsa petendum 
remedium. 

11. 12. Si ccrtum stcmma , vcl certus character 
judicum in Urbe reperiatur, per quorum omnium , 
vel per alterutrius comparationcm pra?dicla! sub- 
scriptiones, et sigilla , deficientibus testibus , rcco— 
gnosci possint : aut si aliunde charactercs saltcm 
recoffnoscantur, vel per testes , aut comparationem 
aliquaex sigillis dignosci possint, sacra congregalio 
permittit, ut, omissa integra recognitione, processus 
aperiantiir. SL nec sigilla , nec characteres ullo modo 
recognosci possint, aliquando scribit episcopo dioe- 
cesis , in qua proccssus factus est, ut formara sigil— 
lorum , ct subscriplionem bene formatam mittat , et 
quarum comparationem sigilla, ct subscriptiones 
partis exlerioris dignoscantur : frequentius tamen 
permittit, ut, omiasa pcnitus exteriorum rrcogni- 
tione, processus absolutc apcriantur. Omnia hax cx 
plttribus causis dcsumuntur, ac locum sibi vindicant , 
proportione servata , in recognitione characterum , 
aut sigillorum partis interioris. In bis Umen , nun- 
quam ab omnium recognitione conceditur dispensa- 
tio. Quare consultius videtur, ut solus cpiscopus dico- 
ccsanus sigillum in parte exteriori apponat : in 
interiori vero omnium judicum sigilla , et subscri- 
piiones ponantur cum notarii atlcstationc, elepi- 
scopi lcgaiitate. 

CAPUT LIL 
De procettu compulsoriali , et ejut vaiiditate. 

1. Hic processus fieri potest seorsuro, vel simul 
cum processu ordinario, aut remissoriali. Scorsum 
ab ordinario fieri potcst , antequam Sedes Aposto- 
lica raanum ad causam apposuerit , servatis , qnae in 
conficiendo proccssu ordinario scrvantur. Post ma— 
num appositam conficicndus est auctorilate aposto- 
lica , servatis. quse de proccssu remissoriaii exposita 
stmt. Si conjunctim cura alterutro fiat, in 
cst statira post ultimi tcstis examen. 

2. Jura, quas compuitantur , ut plurimum : 
bistoria» , opera servorum Dei , de qnibus agitur, mo- 
numenta eorum cultura comprobanlia , et attcsta- 
tiones testium processus ordinarii. Harura compul- 
satione approbata , non ccnsctur approbata validitas 

Kocessus ordinarii , ut colligilur ex causa servi Dci 
urailis de Risiniano. 

3. 4. Ut processus compulsorialis validussit, mo- 
ncndi sunt detincntcs jura compultanda, ct ha?c ab 
his exbibenda sunt , et recognoscenda a testibus pe- 
ritis , quos judiccs clegerint. Procurator libros com- 
pulsandos, producerc dcbct :judicos, promotor, vel 



subpromotorjura diligenter inspicerc. Periti citandi 
sunt , ac singillatim inierrogandi, necnon veritatcm 
juxta peritiam jurejurandospondere , indejudicium, 
visis scripturis, profcrre debent Poasunt cliam scri- 
pturc per tcstes , vel per comparationem recogno- 
sci, ut infra. Demum periti, judices, promotor, 
vel subpromotor, ct notarius quamcumque recogni- 
tionem subscribere debcnt. Exemplum conferridebet 
cum autograpbo, hoc vcro rcstitui iis qui commo- 
daverunt. Non tamen opus est, ut examincntur 
testes, qui probitatcm testium in proccssu ordinario 
cxaminatorum , et quorum dicta compulsantur, ad— 
slruant. 

5. 6. Si scriptura compulsanda recognosci de- 
beat per comparalionem cum alia scriplura, L«pc 
recogoitio, ut valida sit, exigit, ut deficiat qiuecun- 
que alia probatio : procurator praestet juramentum 
calumnias : scriptura , ad quam fit comparatio , sit 
ccrla : ebgantur periti, qui et jurameotum calumnin 
cmittant, ac judicium scriptum referant. Hsec tamen 
rccognitio probatione dumtaxat scmiplenam con- 
stiluit. Si comparatio fiat per testcs, indubia erit 
scriptura, si iidem juraverint, sc recognosccre cba- 
raclerem, et scriptura: exaratas inlerfuisse.Item si ju- 
rcnt duntaxat, se cbaractcrem cognosccrc; dummodo 
scriptura sinc testibus confici consucvcrit, eorumquo 
divta adminiculis fulciautur, ut adnotavit Rubcus 
( dc Uttom. c. 28, n. 385 ) cum aliis. 

7. Scriptura in causis sanctorum comoultanda, 
ut plurimum cx archiviis extrabuntur. Sed ut pro- 
balionem constituant, archivium debet essc publi- 
cum; si privatum sit, debct esse peculiaritcr cnslo- 
ditum, et alia adminicula fidem scripturse coticilient, 
ut ex pluribus causis colligitur, praecipue cx causa 
S. Aloysii Gonzagte, in qua admissa fuit rclatio au- 
ditorura rotae dcsumpla ex bibbolhcca Coccini, quao 
in collegio Romano Societalis Jesu asservalur ; quae 
qtiidem rclatio pluribus aUis probationibus innite- 
balur. 

CAPUT LIII. 

De normullis petitionibvt, qwt aliquando tactorum 
rituum congregationi exponuntur pro felici exitu 
cautarum beatificationit, et canonizatibnu. 

1. etc. Si melus occurrat de obitu testis, qui 
conscius sit virtutum, aut miraculorum servi Dci, 
postulatores petant, utsignata commissione, exami- 
ncntur ante incboalura, vcl absoluttim proccssum 
snpcr non cultu, vel casu excepto. Haec dispensatip 
dilficultcr conccdilur, cum derogct decrelis genera- 
libus, ct constitulioni Urbani VlII eadem confir- 
manti. Concessa tamcn fuit in caasis servorum Dei 
Francisci de Capillas, Josephi a Matrc Dci, et 
aliorum. 

4. etc. Frcquentior est neccssitas examinandi 
testcs in spccic, senes, valctudinarios, aut cito abfu- 
turos, antc absolulum judicium supcr fama sanciiir.- 



Digitized by Google 



106 



DK BKATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



tis in genere. Ideo cauti postulatorcs pctcre consue— 
Tcrunt liltcras rcm issoriales pro ut roque simul judicio. 
Huic petitioni passim annuit sacra congrcgatio; ut 
ex pluribus cansis colligitur : sicut cnim regula juris 
commnnis, ne tcstes examinentur ante litem conlcsta- 
tam (incap. lett. utlit. Quoniam non frcquenter cst), 
limitatur in testibus senibus, et similibus; ita in 
causis sanctorum pcr dispensationem , ob candcm 
causam invertitur ordo judicii in genere, et in 
specie. Nec obstat, quod hs causs squiparentur 
criminalibus, in quibiis [in cap. cit.) non sunt exa- 
minandi ejusmodi testes ante lilem contestatam , aut 
si examincnlur post Utcm contestatam rcpetuntur, 
cum in causis beatificationis, et canonixationis non 
repetantur. Nam hs causs non in omnibus squipa- 
rantur criminalibus, nec esl ita ceftum in jure, ut 
testes ante Ulem contestatam examinati post ipsam 
repelantur. 

7. 8. Proccssus ab ordinario constructi post ma- 
num a S. Sede appositam, nulli sont. OUm aliquando 
admissi fuerunt, ut in causa S. Rajmundi. Nonnun- 
quam sacra congrcgatio, annuentc Pontifice, hos 

Erocessus super non cultu sanavit : id forte locum 
abcbit super casu exceplo. At hi processus super 
virtulibus, vel miraculis de jurc purum adminicu— 
lum constituunt, ut contigit in causa S. Stanislai 
Kostks. Nihilominus ctiam in his interdum con— 
cessa fuit sanatio, ut in causis SS. Thuribii, et 
Julians de Falconeriis, cujus sanalionis scriem re— 
fert Anastasius NicosiUi in vita S. Thuribii. Sana- 
tione impelrata, si postulatores uti velint proccssu 
in gradu probationis, discutieoda csl ejus validitas 
quoad alias partes. 

9. etc. Constructo apostolioo processu super fama 
in genere, ct super virtutibus, aul martyrio, et mi- 
raculis in specie, causaquc in congregatione propo- 
sita , si omnia hsc ex probationibus perspicue non 
rcddantur, dc jure (tn cap. Fraternitaiit de tett. et 
attett.) non licet novos tcstcs super iisdcm cxami- 
nare , ct si examinentur, nihil probant , ut inter 
alia eruitur ex causis S. Thoms de Aquino, et 
B. Hicronymi j£miliani. Nihilominus ex raliona- 
bili causa posset judex ex officio novum examen 
supcr iisdem dcmandarc. Immo sacra congrcgatio 
in causis SS. Pctri Regalati , et Cajctani permisit , 
ut probationes novis testibtis adjuvarcntur, quod 
tamen peculiari decreto (29 Nov. 1658) vetuit 
Alcxander VII. Hoc dccretum processus omnes 
apostolicos comprchendit , tum propter gravitatem 
causs, tum quia in hoc judicio umncs diUgentis 
adhibcnds sunt, tum demum quia aliter nimis peri- 
culosa aperiretur indulgentis via. 

13. ctc. Nonnulli tamcn sunt casus, qui hoc 
dccrcto comprebendi non videntur. Si cnim ante 
iUud sacra congregatio facultatem fccissct adjuvandi 
probationcs, sed Htters rcmissoriales non fuissent 
cxpedils, ut si articulata in proccssu apostolico ad- 
juvanda solum esacnt pcr exhibilioncm , ct compul- 
tationetn scripturarum : vel cxoratis informatione, 



et summario super quocunque duhio, cxcitctur dif- 
(irultas super probatione alicujus virtutis , vcl mira- 
cnU qus submoveri possit per testium assertiones , 
in processu existentes, sed in summario non relatas : 
vel novs remissoriales petarrtur ad probandum mi— 
racrlum, non articulatum in processu apostolico, 
aut probanda sit continnatio facli , cujus existentia 
in proccssu jam probata sit , ut si probato cultu im— 
mcraorabili, vel non cultu, aut miraculosa sana- 
tionc, probanda caset horum continuatio : vd dcmum 
si agatur de re existenti , sed variabili, ut si probata 
incorruptione corporis , sacra congrcgatio novas cxi- 
gat probaliones super actuali ejusdem statu, in his, 
inquam, omnibus coadjuvari possunt probationes, 
quin Alexandri decrcto derogctur , ut plurcs bcati- 
licationis , et canonizationis causs insinuant. In 
causa vcro S. Fidelis a Sigmaringa eidem dcrogatum 
fuit, sed gravi maturiUte. 

CAPUT LIV. 



7» quo alia petitionet pottulatorum 
et esaminantur. 



1. Urbanus VIII in suis dccrctis expresse prohi— 
buit , ne discutercntur virtutes , aut martvrium ali— 
cujus servi Dei ante lapsos ab obitu cjusdcm servi 
quinquaginta annos. His decrctis nunquam inleili- 
gitur dcrogatum, nisi in rescripto summi Pontificis 
expressum sit. 

z. 3. Putarunt nonnuUi, vi horum decretorum 
non posse intra hos quinquaginta annos fieri pro— 
cessus orditiarios, ncc apostoticos, quod magnum 
altulit plerisquc causis detrimentum. Verum decreta 
non constructionem proccssuum nec discussioncm 
proccssns apostolici in specie, sed discussionem dubii 
virtutum theologicarum , et cardinaUum intra illud 
tempus prohibent. 

k. etc. Postulatores nonnunquam poscunt, ut 
ante dapsos quinquapinta annos virtutes, aut mar- 
tyrium discutiantur. Hujusmodi petitioni minime 
annuitcongrcgatio rituum in causa S. Aloysu Gon- 
zaga, nec se annuere ppsse Urbanus VUl respondit 
Fcrdinando imperatori, el Eleonors imperatrid 
eandem canonixationem pctcntibus. Incausis tamcn 
Josaphat Polloccnsis, S. Frandsci Salesii, ct alio- 
rum, hsc dispcnsatio concessa est. Petilur a Ponti- 
fice : hic petitionis cxamen remittere consueveril ad 
congrcgationem ordinariam, qua annuente, et Pon- 
tifice confirmante, dispensatio inldligilur conceasa. 
Causs concessionis sunt insignia servi Dei mar— 
tyris, vd confessoris mcrita erga catboUcam rdigio- 
nem, accedentibus aUcujus regis, antistilum, et 
procernm nalionis supplicationibus ; spes particu— 
laris boni spiritudis , ac modicus annorum dcfectus 
a numero quinquagenario. 

7. NonnulliE antiqux canonizalioncs antc quin— 
quagesimum at> obitu scrvorum Dei annum peracls 
sunt, ut S. Pelri martyris ct aliornm. Ahs posi 



Digitized by Google 



SYXOPSIS UBIU SECUXDI. 



107 



daccntosimum , trecenlesimum , et quadringcntcsi- 
mum, ut SS. Joannis a Capistrano, Hyacinlbi, 
Bcnnonis , et aliomm. Inter canonizalionis requisita 
notabilem temporis lapsum enumcrant Fr. Sevcri- 
nus dc Cracovia in act. S. Hjacintbi (/. 3, c. 2, 
pag. 15'*), et Castcllinus (tract. de dilat. cano- 
niz. 55.). Urbanus VIII quinquaginUi annos slaluit, 
ciyus constitutionis rationcm reddit P. Philippus a 
Sb. Trininntc in vita vcn. Dominici a Jcsu Maria 
(/.7, c. 11). 

8. etc. Olim virtutcs thcologica?, et cardinales in 
distinctis congregalionibus cxpendi consucverant , 
idcoquc postulalorcs pctcbant, ut in una simul di- 
scutcrcnlur, quod quidcm pcrmissum fuit in causa 
S. Francisci Solani, ct aliorum. Nunc sine dispcnsa- 
tione in cadcm congregatiooe simul discuti possunt , 
cum dccrcla gencralia id non vctcnt. Nonnulli ali- 
quando suadebant, ut, suspcnso dubio de virtutibus, 
discnterentur miracula. Scd id ex ordine romano 
Jacobi card. Cajctani apud Mabillon. (Mut. Ital. 
to. 2) adversatur ordini judiciali barum causarum, 
ncc amplius bujusmodi suffragia rccipi possunt, ut 
colligilur ex causis B. Hyacintba? de Marescottk, et 
servas Dei Joanne Franciscae Frcmiot de Chantal. 
Iii causa vero scrvi Dci Francisci Caraccioli congrc- 
gatio particularis (18 Sept. 1736) , annuentc Ponli- 
(ice, permisit, ut in fine informationis dubii supcr 
virtutibus proponcrctur quodammodo bistorice du— 
biom de miraculis, ut suffragaturi dc virtutibus ju- 
dicium eflormare posscnt. In causa vcro servi Dei 
cardinalis dc Arclio, cum secrctarius sacrae congre- 
gationis summo Pontihci Bened. XIV rctulisset, 
suffragia consultorum eo collimasse, ut daretur 
facultas proponcndi dubium dc virtutibus cum stu- 
dio de miraculis, laudatus Pontifcx id peculiari de- 
creto ( 10 Apr. 1742) stricUus prohibuit. Itaque si 
vcl defectus probalionum, vcl actuum ambiguitas 
difficilcm reddat virtutum discussionem , non est 
suspendendum judicium stiper iisdem,ut examinen- 
tur miracula, quas quidem licet post mortcm patrata 
sint sanctitalis signa ; lamcn , quidquid alii scnse- 
rint, cx bisnon absolvitur bcalilicatio, ct canonizatio, 
nisi probenturvirttitesinspecic;quemadmodum nec 
cx virtutibus, nisi probcntur ctiam miracula. 

11. 12. Nonnunquam in discuticndis virlutibus, 
et martyrio in congrcgationibus antepra?paratOTia, 
ct pncparatoria aliqtiud insurgit dubitim, quo sus- 
prnso, impcditur progressus ad ultcriora, el consul- 
lores ha?rentes non audent fcrrc sufTragiura. Postu- 
latores instant,utdubium incongrcgatione ordinaria, 
cui cardinales soli interveniunt, expendatur. Porro, 
si dubium pendcat a cognitionc factorum, quas 
ignota sint consulloribus, pcrspccta autcm cardinali- 
bus, instantiae annuendum videtur, ut annuit Bene- 
dictus XIV in causis scrvorum Dci Joannis de Britto 



(2 Jul. 1741 ) , et Joanns Francisuc Frctniot de 
Chanta) (10 Sept. 1741) cum ipsc etiam congrcga- 
tioni ordinaria: interesse voluerit. 

13. 1<V. Junta dccrclum cjusdcm Ponliflcis 23 
Aprilis 1741 in causis anliquis proccdentibus pcr 
viam non culttis, probatis virtutibus, aut martyrio 
pcr solas probationcs subsidiarias, quatuor rcqui- 
runtur miracula , quae pcr tcsles de visu probata 
sint, ad bcalilicationcm formalem : duo veni p*>st 
indultam vcncrationem patrata ad canonizationcm 
obtincndam. CumincausaS. Petri Rcgalati quatuor 
miracula antc approbatas co modo virtutes appro- 
bata fuisscnt, laudatus Pontifex per aliud dccretum 
(2 Aug. 1741^ affirmavit causam banc non cssc 
primodccTeto comprebensam , adcoquc duo mira- 
cula post indultam vcnerationem patrata, pro cano* 
nizationc obtinenda sufficerc. 

15. Petunt intcrdum postulatores, ut dubiumde 
virtutibus, aut martyrio, vel miraculis, scmel pro- 

Pjsitum in congrcgalionc gencrali coram summo 
ontifice, iterum examinctur. Id admitti potest,si 
Pontifcx nullum edidissct rcsponsum : secus, si son- 
tentiam tulissct. Cctcrum dtibia non diu anlc discussa, 
si itenim proponenda sint, proponuntur in congre- 
gntione gencrali : quas diu ante discnssa fucrant pro- 
ponuntur in praparaloria , ct in gcnerali. Hare do 
dubiis, qua? in congregatione gcnerali expcndutitur, 
intelligenda sunl : quac in congrcgationc urdiuaria 
cxponuntur, ex ejusdcm permissionc itcrum cxami- 
nari possunt. 

16. Sanatio twHUatit processus, qni compilatus 
sit cxtra terminum in littcris remissorialibus , ct 
compulsorialibus statutum, vcl prorogatum, pctenda 
cst a congregatione ordinaria , quss ut plurimnm 
annuit, si Pontifici placuerit. Lt ita conccssa fuit 
sanatio in causis B. Salomes, S. Marin Magdalena) 
de Pazzis, et aliorum. 

17. Ex alibi dictis Clemcns XII vetuit, ne regu- 
lares notarii munus exerccrcnt in causis servorum 
Dei ejusdem ordinis, sub poena nullitatit. Si proccs- 
sus hoc modo anlc illud decrclum constxuctus rcpc- 
riatur, licet postulatoribus pcterc sanationem, ut 
contigit in causa servi Dei Pctri dc Urraca. 

18. Praecipuaadvaliditatem proccssuum spectan- 
tia adducta sunt. Moncnlur iterumpostulatures,utin 
conficicndis processibus ordinaria scrvari curcnt, 
qua; in proccssibus apostolicis obscrvari solent , cum 
in omnibus fere causis vix ad ulteriora procedatur , 
nisi ordinariiis processus cum apostolico in linea 
a?qualis probationis conjungatur. 

19. Demum cum in sacra congregatione dispu- 
tctur de validitate processuum, solcnt postulatores 
in quadam tabella indicare nomina tcslium, et rcli- 
qtm ad cosdem spcctantia, cujus exemplar alibi 
dabitur. 



FINIS LIBRI SECUNDI. 



Digitized by Google 



LIBER III. 



CAPUT I. 

De testibus de auditu in eausis antiavis beatifi— 
cationis , et canonixationu. 

1. 2. Testes de visu , sive de virlutibus, sive dc 
miraculis agatur , caeteris potiores esse senliunl In- 
Doccnlius (tn cap. Cum causam 37 , de test.) ct 
alii communiter : ocuiorum enim testificalio physi- 
cam parit testibos evidenliam , judicibus vero sum- 
mam moralem, qua major de sanclitatc habcri ne— 
quit. 

' 3. etc. Testibus de anditu probari suflicicnter 
virlutes, et miracula in causis, post muitos annos ab 
obitu servorum Dei introductis, affirmat Conlelorus 
(decanonix SS. c. 14,n.7ef 8) cum pluribus, ct 
buic sentcnliae adhxscrunt auditorcs rotaein pluribus 
relationibus. Porro antiquitatcro , ad bos testes ad- 
mittcndos necessariam , alii in lapsu ccntum anno- 
rom, alii inscptuaginta, iidemauditores in sexagiuta 
constituerunt, probavitque duobus dccrctis (19 Jan. 
ct 4 Maji 1630) congrcgatio rituum. 

6. etc. Eadcm sentenlia validis innititur fun- 
damentis. Nam in bis causis proceditur de booo , et 
aequo, acprobatio plcna, non vcro plenissima requi- 
ritur. Acccdil necessilas, quae deficicnlibus tcstibus 
devisu, ad alios dc auditu admiltendos impcllit, 
quos proptcrea intcr ccrtissima documenta rcccnsuit 
. card. Bcllarminus in suo sulTragio pro canonizatione 
S. Raymundi , sulTragatur disposilio juris in cap. 
Licet de tesL quod caput etsi nonnulli ad solum 
in eo cxpressum coarctcnt , ad omnes tamcn causas , 
in quibus testes de visu desidcranlur, extendit vc- 
rior sententia Joannis Andrcae (tn idem c. n. 3) , 
Fclini (ibid. n. 1), ctaliorum. Sane ex cap. Prate- 
rea detest. et exjure civili tn /. Si arbiter ff. de 
prob.etin l. /n summa ff. de aqua pluvia arcen. 
testes de auditu in aliis casibus admitluntur. Cano- 
nes vcro jus civilc non respuunt. 

9. etc. His favent exempla a primis mediis , et 
ultimis temporibns desumpta. S. Eucherius apud 
Ruinart (tn act. Martyr. q. 241) commendat mar- 
tyrium S. Mauritii, etsociorum Thebaeorum, quod 
ab aliis audivcrunt. Idcm facitS. Paulinus de niar- 
tyrio S. Genesii apud cundcm (q. 473). S. Grego- 
rins Magnus (tom. 2, oper. /.11, regist. ep. colum. 
1157) Augustino Anglorum cpiscopo rcspondit, 
non essc colendum quendaro asscrtum martyrcm, 
•i nullus ejus passioncm ab aliis acceptam tcstarctur. 
Subsecutis tcmporibus Stanislaus Cracoviensis cpU 
fropus, Conradus Placcnlinu;. , alii<juc opud Bol- 



landianos (ad 7 Maji et to. 3, Feb. p. lCOj , et 
Caslillum (m hist. S. Dom.par. 1,7. % c. C3j inlcr 
sanctos, vcl beatosrelatisunt, probalis virlutibus per 
tcstcs dc auditu. Eudem modo cipcdit» sunt causae 
canuniz. SS. Hyacinthi, Raymundi , ct aliorum. Ex 
quibus omnibus admittendi videntur in causis an- 
tiquis tcsles dc auditu , quibus si unus dc visu ad— 
dalur,ptcna consurgit probatio, pr.Tcipuc si tcstcs dc 
auditu asscranl, se quod rcfcrunt , audivisse ab iis, 
qui viderunt, ul in pluribus rclalionibus docucrunt 
audiloresrolae, aliiquc. 

CAPUT II. 

De testibus singularibus in causis beatificationis , 
et canonizationis. 

1 Hi tcsles atii dicuntur singularcs singularitate 
obttativa, cx quibus dictum unius ubstat dicto al- 
terius et bis nulla habenda est fides. Alii singularcs 
singularitate adminiculativa , vel eumulativa, qui 
unius actus continui parlcs singulariter ostendunl. 
Alii singularitatc diversificativa, qui scilicet vclactus 
divcrsos intcr se non repugnantcs cidem adstruunt , 
vcl actus diversos , ad unum aliquid gcncralc detcr- 
minatum rclatos, testantur. 

2. ctc. Testcs singularcs singularilatc adminicu~ 
lativa, vcl diversificatita sccundo modo , admitlunt 
communitcr scriptorcs, el u>li(decis. 338, n. 4 coram 
Celso, decis. 311 , n. 8, par. 1 , rec. ct alibi) ad 
probandam in civilibus rem generalcm, vcl qune ex 
actibus successivis coalescit. Eosdcm admitlunt in 
criminalibus Caccialupus (in I. Admonendi col. 39, 
versic. Patet igitur ff. de jurejur.), et alii ad pro- 
bandum habilum viliosum, ct usum dclinqucndi. 
Snne , quidquid senscrit Polydorus Ripa (observ. 
204) satis probatur species, si duo tcstes singulares 
duus aclus individuos probenl. Plura dc his scribit 
Sotisa (tractde aphor. inquis.), addcns majorcm fi- 
dcm prastandam cssc multis testibus singularibus , 
in candcm spccicm convcnientibus, quam duobus 
contcstibus , priccipuc in delictis occuilis. SulTraga- 
tur constitutio 83 b. Pii V dc conGdcntia beneficiali 
(Butt. tom. 2), ct constitulio 34 Gregorii XV dc 
crimine sollicitationis (Bullar. Rom. to. 4). 

6. 7. ln hanc scntcntiam abierunt auditorcs rotao 
in relat. caus. SS. Thomaj dc Villanova , Calbarina; 
de Ricciis, et aliorum , asscrentcs, probatas cssc vir- 
tutcs cx tcstibus singnlaribns, quorum unus dc uno, 
alii de aliis cjusdcm virlulis aclibus dcposuerint. 
Idcm docucrunt dc dono propheti.-c in rclat. caus. 



Digitized by Google 



SYIVOPSIS LffiRl TERTII. 



100 



S. Ludorici Bcrtrandi , ct B. Josaphat Pollocensis. 
Concordat Ccparius iti direct. canoniz. SS. (jpar. 2, 

e. 7). 

8. Qnod spcctat ad miraeula. Vincentius tn eap. 
Venrrahili de tett. apud Malvctium {de canoniz. 
SS. inter. tract. mag.) et alios , opinatus est, otnnia 
omnino pcr lestcs concordes csse comprobanda. At 
opinioncm hanc inter alios late refcllit Conlelorius 
( de canonis. SS. c. 18, n. 10) , ab eaquc semper re- 
cesscrunt auditores rots in stiis relationibus , quin 
immo in relat. caus. S. Francisci de Paula, Itay- 
mundi , Didaci, et rUacinthi asscrucrunt , miracula 
suflicienlcr probari pbr tcstes singulares, etiam si 
unus dc uno , alius de alio miraculo deponat, quam- 
vis congrcgalio rituum incausaS. Didaci hujusmodi 
probationem rejecerit. 

CAPUT IIL 

De tenientia eongregationis sacrorum ritmtm, et 
prasenti Sedis Apostolieas praxi, quoad testes de 
auditu in causis beatificaUonis, et eanonixationis 
super examine virtutum, aut miracubrum in 

specte. 

1. etc. Probationes in cansis bcatificationis ct ca- 
nonizationts esse dcberc rqualis ponderis, ac in cao- 
sis criminalibus asserunt Scacchus (de not. et sign. 
sancL sect. 11, c. 5), Matta (de eanonis. SS. p. 4, 
c 1, n. 10 c/*c^.),etaliicontraContdorum ciu qui- 
bus adhascrunt scniores cardinalcs, ct consullores 
congrcgalionis rituum. Quare sicut in causis crimi— 
nalibus adhibcndi sunt testcs de risu proprio, si aga- 
tur dc rc, qux caditsub scnsum risus, rel de auditu 
proprio, si rcs cadat sub sensnm auditus, nec sutiicit 
unus tcslis de visu cum aliis dc auditu : ita in causis 
bcalificatiflnU, proccdentibus pcr viam non cultus, 
codcm modo rirtutcs, ct martyrium in spccic probari 
dcbcnt. Vcrumtamen in causa criminali homicidii, 
ut plurimum, non infligitur pcena ordinaria, nisi 
judcx , vel ejus curia corpus dclicti inspcxcrit; at in 
causis martyrum tcslcs dc visu mortcm illatam salis 
comprobanL 

4. ctc. His non obstat , qood in his causis proce- 
dattir cx bono, ct aiquo, nullique infcratur prwjudi- 
cium. Nam tn cap. Ycnerabili, de test. statutum cst, 
ut supcr rila, ct miraculis cxaminentur testes 
axjuali, immo majori dUigcntia, quam quae in rcci— 
picndis testibus adhiberi solct , el rotae auditorcs in 
relat. S. Andrese Corsini adnotarunt, in his agi dc 
pracjudicio Ecclcsi«. Nec urget, qood , deficiontibus 
tcstibus de risu, dc jurcadmiltantur, saltcm in factis 
antiquis, tcstes deauditu : ha*c enim juris regula non 
congruit judicio criminali, mulloque minus causis 
non ncccssario dcfinicndis,uti suntcausrc beatiiica— 
tion is , et canonizationis. Quod si dicatur , hodie in 
proccssibus apostolicis cxaminari testcs de auditu 
super rirtutibiis, ct martyrio, cliamsi causs proce— 
dant pcr viam non ciillus; ilcrum subditur : eri- 



dcntcs probaliones in his cssc nccessarias, nequesui- 
ficerc pnesumptivas. Non tamen absotutc rcjiciendi 
sunt testes de audilu , quia aut adminiculi vim ha- 
berepossunt, auteliam sufliciunt, quando aUquid 
per testes de visu probari nequit. In causa S. Joan- 
nis Francisci Rcgu congregatio riluum cx pluribus 
circumstantiis censuit, satis probatam esse pcr testcs 
de auditu sanctitatem mortis, cum causa in aliis ar- 
ticulisinstructa esset testibus de risu, et u, qui mor- 
tcm spectaverant , ante processum obiissent. Qua- 
propter, si aUqui actus probcnlur per testes dc 
auditu, quibus alii de pubUca voce, et fama concor- 
dent; nonnulla rero solum per lcstesde auditu pro- 
bari possint, eo quod testes de risu preemortui sint , 
causa non est derelinquenda ; neque prsdicta insu- 
perabilcm oppositionem suppeditabunt. 

7. 8. In causis antiquis procedentibus, per riam 
casus excepti rirtutcs, aut martyrium in specie a 
testibus de auditu ab iis , qui viderunt, vel audive- 
runt, comprobanda sunt, uti coUigitur cx causis 
SS. Catharinse de Bononia, Joannis Ncpomuceni, 
et aUorum. Anteferendi tamen sunt testes dc visu, si 
inreniri possint , ut contigit in causis S. Stanislai 
Kostkas, et B. Seraphini dc Asculo. Idem asseren- 
dum ridetur , si declarato casu exceplo ex indullis 
apostolicis paulo post obitum servi Dei , testes de 
visu babcri posscnt. Quod non facilc eveniet , cum 
Sedcs Apostolica cultum publicum hodie non indul- 
geat, nisi longe post obitum scrvi Dci, et posl ap- 
probatas rirtutes, rcl cultum immcmorabilem. 

9. etc. Nonnullc cause post decrcta Urbani VIII 
introducUe sunt, in quubus non prscessit declaralio 
casus excepti, ct in quibus processus super virtutibus 
et martyrio in specie compilati fuerunt, sinc tcstibus 
de risu, sed solum teslibus de auditu, prxscrtim ab 
iis , qui viderunt. Hujusmodi sunt causae B. Hicro- 
nymi jEmiliani, et Ignatii Azercdi, acsociortim, 
quibus omnibus exhUjeri ccepit publicus cnltus, qui 
sublatus tamen fuit, supervenicntibus Urbani de- 
cretis^dcoque corum causje viam non cultusingrrssae 
sunt : sacra congregatio tamen (18 April. 1693 
et 8 Apr. 1704) asscruit, habendam csse rationem 
pracedcntis cultus, et antiquitatis. His accensenlur 
cansc serrarum Dei Agnetts a Jesu, et Joannas 
Franciscc Frcmiot deChantal, in quibus, fatentibus 
postulatoribus, non adcsse testes de visu, eadcm con- 
gregatio annuit signalura? commissionis. 

13. Contcndunt postulatores, virtutes, et marty- 
rium in specie in hujusmodi causis probari posse 
pcr tcstcs de audilu , eo qttod defectus testium dc 
visu ipsis non sit impotandus, cum prsvidcrc ne- 
quirerint rcmotionem cultus intruducti : vcl quia 
congregatio rcspondens , habendam csse in discus- 
sione causae rationem prscedcntis cultus, ct antiqui- 
tatis , satis ostendit , se a testibus de auditu non ah- 
borrere : immo postulatoribus defectum testium de 
risufatenlibus, annuit signatura; commissionis, idco- 
que expedit» fuerunt litlera* remissorialee , ut conli- 
ccrentur processus apostolici. 



Digitized by Google 



110 



DE BF.ATIFICATIONE ET CANONIZATIOXE. 



14. Expedit sane , ut qtiid agcndum sil , sacra 
congregatio respondcat. Iriterim asscrendum vidc- 
tur , in postcrum excludcndas esse probationes ex 
tcslibus dc auditu in causis procedentibus per viam 
non cultus, admittendas tamen in causis antiquis , ct 
pcr viam casus cxcepti : non essc in causis non cul- 
tus signandas commissiones , nisi sallem in processu 
ordinario adsint tcstcs de visu ; in causis. tamen in- 
troductis, ct in quibus Pontifex , aut congregatio 
dixit habendam esse rationcm praeccdcnus cultus, ct 
antiquitatis, consultorescaeterosquc sufTragaluros, iis 
ponderatis, propitium, juxta conscicntiam, fcrre possc 
suffrapium, uti rcspondit congrcgatio ordinaria (18 
Apr. 1693) in causa B. Hicronymi .Emiliani : et 
hoc ctiam in causis valere, in qnibns congregatio, 
licet deticcrent testes de visu, annuit tamcn signa- 
ttirrc commissionis, ideoqne confectus fuit proccssus 
apostolicus super virtutibus, aut martyrio in spccie, 
dummodo in boc, et in praeccdcnti casu in ordinario 
proccssu smt testes dc auditu ab iis, qui vidcrunt. 

15. Fundatur hec opinio in causis SS. Bonavcn- 
tnrae, Hyacinthi, et aliorum , quae ob anliquitatem 
cxpeditae fucrunt, probatis virtulibus pcr solos tcstes 
de auditu. Neque tamen proinde per tcstes duntaxat 
de auditu expediri causas dici poterint , nam roira- 
cula per alios testes de visu probanda remanent. 
Itcm nulla lex probibct, ne virtutes, aut miracula in 
specic asscrantur a testibus de auditu, immo cx his 
dcclaratum fuit martyrium Gorcomiensiuro. 

16. Hoc exemplo usi sunt prefati postulatores , 
scd Benedictus XIV tunc Hdei promotor rcponcbat, 
causam roartyrum Gorcomiensium processisse per 
viam casus excepti. At vere sic se res habuit, eornm 
reliquiae publicae veneralioni auctorilatedumtaxat 
cpiscopaliexposita» fucrant, et tolerari id posse, immo 
in eorumcausa ostensum fuissc casumexceptum,ccn- 
suit congregatio rituum (13 Novemb. 1621 et 3 
Jul. 164«), sed ejus decretum Innocentius X(13 JuL 
1649) non approbavit. 

17. etc. Post baec alius fidei promotor super dubio 
virtutum servae Dei Joannae Franciscae Fremiot de 
Chantal animadvertit , nullum conslitucndum esse 
momentum in commissionc signala , cum tcstcs dc 
visu causs deessent. Immerilo tamcn , cum commis- 
sio signata prodesse possit, ut in similibus causis 
testes de auditu ab iis, qui viderunt , admittantur 
una cum historicis contemporaneis. Postulatores ti- 
menles, ne defectus testium de visu rctardarct favo- 
rabilem resolutionem virtuturo ejusdem servac Dei, 
quas in congregationc proponcrc mcditabantur, pc- 
ticrunt a sumroo Ponlifice, ut cogcrclur particularis 
con^rcgatio, quae pcrpcnderet , an causa ultcriurcm 
progressum habere posset. Rursum dcinde institue- 
runl, ut istc articulus in congrcgalionc ordinaria 
expcnderetur; his omnibus Ponlifex annuit. Porro 
postnlatores usi sunt attestationibus SS. Francisci 
Salcsii, et Vincentii a Panlo, ac quorundam testium, 
qui in causa cjusdcm S. Francisci virtules servae Dei 
narravcrant , addiilcrunt tcslcs dc audilu a vidcnli- 



bus , et historias dc vita cjusdcm servaj Dci. Oppo- 
suitpromotor fidei defectum tcstium dc visu, allatas- 
quc probationes esse extrajudiciales. At congregalio 
ordinaria reputans, testcs dc visu desiderari citra 
postulatorum culpam, neqne proinde cx hoc defeclu 
omissam fuisse inlroductionem causae , et prxtcrca 
ex allatis documcntis validissimum desumi admini- 
culum pro lcstibusde auditu, ccnsuit ( 16 Feb. 1737), 
procedendum esse ad ulteriora. Hoc ostendit, quid 
in simiiibus agendum sit. 

23. Approbataj pariter fuemnt virtules B. Hie- 
ronymi A,railiani ( 25 Aug. 1737 ), licct testes de 
visu decsscnt : cum scilicet salra congregatio, et 
summus Pontifcx antca rcscripsissent cultum eidcm 
exhibitum, ctsi postea sublatum, csse attcndendum : 
sed monumcnta ctiam contcmporanea, et testcs de 
auditu a videntibus suflragabantur. 

24. etc. In causa scrvi Dei Francisci Caraccioli, 
quac pcr viam non cultus proccdebat, consultores, et 
cardinalcs approbarunt virtutes, ctsi per testes dun- 
taxat de auditu probatas : et Bcnedictus XIV (23 
Apr. 1741) ad ultcriora deveniri posse dcclaravit. 
Per generale subindc dccrclum (23 Apr. 1741) con> 
finnavit praxim admittendi probationcs subsidiarias 
pcr tcstcs de auditu stipcr dubio virtutum, aut mar- 
tyrii in causis procedcutibus per viam cultus imme- 
morabilis, aut casus cxcepti, immo ctiam in causis 
non cultus, si absquc postulatorum culpa tcstcs de 
visu dcsiderentur, et subsidiariae probationcs effi- 
ciant certas moraliter virtutcs, aut martyrium. Sta— 
tuit preterea, ut in causis per viam cultus iramemo- 
rabilis, aut indultis apostolicis quatuor ostendanlur 
miracula pro impelranda canonizatjone; in causis 
vcro non cullus si probate fucrint virtutcs, aut mar- 
tyrium per testesdc visu,duo miracula sufliciant pro 
bcatificatione, et duo pro canonizalione; al si pro- 
bntaj fucrint pcr tesles de auditu, quatuor pro beali- 
ficatione, duo pro canonizatione aflcranlur : addit 
ct iam miracula pcr testes de v isu sem pcr probanda cssc. 
In causa servorum Dci Ignalii Azevcdi, et sociorum, 
qua pariter viam non cultus tenet , dcclaravit ( 21 
•!>>/>««i»6rul742), martyrium, cLsi subsidiariis solum 
probationibus nilerctur, ita probari , ut ad ulteriora 
procedi posset, attendis causas anliquitate, ct publico 
cultu cisdcro exbibito ab eorum ubitu usque ad tem- 
pora Urbani VIII, qux duo atlcndcnda esse Clc- 
mens XI jam antea (8 April. 1704) rcscripseral. 

• 

CAPCT IV. 

Dc sententia eongregationu taerorum rituum, et 
de prtesenti Sedis Apostolica praxi quoad trstcs 
de auditu, cum agitur de miraculis;, et quoad 
testes singulares , quando agitur de virtutibus, 
aut de miraculis in causis beatifUationis , et ca- 
nozationis. 

1. etc Necessaria esse miracula per tcstes ocnlatos 
probata pro obtincnda canonizalionc , respondil Ur- 



Digitized by Google 



8YN01S1S UBRl TERTII. 



111 



banus II Benedicto abbali , petcnti canonizationctn 
B. Gurlocsii, apud Christianura Lupum (m Cme. 
provmc. et gener. tom. 3,pag. 509 antiq. edit.),tl 
alios. Concordat usus sacra congrcgationis, qua; ad 
probanda rniracula tcstcs oculatos scmper cxigit , et 
nunquam tcstcs de auditu admittit, teste de LaUrza 
(m3 /. sent. tom. 4, disp. 20, art. 25, § 4, mm. 1 1 19 
etseqq.) olim ejusdem congrcgationis consultorc, ct 
cardinali. Pluribus bsc confirmat Mallbacuccius tn 
pract. theohgo. ean. ad beatif. et eanoniz. (tit. 3, 
c. 5, § 1, n. 19). Ipsiquc postulatores nonnunquam 
fassi sunt, latam esse legem de purgandis pcr tcstes 
oculatos miraculisin causis tam per viam non cultus, 
quam per viam casus cxcepti procedentibus. 

4. 5. In causis , quae per viam non cultus proce— 
dunt,miracula perpenduntur facta ante bcatibcatio- 
nem, sed pro canonizatione obtinenda, dUcutiuntur, 
qua; post beatilicationempatrata suut. In causis vero 
per viam casus excepti, examinantur, qua? indultam 
vcnerationem secuta sunt. Unumquodqnc miraculo- 
rum probandum esse per testes oculatos concordes , 
nec sufficerc probationem testiumsingularium, idcst, 
si unus de uno, alius de alio miraculo deponat, sen- 
tiunt Antonius a Butrio ( fn eap. Cum oporteat sub 
n. 29 de aeeus. ), Felinus ( tn eap. Lieet ex quodam 
sub. n. 2 de test. et altett.), aliique scriptores com— 
muniter. Idque etiam agatur de miraculis pro cano- 
nizatione obtinenda allutis. Favet praxis congrega— 
tionis rituum, quae probationem miraculorum a 
tcstibus singularibus provcnientem scmper respuit. 
Miracub igilur per bos testes probata ornatui causac, 
non judicio deservire poterunC ut indicant auditorcs 
rota* in prima reiatione mirnculorum S. Teresi». 

6. 7. Virtutum quoque actus per eosdcm testes 
concordes probandi sunt , nec satis probant testcs 
aingulares, ctiam singularitate adminiculativa. Causec 
enim beatificationis, et canonizalionis , quoad pro- 
bationcs, squiparanturcriminalibus,in quibustestcs 
singulares semiplene duntaxat probant , ut cxpli- 
cant Raynaldus (m suppl. oper. erim. suppl. 7 ad 
c. 32 dub.), card. Albitius(rf« ineost. in Fid. e. 
15, n. 8 et seqq.), aliique. Accedit praxissacrscon- 
grcgationis : aliquando cnim opponente fidei pro— 
motore, virtutes, aut marlyrium probari per testcs 
sidgularcs, postulatores elenchum testium eosdem 
virtntis actus contestantium describere coacti sunt ; 
probalio vcro testium singularium adminicuio tan- 
tum fuit. 

8. etc. His positis, relationes auditorum rotas, 
qun adversari videntur, explicari possunt de testibus 
singularibus circa actus determinatae virtutis, cujus 
alii actus a testibus concordibus perspicui iiant. 
Quoad relationes admittentes miracula a testibus 
singularibusprobata, notandum est primo, in iis 
fere semper miracula inveniri a testibus convenien- 
tibus probata : secundo, non prodesse, si quid in 
relalionibus rotalibus adstruatur, et a Pontifice con- 
firmatum sit. Enim vero in causis SS. Caroli, Elisa- 
bethae, ct aliorum,rotimiracula quaedam, et virtutes 



approbaverat, quorum tamen nonnulla sacra con- 
grrgatio rcspuit, alia practermisit, qua:dam autem a 
rota omissa postca apprubaviU 

CAPUT V. 

De numero testiumm causis beatificatU>nis y et co- 
t) o ^ i o o t\ i j i ^ d^j yy\ m 

1. etc. Duobus , vcl tribus teslibus concordibus 
de proprio consensu exponcntibus, non uno tanlum 
teste, aliquid sufficicnter probari, indicant sacrae 
Iitterac Deuteron. 17 et alibi. Convcniunt jura cccle- 
siastica, et saccularia. Alcxander III incap. Relatum, 
vahda statuit teslamenta ad pias causas condita co- 
ram duobus testibus. /n cap. cum esses valida quo- 
que esse voluit, quae non essent ad pias causas, si 
curam parocho, ct duobus testibus facta sint. /n cap. 
Veniens 1 de test. cdicit , ne unius testimonio quis- 
quam condemnetur. Similia habentur m /. jurisju— 
randi, C. de test. ct alibi. Sed cum in quibusdam 
causis plures, quam duo testes requirantur, ut indi- 
cat idem Alexander m cap. Licet 1 de test. et cum 
nonnulli causarum articuli , immo fortasse quaedam 
causce unius duntaxat tcstimonio absolvi possint, 
videndum est , an praedicta subsislant et causis bca- 
lificationis, et canonizationis conveniant. 

4. etc. Canones Prasul , et Nullam 2 quast. 5 
ingentem testium numerum exigunt ad damnandum 
prxsulem, vel cardinalem. In synodo Sinuessana 
sepluaginta duo adhibiti sunt in causa Marcellini 
papae. Concilium Troslejanum (eap. 9, to 0,par. 1 
eotteet. Uard. eol 531) septem,aut plures testes re- 
quirit in accusatione presbylerorum. Ccntum adhi— 
beri voluit Clemens IV (m epist. 326) in causa 
episcopi Tolosani. Hos tamen canoncs 2 quast. 5 
cxplicari posse dc tcstibus vitae non probatac, qui 
accusentpraesules, monet Gratianus (tom. 4, discept. 
738). Synodum Sinuessanam commcntiliam esse, 
ostendit card. Norisius ( m hist. Donat. par. 1 , op. 
tom. 4, col. 128 et seq.). Pracceptum veteris legis dc 
duobus, vel tribus testibus cratjudiciale,quod morte 
Cbristi desiit, nec amplius obligat, nisi a potestatem 
babente instauretur. Quod spectat ad decretalcs 
Alexandri III, eap. Relatum respicitduntaxattesta- 
menta ad pias causas , adeoque non cflicit , ut omne 
ncgotium ccclesiasticum duobus, vcl tribus testibus 
absolvi possit, et debeat. Quod neque evincit aliud 
cap. eum esses. Nam etsi apud Fagnanum ( m idem 
e. n. 68, et m cap. Relatum n. 4), et alios, compre- 
hendat quscunque testamenta ubique condita : ta- 
mcn praeter alia, quac notat Covarruvias (to. 1 op. 
m cap. Cum esses 10 sub. n. 2), Alexander illam 
legem lulit pro suis dumtaxat in utroquc foro sub- 
ditis, adeoque voluit , ut in terris Romanae Ecclcsiae 
subjectis canonum consuctudo obscrvaretur. Quarc 
nunc non solum in locis Romano Ponlifici non sub- 
jectis, sed etiam in Urbc, cjusque districto septem 
testes , ut jus civile statuit , rcquirantur ad validita- 



Digitized by Google 



112 



DE BF.ATIF1CATI0NE ET CANONIZATIONE. 



tcm lestamenti, quod ad pias causas non sit factum. 

9. Hinc colligilur, nullamquc adbuclatam csse 
Icgcm, utunum quodque negotium duobus tcstibus 
absolvi possit, et debcat, cum in quibusdam casibus 
amplior numcrus requiratur, in aliis in jureexpressis 
unicus tcslis sufficial. Regula ergo est, ne unius 
lcstimonio negotium expedialur; quae tamen reguln 
plurcs palitur limitationes apud Spccul. (m tit. de 
tctt. n. 3), Farinac. (de tett. quatt. 63, num. 26) 
et alios. 

10. 11. Quod speclal ad canoniiationis causas, 
Castell. (de can. SS. q. 7, nu. 105), Contelor. 
(tract. cod. c. 18, nu. 3) et abi ad eas extcndunt 
rcgulam dc legitima , et sufficienti duorum testium 
probalione. Actus itaque virtutis, etnurtyrium duo- 
bus testibus de visu, vel de proprio auditu, si res 
pcrtincat ad sensum auditus, dummodo sint conte- 
stes, sufficicnter probantur. Idcm diceudgmde mi- 
racuUs, si duo testes utrumque extrcmum, e. g. 
mortem , et resuscitalionem prubent , ut a>serueruot 
auditorcs rota? in relat. SS. Francisci Xavcrii , et 
Franciscae Romanaa. Nec sufficit, quod unus testis 
de uno, alius de allero extremo teslimonium reddat, 
u t bene innuit card. dc Laurtea (ut 3 tent. to. 4, 
tfup.20, art. 25, de mtr.§ 2,n. 1079 et teq.), 
cum slatus prior idem non sit neque per unionem 
ncquc per aggregationem com posteriori. Quod si 
duo tcstes concordcs primum extremum asserant, et 
duo sccundum , satis probant miraculum secundi , 
non tcrtii gcncris. 

12. ctc. His opponere consueverunt fidci promo- 
tores , non satis constarc de miraculis , ct raartyrio , 
nisi alii testcs, saltem de audilu addantur. Hccc 
opposilio difficulter excitari potist in dubio virtu— 
tum, nisi postulatorcs vim magnam in aliquo spe- 
ciaU actu constituant. Mattbaeuccius igitur (tit. k, 
c. 2, n. 9) tutius esse ait, si dc martyrio alii testcs 
addantur, vel saltem ralio reddalur , cur alii dcside- 
rentur. Card. de Lauraea (loc. cit. num. 108.3) id 
ipsum docct de miraculis, dum in judicio bealifica- 
tionis, etcauonizationis probanda assumuntur: addit 
hanc csse praxim congrcgationis rituum, cui favet 
doclrina D. Thomae (2, 2, q. 70 , art. 2). Sane in 
causa S. Stanislai Kostkae Clemens XI quoddam 
miraculum non approbavit, nisi poslquam postula- 
res demonstranint , cur non abi prxter duos testes, 
supcrco examinari potuerint. 

15. Inquirendum superest, an aliqua unius tcsfi- 
monio probari possint. Nonnunquam exarainantur 
miracula sanationum, in quibus sanali referunt Dci 
servum, vcl beatum sibi apparuisse, ct hax apparitio 
dicto tantum illius,cui facla est, probari potesL Sitpc 
congrcgatio riluum baec miracula approbavit, nulla 
apparitionis facta mentionc, ita ut inducta videalur 
praxis praetermittendi in hi« cveotibus apparilionis : 
scd de bis probandis alibi disscrelur. 

16. ctc. Neccssc est insuper, ut miraculum pro- 
bclur patratum interccssionc servi Dei , de cujus 
bcalificationc, aut canonizalionc agilur. Cumquc 



intercessio, tcste Castcllano (de Can. SS. q. 7), pro- 
bctur pcr invocationcm , quaerilur quo modo haec 
oslcndi possit. Invocatio ficri potest, vel ab eo, qui 
sanilatcm rccipit, ut a lcproso Matth. 8, vel ab alio 

5ro acgrotante, qualis fuil invocatio reguli pro Glio 
oa».*,et aliorum alibi. Quomodocumque fiat, solo 
testimonio invocantis comprobatur, ut ostcndunt 
card. de Lauraea (ciL ditp. 20, art. 25, § 3, num. 
1 109),et Matthaeuccius (cit. oper. tit. 3, e.k,nu. 
18). Si invocans morialur, antequam fiat proccssus 
supcr miraculis, invocatio oslendenda cst per duos 
testcs concordcs,asscrentcs,se audivissc invocantem, 
cum invocarct, vcleundemdeinvocationc lestantcm. 
Testibus deficientibus probari potesl ex votiva ta— 
bdla,delata ab invocante ad allare beati,autexalia 
voti solutione. In rclat. causa> S. Caroli Borrom. 
infans propriam invocationcm testatus dicitur, sed 
duo testes addiU sunt, qui cundem invocantcm au- 
diverunt. In relaL causae B. Hieronymi iEmiliani 
approbatur ejus invocatio ex diclis testium , et ex 
anliqua tabella, ad alUre B. Virginis , quam invo- 
caverat, appeusa, et manu ejusdem inscripU. 

CAPUTVL 
De quaUtate tettium in cautit beatificationU , et 

canoniztitionis adhtbcndorum. 

1. 2. Non solum tcstes plurimi , sed fide etiam 
omnino digni in univcrsobcatit]caUonis,etcanoniza- 
tionis judicio cxcipicndi sunt, ne haereUci iUud irri- 
dcant. Quapropter ne dum judices remissoriak-s 
cpislolam sacrae congregationi scribere dcbcnt dc 
fidc lestibus habenda, sed etiam promotoris fidei, 
consullorum , et cardinalium diUgenda praecipue in 
boc vcrsari debet. Testcs vero, qui in aliis causis 
repelli solent, multo magis ab his sunt repellendi. 

3. S. Tbomas (2, 2, q. 70, art. 3) iniirmum vo- 
cat puerorum tcsUmonium : magni autem fecil Se— 
ncca (controv. L 7, declamat.). Vorum minor qua- 
tuordccim annis in his causis testcm agere nequit. 
AdulUs tesUmouium de his,quae in pupillari aelatc, 
si ejus intelUgenliam non cxccdant, vidit, admittcn- 
dum erit lamquam adminiculum , uU coUigitur ex 
relat. causac S. Raymundi. 

4. elc. Feminaeincriminalibustcstimonium ferrc 
nequeunt ex cap. Quoniam, et ahbi, adeoque a cau- 
sis bcatificalionis, ct canonizationis repcllit Castcl— 
Unus (de dilat. canonix. pag. 106). Nihilominus 
cum jus civilc ( /. Ex eo fjf. de tett. et l. Qui le- 
ttamento§Mulier, ff.de tettam.) etcanonicum (Can. 
Exeo 15,o.3) saepcadmittal feminae tcsUmonium, 
proinde cxcludcndum non cst a causis sanctorum,si 
tamcn sit honesta mulier, nullamque, praeter sexus , 
paUatur exceptionem, ct si dc facto , sensuque pro— 
prio dcponat, sitquc firmi judicii, ac sufficientis 
cognitionis , uti docent Matta (de can. SS.par. k, 
c. 17, n. 12), Ccparius (direct. canon.par. 2, c. 7) 
et alii, ct mcrito.Si enim fcmina invocato Dei serro, 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI TERTJI. 



113 



hujus interccssione , sanitatcm obtinuerit : si cjus 
martyrio adfucrit, si multos christianaj caritatis 
octus ab co expertasit,curdchistestimonium dicere 
ncqueat, praxipuc si dictis virorum conformctur, 
quod ctiam in criminahbusadmittit Farinaccius (de 
test. q. 59, n«. 26 et seq). Itaque de puro facto, 
ejusque circumstantiis testimonium mulieris non 
vidctur rejicicndum. 

8. Paupcrtas fidcm tcsti non adimit, ideoque 
pauperum tcstimonium, si sint bonestas vitae, admit- 
tunt Rosa (in addit adtraet. de exec. lit. Apoitol. 
n. 125 et seq.). Matthaeuccius (tit. 5, c. 2, n. 17) , 
ct alii. Si pauper spc lucri de miraculis teslimonium 
ferat, animadversionibus promotoris fidei , elcxa- 
mine congregalionis frausdctegctur. Prxlerea unico 
tcsti non dcferetur, sed plures requiruntur, medi- 
cusquc ul plurimum examini stibjicitur. 

9. 10. Succcdunt , qui aflcctionc aJiqua in Dci 
• servos feruntur.de quibus Rocca (de can. SS. e.G), 

et Paris dc Crassis (m diar. MSS.). Postulator ita- 
que, advocalus, ct procurator causa; bealificationis, 
et caooniiationis in tcstes non sunt admiltcndi , uti 
desumitur ex decretocongrcgationisrituum in causa 
B. Bcrnardini de Feltro.Si, dimisso oflicio, exami- 
nentur , adminiculum suppeditare potuerunL 

11. Miraculose sanatus ad sanitatem oblcntam, 
ejusquc circumstantias attcstandas admittitur, adco 
ut miraculum satis probcturJuxlarelat.S. Francisci 
Xaverii, ct aliorum, si testiroonium sanati alius 
testis comprobet : id tamen in iis casibus, in quibus 
alii testes examinari nequivcrinl,utcontigitin causa 
S.Stanislai. Ncc obstat sanati aflectio erga Dei ser— 
vura,vel bcatum propter acceptum beneficium, cum 
prasumi nequeat, testes ex solo pis mentis aflcctu 
rem, prout est, non csse rclaturos. 

12. Consanguinci, et aflines ejus, qui sanalionem 
oblinuit , de miracuJosa sanalione tcslimonium red- 
dcrc possunt. Judaei sane de modo, quo cakus natus 
a Christo ilhiminatus est,testimoniumparentum ex- 
quisierunt Joan. 9 ct in criminalibus consanguinei, 
et affines ad detegendam rci innocentiam aliquando 
non repellontur a testimonio fercndo. SS. Laurentii 
Justiniani , et Francisci Salesii vitas nepotes scri— 
pscrunt, earumque habita cst ratio in causarum dis- 
cussionc. Idcm de familiaribus cruitur cx relaL 
causa: S. Pii V. Horum igitur omnium in his causis 
testimonium non cst rejiciendum, nisi alias parian— 
tur exceptiones , et nisi amore conjunclionis a vcri- 
tate abcrrent, ut innuit PiusII in bulla canonix. 
S. Catbarinae Scnen. {vag. 183 , m cod. canoniz.). 
Nam et Bonifacius IX admisit testimonium filias 
S. Birgilt» ad probanda miracula matris, tcstc Pa- 
vino in rclat. causaj S. Bonaventure (par. 2, arf. 
k) : ct Pritanius (de ingen. model. I. 3, c. 17), bcne 
castigat Pbercponum hxreticum, qui S. Augusti— 
num accusat , quod S. Monicam matrcm IaudavcriL 

13. etc. Rcligiososejusdem instituti,cujusfuerunt 
servi Dei , testes agcre posse pro corum bcaUfica— 
tionc , aut canonizalionc , inslar lcslium univcrsita- 

oocibiha. 



tis in ejusdem causa , ostcndil Ceparins m direct. 
canoniz. (part. 2 , c. 7) , cui inter alios consentiunt 
auditores rotae in relat. caus.SS. Jacobi dc Marcbia, 
Hyacinthi, et aliorum. At in rclat. causs S. Andreai 
Corsini addidcrunL liberum essc judici, aliquid mi- 
nus iUorum dcpositioni tribucrc propler praesum- 
ptam aflecUonem. Quod et in pluribus causis oppo- 
sucrunt promotores iidei. Rcvera tamen religiosi 
idoneisunt ad probaudam scrvorum Dei regularem 
observanUam , ul indical Bordonus (de tnir. medit. 
32 , n. 28). Quinimmo Malttueuccius (tit. 5, c. 2, 
n. 22,), nccessarios existimal. Delegati in causa 
S. Joannis Francisci RcgisSocictatis Jesu renuerunt 
examini subjiccrc palrcs Socictatis, ut in epistolis 
adCIcmcntem XI exposuit archiepiscopus Viennen- 
sis unus ex ddcgatis. In dubio virtutum opposuit 
promotor fidei dcfectum tcstium super regulari ob- 
serventia; sed hanc postulatorcs perspicuam reddi— 
derunl cx dictis tcslium in processibus examinalo- 
rum : ex epistola encyclica, scripta a rcctore collegii 
paulo post obitum sancU : cx menologio SocietaUs , 
et ex epistolis , qnas rectores , et consultores coUe- 
gionim ad Generalem quotannis scribere solent. 

17. 18. Postulalorcs igitur utantur tcstibus reU- 
giosis ad probandara regularem observanUam ser- 
vorum Dei , nec prasumpta aflectio fidem delrahit 
rcligiosis , cum obscrvantia aliter probari ncqueaL 
Dehac, caetcrisqucintra claustra affecUsidemquoad 
monialcs insinuant (>cpar. (cit. direct. c. 7, num. 
2),Matta (cit.op.parl. 4, c 17,nwm. 12),clBordon 
(toc. cit. num. o2^. In reliquls, qux exteris innotue- 
runt, curcnt posluialorcs, ut tcsUbiis rcligiosis ex— 
tranei addanlur ad avcrtcndum omnino viUum af- 
fcctioniSfUUdctcsUbusunivcrsitatis moncnt doctorcs , 
ct colligitur ex causa S. Camilli dc Lellis. Rcligiosos 
testimonium perbibuissc dc saoctis ejusdcm ordinis, 
constat cx causis SS. Bonavenluraj , Francisci de 
Paula, ct Philippi Ncrii, Immo historici regulares 
fide digni, qui virtutes scrvorum Dci ordinis ejusdem 
rctulcrunt, probationem, ct adminiculum consliluunL . 
ulcouligilio causisS.Hj acinthi,Scraphini,et aliorum. 

CAPDT VIL 

De ronfessariis , et mcdicis, quowm attestationes 
excipiuntur m judicio beatificationis , et eanoni- 
xattonis, et de nonnullis aius rebme ad teetee per- 
tmenfihue. 

1. Confessarius prohibetur rcrclarc, qu* in con- 
fcssionc audivit , et quorum dctecUo coofessionem 
rcdderet odiosam , nisi poenitcntcs pcrmittanL Vir- 
tutcs vcro, revclaUones, et similes gratiae sub sigiUo 
sacramcntali, juxta veriorom scntentiam , non com- 
prchcnduntur, nisi ad roclius dedarandum pcccatum 
exponanlur, ideoquo passim post poenilcnlium obi- 
tum patcfiunt. 

2. etc. In causa beaUficaUonis , aliquando confes- 
sarii lcstimonium rcddunt de puritatc cnnsciciitia) 

8 



Digitized by Google 



114 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIOXE. 



scrvorum Dei , de rerebtionibds, et similibus. Ger- 
son (to. 1, op. tract. de exam. doet. par. 2 , eontid. 
3, eol. 10) adhgercrevidetur sententia*, qua his testi- 
bus fidc* detrahitur. Benedictus XIV cuni fidei 
promotorem agerct , bujusmodi attestationes assere- 
bat insullu ientes si produccrentur , necessarias , si 
deessent. Uti consultor sacra? congregationis non ne- 
cessarias, sed valde ulilcs exislimabat. Non nccessa- 
rias,cum nulla lex eas exigat : interna et occulla cx 
miraculisdignoscantur, ut dicitur in bull. canoniz. 
S. Ftancisci de Assis. ct plures causx sinc iis cxpe- 
ditas sint. Uliles : tum quia cx his plura desumi 
possunt, qna; rcctodc virttitibusjodicio faveant, tum 
quia concors e«t praxis Sedis Apostolics aptid Ce- 
parium (cit.op. par. 2, art.T, mtm. k) , et alios, ct 
hanc nlUitatem admiserunt auditores rota» in pluri- 
bus rclationibus. B. Gregorius X cun introduccnda 
essetcausa canoniz. S. Ludovici Galliae regis, ab hu- 
jas confessario excgit secrctam relationem vitas, 
quamrex in occultoduxerat. Idtamcnintclli^radum 
estde iw, que confessarius extra confessionem novc- 
rat. Quanquam juxta doctrtnam D. Thoma» (tn k, 
tent. dist. 21, q.'4,art. 3, et tn suppl.q. 11, art. 5), 
confessarius, urgente necessitate, revclarc potest, 
qo« ex confessione sacramentali novit, dummodo ca 
etiam extra confessioncm compererit, nulta tamen 
confessionb facta mentione. Scd quidquid sit de 
cxemplo S.Ludovici.bullae canoniz. SS. Homoboni, 
Petri martyrU, cf Thomas Aqumatis summopcre ex- 
tollunt confessorum atlestationes.Demum in causi» 
SS. Catharinse Senensis, Franciseae Roraanae, ct 
aliorum plurimumindubio virtutum confessariis dc— 
latum est, in cansa vero S. Margaritse de Cortona 
magnum ejus vita, a confessario scripta, momentum 
obtirtuit. 

7. Nonnulla snpersnnt addcnda dc tcsttbns, qni 
afTectioneinimiciti.-eanguntiir. In can. Si hareticus, 
infidelis, aut bsereticus pro catholico testari potest , 
ideoquc eliam in causis beatificationis, et canoniza— 
tionis, quod ut plurimum contigit in causis tnartyrum, 
in quibus sane sacra con^regalio sacpe plurimi fccit 
tcslimonia beterodoxorum , ct infidclium promarty- 
rio declarando. 

8. 9. Nonnulli opinanlur, mcdicos adversari mi- 
raculis. Utlle tamen est, examinare medicos, et chi- 
rurajos, qui inGrmos, miraculose sanatos , curarunt : 
nonnumquam, deficiente boc examine, miracula re- 
jecta sunt. Necessarium proinde, nc dum utile hoc 
cxamen videtur : etsi enim nonnulli cnm Contelorio 
(e. 18, nu. 12) putent, miraculnm sanationis appro- 
bari posseex medicorum, vel chirurgorum depositione, 
qui nec miraculo, nec aegroto adruerunt : nihilomi- 
nus curo juxta Gasp.Rejcs(tRt'ttrttna'. qvest..Elys.cam. 
q. 10), aliosque , medicus absens vix tutum de morbo 
judicium, aut consilium preestare possit,cauteadmo— 
dum hujusmodi miracula approbanda sunt, si desit 
teslimonium medici, qui intirmum curavit. Ad sum- 
murn illa ndmitti possent, si reliqui tcstes qualitatcs 
morbi clare asserercnt,medicamina adhibita cxprimc- 



rent, ac anteccdentcm desperatum stalum.sobi tamquo 
sanationem ob beati invocationcra teslarentur. 

10. 11. Ad felicem causariim beatificationis, et 
canonizalionis cxilura curent poslulalorcs, ut semper 
examincntur viri fidcdigni. Consultores serio adver- 
tant oppositioncs promotoris fidei circa tcstium 
cnntradiclionem. Interdum ncccssatia est teslium 
discordia non in substantialibus , scd in accidenta- 
libus, coneordia in omnibus fidcm miiuiit, non con— 
ciliat ex D. Thoma (2, 2, q. 70, art. 2, ad 2). Con- 
tradictio in substantialibuslidrm tollit, uti adnotarunt 
auditores rotas in relat. SS. Francisca; Rom., Pii V 
et aliorum. Non sunt contrarii teslcs , si quod unua 
referal, alius omillal: scd si unus aflirmct, qnod alius 
negat. Deraum si unius teslis diclura a postulatoribus 
allatum horum intentioni adversetur , et consullores 
agnoverint aliorum dicta pra?valere, his, non illi de- 
fcrendura essc condudit Farinaccius {de lest. q. 02, 
nu. 242 et seq.). 

CAPUT VIII. 

i 

De historiis , quam scilicet probationem constituant 
injudicio beatificalionis , et canonizationu. 

i. etc. An, et quae fides bistoriis praestanda sit, 
rion una cst auctorura sentcnlia. In causis bcatifica- 
tionis, et canonizationis regula gcneralis cst , ut mi- 
racula per solas historias, et chronica nunquam 
probari possint , ctiam si duo hislorici sc vidisse 
miraculum jurejurajido testenlur. Oportct cnim, ut 
testes nedum miracula dc visu unanimiter rcferant, 
scd ctiam interrogenlur, et respondeant juxla fidci 
prumotoris intcrrogatoria. In causis proccdentibus 
per viam casus excepti, et in causis anliquis per 
viam non cullus, in quibusob anliquitatcm tcstesde 
visu haberi non polucrunt, adeoque locum obtincnt 
probationes snhsidiariae, virtules, et martyrium juxta 
Scdis Apostoliea» praxim satis probantur ex historicis 
monumentis, si his tcstes dc audilu, acdc puLiica 
voce, et fama addanlur; Scdcs enira Apostolica 
mitlit littcras remissorialcs , ct compulsoriales , ut 
testes de auditu cxaminentur, et hislorix in proccs- 
sum inserantur. Majorcm fidcm mcrcutiirdiplomata, 
quam historici ; hi vero, ct leslcs dc auditu acqualem 
probationem cflkiunt dummodolestcscausam.scien- 
tiae reponant in continttala fama, qtiam a majoribus 
fidc dignis acceperc. Si in bistoriis rcponant, cotislt- 
tuent adminJculum, aut infcriorem prubationem, 
adeoquc historici magis probabunt. Dcmum conscn- 
tiunt omnes, quod histonci iide digni, ac testibus do 
visu concordes validum adminiculura suppeditant 
ad probanda rairacula, virtutes, cl martjrium in 
eansis procedentibns per viam n«ui ciillus , ct dirc- 
ctas prubationes cxigcnlibus,consucvit enira sacra 
congregatio expedirc litteras coropulsorialcs ad in- 
screndas in processum hislorias. 

7. In legendis, et adtniltendis bistoricis ad vim 
probationis, vel adminiculi singulari delectii op»t 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI TERTII. 



115 



esset monct Bodinus (de method. hist. eap. 4). Non- 
nulli enim apud C.ewaldum [de Septemviratu site 
de Elect. e. 7, n. 2) res gestns sanctorum referunt, 
quas a veris fontibus non hanserunt, de qutbus con— 
qneruntur Canus (/. 11 , c. 6, pag. 317) , et Ludo- 
vicns Vivcs. (I. 2, de caus. cotrupt. art. pag. 371). 

8. Quatuor sunt historicortira gradus. Primus 
corum, qui visa referunt : Sccnndus narrantium, 
qua? a videntibns acceperunt : Tertios scribentium , 
qua? andiveruntab iis, qnibns videntesnarraverant : 
Qtiarlus eorum, qui monumcnta, qus edunt, cx 
historiis collegcrunt. ili omnes, inquh Bollandus 
( tn preef. gen. m vit. SS. tom. 1 , Jan. c. 3, § 1 ), 
fidem merentur, si boni, prudentes, et sinceri sint. 
Addil, sc non respuere omnino alios scriptores, qui 
bistorias sanctorum cx fama a majoribus aoccpta, 
aut ex monumenlis non satis ocrtis collccta adorna- 
runt. 

9. ctc. Primum fidet et auctoritatis pondns histo» 
ricis primi et secundi gcncris, si probi , ac fide 
digni fuerint, trihuunt Theodoretus (m preef. hist. 
SS. PP.), Bnronius (ad an. 34, n. 173), ac praMer 
alios S. Maruthas episcopus Tngritensis in bistoria 
martyrum sub Saporc (to. 1, Bibl. Orient.). Probv- 
tas tamen, ait Canus, ex scriptis ipsis, sedpree- 
cipue ex fama, et freqventi prateritorum homwum 
Ustimonio cognoscitur. Talem non esse historicnm 
studio partiura occupatum , aflirmant Bollandus cit. 
et aJii. Subdit Mabillonius (de stud. Mon. p. 2, 
c.8, n. 10) bistorictim non contemporaneum prsfcrri 
conlcmporaneo , si hic negligcns, rerum inscius, et 
commodi spc scripserit. Adcoqoc plura in scriptori- 
bus attendenda csse monet Bosius (m introd. ad 
notit. script. eecles. c. 5, n. 21). PIus tamen defe- 
rendura est primis, qnam secondis, minns autem 
bistoricis tertii gradns. Scriptornm quarti gradus 
tanla erit auclorilas, qnanta eorum, a quibns histo- 
rias hauscrunt. Huc spectat illud Baronii in appar. 
ad annal. Quod in recentiore auctore de rebus anfli- 
quis sine tilicvjus vetustioris testimonio profertw, 
contemnitur, idquc locum habet, etiarosi plures sint 
historici quarti gradns, ct factum narratnm ad tem- 
pora adeo remota noo pertineat. Quarc Conrinpius 
\tom. 1 , pag. 677) , et Massorus (inter Scr. Hist. 
Franc. apud du Chesne to.t,m hist. ealam. Gal.) 
historicos a?tati rerum gestarum pmpiores antefece— 
runt. Omittitur historicorum gradu* a Bolland» ad- 
ditus, qnia ad rem hanc vim condodentis probatio- 
nis non babent. 

12. etc. In causis procedentibus pcr viam non 
cullos, et cxigentibus testes de visu contestes, histo- 
rici quicunquc adminiculum dumtaxat pro virtuti- 
bus, aut roartyrio suppeditant, ut innuit Schaccus, 
(denot. et sign. sanct. seet. 11 , c. 6, p. 882), ct 
cruitur ex praii sacra? congregationis. In causis per 
viam casus cxccpti, vel in qtiibus antiquilas locum 
praebet teslibus dc auditu , et pmbationibns subsi- 
diariis, historici primi, et secundi grados, probi, 
prudentes, ac fidc digni vim probationis obtinent. 



Qnnpropter virtotes in cansis SS. Joanuis de Capi— 
strano, Catharin* de Bononia, Peregrini Latiosi, 
Agnetis de Monte Politiano. et Julians dc Falcone- 
riis, martyrium in causa S. Joannis Nepomuceni 
admisso casu excepto a decretis Urban. VIII appro— 
bationem obtinuerunt cx testibus de auuitu, proba- 
tisquc primi, et secundi gradus, aliisque sequioris 
a?vi, scd fide dignis bistoricis. Idem contigtt in causis 
S. Catharina» Januensis, ct B. Joannis Cantii, quae 
pariter per viam casus excepti procedcbant : nec- 
non in causis B. Hieronymi jEmiliani, Francisci 
Caraccioli, et martyrum Ignatii Aievedi, ac sc— 
ciortim , licet viam non cultus tenerent , cum anu> 
quitas, alimrue circumstantic testibus dc audilu, ac 
prabationibus snbsidiariis locum darent. 

21 . Canonizationes Sft. Chunegundis , Virgilii ar- 
cbiepiseopi Salisburgensis, et aliorum olim peractaj 
sunt , approbatis virtutibus per testes de auditu , et 
per historicos non cocvos. At nunc si postulatores, 
approbato casu excepto, caiionixattoni oblinenda 
studcant, sedulo advcrtant, an historici primi gene- 
ris causc soffragentnr : his cnim defir.icntibus, con- 
sultios ab ulteriori opere abstinendum videlur. 
.• . st" • '« f. .■?»»■; 

CAPUT IX. 

/n quo notmutlw explicantur, et resohuntur eon— 
Vversim au eanaem nuiorxarum maiertam per- 
tinentes. 

1. Historia de virtutibus, et mariyrio alicujus 
servi Dei, nunquam tvpis impressa, \ \m probatio— 
nts, ant adminiculi , juxta regulas in sopenori capite 
recensitas, faabere potest in judicio beatiiicationis, et 
eanonitattonis, si roajores gcnuinam, et integram 
agnoverint. Si sob siUmtio pnetermiserint, non cst 
conteronenda , sed juita alibi dicta expendeiur, an 
et quale auctoritatis pondns mereatnr. Mulla enim 
adbuc latent manuscripta , quae, tcste auclore sup- 
plementi ad opns card, Bellarmini de script eccle- 
siast. (tn praf), Incem mercntur. Enimvero, si 
manuscripta diu in archiviis, et bibliothccis latenlia 
rejiccrentur, operam perdidissent reccntiorcs eruditi, 
qui tot , ac tanta edideront. 

2. Opus anonymum aoctoritate carere videtur 
ex can. S. Romana dist. 15, obi Gelasius 1 affirmat, 
acta martyruro in Ecclesia fiom. non legi , si scri- 
ptorum nomina ignorentor. Venimtanieii dc hujus 
decreti sinceritate dispotant eruditi. Quidquid ta— 
men sit , ex eo non infertnr , anonymas raartyrum , 
et confessorum historias parvipei>dendas esse in 
eausis beatificationi-, et canonizationis, quia Gcla- 
sios loquitur de actis compositis, vel inteipolatis ab 
infidelibus, sobdens, legi in Urbe, ct extra Uibera 
bistoriam S. Sylvestri, licet ignotum sit noroen scri- 
ptori». Profecto eum in eonjrre^jatione ritntim age- 
retur de virtiitibux S. JuKanas de Falconeriis, et 
B. JoannisCantii , ac dc martyrio S. Joannis Nc— 
pomuccni, nil profccerunt promolores fidci oppo- 



Digitized by Google 



116 



ncntcs, pracstandam non cssc iidcm monumcntis 
cosevis, cum ignota csscnt aucturum numiua , vin- 
dicarunt cnim posuilatores monamentorum sinccri- 
tatem. 

3. Succcdunt historici, qui in sanctorum vitas, 
tut in passioncs martyrum conciones a se coniiclas 
inscrucrurrt. Hae, etsimiiia cncomium potius, quam 
historiam rcdolcnt, quae , tcste Luciano ( tovu 2, op. 
demodo tcrib. hitt.pag. 9), maximopero distant 



DE BEATIFICATIONE ET CAN0N1ZATI0NE. 

CAPUT X. 



/n quo alia explicantur, et retolvuntur controvettia 
ad eandem hittoriarum materiam pertinentet. 

1. 2. elc. Primum bic cxpcndcndum occurrit, an 
fidc carcat historicus, uonnulla referens, quae anti— 
quiurcs, ct coacvi silucrunt. Argumcntum ncgativum 
contcmnunl Thiers, Honoratus a S. Maria [t. 1, 
intcr se. Simcon Metaphrastes vitas sanctorura cot- aWrt.3, art. 2 etteqq.) aliiquc : contra defendunt 
lcgit. Ccntum viginii duas dumtaxat esse gcm.inns illud Launujus (in libel. de auct. neyat. arg.), Pape- 
Hiius fatus, caetcras vero suppositias esse ostendit 



hrochius, ( tn propyl. ment. Maji ditt. 5, pag. 30, 
n. 9, et m retp. adtxhib. err. ar. 19, n. 5), Murato- 



LooAHatins ( in comment.de Simeon. tcript. ).Muito 
dc 8HO addidisse Mctaphrastcm tradit BeUarminus rius,(aitecd. t.% c.2l,p. 3V7) et piurcs erudili. Alii 
(de tcript. eccl. pay. 289), quem scquuntur Au— rim illi adslruunt in thesi ncgativa. Ca?tcri argu— 
hcrtos Miraeus (in actuar. de script. eecl. n. 302 t» mcntum pure negativum distinguunt a ncgativo ba- 
Biblioth. Eccl. Alb. Fabr.), Kmnart (m praf. benle admixlum aliquid positivi , cujusmodi argu— 
gen. ad act. mart. § 1, n. 8), et Baillel (dat. prasl. mente cxemplum cvulgalum cst istud : Nullus auctor 
ad hittor. SS. § 28 et 29 ). Sed pro iUo pugnant 
Bollandus (to. 1, Feb. mpraf. e.i), Cave hctero- 
doxus ( de tcript. cccl. in tac. obic. pag. *02 ) , ct 
Honoratns a S. Maria (in animadven. ad reg. CriL 
t. 1, ditt. 2, or. 4, s> ;> et teqq.). Non csl tamcn 
adimcnda scriptoribus auctoritascx hac sola rationc, 
quod in suas historias oralioncs, lamquara a sancti.s 
prulatas inscrucrint. Laudanlur histurici genlium 
apud Famianum Slrada ( /. 2 , prvlui. 3 , par. 2 , 
pag. 225 ), qui interponuut opportuncuralioncs, et 
borlationes tamquam a ducibus factas ad miiitcs, 
immincnte pugna, quin historica vcritas dclrimcn- 
tum ullum patiatur 



ante Martinum Poionum lcgilur mcmorassc Joan- 
uam papissam, omnesquc auclores synchroni Bc— 
nedkt. 111 non Joannam, iinmcdialc ponunt post 
Lcuncm III, igitur haec praesumpla papissa, raerura 
cst commentum a Marlino Polouo cuniiclum. Mnbil- 
lonius ( de ttud. mon. c. 13, tom. 2) , qucm aiii iaii- 
danl, tuajurein cxislimat vim sccundi, quam primi 
argumcnti. Quod spcctat ad Martinum Polunum, 
cius opera ab baercticis adullcrala fttisse ustcndit 
Lcbard. (tom i,tcrip. Ord. Prad. ad ann. 1278, 
pag. 3G1 ) ab iisquc inscrtam fuisse fabcllam pa— 
pissae , cruitur ab cxcmplari opcrum, quod in bibiio- 
tbeca angeiica Urbis cxlat. Martino praeivil Maria- 



k. Necsunt rejiciende hirtoriac sanclornm, ununv, uus Scotus apud Launojum cit., sed rcvcra ctiam 

atterura crrorcm cnntinciites, uti monet Baronius in Mariani opcra corrupcruut haerctici, et fabcllam 

adnoLad martyrol. (ad 9 Octobr.). Cum co conscn- papissae addidcrunt. 

tit Bolland. (inpraf. m vit. mentii, Jan. c. 3, § '*) 5. Scd ut haec argumcnti negativi controversia 

ctiamsi crror sit circa loca, auttempora , aut historia enuclcctur, serio in primis pcrpendeodum videtur, 

altcri antiqun histuriae non congruat. Idem docct an revcra ncgotium rcdaclum stt ad punctum argu- 

Mabillonius ( de ttud. men. c. 8, n. 5). , menli negativL Aliud cnim est, aliquem diccrc , sc 

5. Si historiri tnter se dissentiant, ut sunt plures in scriptoribus aequaevis rem abquam non lcgissc : 

profani , pulat Hunoratuscit. adhacrendum esse nar- aliud, rcm in nuilo auctore, autmonumeoto aequaevo 



rantibus verosimilia. At in re praesenti , si auclores 
aequalis auctoritatis discordcnl in substantialibus, 
res inccrta crit . si in accidcnlalibus, substantia facti 
indubia rcmancbit. Ita Ruinart, in Apologia Mii- 
tiomt Mauri (c. 8, « 3) ; Nalalis Alexander (hitt. 
cccl. tec. 1, dit. lo, prop. 3); ct Catmet (com, 
pag. 5W) disserentes de S. Petri adventu Romam. 
PraMerea dicendi non sunt contrarii historici Uli , 
quorum unus non refert relata ab alio, ut dc testi- 
bus dictum cst. Nam licct verba iUa epist. 1 S. Joau- 
nis Tret tunt. qui tcttimonhtm dant, etc. in qui- 
busdam codicibus non rcpcriantur, iisquc nonnulli 
patres minime uliintur, pro canonicis tamcn haben- 
lur, cum in aliis codicibus sint, aiiique patres usur- 
pent apud Gravcson (tract. de tcrip. p. 32V). In 
praescnli materia hanc contrarietatem rejicit i.a-t.-l- 
linu* (de inquis. mtr. ta caut. Mart. p. quam 
antca rcjccerat S. Hieronymus ( tn csmmeiU. tn 
cpist. ad Gal. c. 2 , col. 409 , l. 7 oper. ). 



invcniri , itaut impossibilc sit, ut ab auctore postc- 
rioris aelatislccta fucrit, ut indicat Mabillonius ciL 
indulgenliam Portiuncul», et translationem almao 
domus Lauretanae, tamquam fabulosas nonnulli au- 
dacter traduxerunt, ct Vinccnlium Bellovacenscm 
feccrunt summac theologica: S. Thomae auclorem, co 
quod scriptores quidam coaevi illarum non raemine- 
rinU Mcrito tamen rcfcUunlut , cum apud illos scri- 
ptores, et apudmonumcnla c«mlemporanea repcrian- 
tur. Alit inccrtam dixerunt SS. Faustini, cl Jovjlan 
in armis aurcis appritiuncm ad tucndum Brisiam 
a Nicolao Picinino obsc^sam , silcnlibus Brixianis 
historicis coacvis. Scd euim vindicavil card. Angclus 
Maria Querinus in epislola ad P.Cyprianum Bena- 

fliam, aibrmans, duas a sc iiiventas fuissc lilteras 
.udovici Fuscarcni, qui Brixiae paulo post obsidio- 
ncm administrator fuit, ad S. Laurcnlium Ju?li- 
nianum, in quibus apparitio clarc describitur. 
0. Rcdaclo ncgutioad punclum argumcnti nc^j. 



Digitized by Google 



STCOPSIS LJBIU TERTfl. 



117 



Uvi , Jiujus vis non vidclur indistincte admittcnda , 
ant rejicienda, cum roatcria ipsa, aut lcmporum cir- 
cumstanliae fidem, et auctoritatem ei conciliare pos- 
sint. Joannes diaconus in vita S. Gregorii Magni (/. 
2, e. 44) narrat, animam Trajani fuisse ejusdem 
sancti precibus ab inferis liberatam. Id ez antiquo— 
ram scriptorum silentio rejicinnt Baronius, et alii, 
et silentio quidem vim addit materia, cum Ecclcsiam 
inferni poenas credat aternas. Circumstantias, a qui- 
bus validum, aot inane potest csse argamentum nega- 
tivum, Launojns (m epitt. ante disser. de auet arg. 
neg.par.i. tom.2,op«r.)jndicio viri sapientis, et xqua- 
nimi relinquit expendendas. Demum attendendus 
est finis, ad quem dirigitur argumentum ne^ativum; 
cum alind sit eo uti in re bistorica , aliad m causis 
servorum Dei. Si enim promotor .fidei vitium ali— 
quod , et testimonio recentis auctoris, alicui scrvo 
Dei opponat , postulatores oppositionem dilocre po- 
terunt cx anliquiorum silentio, cui alije circum— 
stantis favcant ; ot contigit in caosa B. Gregorii X. 
Quoxl si postulatorcs scriptori non cotevo , promotor 
vcro silcntio cojpvorum nitantur , res dimcillima 
fiet , com probationes firmas judicium illud exigat , 
quales non essent a postulatoribus allatx : ex supc— 
rius «utero dictis in causis, qose probationes subsi- 
diarias «dmittunt, virtutes, et martyrium, probanda 
sunt cx hLsloricis ca referentibus , quac viderunt, aul 
quae a videntibus audiverunt. 

7. Uteumque probus, et sanclus fuerit bistoricus, 
ejus narratio, ot vim vera probationis oblineat, cxa- 
minanda est juxta regulas supcrius recensitas. 
Baronius (ad ann. 604 n. 40) refcUens historiam a 
S. Joanne Damasceno traditam dc anima Trajani 
precibus S. Gregorii ab inferis liberata reverenter 
monet; quod m Ata, qum sunt faeti ntm dogmatit, 
potuit quisque eancHttimut, atque doetitsimut falli. 
Idcm affirmat Canos (rfe loc. theol. I. 11 , c. 6). 

8. Historicum, qui vitam beati describens, ridi- 
cuia , aot improbabilia admiscet, qualia de SS. Franv 
cisco , et Dominico ab aliis concinnata dcridet Canns 
cit. corrigendom potius, atque emendandum , quam 
penitus rejiciendum existimat Bollandus (tn praf. 
mens. jan. 3, § 4) cui saffragantur Tillemontius 

Jnot. 13, ad viL S. Jaeob. Min. tom. 1), et alii. 
<am, ut animadverlit Touron in vita S. Tbomrc 
de Aquino (l. 3 , e. 8) , pradentia christiana nos ad- 
monet, ne nimis creduli ; pietas, ne nimis increduli 
simus. Sed quidqoid de his sit, adhoc cjusmodi hi- 
storicos argumcntum ad virtotes, aot martyrium in 
specie probanda suppedhabitincaosiscanonixationis, 
si qoc vidit, aot a videntibus audivit, scripserit, 
dummodo improbabilitatcs, et inverisimililudincs 
non adeo frequeoles fuerint et crassa?. 

9. lO.Librumgenuinum vocatHuctius(t'ri(/etnr]fi«(. 
Evang.pottprmf. defin. l)scriptumabauctore a quo 
scriplos dicitur , eoque circiter tempore , quo scriptus 
fcrlur, cnajvum vcro, quieo circilerlemnorocxaratus 
cst, qnoresin eoscrrpta? contigcrant. Scacchus (denot. 
#1 stgw. saneL ml. U , c. 6) coarros cxistima' histn- 



ricos, qui floruerunt intra quinquaginta annos ab 
obilu scrvi Dci , vel beati, cujus vitam refcruat. Alii 
hoc tcmpus prolrahunt ad unum, aut duo circiter 
saxula. Verumtamen ad probandas virtutcs, aut 
martjrium post approbalum ca£nm cxceptum, in 
morc positum est, ut ii duntaxat historici admit- 
tantur, et pro coaevis habeantur, qoi visa scripserant, 
aut visa ab alirs, ipsisque relata retulerunt. lSec satis 
est, ut historicus sanclitatcm viun, aut martyrium 
testctur : scd , si rcs sit de confessore, cursum vita, 
si de martyre, spectantia cxponat oporteL 

11. PosthaxquestiooccurriLanadprobandas vir- 
tutcs suihciant, qtueservi Dei,velbeatidese ipsis con- 
scri pserunt. Id qu ippc eiigunt constitutioncs societatis 
Jcsu (par.6,e.l,n.2),utscilicetejusahimni rationem 
propriae conscientix scriptam reddant sois soperiori— 
bus. Similes relationcs discusse fuerunl in causis ser- 
vorum Dei Alphonsi Rodriquez, card. ficllarmini, ct 
Alphonsi dc Orosco, exquibus sanerclationibuspro- 
motor fidei jactantiam, et inanem gioriam opposoit. 
Sed hic non qoscritur, an propric vitae relatio sancti- 
tatem inficiat sed an vim probationis obtincat, cum 
ncmo in propriacausapro sctestimoniumferrepossiL 
David utique(/W. 7,v. 4af 5),Jeremias(r.l5,c. 16 
«(17) , ct ipse Christus (Joan. 8 , v. 13 et 14 ) de sc 
ipsis tcstimonium perhibuerunL Hcc tamcn prae— 
senti indagini aptari ntqueunt, cum Christus essot 
-etiam Deiis, et reliquorum sanctitatem Scriptura: 
prxdicent. Idem dicendum de canonitatis. Qua~ 
proptcr quastio contrabitur ad nondum canonizatos; 
utrum scilicct, quae-hi dc ipsis scripseront, proba- 
tionem in eorum causis faciauL Sulpilius Scverus dc 
virtutibus B. Martmi(dialog. 3,n. 5)tcstatur, sc 
nonnulla scripsisse, quaj ipso referente cognoverat. 
SS. Pcrpctua, Ignatius, aliique martyrcs anud Uui- 
narU (in praf. gen. dd aet. mart. § 1 , n. 3) plura , 
quje a tjrannis passi sunt , descripscrunt. Dicendum 
itaque videtur, visiones, apparitiones, el reveLi- 
tiones, quas sibi contjgisse servi Dei rcfcrunt, pro- 
bationis cfficaciam obtincrc, si vere coclestes fuertint : 
idcmque dicendum de aliis, quae solo scrvorom Dci 
testimonio probari possint, si ex aliis docnmentk 
coromdcm virtutcs, etiamsi relata ascrvis Dei per 
alios tcstcs probari poluissent , sed bi tempore , quo 
processQS confectus est, mortui csscnt. Auctoritatem 
4gitur cjusmodi relationibusspcctati mores conciliarc 
putcrunt, cx quorum defcctu intcr mcndacia, vel fa- 
naticas dacmonis illusioncs refcrcnda cst visio, quara 
sibi contigisse Erasmus ( L 3, par. 2, ep. 1230) refcrt, 
videlicet S. Franciscum sibi apparuisse , et gratias 
cgisse quod notaverit ros , qui cwlum promiltunt iis , 
qui m veste Francistana sepeliuntur. 

12. Scripturas aotbenfica;, non ad alicojos peli- 
tioncm, ncc ad effectam canonixationis, sed ad per* 
petuam rei memoriam exaraUe , in qua tcstes de visu, 
ac jtirati miraculum referant, vim plenc probationis 
atlribuit card. de Luraea (tom. 4, m 3, senL disp. 
20 de mir. art. 25, § 6 , n. 1 178). Vcrum cum ad boc, 
at tcslcs in hoc judieio bcatificationis , ct canonica- 



Digitized by Google 



118 



tionis probent, opus sit, ut auctoritate ordinaria, tc! 
apostolica, singUlatim; ac sub interrogatoriis examen 
aubierint ejusmodi scriptura vim duntaxat admini- 
culi obtincbit. In caosa B. Gregorii X exhibita luit 
tabella , qua i niiracula prsedicto modo continebat , 
cuiquidemalia monumenUi, ct auctorcsauctoritatem 
conciliaverunt, sed deticiente testium examine, sacra 
congregatiomiracul a haec n ullatenusattendit. Idem di- 
cendum dcscriptura antiquum miraculumexhibcnte, 
qua» mana episcopi de visu referentis subscripta sit, 
aut ejus sigillo munita. Uonorius 111 episcopo, et 
abboti commUerat, ut processum super miraculis 
Mauritii abbatis construerent. Ipsi paginammiracuta 
continentcm, propriijque sigillis munitam raiserunt: 
banc rcspuit Honoriustn cap. VenerabHi de test. 00 
quod tcslcs non fuerint rite examinati. Simiiia con- 
tigernnt in caasa S. Margarita) de Cortona, cum 
postulatores ek in6trumento exarato a notario apo- 
6tolico coram cardinali causte rclatore, secretario 
congregattonis ritaum, et cpiscopo Cortoncnsi , mi- 
rnculosam adiprs incorruptionem propouere vellent , 
in congregatione examinandam. 

13. Tandem attestationcs extrajudiciales ab his 
causis Urbanus VIII prorsus ablcgavit, et a quo- 
cumque proccssu , ex gradu probationis exclusit. I n- 
nocenlius XI td extendit ad attestationes ante de— 
creta cxceptas. SuiTragatur jus commune (in cap. 
Nuper de tctt. et m Ljurisjurandi C. de tctl.\, adi- 
mcns probationis vimtcstibus non juratis, et sine in- 
terrogatoriis cxaminatis. Quocirca attestationes ejtis- 
modi super virtutibus, aut miracuiis, etiamsi a 
cardinalibus, aliisquc dignitate, et probitate prae- 
daris, ante, vel post decreta lats sint, vim admint- 
culi duntaxat obtincbunt. 

CAPUT XI. 
De martyrio, et primum de pertecutore , eeu 



DE BEATIFICATIONB Ff CANONIZATIONE. 



1 Martyr apud sanctura Augustinuin (/. 22 de 
eicit. c 9) idcm cst , ac tcstis fidei ; martjrium vero 
testimonium lidei divins signiiicat , et est voluntaria 
mortis tolerantia propter Cbristi lidem, vcl .>lium 
virtutis aclum, relalum in Dcum. Duai distinctac 
persons requiruntur ad martyrium . persecutor vi— 
delicet, ct martyr , ut innuit Christus Joan. 21 : Cum 
senuerie alius te cinget. Ex Matl. 10 : Tradet fra- 
ter fratrcm ia mortem , ete. 

2. Multa tamen sunt, quas martyrium sineper- 
aecutore dari possc suadent. Nonnulli patres apud 
Isidorum (l. de vit. et mor ~SS. e. 68) ex Siraeonis 
propbetia , Tuam ipsius animam pertransibit gla— 
dius , B. V. M. glulio, ideoque martyrio sublatam 
putarunl. Quidqutd dc boc sit, lldefonsus de Fiores 
(tn appen. ad tract. de agon. mark) martyrera 
exisUmat obinlcrnum maximura dolorcm, quem in 
Filii passiouc sustinuit. Alii ihcologi martyrium 
in vcbcmcnli ejusdcm dcsiderio,,' 



2G, de Pamit. dis. \ ,inDei servte , apud 
quos... martyrium mente concipitur anhnus ad bo- 
num deditus, Deojudiee coronatur. Prxterea pa- 
ticntia apud SS. Gregorium (Aoro. 35, n. 7, tn Ev.), 
et Petrum Damianum (l. 6, ep. 30): Oaustralis 
observantia apud S. Joannem Damascenum (L k, dc 
Fid.c. 15, 1. 1 oper.) : Virginilas, ac divina intcnsis- 
sima caritas apud S. Joannem Cbrys. (Aoro. 25, tn 
epist. 2, ad Cor.) aliosqnc : longa irgritudo patien— 
tissime lolerala, apud Bolland. tn wfa // Veronica 
de Bmasco (ad 13 Jan. tom. 1, c. 6, n. 8), marty- 
rii prarogativa plurimos decorarunt. Dcmum inter 
martyres recensentur, qui peste laborantibus subve- 
ntentcs, contracta lue obierunt. Quare in martyrol. 
Bom. cu/ 28 Fe6r.referturco«»tetnorafio (Alexan- 
drur) SS. presbyterorum, diaconorum, et aiiorxtm 
plunmorum, qui cum pestis savistima gratiaretvr , 



4em oppetiere,quos velul martyres reltgiosa piorum 
fides venerari consuevit. Hinc Carolus Delarue (m 
nof. ad to. 1 , edit . omn. oper. Orig. pag. 309) , 
plurcs martyrum species vcteribus notas ex Sviccro 
cnumerat. 

3. etc. Veruntamcn B. Virginem Mariara cor- 
poralii necii passione cx hac vita non migrasse, 
ait S. Ambr. I. 2 , in Luc. Ob dolorera vcro , quo in 
Filii passionc aflccta est, martyrem dumtaxat tecvn- 
dum quandam timilitudinem ex S. Hicronymo ap* 
pellat S. Thomas (tn 4- sent.dist. 49 . q. 5, ar. 3, 
quactiunc. %ad 4), cui subscribunt Soto (tn k tent. 
dist. 49, q. 5, art. 2) , Capisucchius (tnconfr. de 
Mart. § 3) , et alii : ct ob defectum quidem mortis 
a persecutore irrogata eam a veris niartyribus ab- 
judicat Thcopbilus Baynaudus (aper. to. 1 o, deMart. 
part. 2, c. 1 , nwi». 4). Quod speclat ad eo», qui ub 
ardcns martyrii desidcrinm martyribus accensentur, 
Martinus dc Magistris (de Mari. q. 1 ef 4) utiquc 
oratione veri martyrii aclualcra exclusit volunla— 
riam mortis passionem; sed oppositum docuerat 
S. Thomas(2, 2, qu. 124, arf. 4), cui obsequens 
card. Cajetanus m eommenfariu late ostendit, nudum 
moriendi propositam, aut electionem executionis 
mortis non suflicere ad martyrinm.Doctrinam Mar- 
tini hnprobabilem , ct temcrariam vocat Hnrtado 
(mresol. de ver. Mart. 35, § 1 et eeqq.). jKquale 
tamen meritum habcre posse eum , qui rnortem pro 
Christo dcsidcrat, ac qui rcipsa sustinet, fuse oslcn» 
dit laudatus Kaynaudus, cui pra?lnxerat S. Paulinus 
natali 3 S. Felicis. ImmoS.Thomas (tn 4 sent.disp. 
49, t/. 5,a. 3, quastnmc. 2 ad 3) docuit, quod, 
considerata radice merendi, quia aliquis ex majori 
caritate potest vclle sustmere martyrium, quam 
alius sustineat, voluntarie martyr potest mereri sua 
voluntate pramium essentiale aquale, vel majus eo, 
quod martyri debetur : addit tamen , aurcolam vo— 
luntarie tantum martyribus nondeberi. Sane proba- 
tissimi scriptoresteslantur,SS.Dominicum, Francis- 
cum,Teresiam,JoanncmdeCapistrano,KomnaIdum, 
Martinum , et Franciscum Xaverium , 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRl TERTII. 



119 



' tyrii desiderio flagT-assc. Vernm eam desiderinm 
efTirtu caruerit, eos inter eonfessores colit Ecclesia, 
non satis firmat, ad venim martyrium non suflicere 
cnixum ejusdem desiderium. 

6. etc. De martyribuspatientiK, claustralis ob— 
scrvantiae, ct rcliquis supra recensitis plura disserit 
S. Antoninus (in sum theol. par. 3, tif. '<ii,cap . 9) , 
cosquc inter martyrcs enumcrant roUe auditores in 
rclat. caus. S. Aloysii (Jonz-aga. Sed haec minus 
proprie martyria appellari, eruitur ex vita S. An— 
selmi arcbiepiscopi Amburgensis apud Bolland. (ad 
3 Februar.) ct admittit Raynaudus cit. qui tamcn 
in opere de martyrio perpestem pluribus contendit, 
inter martyrcs csse rcccnsendos contactis ex caritale 
m moricntcs; sed hunc Raynaudi librum sacra con- 
gregalio proscripserat ann. 1646. Raynaudo sub— 
scribit Joanncs de Andrada (m apol.pro ver. tnart. 
fer pett.) : adversantur Hurtado (de ver. mart. re— 
soL 62), card. de Lauraea (in 3. ten. p. 2, I. 3, ditp. 
20, art. 5), et alii. Addit card.Capisucchius (ineontr. 
de mart. § 11) , christianos, quos tyraonus peste 
laborantium servitio addiceret, ut lue contracta pe- 
rircnt , esse proprie martyres. Idem afiirmat Bcrti 
(tom 6, /. 31 , eap. 24, n. 2). Nec urget exemplum 
presbytcronim, et aliorum, qui commemorantur in 
martyrol. Rom. ad 28 Febr. His enim non asseritnr 
ibi cultus raartyrum, scd a religiosa piorum fidc coti 
dicunlur veluti martyret. Et Dionystus A lexandrinns 
dc iis loquens in ep. ad Hieracem ait , quod ittud 
tnortit (per pestem) genut... nihil a martyrii tplen- 
dore abetse videtur. Porro verba veluti , et videtur 
similitudinem, non veritatem indicant , adeoque eos 
non vere martyres, sed instar martyrum fui&se. Quo 
sensu intdligenda suntS. Bernardini Senensis verba, 
quibus apud Bollandian. (ad^OMaji. eap.i ) fructum 
marlyrii promiserat iis, qnos ad serviendum pcstc 
tnfectis invitavcrat. Qoocirca in correclione prae— 
dicti operis Theophili Raynaudi dcmandata a oon- 
gnegatione indicis, additur (tom. 20, pag. 256), 
lis, qui inter ministrandum peste contaclis vitam ex 
caritate amittunt, martyrii nomen convenire : non 
tamen in ea acceptione, qua patret , doetores , «I 
Eceletia voeant illot, qui m eertamme eum tyramto 
prouter Deum vitam ponunt. Anno 1591 prassante 
m Urbc contagio S. Aloysius <*oniaga servitio con- 
tagiosorumin nosocomiis se exposuit, cumque unum 
amplecteretur, contagione contracta, felictter occu— 
buit, uti viginti tesles in processibus asseroenrat. 
Rotne auditores in examine causa? , adducti exemplo 
praedictornm , quorum in martyrologio comroemo— 
ratio fit ad 28 Februar. censoerunt mortem Aloysii 
fuisse speciem quandam martyrii,quod fusioscom- 
probavit P. Budriotos (tn tuit tcript. p. 3, § 4), 
canonizationis postulator. Nihiiommns inter sanctos 
relatus colitur ritu confeasoris. Similem mortem op- 
petitsse B. Hieronymum dSmilianom retulerunt 
auditorcs rotse, sed ejos cansa, uti confessoris solum, 
agilata fuit. Luem quoque in suscepta conlagiosoram 
cura contraxit S. Franciscos Sulanns, miraculo quo- 



dammodo scrvatus, nec tamen postutatores ejus 

caosse proposuerunt martyrii articulum. Qu« qui— 
dem omnia salis, superque ostendunt, uon esse pro- 
pric martyres, qui inscrvientcs peste infectis, morbo 
conlraclo, occumbunt. 

10. 11. Hucusque solula sunt argumenta , quo 
persecutorera r seu lyrannum non esse de necessitate 
martyrii innuere videbantur; supersunt enodanda, 
qua3 poenam a perseculorc inflictam a martyrio ex— 
dudere videntur. Pleriqne enim colunlur martyres, 
quimortemsibiconscivcrunl,occasionemadsummum 
praebente pcrsccutore, non poenam infligcnte.S. Apol- 
louia, quam laudat S. Dionysius AJexandrinus apud 
Eusebium (/. 6 hitt. eccl. e. 41), ne impia verba, 
ab hnslibus insinuala, proferret, in ignem insiliit, 
et conflagravit. Pelagia virgo Anttocbena, ejusque 
mater, et sorores, quorum cultum lestatur Barootua 
(adam. 309, a num. 12, ad 17),aquis sesedederunt, 
ne libidme faedarenlur. Idem fecisse diountur Ber— 
nitcs , et Prosdoces , quas Grteci coiunt 4 Octobr. et 
-qnarum mortem laudat S. Joanncs Cbrys.(fo. 2, op, 
homil. 70). In martyroL Rom. 24, Aug. mcntio lit 
trecenlorum martyrum, qui matta eandida appei- 
lati sunt : cum simul , ne Jovi thus adolerenl, ia 
ignem sc injcccrint, ct hoc quidcm marlyrium ver- . 
sibus exornat Prudentius in hymno 5 de S. Cypr. 
Danis Scoliam invadcntibus, Ebba coenobii Colhu- 
gbamensis abbatissa, ejusquc cxcmplo caeterae so- 
roi cs vullum sibi deformarunt , nc constuprarenlur 
incensoquea Danis monasterio, concrcmalae sunt, 
et inter raartyres colunlur. Adstipulantur cxempla 
ex veteri Testamento, Saui. 1 Rcg. 31, ne ab incir- 
cumcisis occiderctur , arripuit gladium , et irruit 
tupereum. Samson Judic 16 ul Pbilislhacos perde- 
rcl, concussis domus columnis, sub ruina obiit. Ra— 
zias2, Mdcbab. 14 nc a ISicanoris militibus com- 
prehcndcretur, gladio se petiit. 

12. 13. Verumtamen nullum ex his excmpli* 
urgct, cum agatur ntmc de martyrio juxta regulas 
ordinarias, non juxla extraordinarias, quae a speciali 
Dei inslinctu causam habent. LaudatquidemS. Hie- 
ronymns (to. 6, tn c. Jon. cot. 402) mortem, quam 
aliquis sibi sponte inferat, ne castitatis detrimentum < 
atiatur. At S. Augustinus (l. 1 , de civit. e. 26, to. 
, operv) ingenue fassus est, se non audere de me- 
moratis SS. fcminis quidquam lemcre judicare. 
Nuiat Coquxus (fn not. ad eit. c. 26) S. Di>clorcm 
id dixisseob Circumcellioncs, qui stulta martyrii 
opinione, passim sibi morlem infercbant. Addit ta- 
men S. Augustinus, quod si sanctae id fecerint, non 
humanitut dectptm. ted dwinitus jutta),ted de Sam- 
tone aUud nobit fat non ett credere... quit obedien- 
tiam in erimen vocet? quit pietatit accutet f (Juam- 
obrem sicuti Samsoncm, qui se cum hoslibus ruina 
domos oppressit,excusat, eo quod, inspirante Deo 
id fcceriC >ta sanctas virgirrcs , quae ne tibidini per- 
ditissimorum nebulonum subjicercntur, scscpraxi- 
pites flumini dederunt, cxcusandas, ncqueamar- 
tj rum catalogo delcndascs&e affirmat, cum ex divina 



? 



Digitized by Google 



120 



Dii BEATIHCATIOM B ET CAN0N1Z.AT10NE. 



inspiratione id patraverint. Profccto harum virgimnn 
mortem ad spccialem Oci inspirationem thcologi 
unanimiterieferont.ldeoqucSophroniamKomanam, 
quai in manibus Maxentii tyranni , relicta gladiose 
transfixit, intcrsanctas non essc rclatam existiraat 
Baillet (m distert. gen. ad vit. SS. § 79) , co quod 
ejusmodi inspirationis indicia titclcsia non habueriL 
Quoad excmpla ex vctcri Testaraento , omitlendum 
est illud Saul , cum dc ctcrno ejus exitio apertissi— 
mum sit tcstimonium Paralip. 10. Samsoucm inter 
sanctos enumerat Aposlolus ad Hebr. 11. Sed ex 
dictu ejus mortem S. Augustinus ad Dei jus.su m 
rcfert, cui adbsretS. Tbomas (2, 2, q. 64, or. 5, 
ad 4). Quod spcctat ad Raxiam , observat Calmet 
(in dtet. bibl. V. Raxias), ejus faclum in Scriptura 
referri , non commcndari. ConsucverantDonatistas, 
qui sibi mortem voluntarie inferebant, boc exemplu 
se excusare; at S. Augustinus (ep. 204, n, 6 et 7, to. 
% oper.) factum discutiens, ejus causam non a vir- 
tute, sed a vitio repelit. Subscribit S. Thomas cit. 
ostcndens ilhcitum csse se ipsum occidcre, nisi Deus 
prxcipiat , quod fuse exponunt cardinalcs dc Lugo 
(dejusU etjur. ditp. 10, seet. 1 , n. 10 et 13) , et 
Xapuuccbius {eiL controv. § 9). 

CAPUT XII. 

De poma a perteeutore, teu tyratmo infligenda. 

i. ctc. Duo in persccutore rcquiruntur ad verum 
martjrium constituendum. Primum, ut mortem na- 
turakm infcrat, vel causam mortis nccessariam po- 
nat. Allerum, ut id faciat ex odio in fidem, vel in 
aliud ad fidem pcrtinens. Hoc secundum aiibi ex— 
pcndetur. Intcrim quoad primum S. Thomas (2,2, 
q. 124, arU 4 et tn 4, disU 49, q. 5, a. 3, quatt. 2) 
afTirmat, ad perfectam rationem marturii requiri, 
quod aliquit mortem nutineal proptcr Chrutum. 
Marlyres quoque appcllat, qui acceptu lcthali vul— 
nere supervivunt, quive carccrcs , exilia, scrumnas 
pro Chrtsto usque ad mortem sustinent. S. Tbomac 
consenliunt communiter tbeologi, martyribus etiam 
accensentes , quos Dcus a lelhalibus pro eo acccplts 
vulneribus miraculuse tiberaveril. Scribentcs quoque 
de canonizatione passim docent, mortem esse dc ne— 
cessitate martyrii. Acccdunt cxcmpia. S. Joannes 
Evangelista senio confectus quicvit : nihilominus 
colilurfi Maji, ut marlyr, quia Rome in fcrventis 
olei dolio cruciatus cst, licct incolumis divina prote- 
genle gratia evascrit, idcoque calicem (id est mar- 
tyrium) a Christo praediclum Maltb. 20 bibit, tcstc 
S. Hicronymo, aliisquc patribus apud Tillemont. (to. 
1 tn fiitt. eecl. primor.tmc. in vit. S. JoanEvaxg.). 
S. Tbeclam patres appcllant Protomarturem, cutn 
prima cx fcminis martyritim pro Cbristo subicrit 
damnata ad bcstias, a*quibus illasa rcmansil spc— 
ciali ope divina, apud S. Ambrosium (to. 2, oper. 
I. 2dc Virg. c. 3). Pulanl iinnnnl?i,eam marlyrium 
mortc consumassc , se 1 pnibabilins a pcriculis di- 



vinitus crepta in solitudine quievit juxta Tillemont 
(to. 2, ir vit. S. Thec. et not. 4, ad eaud.) , et alios. 
S. Fclix Molanusin pacepost tormenla obiisse dicitur 
in martyrol. Uom (ad 14 Jan.). Et licct in quibus- 
dam missalibus, ct sacramentariiscolalurut confcssur, 
in aliis tamen autbenlicis monumentis apud Ruinart 
(ut adm.ad ejut vit. etPatt. mtcraeta Mar.pag. 214) 
cultum roartyris obtincL, et uli talcm laudat S. Pau- 
hnus (natal. 3). Eodem ritu colitur S. Gregorius 
magns Armenis episcopus in ofiicio, quodaucto- 
ritate congrcgationis riluum aliquibus in locis reci- 
tatur; quia scilicct tormenta pro fidc sustinuit, licet 
miraculosc scrvatus l6ngam postea vitam duxerit. 
Practerca S. Cypriaous tres pueros in fornacem Ba- 
bvlonis, ct Daniclem in lacum leonum immissos, et 
martyres vocat in epist. 58 ad Lucium papam, hcet 
a Deo protecti incolumcs evaserint.Si igitur hucus- 
que recensili martyribus adnumeranlur, non viden- 
turemartyrumcataIogoexcludendi,qui licet in pacc 
quieverint, taliatamentormentasuslinucrunt, ut nisi 
divina omnipotcnlia reslitisset, mortem oppetiissenl. 

9. Idem dicendum de iis, qui ex asrumnis usquc ad 
mortem continualis in carccre , vel exilio mortui 
sunt, de quibus plura referunt Antonius Gallo- 
nius (de cruc. SS. MarU), et Guyet (de fett. 
prop. SS. 1.1, c.l ,q. 10). Snfltciant hic excmpla 
SS. MarceUi, et Martini ponlificum, quorum primus 
in libro pontificali damnalut dicitur tn catabulum, 
quia dsmonibus sacrificarc renuerat , ibiquc in ter- 
tdtio animalium nudut, amictut cilicio, defunctut 
$$U Alter cx eodem libro incxilioChersona! asrumnis 
confectus obiil. Nonnulli addunt S. Sylverium, qucm 
in exilio inedia consumplum putant : sed alii cx 
Procopio (tn hitt. arc.c. i, pag.k, to.2) fcrro neca- 
tum dicunt. 

10. Hucusque adductis non obstant dicta lib. 1, 
c. 2, quosdam videliccl anliquitus tormcnlis supcr- 
«tites appellalos fuisse martyres, quod ctiam desumi- 
tur ex rertuilianu (in lib. ad Mart.),d S. Cypriano 
(ep. 8. ad MarU et Conf. et ep. 11, 14 et 30) , e\ 
quibus proinde inferri posse videtur, nec miraculo- 
sam a mortc liberalionem rcquiri , ut quis marlyi 
dicatur. Sed luec non evincunt, mortcm rcgulariter 
nonrequiri ad raartyrcmconstilucndum.Nam primo, 
alii inter anliquos tormcntis supcrstilea apud Eusc- 
bium (/. 5, c. 2) , martyris titulum rcspuerunt, af- 
firmantes, illos esse vere martyres, quot Chrittus 
propter fidci confeitionem ad ic recipere dignalut 
ett , ct quorum martyrium ipto prmclaro vitet exitu, 
tamquam liailh certistimo obtignaviU Deindejuxta 
antiquum Ecclesiec morcm plures enumerantur 
martyrum gradus , inter quos unus est initiativut , 
oorum scilicet, qui tormenlis supervtxeruol : alius 
alwolulus, id estcorum, qui morlcm oppctierunt, et 
dc bis in prssenli scrroo est. 

11. etc. Posi ha»c qujcstio occurrit, an marlyr di- 
cendus sit, qui tormenlisexpositus nullum dolorcm . 
vcl cruciatum, di vina pmtcgenlc gralia, experlus cst . 
Card. Capiaucchius in cit. opcr. rcspondct, haud ncu 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRl TERTII. 



121 



ossc rigorote martyrem , idquc docuerat card. Cajc— 
tanus (ad'2. 2, q. 124 ar. 4): oppositum fusc, et 
merito ostcndit Theophilus Raynaudus ( lo. 18 de 
mart. per pest. par. 2 , c. 1 , n. 5). Id sane legitur in 
nctis SS. Tryphonis,ctRespiciiapud Ruinart (pag. 
139),et inpa"ssionc S.Theodoti Ancyrani scripta a 
Nilo tcstc oculato apud Rollandtan. ( to 4, Maji ad 
diem 18,c.4),quialios plures hujus gcncris maitvres 
enumerant (to. 5, Jui pag. 386, to. 6,Jut.pag.\*8 
e*417,*o. 3, Attg. na^.455).Scdquia reponi ptisset, 
b<« esse martyres, quia postca violenta mortcprotide 
Cbristi afTecti sunt,idcircoopportuniora cxcmplavi- 
dentur adtexcnda. Sidrach,ejusqueincamino socios, 
ignis non contrittavit, nec quidquam molettia intulit 
(Daniel. 3),attamcn S.Cyprianus (epist. 58), el Tertul- 
lianus (tn scor. e. 8) appellant martyres. S. Joannes 
Evangelista in sacramentario Gallicano apud Ma- 
billon. [mut. Ital to. 1, p. 294) una cum S. Jacobo 
fratrc insignilur titulo martvris . quem paritcr titu— 
lum obtinuerunt S. Thccla , aliiqne superios simul 
recensiti, Ucet in tormentis dolorcm non scnserint. 
His addi potcst S. Theodorus, martyrum calalogo 
adscriptus, qui cum atiis christianissepulcrura S. Ra- 
bytic, jussu Juliani apostats, asportanlibus hymnum 
cantans, a Sallustio Juliani prefecto in carcercm 
conjectus , ct cnidelissimc tortus est : in tormentis 
vero ita delectatum este , ut mcettior factus sit, 
quando deponi equuleo jussus est, ipsemet postea 
aflirmaTit,testeRutino(/. iO kist. eccl. c. 36), et 
ex eo Ruinart (m aet. mart. sinc.,pag. 515). His 
forte objici posset exemplum S. Renedicti mona- 
chi, quem S. Gregorius Magnus (l. 3, dial. c. 18, 
to. 2, oper.) projeclum a Gotbis in ciibanura suc- 
ccnsum, divinitusque ab omni carnis, et vestium 
lasionc servatum mcmorat. Quidquid de hoc sit , 
praxlicta non corruunt. lncertum enim est, quo ritu 
colatur, et licet coleretur ritu confessoris, expenden- 
dum esset, num id fieret ex consuetudme particula- 
ris ecclesiac, aut auctoritate Sedis Apostolicao, seu 
cougregationis rituum; a-' «e, re discussa, posset 
ritus mutari. In eccles' 'ani eivitatis lllyssi- 

ponensisOccidenlalis ret. ' bonorem SS. Ju- 

liani, et Rasilissa; conjugun» m de coromuni 
martyrum. Kt Rasilissa quidem , . * multa passa 
fuisset , ob qus Raronius (tn not. aa .nartvr. ad 9 
Jan.), et Gnyet (de fest. SS. I2,c.7,q. 8) marty- 
rcm appeliarunt , in pace tamen quieveral. Pctitaj 
fuerunt lectiones eorum propris; sedcum Rasilissa 
nec in tormentis obiisset, nec quidquam passa csset 
mortis inductivum, conccss» fuerunt lcctiones, re- 
tento ritu roartyrum, sed ita ut fieret roentio ctiam 
socioruro, quorum sane, sicuti et Juliani martyrium 
certum crat. Quare licct Rasilissa revera non fucrit 
martyr, id non obstitit concessioni sub martyrum 
ritu, cum Juliano, et sociis conveniret. 

15. Martyrem non essc, qui cx accepto pro Christo 
vnlnere lcthali, mcdicorum cura, liber cvasit, rocrito 
aflirmat Soto (m 4 sent. dist. 49, q. 5, or. 2). 
Martyr lamcn diccndus crit, qui ex vulncrc Ictbali 



obiit, medico citra propriam culpam non accersito, 
queraadmoduro Soto prosequitur, et ante ipsum do- 
cuerat S. Thomas ( in ksent. dist. 49, q. 5, ar. 3, q. 2 
ad 7), et eruitur cx actis martyrii SS. viginti mona- 
chomm in Laura S. Sab« prope Hierosolymam, 
apud RoUandian. (ad 20 Mart. t. 3, c. 6, n. 64). 

16. ctc. Kxpcndendum superest, utrum juxta prav 
sentero Ecclesia; disciplinam intcr martyres recen- 
sendi cssent, an inter confessorcs, servi Dei qui per 
miraculum a tormentis lethalihus liberati in pace 
morerentur. Soto cit. id Ecclesia; judicio detiniendum 
relinquit. Itaque, si hujusmodi causai beatiiicationis, 
ct canonizationis introducerentur, una cum pra?missis 
probationibus vulneris, seu torraenti lethalis, ac mi- 
raculosa? Uberationis, ostcndcndum esset, servum Dei 
miraculnse servatum , reliquo vita3 cursu nunquaro 
caritate excidisse, et virtutibus beroicis floruisse, et 
serio discutiendum esset, utrom ad confessorum, an 
ad martyrum classem pertincret. Card. Gotli theol. 
to. 13, q. 2, sacr. Bapt. dub. 5, § 3, n. 20) , 
Suarez fto. 3,tn 3 part. D. Tho. qu. 69, art. 10, 
disp. 29,#ec(. 3), aUique theologi, martyribus ad- 
numerandum existimant, eo quod miraculosc a Deo 
liberalus, etiam in gratia coniirmatus dicendussit. 
Sed hinc difficultas potius augetur, cum de hac con- 
firmationc in gratia nuUum appareat in sacra aucto- 
ritale documcntam. Immo apud Procopium (/. 1 de 
bello Vand.c. 8) nonnulli a morte, quam proChristo 
passuri crant, per miraculnm libcrati, lclhatibtts cri- 
minibus se postea inquinarunt. Ideoque si probalio 
ex actibus externis, consistentibus in continuato 
▼irtutura cxercitiodesumenda est, profectodifficultas 
insurgit : utrum sic morientiura causa introducenda 
esset sub titulo confcssorum, an sub titulo martyrura. 
Hsc applicanda sunt iis, qui cx serutnnis pro fide 
Christi inflktis, et usque ad obitum continuatis mo- 
riuntur. Nedum cnim probandum esset, eos fuisse 
pro Cbristi iide airumnts addictos, et pro eadcm 
causa a>rumnas acceptasse, scd etiam in ea voluntate, 
ct virtulum exercitio pcrseverassc. Quapropter postu- 
latores caute advcrtere dcbcrent, an potius esset ex- 
petcnda b^atiticatio, et canonizatio, non uti mar- 
tyrum, sed uti confessorum, attentis tormentis, et 
srumnis pro astruendis virtutibus heroicis, quod in- 
nuit Gyet (oper.soypecit. I. 2, c. 7, q. 14) loquens, 
de moncntibus in obsequio pcste laborantinm. 

20. Qnotqaot in causis apud S. Sedcm , et sacram 
congrcgationcm pertractatis, reeensiti sunt intcr 
martyrcs aut rcccnsendi supersunt, mortcm in 
tormentis oppeticrunt. Solum in causa S. Josephi a 
Leonissa, qui dicebatur fuisse Constantinopoli a 
Turcarum tyranno damnatus ad unci snpplicium , 
ct post triduum ab angelo liheratus, postulatorcs 
nonnulla ad martyrium suadendum atlulerunl : at 
excitatis a promotore fldei difficultatibus <rooad pro- 
bationcm facti , ct quoad necessitatcm probandi per- 
severantiam ,ct virtutum exercitium usque ad obitum, 
prosccuti sunt causam utt confcssoris. Hinc infert 
iJerli ( de theol. discip. U>. 6 , l 31 , c. 24 , n. 2) mo- 



Digitized by Google 



f 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



129 

rientes in suppliciis essc veros raartyrcs ; qui vcro 
supervixorint, non haberi tanquam martyrcs, nisi 
ccrtissimc conslct, mortem divinitus cvasisse, ncc 
postca a caritatc ct gratia cxcidissc. El ut antiqua 
addantur, S. Anlliiisa, qua> sub Conslnnlino Cupro- 
nymo ob cnltum SS. imaginum vcrhcribus caisa, ct 
cxilio rclogala quicvit in Domino, colitur ul virgo, 
nou ut raartyr, apud Kollaitdinni tA>,Jul.pay. * 1 7 ). 

21. Pra-dictis non obslot anliqun hccle-sia- disci- 
plina, qua» sic morientcs eatalogo martyrum adscri- 
hebnt. Id cnim suasit divina auctoritas innixa lesli— 
ficationibus lidc dignis, quod cliam hodie ticri 
dcbcrct , si consimiles adessent lestilicntioucs, quibus 
dcticicntibus dubium ex pra?dictLs ni get , an hiijus- 
modi caiisiv inlroduccndtTsunt potiusuli marlyrum, 
quatn uti confessorum, prax-ipne si longum tcmpus 
intcr tormcnta, aul .erumnas, ct obitum intercessii. 
Apud Bollaudian. t». 4, Jul. pag. 408, n. 42) 
S. Frcderictis cpiscopus, el roartyr dicilur paulo 
post acccpla vulnera obiisse. 

CAPUT XIII. 

De causa martyrit qunad persecutorcm , seu 
tyratmutn. 

1. 2. Martyrcm non facil pnena, scd causa, ct 
bax: quidcrn ad marlyrium sullicicns rcquiritur tam 
in martyrc, quam in perscculorc. Quando in ain- 
grcgalionc riluum proponitur dubium , an conttet de 
martyrio, et causa martyrii, inquiritur, quaraam 
causa fuciil iu lyranno, ul mortcm infligcrct, ct qunj 
in martyrc, ul mortcm obiret. In catisa sci vorum 
Dei Alpln m^» Navaii <'!<•. IVtri de Avila, aliorumquc 
mnrtyrum Japponensium, sacra congregatio, an— 
nuentc Pontiticc, aflirmavil, cotutare de tnartyrio 
ex parte tyranni, cum imperator Jacoponcnsis non 
ob aiinin rntioncm stiis subditis vctucrit conuner- 
ciura cum Poitu^allicis, uisi quia bi illuc invcxcrunt 
pnedicatores cliristianos, ut nutavit card. (iotlus (de 
ver. Eccl. to. 1. mp. 3, §, 4, n. 14). In causis 
marlvnnn Kodulphi Aquaviva?, et sociorum, nco- 
non SS. JoannLsMc pointici-iii, et Fidf lis a Sinmai in^n, 
nullum cditum ftiil dccrclum, constare de martyrio 
ex parte tyranni, tamcn causa eumdcm respicicns 
scilulo investigala fuit . ail scilicet essct apta marlyrio. 
Cumqucmartyrium, juxta Vigucr (inslit. theo. rit. de 
virtut. Fort. c. (i.<Sl), Castcllinum (decert. glor. 
SS. c. 8, pttnct. 20, § 4). et alios, sit voluntaria 
mortis pcrpossio proptcr Clirisli lidcm, vcl alium 
viilulLs actuiu iti Doum rclnlum, causi ex parte tv- 
ranni debct esse (Kiiuin in lidcm vcl in opus ab ca 
p,a'scriptnm, ut fuscdocent Hctiriqiiej(fAeo/. wor. 
to. 1,/. 2 <7r Bnpt. Sacr. e. 37, n. 3 ct '*). Kcncdiclus 
Pcreira (in clucid.theol. mor.el jur.utr.l.% eluc. 2.1, 
sect. 1 , nu. 1 »04j , aliiquc piurcs. Hujusmodi causaa 
necessitatcm in persecutorc sempcr concordiler admi- 
scrunt promotorcs lidei, et causaruin poslulatorcs. 
3. Tyratrous pro martyrio cssc polcst gcntilis, 



ba-ret ictis , vel eliam catholicus. Christus cnira Mallii. 
10, r. 18, inquit:.-lt/ pra>sidcs,et rcges ducemini pro- 
pter mc; ct t\ 21 : Tradet fratcr fratrem in mortem , 
ct pater filium. Quae quidcm priora verba patrcs ad 
pcrsccutorcs genlilcs rcferunl ; posteriora ad im- 
probos christianos. Quocirca, tam inter martyres 
rccenscntur SS. Pctrtis martyr, aliique ab ha?rclicis 
intercmpti, quam Slanislaus Cracovicnsis, Thomas 
Canluancnsis, et Joanncs Neporauccnus a calbolicis 
< \ odio in virtutem, praclicc rolalatn ad lidcm, oc- 
cisi , uli aniuiadverlit Uurtado ./. rer. marL resol. 
39). Addi possunl alii plurimi , quos furor Hen- 
rici VIII ct Lbsabctba* Anglia* rcgum sustulit. 

4. ctc. Ad martyriumsuflicil, ut jvcrsecutor, non 
cx odio in lidcm, scd ex opinione vindicandi verum 
crimen, mortcm servo Dci decernat, dummodo ac- 
cusator cx odio in lidcra crimen pcr calumniam ob- 
jeccrit. ut o»tendil card. Capisuccbius (ctl. controv. 
27, § 10). Kx aclis marty runi , < t e\ veteribtis pa- 
tribus coniperlttui cst, chnstianos Tbyotcarum epu- 
hirum, el OFdipcorum concubituum n christiani 
nominis hostibus per calumtiiam fuissc accusalos, a 
quibus lamen scolcribus lidolcs se vindicarunt, ut 
colli^ero osl ox np.ilo;{iis Juslini , (Juadrati, ct Alhe- 
naporac. Nihilominus ea opinio ita apud mngistraliu) 
invaluit, ut iioii sulum calamitates sceleribus chri- 
slianorum adscibcrcntur, tesleTcrtuIIianu (inapolog. 
c. 40) verum otiam nonnulli de iis criraiuibus per- 
perara accusali atrociter torquercntur, et nccarentur, 
qui martrribus adnumerali sunt, ul legilur in epul 
cccloiiarum \ iennensis.clLugdiinenMs npud Kuseb. 
(hist. cccl. /. 5, c. 1. et seqq.) in qua dcscribilui 
martyrium S. Potbini opiscopi , ot aliorum. Fals# 
paritcr accusatos fuisse, quod essent irupcraloruu 
inimici, colligilur ox passione S. Vutoits apm 
Kiiinarl [in actor. Mart. n. 7, pag. 237] quam ta- 
mcn calumniam strenuc relundit Justinus apol. 1 
Teslatur Lampridius, Alexaudrum Sovcrum cbri- 
stianis plurimum favisse, Cbrisli imaginem iu su* 
larario rctinuUse, ac publictim locum iis jiotius an 
colcndum Deuin, qunm popinariis Koros adjtiiii- 
cassc. Calltstus ponlifex tamon, aliique plurcs sub <*♦ 
passi sunt, non quod chri&liauam lidm odLssct , wd 
quod alrocia crimina vindicarc oxistimaret, qua: L'l- 
pianuschrisitianorum bostis infcnsissimus,aliique ju- 
rLscunsulti , quurum consiliis, et suasionibus plui i— 
muro dcferebat falso, adornabaut, ul bencllarouius 
(ad ann. 225, n. 4) observaL 

7. ctc. Substitit quoipie mnrtyriura. si lyrnnniis 
cx odio in lidcra revera molus ntortem irrogaverit, 
liecl causam otnnino dtsparatam jactet. |ta Borellua 
(de reg. eath. praist. c. 17, sub n. 29), Tlu-opliilus 
Kaynaudus (nptr. to. 18 de Mar. per pesl. pur. 2, 
c. 1 . num. I V), aliiquo plures, quibus calculum ad- 
dunt, quotquolde Anglica |versecutionc scripscrunt. 
Saflragatur Ecclesiae disciplina. Norocnim, primtis 
chrislianorum pcrsccutor apud Tertullianum ( in 
scorp. c. 15) Urbcm incendil, alque ut popuh decli- 
narct invidiam, iuccmlii KOf subdidit christianos . 



Digitized by Google 



STNOPSIS LIBRl TERTII. 



123 



diversisque, et quaesitissimis pcenis affecit, testibus 
Tacito(15 ann.pag. 276), etSulpicioScvcro(*aer. 
hist. I. 2, c. 29). Nihilominuseos, qui mortem tunc 
sustinuerunt, intra martyres commcmorat romanura 
martyrologium. Coluntur quoquc, ut martyres, et 
colebantur tempore S. Joannis Cbrysostomi.SS. Ju- 
vcntinus, ct .Sfaximus, passi sub Juliano apo- 
ttata, qucm christianorum persecutorcm netno ne— 
gavcrit. Causam vero tupplicii, inquit ThcodoretnS 
(hist. ecel. I. 3, c. 151, prcrtexuit, non pietatem, 
pro quo mterfecti tunt , sed hngua petulantiam — 
cum nomen.atipie honoremmarturiiveritatit athletit 
inrideret. Eadetn invidia ductus Valens Arianus 
imperator christianos, praetextu quidem falsonim 
criminum , revera tamen ob fidci catholicae profes- 
sioncm cruciabnt,ut rcfcrt S. Gregorius Nazianzenus 
(Orat. 32, n. IV). Martyrio igilur non oflicit, si 
tyrannus, qui ex odio in fidcm mortem inflixcrit, 
aliara mortis cansam falso prsedictis enumerntis con- 
dudit Papebrochius in resp. ad P. Sebast. a S. Paulo 
(art. 11 , § T7). Maria Stuarta Jacobi V Scotiae rcgis 
tUia post varias vicissitudincs, ct aerumnas, alter- 
nantc fortnnn, in arctam ctistodiam non semel con- 
jccla cst, tandem falsis hsrcticorum calumniis tan- 
qttam particeps conjurationis in Elisabetham Antrlijc 
regtnam accusata , rcvera ob fidci catholicae profes- 
sionera interempta est. Si dc ejus reginae martyrio 
quTstio institueretur, opponi posset mortissententia, 
ct c.rtera, qnnc Georgius Ruchananus in libcllo, De- 
teetio Mariar, aliique haerettci adversns repinam 
impic confinxerunt. At si vera mortis causa expen- 
derctur, qua; cx odio catholica? reJigionis ortunt 
habuit, ct alia multa, quas illustrem ejus pro fide 
catholica mortem reddidenint, nihil forte deessct ex 
iis . quae ad ventm martyrium requirnntur. Legendi 
Spondanus (ad ann. 1507, 1570, 1587), Conaeus 
(in vite reg. Maria), aliiqnc de eodcm argnmento 
scribcntes apud Samuclem Jebb. His addcnda epi- 
stola, quam rcginaendem, imrainentemortc,scripsit 
Sixto V, et ex Gallico idiomate in Lntinum con- 
vcnamBcnedictusXlV in opcndicibus ad haxopera 
cxhibct. 

11. Ad vernm martyrinm nccessc non est ut 
persccutor intcrfici servuro Dci cxprcsscjubeat, scd 
satis est, ut verba profcrat, quibus alii incitati, Dei 
servitm occidant, ut cuntigit in marlyrio S. Thomae 
Cantuaricnsis, qui occisus fuit ab Henrici regis sa— 
tellitibns, quos sarac cx ira increpabat, quod ipsum 
de unn sacerdote ( rhoma) non vindirarent, nt rcfert 
Herebcrlus (in Quadripart. ) . Idipsttm eolligere est 
cx martyrio Thoma? prioris S. Victoris Parisiensis, 
de qua S. Bcrnardus cp. 158 ct 159 ad Innoccn- 
tium H. 

12. Satis qnoque cst, si tyrannus ex odto in 
fidcm martyri mortem inferat, liccl occasioncm in- 
ferenda* motlis dcsumat ex alia re, qua? nihil ad 
fidcm, vel solum per accidcns pertincat. Celcbratur 
in martyrolog. Horn. (ad 16 Maji) martyrinm 
S. Abdae, scu Audrc, qui, ut narral Thcodoretus 



(/. 5, hitt. eccl. e. 39) cum Pyreum, templum vide- 
licet a Persis igni consecralum, destruxisset, ac 
Isdcgcrdeg Persarum rex juberet, rea?dilicare rcti- 
nuisset, occisus csL Id clarius desumitur ex causis 
BB. Josapbat Pollocensis, et Petri de Arbucs. Con- 
tendentibi!9 cnim fidei promotoribus , occisos fuisse 
non ex odio in fidem, sed quia nonnullos carceribus 
inquisitionis mancipaverant ; postulatores clare de- 
monstrarunt , mortiscausam ex odio in fidem ortum 
habuisse, cartera fuisse dumtaxat occasionpm. De- 
mum in ecclesia PP. Prsediealorum civitatis Septcm- 
pedanae colitur B. Camilla gentili, olim intereropta 
a proprio viro, quod contra hujus praeceptum cum 
Brnndina Grassi genitrice fnissel oollocuta. Cum 
construendi esscnt processus soper cuitu immemora- 
bili, nonnulli a Bencdicto XIV quaesierunt, an 
posset titulo martyris decorari; utpote quae, oontem- 
ptis mariti mtnis, matrem juxta Domini praeceptum 
nonoraverit. Cante proccdendum esse, respondit 
laudatus Benedictus ; cum enim maritus occidisset 
consanguinenm Brandinae, et famiiiam Grassam 
odio proscquens uxori prohibuisset, ne cum mntro 
loqueretur, poterat quidcm Camilla dici innocens 
intcrfecta, sed valde dubium ejus martyrium, cum 
mors infiicta ex odio in fidem non videretur. 

' * * ' 

CAPUT XIV. 

De modo, quo prohari potest, perseevtorem , teu 
tyrannum ex odh in fidem motum fuisie ad 
mortem martyri mfligendam, 

1. Cte. Id primo demonstrari potcsl cx sententia, 
quam persecutor publica auctoritate tulerit. Hujus— 
modi sententiam legere est in actis S. Symphoriani, 
aliortimque plnrium apud Ruinart Ipag. 50, 71, 75, 
133, 143, 189) , in quibus lata dicitur a judicibus 
juxta leges. Secundo ex discepUtione inter tyran- 
num, et martyrem in actis descripta, qualcm exhi- 
bent acta passionis SS. Pionii, et sociorum, necnon 
acta SS. Prnctuosi episcopi, Augurii, et Eulogii 
diaconorum, apud cundem Huinart (pag. 126 et 
191 ). Idem videre est in actis 8. Mercurii scriptis 
a S. Simeone Logotheta apud Suriam ( ad 25 Abv. 
to. 6). Alia hujus sancti acta scripscrunt Archisius, 
qtii Bcncventi morabatur sasculo V IU, et Landulphus 
archieniseopus Benevcntanus scriptor saxuli XU, 
quae Victorius Giovardus edidit notis illustrata. Ter- 
tio ex bcneficiis, seu muneribus a tyranno oblalis 
tnartyri, si hic a proposito rcsiliret. Plura magno 
martyri Theodnro oblata describit S. Gregorius 
Nyssenus (to. 2 oper. pag. 1015). lienehciis quoque, 
ctmuncribus callide tenlatam constantiam S. (tordii, 
ct SS. quadraginta martyrum testatnr S. Basilius 
(to. 2, pag. 146, n. 5). Idcmque legitur in actis 
S. Qnirini, ct in actis SS. Ciaudii, et Asterii. 
Quarto ex invptmitate , quam tyrannus pollicitus 
csset martyri, si hic iidcm Chri*:i relinqueret. Id 
oslendunt acta SS. Kpipodii, et Alexandri, quorum 



Digitized by Google 



124 



DE b EATl HC ATION E ET CANONIZATIONE 



primo intercropto, persccutor altcri suasit, ul deo- 
rum vcnerationc sibi consulcret. Suffragantur acta 
S. Quirini, nccnon acta S. Nicephori, in quibus di- 
citur Sapricius mortc pcrterritus diis sacriiicasse , 
Niccphorus vero mortem poUus sustinere voluisse. 
Similia leguntur in actis SS. Victoris, ct aliorum et 
in martyrologio romano (ad '2o Decemb. ) , de 
mullis raartyrum millibus, qui Nicomedie Jovi ihus 
adolcre nolentes, in ecclcsia jussu Dioclctiani igne 
consumpti suut. Hic obiler notare fas sit, pu?niten- 
tiam juxU lcges romanas non excusare dcliclum, 
prscipue rco nd tribunal constituto, sed ad summum 
prodcsse ad pcenam tcmpcrandam. Tamcn ob ni- 
miam chrislianorum multitudinem neccssarium vi- 
Mim fucrit, iis etsi cnram judicc constitutis veniam 
dare, si (idem Christi abjicerent, uli PUnius (/. 10, 
epitt. 97 ) Trajano suasiL Uuc speclat exemplum 
Thomse Mori martyris, licet nondum vindicati, qui 
cum dccrcto senatus AngUcani de rege in ccclcsia; 
anglicanascapulconslitucndo repugnarct, reus la>sa3 
majcslatis babilus est : veniam quidem ilU a rege 
nonnulli promiserunt, si a proposito resiliret, sed 
mori maluit. 

6. ctc. Quinto, mortem ex odio in Bdcm fuissc 
illatam clare dcsumitur ex actis, quibus manifeste 
dicatur inflicla scrvo Dci, eo quod chrislianus csscl: 

Semadmodum irrogata dicitur SS. martyribus Pto- 
naeo, Lucio et alii anonymo apud Eusebium (hitL 
iccl. I. 4, cap 17), necnon Dsthaaani Eunucho, 
et nutritio Saporis regis Pcrsarum apud Soiomcnum 

il. 2, At«f. eccl. c. 9 et $eq. ) , vel «>o quod nolucrit 
icere aliquid, quod recessum a ftdc christiana si- 
gnificaret. Hujusmodi fuerunt martyres interempti , 
quod diis sacrificare detrectaverint , vel cibos diis 
iromoiatos respuerint, in quo prccipue enituerunt 
Agatho, Agape, eorumque socia?. ldolothita cnim, 
cujuscumquc gcncris esscnt , vetita fuerant christia- 
nis in ApostoUcis concilU Hicrosolymitani decrelis , 
quippe qua? essent signa , et irritamenta idololatrix : 
monel autem Apostolus 1 Cor. 10, absUnendum 
csse ab his , qua; falsam rcligionem rcdolent. Quarc 
idolothita respaens martyrio coronatus est Lucianus 
presbvter AnliochenusapudS. Joannero Cbrys. (Aom. 
m S. "Lucian.t. 2, optr. p. 524), S. Sabas, et alii in 
epist. ccciesia; Gothica!. Itcm cx actis, in qnihus 
mnrs illa dicatur eo quod martyres noluerint facere 
aliquid a fide christiana velitum, vel quod rationc 
circumstantiarum stare non potcrat cum pneccptis 
christianx religionis. Primum cruitur cx martyrio 
S. Polycarpi, occisi, quia pcr fortunam Caesaris ju- 
rarc detrectaverit, cum enim fortunam, ct genium 
Cscsaris genUles pro diis baberent, non licebat cbri- 
stianis per itla jurare, ctsi licercl per Cosaris salu- 
tem, uU desumiuir ex actis SS. Polaniiana?, Mar- 
ciani, ct Nicandri. Huc speclanl, qui exceptoris 
munere fungentes, ofiicium abdicarunt, ne senten— 
Uas capiUdes in cbrisUanos scribereot, et ideo mor- 
tcm subierunt, ut fuit S. Cassianus martyri in Tin- 
gitano, dc quo martyrologium Kom. (tul 3 Deccmb.). 



Alterum ostendunt acta S. Maximiliuif cd tnortcm 
damnati, quia inililem agere noluit; uun quod mili- 
Ua per M mala sit, cum mulli numcreiitur martyrcs 
miUUam sccuti ; sed quia frequcntibus sub cthnicis 
impcratoribus peccandi occasioncs pra?beret, qua de 
causa S. Marcellus martyr vitcm, ct cingulum mili- 
tarem projccit. Tandem mors cx odio in Kdem iUaU 
dignuscitur cx actis, in quibus raarlyrcs occisi di- 
canUir, eo quod faccre noluerint aliquid, quod rcli- 
gioni christiaiuc dctrimcntum aflerret, cujus rci 
cxcmplum suppcdiUnt, qui publicato ab impcrato^ 
ribus cdicto de tradcndis sacris Scripturis, ut com— 
burenlur, obtcmperare nolucrunt. Et hac dc causa 
Felix Tulocensis episcopus martyrio coronatus est 
apud Vcnusium Apulia; urbem, Vinccntius archi- 
diaconus apud Prudentium (peristeph. hymn. 2), 
aJiique cx acUsS. Saturnini presbyteri, ct sociorum : 
vel eo quod feccrint aliquid rcligioni chrisliana 
consenUneum, licct injustis imperatorum lcgibus 
vetitum. Excmplum dcsumere cst ex mcmoratisactis 
S. Salurnini, ct sociorum, ubi SS. martyres ad ju— 
dicium deducU sunt, eo quod Dominicum, id est sacra 
mysUria, conlra imperaloris prsceptum egissent. 

13. 14. Har ex actis sificeris martyrum a Rui— 
narUo collcctis dcprompla luccm affundcre possunt T 
dum in congregationc rituum cxpenditur martyrum, 
ct causa marlyrii. in causa viginti sex martyrum 
Japponensium . ul ostenderetur, mortcm causam 
habuisse ab odio in fidem , magnuro momcntum in 
sententia mortis reposiUim fuit. In causa B. Joannis 
dc Prado momentum stclit in contestaUunc, quam 
cum iniideli regc Marcbitano habuit dc vcritalechri- 
stiana? rcligionis, ct falsitatc secta; .Maluimct.ina;. In 
causis BB. Josaphat Pullcccnsis, Pclri dc Arbucs , ct 
S. FideUs a.Sigmaringa postulatores mortis causam 
a promotione calholicc rcligionis orUm ostcnde- 
runt. In alia marlyrum Japponcnsium causa fincro 
persecuUonis, el roedia ad tinem directa allegarunt , 
ut ejusmodi odium dcmonslrarent, ex mediis cnim 
sa?pe dignoscitur linis, a pcrsecutorc intentus. In 
alia causa quornndam martyrum roagnum pondus 
habuerunl diflicuilates a promotoribus cxcitaUe, mor- 
tcra scilicet non provcnisse cx odio in fidem , cum 
tyrannus interfecissct religiosos unius, non alios 
ailcrius instituti. Deroura numinc odii in fidcm uni- 
vcrsim intclligitur directa lidei insecUtio, ut lideles 
cam ncgcnt , vel divinam lcgcm violcnt Item insc— 
ctalio alicujus proptcr opus ex Christi doclrina nc- 
ccssariara , aut aliquo modo tendens ad fidcm propa- 
gandam, vel lucndam, aut illustrandiim. Inlausta, 
ct insolita tyrannorum mors adminiculum saltem 
suppetlitat, ut pie crcdamtts, servos Dci fuisse ab illis 
e odio in iidem interemptos. Hujusmodi conjecturis 
scatct liber Lucii Caxilti Firroani Lactantii dt mo- 
ribut pertecutorum. In actis Ca?sarii apud Surium 
(ad 1 Kovcmbr. to. 6) Luxurius, qui eundem sanctum 
morti dcdcrat, dicilura serpentc miruro in roodutf 
consumptus, uU paulo anle Ca?sarius ei pr«dixcr.i 



Digitized by Google 



SYNOrSlS LlBRl TERTII. 



123 



CAPDT XV. 
De requisitis m martyre nccessariis antemartyrium. 

1. etc. Martyrinm dicitnr bnptismus sanguinis 
Mare. 10. In adultis est actus fortitudinis, et cari- 
talis : quoad infantcs, suflicit occisos fuisse ex odio 
in Christum, ut martyrium suppleat vices baptismi 
aquce, dcleatqucex opere operato peccatum origi- 
nale qnoad culpam, et poenam, ut docet S. Thomas 
(2, 2, qu. 124, art. 1 ad 1) , qucm tbeologi com- 
rouniter sequuntur apud Vasquez (tn 3 par. D. Th. 
t. 2,q. 68, art. 3, disput. 153, c. 7). Idem com- 
probant, quae /. 1 , e. 14 cxposita sunt, pucros 
scilicct ab Hcrode interfectos cultum martyrura in 
Ecclesia obtinere, quodassrrit etiam S. Augustinus 
(l. 3 de lib. arb. e. 23, n. 68), suflraganttbus caeteris 
palribus eolleclis a Sandino ( m hist. famil. saer. 
pag. 60). Neque omncs hi pueri simul indiscrimi- 
natim colcrcntur, nisi raartyrium delcret originalc 
pcccatnm : in iis enim solum, qui octaram aetatisdiem 
exccsserant, pcr circumcisionem dcletum fuissct. 
Hoc adducti exemplo consentiunt theologi , infantes 
omncs, pro Christo occisos, quidquid sine funda- 
i mento excogitaverit Joannes Major ( in e. 2 Matth. 
dub. 2) veros esse martyres, cum omnibus cadem 
causa, quemadmodum, scholosticis, et patribus 
citatis, ostendit cit. Vasqucz. Immo id ipsum exten- 
dunt ad infantcs in uteris maternis occisos. Quin 
obstet textus tn can. Qui tn maternis de e&nseer. 
dist. 4, ubi dicitur : Qui m materms uteris sunt, 
ideo eum matre baptisari non possmt, quia natus 
adhue seeundum Adam non est, renasei seeundum 
Christum non potest. Hoc enim ad bapttsmnm aquac 
rcferunt Hurtido (de vero. mart. resol. 20), card. 
Canisuochius (eontrov. eit. q. 2, § 3), et alii. Soram 
ex D.Thoma (m 4 sent. dist. 49, q. 5, art. 3, qucestiun- 
eul 2 ad 12) martyribus parvulisncgant Aureolam, 
qua martyrea adulti dccorantur. Aureola baec cst 
praemium accidcntale bealorum , id est gaudium 
quoddam de operibus factis, qus habent rationcm 
victoriae excellentis, adcoque est quoddam privile- 
giorum pramium, inquit S. Thomas (loc. eit. art. 5) 
privilegiata vietoria respondens. Porro privilcgiata 
victoria trcs pnccipue pugnas respicit, vidclicct 
contra carnem, mnndum, rt diabolum, triplcx dc- 
tur aurcola, virginnm, mnrtyrum et doctorum, ut 
Iatc cxplicant Sotus (tn 4 seni. dist. 49, q. 5 ( art. % 
conchu 1 ), Thcophilus, Raynaud. (de mart. pcr 
pest. part. 2), ct alii. Quocirca , si pucri non pugna- 
runt, ncc nureolam obtincnt, licet sint martyrcs. 

6. Ouorumdam pucrorum martyrum cxcmpla 
addncta sunt cit. 1. 1 , e. 14. Alia his nddi possunt. 
ln martyrologio Rom. (nrf 16 Jun.) legilur : Tharsi 
in Cilieia SS. martyrum Quirici, et Julittai ma- 
tris.. quorutn Quirieus triennis puelhts oum nta— 
trem.. lugeret , ad gradus tribunalis illisus interiit. 
De borum martyrio testimonium perbibet cpislola 
Tbcodori episoopi leonii, quam edidit <>>mbcfisiu6, 



ac licvt scripta fucrit labente scculo VI, Quiricus 
vero, ct Julitta initio sa?culi IV martyrium subie— 
rint; taroen intcr actasincera martyrum iocnm obti- 
nuit apod Ruinart, cujus rei ralionem reddunt Til- 
lemont (t. 5, p. 349), et Baillet (ad 16 Jun ). Alia 
exempla cumulant Rollandiani (ad 29 Maji lo. 7, 
et ad 12, to. 3) , Eusebius ( /. 2 de resurrect), Pru- 
dentius ( hym. 14), Baronius (adan. 311 ). Scd hic 
de celebri nuper exposito exemplo SS. Quirici, et 
Jnlitts repctcre juvat, quod cit. 1. 1. dictum cst : ab 
excmplis scilicel ibi rclatisnon undcquaqueconclu- 
dcndum csse, quod infantcs inler marryres rcccn- 
scantur. Licet cnim S. Quiricus ob Ktatem infans 
•dici potucrit, cx divinas tamen gratise auxilio, ut 
adultus haberi debuit : nam in cit epist. Theodori 
additur, quod aceepto prator manu puero , blande 
delinicns, a statu cohibere nitebatur... Puer vero 
intentis tn matrem luminibus, pratorem abs se sub- 
movebat... ejusque faciem unguilis scalpebat... ac 
elamans ehristianus sum, calcibus quoque judieis 
latus petebat. Repctere quoque fas sit, quod ibidcm 
dtctum cst , ncrape, expectandum essc judkium Se- 
dis Apostolica!, si causa beatiticationis, aut canoni- 
zalionis formalis alicujus pueri in odium fidei insli— 
tucnda sit,cum nullumadsit hujusmodircipraeoedcns 
cxcmpium : illud vero Siroeonis pneri Tridentini a 
jiidsis occisi in odium fidei, de quo eodero /t'6. 1 ad 
quandam beatificationem dumtaxat refcrri posse. 
Dcraum advertendum esse beatiticationes , et cano- 
nizationesnonsolum fieri, ut habeamus apud Dcum 
intercessores, sed etiam, ut res gcstas imitari possi— 
mns. Nulla vcro imitandi ratio ab infanlibus desami 
potest 

7.etc. Qnod spectat ad adultos,doctrina Ecclesin 
est, martyrium in its supplere vices baptismi aquae, 
ac delcre peccata originale,etactuaIe quoad culparo, 
et pcenam, ut explkant SS. Cyprianus (m praf. ad 
lib. de exhort. Mart. eol. 514), et Augustinus (/. 
13 de Cwit. c. 7), quibus accessit Anlonius cpisco- 
pns civitatis (jonstanlitc in cpist. ad Arcadium. Suf- 
frapatur Ecclesiae consqetudo, quae nec preces, nec 
sacrificia oflert pro martyribus juxta ilrad Innocen— 
tii Ul tn eap. Cum Martha : Injuriam faeit mar- 
tyri, qui orat pro marh/re, quod cx S. Augustino 
(tract. 84 m Joan. col. 709 , f. 3 op. par. 2 1 , de— 
suroptum cst. Solum controvcrsia viget inter theolo- 
gos , num martyrium pariat efleetum illum cx opcrc 
operato, an cx opere operantis. Nonnulli cura S. 
Thom. (3, par. q. 66, art. 12 od2), adscribunt ac- 
tui caritatis. Solus, Bellarminus, aliiquc apud la 
4>oix (fo. 2, /. 6 , part. 1 , tract. 2, n. 238 ), repe- 
lunt ex quodam privilegio proptcr imitationcra pas- 
sionis Christi adeoque quasi cx operc operato. Quo- 
modocumque gratia conferntur, ndulli quasdam dis- 
positiones pra?mittere dcbent, ut conim martyrium 
consequalur eflcctum. Idcoquc catecbumenus ba- 
ptisrao fluminis, si possit, initiandus est ante mar- 
tyrium : bapllzatus, qui peccnta commisisset, con- 
fcssionera sacramcntalem prajmitlcre debet , sin pos- 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



sit : si minns, dc pectatis doleat oportet, ac demum 
Eucharistiam sumat, si facultas sumendi detur. Hocc 
jure divioo praecepta sunl constitulis in morlis arti- 
culo, nec martyriumabhissolvit. Hsccst D. Thome 
doclrina (in 4 tent. disl. 4, q. 3, art. 3 ad 1), 
cui praeiveral S. Cyprianus (epitt. 54), et subscri- 
pscrunt Soto (m 4 tent. ditt. iv,q. 1 , art. 2, con- 
■clut. 3), Estius (trt 4 tent. dist. 4, § 21 , tom. 2), 
aliique plures. Quidquid enim sit dc theologorum 
placitis in conlrovcrsia, an atiquis jusUlicari possit 
pcr actum amoris Dci sinc formali pcenilcntia dc 
peccalis commissis, sempcr verum csl, urgcntc pra> 
ccpto contiteadi, el paenitendi, consUluuim in mor- 
tis articulo, conscium pcccati lethalis non remissi de» 
liere formaliter ptenitcre, ct conlileri , si possil, ita 
ut aliter nec dilectio Dei supcromnia,ncc martyrium 
justiricatioucm inducant, ut prosequuntur Silvius 
(tn 'ipart. q. G6, ar. 11 et q. 88, ur. 2), Gordo- 
nus (to. 2, /. G, q. 19, e. 4) , ct alii. Cohsrenler 
od htec Bencdiclus XIV cum approbaret marty- 
rinm, ct causam martyrii vcnerabilium Rodulphi 
Aquavivs, Ignatii Azevedi, ct suciorum, sedulo 
perpcnditaclus,quos scrvi Dei morituri praestilerant, 
mtcr quos magnum pondus habuerunt sacramenta 
confessionis , et communionis. 

11. ctc. lnquirunt ulterius theologi, an nondum 
baptizatus pro Christo morilurus baptismnm exo— 
ptare debeat. Putat Estius cit. salis csse, ut noncon- 
temnat. Sed Clcricatus (decit. 27, art. de Bap.) pro- 
babilius votum baptismi fluminis exigit , ut moriens 
pro Cbristo inter raartyres rccensealur. Quserunt 
praeterea, an is, cui mors pro Christo instat, tc— 
neatur clicere contritionem , si conscius sit alicujus 
peccati. Ucllarminuscit. quem alii sequunlur, allir- 
mot suflicere allrilionem, ult suflkit ad baptiftmam 
aquae. ^uarej (i»3 partc D. Tho. to. 3, ditp. 29, q. 
69. or. 10, tect. 3), cl Maurus( Theol. to. 3 , /. 11, 
q. 96, n. 9). requirunt coQlritjonem. Alii, intcr quos 
card. Got. ( Theol. to. 13, e.2, de Bapl. dub. 4, 
§ 1)* probabiliter existimant, virUialcm conlritio- 
nem per «ccidcns sufliccre posse. (Sed bajc indicassc 
satis : cum respiciant actus internos, dc quibus Ec- 
desia non judicat. Quacirca, ut rcsumatur matcria 
actuum cxlcrnorum, si in congregalione rituum 
agcrcturde martyrio, ct caa&a martyrii alicujus ca- 
techumcni , quem promotor iidei ostendcret potuissc 
recipere aquam baptismi, sed non recepisse, causae 
imponendum cssct silenlium. Huic assumplo favet 
passio SS. Monlani, Lucii, ct aliorum apud Ruinart 
(pag. 201 , n. 2) , inter quos Donatius, et Primolus 
anlc martyrium baplizati ducunlur. Addi ppssunt 
acta SS. Rogatiani, ct Donatiani apud eundem (pag. 
247, n. 5), quorum primus cum baplismnm non— 
dum recepisset, baptismum flaminis marlyrio prae- 
muisse dicilur. Nec ulteriorem babebit progrcssum 
causa martyris, quem gravi peccalo in quantum nec 
doluisse, nec sacramentalem confessioncm, habita 
confessarii copia, explcvisse, appareret. Narrat 
S. PeUu* Damiani (oputc. 47, c. ult.) y quasdam 



merelriccs martyrium eo subiissc, quod Saracenos 
respuissent, licet christianos passim admisisscnt. 
Theophilus Raynaudtis (ciL oper. par. 2, c. 5, 
nutn. 23) bas a martyribus scmovct, nisi pcccata 
cum cbrisUanis commissa aversatae ossent , quod fc- 
cisse dignoscilur cx eo, quod Christus apparuissc, et 
ad certamen animasse dicilur. ldem de sancUt Afra 
cumsociis, e proslribulo martyribus, ostendunt cjus- 
dem acta apud Ruinart (pag. 400, num. 1 ). Refert 
ilem Barouius (ad am. 1000,, n. 15) , Joanncm, ct 
Benedicluin monacos, S. Romualdi discipulos, invi- 
cem confessas fuissc, cum adventum persecutorum 
pneseqsisscnt. Ad ultcriora pariter procedendum 
uon esset in causa martyris, qui cum ante mar- 
tyrium Eucharistiam sumere poluisset, non recepil. 
In aciis S$. PerpeU»*, Fclicitatis, ct sociorum 
Christus habitu pastoris ovcs mulgenlis apparuissc 
dicilur,-ac buccllam casei Pcrpctuaj porrexisse, qua 
junctis. manibus sumpta, aslanles dixerunt Amen. 
lnde Perpetua sociis futuram passioncm annunlia- 
vit. In huc adumbratum csse rilum sumendae Eucha- 
ristias cxislimant Petrus Pussinus, ct Rollandiani 
(cdi Mari. c. 1, tom. 1). El hunc ritum anlea do- 
cuerat sanctus Cyprianus (epitL 54). 

15. 10. Hic pauca adlexere juvat ex bis, qua> 
oUm fideles crga Dci servos in carceribus detcntos, 
et martyriumexpeclantes prxsUtbant. Conveniehant 
enim ad eos visilandos : idcoque non glomcritam, 
sedcaute facicndum esse monuit S. Cyprianus (epitt. 
4). Tum opcra polissimum diaconorum necessaria 
ad victum, ct vcstiutm mimslrabnnlur. ut colligere 
est«x historia patsionu SS. Dativi, Saturnini , et 
toeiorum apuJ Alliaspina-um (post ubser. ad S. Op- 
tatum. }hhj. 201 ; , a Donalista scripta. TantaaJi— 
quando luit libcralita», ut, lcslc 'JVrtulliano, con— 
fessor vino myrrha conJito incbriatus pricsidi 
respondcrc ncquivcrit: ideoquc S. Lvprianus cit. 
enixe commcntl.ivit, ul neccssaria tanlmnmodo da— 
rcnlur. IVinporalcm diaconurum curam sequcbalur 
cura spirilualis saccrdotum, qui carcercs ingredie— 
bantur, ut coram confessoribus sacrum facerent, ct 
in boc quoque prudcnUam insinuavit S. Cyprianus. 
Pra tt rca salutaribus monilis ad mortcm pro Cbristo 
sustincndam prcparabant; quo munere functus vi— 
delur Tertullianus «x /16. ad martgr. in eoquc fulse- 
runt msignes sacerdotcs Cermanicus, in epist. ec- 
clcsiae Smyrnensisdc martyrioS. Polycarpi, Numt- 
dicus, ct TertuRus apud S. Cypr. (epUt. 35). Ab 
bac curanon fuisscexemplos episcopos dcsumilur cx 
epist. 31 cleri Romani ad cundem S. Cypr. - 

17. etc Hucusque adducta aperlissime . osten- 
dunt, in causis marlyrum inquirendum esse» quo— 
modoad martyrium se pra?paraverint, et an media 
ad salulcma>ternamconscqucndamncccssaria, atquc 
ulilia adhibuerintQuod sihujuscerciultcriora cxqui- 
ranlurdocumenta, pra?sto esl martyrium Emmcrami 
episcopi Ratisponensis apudBaronium (adann. 702, 
. *• 8). Episcopus hic crudelissimc in pluribus mern— 
bristroncatus,aquam refrigerantcm a Vitali prcs)>v- 



Digitized by Google 



SYNUPSIS UBRI TERTII. 



127 



tero petit, acccptoquc responso, mortem polius 
optandam esse, reposuit , neminem ad morttm fetti- 
nare debere, ted potiut optare , ut dt([cratur...ut 
dctur tpatium vtftrmit ad agendam patnitentiatn... 
Suffragantur exempla causarum,qua> in congrega- 
tione riluum discusse sunt, videhcet viginti sex 
martyrum Japponensium, SS. Joanni Nepomoccni, 
Fideli aaigmaringa, el aliorum, in quibus postu- 
latores ostendcruot, quibus actibus SS. marlyresad 
mortem se prsparaverint. Expedil quoquc, ut pro 
felici causae exitu vita martyrum anteacta expona- 
tur : licel enim juxla S. Pelrum Cbrysol.(«er. 152, 
to. 7, Bibi PP. Lugd. pag. 962) nemo possit mar- 
tyrium de condigno raereri ; potcst tamen de cnn- 

fruo, apud S. liusebium (jallicanum (tom. 6, Bibl. 
*P. Lugd. pag. 671). Expedit, inquam, scdnon 
csl neccssarium, cum contingere possil, ut aiiquis, 
magnis obslrictus sccleribus , si pro Chrislo moria- 
tur, martyrum catalogo adscribi possit. Pturimot, 
inquit S. Ambrosius (/. 1 , de pamit. e.tl, tom. 2, 
oper.) , comperimut te denuo reformatte pott la— 
psum, et pro nomine Dti pattoi. Non postumut hit 
marturum eonsortia negare , quibus Dominus Jetut 
non negavit. Suifragantur SS. Hieronymas (epitL 
ad Pamach. et Ocean. de err. Orig. tom l.), Au- 
ustinus (/. 1 , de bapt. eontra Donat. e. 18 , tom. 
oper.) , et Eulogius (tom. 15, Bibl. vettr. PP.) 
cxeoipla referentcs. Alia vidcre est apud Ruioart 
sa |K- cit, ttollandianusftom. 4,7«/. pag. 651} , Ray- 
naldum (ad ann. 1333, nu. W, ad an. 1358,». 7), 
et Augustinum Orsi. Dcmum cum ageretur de in- 
troducenda causa martyrii F. AlipiiaS. Joseph, 
qui, ejurata catholica lide, peenitentia ductos, san- 
guinem pro Christo fudit.negata fuit introductio, 
non ex eo , quod Alipius a Bde defecisset, sed quia 
neccssaria ad tignaturam commissionis non ade- 
rant. In causa ven. Joannis de Britto, obsisteote 
promotorc tidei ulteriori causae discussioni, quod 
scrvus Dei in missione Madurcnsi usus fuisset riti- 
bus illarum regionum, a Sede Apostolica vetitis, 
respondilBenedict. XIV ad ulteriora procedendum 
essc non solum, quia Joannes ritussolumadhibuerat 
prout aSede Apostolica pcrmissos, scd quia reatus 
quicumque ceosendus erat delelus per subsccutum 
martyrium. 

CAPUT XVI. 

D* tnariyrii desiderio, ejut acerptione, tpontanea. 
adipsumoblattone, et ftga,urgentepenecutione. 

1. 2. Martyrinra laudabilitcr desidcrari possc 
innuit Aposlolus 1 ad Timoth. 3. Si quis episcopa- 
tum detiderat, bonum oput detiderat; quod ab 
A[K>stolo dictum, aitS. Grcgorius, quolempore illc, 
qui plcbi praecrat, primusad martyrium ducebatur. 
ld.msenlitS. Thomas (2, 2, q. 185, or. 1 ad. 1). 
Aliter Christns nos ad martyrium non csset cobor- 
tatus : Chrittus passut eitpro nobis, vobit rtlm- 



quens exnnplum, ut tequammi vestigia ff'w#,inquil 
S.Pctrusqm/. l.Acceduntecclesiastica monumenta. 
Celerinus confessor, scribens ad Lucianum confes— 
sorera, sc martyrii cupidum cxhibet, euraque laudat 
S. Cyprianus (epitt. 22, col. 78). Aliosbocdesiderio 
flagrasse, memorat S. Hieronymus de vita Pauli 
crcmiUD (tom. 2 , oper. col. 3, num. 2) : ac lales se 
exhibucrunt SS. Montanus , cl soqii, necnon mater 
Flaviani , et ipse Flavianus in aclis apud Ruinart. 
(pag. 205, uum. 15). Huic dcsidcrio non obest, 
quod per illud videalur outari peccalum tyranni. 
Naro, ut advcrtitcard de Lugo (de just. etjur. to. 
1, disp. 10, sect. 1, n. 45), possumusa Deo petere, 
ut nos constituat in occasione iidem prohtendi cc— 
ram tyranno, quod conlingere polest sine tyranni 
pcccato, adeoque pctcrc, ut in ca occasione positos 
coniirmct gralia; suae auxilio ad iidem non negau- 
dam. Hurtado (de ver. Mart. resol. 38 , § ««.), 
Estius (in 2 senL ditt. 23, § 2),et alii doeent, peo 
calum t) ranni non cadcre sub martyris electionem, 
sed pnesuppooi, eoque prcsupposito, martyrii de— 
siderium esse meritoriuro. Ipse Christus passioncm 
suam voluit, hcctsraecruciligcntium pcccato baberi 
non posset. 

3. elc. Acceptio mortis pcr actum voluntalis an- 
tecedit mortem tempore , vel ratione. In isto actu 
duas rationes intclligi possunl ; una generalis, quas 
sit absolute acccptio mortis; allera spccialis, quae sit 
acccptio mortis tidei defendendae causa, et baec con— 
stiluit actum in specie marlyrii; sed hic solum 
quieritur, an geoeralis acceptio mortissit de cssentia 
martyrii. Non cssc putavit GoflVidus abbas Vindo- 
cincnsis, ct cardinalis S. Prisce (/.1, episL 7 , tom. 
21, Bibl.PP.pag.l), scribens ad Paschalem H non 
debuisse Henrico IV imperatoriconcedi privilegium 
sacris juribus adversura, licet propterca nonnulli 
mortem subiissenl; addens bos futuros fuisse mar- 
tyres, quamvis inviti palcrentur, uti fucrunt pucri 
ab Herodc occisi. Idcm innuit S. Cyprianusin epist, 
adTibaritanos, ubi marlyrem dixit, qui fugiens 
tyraonura in solitudine, a fera,vcllatronc occiditur. 
Ouibus auctorilalibus innixus Hurlado (resol. 26, 
§1) contendit: nullam, saltem in bomine justo, 
rcquiri martyrii acceptionem pcr acluro vuhintatis. 
Oupusitum docel comrounior, ct adroittcnda tiieoJo- 
gorum senlenUa, ut adultus, in odium fidci occisus , 
martyr sit. Huc speclat illud Malt. 16 , st quis vult 
postme vtnire,abneget temehpsum, et tollet crutem 
suatn, et tequatur me. NcgaUo enim sul , crucis as- 
sumpUo.sequeiaChrisli actum voluntalis important. 
Aecedit ratio, quia martyrii susceptio cst actus me- 
rilorius, idcircu voluntariua.ctlibcr. Ad boc optiraa 
cst vobintas actualis; sufficit tamcn virlualis non 
retractare, veletiain habilualis, non vero inlcrpre- 
tatira. Ita Thcophilus Raynaudus (oper. tape cit. c. 
3, *. 3 et 7), rotse audilores in relat. causae B. Josa- 
phat Polloccnsis, cl alii. Postulatores causa ven. 
servi Dei Joannis Juvcnalis Ancina; Salutiarum 
episoopi putarunt , de boc agi possc sub litulo mar- 



Digitized by Google 



128 



DE REATIFICATIONE ET CAN0NIZAT10NE 



tyris, eo quod saccrdos, qiiem propter scandalosam 
cum quibusdam monialibus conversationem rcdor- 
guerat, venenum ci propinasset : sed opponcntc fidci 
promotore, vcnenum propinatum fuisse servo Dei 
pcnitus inscio, adeoque deluisse voluntariam mortis 
acceptioncm ad raartyrium congregatio ritunm non 
admisit. His non obstat epistola Vindocinensis, qu«2 
innititur martyrio infantium, a quibus non valet 
illatio ad adultos. S. Cyprianum dc martyribns late 
sumptis interprctantur, cardinalcs Cupisucchius , ct 
(Jotti : vcl crcdcndum cst , in co cventu praecessisse 
formalcm martyrii acceptionem, ut subdit card. de 
Laurrra. Scd haec indicasse sufficiat, cum forum 
potius internum rcspiciant. Quamvis enim dormiens 
ex odio in Christum occisus martyr corara Deo essc 
possit , si ncmpe formalis subeundi martyrium vo- 
luntas praecesscrit, tamcn hujusmodi causa difficilem 
habcrct progrcssum in congrcgatione rituum,qus 
clarasexigit causac mortis, cl perseverantiae finalis 
probationcs quae in adducto casu decssont. 

7. Spontancam ad martyrium oblationem vclue- 
rat antiqua Ecclesiae disciplina, ut colligrre est ex 
actis proconsularibus S. Cypriani, qui boc ipsum 
docucrat, cjusquc doctrinam laudavil S. Augustinus 
contra epittolam Gaudentii, (fom. 9, oper. /. 1 , 
num. 40). Quin etiam ante hos sanctos oblationcm 
hanc rcprobaverat cpislola ecclesia» Smyrnensis de 
martvrio S. Polycarpi apud Ruinart. (pag. 28, num. 
4). Nccplacuisse iMcnsurio episcopo Carlhagmcnsi, 
ideoquc noluissc sic morientes admittcre inter mar— 
tyres, testqtur S. Angustinus in breviculo collationis 
cum Donatistis (eo/.3, diei c. 13, to. 9, oper.). 

8. etc. Permissa tamcn erat his, qui lidem abju- 
rarcrant, ut scilicet, qui Christum pn> tribunali 
abncgassent, ibidem confitcrcntur, ut docuit S. Cy- 

rianus (ep. 52, ad Antonian.) , et pluribus compro- 
at Verricellus (de Apost. mittam tit. 1, q. 9, tect. 
8, nu. 29). Alii plnrcs colunlur nt marlyres, licct 
trrannis sc obtulcrint , apud Lucianum [de mort. 
pereg. nu. 13), Justinum (apol. 2, num. 12) ct Tcr- 
tulhanum (ad tcap. c. 1 . Hac de causa a christia- 
nis persequendis obtinuissc Julianum apostatam 
refert S. JoanncsChrysoslomus (Aom. tn SS. Juvent. 
«t Max. t. 2, p. 579). Phocara marlyrcm , aliosque 
morti spontc oblatos rcferl P. Augustinus Orsi in 
dissert. apologetica pro SS. Perpctua, et Felicitatc. 
Plures hujusmodi martyrologium Rom. (ad 24 
Mart. etaid 25 Jan.), menologium Graeoorum.jussu 
Bdsilii junioris imperatori conscriptum, et Bollan- 
diani (ad 24 Mart. tom. 3 , p. 478). Addit landatus 
Orsi, hos martyrcs ultro se obtulissc tyrannis ex 
spcciali Spiritus Snncti impulsu. Knimvcro Capra- 
sius martyr in Rom. raartyrol. (20 Octob.) dkntnr 
non desccndissc ad certamcn , nisi postquam a Deo 
signum obtinuit. Alibi hic Spiritus Sancti impulsus 
cxpcndctur. lntcrim advertercjuvat, possc aliquem 
ex aliis circumstanliis pic , et laudabilitcr sc marty- 
rio sponlc oiTcrrc, ncmpe ut alios ab idololatria re- 
lrali tt, ii ti S. Roinanus apud Euscbium Caesaricnsera 



(de Mart. Palett. c.2,p. 409 , tom. \) ; vel ut nu- 
tantcs in fide christiana cxcmplo suo confirmcl,quud 
prarstitit S. Gordius apud S. Basilium (orai. de 
S. Gord. num. 3). Demum nil in actis martyrum , 
Tulgatius viK ilms illis sponlnncis: Chrittianut tum; 
mort ro/o, ct similia, ut notavit Balutius (tn not. ad 
e. 11 , auct. de mortib. pert. to 2 mitcel,). Narrat 
Baronius, plures sponte martyrio sc eihibuisse cum 
Abdaramcnus rcx mabumctanus Cordubae in lli- 
spania < hristianos persequerctur. Hoc martyrium , 
eodt-m Haronio tcstc (ad ann. 852, num i\ et 1G), 
danuiavit.ct vvtuit conciliabulum cpiscoporum,hor- 
tantr Recafrcdocpiscopo, qui a fidc dcfcccrat , col- 
lcctum : scd strcnue vinduavit S. Kulogius tn Me- 
moriali pro hit SS. Cordubentibut exarato. (I. 1, 
pag. 848, to. \5,Bib1. PP.). Cumquc oslcndcrit, 
fidera tunc cx silcntio fuisse pcriculis cxpositam , 
ejusquc dcprcssioncm consccuturam , nisi vcritatis 
tcstcs profcssioncm su;c lidci hostibus ingessisscnt , 
cosquc generosa confcssione provocassent ; cansa 
ha?c ajitn, cl lorte ncccssaria crit, ut quis martyrio 
sc olfcrat : inulto magis nnn nraMicti raartyrcs 
Con1ul»onscs colanlur in martyrol. Rom. Pra?tcrc^ 
jusUi vidctur, ncc martyrio opposita spontnncn obla- 
tio ad gravc immincns malum avertcndum. (.um 
S. Pctrus Alexandrinus,pn>fidc in carccrc dctcntus, 
proximc intcrficiendus diceretur, christUnj ad car— 
ccrem properarunt , ut militibus resistcrcnt. Petnis 
autcm limcns, nc sui cansa christiani cum militibus 
manus conscrcrcnt, tribunum sccrclo admonuit de 
modo, quo ipsum sinc impcdimento dc raediotolle- 
rct, (]iintl ct r.Klum cst,ut fuse rcfcrt Hnronius \nd 
ann. 310). Idem diccndum, quando quis sc olfcrt, 
nepn» ipso alii ad supplicia. ct tormcnla trahantur. 
ld a S. Alarco cpiscopo Arctliusio factum dcscribit 
S. Gregorius Nnzianzcnus (nrat. 3, to. 1 , oper.) , 
ct dc SS. v irginibus Flora ct Maria martyribus Cor- 
dubcnsibus rcfcrt S. Eulogius (hc. cit. I. 2 , c. 8 , 
pag. 2(>1 1. 

12. Antiqiiiori disciplinae subscribunt theologi 
asscrcntcs, non soluni cx S|»iritus Sancli impulsu 
possc aliqiicm sc mnrtyrio offcrre, verum etiam zc— 
lum lidci, cl fratcrnam caritalcm cans.v, cssc siiln- 
cicntc* spontancse oblationis, ut docct S. Thomas 
(2, 2, q. 124, art. 3 ad 1), qucm alii communiter 
sequunlur, alias quoquc causas spccialim expriincn— 
tcs. l"l pnucis omnia cum|ilt t tamur, ad rcclum dc 
hac oblntiunc fcmidum judicium , advcrtcnda cst 
dtspositio cjus, qui sc obtulit, ct iinis, obquem spon- 
taDcnm fecit oblationcm, veluli dissorit laudatus Vcr- 
riccllus. 

13. 14. Succedit amsiilcralio fugat, an sciiicct 
urgcntcm pcrsccutioncm quis fugerc possit,ila ut si 
apprchensus pro Christo morialur, antecedcns fuga 
cuma numcro raartyrum nonexcludnt.Tcrtullianus 
(/. de fug. ad Fab. c. Vlct 13^ banc fngam damna- 
vit, scd cjus scntcnliam Ecclcsia cominuni consensu 
rcpmbavit, ut dictnm c*t lib. 1 . Plura dc hoc dissr- 
runlSuarez (de Fid. Spe.et Char. ditp. 14, secl. 3, 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI TERTIl. 



12'J 



nnm. 10), cardmales Baronins (ad ann. 205, 
it. 11) dc Lugo (de virt. Fid. disp. 14 , sect. 2, num. 
41) aliiquc. Ex -quibus fugam pcr sc loqucndo lici- 
tam csse patct : cumpersequentur vosincivitatcista, 
inquit Christus Mattb. 10, fugite in aliam. Ipsc 
Cbristus saepc fugit a juda?is pcrscquentibus Malth. 
12, Joan. 8, ct alibi : Pctrus ab Herode Act. 12, 
Paulus ab Arctarcgc2 Corrnift. HiscxemplisS. Atha- 
nasius (tom. 1, oper. par. 1 , pag. 320)fugam suam 
tutatus est. Hujusmodi enim fuga non csl fidei nc- 
galio, sed virtuaJis confcssio. 

15. 16. Episcopis,cacterisque curam animarum gc- 
rcntibusfuga vctita est, si praescnlcs grcgi prodcssc 
possint, abscnlcs obessc. Id innuit Christus Joan. 10 : 
Itonut pastor animam suam dat pro ovibus suis. 
Mercenarius... vidit lupum venientem...et /iiot/.Fusc 
quoquc expomtur tn ean. Sciscitaris 7, qu. 1 et 
egrcgie explicat S. Thomas ( 2, 2, qu. 185, art. 5), 
ita ut qui nnimarum curae prasunt, urgcnte pcrse- 
cutione, ex justitia teneantur remancrc, nonfugcrc, 
nec seoccultare; nisi fortc ex corum abscntia nulla 
divini honoris injuria, nuUa subditorum subvcrsio 
timealur, expcdiatque, eos in aliud tempusrcscrvari. 
Quaproptcr Pctrus,Paulus, Atbanasius, aliiquc san— 
cti viri, qui in persecutione fugerunt, autsc occul- 
tarunt, veri fucrunt pastores, cum id fecerint ut 
temporc opportuniori gregem juvarcnt. S.Cyprianus 
in epist. ad presbyUros , et diaconos Roma> consi- 
stentet fugam suatn defendit, quod abscns corporc , 
spiritu praescns muncri suo non dccswct. Rationem 
fugae reddidcrat, inquiens : orto turbationis impetu 
primo, ctrm clamore violento, frequenter populut 
flagitattet, non tam meam talutem, quam quietem 
fratrum publicam cogitans ,interim secessi. Ex qui- 
bus verbis colligilur, eo magis possc prsesulcm fu- 
gcrc,sispccialiter ipscquaeralur,dummodo gregisuo 
antc consiilat , uti docet S. Augustinus (ep. 180, vel 
228, ad Uonor. oper. to. 2), et dc eodem S. Cypriaoo 
scribit Pontius diaconus in ejus vita. 

17. Persons privatas laudabilitcr, ct meritoric in 
persecutione rcmanerc possunt, si utilitati proximo— 
ram, aut gloriae Dei cxpediat, et in fide con&lantes 
foresperent. Immo nonnulli ex laudatis thcologis id 
a caritate impcratum ccnsent, ct antea iunuerat 
S. Augustinus paulo ante laudatus. 

18. 19. Paucis : aliquando licel fugere, interdum 
prsceptum esl remaaere ; nonnunquam solum meri- 
torum et cohaerenter ad haec fercndum est judicium 
de fuga in causis martyrum. Vcrricellus (loc. cit. 
sect. 5, n. W) aflirmat, fugam Matth. 10 csse pcr— 
missam, cum aliquando meliussit fugere, q^uam pcr- 
mancre : praeceptam vcro pra?dicatoribus kvangelii, 
si declinando pcrsccutioncm sine scandalo fidclium , 
latius Evangclium disseminatur, ct aliis de causis, 
quas ipsc cnumcrat, ct admiltunt Suarez cit. et alii. 
Maldonatus in Mattn. 10 inter alia docet, mnjorcm 
Dei gloriam, et Ecdcsiae ulililatem hujusmodi fugan 
regulam csse debere. Idcoque cum in cxpcditione 
littcrarum rcmissorialium in causa servorum Dei 

nociin». 



Ignatii Azcvcdi , ct sociomm oppositum fuissct , cos 
dcbuissct fugcrc. Card. dc Lugo, ac duo alii Socicta- 
tis Jcsu tbcologi sub hoc scribi-nlcs, postquani plura 
super fuga, Matlh. 10 insinuata,cxpalribus cxpcn- 
dissct, tandcm in Maidonali convcnerunt scntcnliam, 
Igrialium scilicet, sociosquc fugcrc non dchuissc, cum 
cornm inlcr, urgcntc licct mortis pcriculo, ad fidci 
catholicai exallationcm , majorcmquc Dci gloriam 
tcnderct. 

20. Cjuaeslio demum cst , an qui jurat se ad car- 
ccrcm itcrum rcditurum, si ccrlo scial, se injustc 
damnandum , tcnealur rcdire, ctnon redicns sit pcr- 
jurus. AlErmant Cajclanus(2, 2, q. 89, art. 7 ) , cl 
alii.NcgatCovarr. (/. 1, cor. resoi. c. 2, n. 2), quem 
nonnulli scquunlur, cum judici injustc fidem postu- 
lanti , Udes scrvanda non sit, nisi alia subsit causa 
virtulis. Ccssarct omnis conlrovcrsia in co, qui cx 
odio in fidcm carceribtis mancipatus, praedicto modo 
dimiltcrctur ; subcst cnim causa virtulis,id est, cari- 
talis iu Christum, cl christianac fortiludinis. 

CAPUT XVII. 
De provocatione tgramd. 

i. 2. Provocalio, quae forto cx spontanca martj- 
ris oblationc provcniat, satis superius cxpcnsa cst; 
hic expcndcnda occurrit provocitio, qua martyr di- 
ctis, vel factis tyrannum inflammatadmarlyrium in- 
ferendum. Regula gcncralis est , non licct martyri 
provocarc tyrannum ad mortem ci inferendam , ut 
eruiturex S. Thoma (2,2, q. 124 arU 1 ad 3), pra> 
terquam quod qui sic agcrct, se exponerct pcriculo 
deficiendi a fide , et intraret in tentationcm contra 
pracccptum Cbristi Marc. 14 ut non intremus in ten~ 
tationem. Haec latc proscquuntur card. dc Lauraca 

Iin 3, sent. part. 2, to. 3, disp. 10, art. 13, n. 237). 
lurlado (resol. 27 , pag. 08) , et alii. Cum vero 
nonnulli sancti martyrum catalogo adscripli sint, li- 
cct tyrannos provocassc dicantur, hanc. provocalio- 
nem ad Spiritus S. impulsum rcferunt.Quoad cos, do 
quibusquaerilur, an martymm catalogo ?.dscribendi 
sint, nonnullas profcrunt nolas ad digr.osccndum, 
utrum ex eo impulsum, an ex animi lev'tate, vcl de- 
libcrationis pnecipilanlia provocatio provcnerit, 
adeoque obstct martyrio. A subscquenlibus miracu- 
lisiddeclarari, ait Malthacuccius (m pract. theologo- 
Can. tit. 4, c. 1, § 3, n. 62) ; \crriccllus vcro 
(tit. 1 , q. 9, sect 4, sub n. 43) ex perscvcranlia in 
confcssionc usquc ad mortcm id rcpelit. Huc niillo 
negotio trahi possunt, quaj probant voluntariam ad 
martyrium oblalionemaSpiritusSancti impulsucau- 
sam habuisse. 

3. Vcrum ut haec materia clarc explicctur provo- 
cationcs in ipso aclu martyrii, vcl antc marlyrium 
conlingere possunt. Quae in actu martyrii fiunt, nul- 
latenus vero martyrio obstant , lcste Verriccllo (sub 
n. 45). Ejusmodi fucrunt provocationes juninris cx 
fratibus Machabais martyribus, Mach. 2, S. Slc- 

9 



Digitized by Google 



130 



DL BEATIFTCATIONE ET CANONIZATIONE. 



pbani Act.7, S. Gordii apud S. Basilium (hom. in 
eund. S. to. 2, oper. pag. 145, n. 4) et S. Simpho— 
■ riani apud Kuinart (pag. 69, n. 2). His addendi, 
qui vel mortis executorcs , vel bestias, ad quas erant 
damnati , factis excitarunt ad mortcm cclcrius sibi 
infercndam. Id sc facturum scripsit S. Ignatius An- 
tiocbenus in cpist. ad Romanos, et fecisse dicitur 
Gcrmanicus in epistola ecclcsiae Smyrnensi, idemque 
SS. Andronico, ct Tharaco, necnon Pcrpetua, refcr- 
tur in eorum actis apud Ruinart (pag. 123, 33, 88 
et 392). Hos speciali Spiritus Sancti impulsu ad pro- 
vocationem adductos ostcndnnt subsecula prodigia , 
ct miracula. Vcrum etiam hoc impulsum secluso , 
alix circumstantiae provocationcm rcddcre possunt 
justam, et laudabilem. Quis enim criminetur mar- 
tjrem, qui in potestale tyranni constitutus, aut tor- 
mentis subicctus, vel proximus, ejus iniquitatcm 
redarguat, Evangclium annuntict,iniquassectas con- 
damnct, ant ad sacrificandnm idolis adactus, idola 
frangat ctiam in regionibus infidcli principi siibjc- 
ctis? Quod quidemsapicnter adnotavit Mendoza (in 
not. ad can. 09, conc. Illib. c. 48, apud Lab. tom. 
1, col. 1317), ct admissum vidctur a congrcgalionc 
rituum in causa B. Joannis de Prado. 

4. 5. Majorcm difiicultatem ingerunt illi scrvi 
Dei, qui, antequam in potcstalem tyrannorum de— 
vcniant, dictis, aut factis provocant ad mortem infe- 
rendam. Si quit idola frcgcrit, inquit concilium llli- 
beritanum can. 60, e t ibidem fuerit occuut . . placuit 
tn numcro eum non recipi martyrum. Porro adno— 
tavit Mendoza cit. patres nasccntis Ecclesia; optossc, 
iit templa, ct idola etbnicorum, non vi, et armrs, 
sed pietatc, ac rcligione dcturbarentnr, ne Ecclcsias 
progressus humanis auxiliis tribuerctur. Hurtado 
autcm (resol. 34 , pag. 107) , aiiimadvcrlit , si ab 
infidelibus fidclcs occidanlur, dum corura aras , et 
idola destruunt, mortem non odio in iidcm, scd 
rcrum suarum dcfcnsioni cssc adscribcndam. ldcoquc 
concludit card. dc Lauraa (loc. cit. 246 et 248) fi- 
delcs sic agcntcs male agcrc, elsuccncci, necnon 
peccatis inlidclium causam darc : martyrcs vcro, 
qui speciali Spirilus Sancli impulsu ca dclcvcrunt, 
non imilatione, scd admirationc dignos esse. 

6. 7. Multi tamen referuntur, qui antcquam in 
tyrannorura potestatcm dcvctiisscnl. dictis aut factis 
provocanlcs martyrio causam dcdcre. S. Salyrus 
martyr in martyrologiis Beda\ Ustiardi, et Romano 
(12 Jan.), aliique in menaeis Grxcis (tom. 1 ad 5 
Febr.), et apud Bollandianos (tom. 3, Febr. pag. 
492) idola insufllando contrivissc dicuntur, et idco 
occisi sunt. S. Publia abbatissa alapis casa est jussu 
Juliani apostatac, cura eodem transcunlc, cnncret 
illud Davidicum : timulacra gentium argentum , et 
avrum, et similet illu fiant, qui faciunt ea. S. Ar- 
tcraius prsefcctus Augustalis, cum eumdcm impcra- 
torem saeviliac in christianos arguisset : SS.Truphi— 
mus, et Sabbatitis, cum prcccs ad Dcum clata voco 
fundisscnt, dum populus fcsta Apollinis agerct : 

Grcgorius Limnafota cum Lconcm baurnm sa- 



cras imagines, et reliquias sanctornm nbsumcntem 
vehementer redarguisset , martvres occubucrunt, 
apud Baronium (ad an. 362, n. 94, et ad an. 281) 
ct cx aliis monumentis. Sed bcc exempla nil, aut 
parum buic quaestiom resolvcndae prosunt Idolorum 
enim ex afuatu versio manifestum Spiritus Sancti 
impulsum ostendiL S. Publia raortem non subiiL 
Qua: a reliquis facta narrantur ad provocationem 
referri nequcunt, licet ex iis occasionem injusUe 
morti infercndae tyranni desumpserint. 

8. Quapropter ah urgentiore descendcndo, in- 
signis quidam martyr, quem alii Joannem appellant, 
alii celebrem Georgium credunt, cdidura contra eo- 
desias publice Nicoroediae aflixum sob Dioclctiano, 
et Maximino audacter discerpsit, ideoque crude- 
lissimcoccisusest, tcste Eusebio (hitt. eecl. iib. 8, c. 
5). /Emilianus ex Doroslro urbe Misiae cum Cbri— 
stum culeret , idolorum simulacriscontritis , ct sacri- 
flciisdispersis, martyrium sustinuit apud Bollandian. 
(ad 18 Jul.tom. 4, pag. 370), ct in martyrol. Rom. 
Rcfert Socrates (hitt. eccl. I. 3, cap. 15, tom. 2), 
SS. Maccdonium, Theoduium, et Tatianum, vi- 
dcntes quoddara idolorum templum jam otsolctum 
instaurari, ct staluas expoliri, noclu in illud irruisse, 
ct staluas omnes confregisse. Cum proptcrca multi 
innocentes Mipplii io alliciendi esscnt, auctorcs faci- 
noris ullro sc prodicrunt , ac maluerunt ipsi occum- 
bcre, quam sinere, ut alii ipsorum viceocciderentur. 
Horum quoque commemoralio fit in martyrologio 
romano ( ad 12 Septemb. ). Plures alii in menoiopo 
Graecorum, etin eodera martyrologio (9 April., 14 
A ugutt. , 26/tm. et 15 Octob.) , necnon apud S. Gre- 
gorium Nazianzenum (oraf 4 contr. Jul. tom. 2 op.), 
Baronium (ad ann. 1028, n. 10), et alius comme— 
morantur, martyrio insigncs, eo quod rel idoJa ipsa 
comminucrint , vcl Evvngelium , probibentibus lo— 
corum incolis, aut magistratibus, praedicaverint , et 
falsas sectas oppugnaverint. 

9. 10. Quod si horum eventuum circumstantiaa 
cxpcndantur, facile dignosci poterit, quando liceat 
dictis, vel factis provocare tyrannum, quin provo- 
calio marlyrio ofliciaL Lactantius (de mortib. Pertec. 
c. 13 apud Balux. to. 2 mitcell.) factum Joannis, 
seu (ieorgii non laudat, impulsui tamen Spiritus 
Sancti tribucrc vidctur. Alii, vc-l pracdicta patrarunt 
post legcs christianorum impcratorum , qui idolola- 
triam proscripserant, post quas proindejurc potcrant 
idola, eorumque tcmpla everti; vel ad tollcnda pe- 
nitus in provinciiscatholica lide imbutis quaectrmque 
anliquae idololatriae vestigia , uli praescripsil cortci- 
liuro Toletanum IV, et egrcgic praestilit S. Benedi- 
ctus in montc Cassino ; vel ad avertendum innooen- 
tium pcriculum ; vcl quia alius non supercrat mndus 
populos a superstitione avertcndi, nisi fana evcrte- 
rentur ; vel demum quia Evangclium annuuliandi 
provincia illis fueral dcmandala t quarc omncm pro- 
hibitionem merito contemncre poterant, aut muneri 
suo salisfacercnl. Ex bis ergo colligitur, martyrium 
non infici a provocatione , quaedictis vci factis, etiam 



Digitized by Google 



I 



SYIVOPSIS L 

aotcquam Dci servus in potestatena dercoiat lyranoi, 
fiat , si hxc a Spiritus Sancti impulsa proveniat , aut 
circumstantia; innuant, servum Dei sjc agcre debuisse 
pro fidei , ct religionis bono : aut publica prindpum 
auctoritas provocationibus locum feccrit, qucmad— 
modum scite animadvcrtunt Theophilus Raynaudus 
(op. tap. eit. c. 5, n. 18 , et 19} , Baronius (m no*. 
ad martprot. Rom. ad 9 April.) , et alii. 

11. » cnira ul hoc explicetur uberius, adver- 
tcndumcst primo, principcscatholicos, juxta S. Au- 
guslini doctrinam (epitt. 185, t. 2, op. n. 19), 
dcberc paganos subditos compellere ad legis natu- 
ralis obscrvanliam , praicipuc in iis, qute vcri Dci 
cultura rcspiciunt. ld egregie prcstitit Constanunus, 
ut testalur Eusebius (m eiut nita. I. 2, c. 45, 54, 56 
et 58) , cum ct detestanda idoiomm cultus sacriticia 
prohibucrit, ct eorum templis, ac simulacris cvcr- 
tcndis sluduerit. Similes leges tulit Honorius impc- 
rator, quas laudat S. Augustinus (/. 18 , de civ. c. 54, 
to. 7, oper.) curavilque, ul ab codem impcratore 
conGrmarenlur contra rumores gentilium, el Dona— 
tistarum, qtii ad cas inflrraandas, mortuo Stili- 
conc, ab co latas csse dictitabant. Plura dc hac prin- 
cipum potestatc disscrunt Banncz (2, 2, q. 10, arL 
10, dub. 2), Suarei (de fid. ditp. 18, tect. 4, n. C), 
aliique thcologi. Addit Scotus (in 4, tent. ditt. 4, q. 
m/.), principcs posse compellere suos subditos pa- 
ganos ad capcssendam catholicam fldcm quam nun- 
qnam susceperunt, cui adharsissc videlur ven. card. 
1 ranciscus Ximenius, qui Mauros Grauala: ad Gdem 
cbristianam adegit , testc Goiuensio in ejus vita (/. 1 , 
Hitp.llhttt.l.% pog. 959).ScotoadversaturS. Tho- 
mas (2, 2, q. 10, art. 81, cui suflragaotur jura pon- 
tiflcia (can. de Judaitditt. 45), ejusque seotentiam 
docle propugnant Dominicus Soto ( m 4 , tenU 
ditt. 5, q. un. art. 10/, Suarez (loc. cit. tect. 3, *. 
4),elalii. 

12. Advcrtcndam secundo, principes aliquando 
prodcnter agcre, si alibi hujus potcslatis usu absti- 
ncanl, saltetn ad tempai, quando nimirum severitas 
intideles subditos a rccipicndo Evangclio potius avcr- 
terct, aut graviora mala timcrcntur. Id insinuavit 
S. Augustinus (Um. 3, op. ter. 62, de verb. Dom.) t 
docens, idola in paganorumcordibus esse frangenda, 
priusquam ex eorum raanibus eripiantur. Quarc 
docuil S. Thomas (2, 2, q 10, arU 11), ritus inG- 
dciiura, urgcnte gravi causa, tolerari posse. 

13. Tertio, hcreticos , seu schismalicos prius sua- 
viler alliciendos essc : postea minis, ct tcrroribus ad 
fidcm compclli, pertinaces autcm morte puniri possc 
doceut patrcs, et theologi. Oppositum quondam opi- 
natus fucratS.Augnstinus (l. 2, oper. epitt. 93, ad 
Fmc. c. 5, n. 17) ; sed expericntia edoctus ab hac 
opinione rcccssit, cum Donalistas vidisset lcgibus im- 
perialibus tcrritos ad anitatcm catbolicam rcdiisse. 
Proptcr hanc scntcnlix mutalioncm Phereponus non 
est verilus, S. doctorcm , tanquam Proteum tradu- 
cere, sed ab bis calumniis eum doclc vindicat La— 
mindus Prytanius (de mod. ing. /. 2, c. 9) : S. Au- 



BRl TERIIL 131 

gustinum sequilur S. Thomas(2, 2, q. 10, art. 8), 
cui raorcm gcrunt Soto cit. ct alii. Cooscntit Nataiis 
Alcxandcr(dtM. 3)ostcndcns, Ecclcsiam juste tradi- 
disse ha:reticos Albigcnscs ssculari polcstali pu— 
nicndos. Calvinus ipsc apud Natalcm cit. latc pro- 
bavit, hairclicos jure gladii coerccndos cssc, quin 
ctiam a magislralu Gcnovcnsi oblinuil, ut Scrvctus, 
crroris Arii instaurator, vivus combureretur. 

14. Ultimo advertcndum, possc infidcles abEc- 
clesia compclli ad audicndum Evangclii praxlica- 
tioDcm, quemadraodtim adiguntur Judaii Itomano 
Pootiflci, aut principibus cbristianis subditi. Quoad 
alios principibus calholicis non subditos, clsi com- 
munior sit thcologorum scntcntia cos adigi non posse 
ad audiendam Evangclii prscdicationcm ; nihilo- 
minus Ecclcsia potcstatem habel annunliandi Evan- 
gelium in tolo terrarum orbc : Euntet tn mundum 
univertum, inquit Chrislus Marc. ulL , pradicate 
Evangclium omni crealura; ct Matth. 28 : Euntet 
ergo docete omnet gentet. Omnibus sane episcopis 
jurc divino , ct ccclcsiastico mandatum cst, ut Evan- 
gclium prmdiccnt, infldciiumquc convcrsioni stu- 
dcant, ul monet Apostolus ad Titum 1 , et ipse Do- 
minus Ezccbicl. 3*. Enixc id ctiam commcndavit 
S. Grcgorius tn epitt. ad Januarium episcopum 
Caralitanum (t. 2 , ope. I. regitt. 4 indict 12).Noq 
tamcn iis imposilura cst onus praxlicandi extra suam 
didccsim, cum succcssorcs smt Apostolorum, non 
in totius orbis, scd in propria; diccccsis apostolalu t 
intra cujus fincs jus episcopalc a sacris canonibus 
cocrcitum cst. Quoad alia loca in morem positum 
pst, ut cpiscopi, aliiquc iniidciibus pra»dicaturi , 
uissioncm pclant, ct impctrcnt a Roraano Puntiflce, 
qui jus habct fidem pcr sc, vel pcr alios praedicandi 
omnibus nationibus, juxta illud Joao. 21 : Patce 
ovet meat; ac proindc omocm curam adbibere tc— 
nelur, ul Evangclium , ubicumquc opus fucrit , pne- 
dicctur, ut fusc dcmonstral card. de Laurca \loc, 
tap. cit. ditp. 17, art. 6 et teqq.) 

15. Post ba?c, ut ad instilutum dc martyribus rc- 
dcamus, quisque cognusccrc potest, potentiores ty- 
rannorum provocatioocs , cliamsi a Dci scrvis pro- 
dicriot, antequam in eorum csscnt poteslatc, non 
obstare vcru marlyrio, si priocipum catholicorum 
imperiu , facta; siot io regionibus, in quibus degunt 
intideles principibus ipsis subditi. Quis cnim marty- 
rii gloriam ncgarc audcret iis, qui a Fcrdinando 
Corlcsio Mcxici dcbcllatore cxcilali ad Mcxicanam 
rcgiam urbem devenerunt, si utcntcs potcstatc dala 
collidcndi idola, ct ccclcsiara fabricandi, mortem pro 
Cbristo lolerasseott Quis S. Fraociscum Xaverium 
reprchcndat, qui in similibus propemodum circum- 
stantiisidolaCoccinensium dcmoliri jussit, ut legilur 
in relat. auditorum rolx? Ncc aliud scnticndum es- 
set dc co, qui ad oras infldclium a Romano Ponti- 
ficc missus, ut Evangelium pra?dicarct, ad prcdica- 
tioncm, contra injustam tyrannorum probibitionem, 
strenue , sed prudcnter incurabcret, idcoquc marly- 
rium subirct. Prudcntis prjcdicatioois cxcroplum 



Digitized by Google 



132 DE BEATIFICATIONl 

suppeditant causs BB. viginti scx martyrum Jap - 
ponensium , Joannis de Prado , ct S. Fidelis a Sig- 
maringa : pracdicationi cnim christiana mansuctu- 
dinc , ac lcgilima auctoritatc suftulti inilium dede- 
runt ; ct alter ex eis ferventioris zcli signa duntaxat 
dcdit, cum Christum , cjusquc fidcm a gcntilibus im- 
pie damnari audivissct. Addi possuntBB. Bernardus, 
cjusque socii, qui a S. Francisco missi ad Christi 
tidcm infidclibns praedicandam, contra tyranni in- 
tcrdictum in praedicatione constanter perstitcrunt. 
Hucusque adduclisparum obstatcanon supra allatus 
concilii Illiberitani ; nam , intcrprete Mendoza , non 
deccrnit, occisos in idoli confraclione non esse vcros 
martyrcs ; scd martyrum catalogo non csse adscri- 
bendos. Quaproptcr nil prohibct quin Ecclcsia ali- 
qucm sic occisum , qni martyr sit coram Dco, mar- 
tyrum quoque catalogo adscribat (m comm. ad diet. 
ean.) , et alii putant , canoncm iilum editum ftiissc 
advcrsus Circumcelliones, scd cum cruditi dubium 
ingcrant, an cpoca concilii IUiberitani concordet 
cum cpoca CircumcdKonum , admittenda vidctur 
cxplicatio Soarcz (/oc. cil, tect. 4, n. 8), qui hunc 
canonem ciponit decbristiano, qui idola frangit pri- 
vata auctoritate, sinc discriminc, aut modo, et im- 
prudcnter se gerit. Hanc scntentiaip sequitur card. 
dc Lauraa (op. tape cit. ditp. 20, art. 13, n. 247), 
et Baronius (mnot. ad martyr. 9Apr.). De idolorum 
confractione actum cst in causa servoruro Dci Ro— 
dulphi Aquavivx,ct sociorum quos strcnuc dcfcndit 
Vasquez (m Sp.q. 25, ar. 3, disp. 105, c. 2,n.l3), 
quem secuti sunt, qui in causa, sufTragium tulcrunt. 

16. Deraum nc aliqua de provocatior.e tyranni 
ambiguitas irrcpat, notandum est, possc Dci servoS 
Jaudabiliter excrccre aliquos virtutis actus , ticct pe- 
riculummortis urgcat,qucmadmodum Tobias, licet 
mortis subiisset periculum, proximos tamen cx odio 
in Mosaicam religionem interfectos sepclicbat, quod 
quam fnerit Dco acccptum testatus est angclus Ha- 
phacl Tob. 12. Quare, qui hoc modo occiderctur, 
mter martyrcs esset rccensendus, quin obstct provo- 
catio, cum ipse solum voluerit virtutis actum, licet 
tyrannusindeoccasionemsumpscritmortisinfcrcnda*. 
Dcsumitur id cx D. Thoma (2, 2, quatt. 124, ar. 
1 ad 3), juxta Cajetani cxplicationem. Provocatio 
itaque desumitur proprie ex actibus, qui sint talis 
indolis, ut dubitari possit, utrum tyrannus cx odio 
in fidem, an ex alioextraneomotivomortcra inflixc- 
rit. Propterea pondcrarrdx cxscnt omnes circumstan- 
tue antea exposits. 

CAPUT XVIIL 

Dc martyritrepugnantia.utmortem tibiinferendam 
evadat ; et de necettaria martyri patientia, alque 
in fidc, acvoluntale moriendi pro fide conslantia 
utque ad obitum, nwnon tn tp*o obitu. 

1. Cum ex supcrius djctis voluntaria mortts acce- 
ptio necessaria sit,ulqui»inter martyres rcccnseatur, 



ET CANONIZATIONE. 

inferri posse videtur, opus esse, nt martyr non rc— 
pugnct, scd mortem paticnlcr sustineat : ita ut mar- 
tyr non sit, qui persccutori se invadenti resistit, tcn- 
tatque ei mortcm inferrc, ut se a morte libcrct, et 
in hac conlentione occiditur; licct cx odio in Cbri- 
stum occidatur, et proChristi fide quodammodo pu- 
gnaverit. 

2. ctc. Verumlamen in hoc thcologi non convc- 
niunt. S. Thom. (loc. cit. art. 5) senlirc vidclur , 
milites, in bello pro fide suscepto occisos, martyrcs 
esse possc, licet pugnando obsistant, mortcmquc in- 
fidelibus inferre tcntent. In hanc sententiam con— 
vcniunt Silvius (m add. ad q. 96, art. 6 ad. 11 ) , 
et Antoninus , ( 3, part. tumm. tit. 30 , c, 8 , § 1 ) , 
card. Capisucchius (controv. de mar. § 12), et alii. 
Fundamcntum est, quod si inter fidcles, ct infidcles 
bellum causa rcligiotiis fiat, ct fidelcs pugnent, ut 
se dcfcndant, ct nc hostes tidcm corrumpant, mors 
causam habet ab odio in fidcm catholicam , et pro- 
ptcr hanc subslinetur. Ncque martyrio obcst rcpu- 
gnantia, si causam communis Eoclesia: , et vcritas fi- 
dci principalitcr defendanlur, vita vcro duntaxat 
secundario : ut proscquuntur Scrarius(tn/. Judith.e. 
16, q. 32), Lazarda (ineund. /. Io.2,c.l0, v.i 1, n.100), 
ct alii. Capisucchiustamcn hanc scnlenliam explicat 
dc militc, qui, acccpto vulncrc, datoque intervallo, 
mortcm voluntarie acccptct. Salmaticcnses (to. 3, 
<racf. 9, ditp. 3, dub. 2, § 2 , n. 24), intclligunt de 
militibus, qui pugnantes contra infideles, in horum 
. manus deveniant , ac tentati ad fidcm dcscrendam , 
morle subire malint, ut evenisse legitur in epist. 
S. Ludov. regis Francorum ( fo. 1, par.2, GetL Dei 
perFran.pag. 1199). Probabilis quidem videtur 
haec Salmaticensium sententia : nam pugna prrce— 
dens martyrium non inficit , cum martyr in novo 
statu positus mortcra volontarie pro Christo sine 
nova repugnantia excipiat. Hic casus difTert ab alio 
apud card.de Lauraa ( ioc. ctf. orf. 8, n. 121), ca- 
tholici vidclicet, quia principe infideli ad mortem ob 
delicta damnatus mortcm pro fide subit, et mortem 
se propter fidem acceptarc cxtrinsecus profitetur. In 
hoc enim mors non provcnit ah odio m fidcra, ut 
provcnit in pnrao casu, quare moricnsnon est mar- 
tyribus acccnsendus. Sod diflicultas cst quoad eos, 
qui persccutori obsistunt, ut mortcm cvadant, et qui 
pugnant in bcllo causa religionis inilo, et pugnando 
moriunlur. Profecto scntentia supcrius cxposita, quaj 
martyrio fovet, multos habct contradiciorrs apud 
auditores rotas in relat.caus. B. Josaphat Pollocensis: 
ct raerito, nam, ut docent Raynaudiis (de mart. per 
pett. par. 2,e.5,an. l.odC), card. dc Laurtea 
(fif.<.3,w 3, tent.%ditp. 20, or. 14, n. 266),aliiquo 
plures, ad martyrium rcquirilur, ut mors patientcr 
acceptetur, adeoquemorientcsin prailio proreligionc 
non sunt in albo marty rum dcscribcndi , cum non vo- 
luntatc, sed nccessitatc moriantur. 

5.6. Hnie sentcntiae fundamcnlnm praebet excnv» 
plum Christi marlyrum cxcmplaris, qui palicndo, 
non armis nugnando, ant rcsislcndo tcstimouiiiui 



Digitized by Google 



SYNOPSIS UBRI TERTU. 



133 



veritati pcrhihuit 1 Pelri, 2, Actor. 8, et alibi in 
sacris Litteris.SulTragaturTcrtuUianus adversus Mar- 
cionem (l. 4,c. 39), martyres appellans oves, qua- 
les non esse ait, qui in bello armati, et ipti ex ea- 
dem feritate certantetcadunt. SS. Mauritius, el socii 
raartyres lcgionis Tbeb*«,apudRuinart (pag. 243, 
n. 4 ), licct pugnarc possent , malucrunt tamen pro 
Cbristo mori. ln actis SS. Philcse ct Philoromi , 
apud eundem {pag. 436, n. 3), Philxas dicitur ap- 
pellalioncm a fralrc inlcrpositam rcspuisse. Phocas 
(juoque enixe pctiit, ut morientes in illo adversus 
christianas Gdei hosles, inter martyres rccensercn- 
tur. At Constantinopobtanus, aliique antislites oppo- 
sucrunt auctoritatcm S. Basilii statuenlis (ep. 188, 
ad Amphilo. t. 3, pag. 375) , ne sine pcenitentia 
darclur communio his, qui in bello fecissent homi— 
cidium, cui quidcm auctoritati Phocas ccssit, ut post 
Balsamonem refcrt Baronius (ad ann. 610, n. 4), 
apudquem pariler (ad ann. 755, n. 39), S. Bonifa- 
cius famulos ad resistendum lictorihus armatuscom- 
pescuit : ct S. Thomas Cantuaricnsis aedituos Eccle- 
siic, qui portas militibus ipsum occisuris occludebant, 
rcprebendit, juxta Hereberlum in Quadripartita. 
II is si addatur, neminem hactenus inter martyrcs 
essc relatum, qui restitcrit, ne morcretur, ctnullum 
ex tot millibus cruce signatorum, scu militum Hie- 
rosolymitanorum, qui inbello pro fide occubuerunt, 
cultum martyrum habuisse, aut babere in Ecdesia , 
indubitatum videtur, rcpugnantiam obstare marty- 
rio, et mortis acccptionem esse debcre omnino vo- 
luntariara. 

7. Hisobjici posse videtur, nonnullos piosmar- 
tyrii honorcm atlribuissemililibuschristianis inbcllo 
pro fide morientibus. Id asseruisse dicuntur cpisco- 
pus Convenarum apud Raynaldum (ad. am. 1213, 
n. 57), ctS. Joannes a Capistrano apud Wadin- 
gum ( ad 1456 ), cum milites ad prdium contra in- 
tidcles hortarentur : idemque de fratrc suo comite 
Atrebatensi in pugna interempto affirmavit S. Lu- 
dovicus Gallic rex in epist. superius cit. Refert Ma- 
billonins (amal. Bened. to, 3 , /. 38, n. 40), quos- 
dam cpiscopos, aliosquc in Saxonia a paganis in 
praelio pro salutc patri* inito occisos, habitos fuissc 
tanquam martyres. Htec tamen, et similia explicari 
possunt de martyrio minus proprie sumpto , el ad— 
mitti tamquam apta ad excitandos pugnantes , at- 
pote retributionem habituros, si pugnando contra 
infidcles, in caritate moriaolur, ut perpendH Ray- 
naudus. Profecto Joannes VIII, a Gallorum episco- 
pis super hoc consultus, cos, qui uti supraceciderant, 
non agnovit ut martyres. Ncquc uti tales agoovit 
S. LeoIX illoa, qui ipsum in Apuliam secuti pu- 
gnantesoccubuerunt, ut exponunt laudatus Raynau- 
dus (cit. op. c. 5, tub n. 4), et alii. Pius II, cbris- 
tianos ad sacramcxpcditionem invitavit, non tamcn, 
morituros in co bcllo fore martyrcs significarit. Ita 
hc gessit S. Leo IV in concione r quam babuit apud 
r rancorum cxercitum , qui contra sarnccnos erat 
pugnaturua. Bonifacius Vlil in bul. canouia\S. Lu- 



dovici regis Francia; comitem Atrebatensem pro fido 
interemptum mcmorat, non tamcn appcllat marty- 
rcm. His non pravalel factum a Mabillonio rclatum: 
cum originem traxerit,vcl a piofidcliumaflcctu crga 
occisos; vel a tacita episcoporum cunniventia. 

8. 9. Huc spcctat bistoria S. Proculi martyris 
Bononiae protcctoris. Ferunt, bunc Marino prasidi, 
qui chrislianos Bononioe persequcbatur, mortcm in- 
tulisse; et post aliquod tcmpus a juda» accusalum 
sub Juslino imperatore videtur, vero martyrio non 
obstarc, si persecutori invadenti martyr resistat, 
cumque intcrficere tentans occumbat. Verum sicuti 
ccrta est Proculi sanctitas, tcste S. Paufino (Natal. 
9), ita valde dubia sunt ejusdem acla. Ac primo 
quidcm percipi nequit , quomodo Proculus sub Jus- 
tino impcratorc, vel, ut alii dicunt, sub Theodorico 
rege mortuus sit, cum S. Paulinus, qui S. Procu— 
lum mcmorat, vixerit ante annum 400. Rursus fa- 
ctum illud, licet a S. Antonino relatum, ab aliis mau- 
ditum, ac vix credibile dicitur. Demum notat 
Baronius (ad an. 303, n. 122) vera S. Proculi 
acta dcperdita esse, et hinc datam fuisse commcn- 
tandi occasioncm. Jubetur quidemDeutcron. 13, iiv 
terlici, qui dcorum alienorum cultum suadet, idquo 
cxecuti sunt Elias 3, Reg. 18, Jcbu 4, Reg. 10, 
Mathathias 1. Machab. 2. Sed S. Augustinus (l\, 
de civit. c. 21 , to. 7, oper.) occisioncs damnat, nisi 
Jege, aut Deo jubente fiant, Ostendunt hax omnia, 
factum S. Proculi a veruimililudine alienum csse; 
cjusque acta vcl falsa esse, vel vitiata, etsi indubia 
sit cjusdcm sanctitas. Hcrculcs Maria Zanottus Bo- 
noniensis canonicus conatur ostendere, id Spiritus 
Sancti impulsui tribuendum esse : sed tutius cst fa- 
ctum respuere, quam factum non probatum ad no- 
mcn divinum referre. 

10. etc. Quod spcctat ad necessariam martyri 
patientiam, constantiam in fide, et iu voluntate mo* 
riendi pto fide nsque ad obUum, et in obitu : at- 
tendenda sunt,qus de martyribus canit Ecclesia : 
caduntur gladiis more bidentium, non murmur re- 
tonat, non quenmonia, ted corde impavido mort 
bene eontcia contervat patientiatn. Similia docel S. 
Augustinus (/. 10, de cmt. c. 21 , et l. 22, c. 9). 
Quapropter ut quis martyrum catalogo adscribatur, 
non sufncit, ut mortem pro Christo voluntarie ac— 
ceptet, sed opus est, ut in eadem voluntatc invicte, 
et palienter pcrseveret, uti animadvertunt card. de 
Laur*a (loc. ciL art. 6), ct Clericat, (de bapt. de- 
cit. 27, n. 15), ac desumitur ex commissione a 
Joanne XXII, data episcopo Valcntino in causa Ca- 
thalani Fabri, et Paschalis ordinis Minorum, qui 
martyrcs dicebantur , apud Raynaldum ( ad an. 
1321). Si enim in causa confcssorum pooderanda 
sint omnia, ut dignoscalur, an in gratia Dei fece- 
rint : potiori jurc attendenda sunt in causis mar- 
tyrum, in quibus integer vitas cursus non exposcitur, 
sed ut pluxunum in mortcm dumtaxat stricte inqui- 
ritur. 

13. clc. Perscvcrantiam hauc satis ccrtam cxisli- 



Digitized by Google 



134 



DE BEATIFICATIONE ET C A N OM Z ATION E. 



raant cardinalis Pctra (ad Contt. Apott. t. 3, p. 
130, n. 20) , si contrarium signura non appareaL 
Scd cum perscveranlia alia sit interna, soli Dco 
nota ; alia extcrna , etiam judicio Ecclesiae subjccta : 
dictum illud cxplicandum crit, ut, cum ex vcrbis, 
et signis extemis constet dc interna martjris perse- 
verantia, de bac ipsa non sit dubitandura ; ita ut si 
quis eam in dubium revocarct, teneretur per alia 
verba, et signa dcraonstrare, martjrem a prima vo- 
luntate recessisse. Quod si scntenlia eadem aliter in- 
tclligatur, nimirum, etiarasi Ecclesia? non constaret 
de intcrna raartjris persevcrantia per actus exter— 
dos, adversaretur tum rationi, quia Ecdesia certi— 
tudinem, quantura licet, babere debet dc finali 
interna perseverantia per acluscxtcrnos; tum eccle- 
siasticx disdplinae, cura ecclcstaslica monumcnta 
demonstrant, monumcntum pro adstrucnda finalt 
intcrna pcrseverantia constitulum fuissc in verbis , 
signis, et faetis quibus raartjres patcfccerunt, se in 
prima voluntate perscvcrare, ut colLgere est cx 
aciisSS. Montani, Areadii, Januarii, et aliorum apnd 
Ruinart (p. 204, n. 14, et 15, p. 467, n. 4, p. 
470, n. 1 ) , martjrio Panli apud Eusebium ( Ub. de 
Alart. PalauL c. 8,pag. 422) , et cx aliis pluribus 
apud Bolland. (ad 20 Febr. t. 3, 22 Mart. t. 3, 
28 April. t. 3), et Raronium (ad an. 262, n. 24, 
ann. 436, n. 13, <mn. 689, n. 10, an. 870, n. 42, 
ann. 1008, n. 9, amo 1170, n. 47), quibns ad— 
dendse sunt relalionc* auditomm rota» in cnusis vi- 
ginti sex martjrum Japponcnsium , ct Josaphat ar- 
cbicpiscopi Pollocensis. Dcmum id ipsumcomprobant 
cootrovcrsix , qtue supcr bac perscverantia fuerunt 
inter promotores fidei , ct poslulatores causarum B. 
Petri de Arbes,S. Fidclis a Sigmaringa, ct alio- 

16. Contra bactenus adducta ohjtct posset, non- 
nulios coli in Ecclesia taraquam martjres , quos us- 
que ad obilum, ct in obitura persevcrasso, ccrtum 
esse non potuit Hi sunt S. Julianus, apud Juannem 
Chrjs. ( hom. 75 , to. 2 , oper. n. 3 , p. 676), in sac- 
cum cum scorpionibos, vipcris, et draconibus inje- 
ctus, ct in mare dcmersus : S. Eustacbius cum itxore, 
ct filiis in candcntcra snetim taumm clausus : S. 
Chercmon episcopus Nicopolis, aliiquc plurirai, sw- 
vtcnle Decii persecutione, dispersi , et in solitudini- 
busabcstiisintcrcmpti,aut famc, frigorc,aclanguorc 
consampti, aut a barbaris, et latronibus necati : 
S. Joannes Ncpomucenus c ponte in flitmcn deje— 
ctus: necnon ii, quos tjrantiorura sxvilia horribili 
parricidiarum morte juxU lcgcm Pompejam damna- 
vit. Verum tamcn borura omnium persevcrantia ex 
actibus antocedentibus, ct supplicio proximis, quan- 
tum licet, ut supra dtctum est colligi potest. 

17. Pra;tcrea cum supra dictum sit, necessariam 
esse in aduhis martjrii acccptioncm, et aetualcm 
quidcm optimam esse, sed sumcerc virtualem, hinc 
opponi possc vidctur, non esso pro martvrio absolute 
probandam intcrnam finalcm pcrscvcrantiam per 
actusextcrnos. Verum illadictasunt adostcndendaro 



nccessilatem acceptionis mortis pcr actura voluntalis, 
el ad distinguendum martjrium coram Deo, et co- 
ram Ecclcsia. Adeoque licet aui martjrii volunta- 
tem virtualem , aut babitualembabuerint, si occide- 
rentur, martyrcs essentcorani Deo, forlc non possent 
csse corara Ecdesia, prxcipue, si data raora, po- 
tuissent perseverantiam in voluntate patefaccre per 
actus cxternos, uti patcfectsse dicuntur B. Petrus de 
Castro novo, apud lnnocentium 111, (bul. nov. tom. 
3, pag. 120J, S. Petrus martjris in bull. canoniz. 
(t.ciLp. 331 , § 4), et B. Petrus dc Arboes. Hi pro- 
fecto ex muncribus, quibu» fungebantur, volunta- 
tem subeundi martjrium babuerunt; acccptisque 
inopinato vulneribus letbalibus, non conqucrentes, 
scd pro persecutoribus orantes, hilarcs in Dumino 
abdormivcrunt. 

18. Demum opponi posset , nullo modo constaro 
dc pcrscrcrantia interna per actus extcrnos, osquo 
ad obitum, et in obitu continuatos; quamobrem ex 
signi», et miracnlis probandara essc nonnulli existi- 
manl. Quidquid de hoc sit, cum Ecclcsia; jndicium 
intcrna immediatc nun respiciat, scd solus Deus 
corda scrutetur, binc si adsint actus extrinseci usque 
ad obitum, et in obitu , quantum fas cst, continuati, 
Ecdcsia extrinsecus bis probationibus edocta bcne 
judicat, servum Dei in fide, et voluntale patiendi 
pro Christo pcrseverasse, et gratiam, pamse rcmis— 
sioncm obtinuisse eo momcnto, post quod imrae- 
dintc mortuus est, utexplkant Hajnaudus icit. op. 
a.6,n.25),etalii. 

19. Celebrantur in Ecclcsia martjria plurimo— 
rum, qui eodcmaclu mortcm proChristo subicrunt. 
Die 12 Januarii cciebratur passio quadraginta duo- 
rum monachorum, qui sub Constantio Copronjmo 

, ob cultum sanctamra imaginum passi sunt. Aliaplura 
hujusrnodi exempla desumcre est cx roaty rologio ro~ 
mano. Porroquc cx adis, neque ex historiis probata 
fuit, aut probari poluitper actuscxternos, usque ad 
obitum conlinnatos,pcrseverantiafinalissingulorum. 
Quoad nonnullos probata fuit praniicto modo : quoad 
alios probatio dici potcst desumpta cx quibusdam 
aclibus antcccdenlibus, post quossancti martjres mor- 
tcm invtcto animo sustinucrunt. item in causis vi- 
ginti scx martyrum Jappimcnsinm , novemdecim 
Gorcomicnsium , Ignatii Arcvedi, ct sociorum s.Tpe 
dicta pcrscvcrantia finaiis quoad majorem eorum 
Dumerum sccundo raodo probata dignuscitur ex 
rdat auditorum rot«, vel cx proccssibus. 

■ 

CAPUT XIX. 

De canta martyrii ex parte martyru. 

1 . etc. Quod dc marlvrio ex parteljrannisuperius 
dictum est, hic quoque de martyrio cx parte mar- 
tvris repctendum recunrit, martjrem scilicet non 
fleri pona, sed causa. Nemo dieat, pertecutioncm 
patior, inquit S. Augustious in Psal. 34, (n. 13, 
col. 244 , fo. 4,0/mt.,) nonventdes panam, ted pro- 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRl TERTII. 



135 



bas causam ne, sicausam non probaverit, numere— 
tur cum iniquis. Similia doccnl SS. Joanncs Chrys. 
(or. 4, contra jud. n. 3, to. 1, oper.), et Gregorius 
(/. 2, indict. 10, ep. 51, to. 2, oper.), aliique. 
Martyr igilur esse nequit,nisi idonca causa adsit, 
ct haec quidcm unica , et vera ex parte raartyris est 
fides crcdendorum , vel agcndorum. Dc iide credcn- 
doram testatus csl Christus Luc. 12: Quicunquecon- 
fessus fuerit me coram kominibus, et Filius homi— 
nis confitebitnr illum coram Angelis Dei. Ad hanc 
raartyrum classem pcrtincnt, quioh praedicationem, 
aut confcssionem alicujus, aut omnium catholicae fi- 
dei articulorum mortui sunt, sine qua netno salvus 
essc potest, ut innuit S. Athanasius in symb. et 
Prus IV , in fidei profcsstone, quam, suadcnte con— 
cilio Tridentino, cdidit. Olim quicumquc sinc pro- 
pria culpa mortem subibant, pro martyribus habc- 
bantur, uti dc Caroli Francorum regis mortc 
adnotavit Mabillon. (annal. Bened. to.3,pag. 399). 
Quidquid de his sit, nunc procul duhio vera causa 
ex parte martyris csl eliam lidcs agcndorum , adco 
ot si quis pro cxercitio alicujus virtutis, in quam ca- 
dit praeccptum , vel consiliura (idei, moriatur, mar- 
tyr omnino sit. Haec doctrina est S. Thomae , quem 
sequuntur SS. Joannes a Capistrano ( 2 , 2, q. 124, 
ark 5, ct m 4 sent. dirf. 46, q. 5, art. 3 ad 9 ) , 
Antoninos (tn spcc. conf. Par. ult. art. 144),etalii 
comrauniter, inter quos Soto (m sum. tU. 31 , c. 9 , 
§ 1 ) , contra singularcm quorundam opinioncm af- 
nrmavit (in 4 sent. dist. 18, q. 4, ar. 5).Sacerdoti 
millies potius mortem oppctendam cssc, quam sacra- 
mentale confessionis sigillura dctegcre. (juaproptcr 
Wadingus (annai. Jtftnor. to. iO,p. 199. n. 28) 
Minoritam qucndam occisum , eu quod hoc sigillum 
frangcre nolucrit, appellat martyrcm, dcqua redu- 
bium omne sustulit Benediclus XIII, cum intcr mar- 
tyres retulerit S. Joannem Nepomnccnum ea ipsa 
dc causa inleremptum. 

4. Coniirmantur haec omnia ex inconcussa Ec- 
clesiae disciplina. Colitur intcr martyres S. Joannes 
Hapiista , etsi non directc pro fidc scd pro virtutc ad 
fidcm rdata occtsus fucrit , ut loquitur S. Eulogius 
Cordubensis(eii. Memor. 1 1), et antcipsumdocucrat 
S. Gregorius Magnus ( Ub. 11 regist. ep. indict. 4, 
epis. 64, tom. 65, L 2 oper.), cl post ipsum theologi 
dc codcm marlyrio agentcs. Cultura quoquc mar- 
tyrum oblinent 8. Trudpertus, Carolus Bonus, alit- 
que plures apud Bollandian. (ad 26 Apr. p. 431, 
ad 2 Mart. pag. 170), aliosquc, necnon in mar- 
tyrologio Rom. (16, ZTAugust. 22 Jun. 19 Jul. 
30 Oct. etc.), propter potestatem, ct libertatem 
ecclesiasticam, vel propter jostitiam , castitalcm, 
misericordiam, aut aliam virtutem intcrfecti. 

5. 6. Huc spectant dicta superiori cap. 14, mor- 
tem scilicet dici ex odio in fidcm a tyranno inlli- 
ctam scrvo Dci, qui nolucrit facerc aliquid, qu<Kl 
signilicaret retcssum a christiana fide, vcl quod ab 
hac vetitum essct, ant quidquam aliud simile, ibi 

Si enim tyannus ex odio in fidcm rao- 



vctur ad ocddendtnn eum, qut talia peregit, martyr 
quoquc ab amorc fidei molus ad mortcm in tali casu 
acceptandam diccndus erit. ldcm senticndum est de 
eo, qui mortcm subirel, ne inter iniidelcs tnduere- 
tur vcstimento protestativo damnatac secue , multo- 
que magis , si illud institutum csset ad falsi numinis 
cultum ; vel qui moreretur , ne ingrederctur tcm- 
plura infidelium, praccipue si urgcnle principis tnfi- 
dclis lege id esset in protcstationem eorum sccla», 
quo spectat decretum Pauli V apud card. Alhilium 
(de inconsL in Fid. e. 24, n. 48), et Suarcz (defens. 
fid. cath. I. 6, pag. 405), nc scilicet catholici ad 
templa btereticorum acccdcrcnt, aut eorum con- 
cioncs audirent, vel in ritibus communicarcnt. Con- 
"fert ad rem praesentem , quod de Naamano legitur 
4 Reg. 5. Pctit hic ab EJiseo, ut veniam sibi a Dco 
inrpetraret, si cum rex Syria; in tcmplum Remmon 
ingrcdcreturibiquc adorarc ejusdem radnui innixus, 
ipsc quoque Naamnm adoraret, cui Eliscus rcspon- 
dit : vade m pace. Non una est de hac re auctonrm 
scntcntia: sed adnotandum est, ncc Eltseum pcrmi- 
sisse, nee Naaman pctiissc, ut cura rege ldolum 
adorarct, scd cum ipsc , utpote famulus dcbcrct 
regcm, ctiam quando adorabat, suslentare, an id 
sibi liccret, el ab Eliseo cotmilium petiisset, bic pcr 
illud rcsponsum ab anxiclate eum libcravit : ct pru- 
dcnter. Si cnim famulus Domino pagano in oificio 
civili scrvire solitusetdem in templo scrviat, coquc 
genua flectentc, ipse quoqae, ratione sui oflicii, 
gcnua flectat, nulltus criminis rcus esse videtur , 
cum sic solum matcrialitcr adorct, necparticeps sit, 
sed spectator idololatriae, quemadraodum , addttcto 
cxemplo Josephi, et Danielis, docuit Tertullianus 
(L de idol. c. 16 et 17). A circumstantiis ergo ne- 
gotium pendet, ut idem adnotavit. Consentit Cor- 
nelius a Lapidc in dictum cap. 5 , lib. 4 Reg. sub- 
dens, SS. Sergium, ct Bacchum cum Maximino 
imperalore templum ingredi nolentes martyrium 
snbiisse, quia tunc asseclac imperatoris, injecto in 
thurihulum tburc in honorem idoli, solebant idolo- 
latriae cooperari; item Valentinianum militiae ducem 
(postea impcratorcm) a Juliano expulsum, quia eun- 
dem ad idolorura fanum comitatus, sacriftculo ido— 
lolatriae roscidis frondibus cura aspcrgenli alapam 
impegit, ac partem vestis aspcrsam abscidit. 

7. 8. Veritatcs itaqoe fidci alias sunt thcorcticac, 
aliae practicac. Theoreticae indicunt cognitionem Dei, 
cjusque perfectionum , et attributoram , necnon Jesu 
Christi Salvatoris nostri. Si quis proptcr has moria- 
tur, pro fide, adeoque pro vera martyrii causa 
morcrctur. Tradent enim vos.... et Jlagellabunt.... 
propter me, inquit Christus Matth. 10. Idera dicen- 
dum de eo , qui pro aliqua cx verilatibus revclatis in 
sacris Scripturis morlem subiret. Practicae, qiiae ope- 
randi regulas christianis praescribunt, consistunl iq, 
opcratione : et bae quoque sunt materia martyrii , 
adeoquc verus Christi martyr cst, qui moritur pro- 
pter actum christianae virtutis, vel delestationcm 
pcccati, juxUillud ilfa«4. 5: Beati. qui persecutio- 



Digitized by Google 



130 



DK BKATIKICATIONK KT CANOMZA I IONK. 



nem patiuntur proptcr juttitiam. Diffmint ba? veri- 
tatcs,quo<i thcorcticasorcduntaxat, practicas ctiam 
opcratione ci)nlitcri dcbemus. 

9. clc. Ex bactcnus altatis colligitur, verum non 
cssc martyrcm, qui proptcr aliquam fidci vcritatem 
morlem subit, scd in raorte inanem simul gloriam 
quxrit. Id eiprcsse docct S. Hicronymus (m ep. ad 
Gal. e. 5, to.l oper.), quem alii sequunlur. Est 
cnim lethale pcccafum subirc mortcm , argumcnto 
duntaiat inanis glorix. Colligilur quoquc non esse 
martjrem, qui morerctur propter rem, vcram qui- 
dem, scd per lumcn naturalc propositam, cum ad 
martyrium rcquiratur causa pcr lidem proposita, 
nt late docet S. Thomas (2, 2, q. 124, art. 5). Sed 
difticullatcm ingcrunt vcrilatcs naturales cum Qde 
connexx, uli sunt hae propositioncs, Dtut ett : anima 
hominit ett immortalu , qux apud plcrosque ratio- 
nibus naturalibus coraprobantur; ethxquidcm vert- 
tates connectuntur cum pietate, ac Divinitatis cultu. 
Nihilominusncgant Lessius (dejutt. etjur. 1 3, c. 1, 
n.37) ctVcrriccllus (deApott. Mit.titA, g.29,n.7), 
martyrcm csse, qui pro bis vcritalibus morerelur, 
nisi mors sit proplcr eas, tamquam a Deo per Odem 
revelalas. Verum licct Deum ette, et similia, qux 
pcr naturalcm ralionem nota dc Deo csse possunt , 
non sint arliculi fidei, sed ad arliculos praambula, 
juxta S. Thom. ( 1 par. q. 2, art. 2 ad 1), tamen 
philosophus cbristianns pro hujusmodi veritatc, na- 
turaliter sibi nota moriens, non videtur e mar— 
lyrum classe excludendus, cum veritas illa ad iidem 
referatur, ct ad illam praambula sit. Martyr dicen- 
dus pariler non essct, qui moreretur pro aliqua ve— 
rilatc sihi uni rcvelata. lmrao hunc diaboli martyrcm 
appellalHurtado (de vero mart.retol.~Io, § k) si re- 
velatiomoribus,vel regiminiunivcrsalisEccJesix op- 
poncrctur, aut dispensationem ab aliqua lcgc cauo- 
nica pro particulari persona conlincret. Quod si 
respiceret particularem veritatcm, et cx circumstan- 
tiis dignosccretur revera a Deo provenisse, moricns 
pro hac vcritate martyr esse possct coram Deo, non 
coram Ecdesia, anlequam haec revelationera appro- 
baverit. 

- 12. ctc. Colligitur prxtcrca, martyrem pon esse, 
qui pro sentcntia morialur, qux nondum definita 
ab Ecclcsia sit. Licet enim summi Pontificcs dcfi- 
nicntes, vcrilalem aliquam ad fidem pcrtincrc, 
novos articulos non condant : sed veritatem jam di— 
vinitus rcvelatam ac nondum satis pcrspicuam, su.u 
luci rcddant, ct fidcbbus credcndam proponant; 
probabilitas tamcn speculativa rei nondum definitx 
immota pcrscvcrat usque ad detinitionera ; quapro- 
pter qui pro hac vcritate ante dcfinitioncm raorere- 
tur, ncc apte pro fide raortuus, nec martyr dicendus 
esset. Huc spectat controversia inter auctores agilata, 
an scilicet martyr sit, qui pro scntentia moritur, 
qux B. Virgincm a peccato originali in sua conce- 
ptionc scrvalamdcfcndit. Affirmanl Granado (tom. 1, 
m 3 part. controv. 2 de gctt. Chritti tract. 1 , dii. 
3, tect. 31, art. 353), Kaynaudus (de Mart. per 



pett. p. 2, c. 3, n. 18), cl alii, lum quia Romani 
Pontitices, el Ecclesia io candem sententiam pro- 
pendent, tum quia inter martyres reccnscntur occisi 
a tyranno propter sentcntiam magis piam, vel pro- 
ptcr aclum virtutis, a quo sine peccalo abslinere 
poterant , uti fuerunt arlifices inlerempti , quod 
idola fabricarc, aut thura idololalris sacrificaturis 
venderc nolucrunt: item virgincs, quaj maluerunt 
mori, quam nubcrc. Monnulla lamen sunt, quasne* 
ganti sententia favent. Potissimum cst, quod contro- 
versia hax nondum sit ab Ecdesia definita, ut innuit 
Al[>honsus de Castro ( /. 1 de jutt. llaret. punit. 
c. 8, dub. k, tom. 2), quem sequitur Prylanius ( de 
ing. mod. I. 2, c. 6). Addendum, quod qui luclur 
B. Virginis immunilatem a peccato originali, lene— 
tur babcre formidinem de opposita sentcntia. Kcc 
juvaut adducta excmpla , cum virgines mortcm su- 
bierint , vel ut promissam Deo virginitatera scrva- 
rent, vel ut eorum errori, qui eandem damnabant, 
adversarcntur, uli notat Capisuccbius (cit. controv. 
§ 17 ). Artificcs vero obicrunt , nc idololatrarura 
peccato coopcrarentur : idola enim sine peccato tieri 
nan polerant, teslibus Tertulliano (/. de idol. c. 6) 
aliisque. Kefert Carena ( de off. Inquii. tit. 17 , 
§ 1 l),supreraosin Porlugallia inquisitores, annnente 
Pnulo V damnasse propositionem, qua; asserebat, ar- 
ticulum conceptiunis csse de pertmetUibut ad fidem, 
et pro eo morienlem cssc vcrum martyrcm. Item 
congregatio indicis, tesle Raynaudo (oper. to. 20, 
pag. 256 ), jussit ab hujus opere de Martyr. per peit. 
expungi hanc proposilioncm , eum futurum Mar- 
txjrem, cui mort intentaretur, ti piam tententiam de 
conceptione B. Maria Virginii immacutata impro- 
baret, itque mallet mortempriut acceptare eam ob 
cautam, et re ipia exciperet. Scd quidquid sit de 
hac controversia , de qua fuse Anlonius Lampridius , 
Candidus Parthcuosimus, ct alii, tula est in aliis 
casibus regula , ut moriens pro quxstione nondum 
dcfinita ab Ecclcsia, non moriatur pro causa ad 
martyrium sufficienti. 

10. 17. Item colligitur, martyrem non csse, qui 
mortcm subitex ratione philosophice duntaxat bona. 
Victor Vitensis (/.5, Periecut. rVand. pag. 693, 
f. 8 Bibl. PP. ) a martyribus abjudicavit scrvum 
nobilis Tuburbitani , qui cruciatus fuit proscrvando 
amici secrcto, cum hec sit boncstas duntaxal civi- 
lis, de qua re legcndi sunt Maurus, (tom. 3, TheoL 
1. 11 , q. 95, tub. n. k), Vasquex (m 3 par. tom. 2, 
q. 08, arf. 3, ditp. 153, c. 6) ct alii. Tandcm mar- 
tyr non esset, qui morerttur pro articulo falso, 
qucm invincibiUter censeret verum , ct ad fidem 
perlincrc. Quare Rusticus, qui a parocho, vcl cpi- 
scopo arliculum, tanquam tidc divina credendum, 
licet falsura, cxciperct, et uli talem invincibiliter 
exislimarct, deberet uliquc crederc, immo pro ipso 
mori , durantc ignorantia invincibili : moriens la— 
men martyr non csset, cum morcretur ob confes- 
sionem fidei huraan*, non divin», qu« ad aclum 
falsum non pertingit, ut ostenduot Hurtado (/<*. cU. 



Digitized by Google 



8YN0PSIS LIBRI TERTII. 



137 



§3), ct alii. Idcm dicenihim de moriciilc, qni 
rcnuit faccrc aliquid, quod inv isibilitcr cxistiruarel 
pcccalum, licct rcvcra non cssct. 

CAPUT XX. 

■ 

Dc faltis martgribus haircticorum, et schisma- 



1. Dc marlyram suorura multiludine gloriaban- 
lur. ulim Marcionita.-, aliiquc h.-crclici , ut de Pris— 
cillianistis scribit Sulpicius Severus (/. 2, *arr. hist. 
c. "il,n. 7). Eus iniitanlur barctici nostri lcmporis. 
Sid hujusgcncrismartyres rcfcllil Baronius (i/i /)r<r/'. 
»3«' marlxjrol. c. 10), et apud ipstim SS. Augustinus, 
Joanncs Cbrys. aliiquc patrcs. Rcm hanc dclinivit 
Aposlolus 1 ad Cor: Si tradidero corpus mcum, 
ila ut ardeam , caritatem autem non habuero , nihil 
mihi prodest , quod dcsumpsit ex Icge Christi Luc. 
11 : Qui non cst mecum , contra me est, et qui non 
colligit mecum, dispergit. Ipsi martyrcs Cbristi 
sunnnoperc curarunt, ut a falsis hacreticorura mar— 
tyribus disccmcrcntiir,ut ex Clemcnte Alexandrino 
observat F.uscbius. Et synodus Laodicena can. 34 
analhcmalizat confugicntes ad hxrcticorum mar- 
tyrcs. 

2. A schismate, ut plurimum , consurgit hanrcsis , 
tcste S. Hicrunymo (tn ep. ad Titum e. 3, col. 738, 
lo. 7 oper.\ ; scd liccl schisma sine haeresi csset, mo- 
ricns in scbismate ncquit intcr martyrcs rcccnscri, 
nam quisquis ab Eccletia catholica fuerit separa- 
tus , non habei vitam , inquitcpislola synodalis con- 
cilii ZcrtcnsLs (col. 2003 , to. 1 , collect. Hard.) , 
quod etiam doccnt SS. Augustinns (de fide, et sym- 
boh c. 10, to. 6, op. col 101), Optatus (lib. 3, 
cont. Parmen. n. 8, pag. G5J, ct Cyprianns (lib. de 
vnit.col. 398, et alibi), ct Icgilur in cap. Hrmis— 
sime de hareticit. Idem dc Novatianis afiirmavit 
S. Pacianus (ep. 2 ad Symphronianum). Siculi 
cnim martyressct, qui vitam darct, nc achisma ori- 
rclur, vel ut ortum extingucrclur , qucmadmudura 
colligitur cx epist. Dionysii Alexandrini apud Euse- 
bium (histor. ecel. lib. 6 , c. ko,pag. 318) , ct cx 
aliis monumcntis; ita in schismatc martyrium cssc 
ncquit. 

3. Verum, ut ha?c clarius cxpliccntur, hacrcticus 
vcl morilur, ut suam hxrcsim tucalur, vcl moritur 
pro vcro fidei calholicc arliculo. In primo casu 
mavtyr esse nequil cum moriens, maxiranra diabo- 
licat? pertinaciae speciraen prx sc fcrat. Addcndum , 
quod ha;rcticus, vcl moricns agnoscit errorcm, et 
fatctur dclictnm , ct tunc tcstimonium pr«xbct vcri- 
tati, non tamcn pcr martyrium , scd pcr piam con- 
fcssioncm , ct prrnitentiam : vcl ncgat dclictum , et 
orc tantum fldem confitctur, tuncque marlyr non 
cst verae (idci, quam non credit, vcl moritur in suo 



vcnil, quam vcrum roartyrium exposcit. Lcgi polcst 
Suarcz in dcfens. fidci cathol. (lib. l,ray).20).Ojiin 
cliam auctor historia? Calvinismi, sivc apologia? Re- 
formatorura {edit.Roterodam. an. 1683, p. 1, c. 11) 
fatctur, barclicum, moricntcm proptcr bscrcsim, in 
criminc mori. Idcm diccndum dc harctico moricnte 
pro vcra» lidei articulo, licct cnim pro veritate mo- 
rialur, non tamcn occumbit pro vcrilate perfidcm 

firoposita, cum fidc carcat. Palrum tcslimonia in 
lanc rcm collccla cxhibcnl Pamclius (ad ep. 52, 
S. Cypriani n. 50), et Raynaudus (tract. de mar- 
tyr. perpest. par. 2, e. 4). Addit Alanus {dial. 6, 
cup. 7),utrumquc moricntem csse damnandum, 
mitius tamen in infcris torqucndum , qui pro vcro 
articulo moritur. Docuit Durandus (in 3 sent. dist. 
23, q. 9,n. 8), ha?reticum, negantem unum fidei 
articulum, rctincre habitum fidei,saltcm informcm, 
scdhoc thcologi communitcr, ducc D. Thom. (2, 2, 
«7. 5, art. 3), rejiciunt, docentes, morienlem pro vero 
articulo, martyrcm essc non posse, ulpole fidc et in- 
formi , et formata carcntem. Addunt cundcm esse 
posse martyrcm coram Deo, non coram Ecclesia, si 
in vincibilitcr bareticus sit, et dispositus ad credenda 
omnia , qua; a proponcnte legitimo proponcrcntur. 
Ncc obstat , quod Ecclesia nonnuUos sanctos- , pro 
iide mortuos, colat tamquam martyres, (icct aliquid 
lidci cathcJlca; adversum docucrunt ; nam,ut advcr- 
tit Baillct (tn praf. ad vilas SS. § 89) , id intclli- 
gcndum est dc sanclis , qui illud antc Ecclcsitc dcfi- 
nitioncm docuerint, ut fuit S. Cyprianus, quod 
rectc notavit Eslius (m 3 libro sentcntiarum , ditt. 
23 §13). 

4. Solcnt hacrctici, apud Molanum , suis pscndo- 
rnartyrologiis inscrcrc nomina corum, qui scclas 
contrarias adbancrunt , quod etiam de Foxi marty— 
rologio tcslatur Alanus Copus (m ctraf. dial. 6, e. 
iG,pag. 820) , ct de Calvinistis notavit Maiboiirg 
(in hitt. Calvinismi lib. 1, ad an. 1535, pag. 33 ( : 
quibus, juxta auctorcm citatae apolog. Rcibrmat. 
satis cst, aliqucm fuissc in Romanam Ecclcsiam dc- 
bacchattira, ul intcr martyres reccnscri possil, ideo- 
qtic Joanncm Hus, m gravissimo de transubstantia- 
tione in Eucharistia articulo ab ipsts dtssidcntcm , 
tanquam martyrem rccipiunt. Impudentissima ho- 
minisstoftitial Sicuti enim quicumque totam hgem 
servaveril,offcndatautem in uno, factus est omnium 
reus, Jacob. 3, ita qui omnia crcdit, scd unum ali- 
quod a fide pranscriplum ncgct, habiluro fidci stipra 
iinturam amitlit, atqucadeo, quae credit , non cx 
(idc infusa, ct supra naturam crcdit. 

5. clc. Hactcnus de hacrcticis : nunc de schismat* 
ticis. Schisma, si ab haercsi disjunctum sit, jttxta 
D. Thom. (2, 2, g. 39, art. 1) cst scparatio ab uni- 
talc Ecclesiac; adcoquc in schismatc moriens, ut 
supradiximus.martyressc nequit.Quod si contingat, 
ut duo simul ad summtim pontificatura digantur, 
ct ignoretur, utcr cx iis Icgitimeelectussit,al(crutri 



crrorc pcrlinax,et hacc sanguinis cfiusio non est pro adharens non est schismaticus; nisi illegitimo pcr— 
Christo, nec morlis acccplio a recta voluntatc pro- .'.inKitcr adhaererct, postquam lcgitiraus dcdaratus 



Digitized by Google 



133 



L)E BLATIUCATIONE ET CA 1N OMZA TlOiN E. 



esset, qiiemadmodum docent Eutrius, Sylvcstor, ct 
alii. Idcirco, qui in ejusmodi schismalc pro lidc 
Christi uccumberct, martyribuscssct adnumcraudus. 
Atque, ut buic rei lux aliqua ab exemplis cflulgcal, 
Clcmcns VU legilimus pontifcx rclulit intcr beatus 
Petrum dc Luxemburgo virlutibus, ct miraculis 
clarum apud Spondanum (in continuat. Anal Baron. 
ad an. 1387 , n. 11), ct Balutium (in not. ad vit. 
Paparum Advenion.to. 1 , pag. 1320) , ctsi Pctrus 
ipsc a Clcmcnlc VII antipapa creatus fuissct cardi- 
nalis. In martyrol. Rom. (addiem 31 Maji) lit 
menlio S. Paschasii diaconi , ct confessoris licct pro 
Laurentio conlra Symmachum sleterit. Ex quibus 
sane coniicitur , ncmincm pati sanclitalis dctrimcn- 
tum ereo, quod adhxserit Pontitici, qucm lcgitimc 
elcctum putabat, licethujusclcctio postillius obitum 
damnata fucrit. ldcm Clcmens legilimus pontifcx 
cundem honorem tribuit Ludovico Alamando, qui 
in concilio Basilensi advcrsus Eugenium legilimum 
pontiliccm stclit, ct Fcliccm antipapam consccravil, 
scd mux facti pcrnitens ad Nicolai V r , Eugcnii suc- 
cessoris obedientiam rediil, ct Ecclesiae rcstituit 
unitalem. Quod quidcm ostcndit, obslare sanctitati , 
si quis legitimo Puntiiici ubcdirc recusct, cumquc 
ante obitum facti non parailcat. In tctcrrimo schis- 
malc inter Pctrum dc Luua, qui Benedictut XIII 
appellatus fuit, et Angelum Corarium, qui dictus 
fuit Gregoriut XII S. Vinccnlius Ferrerius Petri 
dc Luna parlcs secutus est; scd ul malas artcs in- 
tellcxit, statim abeorecessit, aliisque auclor fuit, ut 
ab cjus obedicntia sc subduccrent. Hinc non cssct 
vere schismaticus , qui in dubio facti adhaererelei, 
quem cum plerisquc lcgitimum Pontificcm existi- 
maret, a quo tamcn reccderel, stalim atquc agno— 
scerct, eum talcm uun esse. Quapropter sicuti schis- 
maticus matcrialis in praediclis circumstantiis putest 
csscsanctus, ita cliam martyr, si pro fide Curisli 
moriatur. 

8. 9. Auctor apologiae, supra memorata?, pro 
vindicandis sub pscudumartyribus, tamquam signa 
vcri martyrii statuit, ingcnlcm hominum multilu- 
dinem pro cadcin rc murientium , cx omni setatc, ct 
sexu; cum indiciis forlitudinis, constantiac , ct pic- 
tatis. Subdit, suos csse vcrus martyres, utpote his 
qualitatibus praxlitos. Scd , ut asscrtionis visdigno- 
scatur,tria perpendenda sunt, vidclicct, num islai 
qualitates in nostris adsint martyribus , an in suis : 
et an cxdem ad verum marlyrium sufficiant. 

10. 11. Adesse in nostrismartyribus,non videlur 
ambigendum. Innumcri cnim dicuntur martyres in 
actis sinccris SS. Alcxandii, et Epipudii apud Rui- 
nart (n. %pag. 63), et innumcros vucat Prudentius. 
Viriprope inn«mera6i/w,inquilEusebius(/.8, hist. 
cecl. c. 6 , p. 382) dcscribcns pcrseculioncm a Dio- 
cletiano, et Maximiano excitatam, cum uxoribut, ct 
liberit pro Servatoritnottri doctrina.... variamortit 
genera tuttinuerunt. Idcm aflirmal Sulpicius Scve- 
rus (lib. 2 tacras hitt. c. 32, w. 4), adeo ut in quo- 
dam marmorc apud Caslellinum lcgalur (in not. ad 



acta S. Reitituta P. 96) , nomcn christianorum ab 
iis impcraturibus fuisscdclclum,cxquosancdignosci 
potcst , qua; fucrint uhristianorum multiludo pro 
iide*sub ipsis occisorum. Alia dc hoc tcstimonia 
videre cst in menaeis Grccoium, in martyrologio 
romano, apud BoUandianos (ad diem 18 Maiipag. 
617, tom. 2), ct Sotomenum (/. 2 hitt. eccl. c. 9). 
Invictam martyrum fortiludincm , cl patientiam 
describunt Theopbilus Raynaudtis (oper. to. i , in 
apolog. pro chrittiana fortitudine lib. 5, tect. 2, 
c. 8, n. 151, etteqq.), et Lactantius (lib. 6, c. 17), 
quin etiam ipsi christiana? fidei hostes tcstati sunt 
apud Budda:um (m iiagoge hittorico-theol. Liptia 
edita ann. 1730, to. 2, pag. ST 7) , ct tolo opcrc 
Bollandiano passim occurrunl testimunia mira; mar- 
tyrum constantia; in tormcnlis. Addunt Juslinus 
(dial. cum Tryphone Judcro nu. 110, p. 203) , Ter- 
tullianus (ad fm. Apol />.81), ct Augustinusftfc civ. 
Dci t. 22, c. 6, col. 661 , to. 7 , opcr.) , eo magis 
crcvissc lidtlcs, quo magis cruciabanlur, et ncca- 
bantur; qua; quidcm ncdum suppununt marlyrum 
mtillitudinem, sed eliam ostendunt, nullum ex mul- 
titudine prarjudiciuminchristianam fidem derivasse. 

12. Quud ad ha;rcticorum pscudomartyresaltinet, 
ullru adinillitur.nunnullos eorum morlem impavide 
aspcxissc : qucmadmodum dc Hieronymo dc Praga 
narral Poggius Florentinus (in epitt. ad Leonard. 
Arct. to. 2, hitt. Joannit Hut pag. 533), de Anna 
de Roiirg Thuanus(i'nAut./.23, n. H,arfan.l559), 
ct dc Anabaptistis S. Bernardus (term. 66, m Can— 
tica, n. 13, col. 1502 to. 1), qui borum,cum ad 
mortcm duccrentur, palicnliam , et alacrilatem, re- 
fcrt ad potestatcm, quam diabolus in corum corda 
exercebat. La?titiam quuquc ad morlera properantcs 
praesc tulerunt Adamita;, foelus Wiclefi, et Hussi : 
necnon alii reccntiores baerctici apud Alanum Co— 
pum (diaL 6, cit. c. 3). Attamcn, utcumquc baec sint, 
nullatenus nostrorum ab initio Ecclesi» ad hax tem- 
pora martyrum mullitudini comparari potcsl numc- 
rus pscudomartyrum ha;rcticurum ; multu magis cum 
horum numerus cx scctis inler sc diversis conflclur : 
nostri vero pro iisdcm umnino vcritatibus sanguinem 
fudcnnt. Admittit Baillct (in praf. ad hitt. de vit. 
SS. § 88), nonnullos ha?rcticos pro suorutn errorum 
dcfcnsionc obstinatc obiisse : at in nulla sccta tot cx 
omni aitate, ct scxu constanter mortuos essc, qui» 
inlcr catholicos. Quod advertentcs ha?relici rcccn- 
tiores cceperunt asscrerc anliquos marlyrcs ad ipsos 
pertinere, scd insaniam docte refcllit card. Golli 
(to. 1, (/<■ vera Eccl. c. 3,§ 2). 

13. etc. Reliquum est, ul tcrtium cx iis, quae pro- 
posita sunt, discutialur, num scilicct praedictas qua- 
litatcs ad vcrura marlyrium suiliciant. Profecto ex 
sui natura , cl indolc non sufliciunt : multi cnim la- 
trones, el homicidaj pro criminibus damnati mortcm 
impavidc suslinent ; ct sa;pc conlingit, ut nonnulli 
gcncrosc moriantur pro divcrsis doctrinis, quarum 
allcra falsa sit oportet, adeoquc alii pro vcritate, alii 
pro errorc occumbant, ul obscrvant Suarcz (in defent. 



Digitized by Google 



- 



SYNOPSIS 1 

fide eath. lib. 1 , c. 20, mi. 3) , et Raynaudus (m 
tract. de tnart. pcr pestem par. 2, c. 4, n. 6 ct 7), 
et ante hos adnotaverat 8. Augustinus { scrm. 2 , m 
ftanv. S. Vmcentii col. 1110. to. 5 opcr.) . Rcvcra 
tonncnta , et mortcm licet pro scclcribus damnuti, 
invicte suslinucrunt Lesena meretrix Atheniensis 
apurt Tcrtullianum (ad Afart. e. 4, pag. 192) : 
Hieronymus Olgiatus, sivc Olcatus Mcdiolaucnsis, 
tinusex intcrfcctoribiis Calcatii Sfortia: Mediolancn- 
sium ducis apud Fulgosium : et Magmis Magister, 
et alii cquifes ordinis Teraplariorum , quem Clemcns 
V in concilio Vicnncnsi supprcssit, apud Nalalcm 
Alcxandrum (in hist. eccl. sac. Metii, disxerl. 10, 
q. 2, art. l.mi. 18). Favcnt tamcn eae qualitates nos- 
tris martyribus, non vcro pseudomartyribus harreli- 
comm. Catbolici quippe non cas solas, ut hasrctici 
faciunt, scd alia simul, et signanter caosam rnartyrii 
ponderant. Communis quidem potcst cssc nostris, ct 
illis invicta tormentorum tolcrantia, scd ex alibi 
dictis, martyrcm non facit pcena, sed causa, adeoquc 
tolerantia noslris prodest ail martyrium, non alienis. 
Multitudo qnoquc invictc morienlium cst verse Ec- 
clesiic tessera, si adsit causa ad mortcm idonea, ut 
ex patribus probat Raynaudus [cit. e. 4, n. 9), ct 
conlra Jacobum Piceninum dcmonstrat card. Ootli 
(eit. to. i , de vcra Eccl. c. 3, § 1). Causa» cxaracn 
effugerc cupiunt hrcretrci , com vellent totum dc vc- 
ritatc martyrii judirium praidictis extcrnis conjcctu- 
ris inniti, addcntcs controvrrsiam de ejusmodi causa 
non possefacile definiri : scd ita scntiunt, quia bene 
norant, sc non baberc Tcram causara martyrii; ab 
Fcclesia damnatos, ct disjunctos csse , suisqtic pseu- 
domartyribus aperte refmgari SS. Augustinum 
(epist. 185 ad Bonif. Com. n. 8, col. 640, tom. 2, 
oper.), et Cypriannm (lib. de unit. Eccl. col. 401). 
Pratererajuxta doctrinam D. Tboroc (2, 2, qu. 12», 
art. 2),quem thcologi communiter sequuntur, mar- 
tyrium est actus fortitudinis, ab hac clicitus, ct a ca- 
rilate imperatns. Scd quomodo vcra fortitudoa falsa 
discerni poterit , nisi catisa, ub quam quis sc murli 
ofiert, cxaminetur, cum ipsi philosophi docucrint 
fortitudinem a furoreprovcnicntemlongcdissimilem 
essc fortitudini, quod hxc, non illa houestatcm re— 
spiciat? Quod si extcrua veri martyrii signa rcqui- 
rantur, pra?sto sunt miracula, cx quibus SS. Augus- 
tinai (lib. ult. de civit. Dei c. 9, col. 673, to. 7, 
oper.), Hilarius, lib. 11, de Trinit. n. 3, col. 1084), 
aliique patres apud Pctavium (lib. 14 , de incarnat. 
c. 13, oper. tom. 5) , fidcm christianam adstruunt ; 
sed his cxternis indiciis, catholicorum martyria, non 
bareticorum illustranlur, ut notat Barotiius (c. 10, 
prctf. ad martyrol. Rom.). In adnotationibus ad 
quarttim cx quinqnc libris S. Ireniei cditis Parisiis 
an. 1710 ostenditur, martyrinm cssc Dcidonum , 
quod extra unitatem, ct caritatcm Ecclesia? ncmini 
conceditur, adeoque hsereticos non essc martyrcs, 
ulpote cxtra banc unitatem morientcs : momentum 
vero, non in pcena, sed in causa constitucndnm csse, 
uti tandcm Lutbcrani ipsi ignoverunt. Robcrtus Pcr- 



IBRI TtRTII. :3J 

sonius in tract. de tribus Angliw convcrsionibus , 
quosdam Anglos rcccnsct , qui insanas sibi opinioncs 
confingcntes, cl falsas doctrinas obstinate rctincnlcs, 
igni traditi mortcm libcnter amplcxi sunt. Hos 
loxius inter suos raartyres recensuit. Hinc dignosci- 
tur, quaestioncm praedictam non ad mortcm, sed ad 
causam mortis essc rcfcrcndam , catholicosquc , non 
ha?reticoscsscverosmartyrcs, ctsi pari modo tormcnla 
sustincant. 

CAPUT XXI. 

Dc virtute heroica. 

i. ctc. Hactcnus dc causis martyrum; nuncdc 
causis confessorum ponliticum, ilcm virginum, ut 
non virginum , ctviduarum. In his omnibus insli— 
tuilur qua?slio dc virtulibus,ct dubium dc his »'qui- 
valet dubio de martyrio, ejusquc causa in causis 
martyrtim. Mtilliplicetn vitac exccllentiam in beati- 
ficando, et canonizando rcquiri doccnt Joanncs 
Andr. [num. 4), Ancaranus (num. 5), aliique juris 
canonici Clossatorcs in cap. Audivimus, vl alibi. 
Tlieologi affirmanl nccessarias esse virlulcs in gradu 
heruico: idque asseruil ctiam FranciscusMaria card. 
a Montc iu relalione , quam in consistorio sccrcto 
fccit stiper actis S. Teresix', et antc dixcrant rolar 
audilores in relat. ijusdem causa; (tit. dc sanctitate 
vitm B. Tcresiic inspvcie). Unuscst thcolugorum, el 
canonistarum sensus, scd tbeologi aplioribus utunltir 
vcrbis, qiiap proindc usurpat Scdcs Apo.stolica in 
discussionc eou-nrum bcatilicationis, cl canonizaliu— 
nis; dubiumcnim, quod dispulandum proponitur, 
conccplum csl his vcrbis : An constct de virtuii- 
bus theulogalibus, Fide, Spe, et Caritale, ac decur- 
dinalibus, Prudcntia, Justttia, Fortitudine, tt 7'em- 
pcranlia, et annexis in gradu heroico, ctc. Dc otnuibus 
his virtutibus mcntio lil insacris Scripluris pluribu» 
in locis. Cumquc juxta S. Dionysium (de divin. no- 
minibus c. 12 , j>.866) sanclitassil mundilia ncrfcvla 
ct immactilata, ac libera ab omni iinmunditia, tl 
juxta S. Joanncm Chrys. (sive auctorcm antiqtium 
homilia: in S Lucam) (ad c. 1) apta circa Dcum 
aquitas, profecto ad cam rcquiruiitur virtutcs iheo- 
logica? , qtise juxta D. Thom. (1, 2 , q. 62, artic. 1 , 
in corp. )circa Dcum immcdiatc vcrsantur : cur au— 
tem dicantur theologica- , explicat Kstius (m 3 lib. 
sent. dist. 23, § 1). Calcra rirtutcs sunt intcllc- 
cluales, vcl moralcs : ab illisperficitttr intellcclus,ab 
his appelilus : a primis nemo simplicitcr bonus , a 
sccundis bonus dici polcst. Inlcr has nonnulla: sunl 
principalcs, scu cardinah», ad quas alia, ul minus 
principales rcfcmntur, ut proscquitur Eslius (in 3 
lib. sent. distin. 33, § 1) :has quoquc ad sanctitatem 
necessarias cssc innuit B. Pelrus Damiani (lib. 2, 
ep. 18, p. 135). Scdquomodo virtutibustbcologali- 
btis, ct cardinalibussanclitasconstituatur, fusc ex- 
piical Hugo dc S. Victorc ( oper. to. 2, m opus. de 
fruct. carn. c. 1, pug. 114, a tcrgo), inlcr alia af- 



Digitized by Google 



140 



DE BKATIFICATIOXK KT CAXOXIZATIOXE. 



firmans, quod scptenarius iste virtutum numerus 
plcnitudincm septiformis gratia) suis cxccutoribus 
adducit, idqur bcnc cxplicarunl auditores rolac in 
rclat. cans. scrvi Dci Nicolai Faclor. (in Appen. ttt. 
de virtutib. in gencrc). 

4. Virlus cx S. Aiigustino (in 2, de lib. arbitr.) 
est bona qualitas mcntis, qua rcctc vivitur, qua 
nultus male utitur , quam Deus in nobis sine nobis 
operatur, quam definitioncm amplectitur, ct Iatc 
exornat D.Thom. (1,2, q. 55, art. 4).Dc virlutihus 
fusc thcologi ; hic de carum (ut dicitur) hcroicitatc 
pracscrtim agendum , ac primo quidcm dc illa apud 
gcntilcs, deinde dc eadem apud nos, demum in quo 
consistat, proul pcrtinet ad causas bcatificalionis, ct 
canonizationis. 

5. etc. Heroum, et heroicarum virtutum mcminc- 
runt gentiles, appcllantes Heroum nominc Hecto- 
rem, Alcidem , ct alios. Docct Arist. (lib. 7. Ethic. 
c. i) hominem, medium inter Deum, ct substantias 
separatas ex unocapite,acbrutaex altcro, si diuturno 
et perfecto virtutum usu ductum ration is sequatu r,con- 
ditionem exucrcscnsitivam, ctinpurumspiritumelc- 
▼ari, ita ut ejus virtules heroicae et divinse censendas 
aint : at si vitiis ita inserviat, ul rationem non audiat,vi- 
detur humanitatcm exuisse, cjusque vitium apparet 
ferinum. Quamdoctrinam acutissimc exponit S. JTho- 
mas (ad lib. 7,Arist. lect.i, litt. C), aliiquepost ipsum. 
Quaeruntthcologi,an infiddessolo naturali luminc ali- 
quas virtutes in suo gcncrc perfectas, licet non me- 
ritorias viueaeternae, babere possint; an cae ad gradum 
heroicum in ipsis ascendere possint : demum an in- 
ter illos quisquam fuerit virlulibus ita prxditus, ut 
rcvera Heros esset. Primum innuere videtur S. Am- 
brosius m Psal 1 (tom. i, oper. col. 757),Ct cx qui- 
busdam Scripturae locis suadent theologi docentcs , 
ab inlidelibus absque fidc fieri possc aliqua opera 
moraliter bona, quod etiam dcsumitur ex damna- 
lionepropositionum Michaclis Baji, ct aliorum alfir- 
mantium, omnia infidclium opcra cssc pcccala,ct 
similia. Si igitur in gentilibus veraj virtutes morales 
reperiri possunt, nil probibere videtor, quin cliam 
ad gradum hcroicum, spcctata rct natura,perliogcrc 
possinl. Verum cum ad conslituendum vcrum Hc- 
roem collectio omnium virtutum moraJium requira- 
tur , quotquot autem intcr gcntilcs proptcr alicujus 
virtutis moralis excetlentiam Hcrois nomcn conse— 
cuti sunt , aliis ut pturimum virtulibus caruerint, ct 
vitiis inservierint , neminem cx iltis stricte Heroem 
fuisse statucndum cst ; ut lalo calamo probant car- 
dinales de Lauraea (in 3 lib. senl. to. 2, disp. 5, art. 
2), ct de Aguirrc (in tract. de virtut.et vit. disp. 12, 
q. \,sect. 3 et 4, elq. 2, sect 3),cl latissimc rhco- 
philus Raynaudus (to. 4, devirtutib. etvitiit lib. i, 
c. 1 , sect. 2, nu. 82 et seqq.). Intcr opera S. Basi- 
lii (tom. 2, pag. 173 et seqq.) cxtat cjusdcm scrmo 
ad adolescentes, quomodo possint cx gcnlilium libris 
froclum capcrc : tum rcfcrt, ctcommendatquasdam 
a Socrate , aiiisque ethnicis rcs praeclarc gcslas, ex 
quibus apcriri putat viara ad pracccpta scrvanda; 



scd illos viliis simul inquinalos agnoscit, itaul nullo 
modo Hcrocs dici potuerint. 

8. Quod attinet ad virtulem hcroicam, ct Heroes 
in religione christiana , martyrcs multo elegantiut , 
si ccclcsiastica loquendi consuetudo pateretur, nos- 
tros Heroas vocaremus, inquit S. Auguslinus ( /. 10, 
de civit. Dei , c. 21 , col. 256, to. 7, oper.). Hinc 
obscrvat Coquaeus ( m not. ad idem caput S. Aug.), 
Hcrois nomen inancm quamdam gloriam prse se 
ferrc consucvissc, a qua religio cbrisliana, ct viri 
sancti abhorrcbant, rc tamenHcroes fuissc totChristi 
martyrcs, virgincs ct confcssorcs, ut latc prosequitur 
Scaccbus (de not. ct sign. sanct. scct. 2, c. 4, p. 154, 
ei«^.).Quapropter bicuti cxdictisfr6. 1, sanctorum 
cullus a martyribus ortus ad confessorcs propagatus 
est', ita nomcn Hcrois, profana vocc sanctilicata , et 
postcriori usu comprobata , primum martyribus, 
indcconfcssoribus additum est juxtacard. deAguirre 
( de virtut. et vitiis disput. 12, q.i,sect. l,«u. 10), et 
alios.Heroicitas martyrum, ut plurimum in sola morte 
rcsidct, in confessoribus vcro respicil totam vitam. 

9. 10. Vcra virtus hcroica uni populo Dei in 
lcge vetcri, ct Ecclesiae calbolicae in lcge graliae 
scrvata fuit. Ea cst , quam Deus supra omncm 
naturae cxigentiam animabus infundit in ordine ad 
finem supernaturalcm, cujusmodi sunt cum tbeo- 
logicae, tum raoralcs virtules. Verum ut hae omnes 
hcroics dicantur, opus cst, ut sopremum illum al- 
tingant pcrfectionis apiccm, quo aliquis longissime 
supcrgreditur bonitatcm aliorum justorum , qui lcn- 
tiori conalu ad pcrfcclionem christianam aspirant, 
ut advcrlit laudatus card. de Aguirre (ib. sect. nu. 
19 et 20) , et cruitcr ex phiribos Scripturae locis, 
quin etiam SS. Thomas (m ftbr. moral.c. 3), ct Bona- 
vcntura (m3 sent. disU 34, q. i) eos, qui ad illum 
perfcctionis apicem pertingunt, simililudinem cum 
Christo habcrc dicunt. Sedboc sobrie intelligcndum, 
cum cx D. Auguslino ( de nat. et grat. e. 33, col. 
143,(otn. 10, oper.) quantacunquc silnostra justilia, 
non aquabitur crealura Creatori. Cobaerenter ad 
hsx Scacchus (loc. supr. cit. p. 144 ), card. dc Lau- 
rxa (tn 3, tib. sent. to. 2, /. 2, de Spe, et Caril. 
disp. 8, nu. 18 ) , aliiquc plures de canonixatione 
scribentcs, intcr quos nonnullitidei promolorcs, con- 
sentiunt hcroicitalcm cssc cmincnlem virtutis gra- 
dum, qui communcm hominum, etiam laudabiliter 
vivcntium, operandi modumsupcrat. Addit Esparza 
in suo sufTragio ad cattsam servi Dei card. Bellar— 
mini, non indc praccipue rcputari Hcros sanctitatis , 
scd quia ante, et maxime postea usque ad obitum, 
perstitere in continua vitat innocentis serie, pera— 
gendo omnia juxtapracepta, et consilia evangelica 
cum chrcumstantiis conferentibus ad summos apicet 
perfectionis quoad substantiam, et modum stngu- 
lorum operum , cumque firmo , atqut intenso rerum 
omnium terrenarum contemptu , ct ad pari cum ad— 
hnxione ad Deum, et divina. His acccsscrunt sufTra- 
gia quorundara thcologorum oniversitatis Patavinao 
ct aliarum in causa scrvi Dci Apparitii. 



Digitized by Google 



SYNOPSIS UBRI TERTII. 



lil 



11. Post h«c occarrunt expcndenda, qu» ad 
praxim Scdis Apostolice , et congrcgationis rituum 
pertinent. In causis itaque beatiticationis, et cano- 
nizationis inslituitur quxstio dc virtulibus : scd ad- 
vertendum cst, quaestionem instilui dc virtutibus, 
non merc polilicis, sed cbristianis, hisquc hcroicis: 
heroicilalcra vcro essc opcria cxccllcntiam ab ardui- 
tate,ut plurimum ortam , ct utramquc cx circum- 
stantiis mcticndam essc. Neque ad efleclum, dc quo 
agilur, sutliciunt pauci actus, licct heroici, neque 
multi actus, ctsi pariter hcroici , unius virtutis sulfi- 
ciunt, ut virlutes bealificandi, et canonizandi ap- 
probenlur, sed ulterius requiritur, ut babitus bcroici 
aliarum virtutum theologalium , etcardinalium dc- 
inonslrenlur. Hoc tamen non ita intelligcndum cst 
nt in unoquoque beatificando , et canonizando pro- 
banda sit virtutum tbeologalium , et cardinalium 
existcnlia in grado heroico pcr mullipliccs heroicos 
actus ejusdem gcneris cx unaquaque earundcm vir- 
tutum proccdcntcs; sed ut per multipliccs actus he— 
roicos probetur existcntia virtutum thcolognlium, 
praxipue carilatis, in gradu hcroico, tum qui in 
virtutibus thcologicis tota animi contcntionc scx 
cxerccnt, pcr barum illustrationem et imperium 
eliciunt toto impetu , et conatu actioncs virtutum 
moralium; tum quia caritas est vinculum pcrfectio- 
nis , ad Coloti. 3, et qui tnanet in earitate, in Deo 
manet, et Deut in eo, 1, Joan. 4, eadcmque major 
est aliis virtutibos, ut explicat D. Tbora. (1, 2, q. 
66, art. 6 , in corp.), quarum proindesplendor, et 
cminentia ab eminenli caritatc pendet. Probatis vir- 
tutibus theologalibus, probanda est existentia virtu- 
tum cardinalium , non semper per actus heroicos , 
scd aliquando per communes, rcstricta acluum he- 
roicorum necessitatc ad eas virtutes, in quibus Dei 
•ervus juxta suum statum , et conditioncm potuit sc 
exerccrc , ut eruitur ex S. Thom. (2, 2, 7. 152 , 
art. 3 ad 2) , cujus doctrinam cxornant Salrnanti— 
censcs (in eursu theol. to. d,traet. i2,de vbrtutib. 
ditp. 4, du*. 2, § 1, «6 tui. 23), RosignoGo ( de 
ditcip. Chr. perf.lib. 3, e. 1 ) aliisque pluribus suf- 
fragantibus. Addendum, virtutum cxcellentiaro per 
•ctus, licct mullipliccs, et hcroicos, non possc dici 
probatam, nisi prorapte, facile, ct cum delcctationc 
aclus clictti fucrint, utfuscdcmonstrantcard.de 
Laurapa (tn 3 /16. $ent. ditp. 32, art. 6, nu. 77 ), 
Scaccbus (de not. et tign.sanctit, tect. 2, e. 4, p. 150, 
ell51), et alii. Demum ul dubium de virtutibus 
aifirmativam sortiatnr resolutionem, oportet, ut llc- 
ros fuerit scmpcr idcm, boc cst, a scmita virtulis 
non deflcxcrit, qucrnadmodum intcr alios doccnt 
card. de Agoirrc (in tract. de virtutibut et vitiit 
ditp. 12, q. % teet. 2, num. 25). 

12. etcHisopponi potcst .noncsse unamquamqnc 
virtulem particularibus probationibus dcmonstran- 
dam, scd sufficere, ut una dunlaxat probctur, qua 
probata , aiias quoquc probatae ccnsentur; cum itn 
intcr se conneclantur, nl juxta Tuliium ( /16. 2 de 
©#«'«), ct Aristolckm (Ethie. lib. 6, c. ult. in /In.), 



quiunam itnbcat, alias habcrc diccndus sit,ut ctiam 
senserunt SS. Ambrosius {lib. 2 de of]ic. c. 8, n. 43. 
col. 80, tnm. 2), et Hicronymus (op. in ep. 66 ad 
Pammach. nu. 3, col. 302, oper. to. 1 ). Scd hsec 
omnino subsistunt, velsallcm pracdictis non obstant. 
Namin conciliu Vicnnensi subCIemcntc V, admissa 
fuit, tamquam probabilior scntentia. aflirmans, in 
baptisrao tam parv ulis, quam adultis infundi gra- 
tiam, ct virtutcs thcologicas. Curoquc Tridcntinura 
tett. 6, cap. 7, dcclaravcrit , infundiin juslificalionc 
fidcm, spcm , ct caritatem , hinc Suarcz ( lib. 6, dc 
grat. e. 8, § 14), et Vcga ( in conc. Trid. lib. 7, e. 6) 
nrobabilitcr essc dc Ddc ccnsent, justiKcalis dari ha- 
bitus infusos iidei, spci, et carilatis. Rursus, amissa 
pcr peccatum caritate, remanet vcra fides, licct in- 
fbrmis, nisi peccatum sit infidelitatis *ut idem con- 
ciliuro definivit cadem tett. can. 28. Et quamvis 
concilium loquatur solum de fidc, tamcn ex cap.6, 
cjusdem tett. infertur , remancre cliam spem, nisi 
peccatum sit desperalionis. Quaproptcr connexio 
virtutum tbcologalium inter se , non ab ipsarum na- 
tura, sed a Dei libcralitate in prima carundem in- 
fusionc vcrificalur. Exciusa conncxione virtulum 
theologalium intersc, pcrpendcndum cst, an exdcm 
connectantur cumvirlutibus moralibus, cl istx inter 
ae. Affirmal S.Tbom.(l, 2, 7. 63, art. 3),ct post ip- 
sum Salmanticenscs, habitus virtutum moralium in- 
fundi simul cumhabitibus theologalium. Negat Sco- 
tus ( in 3, tent. ditp. 36, q. ttn. art. 3 ) , cum suis : 
cxquarum proindeopinionum contrariclaleapparct, 
non possc ccrto asseri, virtulcs theologalcs connecli 
cum moralibus. Idcm dicendum dc connexionc vir— 
tutum moralium intersc, cum, cxpcricntia teste, 
aliqui sinthumilcs, non fortes; alii pudici,nonhumi- 
lcs.Idcoque connexio virtutum neccssariadunlaxal vi- 
detur, ut sint perfect«,ulidoccntSS.Grcgorius(/i6. 
22, tnoral. c.i, n.2, eol. 697, oper.tom.i), etTho- 
mas ( 1, 2, q. 65, art. 1 , rn eorp. ).Cum vcro hcali- 
ficandus, ct canonizandus debcal cssc ornalus virtu- 
tibus pcrfcctis, harura connexio expendcnda csl, ut 
dignoscatur, utrum fucrint pcrfecte.an impcrfeclx, 
adeoquc omncs probandffi sint : non ita quidem, ut 
Dci scrvus dcbuerit in omnibus hcroicc se cxcrccrc, 
cum cx dictissufficiat, ut Hcros fuerit in fidc, spe, 
ctcaritate, cl in iis virtutibus moralibus, in quibus 
juxta suum statum cxerccre se potuit, cum prwpa- 
rationc animi ad ita se gcrcndum in aliis, si occasio 
oblata cssct, utcxplicant Salmanticenscs (to. 3, tn 1, 
2, D, Thom. q. 65, ditp.*), el anle ipsos docucrunt 
SS. Hicronymus (prttf. in expot. \ib. Job.e. 6), 
Grcgorius Magnus (Aom. 27 in Evang. ), ct Tho- 
mas (1, 2, q. 66, art. 2), asscrcnles, non ooortcrc, 
ut singuli cxoellant in singulis. Quocirca S. Anto- 
nius, testc Cassiano (/«'6.-5 de Initit. Camob, c. k), 
diccbat non cssc a quolibct sancto viro omncs om- 
ntum virlulum prxslanlcs aclus cxquircndos. 



Digitized by Google 



1« 



DE B F. \TI FICATl 0 X E ET CANONIZATIONE. 



CAPDT XXII. 

In quo proponuntur, et explicantur nonnulla qua- 
ttionei ad heroicitatcm virtutum pertinentci. 

1. 2. Virtus christiana, ut sit bcroica, debet ex 
supradictis cmcere, ut qui ea pneditus cst , expedite, 
promptc ac dclectabiliter supra communcm modum 
cx fidc supernaturali opcrclur. Hinc quaestio insur- 
git, an virtus beroica, ut id praestct, babere debeat 
annexum aliquod ex donis Spiritus Sancti. Hw 
dona juxta D. Thomam ( 1 , 2, q. 68, art. 5), sunt 
hnbilus , quibus homo pcrficitur ad prompte obe- 
dicndum Spiritui Sancto : connectuntur inviccm in 
charilate : ct postponenda sunt virtutibus thcologi- 
cis , prsefcrcnda vero moralibus. Huic quaestioni af- 
firmativc rcspondit card. de Lauraea (tn 3 lib. tent. 
to. % ditp. 32, art. 6 de virt. her.): sedoppositum do> 
cct Maderna (tn curt. tkcol. to. 2, tract. 6, de vir- 
tul. in eomm. q. 3, de virt. heroica art. 2). Prima 
tamcn aentcntia conformis est doctrinse D. Tbom.T> 
( 1 , 1, q. 68, art. 1 , tn corp. et 2 ad 2, q. 159, 
art. 2 ad 1 , et in 3, tent. dist. 34, q. 1 , art. 1 ad 
1 ) , eamquc pluribus explicat Rosignohus (rfe dit- 
cipl. Chritt. perfect. L 3, c. 2, p. 1 , 2, q. 68, or. 
5). Ncgat idem cardinalis, virtutem hcroicam dif- 
ferre specic a non heroica , cum bcroicitas sit solum 
perfectio virtutis. Ha*c quoquc est D. Thomae scnteu- 
lia, cui conscntiunt Scotus , et Suarcz. 

3. ctc. Alia binc quacslio suboritur expcndcnda, 
an scilicct virtus debeat esse purgati animi , ut sit 
hcroica. Platonici virtutes cardinales dividunt in po- 
liticas, purgatorias, purgati animi, et exemplarcs. 
Jlac divisione admissa, S. Thoraas (1, 2, q. 61, 
art. 5), docet, excmplar humanac virlutis in Deo 
praeexistcre , adeoque virtutes in Dco dici exempla- 
ret. Politicas esse, quibus homo in humanis rcbus 
gerendis recte se habet. Purgatorias, quarum ope 
pugna instituitur pro animi passionibus rationi sub- 
dcndis. Tandcm virtutcs dici purgati animi, cum 
prudcntia solas divinas res ihtueatur, teniperantia 
tcrrcnas cupiditates nesciat, fortitudo passionesigno- 
rct, justitia cum divina mcnte perpeluo fcedere so- 
cictur. Plura harum virlutum cxempla sappedit.it 
sacra Scriptura : nounulla exhibct card. de Lauraa 
(tn 3 lib. tent. to. 2, ditp. 5, art. 3) : banc vcro 
virtutum divisioncm admillit etiam S. Bonaventura 
(tn 3 tent. ditt. 33, q. uH.). P. Antonius (ionzalcz 
tn diisert. de virtutibut heroicit S. Rosa de Lima, 
postquam cxposuit virtutem communem respondcrc 
viae purgativac, virtutcm purgatoriam vio» illumina- 
tiva!, et virtulem purgati anirai via? unitivae, con- 
cludit virtutcm hcroicam non cssc purgatoriam, 
sed purgati animi, id est esse virtutcm in statu 
unionis. Ea igitur cst auctori* scntcntia, non possc 
virtutcs moralcs, seu cardinalcs csse hcroicas, 
nisi sint purgati animi , ct huic sentcnliae adhacsit 
Vctrus Franciscus de Rubcis in suis animadversio- 



nibus in causa S. Joannis a Cruce, camque innnil 
card. de Aguirrc( tn Iract. de virt. et vitiiiditp. 12, 
q. 3, tect. 2, n. 18). Scd csto : virtus beroica sil 
purgati animi, ut dixcrunt auditores rutae in rclat 
causae S. Tercsiae, binc tamen inferri ncquit, virtu- 
tem esse non jh>ssc beroicam, nisi sit purgati animi. 
Nam Glossa in Qemcnl. final. de haret. docet qui- 
dem, virtutes purgatorias esse vtrtutes hominum 
nondum purgaturum a passionum insultihus, el sic 
non summe perfectorum , scd ad hoc toto conalu len- 
dcntiura; virtutes autem purgati animi csse bomi- 
num totalilcr purgalorum a passionum molestiis; sed 
subdens, virtutcs purgatorias esse hominis impcr- 
fccti, hanc imperlcctionem restringit ad dcfcclum 
majoris perfeclionis, quae vel in beatis in patria, vel 
in paucissimu in bac vita perfectissimis invenitur, 
non autem extendit ad defectum heroicitatis pro 
canonizationc requisilac. Concordat D. Thom. (1, 
2, qu. 6L, art. 5, tn corp) % et subscribunt lum qut 
de beatilicatione, et canonizatione , ac virttite he- 
roica scripserunt, ut AJruainus (m tract. 3, de virt. 
moral. et vitiii oppot. c. 12, fol. 65 a tergo), 
Matlhaeuc ( inpract. theologo-canon. ad caut. bea- 
tif. et canonit. tiL 2, c. 1, n. 12), card. dc Lauraea 
(tn 3 lib. icnt. to. 2, ditp. 32, art.k),et ahi, quo- 
rum sentcntias favet aucloritas S. Grcgorii (lib. 2, 
moraL c. i6,eoL J»9, to. 1, oper); tum alii, qui in 
conirregatione rituum suffragia tulerunt de virluU- • 
bus bcroicis servorum Dei, ut auditores rotae in re— 
lat. S. Pctri Regalali, card. Capisuccbius , et P. 
Garzonius procurator grncralis ordinis servorum 
B. Al. V. kt haec scntentia rclinenda videtur. Pau- 
cis : promptitudo, alacritas et dclectatio, quae requi- 
runtur, ut quis heroice opcrari dicatur, non exciu- 
dtmt passiones, scd cum iis cobaerent , praecipue si 
sint in gradu remisso, ut explicat Rosignolius (de 
diicip. Ckriiti perfecU L 3, e. 3). 

8. Aliquando promotores lidei conlroversiam ex- 
citarunt, an actio chrisliana, ut sitheroica, dcbeat 
cssc consilii , ita ut non sufficiat , sL sit praccepti. 
Nonnulli rigidi ccnsoreS cx illo Lue. 17 : Cum fece- 
ritit omnia, qua pracepta tunt vobit, dicite ,servi 
inuttlet tumui : et ex alio Matt. 19 : 5» vii perfe- 
ctut ette, vade, vende qua habet, el da pauperi- 
bus.... et tequcre me; asscrucrunt, ea, quae fiunt 
ralione inslituti vcl voti , non pcrtingcre ad bcroici- 
tatcm. Sed hoc assumptura cx addictis non evinct- 
tur ; nam illud Lucae ad suadcndam humilitatem 
prolatum existimint S. Bernardus (epist. 142, ad 
monac. Alpenses col. 148, vol. 1, et serm. 17 
de diversit n. 1, t'6<rf. col. 1124), ct Bellarminus 
(controv. t. 2, /. 2, rfe monachit c. 13, num. 36, 
pag. 231 ). Alterum Matlhaei tanquam ad pcrfcclio- 
nem conduccns dictum cxplicat S. Thom. (2, 2, ^t». 
18V, art. 3), qui praeter ea docet ( /. cit. in corp.) per- 
fectionem per sc consistere in caritate, adeoque in 
prseccptis,secundario autcm in consiliis. Rursus ma- 
gis meritorium esse opus factum cum voto , quam 
sinc voto. Ex his, aliisquc a S. Doctore traditis in- 



Digitized by Google 



STfNOPSIS LIBRI TERTU. 



113 



fertur, non essenecessaritim ad conslilaendum actum 
heroicum, ut ejus matcria spectet ad consilium, ne- 
qucab berokitatc excludi, qtue fiuntex prxccpto, 
vel inslitoto, aut votn, si cetera concurrant ad bc- 
roicitatcm necessarin. IdinnuuntS. Vincentius Fer- 
rerius in scrm. de S. Francisco ( ante medxum pag. 
403), MartinusNavarrus (eommen. k, de Regularib. 
tom. 2, ti. 17), aliiquc, et merito, nam alitcr 
8. Tcrcsia nollum actum hcroicum eliquissct, ut- 
potc qua; cmiserat votum faciendi semper, quod co- 
gnovisset crsc pcrfcctius. Scctarii vota impugnantcs 
dicunt, heroicitatem consislcre in libertate, vola 
vcro auferrc libeTtalcm, adcoque beroicitatcm , ct 
sanctitatem. Hos solido rcfcllit Bellarminus ( /16. 2, 
de monachit e. 18, pag. 237, et e. 29 ) , ostcndcns, 
vota non tollerc libertatcm necessariam ad laudem, 
meritiuu, bcroicitatcm. ImmodocctS. Thom. (opiuc. 
18, de perfeet. e. 10 et 12) , meritum operaniis ex 
voto angeri. 

9. 10. Kxpendcndum supcrcst, an Hcros sit qui 
toto viUe tcmpore innoccnliam baptismalcm conscr- 
vatit, ita ut immutabilitas isla sufficiat ad consti- 
tucndam cvangclicam beroicilatcm. Ita plane scn- 
sucrunt auditorcs rolae in relat. causa? S. Aloy. 
Gonzaga», dcsumcntcs heroicjlaicm virtutum ab 
innoccnti vita bcati, qucm nunqtiam morlalitcr pcc- 
casse confessarii plenc testabantur. P. Andrcas Bu- 
driofus ejusdem cau&ae postnlator pluribos argumcn- 
tis id roboravit in sua informationc, quam super 
virtutibus ac toto statu causcc oblulit congregationi 
riUium. Cum enim sancti canonizcntur vcl proptcr 
innoccntiam, vel propter pmnitcntiam , lutiorcm 
essc ait titokim innoccnli»?, cx quo Ecclesia tutius 
jndicare potest, oanonizandum obiisse in gratia, et 
amicitia Dci. Addil ex vitas innoccntia constarc de 
virtutibus tbeologalibus, et cardinalibus, prout Ec- 
dcsia in canonizando requirit. Vcruntamen hocnon 
vidctur ad praxim deduci possc. De hac cnim conti- 
nuata vit» innoccntia poterit constare Kccicsicc ex 
attcstationibus confcssariorum, quibus dunlaxat in- 
notescere potest , an Dei servus mortaliter unquam 
pcccavcrit. Jam vero cx alibi diclb ha; attestationcs 
non sunt in his causis rcjicicnda?, scd durisMmum 
essct tam gravc ncgotium iis solis nbsolvcrc. Ct igi- 
tur Ecclcsia tuto proccdat , alii tcstes dc singularibus 
cxtcrni9 actibus, borumquc modo, addcndi viden- 
tur, ut tuto dcfiniri possit, Dci servum fuisso He— 
rocm , et virtotibus hcroicis prteditum. Qnocirca 
S. Bemardns in vita S. Malachi* ( e. 19, eol. 08:!, 
vol. 1) pro hnjns innoccntia astrucnda tcstcs vocat, 
qui cxternos etis actus novcrunt. Quod si quirslio 
rcstringatur ad innoccntiam solis confcssariorum di- 
ctis comprobatam , prxdictum assumptum ad sum— 
mum satis crit pro constitucnda sanctitate coram 
Deo, non coram Ecdesia. 

11. H*c cxplicatio innititur doctrina? corum, qui 
asscruisse videntur, solam viue innoccntiam dictis 
confesnarioruro patcfactam sufficere heroicilali con- 
atitucnds. Nam P. Espnrza in suo sufTragio ad cau- 



sam ven. servi Dei card. BeDarmini ; rota? auditores, 
ct P. Budriolus supra citati, postquam vitae inno— 
centiam ex testimoniis confcssariorum commenda- 
runt, virtutcs heroicas ex reliquis testibus, desum- 
pserunt : quod ctiam cruitur cx doctrina card. dc 
Apuirre.Sed ad omnem ambiguitatcm tollendam ad- 
vertendum est , vitae innoccntiam solis confessario— 
rum dictis comprobatam non sufficcrc pro canoniza- 
Uone, quoad Ecclcsiam militantem; ncc satis esso 
pro approbaUone virtutum in judicio beatificalionis, 
et canonizationis , etiamsi aUi tcstcs alios actus refe- 
rant; benc vero, si tesles exprimant, hos actus cli- 
citos fuissc a servo Dei prompte, facilc, et defecta- 
biliter juxta circumstanUas , in quibus vivcns fuit 
constitulus. Licet enim non dcmonstrenUir actus 
ardui in particulari admirationem cxcitantes, tamen 
continuata vitaj innoccntia iftter tot pcricula pec— 
candi, etrxacta pra?ceptorum ct consiliorum obser- 
vantia arduiUtem consUtiiunt,ct admiralioncminge- 
runt P. Bart. tn vitaeard. Bel. (/„ 3, c. 9), erro- 
rcm essc ait, eos duntaxat pro sanctis haberc, qni 
arduas po?tiitcntias per longum tempus cgerunt. 
Tandem si dc vita» innoccntia non constet, ant de 
aliquo pcccato , pra-scrtim gravi, constitcrit; relatio 
testium de pnmilentia, et obscrvalionc praxx-ptorum 
ciun faciKtate, et delectatione, nulla tamcn facti 
mentionc opcrum arduorum, ad rcm prescntem suf- 
ficcre non vidctur. 

CAPDT XXIII. 

De virlutibus theologalibus fide, spe, earitate, et 
heroicitale uniuicujutjuc ex iitdtm. , 

8 1- 

De fidci tirtute, ct ejut heroieitate. 

1. Ab Apostolo ad Uebr. 1 1 fidcs defiuilur : Spe- 
randarum tvbttantia rcrum argumentum nonappa- 
rcniium. Qum ab aliis dcfinitiunrs traduntur, surit 
bitjus expiicationcs. Docet S. Thom. (2, 2, qu. 4, 
art. 1) formam fidei esse caritatem, in quantum per 
hanc pcrficitur fidei acttis ; ad hujus vero perfcctio- 
nem rcquiri, ut intelleclns tendat certissime insmim 
objcctum, quod est vcrum ; ct utcertissime ordi-» 
nctur ad ullimum fincm , propter quem voluntas as- 
scritur vcro. Addit , utrumquc re|>eriri in actu fidci 
formante, adeoquc hanc, non autem informem, csse 
virtutem : Fidem insuper csse primam inter omncs 
virtutes. Conscnliunt communiter thcologt, praelu- 
cente illo Apostoli 1 ad Cor. 13 : Si habuero omncm 
fidem . . . caritatem autem non habuero, nihil tum. 

2. ctc. Opcribusergo cx carilate Dci , et proximi 
prodcunUbus tidcs formata comprobatur, juxta 
illtid Jacobi epitt. cap. 2 : Fides tme operibut mor- 
tua ett. Idcirco docctSc.Tchus (de not. ettign. tanet. 
teet. 3,c. 1, pag. 178) fidem in cansis servorum 
Dci desumendum csse cx operibus. Ha?c opera tn 
diclis, aut factis consistunt. S. Leo (in serm. de vativ 



Digitized by Google 



m 



DK RR VTIFICATJONE ET CANONIZATIONE- 



apo$t. Petri ti Pauli in apend. tom. 1, pag. 189) , 
cxtollit tidem S. Pctri ob cxlcrnam iidei confcssio— 
ncm, quam dc Chrtsti divinitatc craisit. S. Maxi- 
mns (i/i serm. 1 de S. Latrone to. 6 BibUot. PP. 
pag. 22) , fidem S. Latronis colligit ex fidci confes- 
iionc , qua in crucc positus Christum esse iilium Dei 
affinnaviL S. Uieronymus (in epitaphio ejtudem 
tom. 1 , oper. col. 709, n. 22), iidem Paulae Ro- 
raana? dcmonstrat ab actu cxtrinseco, quo se hacre— 
ticis advcrsam ostendcbat. Dctnum S. Thoroas de 
Villanova (concion. t de S. Aug.pag. 502) , tidcm 
S. Augustini dcsumit ab ejus doctrina, qua haerc— 
licos confutavit. DocelS. Anloninus (in summ. part. 
4> , tit. 8 , cap. 3, § 7) , magnara aiicujus fidem elu- 
ccscrre, si aita dc Dco senliat, caduca pro aetcrnb 
despicit, in adversis in Dco confidat, ct non dcficiat, 
ncc a bono opcre dcsistat. Hugo de S. Victore (oper. 
tom. 2, term. 35, pag. 235) affirmat, fidem con- 
stare in cognitione , et aflectu. Vcrumlamcn , ut dc 
hcroicilate fidci servorum Dei tutum fcratur judi- 
cium, advcrtendum est, habitum communem fidci 
theologica? dignosci ab cxterna confessionc corum, 
quaj in cordc credunlur, cx obscrvantia praecepto- 
rum, cx oratiooe, cordis demissionc, et obedientia 
Deo, Ecclcsiae catholicae, et Komano Pontifici,ex 
fidci dilatatione, vcl cjus desiderio, cx timore, et 
cuitu Dei, ct sanctorum, ex horrore, et pcenitcnlia 
pcccati, patientia in advcrsis, ltetitia in bonis ope— 
ribus, ct ex humilitate. Ex his quoquc habitus fidei 
heroicus dignoscitur, si comitcntur frequcntia, faci- 
litas, promptitudo, dclcctalio, et arduitas admira— 
tionem concilians, ad quae concurrit Spirilus Sancti 
donum Intellectut, cujus naturam explical S. Bona- 
ventura (in tr. de dono mtellectut c. 3 , p. 203, oper. 
to. 6). Horum omnium probationes card. dc Lauraea 
(disp. 32, art. 9, § unic. per tot. tom. 2 in 3 Ub. 
tent.), et Alcxandcr Madcrna (tom. 2 in QQ. Theol. 
tract. 6, qumtt. 3, ort 3) , ct fuse comprobantur cx 
actis canonii. SS. Teresiae, Pclri dc Alcantara, ct 
Paschalis Baylon , et signantcr ex relat. audilorum 
rotac, cx quibus planc desumitur exlernam fidci pro- 
fcssionem csse actum fidei , et cx ca habilum cx ea- 
dem perfccliori modo exhibita indicari. 

8. ctc. Quod de extcrna fidei professione dictum 
cst, reliquis reccnsitis actibus applicari potest. Inter 
hos numcravimus fidei propagalionera, ut ejus dcsi- 
derium, adeoque zdum salulis animarum ; superest, 
ut exponanlur circumstantiae, ex quibus in praeleritis 
canonizationibus major operis pcrfectio, adeoque 
hcroicitas desumpla cst. Auditores rotae heroici- 
tatem fidei SS. Pelri de Alcanlara, ct Teresias de— 
sumpserunt cx dcsidcrio propagationis fidei, et 
morum reformationis. Muncra quoquc a servis Dei 
pracstita , ct occasioncs, in quibus conslituti aliquid 
strenuum gesserunt , argumentum tidei hcroicae sup- 
pcdilarunt. lidcm auditores in rclat. caus. S. Pii V 
ad (idci cxcellculiatn retulerunt , quod inquisilionis 
munus, a siiprcraa inquisilione romana dcmanda- 
tum, apud Hclvcticos , et Bergomi advcrsus quos- 



dam potcntes haereticos fcliciter pcregisscl, spretis 
immincntibus carceris, mortisque pcriculis. Eadem 
fuit corumdem scntenlia in relat. caus. S. Jacobi dc 
Marchia, cum paedicationis munus ingcnti laborc, 
et friictu diu obivcrit, et de S. Ludovico Berlrando, 
qui non sinc magno vitac discrimine fidem propa— 
gavit, ctpublica hominum peccata in concionibtts 
in nuntium reprchendit. llem hcroicas fidci adscri- 
pserunt quod S. Franciscus Xavcrius in nuntium 
apostolicum pro Indiis electus tot dissitas rcgiones in- 
genli populorum conversione , instantibus undique 
vitac pcriculis, peragraverit, ac laboriosissimi iti— 
neris causa occubucrit. Cum vero non omnibus Dei 
servis oblata fucrit occasio fungendi raunere inqui- 
sitoris , concionaloris , aut nuntii apostobci , ct mis- 
sionarii, aliae non desunt circumstantiae, in quibus 
juxta scricm vitae, servi Dei conslituti , beroipae fidei 
specicm exbibuerunt , ut colligerc est ex relat. caus. 
SS. Philippi Nerii , Cajctani , ct aliorum. Reliqua 
opera supcrius indicata fidem hcroicam prae se ferre 
possu nt , si non ordinario , scd perfectiori modo excr- 
ceantur. 

§H. 

Dc virtute tpei , et ejut heroicitate. 

11. 12. Spes definitur a Gersone (part. 3, to.de 
virtute tpei, co. 297), certa expectatio futurm bta— 
titudinit provenient ex gratia , et meritit praceden— 
tibut. Aiias definiliones tradunt Valenlia (L 3, ditp. 
2, quatt. 1 , punct. 1) , ct Salmanticcnscs (to. 3, m 
arbore prmdicam. § 3, n. 18). Ostendit S. Thomas 
(2 , 2 , q. 17, per tot.), eam csse virtutem , cum faciat 
aclum bominis bonum-.thcoiogicam, cum ejus prin- 
cipale objeclum sit Dcus : distinclam ab aliis virtu— 
tious theologicis , cura faciat , ut homo inbaereat Deo , 
prout csl in nobis principium perfectae bonitatis , in 
quantum scilicct per spem divino auxilio innitimur 
ad beatitudinem consequendam. Addit, eamdem in 
via gcnerationis esse priorem carilate , quod ctiarn 
cxplicat Tridcntinum (tett. 6, to. 6, de juttipZcat.) . 

13. Aclus spei juxla S. Bonaventuram (in 3, /. 
tent. ditt. 20, g. k) elici possunt formaliter, ct vir- 
tualiter. Actus formalis alius est intcrior, cum quis 
aetcrnam gloriam contcmplans, illara divino auxiliu 
adipisci desiderat : alius cxterior, cum quis verbU 
affirmat, sesperarc vitam aelernam. Actusspei vir — 
tualitcr eiicitur, cum quis exlernum opusfacit, in 
quo actus spei includilur. In causis servorum T>d 
habitus spci desumi poterit ex actibus cxternis for— 
malibus , vci virtualibus. 

14. 15. S. Basilius (hom. 18 tn S. Gordian. mar. 

op. to. 2, p. 140, n. 5) spem S. Gordii martyris tle 

sumit ex tormcntorum tolcrantia, et ex vcrbis vivam 
spcm intcr tormcnta exprimentibus. S. Athanastus 
(in vita S. Antoni abb. p. 803, n. 9, to. 1 , np^r. 
part. 2) spci in Dcum adscribit victoriam, quanx 
S. Antonius dc multitudinc daemonum reportavii, 
ct S. Hicronymus (in epitaph. Paulmmatrit ad £ u l 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI TERTII. 



143 



stoeh. op. L 1 , col. 703) refcrt, Paulam mcdiis in 
tribttlalionibus quaedam ex divinis eloquiis spem in- 
sinuantibus usurpasse, iisque contra adversa sc ere— 
xisse. Spes apud S. Antoninum {in iwn. part. 4 , tit. 
7, eap. 2, § 4 1 1 5) est effectira dtlectionis, productiva 
delcctationis, opcrationis pcrfectiva , et pracmii col- 
lativa. Aliasqualitates idem sanclus enumerat, quas 
S. Cregoriuscxplicavit (/. 8 tn Job. cap. 7, col. 247, 
f. i oper.). 

16. ctc. Habitus spei communis principaiiter in- 
dinat ad spcrandum ultimum fincm ; sccundario ad 
speranda media ad illum consequcndnm. Adjuvat 
quoquc ad spem in Deo collocandam in omni ncces- 
«itatc, ct ad sustinenda adversa propter vitam aeter- 
nam. Habilus heroicus ad hjrc ipsa adjuvat , et in- 
clinat, scd cum maximn fiducia, et sccuritate, 
incessanter, alacritcr et firmissimc, promptc, et de- 
lectabiliter, aut saltem cum prnparalionc animi ad 
eadem. Demum omnia opern bona spem arguunt , 
suljlimia hcroicam dcmonstrant, ut latc docent card. 
de Laursa (loc. cit art. 10) , ct Madcrna (loc. cit. 
art. 4). Audilores rotae in rclat. virtut. S. Teresire 
hcroicam hujus spcm dcsumpscrunt ex perfecto spe- 
randi modo, cum Deum tanquam fincm , bona crcata 
tanqnam ad illum conscquendum nccessaria, vcl magis 
conducentia tanlum spcravcrit , ct amaverit, necnon 
in omni neccssilate, et periculo sine ulla dubitationc, 
ct indcsinenter ad illum confugerit, in coque, et 
propter eum res difficillimas speraverit , et obti- 
nucrit, sute vidclicct rcligionis reformalionem. In 
relat. caus. S. Ignatii cxcelleniem ejus spem hau- 
scrunt ab aspcra poenitcntia , pcrfccta rerum ttm- 
poralium renuntiatione, magna sui ipsiusdiffidentia, 
ex arduis quae pro Dei gloria, et animarum salute 
ajj^rcssus , ct prosccutus est , cx Istitia in adversis , 
quac pro Cbrislo, ct justitia sustinuit. Similia videre 
cst in relat. caus. SS. Pctri de Alcantara , Francisci 
Xaverii, et aliorum. Ingrcssus itt religionem, ct 
profcssio in eadem cmissa, abdicatis omnibus trm- 
poralibus, non cx finc humano, sed ut Deo pcrfc- 
clius serviatur, argumcnto sunt spei heroicae apud 
cusdem auditores in relat. caus. SS. Francisci Borgiae, 
Tbomae de Villanova, ct aliorum. Aliae circum- 
slanliae clariora hujus heroicitatis sig^ia suppcditare 

Essunt. Quod enim S. Aloysius Oonzaga , relicto 
archionatu Castclioncnsi, nomcn dederit Societati 
Jesu, in qua praeclusus cst aditus ad dignitates : 
qnod S. Joannes de Deo, audita magistri Avilae con- 
cionc, mirum in modum ad Deum convcrsus reli- 
gioncm fundaverit,ctamplexus fuerit;quod S. Fran- 
cisci rcligioncm ingressus fucrit, iidem aoditorcs 
relulcrunt inter aclus spci hcroicae. Similia de 
S. Hyacintho rcfcrt P. Severinus Cracoviensis in 
ejui vita (lib. 1, c. 4). Laetitia paritcr quam quis cx 
nuntio vicinac mortis, ct ex mortis meditatione ex- 
pcritur, heroicam spcmdcsignat, sicut in reiat. caus. 
SS. Philippi Nerii , Ter«ia:, aliorumque tcstati sunt 
saepc Iaudati rotae aiiditores. 

20. Spt i thcolosicac rcspondct donum timoris, 
nociaiaA. 



non servilis, scd filiaiis, ctcasti,qnt sanc timor, 
ct spcs sibi inviccm cohaerent, adeoque hoc do— 
num in spcm iniluit, prout ad cjus beroicilatem re— 
quiritur. 

D<r virtute caritatis in Dcum, ct ejus heroicitatc. 

21. ctc. Dciinitur, Habitus svpernaturalis incli— 
nans ad amandum Deutn super omnia amore ami- 
cilia; quamdcfinitionem latc cxplicant Salmanticen- 
scs (loc. cit. § 4, n. 21 et seqq.). S. Thom. (2, % q. 23 
etscq. art. II) probnt,caritatem csso virtutem, om- 
nium cxccllentissimam , ncc sine ipsa dari posse 
vcram virtutum formam. Similia docct card. Bona 
( t» traet. de princ. vitw chr. part. % cap. 49, oper. 
to. 1). AdditS. Thom. (ibid. qu. 24, art. 8),carita- 
tcm posse in bac vita pcrfectam esse , vel cum homo 
studium suum confcrat ad vacandum Dco , et rebus 
divinis, praetcrmissis aliis, nisi quaotum exigit hujus 
vitao neceasitas, et haec pcrfcctio non cst communis 
omnibus babenlibus caritatem ; vcl cum quis babi- 
tualitcr totum cor suum ponat in Dco, ita ut nil 
cogitct, aut vcht, divinac dilectioni contrarium, 
quic pcrfectio convenit omnibus caritatem habcnti- 
bus. ldcm angclicus Doctor (opusc. 61), nccnon 
SS. Bernardus (lib. de dilig. Deum col. 589, vol. 1 ), et 
Bonarentura (in pharetra divini amoris I. 2, c. 
25,/>. 145, oner. to. 6) decem caritatis gradus enu— 
mcrant, videltcet, langucreutiUter: Deum incessanter 
quaererc : operari indcsincntcr : suslinere sine fati- 
galione : appetcrc impaticntcr : currere velociter : 
audere vchementer : stringcre indissolubiliter : sua- 
viter ardere:similitudo perfccta cum Dco, quantum 
creaturae in hac vita competere potcst, dc qua simi— 
litudinc loquitur S. Pctrus epist. 2, c. 1 : Per quem 
(Chrislus) manma , e l pretiosa nobis promissa do- 
navit, ut per hac efficiamini divina consortes naturm. 
Ea autem sunt , per quae homo cfficitur principium 
operationum supernaturalium, et moraliter pcrfe- 
ctarum , quarum rationcassimilatur in modooperandi 
supcrnaturali divinae naturac,ct declioat ab oj>cribus 
concupiscentiae , ct corruptionis. 

2V. Caritas in voluntalc cxistit, idcoquc docet 
Scacchus (dc not. et sign. tanct. secl. 3, c. 3) desu— 
mendam essc cx actibus externis, signanter ex zelo 
divini cullus, et hoooris cx desjdcrio moricndi, ut 
fiat omnimoda cum Deo conjunclio; ex gaudioin- 
tcrno, cxtcrnis signis expresso, dum sermo sitdc 
Deo; cx pace in adversis, ct cx laetitia, sicontigerit 
aliquid pro Deo pali : unde diccbat Apostolus ad 
Rom. 8 ; Quis nos separabil a caritaU ChrisUf 
Tribulatio , an angustia , etc. Et rotae auditores in 
relaU causae S. Francisci Xavcrii caritatem dixerunt 
probatam cx praccipuis indiciis, quibus lateas in 
animo clarissime proditur. 

25. CohaTcnter ad harc S. Maximus (hom. 4, p. 
24, to. 6 Bibl. PP.) caritatem S. Pelri Uudat, quod 
tn navi positus considerat Dominum, et amore ejus , 

10 



Digitized by Google 



UG 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



ductui detcendit inmar*. S.Agnesin act apudSurium 
(ad diem 21 Maji) juveoi ejus amore capto respon- 
dit : Ditcede a me... Non potero... illum derelin- 
quere, cum 91*0 tum caritate devineta. S. Hierony- 
mus (in epitaph. Paula ad Euttoeh. col. 688, oper. 
to. 1) nobile dilcclionis Dci supcr omnia cxemplum 
suppedilat, dcscribcns Paulae disccssum ab Urbe , ut 
loca sacra Bclhlemitica ioviserct, aiuorcm filiorum 
majore in Deum amore contemnent. Plura de mar- 
tynbus cumulari posscnt : nam S. Laurentius apud 
S. Leonem (tn term. de S. Laurentio s. 168, I. 1, 

oper.) sic tyrannum alloquitur : Nihif proficis 

Flammit iuit tuperari earitatis Chritti flamma non 
potuit. Scdcumhicagalurdeconfessoribus, habitus 
communiscaritaliserga Dcum ex aclibus a Scaccho re- 
censitiscomprobaripoterit;exquibuspariterdignosce- 
tur babituscjusdemhcroics, si frequcnter, promptc, 
alacriter,cumdclectatione, in arduis, et cum vita?, vel 
bunorum periculo excrceantur. Frequentiam actuum 
cxposcit Scacchus (loe. eit. p. 208) : arduitatem cum 
bonoram,etvit«pcriculocxponitcard. deLaurca (m 
3 lib. tent. t. 2, ditp. 32, ar. 1 1, n. 330) : promptitudo, 
et reliqua, heroicitatem caritatis comitantia adscri- 
buntur dono sapientiae.quod utpotc prsestanlissimu m, 
rcspondet caritati virtutum nobilissimaj, ut expli- 
cantSalmanlicenses (loc. cit. § 4, n. 23) et alii. 

26. 27. Ad caritatem Dei pertinent etiam mens in 
Dcum semper intenta, frequens dc Dco loeutio, con- 
tinua considcralio bonilatis divina: et mysteriorum 
nostra» religionis, precipue paasionis Christi^ medi- 
taliones ad excitandum in sc amorcm erga Dcum , 
rclatio omnium cogitationum, verboram, et opcrum 
in ipsum Deum, gravis moiestia ob Cbrisii absen— 
liam, ohscrvantia praeceptorum, et consiliorum, cx- 
stases, raplus ct nonnulia signa extrinscca, quibus 
aliquaodo Dcus intcrnam servorum soorom carita- 
tem manifestare dignatus est. Omnia baec , et alia 
plura describuot ruUe auditorcs in rdaL caus. SS. Pe» 
tri de Alcantara, Isidori.Ludovki Berurandi, Marue 
Magdalcnai de Pazzis, ct aliorum. 

§ iv. 

De tirtutc caritatit in prozimum , ct ejut he- 
roicitate. 

28. etc. Sanctus Thomas (2 , 2, q. 25« art. 1) ex 
Ulo 1 Joan. 4 : Hpe mandatum habcmut a Deo, 
qui diUget Deum, diligat et fratrem tuum , desurait, 
habitum carilalis cxtendi ctiam ad dilectionem pro- 
ximi, lum rationem et mudum hujus dilcctionis docet 
(ibid. q. 44, art. 7). Pracejitum amoris proximi per 
totam resonat sacram Scxipturam. LeviL 19 dicitur : 
Diliges amicum tuumsicut te iptum.Joann. \S:Hoc 
est praceptum meum, ut diligatit invieem, tieut di- 
Itxt vot. Plura Cornclius a Lapide (eomm. in Evang. 
Joan. c. 13 r. 34), aliiquc interpcetes. Caritati erga 
proximum solenl assignari Benevolentia , Beneficen- 
tia , ct Miscricordia , quasi partes potentiaies. Sola 
tamen miscricordia ab ea dJstinguitur; hcc enim 



jnxta S. Thom. (2 : , 2, q. 30, orf. 3) signiGcat dolo 
rcm de miseria alicna, neque est virtus, si dolor 
sit motus appetitus sensitivi ; sed virtus cst , si motus 
appetitus intellectivi, juxta quem alicui displicet 
malum alienum, a ralione regatur. Docet idem 
S. Doctor (ibid. q. 32, art. 1), cleemosynam csse 
actum caritatis per misericordiam exercitum : inde 
elccraosyoas distinguil in corporalcs, uti sunt tipern 
miscricordis corporalia ; et in spirituales,qaalessunt 
opera misericordiic spiritualia. Ha?c lalc exornat 
Scacchus (de not. et tign. tanet. teet. 3 , c. 4), con- 
cludcns, potisaimum sanctitatis arguroentum ab his 
actibus caritalis in gradu beroico crga proximum 
inferri ; de iisdem vero in causis servorum Dci in- 
quirendum cssejuxla uniuscujusque statum, el con- 
ditionem. Kxcmplum hcruica; caritatis in proximum 
cx opcribus misericordiie corporahbus snppedital 
sanctus Gregorius Nazianzcnus [orat. 20 de S. Ba- 
*Uio M. t. 1 op.), referens, S. fiasilium Magnum, 
cumcivitas Cffisariensis famc rentmque omnium pe- 
nuria miserrime laborarct, omnia ciborum genera 
ingcnti Ubcralitatc exhibuisse, suisque manibus mi- 
nUtrasse fame languenubus. Similia de S. Paula 
narrat S. Hierouymus (inepitaph. Paulm cit. n. 5. 
col. G87,oper. t. 1) : dc S. Odilonc S. Petrus Da- 
miani (in ejut vit. p. 328) : dc S. Martino pontifice 
S. Thomasde Viilanova (cone. 2 deeod. S. pag. 548). 
Exempium hcroicae caritatis ex operibus misericor- 
die' spiritualibus cxbibet S. Fulgcntius (ut serm. d$ 
S. Steph. protom. to. 9 Bibt. PP. pag. 108), qni 
obscrvans fc. Stcphanuro protomnrlymn proinimi- 
cis oraase, ct eorum crudelitatcm increpnsse: Jpsa , 
inquit, tancta caritus famam seivarxl tn urahmie 
pattentiam , qum rigidam teuuit in corrcctionc cen- 
turam... ac per hoc tive orando, sicc corripiciido , 
earitatem B. Stcphanut rcscrvavit, quia utrohique 
«alulem errantium cogitavit. Alia dc SS. Kidcle 
martyre, Donato, Hilarino, et Vitali \ ideri possunt 
apud S. Pctrum Dauuani {pag. 277. (o. 1 oper.), 
dc S. Pelro apostoio apud S. Ambrosium (tn appen. 
to. 2 ooer. col. 464) , de S. Basilio anud S.Grego- 
rium Nazianzenum (cit. orat.pag. 346). 

34. Caritatis communis erga proximum signa 
sunt, bona temporalia ad alioruin stibsidiumeropare, 
propter cos corpus suum laboribus cxponcrc,er- 
rantescorrigere, et ad viam salulis reduccre , inju- 
rias condonare, salutcm animarum curarc, et aliis 
optare, qua? nobis optamus, ul innuit Christus 
Matih. 5 , et 18. Hasc ipsa crunt signa caritatis hc- 
roicne t si prompte , facile , cxpcdite , jucunde, fre- 
quentcr prastcnlur, praxdpuc si ardua sint, ut late 
prosequuntur card. dc Laursa (loc. eit. art. 12) , et 
Maderna (loe. eit. art. 6). 

35. 36. Consueveruntrotx auditoresin suisrelatio* 
nibus actus caritatis erga proximumspirituakssepa- 
rare a temporalibus, ut colligere cst ex relaL caos. 
SS. Tcrcsia;, Marix M.igda)ena; de Pazxis , Ignatii, 
aliorumque plurium. Longum nimis cssct singulos 
arduos, ct heroicos actus spiritualis in proximum 



Digitized by Google 
« 



SYNOPSIS LIBIU TERTII. 



147 



caritatis, in actis canonizationum descriptos adte- 
xcre; idco nt finis imponatur, frequcntes visilationes 
infirmorum,et carceruoi.servitiumhospitalibusprx- 
stitum, copiosx elcemosynx, bospitaliu m pro infirmis, 
collegiorumprojuvenibusinstitutiones, tamquam ar- 
gumenla beroicxcorporaliscariutiscrgaproximum 
passim laudantur in relat. caus. SS. Marix Magda- 
lcn» dc Pazzis , Franciscx Rora. aliorumque plu- 
rium. 

CAPCT XXIV. 

De virtutibut cardmalibus , teu moralibus Pru— 
denlia, Justitia, Fortitudine , Temperantia , ei 
earum cnnexis, de heroicitate uniutcujutque ex 
ipiit. 

§ 1. 

De virtute prudentiat, et cjtts partibut, et de ejut- 
dcm virtutis hcroicitate. 

1. Prudentia definitur recta ratio agibilium: ct 
cjus objectum est, quidquid a^i polest, caditquc sub 
clectioncm. Alia est carnis, alia spirilus. Prudcntia 
carnis, ait Apost. ad Rom. 8, mors est: Prudcntia 
tptritus vita, et pax : quorum vcrborum sensum 
explicat Estius. Ctramquc fusius cxponit S. Basilius 
(liom. 11). Notat S. Augustinus (/. 1, contra (iau- 
dcntium c. 5), malos aliquando in sacris Litleris dici 
prudentes, sed nunquam innocentes. Triplicem pru- 
ilentiam dislinguilS.Thomas (2,2, q. 47, art. 13). 
Prima falsa, qux rcspicit fincm malum, ct cst pecca- 
turura propria. Sccunda vcra , sed imperfecta , quia 
vel habet pro fine bonum parliculare , vel delicit in 
principali actu prudentix, ct hxc est communis bo- 
nis, el malis. Tertia perfecta , qua* ad bonum fincm 
tolius vilx dirigil, cl in solis justis rcpcritur, do 
qua Provcrb. 4 dicitur : Posside prudentiam, etc. 
Hanc doctrinam proscquunturauditoresroUein relat. 
cans. S. Ludovici Bertrandi, ct aliorum. 

2. etc. Prudcntia pcrfecta, de qua solum in prx- 
scnti, cst norma omn um virtutum moralitim, juxla 
D. Thom. (2, 2, q. 166. arf. 2 arfl) regula qtioquc 
cst theologicarum , ct administra carum cxercilatio- 
nis , apud Rosignolium (rn tract. de action. virtntis 
l. 2, e. 2 et seq.). Kjus actus sunt consultatio, judi- 
cinm , et imperinrn : hoc tamen solum cst -ctus pro- 
pric clicitus ab habitu prudentix. lllius partcs alix 
integrales, alix potcntiales, alixsubjcctivx in scholis 
appcllantur. Intcgralcs sunt Memoria,Intelligentia, 
Docihtas , Solertia , Ratio , Providentia , tircum- 
tpectio, Cautio. Polentiales, Euhulia, Sgnesia , 
iinome. Subjcctivx Monastica, OEconomica. Puli- 
tica, MUitarix : Omnes fusc cxplicanlur a sxpe cit. 
angelico Doctore (2, 2, q. 47, art. 8). 

7. clc Card. de Laurxa (in 3 /i6. tent. c. 12, 
disput. 32, art. 13), aliiquc agcntes dc canoniz. 
SS. doccnt aclus prudcnlix cbrislianx communis 
essc consultarc, judicarc, et prxcipcre dc mediis in 



ordine ad finem supcrnaturalem : eosdem essc aclns 
prudentix heroicx, si in rebus arduis, facilc, expc- 
dite, ctjucundc cxerceanlur. Addunt, facilitatem, 
promptitudincm, ct jucunditatcm causam habcre ab 
nabitu prudcntix , et a Spiritus Sancti dono , quod 
dicitur contilii, cujus nominc in Scripturis non so— 
lum consultatio, sed ctiam jtidicium , ct impcrium 
significatur. Concludunt, in camis canoniz. inqui- 
rcndum csse de iis duntaxat partibtis subjeclivis , ia 
quibus scrvus Dei juxta vitac tenorem potuit se exer- 
cere. Animadvertit prxterea cit. cnrd. dc Laurxa 
(loc. cit. n. 405), omnium aliarum virtutum beroi- 
carum actus dirigi ab heroica pmdentia, cui proinde 
adstipulantur quxcumquc de hcroicitatc Justitix, 
Fortitudinis,et Temperanlixdicentur. Plura quoquc 
monasticx, ceconomicx, et polilicx prudcntix 
cxempla refert D. S. Adelardo abliate Corbejensis 
scribit S. Pascasius Uatbcrlus in ejus vita apud 
Bolland. (ad diem 2 Januarii c. 5, n. 16, p. 99) 
quod prudentia tanta illi inerat, ut fons cnnsilii cx 
cjut animo manare videretur. Similia de S. Basilio 
narrat Grcgnrius Nazianzenus ( orat. 20 dc ejus 
laudibus pag. 332, to. 1 op.). Dc bcroica S. Panli 
apostoli prudentia ait S. Joannes Chrysost. in c. 1 , 
epist. ad Rom. (homil. 4, p. 453, to. 9 oper.) Ad- 
miratione digna esl Pauli prudentia : quo paclo 
cum in res duas eontrariatineidcret,utramque cum 
omni accuratione perfecerit. Volrbat cnim ct caste 
loqui, ct mordcre auditorem, etc. Monaslicx hcroicx 
prudentix cxempl.a desumerc jtivat ex aclis canoni- 
zationum. Auditorcs rotx in relal. caus. S. Isidori 
agricolx obscrvant, eum horas dici sic dislribuissc , 
ut et Deo perfecle inservirct, ct cullurx ad sc fami- 
liamquc sustentandam commode vacaret. Alia ejus- 
dcm virtutis cxcmpla vidcri possunt in rclat. caus. 
B. ^miliani, el S. Joannis dc Dco. Fandcm dcscri- 
bil Matthxuccius (in praxi thcohg. dc rod. tit. 2, 
c. 3, § 1, n. 23) ceconomicx cxcmpla hauriri 
possunt ex relat. caus. SS. Jacobi de Marchia, Ca— 
jetani , Ignatii , Tcrcsix , Philippi Nerii, ct Marix 
Magdalcnx dc Pazzis, quortim prudenlia cxtollitur, 
quia vcl ordines regulares fundarunt, vel rcgulari- 
bus ita prxfiicrunt, uteos ad viam sahitis rcduxe- 
rint, aut salubribus consiliis pcccatores, et justos 
valdc juvarunt. Dcmum prudentiam politicam cx- 
hibent rclat. caus. SS. PiiV, Caroli Borroraxi , ct 
Thomx dc Yillanova. 

11. 12. Chrutus Dominus Matlh. 10 : Estote, 
inquit, prudentet ticut serpentes, et simplicet ticut 
columbm : ct Aposlolus ad Rom, 16: Volo, ait,eo« 
sapientes esse in bono.etsimplices in malo. Afiirmat 
S. Thom. (2, 2, q. 109. art. 2 ad 4), simplicitatem 
dici pcr oppositum duplicitati , camquc , ut con- 
junctam prudcntix, cxlollunt SS. (ircgorius (/. 10, 
i»i Job. c. 29, col. 360, op. t. 1), ct Joannes Chrys. 
(Aom.7, in act.Apost.p. 59, op. lom. 9). Quapropter 
perfcctx prudcnlix ncccssaria cst simplicitas, qux 
in hoc consislit , ut cxclusa quacumquc duplicilale, 
mhil proprium quxratur , scd vcl Dci gloria , vel 



Digitized by Google 



DE DEATIFICATIONE ET CANONIZ.ATIONE. 



proximonim salus, aut utruroque. Simplicilalis 
indicia sunl : a?qualem sc omnibus, ct coram 
omnibus cxhibcrc, et pcr opera caritalis, si pro- 
dcssc possit, sinc personarum acceptionc inservire; 
sempcr, et ubiquc cudcm modo se gerere : assidua 
quoquc vultus hilaritas, ct alacritas, quac a conscicn- 
tia? alacritate oritur, ct candida culpas confcssio sim- 
plicilalt-m indicant, apud S. Gregorium (3 pari. 
Pastor. c. 11 , col. 47 , op. to. 2), ct alios. St dc 
prudentia, ct simplicitatc excmpla quxrantur, ad- 
eundcc sunt relat. caus. SS. Francisci dc Paula, cl 
Philippi Nerii. 

s ». 

De virtute justUice, ejus partibus, et heroiciiate. 

13. elc. Justitia sumi potcst largc, ct stricte. 
Largc sumilur pro quocuni|iie virtutis actu, et hoc 
modo viri boni in Scripturis appellantur jusli, ut 
Noe Genes. 6. Justitia hoc mudo sumpta dicitur lc— 
galis, ad quam pertinct omnium lcgum observalio : 
hinc disputant pbilosophi, ac tbeologi , utrum ca sit 
specialis virtus,aca;terissejuncla,an potiusdislincta. 
Controvcrsiam fuse explicat card, dc Aguirrc (in 
tract. de virt. et vitiU,disp. 10, q. 4, sect. 1 et seqq.) 
concludens, justitiam legalem , licet natura sua sit 
spccialis virtus, extcnsionc tamcn, sive imperio, ct 
ordinationeesse virtutem generalcm. Stricte sumpta 
dcfinitur ab Ulpiano (in l.justUiaff. de just.etjur.): 
Conslans , ac perpetua voluntas jtu suum unicuique 
tribnens, quam dciinitioncm approbat S. Thomas 
(2, 2, q. 58, art. 1, in corpore), si habilus loco actus 
subslituatur. Addit,justitiam schabere ad alterum, 
cum significct aequalitatcm , ac disliogui a fottitu- 
dinc, ct temperantia. 

16. ctc. Justiliae partcs dividuntur in subjcrlivas, 
et potcntialcs. SubjectivsB participanl ratiuncm ju- 
stitis particularis pcr respectum vel tutiusad partes , 
vel partiura intcr sc, ct hinc justitia parlicularis 
alia dicitur commutativa, quaj intcr partes scrvat 
squalitatem rei ad rcm; alia distributiva , ct scrvat 
xqualitatem proportionis ut scilicet unicuiquc detur 
sccundum sua mcrila,vel ncccssitatcm. Ulramquo 
jnstitiam respexit Apostolus ad Rom. 13 dum ait : 
Rnidite omnibus de bita, etc. Partes pulcntialcs sunt 
Religio, Piclas, Observantia, Obcdientia, Grali- 
tudo, Vindicatio, Vcritas, Amicitia, Affabildas, et 
Liberatitas. Hac omnes a propria ralione justitia; 
aliquomododcficiunt, cutn nonnullac dcbitum pra> 
sumanl, scd aconslilulionea?qualilatbdcficiant:alia3 
ffqualitalcm constituant, sed a dcbito dcficiant, ut 
cxplicat S. Thomas (2, 2, q. 80, art. unic.) , apud 
qucm praxcpta decalogi ad justitiam pcrlincnt. Rc- 
ligio dcfinitur virtus, quae debitum cultum Oco, tan- 
qnam prirao principio, cxhibet, ct t*t qiuTdam 
proleslalio fidci, spci, ct caritatis; piclas vcro cst 
protcstalio caritalis in parcntcs, ct patriam. Obscr- 
vantia cst rirtus culttim dcfcrens supcrioribus. Ohe- 
dicnlia cxoquilur )irxccp(a snpcriorum. Gratitudo 



bcnefacicntibus gratiaro rcpcndtt. Vindicalio cst 
spccialis virtus pcrtincnsad pcccatorum cmendatio— 
ncm, juslitiac conscrvationcm, ct Dei honorem. 
Veritas dicitur,qua quistalcmse cxhibet, qualis 
cst. Amicitia , seu affabilitas convcnientiam ordinis 
obscrvat. Liberalilas est, qua rcbus hujus mundi 
bcnc ulimur. Desumuntur ha?c omniacxD.Thomn 
{2, 2, g. 108, art. 1 et seqq. q. 109 , or*. 1 et seqq. 
et q. 1 17, art. 1 etseqq.), cujus dodrinara fusc 
illustrant Salraanticenses (in cursu theolog. to. 3, 
in Arbort pradkam. § 7 et teqq^.) , aliique theo- 
logi , ct scquuntur rotaj auditores m pluribus rclat. 
et quotquot de canonizatione scripscrunt. Animad- 
▼ertitprcterca Scacchus(d* not.etsign. tanct.sect. 4, 
c. %p. 247), in causisservorum Dei inquirendum cssc 
dc justitia, et ejus partibus secundum uniuscujus- 
questatum, et conditionem, quod eliam asseruerunt 
nnditores rote in rclat. cans. S. Aloysii, et Nkulai 
Factoris. Laudanda sanc S. Pii V gratitudo , et li- 
bcralilas, qui ad pontificatum evectus cadaver 
Pauli IV, a quo purpura donatus fuerat , congruis 
honoribus sepclin jussit, ejusque affines, et familia- 
rcs bcncficiis auxit. Talem quoquc se cxhibuit crga 
Joann. Uieronymum Albanum comitem Bergomcn- 
scm, ct quendam rusticum, quorum beneficio jam- 
pridcm paratam ab hsrcticis ncccm effugcral. 

21. etc. S. Bernardtis serm. in Oct. Epiph. (n. 4, 
col. 811, oper. vol. I) Magna, inquit, humilitatis 
cst inferiorem se exhibere aquali, aut aqualem in- 
feriori. Maxima, et plena juslitia est se tnferiorem 
ethibere etiam ipsi inferiori. Justilia hic large su- 
milur, in quo scnsu accipitur pro quocunqtic actu 
virtutis, adcoque, etiam humililalis. Pressius de 
justitia loquitur S. Pctrus Chrysol. (ser. 145 de 
generat. Christi to. 7 Bibl. PP. pag. 956) in illud 
Mallhxi : Joseph vir ejus cum essetjustus, etc. Uhi 
justitiam cum pietatc conjungcns, pene* Deum, ait, 
neque pietas sine justitxa est, neque sine pietate 
juslitia. Joseph crgo merito justus , quia pius; et 
pius quia justus. Si alia ad partes potentiales justi- 
tiae pcrtinentia quxrantur, praesto est cpitaphiura 
Paulac, in quo S. Hicronymus (n. 10, col. 692, oper. 
voli) dc ejus religione, ct observanlia insignc pcr- 
hibct testimonium. S. Zcno Verunensis episcopus, et 
martyr (scrm. 1 de Abraham p. 10) miris laudibus 
proscquitur bcroicam Abraha; oltcdicntiara , cum, 
jubcntc Dco, paratum sc prabucrit ad unicum 
filium immolandum. Quam acccpta sil Dco virtus 
obcdicntia?, ostcudit vita S. Dosithci monacht inscrta 
scrniunibus S. Dorotbei (pag. 139), in qua Dosi- 
thcus, licet juvenis, visus cst inter cateros patret 
sanctos astans.... pro sola obedientia mdiscussa ob- 
servatione. De v*cntatc S. Cypriani testatur S. Maxi- 
mus Taurinicnsis (serm. 6 de S. Cypriani in anecdot. 
Murat. to. 1, pag. 09) , quod fuit in eo cordis , ac 
Itnguas simplex consensus, atque indivisa societas. 
Ccli-bcrrima est apud palrcs S. Paulini Nolani cpi— 
scopi lihfralitas : Paulintis nostrr, ait S. Auguslinus 
(lib. 1 dc civit. Dei tom. 10 ) , ex opuleni sshno tl - 



Digitized by Google 



SYNOPSIS I.IBRI TERTII. 



140 



vlle, voluntate pauperrimu, et eopiotissime sanetut. 
Similia de S. Antonio rcfcrl S. Athanasius. AHa 
heroicae jusliliae , et annexarum virlulum cxempla 
legi possunt apud card. dc Lauraca (loe. eit.) ; non— 
nulla in decursu dabuntur. Intcrim adnolarc sufli- 
ciat, heroicos essc justitise , et annexarum virlutum 
actus , si prompte , facile , ct cum delectatione exer— 
ceantur, prxscrtim in rebus arduis. 

§ IIL 

De virtuie fortitudinit , ejut parlibus, 
ct heroicitate. 

27. etc. Sanctus Grc^orius fortiludincm jnsto- 
rum describcns (lib. 7 tnor. e. 2J , col. 221, oper. 
to. 1) , juttorum, inquit, fortitudo etl earnem vin- 
cere.... Rcproborum.... trantitoria tine cettatione 
diligere. Largc , et strictc fortitudo christiana sumi 
potest. Large complectitur otnnrs virtutcs. Strictc 
detiniri potest, virtus firmans animum ad agcndum, 
vcl paliendum ca quae rectac rationi sunt conscnla- 
nea. Wsx, virtus facit hominembunum , et opus cjus 
bonum reddit, cum tollat ditGcultatem impedien- 
tem, ne voluntas in rebus bumanis rccliludinem 
ntionis sequatur. Fortitudo praeterca sumi polest , 
vcl prout significat, quandara animi firmitatem , et 
sic est condilio cujuslibct virtutis; vcl prout signifi- 
cat (irmitatem tantum in sustinendis, et rcpeilcndis 
iis, in quibus difficillimum est firmitatcm habcrc, 
ct hoc modo sumpta est spccialis virtus, cujus mu- 
nus est cohibcre timores, pracipuc mortis, modcrari 
audaciam, ejusque principalis actus est suslincrc. 
Nullas habct partes subjcclivas , sed intcgralcs, vide- 
licet Fiduciam, Magnificcntiam, Patientiam, Per- 
teverantiam. Hac quidcm partcs intcgrales fortitu- 
dinissunt, si ad materiam fortitudinis propriam, id 
est pcricula mortis, coarctentur; si vero ad alias 
matcrias refcrantur, in quibus sit minus pcriculi , 
crunt virtutesdistinctae, ac solum fortitudini adjun- 
ctae , ut secundarium principali. Haec cst D. Thomae 
doctrina, quam illustrat Rosignolius (traetat. de 
actionib. virt. lib. 2, c. 11.), etsequuntur rotas au- 
ditores in relat. causa? sancta; Mariae Magdalenae dc 
Pazzis, ct aliorura, iisque adhasscrunt omnes dc 
canoniz. SS. scribcndi. 

32. Actus fortitudinis christianac communcs sunt, 
ardua tam dc praeccpto, quam dc consilio, juxtc 
rectam rationem ob finem supernaturalem aggrcdi , 
cl mala proptcr Dcum paticnter tolerare. Sunt au- 
tcm actus fortitudinis haeroic<c, si promptc, facile, 
hilarilcr, ctiam cum bonorum , ct vitae periculo exhi- 
bcantur, ct huic virtuti respondit Spirilus Sancti 
donum, quod paritcr dicitur fortitudo, nt innuit 
S. Thom. (m 3, dist. 34, q. 3, art. i,q.iad 3). 

33. ctc. Hcroica martyrum facinora superius re- 
Iata sunt, cum dc martyrio agerctur : phira hauriri 
possunt cx SS. Leonc "( tn ter. 83 dc S. Laurcnt. 
mart. c. 2), Augustino (scr. 27G, cap. 2, col. 1112 
vpcr. tom. 5), aliisque. Dc confessoribv.5 plura info 



rius dabuntur. Intcrim juvat nonnulla dc borum na- 
tientia, et perseverantia cxponere. S. Gregorius 
(dialogor. I. k, e. 15, eol. 3tM$, oper. to. 2) dc trans- 
itu Romulae ancilla: Dci, multit, ait, annis in /<- 
ctulo decumbens pene omnijacebat membrorum offi- 
cio destituta : nec tamen hac eadem ejut mentem ad 
impatientiam flagellaperduxerunt. Dc S. Paula testa- 
tur S. Hieronymus quod, tn(er dolorit aculcot, quot 
mira patientia tuttmebat, auati apertot tibi calot 
aspicere, etc. Similia dc S. Romualdo narrat B. Pc- 
trus Damiani (in ejus vita c. 4, oper. to. 2) : Prvr- 
tus, inquit S. Rernardus, absque perteverantia, nec 
quipugnat, victoriam, nec palmam victor consequi- 
tur... Tolle perseverantiam , nec obsequium merce- 
dem habct, nee bencficium gratiam, nec laudem 
fortittido. Haxjqua; deperseverantia praxlicatS. Bcr- 
nardus (ep. 129, n. 2, eol. 139, vol. 1 op«r.) in 
SS. Paula (in ejus epitaph. ad Eustoch. col. 718) , 
ct Hilarionc [fli ejus vita. t. 2ope. eol. 17) laudat 
S. Hieronymus, ct in S. Antonio S. Athanasius ( tn 
ejus vila n. 93, pag. 864, optr. to. 1, par. 2). 
Otcra ad matcriam virtutis fortitudinis spcctantia 
dcsumantur ex rclationibus caus. SS. rrancisci 
Xavcrii, Pii V, Jacobi dc Marcbia, Cajctani, Igna- 
tii , Philijipi Ncrii , ct aliorum. 

§1V. 

De virtute temperantia , ejut parlibus 

37. etc. Temperantia tacrata vineulo caritatis, 
aft S. Ambrosius, mystcriorumque calestium ne— 
gtigit corporit voluptatet. Fusius cam describunt 
SS. Augustinus (de morib.eccl. c. 19, eo/. 700, oper. 
to. i cf 1.1, de lib. arb. e. 13, eol. 580, loc. cit.) 
ct Prosper (I. 3 de vita contempl. e. 19, pag. 92) , 
S. Thomas (2, % t f. 141, orf. i et »J probat essc 
virtutcm , ct quidem specialem cum refra;net appc- 
titum ab iis, quae maximc hominem alliciunt, adeo- 
que versari praccipue circa concupiscentiam , et dc- 
lcctationem, ct ex consequcnti circa tristitiam ortam 
cx absenlia delectationum. Addit, tcmpcrantiam 
accipcrc necessitatem hujus vitae sicut regulam dele- 
ctabiliura, ut his tanlum utatur, quantum necessitas 
viUe requirit. Praeterea esse virtutem cardinalem , 
scd minus excellentem alits virtuUbus cardinahbus, 
ct thcologicls. Ejus partcs integrales sunt JJonettas], 
et Vereeundia. Subjectirse, Abstinentia, Sobrietas, 
Caititas, qaae ctiam Pudicitia, et Virginitat, ap- 
pellanlur. Potentiales, Continentia , Mansuetudo , 
Clementia, Modestia, Humilitai, Studiotitat, Eu- 
trapelia, et Simplicitai. H« vcro partes potentialcs 
aliquo modo a vera tcmpcrantise ratione deficiunt. 
Lcgi possunt D. Tbom. (2, 2, q. 143, art. unic.) , 
Malthaeuccios ( m pract. theotogo-eanon. tit. 2 , 
eap. 3, § 4 ) , aliique dc canoniz. scribentes. 

hO. ctc. Honcstas quasi honorii itatut, dicilur cx 
Isidoro (lib. 10 orig.). Houcslas gcneratim sumpla 



Digitized by Google 



ISO 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



eoncidit cum virtutc, ct sic non cst pars alicujos 
virtulis, scd genus ad omnes. Sed cum rooralis lio- 
ncstas in ca virlute potissimum cluccat, qus omnc 
bomini turpissimum repellit, qualis est tcmpcrantia, 
idcirco oportct, ut in hoc potissimum honcslos 
splcndcat , cjusquc pars dieatur, ut oslcndil S. Tlio- 
mas (2, 2, q. 145, arl. 1 c\.seq.), ullcrius doccns, 
verccundiam cum sit timor aiicujus turpis, quod 

Cotest exprobrari, non esse strictc virtutcm, sed 
itc, prout cst passio iaudabilis. Addit, cssc solum 
dispositioncm ad tcmpcrantiam, ac diffcrc a pami- 
tcnlia , cum haec rcspiciat lurpe faclum, ut pralcri- 
tum ; illa , ut pracscns. Apud cundcm S. Doctorcm 
(2, 2, 9/. 140, art. 1 ), abstincnlia significat subtra- 
ctionem ciborum, ct hoc modo non dcsignat virlu- 
tcm, ncquc virlutis aclum, nisi ralionc rcgalur, si 
scilicet abstincntia tiat cum hilarilatc mentis, et 
proptcr gloriam Dci : undc est spccialis virlus. So— 
brietas quoque cst specialis virtus , ct pars tcrape- 
rantiac, cum conscrvct bonum rationis adversus spe- 
cics impedimcntum a nimio vini potu desccndcns. 
Castitas cst virtus ab abslinenlia dislincta, cum 
concupisccntiam ct delcclationcm vcnercorum rcfra> 
nct. Pudicitia ad castitatem ordinatur, tamquam cx- 
primcns quaudam cjus circumstantiam , cum solum 
respiciat signa vencreorum. Virginitas est specialis 
virtus , qua; hominem ab cxperimento vcncreac 
voluntatis conservat immuncm. Partcs potcntialcs 
tcmpcrantia: ab codcm S. Doctorc (2, 2, q. 155, 
art. 1 et seqq. ) fuse cxplicantur. Contincnlia apud 
ipsum rcsjstit dclcctationibus tactus : Clcmcnlia mo- 
dcratur cxternas punitioncs: Mansuctudo passioncm 
ira; diminuit : Mudeslia modum ponit iis, qua? sunt 
mediocria, cl quibus non ita dithcilc cst raodum po- 
nere. De humanitale infra agemus; hic adnolarc fas 
sil, ab ipsa refratnarc animum, ne immodcratc tcn- 
dal in cxcclsa. Studiositas voluntatem, et appctitum 
revocat a vana curio^itate. Eutrapclia rcfra?nat ho- 
mincm ab immoderationc laudorum. Parcitas dc- 
mum, sivc simplicitas , vcl raodcratio csl virtus, pcr 
quam quis modcrate extcrnis rcbus utitur. 

44. Dc lemperantia, ciqne anncxis inquirendum 
cst in causis scrvorum Dei juxla horum staliim. ct 
condilioncm. Jam vcro communis chrisliana: tcmpc- 
rantia: actus crunt, ea cxercerc , qua: ad ipsam, et 
virtutcs ci anncxas pcrtincnt. Et haec ipsa crunt ac- 
tns hcroicas lcmpcrantiae , &i promptc, cxpcdilc, ct 
deleclabilitcr ctiam cum discriminc corporalis sa- 
lulb ac vilae cx Spirilus Sancli dono tiraoris, quod 
juxta D. Tliomam (2, 2, q. 141, art. 1), tcmpcran- 
tiae respondit, cxcrccanlur. 

45. 46. Plura dc hcroica: tempcranliae actibus expo- 
nentur inferius, cum de carnis mortificationc scrmo 
crit. Nunc pauca dclibare liceal dc quorundam san- 
clorum jejuniis, el austeritatibus.Dc S. Joanne Bap- 
tista ha>c pra:dical S. Arobrosius (ser. 52, n. 4, col. 
4G2, inappend. lo. 2 oper.) : Fuit ulique jejunus.. 
Esca autem cjus eranl loeustte , et mel stjlrcstre. 
S.GregoriusNaxianz. (orat. 20 m ejus lauj. pag. 



357) de S. Basilio, necessariis, inquit, tantum cibis, 
quandiu liccbat,vitam lolerabat... Suavissima casna, 
et obsonium panis et sal. Siroiha de S. Benedicto 
narrat S. Gregorius ( dial. lib. 2,c. 1, col. 209, oper. 
to. 2), dc S. Romualdo B. Pctrus Damiani (tn ejus 
vita c. 52), de S. Francisco S. Bonaventura ( in cjus 
lcgenda c. 5, p. 302, opcr. to. 7). Quod ad alias 
auctoritatcs spcctat, hic salis sil altingcrc ca , quae 
fuse narrat S, Joannes Climacus tn scala paradisi 
(gradu 5, pag. 115), ubi locum describens, qucm 
carccrcm pcenitcntiae appellabant : Vidi, ait, quos— 
dam ex innocentibus illis reis tota nocte ad usque 
mane sub diu immotis pedibus stantes , et miserabi- 
iUer cum somno, et natura luetantes , vique hujus 
pcne fractos , dum nullam sibi penitus quielem in- 
dulgcrent. ctc. 

47. etc. Nonnulla bic adnotanda supcrsunt dc 
Ilumilitatc, Castitate, Pudicilia, cl Virginitatc. Hu- 
militatem commendavit Chrislus Matth. 11. Discite 
a tnc, quia mitis sum, et humilis corde. Super quo 
tcxtu S. Thomas ( 2, 2, a. 161, art. 5 ad 4 ) scribit : 
Dircndum , quod ideo Christus prvcipue nobis hu- 
militatem commendavit, quia per hoc maxime rc- 
movetur impedimcntum humanasalutis. Concors cst 
doctorumsenlcnliautca/)..AumVtmu«tfir£?. et rener. 
Sanetor. in causis beatificalionis , ct canonizationis 
inquircndum cssc dc hurailitalc, quod adnotarunt 
cliara audilorcs rotac in relaL caus.SS. Francisci Xa- 
vcrii, ct Baymundi. Uumililas alia csl philosophica 
luminc naturali nota ; alia chrisliana, pcr fidcm co- 
gnita,ctad lincm supcrnaluralcmdirccta. Haxrursus 
alia communis, ct cuilibct christiano sub prxccpto 
ncccssaria, qua homo supcrbiam fugit : alia pcrfc- 
clorum,qiia;honorcsctiam dcbitos rcjicit. Glossasu- 
pcr illud Malth. 3 : Sic enim docct ms implcre om- 
nem justitium, trcs humililalis gradns assignat 
rcspectu illius, cui humilis sc subdit. Primus cst 
subdere se majori, et se non prafene aequali... Se- 
cundtis subdcre se arquali. ncc prafevre se minort... 
Tertius subcssc minori. Juxla ordinem aclionum, 
quihus ad pcrfcclUsimum humilitatis gradum pcr- 
venitur, scptcm apud sanctum Anselmum assignan- 
tur; sciliccl , pcccatorcm , ct contcmptibilcm sc ag- 
noscerc : dc suis pcccatis, ctimpcrfectionibusdolcrc; 
eadcm confilcri vcllc, ut alii dcfcctus noslros agno- 
scanl : pati, ul ah aliis nobisobjiciantur : aut abaliis 
pro culpa contcmnamur : et de boc gaudcrc. Secun- 
dum comparationcm vcro actuura interiorum ad ex- 
teriorcs, vel conlra, duodecira humilitalis gradus a 
S. Bcrnardo reccnsentiir. Ii sunt, cordc, et corporc 
sempcr humilitatcm oslcndcrc : pauca, cl rationahilia 
vcrba loqui : in risum non facilc prorumpcre : taccre 
usquc ad inlcrrogalioncm : scrvarc rcgulam cora- 
rounilatis, ct munastcrii : se crcdcre , et confitcri 
Cffleris viliorcm, inulilcm qiioquc, et indignum : 
confilcri pcccata : obcdirc, non obscqui propriae vo- 
luntati : tiincrc Deum. Omnia hacc fusc cxplicat 
D. Thomas. Nolandum tamcnjiumilitalcm mcdium 
tcncrc intcr cxsupcrantiam, cl defectum. Quocirca 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRl TEllTll. 



151 



aclus exteroi in humiUtate exsupcrante*, Tel defi- 
cientcs peccata sunt, et adversanlur regula: pruden- 
tia?. In actibus internis rcspectu Dei nullus esse po- 
test excessus, ut notat card, de Aguirre (tn tract. de 
virt. etvitiit disput.k, tect. 4, n. 42,«* 43).AdditS. 
Tbomas (2, 2,g. 161, art. 3), in exterioribus humi- 
litatis aclibus moderationem esse adhibcndam. 

52. ctc. Cum gradibus humilitatis concordant ac- 
tus, qui precipue in examinandis servorum Dei 
causisoccurrunt. Ii sunt, sinccra sui abjeclio;se aliis 
inferiorem credcre , ct ostcndere moderate : pro- 
priam volunlatem abdicare, etdivinK subjicere : in 
obedienlta conslanler amplecti paUcnUam : inferio- 
rem locum juxta munus, et dignitatcmsibi sumere: 
bonorcs dcclinare : nil propter humanam gloriam 
opcrari : oflicia et dignilates recusare, nisi urgeat 
obedientia , vel superiorum auctoritas : linguam co- 
ercere : risum, et ineptam lasUUam cobibere : osten- 
tationem vitare : vilibus, et modestis uti vesUbus : 
demissum , ct abjcctum in omnibus apparere. Qua> 
quidem omnia in sacris Litteris suadentur. Subdit 
MaUhamccius (in pract. theologo-canon. tit. 2, c. 
3, §4, num. 87 ) , perspicuam esse humilitatem, si 
de iis constet : hcroicos vcro esse hos actus, si non 
modo ad fincm supernaturalem dirigantur, scd eliam 
prompte, dclcclabilitcr, expedile, ctiam in arduis 
eliciantur, affirmat card. du Laurea (tn 3 Ub. lent. 
to. 2, disp.3'2,arLl6, § 1), heroicitatem adscribens 
donis timoris Dci, vel sapientia;, ct consilii, quod 
innuil cliara S. Bernardus (ter. 34, tn CanUc. vol. 1 
op. n. 3, col. 1398), bumiUtatem S. Joannis Baptistre 
extolbt S. Anibrusius \sermone 52, n. 4, col. 462 
op. to. 2). Qua mojor, inquit, humiliiat m Pro- 
pheta, quam contemptit mollibut vestimentis , pilo— 
rum atperitate vettiri. Similia de eodem Cbristi 
praecurscre ( hom. 1 1 in c. 3, ». 1 1 Matt. oper. to. 7, 
n. 4, p. 153 ), ac dc S. Paulo ( hom. 2, n. 4, pag. 440 
op. to.9) praxlicat S. Joannes Chrysostomus. Innu- 
mera pcnc sunt heroica? bumilitatis cx fuga gloriaj 
cxempla. Pra>clara de S. Hilarionc refcrl S. Hiero- 
nymus ( in ejut vita n. 30 , col. 2!) op. to. 2 ) , dc 
sancto Bencdiclo S. (ircgorius ( dialog. lib. 2, c. 1, 
col. 209 op. tom. 2) , dc S. Barbaliano B. Petrus 
Damiaui (term. 65 de eod. op. to. 2), dc S. Bernardo 
AJanus (m ejut vita c. 27, col. 1285in quod append.), 
dc S. Irancisco S. llonavcntura (in ejut legenda 
c. 7, pag. 304 oper. tbm. 7 ). Plura cxhibel card. 
de Lauraa (in 3 lib. tent. to. 2, ditp. 32, art. 16) : 
alia suppeditant audilorcs rols in relat. caus. 
SS. Pctri de Alcantara , Francisci Xavcrii, et Fran- 
ciscae Romana;. 

56. Pudicilia ad caslilatcm rcfcrlur, non quasi 
virtus ah ca distincta, scd ut cxprimcns quandam 
cjus circiimstanUam , vidcliccl ahstinentia a signis 
cxlcrnis, quaha suut ficqucns conversatio cum pcr- 
sonis allcrius sexus, cl similia, dc qua rc plura 
Theopbilus Raynaudus (ope. to. 12, pag. 270 et 
*cq.). Castitas csl virtus carnalium voluptatum mo— 
dcratrix : ct vst triplcx : conjugaUs, vidualis et vir- 



ginalis.Castitas virginalii Angelicaportio appellatur 
aS. August (in lib. de tanct. virginit. c. 13, eol. 
345, to. 6 oper.). In tanta fuit reverentia apud 
Komanos, ut nefas pularent virgincm inviolatam 
morti traderc, quod subinde antiquatum putat Da- 
ronius (tn no<. ad diemliSept.), cum plurima: virgines 
cbrisliann martyrium Rom» subierunt ahsque vir- 
ginitatis dctrimento. Afiirmat S. Tbom. (2, 2, q. 152, 
art. 5) , virginitatem in gcnere casUtatis csse cxcel— 
lenlissimam , idque aflirmaverit ven. Beda apud 
S. V incentium Fcrrerium (tn ttrm. de S. Martha ). 
Exempla heroicae casUlatis , cujusque generis , lcgi 
possunt apud card. de Laursa ( tn 3 lib. tent. to. 2, 
disp. 32, ort 16, §2),juxla qucm acuis bcroici 
snnt fugere mente, et corpore, prompte, delcctabi- 
litcr, et expedite actus venereos, licet fuga esset cum 
perkulo cujuscumque incommodi , etiam mortis ; 
latctur Uunen, casUtatem non semper esse debere 
conjunclam cum cjusmodi pericnlo, ut sit hcroica. 

57. 58. Conjugalis considcrari potest in malri- 
monio rato , ct in consummalo. Vcrum fuisse matri- 
monium intcr beatissimam V irginem, et sanctum 
Josepbum, constat Mattk. 1 : Joteph fili David, 
noli timere accipere Mariam conjugem tuam. llliba- 
Uim in co scrvatam fuisse virginttatem , tenel fides 
calhoUca, et admitlunt LuUierani, ct Calvinist;e, 
licet ex voto servatam nolint contra patrum auctori- 
talem, ct asserUonem B. Virgints Luc. 1 : Quomodo 
fiet illud, quoniam vmtm no» cognosco? Pia quoque 
tradkio est , nutlum antea matrimonium a sancto 
Josepho cum oUa contractum fuisse , ideixpie et 
ipsum obiisse virginem, ut insinuant SS. Hieronj- 
mus ( aavert. Helvidwm n. 10, col. 227, to. 2 ) ,"et 
Pelrus Damiani ( oput, 17 de cahb. eacerd. c. 3 , 
oper. tom. 3). Quarnnt thcologi , quomodo inter 
eos vcrum cum virginitalis volo sleterit matrimo— 
niura? S. Thomas (tn 4 tenL dist. 30, q. 2, art. 1, 
quattiunc. 2 ad. 2), scnUt, quod B. Virgo, ante- 
quam contraheret cum Joteph, fuit ctrtifieata divi- 
nitut, quod Joteph in simili pmpotito erat, scilicet, 
quod nunquam peUturus csset debitum, vel quc-d 
cssct virgiiulalis votum cmissurus : docel prtcterea , 
Dei Matrem virginitatem non absolute anle despon- 
salionem, sed postea jllam vovisse. Virginitatcm 
quoquc in matrimonio servarunt SS. Cseciiia, Cbu- 
negundis, aliiquc apud Baronium (ad an. 450, n. 17 
etadan. 453, n. 20) , Surium ( ad diem 9 Januar. ) , 
ct Scacchum ( dt not. et tign. tanct. tect. 6, c. 6, 
pag. 476 et teqq. ). Pendct adhuc in congregaUonc 
rituum rcsoluUo dubii supcr virluUbus ven. Seba— 
sUani de Apparitio ordinom Minorum. Cum enim 
anlequam religionem ingrederetur, duplex matri- 
monium contraxissct, ct neutri debilum reddidis- 
set, promotores tidei eum pcccasse dixerunt , qtiia 
non conslabat de uxorura conscnsn. MulUi allnlerunt 
postulalores , ut diflicultati satisfacerent , quibus 
accesserunt suliragia Acadcniiarum Parisicnsis , Sal- 
manUcensis, et Patavinau scd expectandum cst judi- 
cium sacrc congrcgaUonis. ContincnUam maritalem 



Digitized by Google 



J52 



DE BEATIFIC ATIONE ET CANONIZATIONE. 



donum Dei esse affirmavit sanctus Augustinus ( de 
contm. c. 1, col. 397, op. to. 6), et Voiaterranus 
Uib. 22 eomment. Urbanor. m Urbano V) narrat , 
S. Franciscam Romanam, ut urcntcm libidinem 
reprimcrct, cum viro debitum conjugale petenti 
reddcrct, ardens laridum ad uterum applicasse, quod 
ad insigne castitatis conjugalis exemplum rcferunt 
auditores rotse in rclat. causae ipsius. Suadet Aposto- 
lusl ad Cor.l, ut conjuges ad tempusseconlineant, 
utorationi vaccnt, et jejunio, adeoque , deliciente 
incontinentiae periculo, beroicum est se continerc 
pcr totam vitam , ut cxplicanl Estius , ct Coruclius 
a Lapide. Profecto Ecclesia indulgct conjugibus, ut 
per duos menses primam debiti rcdditionem snspen- 
dant deliberaturi , an vclint rcligionem ingredi. Et 
Tobias junior, Tob. 6 et 8 suadcnte angelo Rapbaclc, 
tribus diebus cum Sara uxore orationi vacavit, antc- 
quaro matrimoniuro consummarct. Quoruro cxcm- 
plo se conformarunt S. Birgitta, et Ulfo vir, ut 
dicitur in bull. canoniz. cjusdem. Qua» quidem omnia 
probant caslitatis conjugalis in matrimonio consum- 
inato excellcnliam. Et ex his postulatores causas beati 
Pctri Forerii adversus promotoris fidei oppositioncs 
demonstrarunt, cum non imprudentcr pluribus con- 
jugatis contincntiam suasisse. 

59. S. Hicronymus (m Jovin. lib. 1, coi. 310, op. 
to. 2,) pluribus excmplis ostcndit, castitatem vi- 
dualem, id est abstinentiam ab aliis nuptiis, ctiam 
apud cthnioos in magna fuissc existimatione. Vidua 
jure civili jubcbatur virum dcfunctum per annum 
lugere, et a nuptits abstinere, quod tamen sacri 
canones rclaxarunt, licet Ecclesia , interdicta pa- 
rocbo bcnedicUone secundarum nuptiarum , has 
tcqtie, ac primas non probet. Scribit S. Angustinus 
(in lib. de bono vid. e. 4, eol. 371, oper. tom. (i), 
viduitatem prjeferendam esse sccundis nuptiis, has 
tamcn non improbandas. Porro post hcrnicis in 
viduitalc rcs gcstas nonnullx viduae inter sanclas re- 
lauc fuernnt , ut Elisabclba, Hcdwigis, Rirgitla ,ct 
Francisca Romana. 

60. 61. Supcrcst inquirendum, quomodo, vir- 
ginitas probari possit, cum dc hac interdum in 
catisis servorum Dei agalur. Plura describunt mc- 
dici virginitatis signa, quae legi possunt aptnl Caspa- 
rem a Rejes (jucun. dat. qu. elisio campo q. 38 et 
31) ), et Zacchiam [in q. medico-legal. I. fc, tit. 2, q. 
1 et seq.). Auditores njluc in rclat. caus. S. Thotna 
dc Villanova ( tit. de easlitate pag. 619 ct seqq. ) 
virginitatis probationem desumpserunt ex concordi 
omnium conscnsu : in relatione caus. S. Pii V (tit. 
de temperantia) multum delulcrunt attestationibus 
confcssariorum, testibus ex publica voce, ctfama, 
ct rclationibus chirurgorum, qui cadavcr sccuerant; 
addidcrunt conjecturas desumptas ex ingressu in 
rcligionem ab incunte telatc, ex voto castitatis, c\ 
odio adversus vilia carnis , ex pudore cximio, et 
nimitibus. In relal. caus. S. Philippi Ncrii scnatam 
ab co virginitalcm asseruemnt cx coquod mulicrihtis 
sollicitanlibus strenuc rcstiterit , ct vcrbis, ac factis 



candorem purilatis sempcr oslcndcrit , el omnibus 
insinuaverit , qnin etiam cx eo quod ipsemet qui- 
busdam manifestavcrit, sc castitatem pcrpetuo con- 
servasse: absurdum quippe esset, non praslarc Gdem 
dictis corum, de quorum sancUtateex tot aliis con- 
stat documcnti*. Ex his omnibus apparct, rem essc 
difficilis probationis, et in ca pcr conjecturas pro- 
cedcndum essc, pluresque conjungi debcre, ut de 
scrvata virginitate judicium ferri possit. Profecto 
sanctus Ambrosius (in ejus orat. funebri !. 1, n. 52, 
col. 1128, oper. tom. 2), cum virginitatemsui fratris 
prsdicaret, probationem a conjecturis, et pra>- 
sumptionibus dcsumpsit. Et ha se gessit S. Gregorins 
Naziatix. (orat. 20 de laud. S. Basilii M.) extollens 
virginitatem sancti Basilii. Tandem si qme stuprum 
per vim patiatnr, virginitatis prarogativara non 
amittit. Si invitam jusseris violari, ait S. Lncia nd 
tyrannran , castitas mihi dupticabitur ad cnro- 
nam; nam juxta doctrinam D. Tbom. (2, 2, q. 15?, 
art. i .) integritas corporis pcr accidcns sc habcl ad 
virginitatcm. 

CAPDT XXV. 

De oratione, et ejusdem spccielus, et ejvt neces- 
sitate in Dci servis beatificandis, et canonizandis. 

1. Fidcs est fundamentum orationis: unde Apo- 
slolus ad Itom. 10: Qtwmodo, inquit, invoeabunt, 
in quem non credidcruntt AflTectus vero orandi, cum 
procedat ex impuisti colendi Deum , cst acttis a reli- 
gionc clicilus, cujns munus est colere Dcum , ut 
docct sanct. Th<iin. (2, 2, q. 83, art. 3, et q. 81, 
art. 5 ) , qnin cliam card. Rona (m tract. de prine. 
rite Christ. p. 1, c. 50) aflirmat, omnium vir- 
tulum actus in oratione excrceri. 

2. Orationis studium in canonitandis maximo- 
pcrc commendari docent card. de Laura;a (in 3 //6. 
sent. t. 2, disp. 32, art. 9, § umc. n. 136) , Mat- 
tharaccius (in pract. theologo—can. tit. 2, c. 3, § 2, 
n. 22 ad 27) , et rola; audilores in relat. caus. 
SS. Paschalis Raylon , Felicis a Cantahcio , alio— 
rumquc plurium , et desumitur cx bull. canoniz. 
SS. Thoraa; episcopi Herfordiensis ( eonst. 60, 
u. 132, cod. canonis. ), Ludovici Tolosani (const. 56, 
p. 123 eod. cod.) ct aliornm. 

3. etc. Juxta S. Joannem Damascenura oratio 
dicittir asccnsio mcntis ad Deum, vcljuxta S. Rasi— 
liutn collocutio cum Dco. Dividitur vero in mcn— 
talem, in mcditativam , et contemplativam ; in 
publicam, ctprivatam; in orationem laudis, gra— 
tiarum actionis, et petitionis. Vocalis cst, qua; voce 
cxprimitur, ita tamcn ut mens ori conjuncta sit, ut 
monct S. Augustinus (m psal. 118, ser. 29, «. 1, 
col. 1353, oper. tom. 4,). Menlalis sine vocc scn- 
sihili peragitur. Meditativa est attenta cogitatio ali- 
cujus mystcrii fidei, vcl cujuslibet rci rcvelat», cl 
fil ratiocinando, cl procedcndo ab una re ad aliara. 
Contemplalivadefinitur a snncl.Thom. [Contemplatio 



Digitized by Google 



SYKOPSIS UBBl TERTIL 



divinat verilatit). In qna quidem intervenit actus 
intellccti» credendo, et meditando veritatcm; ct 
voluntatis, eandem veritatem diligcndo, uli docct 
idem sanct. Doctor (loc. ciL art. 1). Pubiica est, qua 
lit ab Ecclcsix ministris nomine ejusdem : privata 
fit a perstma privata pro sc, vel pro aliis. Oralio 
laudis , gratiarum actionis , et pctitionis dignuscitur 
ex tcnninis, et ex pluribus Scriplurie locis. 

8. ctc. His pnrlibatis, indubitalumest cx D. Tbom. 
(m4, ditt. 15, q. k, art. 1, quauthmc. 3 ), elaliis, 
orationem necessariam esse ad salutem aeternam con- 
sequendam , et orationcm vocalem utilcm esse. 
Soltim disputant tbeologi , an adsit praceptum pri- 
vata» orationis vocalis. Ncgat Suarex (de rclig. t. 2, 
l. 3 de orat. vocal. in eommuni , cap. 6) , cum praj- 
ceptum orandi sufficienter adimplcri possit per ora- 
tioncra mentalem, quod ctiam scnlire videtur 
S. Thomas (2, 2, q. 83, art. 12). Affirmat contra 
card. dc Laitnea (oputc. i de orat. c. 7) ex illo 
Cbr isti Lmc. 1 1 : Cum oratit, dieite : Pater notter, ek. 
Quidouid sit dc hac controversia, in beatilicando , 
aut canonizando non cujuscunque vocalis orationis 
ratio habcri potest , sed lantum cxceUentis, et pcr— 
fects, idcoque hcroicc , pro qua ncccssaria quidcm 
cst attenlio quoad verba , bomm sensum , ct quoad 
fmem; sed hajc utpotc interna, ab Ecdcsia directc 
cognosci ncqueunt; ideoque excellentia orationis 
vocalis indirecte ab actibus externis hauriri potcst, 
puta ex laerymis, cx corporis compusitiooe , ex 
ioco, temporc, et assiduitatc orationis, ut explicat 
Scaccbus (de noL et tign. tanct. tect. 5, cap. 4) ; 
scd assiduitas non est certo tempori alligata, ut in- 
noit sanctus Augustinus, et pust ipsum S. Thom. 
(loc. cit. art. ik) et alii. Plura hujusmodi orationis 
exempla cumulari possent : illustria de SS. Luca 
juniori Thaumaturgo , Roroualdo, Pio V, Simeone 
juniori Stylita, et Stcpbano fundatore ordinis Gran- 
dimontensis, lcgi possunt apud rJollandianos. Ex 
quibus sane cxemplis ii, qui in causis beatilicalionis, 
ct canonitarionis sutfragium pracstare debcnt, digno- 
scerc poterunt quenam privala vocalis oratio cxccl— 
lens, perfecta, et heroica dici possit, deducto ab 
aclibus externis argumento. Cum vero in oralionc 
animadvertendum sit, quis orelur; oralio enim u\ 
Dcum dirigitur, ut ad causam primam, et auclorem 
graliae , et gloris , ac bcneficiorum omnium ; ad 
sanctos vero, ut pro nobis apud ipsum intercedant, 
hic exponere juvat controversiam in cutigregaLionc 
riluum excitatam. et ex incongrua intcrcessoris 
invocatione petitam. 

17. ctc. Quasdam Dci scrva in dilionc Florentina 
sc privata vocali orationeeommendaverat Fr. Hiero- 
nymo Savonarola defunclo. Eam peccasse dixit Uc- 
ncdictus XIV, tunc Kdei promolor ; nam licet pro 
SavonaroU plures ediUc fuissenl apologis , constabat 
nihilominus cundem duosque socios fuisse brachio 
saBculari traditos, strangulatos, ct combuslos Flo- 
reotic, postquam judices ab Alexandro VI , dclc- 
gati proccssum *dvcr«» ipsos cdidcranl. PraJlerca 



non obtempcrasse mandalis PopliGcis, prophctnm sc 
a Dco missum dixissc, ct alia patrasse, dc quibus 
Raynaldus ( tn annal. ad an. 1V97, n. 17 et teq.) 
ct Spondanus (in contin. annal. Baronii ad an. li!>8, 
«. 7, et 8). Reposuerunt poslulatores, non esse explo- 
ratum , Dci scrvara prcccs cxhibuissc Savonarota ; 
tum asserucrunt, hunc viventera fama sanctilalis 
claruisse, teslibus PbiUppo Comineo, Gotofredo, 
aliisquc pluribus : itcm in communione Romanac 
Kcclcsic , susccplisque sacramentis, ct indulgenlia 
plcnaria obiisse , juxta Joanncm Picum , et alios : 
adeoque Dei scrvam pcr ilias prcces non pcccasse; 
cum juxta Suarez ( de relig. tom. 2, /. 1, c. 10, sub 
n. 24 ) a peccato cxcusetur , qui private collt de- 
functum, dc cujus astcrna salute opinio adsit valdc 
probabilis. Addidcrunt , ctiam S. Philippum Nc- 
rium in sacrario sui cubiculi retinuisse imaginem 
Savonarohe radiato capitc dcpictam , cumque acris 
<lc doctrina, cl libris ejusdcm controvcrsia agita- 
relur, Deum orassc, nc opera ha?c prohiberentur 
Deoquc rcvelante, cognovisse non essc probibita, ut 
babctur incjus vita a Callonio scripta. Major sulTra- 
ganlium numcrus vim rcsponsionis cunfilebalur; scd 
cum de causa Savonarolx, ac sociorom simul obiter 
nonnulli vcrba facere ceepisscut, Renedictus XIII, 
ne quastio dc corum condcmiiatione rcvivisceret , 
imposilo silcntio super illis scrvx Dei prccibus , de- 
crcvit , ut ad adulleriora proccdcrclur , quod con- 
tirmavit Clcmens XII. 

21. PrivaUc vocali orationi succcdit publicn, et 
communis, dc qua S. Thom. (2,2,7- 83, art - i-) 
oportet, ait, quod talis oratio innotcscat foti populn, 
pro quo profcrtur. Ecclosia hujusmodi oralionem 
nonnullis prxccpit, ul oflicium divinum clericis, ct 
rcligiosis. In rc, dc qua nunc aj;ilur, nil supcresse 
videtur adnotandum , cum publicas vocali orationi 
applicari possint, qux dicta sunl de privata. Si quis 
cxccllcntiam bujus publica? orationis dignoscerc cu- 
piat , adcat bullas canoniz. SS. Pclri dc Morono , et 
Ludovici episcopi Tolosani , ac lcgcndam S. Fran- 
cisci a S. Bonaventura editam. 

CAPUT XXVI. 

De mcnlali orationc; triplici vila , acliva , contem— 
platwa . et mixta ; ttatibut incipientium , prvfi— 
cientium, et perfcctorum, el aliit nannu llis ad 
orationemvocalem, etmcntalem perlinentibut. 

i 

1. elc. Mcnlalis oralio vocalera anlecellit, juxto 
S. Thom. (2, 2, q. 182. art.Zad 3). Et David qui- 
dem Ptal. 138 , dicebat : Da mihi intelleclum, ct 
cuttodiam illam in tolo corde meo, ct similia alibi. 
Necessariam essc omnibusoralioncm, constat. Eccl. 
18, et Luc. 18 : Oportcl tcmper orare, ct non defi^ 
ccre, ct S. Joanncs Chrys. ( hom. i de prccat. pag. 
780, opcr. /0.2): Quicumque, ait, Deumnonpreco> 
tur.... mortuutetl. Disputant lbcologi,an ullumsit 
praeceplum orationis mcnlalis. Qua quidcm in re 



Digitized by Google 



I5i 



DE BEATIFICATIONE ET. CANOISIZATIONE. 



satis est nt nonn ulla atlingantur. Medit atio non cst pro 
salulextemasimpliciternecessaria.Christus cnim in- 
terrogatus : Quid faciendo vitam aternampossid*bo? 
respnndit : serva mandala. Legi possuntSuar. (tom. 
1, de relig. Ub. 2 , c. 4), Thcophilus Ravnaud. (/. 
15 , suor. op. in opere cui titulus : Hctcroclita spiri- 
tnlia pag. 138) , ct Hurtad. (trac. de vero marttjr. 
digrcs. 4, de Choro ecclesiast. sect. 2,/). 304), apud 
qucm tcmcritatc notatur propositio asscrens, nemi- 
iicm salvari possc, nisi quotidie pcr aliquod tempus 
vacet orationi mentali. Ncc ulltim datur universalc 
prarccplum orationis mentalis; scd divino, et natu- 
rali praeccpto orandi Deum satislit per orationcm 
mcntalcm, aut vocalem : excipiuntur tamcn ii, qui, 
speciali volo, vcl instituto ad mcntalcm obligantur. 
Ncccssaria tamen potest essc secundum quid, ut Io- 
quuntur thculogi, acdc consilio saltcm implicito, ad 
obtinciidam perfcclioncm , scd potissimum quoad 
religiosos, ut fatctur Hurtado (loc. cit. pag. 305). 

4. ctc. Ut id facilius cxplicetur, pro-iiotandum 
cst prirao, triplicem esse vitam ; activam, contempla- 
tivam, ct raixtam : Contcmplativam pra?fcrcndam 
aclivac : mixlam vcrocsseutraque pcrfectiorem. Enim 
vero , qui conlinuo operum niisericordia?, ct virtu- 
tumcrgaDcum, ctproximuin excrcitio vacant, vitam 
aclivara agerc dicuntur. Contcmplativam ducunt , 
qui cousiderationi Dei, ac divinorum, et rcrum om- 
nium rcvelatarum sincerc addicti sunt. Dcmum, 
qui haec omnia peragunt, vitara mixlam trahcrc 
dicuntur. Omnia fusc porsequitur incertus auctor 
tract. de mt/do benc vtvcndt inter opcra S. Bcr— 
nardi. Vitam coutemplativam perfccliorem essc 
acliva destimitur cx S. Cregorio (m Ezceh. I. 2, 
hom. 2, n. 9, col. 132'», op. t. 1) , ct fuse docent 
SS. Augustintis [in Joan. tract. 124, n. 4, col. 820, 
op. t. 3), et Thoin. (1 part. q. 20, nr. 4 ad '•)}, ani- 
madvertentcs, Christum amatum fuissc a*Pctro plus 
caeteris, per quem significatur vita activa : sed plus 
caclcris a Christo dileclum Jnanncm, per quem dc— 
notalur vita conlcmplaliva. Denium excellcntior cst 
vita mixta, quia cx utraquc consurgit, et in utraquc 
se cxercuit Christus, ct post ipsum Apostoli, aliique 
sancti. Consentit S. Augustinus [de civit. Dei /. 10 , 
eap. 19, col. 503, oper. to.l), qui expendens illud 
Apostoli, qui episcopatum desiderat,bonumopus de- 
sidcrat, addil, episcopum vacarc dcbcrc vita; mixtse, 
cl hancscclegissc fatelurS. (iregor. Nazian. (apud 
Bol. tom. 2, ad diem 9 Maji, c. 1,pag. 432). Dc 
hac vila insignia referunlur in bull. canoniz. S. Ca- 
jctani. Pranotandum secundo : theologos dc ora- 
tiouc agenles sa?pe loqui dc triplici statu , incipien— 
tium , proficicntium , et pcrfeclorum : nccnon de 
triplici vita purgativa, illuminativa, ct unitiva. Quo- 
circa Innocentius XI inter alias proscripsit hanc 
Mirbaclis de Molino propositionem : Tres dla> via... 
tunt absurdum maximum , quod dictum fuerit in 
mijflica. Porro incipientes stiut, qui juslificationcm 
obtinucrunt, scd passiones ita moderatas non ha- 
bcnt, ul tcnlaliones facilcs supercnt: ad bos pcrlinet 



via purgativa. Proficienles habent passiones aliquan 
tum modcrataw, ut facile a peccatis mortalibus, non 
a venialibus abstineant : et ad bos spectat via illu- 
minaliva. Pcrfecli demum pacc fruuntur et in Dcum 
principalilcr inlendunt : et ad hos pertinet via uni- 
tiva. Ha*c fuse explicat Suares (to. 2, de relig. I. 2, 
de orat. e. 11, n. 3), ct clarc dcsumuntur ex 
D. Thoma (2, 2 ! , q. 2*, art. 9). Praenotandum est 
tcrtio, pcr mcditationem acquiri aliquam coujun- 
ctioncmcumDco;sed per conlemplationem pcrfcctos 
contemplativos Dco perfccte uniri, ct hanc unionem 
dici mysticam, dc qua plura S. Grcgorius Nazianz. 
(prat. 11). Eadem facit unum unitate spiritus inter 
Deum, et animam : Qui autem adhatret Domino , 
ail Apost. 1 ad Corint. 6 , unus spiritus est. Causae 
morales , et proximae unionis cx parte aniraae juxta 
D. Tbora. (inSpart. q. 6, art. 6 ad 1) sunt pcrfecta 
contcmplalio , ct perfecta caritas. I£x parte Dei est 
influxus ejus in animam pcr dona Spiritus Sancti : 
illuminans intellectum ad se sublimius cogooscen- 
dum, cl inflammans voluntatcm ad ardentius aman- 
dum. Plura videri possunt iu bull. canoniz. S. Rosaj 
Limanae. Praenotandum quarto, duplicem a mysticis 
dislingui contemplationem, acquisitam videlicct, ct 
infusam, ct hanc appcllant myslicam theologiam, 
desponsationem anima; cum Doo , ct similia. Descri- 
bitur : Simplex intellectualis intuitus cum sapida 
dilectione divinorum, aliorumque revclatorum , pro- 
eedens a Deo speciali modo upplicuntc intcllectum 
ad mtuendum , et vohmtatem ad inhUigcndum ea 
revelata, et eoneurrente ad eos aetus per dona Spi- 
ritus Sancti: inteUectum, r.t sapientiam cum mugna 
illustratione intcllectus, cl wflammatione vduntntis. 
Harc dona cxplical S. Thomas \2, 2, q. 8, ar. 1). 
Docent thcologi, utramquc contcnipJationeni in plu- 
ribus convenirc, cum ulraquc in stibjcelo a nUni- 
plantc nonnullas riispnsiliuncs requiral; scd difVerro 
in pluribus, cum inliisit miillo plures iu eodcm stili- 
jecto disposilioncs cxi^at. Doccnt prselere-i, iuitisatn 
contemplationem inlcrdum concedi perfeetis, ali— 
quando non perfeclis, ul iucipientibus, dc qua re 
S. (ircgorins (/»'6. 2, homit. 5, in Ezeehiel. n. 19, 
col. 1361, op. to. 1). 

8. Haec ex card. de Lauraea desumpla huc ailata 
sunt, non animo agendi cx professo de oratione, vel 
dc contcmplativis, aut staluendi, hus duntaxat inter 
bcatos , et sanctos csse referendos, cum in horum 
numero sint eliam plerique non conlemplativi, ut 
idcm card. notavit : scd ut consultores congregatio- 
nis rituum compendium proe oculis haberc possinl 
perlinens ad meditalionem , el conteroplationem , 
cum de his non solum agatur in causis scrvorum Dei 
contemplativorura, scd etiara in causis eorum , qni 
contcmplativi non fuerunt;namjuxta D. Thom. (2, 
2,7. 81, art. 1 ad 5j contemplativum dcnutat 
habitum. 

9. Confessariorum , et dircctorum spiriuialium 
cxamen valdc conferrc potcst in causis servorunx 
Dei ad dignosccndas eorumdem 'mcditationes, et 



Digitized by Google 

I 



STNOPSIS LIBRI TERTIL 



K>5 



conlemplatiooes. Poterunt etiam agnosci cx iis, quaj 
servi Dei de propriis mcditationibus, ct contetnpla— 
tionibus, supcriorum jussu , scripscrint, ut aJligcre 
est ex secunda relationc audiwrumroWr dcvirlutibus 
S. TercMX. Dcticientibus his probationibus, cum 
judicium desumciidum sit ab cxlernU, desumi po- 
lcrit ab exslasibus, el raptibussi forte contingant, 
qucmadmodum in S. Francisco contigisse rcfcrt 
S. Bonaventura (in ejus legenda e. 10, p. 312. oper. 
10. 7). Item cx tcmporc, quo scrvi Dei in mcdita- 
tionc, cl conteinplationc perraancnt. Profccto men— 
talis oralio , qusecunque sit, diu durarc non solet; 
dicitur cnim Apocal. 8 : Factum ett silentium in 
ealo quasi tnedia hora, quud dc contemplatione 
cxplicat S. Gregorius (loc. cit. homil. 2, n. 14 , coL 
1327). Harc rcgularitcr iutclligciida sunt dc acqui- 
sila ; nam infusa durat,quamdiu a Dco cunservatur, 
ul cxplicat card. dc Laurea [opus. 2, c. 12, et opus. 
G,c. 10 de orat.), ct conslat cx bull. canonuat. 
SS, Ludovici JBcrtrandi, Paschalis Baylon, el Pclri 
dc Alcantara ; cx rclat. caus. S. Francisci Xavcrii , 
el cx processibus caussc S. Aloysii Gonzage. 

10. etc. Alteudcnda) quoquc vidcntur alia* ex- 
tcrna: circumstanlia? , ut si Dci servus orans oslen- 
dcrit vultum tamquam flamma acccusum , vcluli do 
S. Alojsio tcstatuscsl ven.card. Bcllarminus in cjus 
causa; vcl si tcmporc hycmis iu oralione persLitcrit , 
quin frigorc affligcrctur , sicuti dc codcm scribit 
P. Plalus in ejus vita. Dc lacrymis tam in oraliono 
vocali quara in mcntali effusis ratio habcnda cst. 
Cclcbrcs sunt lacrymariim gratia abbales Paulus 
Nazarbcnsis, cl Thallela-us Cilix apud Koswcydum 
(/. 10, c. 41, p. 867). Eudcmdono claruisseS. Lau- 
rcntium Justinianura testalur Bcrnardus Justinia- 
nus in ejus vita. Iiiaignia de S. Thoma Aquiuate,ct 
Puppone, vidcrc csl apud Bollandian. Alia excrapla 
suppcditat vctus, ct novura Tcstamcntum. Doccnt 
Ascctici, roomcntura non iu lacrymis, sed in carum 
fluc constilucndum esse, et catcnda duo cxtrcma, 
complaccotiav>ciliccl,ct arroganliic, pusillanimitalts, 
ct dittidenlia:. Legalur cardinalis Boua. Abbas BJo- 
sius moncl in lacniuis modum adhibcndum csse, ct 
Stephanus Tornaccnsis : ln nratione, inquil, lacrymm 
spontanea, ti* rejiciantur tpoutanei , ne cogantur 
iutita, neve sinl honiinum spcctacula. Plura cdixe- 
runl Joanncs Climacus, ct Thcophilus Kaynaiidus. 
Ex quibus omnibtis pcrspicuum cst, non alfcclatum 
lacrymanim profluvium csse cxcellcntis orationis 
argumcnlum. Vidcatur ven. Ludovicus a Ponte (in 
operecui titulus: Guida spiriluale iract. 1, de lacry. 
cap. 17). Aliquando Deus in sanctis suis mirabilis 
splendorc vullus, ct consimilibus signis manifestare 
dignalus cst, quam crata sibi , ct acccpta sitservo— 
rum suorum oratio. Dc S. Philippo Nerio Icgilur, 
quod sacrum faciens tnira undique luee fulgere vi- 
sus est. Siroilia rcferuntur dc Sb. Martino cpiscopo, 
et Rosa Limana, ac dc B. Ambrosio Sandouio. Duo 
hic supcroaluralia signa refcrrc juvat. In sccunda 
reial. dc virlulibus S. Tcrcsiae affirmant aaditorcs 



rota?, plurcs tcstcs devlsu depostiisse, ejus facicm, 
cum oralioni vacarct, solis instar sxpius resplen— 
duissc. Angelus Y ictorius mcdicus tcstalur , sc in 
sectionc cadaverisS. Pbilippi Ncrii, inler alias su- 
pcrnaturalcs aflectioncs, invcnissc duascostas cx 
oralionis, ac divim atnoris fervorc fractas, ac itadi— 
visas, ut pars a parte dislarct. 

CAPUT XXVII. 

De Sucramentoru m frcquentia, potnitentiai vide— 
licet, et Eucharistics in servis Dei bealificandu, 
et eanonizandis requisita. 

1. ctc. Sacramcotorum pncnitentie el Euchari- 
stic usus cst interna; dclectationis, et suavitalis si- 
gnum, ct ex co consurgit rcligionis virtus in gradu 
hcroico. Docel Schacchus ( de not. et sign. sanct, 
sect. 5, e. 3 ) , sacramenli pamitcntia; nou ex c*re- 
moiiia, aut consuctudine , frequcntiam cssc maxi— 
mum sanctitatis argumcnlum, licet scrvi Dci pec- 
cata dunlaxat vcnialia commiserint : frcquentcm 
vero Eucharislia: sumptioncm io canonixando, ac 
fcre quotidianam missa: celebrationem in sacerdoti— 
bus, vcl episcopis paritcr canonizandis esse cxqui- 
rendam. Addil, hanc sanctitalis notam cx frcqucnti 
JbaicharUtia! sumptione, el quotidiana missae cele— 
bratione locum sibi vindicare , si conjuncta fuerint 
cum debitis circumstanliis , dcvotionis vidclicct, et 
prxparatiunis. Omnia h«rc salis explorata sunt cx 
bullis canuniz. SS. Birgilta?, Thomae Aquinalis, 
Caroli Borromrci, cl aliorum, nccnon cx aliis arlis 
pkirium causarum. Accedit ratio theologica; licet 
cnim pcccata vcnialia non sint materia ncccssaria, 
sed tantuin stiiliciens sacramenli puMiilentia», docet 
tamcn concilium Tridcnlinum sess. 14 de Panit. 
cap. 5, ulilcm , et piam cssc corum confcssionem ; 
quam cliam anlea insinuaverat S. Bonavcntura ( m 
«V senU dist. 17. par. 3, art. 2, q. 1) ; Et hujus con- 
fcssionis exemnlum cxtal in act. S. Segolcna? abba— 
lissx sscul. Vi II apud Mabillon. (in sae. 3, Bened. 
et in 1, prafat. ad iUud). 

5. 6. Frcquens Eucharistise communio in usu 
fuit apud anliquos fidcles , cum in act. AposL lcga- 
tur : Erant perseverantes in doctrina Apostolo- 
rum, el communicatione fraetionis panis. Sxculo 
Ecclesis quarto mos quotidie communicandi Ronue 
observabatur, teste S. Hicronymo (ep. 50 ad Pam- 
inach. n. 15, eol. 225, op. tom. 1) : immo tn toto 
Occidente, juxla S. Ambrosiuro (de Sacr. /.5, 
e. 4, n. 25, col. 378. op. tom. 2). Et concilium Tri- 
dcntinum (sest. 13, cap. 8) non semel lidclibus 
frequcntcm Communionem insinuat. Docet S. Thom. 
(3 par. qu. 80, art. 10) , ulilcm cssc usum Eucha- 
ristix, cujtts virtus esl hominibus salntaris; ma— 
gnam vcro dcvotioncm in sumenle requiri. Conscn- 
til S. Bonaventura (in 4 sent. ditt. 12. par. 2, 
q. 1), ct cohfrret dccrctum ab lonocentio XI erlitum 
12 /c6r. 1070. Ex bis omnibus pcispicuum cs' . 



Digitized by Google 



15G 



DE LEATIHCATIONE ET CANOMZATIONE. 



frcquentcm, aat quotidianam Eucharistiac sumplio- 
ncm in scrvis Dci bcatificandis, dequorum virtu— 
libus aliunde constat, argumcntum cssc sanctitatis, 
pnccipuc si confessarii, out directores spiriluales 
frcquentiam consuluerint. Haec tamen dicta ita in— 
tcliigantur, ul si aliquando Dei servus a quotidiana, 
ct frcquentissima Eucbaristiae sumptione , reveren- 
tiae, et timoris gratia, abslinuerint , nullum indc 
advcrsus ejus sanctilatem , et in suscipienda Eucha- 
risUa fervorcm desumi valcat argumcntum , ut col- 
Hgere cst cx SS. Augustino (epist. 54, col. 125, 
od. tont. 2), ct Thoma (loc. cit. ad 3). Joanncs 
Major quolidianam commendat Communionem, si 
devotio inde augeatur, et Joannes Rculinus Clunia— 
censis monachus sapicuter monet , posse contingerc, 
ut quis vacando a sacramenU reccpUone, Uluddeinde 
rcvercnUus sumat; scd cavendum, ne per hoc ba- 
bituaUo ad bonum, ut ipse loquitur, subtrabatur. 
Docet qnoque Roderic. fructuecius csce, impellente 
earitatc, missam frequentius cdebrare, quam prae 
timore, ct rcvercntia omiltcre, cum quo concordat 
D. Thom. (loc. supra cit. ad 3). Scd ex his praedicta 
noo infirmantur, cum ea proccdant non de tonga 
abstincntia ab EucbarisUa, sed de quadam inter- 
missionc ob timorem , et reverenUam erga augustis- 
simum Sacramentum. Haec locum habent etiam in 
frequcnU, ct quotidiana missae celebratione; si enim 
Apostolorum tcmporo fidelcs quolidie corpus Christi 
snincbanl, asserendum quoque vidctur, sacerdotes, 
et episcopos missam quoudie celebrassc. De hoc tcsti- 
monium pcrhibens S. Irenaeus : Idco not quoque , 
ait, offerrevult munus ad altare, frequcnter titu tn- 
termitsume. Id ipsum colligitur ex act. S. Andreae 
apud Surium (ad diem 30 Nov. t. 6), et ex S. Cy- 
priano (epitt. 77, col. 329). Fcrunt card. Cajctanum 
tn commeniar. ad D. Tho. docuisse, saccrdotcm 
nunquam celcbrantem ad summum peccare vcnia- 
litcr, scd hanc sentcntiam jussu S. Pii Y fuissc ex- 
punclam. Profccto Innoccntius III tn cap. Dolentcs 
de ccleb. Mis. graviter increpat, prcsbyteros, ct 
pra-tatos, qui missarum solemnia vix quater in anno 
celebrant. Et concilium TridenUnum loqucns do 
prcsbytcris simplicibus sess. 23 de ref. cap. 14, 
haec babet : Curet episcopus, ut ii, saltem dicbus 
Dominicit, et festis solemnibus, si autem curam 
habuerit animarum, tam frequenUr, ut suo muneri 
satisfaciant, missam celebrent. S. Tbom. (tn 3 part. 
q. 82, art. 10) improbat, sacei-dotcm possc omnino 
a consecrationc licile absUnerc, nisi tenealur cx cura 
sibi commissa cclcbrare ; et sacramenta popnlo ad- 
minislrarc. Quaproptercx quolidiana, vel fcrc quo- 
tidiana missc cclebraUone in causis servorum Dci 
saccrdotum, vel episcoporum, indicium, ct nota 
sanclitatis hauriri poterit. 

7. S. Ignatium cum sociis Ronuc primum , deindo 
in rcliquis orbis calholici porlibus frequcnlem con- 
fessionis, ct Eucbarislisc usum rcslituissc, scribit 
P. MalTcjus in cjus vita; Launojus lamen contcndil , 
quod Parisiis ab aliis reslilul-im dunlaxal fovcrit. 



Quidquid de hoc sit, propagatio frequenliae ! 
mentorum S. Ignatio uliqne, ac Socielati ab eo in- 
stituta? debelur, ut legilur in lcctionibus officii, 
quod in ejus feslo cclebratur. Sandus quoque Caje- 
tanus sodales oratorii Vicentini , cni antc suss rcli— 
gionis institutionem adscribi voluit, ad frequenliam 
Sacramcntontm induxit, ut dicilur in rdat. audito- 
rum rotae, ct buU. canonizat. Qui plura de qnoti- 
diana missas cclcbratione dcsiderat, adeat Benc— 
dicli XIV opus de Sacrificio missa (par. 4, secU 2, 
n. 12). 

8. Hic qmestio occurril, an, et quomodo antiqui 
monacbi, anachoretae, cremita", et solitarii sacra- 
menta poenitentiae et Eucbaristiae susceperint, et 
quatenus aut non susceperint, aut raro, quomodo 
nonnuUi inter sanctos adscripti sint. Scacchus (de 
not. et sign. sanct. tcct. 6, e. b,pag. 458) qua?»lio- 
ncm rcsolvit putans , eos a susceptione sacramen— 
torum excusari posse quando nec chritHanorum loea 
frequentiora habebantur, nec tacerdotum cojna. 
Vernm, ut distinctc proccdatur, hanc difficultalem 
non ingerunt monachi, qui in coenobiis sub cura 
abbntis de^cbant, necLauritae, qui a ccenobiis pcr- 
gebant ad nabitandum in lauris, id est cellis separa- 
Us sub unius praesidis cura, neque inclusi, neqtie 
solitarii , sive ercmitae qui non longe a monasteriis, 
aut vicis vel oppidis vivcbant ; sed tantum anacbo- 
rcta?, et solitarii, qui seorsum in spcluncis, ct antris, 
ct a ccetu aliorum hominum semoti habitabant. 

9. ctc. Monacbi siquidem, licet juxta vetercm 
disciplinam , ut phirimum laici cssent, et prae humi- 
htate ad sacros ordines asccndere rccusarent, in 
Ecclesiam tamen conveniebant, ct statts tcroporibus 
sacerdetem advocabant, qui ipsis Sacramenta mini- 
straret, veluti rcferunt Palladius, et Roswcydus. 
Addilur, mcmoratam disciplinam non fuisse perpe- 
tuam, nec universalem. Nam curo, tcstc S. Cyrillo 
(tn ep. ad epitc. Libgat et Pentap. p. 211 , to. 5 , 
par. 2) monacbi aegre fcrentes impudetitiam quo- 
rumdam presbyterorum, ad sacramenta ipsis mini- 
stranda accedcnUum , sacris assistcre recusnrent ; 
hinc factum est, ut ex monachis aliquis ad sarcrdo- 
tium assumi coepcrit, qui illud ministcrium ebiret, 
ut colligitur cx vita S. Apollonis, scu Apollonii. Et 
cohaercntcr ad haec Ccnnadius, et Rosweydus quos- 
dam memorant monachos sacerdotali charactcrc in- 
signitos. Ilem, quamvis Arcani disciplina multa 
uobis cclavcrit sacrainenla : in eo tamcn , quod ad 
monachos allinet, tcstisest S. Basilius (regul. hrev. 
287. p. 516, t. 2 oper.), cos hoc sacramento nsos 
fuisse, cum in regulis brcvioribus moncat : Peccata 
iit confiteri neceste est, quibut mytteriortim Dei 
concredita dispensatio ett. Ex his omnibus colligi- 
tur, monacbos sub abbatis, vel prvsidis nira in 
eoenobiis commoranles, potuissc sacrameuta pmni- 
tcntiac, ct Kucluirisli.-e commodc pereipere, ct fre- 
quentcr jjcreepissc, cum tn Ub. de vitis Patrum 
monachi dicanlur Sabballii dic, cl Dominico ad 
ccclcsiatn acccdcic consuevissp. quod a>serit etiam 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI TERTII. 



157 



S. Pastor monacbus apud Rulinum Aquilejcnscm. 

13. 14. Laurac, lcstc S. Cyrillo (m vita S. Sabat 
adSurium) differcbant a crrnobiis, quod in his vita 
communis , in illis scparata in ccllis distinctis agcre- 
tur. Adrcrtit lamen Thomassinus, nemini Iicuissc c 
monastcrio in lauras sccedcre, nist prius in mona- 
stcrio virtutibus cxcultus cssct. Apud S. Cyrill. cit. 
(m Euthymio apud Bolland. t. 2 ad diem 20 Jan.) 
ba>c erat virendi ratio in lauris, ut quinquc dicbus 
hcbdomad;c unusquisquc in cclla mancns silcret, 
panc et aqua, ac dactylis contcntus, Sabbatho, ct 
Duminica in ecclcsiam vcnirct, perceptaque Eucha- 
ristia, cocto utcrctur in co?nobio, ct sumerct parum 
vini, ut cruitur ctiam cx vita S. Euthymii apud Su- 
rium (loc. cU.), et Bolland. (loc. cit.) adcoquc de— 
gcntcs in lauris commoditate pcrcipicndi sacramenta 
non camerunt, ut latc prosequilur Giballinus. Lau- 
rarum excmplum extat adhuc in monle Luco apud 
Spoletum, quem locum dcscribit Pius U (in commen. 
I. 2,pag. »1), ibiquc nonnulli vivunt sub regula 
S. Isaac ahbatis, aijus mcminit S. Grcgorius ( /. 3 
dialog. c. li), ct martyrol. Rom. (ad diem 11 Apr.). 
Hi ercmits subsunt cpiscopo, scd habcnl prjpposi- 
tura, cui obcdiunt. Plures sunt laici, quam saccr— 
dotcs : ccclcsiam habcnt communcm , in quam con- 
vcniunt, orant, et sacramenla pcrcipiunt. Differunt 
ab antiquis Laarilis, qnod non teneantur prius in 
monastcrio sc cxercere, quam in cremum scccdant. 

15. 16. Tres crant inclusorum ordines. Priraum 
monacborum, qui pcrmittente abbate, se in cella 
monasterii includebant ; alter pariler monachorum, 
qui ex eadem permissione ad alium migrabant to- 
cum , in quo sc iucluderent ; tertius corum, qui di- 
vino impulsu non longc a monastcriis sub alicujus 
patris spiritualis regimine sc includetant. Horum 
vitam describit Palladius Galata apud Rosweydum ; 
Giballinus vcro , et Clericatus ostendunt cos com- 
mode potuisse sacramenta porcipcrc, et rcvera per- 
ccpissc. Idcm dicendum dc solitariis , seu ercmitis 
habitantibusnon longc a monasteriis, vel vieis, aut 
pagis , cojos rei documenta vidcre est apud Contc- 
lorium, Cassianum, et*Morinum. Concludcndum 
itaquc, anliquos monacbos, ct cacleros reccnsitos 
sacramcnta frcquenter sumpsisse, ut congcslis 
exempUs iUustral Thcopbilus Raynaudus. 

17. etc. Difhcultas itaque -reducitur ad solilarios 
eremitas, sive anachorclas, qui intranles vastissimas 
solitudines, longissime abarbibus, oppidis, ctmo- 
nasteriis, incogniti omnino vivebant, dc quibus 
S. Hieronymus, aliiquc veteres scriplorcs, quorum 
vitam describit Petrus Sutor. Hos ad ecclesiam ac- 
ccssissc , aul presbyteris ad ipsos aditum patuisse pro- 
bari nequit. Hinc difUcuttas invalescit, quo modo 
sacramcnta prenitcntia;, et Eucharisti.x rccipcrcnl. 
TestaturS. Augustinus(/.l de morib.ecclet.c.9i,n. 
66) , eos vitam sanclissimam dnxisse. Pamitentias 
itaquc sacramcnto non indigebant , licet forte lc- 
vilcr poccasscnt, cum juxta tbcologos peccata ve— 
nialia non sint matcrin nccessaria hujus sacraraenti. 



Quod si quis in peccalum lelhalc lapsus cssct , credi- 
bito admodum est, a spelunca disccssisse, ut con— 
scientiam sacra Exomologcsi eipiaret,licct id igno- 
retur : nequc cnim omnia, qurn scrvi Dei gesserunt, 
Ulteris consignata sunt, ut sapienter advertit Sar— 
ncllus. Quod ad sacram Communionem spcctat, So- 
comcnus initia hujussolitarie vita? refert ad tempora 
persecutionura , quam subinde alii amplcxi sunt. 
Jam vero testatur S. Basilius (m epitt. ad Catariam, 
93, col. 196), hos omnes consuevissc panera consc- 
cralum sccum dcfcrrc , quo rcficcrcntur, quam di— 
sriplinam exornant cardinales Baronius, ct Bona. 
Rursus teste Dionysio Alcxandrino apud Eusebinm, 
in morc positum erat, utadabsentesKucbaristiacli.ini 
per laicos mitterelur ; quod etiam cruitur cx Palladio. 
Quapropter alterutro ex his modis anachorct» in 
solitudinUjus vivcntes sacram Communioncm fre- 
qucnler recipero* poterant. Plura cxempla colligit 
Clcricatus, quibus ostenditur, vel pios, et rcligiosos 
homincs, Spiritu Sancto dirigenle, ad solitarios ac- 
ccssissc, ut cis sacramenta ministrarent ; aut An- 
gelos ipsos Eucharistiam prabuisse. Tandcm thco— 
logi , duccThoma (Spart. q. 80, art. 11 , m eorpore) 
docent, Communionem necessariam essc necessitatc 
mcdii, vel in rc, vcl in voto. Quarc affirmat Ray- 
naudus, quod ahos (crcmitas) a frequentia eom- 
municandi excusabat defectus sacerdotis, qui sa- 
cramentn porrigeret; qua) tamen, cum se dabat 
occasio, sumebant avidissime. Et, ut constet, san- 
ctos dc quibus loquimur, non fuissc a perccplionc 
sacraroentorum undcquaquc scgregatos, rcfcrt Pal- 
ladius, Ptolcmicum in eremum secessisse ; ubi aba- 
lienatut a doctrina, et congrestione virorum san- 
ctorum , et utilitate , continua tacramentorum 
communione, a reeta via utque adeo recettit,ut, 
qund nnnnulli dicuntimpii, casu omma fiert, is quo- 
que infelix id fateretur. 

CAPUT XXVIII. 

De earnit, et corporit mortificatione. 

1 . NonnuUa dc jejuniis, ct austeritatibus superius 
dicta sunt, cum dc virtutc tcmperanticc agerelur, 
scd cum, tcstc Scaccho, in causis scrvorum Dci se- 
dulo expendenda sit carnis mortificalio , idcirco ex- 
pedit, ut alia de eadem adnectantur. 

2. 3. Dejcjuniodicitur Tob. l^-.Itonaett oratio 
cttm jejunio. Eoqne usi sunt Ninivit» praedicantc 
Jona, ac pracipiente rege, qnem Tirinus ait fuisse 
Sardanapahim. Prima cilicii mcntio occurril Genet. 
37 ,eum illo Jac»>h se induissc dicitur, putans Glium 
suum Joscpb a fcris devoratum. Frcquens fuit ciUcii 
usus regi David, atiisque in vctcri Testamenlo. Et 
S. Joannes Baptista Matth. 3 vestimentum de pilis 
camctorum , ac sonam pelliceam circa lumbos gc- 
stasse dicitur. Dnplex quippc est ciliciorum forraa : 
una est indomentura aspcrum c pilis capramm , aut 
atiorum animalium contcxtgm. Altcra cst caienuta, 



Digitized by Google 



153 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIOXE. 



duobus circitcr ab hinc sa?culis invcnta ; instar cin- 
ctorii cx filo ferrco, vcl aurichalco, aut argcnto 
compacla. 

k. ctc. His gencralitcr praemissis, inquircndum 
cst, quid sit morlificalio, in quibus consistat, an sit 
nccessaria , quomodo sancti ca usi sint , et quo pacto 
iu canonizandis requiratur. MortiHcatio itaquc cst 
cura, etstudium, adhihitis opporluniscautionibus, 
ne concupisccntia spiritui obsistat, eique dominetur, 
cum sane advcrsus ipsum gerat bcllum quotidianum, 
ut innuunt SS. Pelrus ct Paulus, quibus consen- 
tiunt concilium Tridcntinum (ia deereto de peceato 
originali), S. Prosper,seu Promerius, etCassianus. 
Consistit autem in abstinentia, jejonio , cilicio, vi— 
giliis,chamcuniis, spontaoeis vcrbcrationibus, vulgo 
disciplina, et simihbus, quibus caro aflligitur, ut 
signiflcat Apost. 1 ad Cor. 9 et 2 ad Cbr. 6, cui 
obscquuntur SS. Hicronymus ( in comment. ad 
Corinth.), Amhrosius (tn 1 ad Corinth. c. 9, v. 27), 
et Augustinus (in tract. de cantico novo c. 3). 

7. etc Nulla apud hos patres, ncquc in anti- 
quioribus Ecclesia? monumcntis occurrit mcntio 
spontaneae verberationis, adcoque dubium insur- 
git, an inter modos carncm mortificandi appro— 
hatos ah Ecclcsia sit rccemcnda. Morinus llagrorum 
aliena manu usum admittit, Jacobus Boylcau discb- 
plinarum sponte, seu propria manu inflictarum 
BB. Dominicum Loricatum ct Pctrum Damianum 
facit auctorcs, contcndcns , flagra ante hos in usu 
fuissc, sed ila, ut quis ab alio vapularct, adeoquc in- 
nuit , spontaneas disciplinas non csse omnino appro- 
bandas, prxcipue cum oculis ofliciant, ct super 
lumbos fcmoralcs inflicta? ad vcnerem incitcnt, ut 
ait ipse, et prosequunlur Mcimhomus, ct Bartho- 
linus. Sed card. Baronius (in annal. ad an. 1056, 
n. 7), Damianum asserit duntaxat propagatorcm ; 
idcmquc Damianus quosdam monachos hujusmodi 
disciplinis advcrsos confutavit. Iisdcm usi sunt Guido 
Pomposcjanus, S. Puppo abbatcs, quod satisest, ne 
Domiiiirus, ct Pctrus auctores dicanlur, ut notavit 
Mahillonius, cui adhaerct Gravcson. Scd quidquid 
sit dc institutione, profeclo antiquiorcs resula? mo— 
naslicae vcrbcrationcs, ct flagra in monachum pec- 
cantcm statuerunt, et juxta lihros pccnitcnlialcs, 
aliquando pccnitenlcs ad pcdcs confessarii sc proster- 
ncbar.t, ut virgis csedcrcnlur. Similia legunlur in 
vita S. Ludovici regisGaliiae apud Bolland. (orf diem 
25 Aug. t. 5, p. 5V7). Quaproptcr pius, et lauda- 
bilis cst cliam usus spontanearum vcrbcralionum , 
ut proscquitur Mahillonius (pratf. 1 ad sac. VI 
Bened. n. 41). Pra?cipue cum B. Pctrus Damiani, 
aliiquc sanctilatc insignes, illas in usu habucrint 
apud cumdem Mabill. (loc. cit.) , ct abhatem Gui— 
donem Grandum : ct Perusini, Bainerio ercmila 
Perusino moncntc, lmmolcnscs, Bononienscs, alii- 
quc huic usui inorem gesscrint, lcslc Sigonio. Sper- 
ncnda? vero sunt opposiliones pclita? a dclrimcnto 
oculorum, ct incitamenlo ad libidinem : vix cnira 
invcnitur, qui ha?c cxpcriatur; quod si cxpcrirclur, 



dcberct ab iis ahslinerc, aut locum verheralionis 
mutarc. Ncc urgct constitutio Clemcntis VI prohi- 
bcns, ne de ca*lcro Christi fldcles verberatiouihus 
utantur. Edita enim csl advcrsus hacrclicos Flagel— 
hmi«>. quorum dcpravatos mores, ct impia alquc 
hxretica dogmata rcferunt Spandanus, ct Josephus 
Bingamus. Ex qua proindc nihil infcrri potcsl ad- 
vcrsus piam sanctorum consuctudincm sc flagris 
pcrcutiendi ad domandam concupisccntiam , ut fusc 
cxplicat Gretserus, qui ctiam Joanncm Gersonem 
accusat, quasi spotaneam verbcraiionem, ut inhu- 
manam, rejecerit. Sed adverlit Thcophilus llay- 
naudus, Gcrsonem non improbassc hunc usum, sed 
timuisse, nc sub umbra pcenitenlium , qui sc cat- 
dcntcs S. Vincentium Ferrcrium scquebantur, ha> 
rcsis Flagellantium rcvivisceret. Porro spontancas 
vcrbcralioncs laudant audilorcs rota: in relat. causa? 
S. Ludovici Bcrtrandi. 

12. 13. Mortilicatio camis, praetcr jcjunia, et 
castera, qua; ab Ecclcsia praecipinnlur, non est, 
juxta Bellarminum (de septem verbis Domini /. 2 , c. 
10} , nccessaria ad Falutcm sternam , scd ad chri- 
stianam perfectionera asscqnendam , ut ab cxeraplo 
Apostoli arguincntatur Estius, et desuraitur ex 
8. Prospero, ct ex aliis patribus apud Dandinum, 
quibus cunscntit Bosignolius. Sic, ut quis christiana 
temperantia pra3(lictus dicatur, non oporlct, ut ab 
omnibus licitis voluplatibus abstincat, hcne vero, si 
ad illius apiccm aspircl, vcluti ratiocinatur card. dc 
Aguirrc. 

14. ctc. Quomodo autem in hac corporis afflicla- 
tione nonnulli sancti se cxcrcuerint, dcscrihit Thco- 
doretus, ex quo intelligimus, S. Jacobum Nisibenum, 
interdicto sihi ignis usu toto vita; temporc, humi 
discubuissc, ncc aliis VCitibus, quam pclhhiis capri- 
nis usum fuissc : S. Julianum comedissc pancm cx 
furfurc miliario confcclum, ct fcre ab omni potu 
ahstinuissc. Similia refert dc SS. Euschio, Publico , 
aliisque plurihus, qui incrcdihili ferc auslcritatc cor- 
pus maccrarunt. Admirahilcm ahslincntiam S. Pauli 
crcmita; , ct quorundam monachorum testatur 
S. Hieronymus ( n. 5, c»l. \ '5,t. 2 op. ) qui mira 
ctiara dc S. Hilarione descrihit. Inediam, ct vigilias 
S. Antonii describit S. Athanasius ( in ejus vita apud 
Bolland. ad diem 17 Jan. t. 2, c. 2, pag. 123 ). 
Alia dat card. de Laurxa. Concordant bull. canonix. 
SS. Bcrnardi, Edmundi cpiscopi Cantuarien. et 
aliortim apud Scacchttm, quibus addi possunl aliae 
SS. Francisci Assisicn. Pctri dc Alcan. ct Rusas 
Liraan , ctijus rairas corporis maccrationcs cxponit 
cliam laudatus card. de Lauraea. Qui plura velit , 
adeat rclaliones auditorum rola? in causis SS. Pii V, 
Caroli Borromaei , aliorumquc plurium , nccnon 
vitam S. Francisci Salcsii , cx quibus profecto disci- 
mus, canonizatos sivc ponlilices, sivc confessorcs, 
sive virgines maccralioni corporis sluduisse. 

18. 19. Supcrcst expcndendum , att , cl quomodo 
in canonirando ncccssaria sit carnis, ct corporis 
morUficalio, ila ut, ca dcficienle, ad ultcriora in 



Digitized by Google 



STNOPSIS LIBRI TEKTII. 



I5J 



causa non sit proccdcndnm. Porro, si sermo sit de 
his, qui a corporis mortificationc adeo abstinuerunt , 
ut illud plus aequo dilexerint , et ultra ncccssitatem 
alucrint, eorum causa non poterit ultcriorcm baberc 
progrcssum , licct aliis eximiis opcribus csset instrti- 
cta. £t huc spcctant , qtia» de cura corporis habcnda 
docuerunt 8». Gregor. Nazianr. (orat. 44, op. to. 1, 
pag. 705) , el Basilius. Idcm diccndum videlur dc 
iis , qui etsi corpori non nimis indulserint, ejus 
tamcn maccrationi non vacarunt, nccessarie, ut 
quis ad apiccm christianas pcrfectionisdevcniat, sine 
qua in Ecclcsia militantc nemo in album sanctorum 
refcrtur. Addcndum, difficillime, tcstc Gersonio, 
sine mortilicatione viam apcriri contemplationi, qua; 
cx supradictis valdc prodcst sanctitati. 

CAPUT XXIX. 

De modo adhibendo in carnis, et eorporia 
mortificatione. 

1. 2. Mortificalio adtcmpcranliam pertinol. Me- 
diocritas atitcm tcmperantia? , sicnt ct aliarum vir- 
tutum, difliculler invcnitur, cum uno dunlaxat 
modo attingatur, innumcris ferc ab ea rccedi possit. 
Scd ut modns mortificationis adhibcndic in re, dc 
qna nunc agitur, explicctur, sciendttm est corporis 
nfllicliones non cssc virtulcs, scd instrumcnta virtu- 
tum , ideoque cum dcbita modcralione cxerccndas. 
Postquam cnim Apostolus ad Kom. 12 dixcrat : 
Obsecro vos... ttt exkibeatis corpora vestra Ao— 
stiam... Deo placentem, subjccit, rationabile obsc- 
quium vestrum. Addit Glossa intcrlincaris : Cum 
discretione , ne quid nimis. El Lyranus rationabile 
explicat, corpus sic macerandum esse, ut scrvetur, 
ct vitia cxcludantur. Consentil Thcodorctus, et est 
communis Asceticorum sententia. Id enim fuse do- 
cent Rosignolius, S. Catharina Scncnsis, et alii. 
, 3. Nec opus est, ut omnes corporis afllictiones in 
omnibus sint xquales. Quis cnim asserat , non pssc 
canonizandos Dei scrvos, qui jejtmium sinc cibo, 
ct potu ad quadraginta dies , ut Moyscs, ct Elias, 
non protraxcrint , ct similia austcrissima non pcrc- 
gerint, quaequidem ab aliis sanctis feliciter quidcm. 
sed cx spcciali divino impidsu patrata fucrunl, et 
scripta sunt non ad imitationcm, sed ut infinitam 
Dci potestatcm , et sapicntiam in iis praidiccmus ? 
Nonnulli utiquc sancti a vino, alii a carnibus scmpcr 
abstinucrnnt : scd quis Dei scrvum reprchendat , qui 
rationabiliter, et moderatc vinum biberit, ant carncs 
comederit? Profecto Apostolns 1 ad Timoth. 5 mo- 
dicum vini propter infirmitatcm ei indulget : ct 
S. Antoninus apud Bolland. (to. 1 ad diem 2 Maji 
p. 328) ob languorcm stomachi carnibus usus fuit. 
Quis spontaneas verbcrationes exquirat in causa 
servi Dei, qni ut sanctus Gregorius (epist. 35, lib. 
10, eol. 1064, t. 2 op. ) dc se tcstalnr, c lectulo 
surgcre nequiret; atit quis ornnium corporalium 
•illictionum usum cxposcat in scrvis Dci scnibus , 



quibus, ut scribit S. Hieronymus (ep. 52 ad Nepo- 
tian.n. 3, col. 254, oper. to. 1 ) , omnes virtutes 
eorporis mutanlw, et crescenl saptentia , decretcent 
jejunia , vigilia, ete. 

4. etc. Non sunt admittendx abstincntia*, ct ca>- 
tera? corporis afllictioncs , qua« proprio ministerio , 
ant aliis virtutibus impcdimcntum pariant. Sentit 
S. Basilius ( c. 4 constiL monas. p. 544, i. 2 oper.), 
ita amplectendam esse abstinentiam, ut eam cum 
corporis viribus commctiamur. Hanc sententiam plu- 
ribus illustrat Rosignolius. Et conscntiunt S. Hicro- 
nymus (ep. 125 ad Rustieum n. 7,col. 930, loc. 
eit.), Gregorius Magnns ( /. 30 moral. c. 18, n. 63, 
col. 984, «. 1 oper.), cl S. Thomas (quodlib. 5, 
art. 18), assercns, pcccarc illum, qtii per jejunia, 
vigilias, et similia se ineplum reddit ad debita opera 
excquenda. Soflragantur Guigo abbas et sanclus 
Franciscus Salcsius. Sed quid dicondum de iis, qui 
corpus ita aflligunt , ut ab exercitio operum , quaj 
faccrc tcncntur, non impediantur, scd mortem sibi 
accclerent , tit dc quodam abbate Myrogene lcgitur 
tn prato spirituali Sophronii apud Roswcydum , et 
de qua re se cxctisassc dicitur S. Bernardus (l. 1, 
e. 8, n. 41, col. 1094, op. vol. 2). Quoad hoc plura 
docct card. Cajctanus, scd quidquid sil de cjns do— 
ctrina, diversi sunt vita; nostrre termini : alii scilicct 
supernaturalcs a Dci providentia conslituti , qtti 
prtrteriri non pnterunt, Job. 14. Alii naturalcs. nni- 
cuiquc pro variis corporis disposilionibus attributi, 
ct isli arte produci possunt ad quendam temporis 
articulum. Alii sunt, qui ab inopinatis casibus pro— 
venientes nullius temporis spatiis pcrstringuntur, 
quos Avicenna vocat abbreviatos, adeoquc produci 
lion possc docel Codronchius. His pra^missts, primo 
doccnt tbeologi, assnmentcm immodicas abstincn- 
tias, et similia, ut morialur, vcl ut breviorcs sibi 
constituat naturalcs vitae terminos, gravitcr pcccare. 
Sccundo, probabilc est, non tamcn ccrlum, cx dictis, 
et abstincntiis similibus cosdem terminos abbrcviari, 
ut ex Hippocralc colligitur : quin etiam S. Paulus 

Iiriraus eremita , aliique rigidissimi poenitentes vitam 
ongius produxcrnnt. Tcrtio, licitum. el mcritorium 
cst amplccti asperum vitae genus ob fincm supcrna- 
luralcm , licct indc mors celerius advcntura pra;vi— 
dcatur, dummodo non tntendatur. Ita Azorius, card. 
de Lugo,'aliique, asserentes exempla sanctortim, ct 
ccpliiuni et regularium a Scde Apostolica approba- 
toriim , quibus addi possunt, qua? dc sancto tlilario 
episc. Arelatcn. legunlur apud Surium ( ad diem 5 
Majin. 11, p. 81 ). 

7. Tandem in morlificationibiis vitandum est vi- 
tium singularitalis, qnod locum sibi vindical potis- 
simum in his, qtiai palam fiunl, ct quoad Dci scrvos 
regularcs. Fugtte, inqnit sanct. Bernardus (serm. 1, 
Dom.Gpost. Pent. n. 3, c«/. 945 oper. vol. 1), 
ostentationem, et nequissimum vitium singularitatts. 
Idcm insinuant S. Basilius (in rcg. brev. c. 138, 
p. 461, oper. to. 2) ct Cassianus (Itb. 5, c. 23). Dc 
S. Joanne Climaco scribit Danicl monachus : ht 



Digitized by Google 



IGO 



DE BE ATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



mensa nihil rejicicbat, quod a vilw religiosa) insti- 
luto non abhotrcbat. Quocirca SS. Thomas Aquinas, 
Ignatius, aliiquc religiosi in album sancturum rclati, 
ita sc gcssissc dicimtnr, ut ab omni singularitatc 
abstinucrint , nc ostcnlationis vitio inquinarcnlur. 
Dcroum idcm S. Tbom. (3 par. q. 40, art. 2 ad 1 ) 
dc vita Christi, et S. Joannis Baptisloe : Utraque, 
inquil, vtto e$t licita, et laudabih*, ut tcilicet ali- 
quis u contortio hominum scgregatut abttinentiam 
servet, etut in tocietate aliorum potitut commmii 
vita utatur. 

8. ctc. Concludendum ilaquc cst, in canonizandis 
ostondcndas csse corporis raortificaUones; scd quoad 
scrvos Dci rcgulares probandum cst, eos non omi— 
sissc austeritatcs , a rcgula prooscriptas ; in aliis 
attendendse sunt uniuscujusquc disposilioncs , ct 
circumstantiac. Qui in assumendis mortificaUonibus 
cupit non crrare, alios consulat, ut inculcat S. Basi- 
lius ( loc. cit. ). Hinc Ascetici cxposcunl in his con- 
silium magistri spiritualis, idquc suadent card. 
Bellarminus ( loc. cit. ), S. Tcrcsia, aliiquc, et 
sancitum est in conslilutionibus Sociclatis Jcsu , cl 
antea in regula san. Beucdicli. Magistri spiritualis 
est modo frcnum, modo calcaria adhibere, etani- 
madvertcrc, an rcvcra subsistant impcdimenta, nc 
quis hoc, vel illo aspcritatis modo uti possit. Legi 
possunt relatio rolalis in causa S. Aloysii Gonzag», 
ct vita S. Simeonis junioris Slylitoe apud Bolland. 
(ad diem 24 Maji to. 5, p. 113). Prxlcrca 
SS. Joannes Chrysost. ( homil. 11 m ep. ad Hebr. 
num.3,p. 115, ope.to. 12) et LaurcnUusJustinianus 
voluntarias mortilicationcs summoperc commcndant. 
Qui igitur congregationi rituum adscripti sunt, 
omnia baec scdulo pcrpendant, ut in his prudcns 
fcrant sufTragium , mcmorcs scmper non cssc procc- 
dendum ad ulteriora in causis servorum Dei confcs- 
sorum , nisi conslct dc studio morUficaUonis , ct cor- 
poris. Nec facilcs sint ad fercndum judicium de 
cxccssu, vcl quatenus hic apparcat, non facilc putant, 
virlutum fulgorem ab co olTuscari. Nam, ut monct 
Jacobus Alvarcz de Paz ( to. 3, fol. 1247 tn fin. 
c. 11 ), aliqui ad extraordmarium vita modum, et 
ad magnas corporit afflictiones vocantur , qui per 
gratiam multum tupra naturam, et supra rommu— 
ttet hominet possunt, quos oportet suspiccre, et 
regulis communibus non alligare. Similia dc Paula 
innuit sanctus Hieronymus (ra ejut epith. oper. 
to. 1 ) , ct dc S. Carolo Borromxo Augustiniantis 
Valcrius, dictus cardinalis Veronae. Jussu Innocen— 
lii IV constructus fuit proccssus supcr vita, ct mira- 
cufis cujusdam servi Dci nominc Laurcntii, convcrsi, 
ct crcmitae. In hoc proccssu mulla contincntur huc 
spcclantia : cxemplar in appcndiccs inscritur, ut cx 
miraculis, in co exposiUs, dignoscatur, quam ac- 
ccpte fuerint Dco hujus servi Dei jKEnitcntio;. 



CAPCT XXX. 

De inquititione super arumnis , et tribulalionibus 
scrvorum Dei, de quorum beaUficotione, et ca- 
nonisatione tractatur. 

1. Ut iis, quae super hac re alibi adnolata sunt 
(l. 2, cap. 41 et 42) , alia addantur, expendcndum 
hic cst, quid sint «rumnae, ct tribulationcs, de qui- 
bus hic agilur : an sancU dum vivereot eas experli 
sint; quomodo tolcraverint ; demura, quid in his 
animadvertendum sit, quando acta scrvorum Dei 
pro bcatiflcationc , aut canonizaUone examinanlur. 

2. iEmmnaj itaque, et tribulationes , de quibus 
inpriEsenli,nonnullu3Spectantad partcmsensilivam; 
ca?quc sunt morbi corporis, jactura bonorum, famtc, 
amicorum,ctcogoatorum, tentaUones carnis, dxmo- 
num vcxaUoncs , pcrsecutioncs hominum. Alia; ad 
partcm raUonalcm, ut privatio divinarum illumina- 
tionum, et inspiraUonum , ac consuctai dcvotionis, 
tcntationis contram fidcm, lenlationcs rcprobalionU, 
ctdcspcraUonis, timor divinaj dcrclictionis.anima? 
ariditas, ct ingcns scrupulorum muIUtudo : ut fusc 
docct card. Bona (tract. de discret. spirit. c. 13, 
n. 7). 

3. ctc. Porro sanctos, dum vivcrcnt, fuissc iis 
afTcctos, constat ex historia palicnlissimi Jobi. Hic , 
licct justus, a satana, pcrmittcntc Dco, undcquaquc 
impclilus, filiis, caUerisque bonis spoliatus, morbo 
demum gravissimo pcrcussus cst. Lxor increpatio- 
ncs addidit, amici eum ncquilia; insimularunt, mo- 
ncntcs, ut pcr pcenilcntiam ad Dcum revcrsus divi- 
nam jusUtiam humilis agnosccrct. Post baec cohihilo 
daemonis astu , bonis omnibus cumulatus fclix ad 
Dcum migrayit. Haec quae dc B. Job narranlur, pa- 
raholica, ctconficta impic autumanl Judari, cl sccta- 
rii , scd inconcussam historix vcritalcm cx vcrbis 
Ezcchiclis cap. 14, cl cx cpistola S. Jacobi cap. 5, 
solidc dcmonslrant D. Thom. (in proleg. commcnt. 
super. lib. Job. t. 13 oner.) , Titelman., Estius, ct 
alii. Succedil historia Lazari ex novo Testamcnto 
dcsumpta. Ulccribus plenus ad januara divilisjacc- 
bat ; scd post obitum ejus anima in sinum Abraba) 
dclata cst; divcs vero in infcrno scpultus. Nonmilli 
intcrprctes id cxistimant parabolam : alii probabili- 
bus, gravibusque fundamenlis innixi asscrunt cssc 
historiam. Jobi, et Lazari acrumnas pcrpcndit san. 
Joanncs Chrys. (hom. 1 tn 2 ad Corint. to. 10, 
oper. pag. 424) ac Jobum martyribus comparat : 
Lazari vero crucialus cnumcrans, ait, cum fuisse 
pauperrimum, tolum ulccrosura, et ab omnibus de- 
rclictum : quod jaccns ante forcs divitis, splcndide 
cpulantis,ab eodem dcspiccrctur , nec ullum haberet 
solatium, cum ctiam illo aevoobscura cssclfides, ct 
spcs resurrccUonU, quec post Christum clara fideles 
in doloribus roborat, quod hxc diu passus sit, quibus 
acccssit jaclura fama;, cum mulli ipsum ob scelera 
aflliclnm cxistimarcnt. In omnibus tamcn , yeluti 
altcr Job, inviclus pcrmansit. Ulraquc ha:c hislorta 



Digitized by Google 



SYNOPSIS UBIU TF.RTH. 



1G1 



suflGccrc posscl ad dignosccndas tribulaUoncs juslo- 
rura , et palicntiam in iis perferendis. Addi posscnt 
arumnc Abcahami, Isaaci, ct Jacobi. Sed juvat alia 
ex aclb sanctorum cxempla adducere , servala me— 
thodo in superioribus exposila. 

6. etc. Morbi corporis aliquando cx naturalibus 
causis provcniunt, quibus sanc multi , testc S. Grc— 
gorio (part. 3 reg. pattoral. e. 12 , I. 2 oper. col. 
50), a peccato resipuerunt. Nonnunquam Deus eos 
iinmitlit, ul bomo ad Crcatorcro suum convcrtalur , 
vel ut justi in eis perfercndis mereantur , quod cx- 
plicant sanctus Augustinus(/. k, ditt. 15, art. 1), 
apudMagistrumscntenUarum. Ilenrictis Suso ordin. 
Prafd. apud Sorium (tn epistola dedk. ejus oper. 
ad Blotium.), Bolland. (to. 2,Januarii ad diem 25, 
c. 37) , et alios sanclitate oelehres, rcfert, seDcum 
orasse, ut Elisabetb Staglin cjusdcm ordinis, roorbo, 
quo opprirocbalur,levaretur,ctacccpissc rcsponsuro, 
inorbum illi immissum fuissc pro summa utililatc, 
ut scilicct in bac vita maximam gratiam, in futura 
multiplex pncmiura sibi compararet. Similia dc 
B. Justina rcfert Thcophilus Hajnaud. (m tract. de 
rnartyr. perpett. par. 1, c. 2, n. 0 in fin.) et lcgun- 
tur in bull. canoniz. SS. Ludovici Bcrtrandi,ctRosaj 
Limana?. Aliquando ipsi jusli Dcum oxorarunl , ut 
roorfois corporis aluccrcntur. Liduviges,sivcLiduina, 
quaro nonnulli beataro appeilant, virgo Schidnmcn- 
sis in Hollandia, servamhe virginitatis cupida Dcum 
ardcntcr oravit, ut, si alia via avcrtcndi conjngii non 
suppeteret, adversa valetudine teueretur. Voti com- 
pos facta rairam raorborum , dolorumque vimtri— 
ginta, ct octo annis invicta paticntia sustinuil. 
Cuncta exacle dcscribunt Surius , et Bolland. (tom. 
2. Apr.), ejusquemcmineruntTbeopbilusHayiiaud. 
(loc. ciL n. 6), et Cornelius a Lapide (in c. 16, v. 
21 LutX Similia de B. Humiliana de Cerchib re- 
ferunt iidem Bolland. (tom. k, Maji ad diem 19) , 
alia videre esl in bulla canonix. sanclas Rosaj Li— 
man», et in relaL causae S. Catharime de Ricciis. 
Interdum Deus permiltit, ut raorbi a dcmone infe- 
rantur,neque enim chcmon corporibus nocere potcst, 
nisi Deus permittat, ut in illud Matth. 8: Daymonet 
rogabant.... ti ejicit not hinc, mitte not in gregem 
porcorum, notant SS. Joanncs Cbrys. (hom. 28, 
aliat 29 , tn Matl. n. 3 , tom. 7 , oper. p. 337) , ct 
Petrus Chrvs. (term. 17). Porro quod ad bos morbos 
>fcctat,B. AogeladeFulgineo dcsemetipsa testalur: 
(orporit tunt tormenta innumera a multit damoni- 
but multiplicUer excitata,etc. Horum morborum 
meminit Joaones Tanner; quomodo vero drroon sit 
corumcausa cxtcrna,explicant Franciscus Valesius, 
et Marlinus del Rio. 

9. ctc. Longum nimis csset cuncla referre, que 
ad jacturam bonorum , famac , amicorum , et cogna- 
torum, nccnon ad ludibria pcrlinenU Sufficiant quae 
de S. Tcresia leguntur in secnnda rclat. auditorum 
rola?,eam sciUcet usque adeo ab omnibus dcrvlictam 
fuisse, ut ncmo ejus confcssiones audirc vcllct. 
S. Joanncs dc Dco, ct B. Hicronymus Aimilianus in 



relationibus eorundem auditorutn tot ludibriis ex- 
positi fuisscdicunlur , ul tamquam amentes cxcepti 
fucrint. Similia de S. Ludovico Francorum regc 
lcguiUur in ejus vita apud Surium (ad dicm 23 Au- 
gusti n. 20). Si-d ut transcamus ad carnis tentalio- 
ncs, ctdamionum pcrscculioncs, quidam monachus 
«i prato spirituali a spirilu fornicalionis adco tcnlu- 
lus dicitur, ut c monaslcrio cgrcssus libidini salis— 
faccrc quasicril; sed Icpra percussus rediit,Dco 
gratias rcfcrcns ct diccns : Idcircn Deut hac me 
castigatione percuttit, ut anima mea salva sit. Con- 
simiha in codcm prato spirituali rcfcruntur dc abbatc 
Elia , cl de S. Bcncdicto narral sanclus Gregoiius 
M. apud Bollandian. (c. 1, n. 2, t. 3, Martiip.ZiS). 
Porro sanct. Vinccntius Fcrrcrius muliercm , quam 
S. Bcncdictus concupivit, appcllat gibbosam,sed 
unde id hauscrit, incompcrlum cst. Carnis igilur 
tcntationibus anguntur servi Dci, ct quidcm tam in- 
cipicntcs, quam proficicntcs, et pcrfccti, ut osten- 
dunt card. dc Laurxa, ct Rosijmolius. Profcclo 
Aposlolus 2 ad Cor. cap. 12, v. 7 dc se ipso fatclur , 
datus cstmihi ttimulut carnit mem Angclus tatanat : 
quod ad vcncris incitamenta rcferl verior scntcntia 
Thcopbilacti, D. Thoma;, ct Lyrani ; ct contra Fa- 
brum, cl Erasmum afftrmat Estius, ct anlea fassus 
fucrat S. Auguslinus (lib. C contra Julian. c. 23, «. 
70 , to. 10 oper. col. 702). Cur autem dacmon tcn- 
tationibus vchcmcntius angat viros perfcclos ,cxplic»t 
S. Joannes Chrys. (homtl. 3, to. 6, opcr. p. 114). Et 
S. (Iregorius (moral. 19 , c. 6, to. 1, nper. col. 609) 
docet, Deum pcrmiltcro, ut viri sanclitatc conspicui 
tcntationibus carnis vcxcnlur, quia «inon tentante 
carne ad summa not tptritut tublevaret,in tuperbia 
catu ipta not pejut tublevatione protttrncret. Qui 
plura vclit, adcat colloquium inter Palladium, cl 
abbatcm Pachonem in hittoria Lautica ab eodcm 
Palladio scripta apud Roswcydum(/. 8),ubi Pachon 
cx vehcmenlissimis carnis tentationibus ad dcspcra- 
tioncm fere adactus testalur , se audivissc voccm di- 
centem : Audi, Pachon, decreta. Ideo enimpcrmiti 
tn te Xantam exerceri potettatem , ne tibi ettct ela- 
tior, et arrogantior tpiritut. 

12, Bcncdictus XIV cum fidci proroolorcm agc- 
bat, ct nonnulloruro Dci servorum virtutcs cxpcn- 
dcbanlur, inverisimilia, et hyperbolica essc dixit 
dicta quorundam tcstium , asscrcntiuro , nonnullos 
Dci scrvos tanta castilatc fulsisse, ut ucc rocntis, nec 
corporis rcbcllioncm unquam scnscrint. Sed haccjuxta 
doctrinam S. Augustini (/. 1 , retrat. c. 19, n. 1, to. 
1, oper. col. 29) cxphcari possunt, non ita ut cxclu- 
datur a corporis mcmbris lex repugnans lcgi mcntis, 
scd ut cxcludatur delcctatio, et assensus. Quod si 
huic explicationi vcrba teslium, pr.TC.ipuc quisint 
omni exceptionc majorcs , ut confcssarii non coha> 
rcant scicndum cst quosdam Dci scrvos, vcl ad tcm- 
pus, vcl ctiam pcr totam vitam cx gratia spcciali non 
fuissc rcvera carnis lcntalionibus obnoxios. Id dc 
abbatc Scrcno tcstatur Ca^sianus, dc abbalc Elia 
Palladius , de sancta Teraia alTirmarunt auditorcs 

11 



Digitized by Google 



162 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



rotae in sccunda relat. super ejus virtutitius, ct de 
S. Aloysio (ionzaga tcstatus est card. Bellarminus in 
proccssu romano , cui conscnscrunt auditorcs rotae 
in rclat. causx ojusdcm. Vcrumtamcn in cxaminc 
causarum canonizationis hoc privilcgium , ncc facilc 
admittcndnra, ncc absolule rcjiciendum, praccipuc si 
juratis confessariorum assertionibus conurmctur, et 
aliae virtutes in graduheroicoprobentur. Cum ctiam 
cxclusa bac tcntatione, aliis illi servi Dei, dum vi— 
vcrcnt, angi potucrint, ut in simili advertit san- 
ctus Thomas (1 , 2, q. 74, arf. 3 ad 2). 

13. Sed ut ad institutum redcamus, scrvi Dei 
non solum carnis tentationcs , scd ctiam pcrmittcnte 
Dco, mullas a daraionc vcxationcs passi sunl. Dc 
S. Hilarionc scribit S. Hicronymus in cjns vila : 
Multm sunt tentalionts ejus, et die, noctuque varicc 
dcemonum insidia, quas si omnes narrare velim, 
modum exeedam vofuminis. Et S. Antonius M. in 
vita a S. Athanasio scripta apud Bolland. ( ad diem 
17 Jan. c. 9, n. 53, tom. 2, pag. 129 ) : Sape, in- 
quit, me a damonibus non denego verberatum. Si— 
milia lcguntur in bull. canoniz. S§. Calbarinac Scncn. 
ct Pbilippi Ncrii , necnon in relat. caus. SS. Fran- 
cisci Xaverii, Mariae Magdalcnac dc Pazzis, et Fran- 
ciscas Romana;. Nec mirum , cum ipsc Christus 
Matth. 4 ad nostram instructioncm se a dxmonc 
tcntari ncrmiscrit. 

14. Scriplnm cst Luc. cap. 11 : /n patientia 
vestra possidebilis animas vesiras. Et S. Cypria- 
nus inquit (in Hb. de bono patientia col. 499) : Pa- 
tientia... facit humUes ra prosperis, in adeersis 
fortes, contra injurias, et contumelias mites. Pa- 
ticnlia: , ct mansuctudinis excmpla passim occurrunt 
in actis sanctorum , cum persecutioncs sustincrcnt. 
Porro pcrsecutiones in sanctos aliquando moverunt 
gcntilcs, et bnrclici, et ad hanc persccutionis clas- 
sem pcrtincnt , quac sanctus Franciscus Xavcrius in 
Indiis, S. Jacobus dc Marcbia a Fraticellis haeretiris, 
sanct.Paschalis Baylon in Britannia, et S.Didacus a 
Canariensibus passi sunt. 

15. Nonnunquam improbi calholici sanctos pcr- 
secuti sunt. S. Cregorius M. in vita san. Bcnedicti 
refert, Florcntinum presbytcrnm , et quosdam mo- 
nachos vencnum ci propinassc. Huc spcctant jurgia 
fratris Elia; vicarii gcnernlis ordinis Minorum ad- 
vcrsus SS. Franciscum , ct Anlonium , apud Wa- 
dingum (in annal. Minor. adan. 1230), necnon 
calumnix, ct obtrcclationcs advcrsus S. Vinccnlium 
Fcrrerium apud Bolland. (tnm. 1 Apr. in ejus vita), 
ct alia plura, qua» SS. Tercsiac, et Carolo Borromreo 
opposita referuntur in relat. auditorum rotae. Item 
ca , quae S. Joannes dc Crucc in reformatione ordi- 
nis Carmeutarum sustinutsse dicitur in cbronicis 
ordinis. 

10. ctc. Interdum a viris probis, bonisque calho- 
Iicis, scd deccptis, sancti pcrscculionrs passi sunt. 
Ad hanc pcrsccutionis classem rcducuntur, qus? in 
relat. caus. S. Philippi Nerii nonnulli Drbis primates 
eidcro sub pontifiribus Paulo IV et Pio V objccissc 



dicuntur, quod scilicet vanam gloriam affedaret, 
cum temporc Baccbanalinm septcm Urbb ecdesias 
populi frequentia comitatus inviserct, et similia. In 
relat. caus. S. Teresiae legitur : Jpsa, et ejus socia, 
sancta inquisitionis officio , multa eis imponendo 
falsa, denuntiuta> sunL Idem de S. Ignatio testantur 
nistorici Societatw Jesu. Scribit card. de Lauraea 
( opusc. 6 de oratioat c. 5) , nonnnllos Dei servos a 
snpcrioribus ecdesiasticis deccptis aliquando injoste 
puniri. Lcgi potest vita vener. abbatis Bcrrcri, ex 
qua coUigilur, ipsum odio nonnullorura e suis mo- 
nachis a quodam apostolico delegalo pcr sententiam 
condcmnalum , et dignitatc privatum fuisse , ac 
omnia tamen septem annorum spatio paticntissimc 
sustinuissc. Majora referuntur in actis causae B. Jo- 
scphi a Matrc Dd fundatoris religionis clericorum 
pHnpcrum Matris Dci Scolaram Piarum. Traductus 
dicitur ad tribunal sanctissimc inquisitionis una cum 
assistentibus, procuratore generali, et sccrclario 
rcligionis : inde prcsidis generalis officium iUi in- 
hibitum , et ex aliena religione visitatorcs designati. 
Kcligio ab co ritc instituta cum cmissione trium so- 
lemnium votornm redacta fuit instar congrcgationis 
Oratorii a S. Philippo Nerio institutae , data profea- 
sis facultate eam deserendi , quam solum post ejus 
obitum Clemens IX ad pristinum statum regularem 
resUtuit. Ex his media in Urbc gestis, et aoctoritate 
Ponlificnm, qnndammodo approbatis, multas et 
graves animadvcrsioncs promotor fidei, et consul- 
tores sacrn» congrcgationis adversus beati innocen- 
tiam proposuerunt. Postulatores saepe cogitarunt 
eausam dcserere; sed cum divina favcnte dementia, 
constitisset, omnia sinc illim culpa, scd ex falsis. 
licet probnbilibus, quorundam e sua rcligione accu- 
salionibus contigisse , in vcram tandcm cjus laudem 
conversa sunt. Neque hinc injusliti* accusari pos— 
sunl , qui in hac re decrcta fcccrunt : Romana; 
quippe urbis tribunalia, Pontificum consiliarii, et 
ipsi Pontifices ex veritate , justilia proccdcre sata- 
gunt; sed ex maUtia hominum diam coram ipsis 
justitia aliquando obruilur. Profecto S. Leo IX ca- 
lumnialorum opera fadus esl infcnsus B. Pctro Da- 
miani apud Baroninm (ad ann. 10i9, n. 12). Et 
S. Gregorius narrat (lib. 1 dialog. c. 4, to. 2 oper. 
col. 168), Sedcm Apostolicam habuisse tidem iis , 
qui S. Equitium calumniali sunt, quod sine sulfi- 
cienli dodrina , d legitima auctoritate munus apo— 
stoticae pricdicationis suscqiisse. Ha?c veronon sunt, 
in quibus suromorum Pontiflcum judicium divino 
fultum praesidio falli neqnit, et ficri potest , ut quis 
aine culpa condemnd. Sane Apostolut ad GaliaL 2 
testatur, se Pctro restitisse, quod timens eos, qui ex 
circumcisione erant, legalia observard. Id nonnuUi 
sic componunt, ut ct Petrus ab omni culpa fuerit 
immunis, cum Apostoli legalibus uti potuerint, d 
Paulus merito reprehenderit,cum aliter judicantium 
crrorem cohiberi non posae existimavcrit. Legi po— 
(est card. Baronius (m annai. adan. 51, num. 33). 
19. Succedunt aerumna?, afflictiones, d pnrga- 



Digitized by Googlj 



SYiNOPSIS UBRl TERTII. 



tlones, qux partem rationalem afficiunt, privatio 
vidclicet illuminationum, et alis superius rcccnsitx, 
dc quibus egregieRosignoUus. Porro docenk Mystici, 
Dcum incipientibus, ct impcrfectis, aliquando super- 
naluraliadona, et suavitatcs liberaliter communicarc, 
deinde spirilualem cognitioncm, et scnsibilcm amo- 
rem, ac dcvotioocm subtrabere permissis pradictis 
tcnlationibus. S-Bonavcntura (de profectu Relig. L 2, 
c. 2, tom. 7 oper.pag. 614) harum tentationum scx 
eoumerat species. Cur aulemhiscrumnis aflligantur 
anims justorum , explicat P. Tbomasa Jcsu. S. Ber- 
nardus (ierm. 54, tn Cantiea n. 8, vol. 1, col. 1457) 
praxipuam subtractionis dulcedinis graliae causam 
rejicit in superbiam. S. Booavcntura affirmat ( loc. 
cit.), quod Vetu purgat corda devotorum per sub— 
tractionem consolationis*.. ut tic purgati aptioret 
fiant abundantiori grati» percimendm in prmtenti, 
et glorim in futuro. Et card. de Laursa fructum pas- 
siva? purgatioois justorum, ait, essc gratiee augracn- 
tum, fortitudinem ad paticndum, unionemcum Dco, 
ct Klerns gloriae conseculionem ; addit , etiam profi- 
cientcs, ct perfectos bisce tribulatiooibus essc ob- 
noxios. Profccto in vita B. Colcts apud Boliandian. 
(addiem 6 Martii cap. 15, n. 137) mcnlio fit spiri- 
tualis desolalionis cujusdam rcligiwuc, quam bcala 
suaviter induxit ad forlitudinem, cl constantiam 
advcrsus tcntationem. Easdcm afflictiones sustinue- 
runt SS. Tcresia, Maria Magdalena dc Pazzts abi- 
que apud Tbomam a Jesu. De iisdem, ac dc reme- 
diis adbibcndis agit card. Federicus Borromaius. 

20. Ut aliquid de scrupulis dicatur, conscicntia 
ex parte operanlis dividitur in rcctam, erroncam, 
dubiam, probabilcm, ct scrupulosam : dubia cst, cum 
quis anceps, ct suspensus, rteutri conlradiclionis 
parti adhaercns, judiciumrctinel: si cx levibus, el fri- 
volisrationibusjudicium retincatur, non proprie du- 
bia, sed scrupulosa conscicnliadicitur. Scrupulusitas, 
ut eam vocant, apluribus oritur causis, dc quibus lato 
sanctus Antoninus (in lummarium theologia tit. 3, 
cap. 10 de contcient. §9). Sed ne conscientia, ul dici- 
tur, vere timorala confundatur cum inanitcr scrupu- 
losa : qui babent vcre timoratam, agnoscunt culpam, 
ubi non cst, tcslibus S. Crcgorio (1. 11, ep. 64, to.% 
eol. 1159), aliisquc ; sed habcnl firmitatem cordis, 
vigilanliam, ct sollicitudincm sinc anxietatc , impcr- 
turbati , et constantcs lendunt per viam mandato- 

- rum Dei. Inanitcr scrupulosi timcnt, comitcmbabcnt 
mentis inconstantiam, pusiUanimilatcm , tcpidita- 
tem, et omnis boni Uedium, ut cxplicant Marcantius, 
Trithemius, ct alii. S. Tcresia, Alvarcz de Pax, aUi- 
que censcnt, Dcum pcrmittcre scrupulos, ut occu- 
pemur in virtulibus humUitalis, patientia; , mansue- 
tudinis , ct carilatis. Scrupulos inter alios passi sunt 
SS. Dominicus, Bona vcntura, Ignalius, Maria Mngda- 
lena dc Pazcis, et Catberioa Januensis , de quibus 
Joanncs Ponlas. Legi potest card. Fedcricus Borro- 
mcus (loc. cit. I. 3, c. 6). y 

21. 22. Reliquum cst, ut expcndatur, quomodo 
omncs rcccnsitas xrumnas sancti tolcravcrint , ct 



quid quoad eas anlmadvertendum sit, qoando acta 
servorum Dei pro beatificatione, et canonizatione 
examinantur. Dc saoclis omnibus praedicari polcst 
illud Salomonis (Sap. 3, v. 6} : In paucit vexati, in 
multit bene ditponeutur, elc. Fidcs eos docuit, Dcum 
tentarc servos suos, Genes. 22. Justum a peccatore 
morlificari, Ptal. 36, cl afliiclionihus probari , sed 
Deum csse cum ipso, PiaL 90. Durum quandoque 
eis visum est, quod a bonis pcrsccutionem patcren- 
tur, Ptal. 54. Omnia tamcn patienlissime tulerunt, 
quod tribulatio paticntiam pcrficit, palientia proba- 
tionem , probalio spem , spes aulem non confundit , 
ut desumitur ex aclis sanctoram, supra indicatis, et 
cx aUis pluribus, quin refcrantur exempla Patriar- 
charum , Prophctarum , et Apostolorum , de quibus 
fuse S. Hilarius (in Ptal. 138 , pag. 506). Ex actis 
quoquo sanctorum eruitur, eos non solum adversa 
ab bominibus illata , sed ctiam flagella Domini 
axjuanimitcr ac paticntcr sustinuisse, Deo fidcntcs, 
magistrorumspirituaUumutcntcs consiUo, paticnlix, 
ct orationi vacanlcs. Huc quoque spcctat doctrina 
card. Federici Borromaii (/. 3 de chrittianw tnentii 
jucunditate c. 3). 

23. Ex alibi dictis scribentcs dc canonizationo 
asserunt iu causis canoniz. pcrpcndendum esse, an 
canonizandus, dum viverct, persccutiones passus sit, 
ct quidcm paticatcr.Pavinus in rclat. canonii.S.Bo- 
navcnturo;, ct rota? auditorcs in relat. caus. sancta? 
Rom. senliunt, banc assertionem sibi vindicare lo— 
cum, si quaUtates personarum, temporis, loci et 
modi vivcndi poluerinl cssc persecutionibus obnoxix. 
Ila^c scntcntia admillenda vidctur duntaxat quoad 
persccutiones ab hominibus illatas, sed cum ex di— 
clis aliaj sint xrumnarum species, nulla fortecausa 
canoniz. inveniri uotcst, in qua de aliqua ex iisdem 
non sit disscrendum. Oportuit pati Chrittum (legi- 
tur in sacris Scripturis), et ita intrare in gloriam 
suam. Quocirca S. Bernardus (term. 16 in Psalm. 
Qui habitat. n. 3, vol. 1 , col. 880) per multat in- 
quit, tribulationet oportet, nos mtrare in regnum 
Dei. Sane in cit. caus. S. Franciscae Rom. si defue- 
runt hominum pcrsccutiones, non defuerunt aliaj 
tribulationcs ct dxmonis infestationes, quas fusc 
rctulerunt iidcm auditores, ct fusius dcscripsit cjus 
confcssarius apud BoUandian. (tom. 2 Martii). Jetui 
habet nunc multoi amatores gloria calcttit (sunt 
verba Tbomx a Kcmpis, sive alterius auctoris ope- 
ris de imitatione Chritti ) , ted paucot bajulatoret 
Crucit. Intcr paucos beatificandi et caoonizandi nu- 
merart debent : idcirco in corum causis scdulo inve- 
stigandum crit, an, ct quas tcrumnas, qua patientia, 
ct caritate pertulcrint : idque probandum pcr testes, 
qui cuncta bene novcrint. Tolcranlia, et victoria 
tribulationum partem rationalcm rcspicicntium pro- 
baoda est tcstimonio confessariorum , et magistro- 
rum spiritualium,autscriplis ipsorumDci scrvorum, 
si supcriorum jussu vitam suam internam descripse- 
rint:quibusauctoritatemconciliabunt validiorcs alias 
quoccunque probationes pcr testes exlernos. 



Digitized by Google 



164 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



24. Dcmum aflirmat rard. Bona . quod ptrsecu- 
liones, et alia mala hujus vita) maximum bnnum 
sunt, et marime diligrndum. Causam proximam tri- 
bulatiooum constituil Silvius in glorix divinaj mani- 
fcstalione. Utililatcmostcndit vcn. Barlholomxus dc 

martyribus archicp. Bracarcnsis. 

• •..• .r-.~-. •Ti-»r-* fi .i , * t M . ujnY 

CAPUT XXXI. 

De nonnullis peculiariter advertcndis quoad digni- 
tatum eeelesiasticarum adeptionem in causis ser— 
vorum Dei qui eas, dum viverent, obtinueruut. 

1. ctc. In causis beatificationis, ct canonizationis 
scrvorum Dci, qui dignitatcs ccclcsiasticas obtinue- 
runt, dum corum virlutcs cxpcnduntur, juxta Scac- 
cbi scntcntiam sedulo inquircndum cst, num digni- 
tatcs optaverint, aut curavcrint, num libcntcs, ct 
volcntes,sc in eas ingesserint, an inscii vocati sint 
ct inviti acccptavcrint. Profecto S. Cornclius papa , 
ct martyr apud S. Cyprianum (ep. 52 ad Anlon. 
col. 150) vim passus est, ut episcopatum excipcrct. 
Joanncs diaconus rcfert, sanctum Gregorium fugam 
arripuissc, nc pontifcx consccrarctur. Et S. Crcgo- 
rius VII dc scmetipso affirmat : violentis manibui 
'.ne in locum Apostolici regiminis rapuerunt. Similia 
lcguntur dc Victorc III, Gelasio II ct Grcgorio X, 
quoriim sanctitatcm alibi commcndavimus. Idcm dc 
S. Caelesuno V rcfert Franciscus Pctrarca, dc S. Pio 
V babclur in bull. canoniz, ct apud MalTcjum in 
cjus rita. Huc spectat factum S. Philippi Bcnitii, 
qui, ut narrartt Gianius, Fcrrarius, aliique plurcs, 
cum toti ordini scrvorum B. Maria> V. pr.Tsideret , 
accognovisset, quosdam c cardinalibus , tunc dc eli- 
gcndo Pontificc diffidcntibus, ipsum pro Pontificc 
proposuissc, discessit, ct apud monlem Tuniatum 
ddituit, doncc alius cligerctur. 

4. Similia contigerunt in clectionc ad dignitatcs 
cardinalatus, ct cpiscopatus. S. Franciscus Borgia in 
bul. canoniz. ct apud alios primam non scmcl recu— 
sassc dicitur. Idcm dc S. Fhilippo Nerio referunt 
auditores rotrc in rcl. caus. Ammonins monachus 
a|iud Socratcm auriculum sibi amputavit , ct apud 
Palladium jurejurando affirmavit, sc sibi linguam 
pr.rcisurum, nc ail cpiscopatum cogcretur. Apud 
cimdcm Socratcm Nilamnon cum cognovfcset, Tbco- 

filtilum Alcxandrinum advcnissc, ut cum cpiscopa— 
ibua insignibus cxornarct, orans expiravit. Syncn- 
sius, ne cpiscopus fierct, sc continentiae, ct fidci 
iuimicura simulavit. Idcm ferc dc S. Ambrosio nar- 
rat S. Paulinus (epist. 2, n. 2, pag. 8 ), affirmans 
qnoquc, sc ad cpiscopatura fuissc compulsum. Qui 
plura velit, adcat vitas SS. Malachia?, Auguslini, 
Fulgenlii, ct Ansclmi. Acccdunt excmpla corum, 
qui vel nunquam, vel non nisi sero accedcnte supc- 
riorum pra:cepto, oblatos cpiscopatus acccptarnnt. 
Ad primam classcm pertinent SS. Bcrnardus, Tho- 
mas Aquinas, Bcrnardus Scncnsis, ct Vinccntius 
Ferrcrius : ad sccundam SS. Laurentius Justiniamift, 



ct Andrcas Corsitms, ac BB. Nicolaus Albergatus, cl 
Pclrus Damiani. 

5. PontiHciam dignitatcm , cl potcstatcm extollit 
S. Bcrnardns (dc considerat: 1. 2, c. 8, col. 428 
vper. vol. 1) , aflirmans inter alia, summum Ponti- 
ficcm cssc pastorcm omninm pastorum. Pius U al— 
loqucns cardinalcs a sc creatos inquit : Vos consi- 
liarii nostri, et crmjudiccs orbis terrarvm eritis. Alia 
dc dignitatc S. B. E. cardinalium legi possunt ttt 
constttut. 19 Eugenii IV. D. Paulus 2 ad Cor. 5 dc 
se aliisqnc Apostolisait : Pro Christo legatione fun- 
gimur, ct 8. Leo episcopos appellat Ecclesicr prin— 
cipes, et Apostolorum successores, ae potestatis illo- 
rum participes. Similia dc cpiscopis tradit cuncilium 
Tridcntinum (sesi. 23, c. 4 de sacram. Ord.),H 
auctor libri dc dignitate saccrdotali in appcnd. ad 
opera S. Ambrosii (col. 359). 

6. 7. Hinc colbgitur , non modo illicitum cssc 
has dignitates malis artibus adipisci,scd neque possc 
siiie culpa desiderari. juxta illud S. Auguslini (l. 19 
c. 19, de cirit. Dei relat. in Can. Qui episcopatum 
8, q. 1). JLocus superior..., etsi teneatur, atque arf- 
ministretur, ut decet, tnmen non decenter appetitur. 
Et antea monuerat Apostolus ad Hicbr. 5 : Nce 
quisquam sumit tibi honorem, ted qui vocatur a 
Dco, tanquam Aaron. S. Thomas docet (2, 2, q. 
185, art. 1 ) , in episcopatn , adeoquc in aliis rcccn- 
sitis dignilatibus considcrari possc opcrationem, per 
quam consulitur proximorum utilitati, gradns alti— 
tudincm, ct honorcm, qui altitudinem gradus comi- 
tatur ; subdit, prasumptuosum essc appcterc gradus 
cclsitudincm ; et quamvis secundum sc laudabilc sil 
appctcrc proximis prodessc; tamcn hoc etiam csso 
prnysumptuosum, cum anncxam habcat gradns ccl— 
siltidincm : docct subinde, ba?c non haberc locum, 
si ncccs*itas urgeat : scd vcn. card. Bcllarminus mc- 
nci ambitiosos, ut hanc necessitatem cxpectcnt. 
Quam pcriculoMim sit cpiscopatum tcncre, ostendit 
S. Joanncs Chrvs. (hom 3 m act. .4po«f.). Quapro- 
ptcr, rationc pcriculi, cliam a ca>teris pra*scitidendo, 
ccclcsiasticir digniintcs tuta conscicntia appcti nc— 
qucunt, ut proscqtiitur card. Pcllavicinus. Qualita- 
tcs, quibus fuiscrc dcbrt cpiscopns, ct mnlto magis 
Bomanus Pontifcx, et juxta concilium Tridentinnm 
ctiam cardinalcs, enumcrat Apostolus 1 ad Ttmoth. 
3, oportct ergo episcopum irrcprehensibilem esse...., 
tobrium, prudcntem, pudieum... Doctorcm, non vi- 
nolentum, nnn percussorem, ctc. Cumque.vix aliqnis 
omnibus his qualitatibus prjcditus sit, vel saltem se 
prxditum repurare possit , nemo mcmoratas dignita- 
tcs sine culpa appctcrc potest, ut innuit Isidorus 
Pelosiota (/. 1, ep. 4). Antca dixerat Apostolus : Si 
quis cpiscopatum dcsiderat, bonum opus desiderat. 
Scd nc cx his vcrbis ansa arripcrctur episcopatum 
dcsidcrandi , observat S. Grcgorius, quod Apostolus 
laudans desidcrium, in pavore protinui vertit, cum 
rrpente subjungit : Oportet autcm episeopum irre— 
prehentilem etse. Advcrtit qunqtie S. Gregorius (in 
Pastorali hb. par. l,r.8)in hiscc desidtuiis pcri- 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI TKRTII. 



165 



culum esse, ne opus, quo desiderans animo versat, 
ludibrium sit, nnimusquc se insummo sui cortico 
pascat, et furtiva bouurum libido in animi penctra- 
bilibus regnet. Suffragantur card. Bona, et vcn. Bar- 
tholumamsdc martyribus, qui, quod verbisexpressit, 
faclis comprobavit, cum archiepiscopalum Braca— 
renscm, ut legitur in ejus vita, non acccptaverit, 
nisi urgcntc praccepto obedicntiae snb pceua excom- 
municationis. 

8. 9. Suadcnl haec omnia, ncc supremam Scdem, 
nec dignitates cardinalatus , ct episcopatus ultro esse 
appetendas, ncc libentcr acceptandas, nisi debitis 
intervenicntibus circumstantiis; de quibus idcirco 
inquircndum erit, cum pertractabitur de bcatifica- 
tione ct canunizatione scrvorum Dci , qui cas digni- 
tates obtinuerunt, Porro debitae circumslautiae hau- 
riri possunt cx epistolis Clementis XI ad Josepbum 
tunc Hungariae regem, et in Komanorum regem 
electum, ct ad Ludovicum XIV Francorum regem , 
in quibus ionuit, se pontiucalura non appetivtssc, 
scd recusasse, ct bos nibUominus in proposito pcr- 
stitisse. His circumstantiis concurrcntibus licet om— 
nino pontiticalum, dummodo sponte oblatum, ac- 
ceptarc, immo si recusans in suo acnsu pcrsktcret, 
obstinationis notam incurrerct, et voluntati divinx 
obsistere velle videretur. Quod spectat ad cardina— 
latum, et episcopalum, summi Pontificis praeccptum 
sufficere vidoltw, ut hae dignitates non cupitae, aut 
quaesitaa acccptentur, praecipue si quae acceptationi 
obsisterc videbantur, fuissent ipsi expositsB. Huic 
praeccplo posse ad tempns laudabiliter resisti, scri- 
psit Humbertus ad B. Albertum Magnum ad insulas 
Tarvisinas electum. 

10. etc. Dotes, quibus fulgcre debent cardinales, 
cnumerat S. Bcrnardus (/. k de eonsider.e. fc, n. 12, 
col. M6) , cum monet Eugenium pontificem , ut in- 
vitos, et reloctantes ad cardinalatum assnmat, am- 
bientes rejiciat. Pius II acriter conqnestns est, plu— 
rimos sui tcmporis nimia ambilione, et impudentia 
cardinalitiara dignitatem quaesivisse. Sed ven. card. 
Baronius vir utiquc sanctis moribus praeditus, et 
eruditione clarissimus , uti eum laudat ctiam Mon- 
tacutius hecrclicorum partium bomo, pcrpensa san. 
Bcrnardi scntentia, affirmat, quod, ai attendantur 
ea, quae ipse exigit ab eo, qui eligendus est eardina- 
Us, neeesse est, ut timore perterritus.... omnino re- 
siliai, penitusque refugiat. Id de se ipso tcstatur, 
cardinalatum scihcet tamdiu rcfugisse , donec Pon- 
tifcx analhematis sententiam protolit, si amplms 
rtsieteret, et nisi penitus acquiescerit. Similia con— 
tigerunl, cum Clcmcns XI cardinalium numcro ad- 
scribit vencr. Joscphum Thomasium. Hic reputare 
oportet Clemcnlem XI acccpto nuntio dc sua ad pon- 
tificalura cicctionc, cligcntium voluntali rcstituiss?, 
donec quatuor thcologi, intcr quus mcraoratus Tho- 
masius, validissimis ralionibus censucrunt, non 
posse ponlificatum sine gravi peccato ab eo dimilti. 
Hinc factum est, ut Thomasio dtlatam cardinalatus 
(iignitatem rccusanti, idem Pontifex praxeperit , nc 



recusarct, cum caxlem rationes adrersus ipsum mi- 
lilarcnt, ul Icgitur in utriusquc vita. Quapropter 
cicuti peccaret, qui dignitates ecclesiaslicas appcte- 
rcl, ila qui a Pontifice acceptare jussus recusarct, 
nisi forte ae ccrte indignnm, et rainus habilem ag- 
nosceret, ut notat Thomasinus. Quidquid de his sit, 
licct dignitatcs omnino invitis confcrenda? non sint 
(ul advertit laudatus Clemcns XI in sua consistoriali 
oratione habita , cum insignis praesul Cabriel Pbilip- 
puccius cardinalalum recusavisset) tamen juxta ean. 
Consuhiit, dist. 74 praeceplum dc nolenlibus cfficere 
dcbct volentcs, multo magis cum ad praecepta non 
devcniatur , nisi graves urgeant causse. Paucts : non 
nisi vocante Deo ad ecdesiasticas dignitatcs acce- 
dcndum cst. Sed quomodn vocalio Dei dignosci pos- 
sit? hoc opus, hic labur est. Fciiccs profecto fuerunt 
praesules Uavennates, quiabAderito ad Severum 
indicio columbae cbgi meruerunt, ut lcgitur apud 
Fabrum, et alios. Hujusmodi indiciis deficientibus 
succedunl verba Apostoti ad Rom 1 1 : Quis cogno- 
vii sensum Dommi , aut quis consiliarius ejus fuitf 
Quare S. Bcrnardus super hac re a Brunone archie- 
piscopo Coloniensi dcsignato consultns rcspondit 
(epist. 8, eol. 26 oper. voL 1 ) : Utrum vocatto Dei 
sit, an non sit, quis seire possit, ete. Nihilominus 
cum ex sanctis, quos ad eas dignitatcs divinitus vc- 
catos fuissc evcntus comprobavit , vix ullus reperia- 
lur , qui onus non valdc formidaverit , et pro viribus 
restiterit acdeclinare studuerit, hoc ipsum, quantum 
conjicero fas est, divina vocationis indicium essc 
poterit, nt innuit S. Carolns scribcns ad episcopum 
Alantuanum. Dcmura sententia S. Thnmae est (2,2, 
q. 185, arL 2), quod sicuti ad ordinationera volunta- 
tis pertinet, ut qui sponte sua velit aliorum guberna- 
tioui praefici , tta ad inordinationem pertinct, ut quis 
contra superioris pra*tcptum rccusot omnino guber- 
nalionis ofiicium, Plnra de his legi possunt apud 
eundem S. Doctorctn. 

13. Omnia h«ec in eongregatione rituum discussa 
fucrunt, quoties actum est de virtutibus scrvorum 
Dei, qui dignitates eoclesiasticas obtinncrtmt, ut 
colUgere cst ex causis SS. Pii V, Francisci Salesii, 
ven. BeUarminr, et aliorum. Cum ageretur dc in— 
troducenda causa ven. servi Dei Innoccntii XI , pro- 
motor fidei ex Petro Bayle opposuit , enm aulicis, 
roalisque artibus officium quoddam pnelatitiura ob- 
tinuisse, quod viam ad cardinalatum storncbat. 
Nunquam sanecausa inlroductafnisset, nisi postu— 
latores vaJidissimis argumentis opposttionem dt- 
luissent. Argumenta suppeditavit vita ejusdem 
Pontihcis accurale conscripta ductu, et consilio P. Ca- 
rafini, et card. Colleredi, quae asservatur in biWio- 
tbeca Vallicellana Urbis. In ea ven. Innocentius 
non semel asscmisse dicitur, se nunquam digni— 
talcs appetivisse. Additur, Bayle scriptorem betero- 
do\um narrationem suam hausissc ex calumniosis 
fabellis, quas male feriati bomines advcrsus viros 
in ecclesiastica dignitateconstitutos nedum effuliunt, 
aed ab Urbc ad cxtemas nationrs transmittunt. 



Digitized by Google 



ICG 



DE LKATIFICATIONB ET CANONIZATIONE. 



CAPUT XXXII. 

De nomuUit in cautis tervorum Dei, qui rummi 
PontificU fuerunt, tpeciatiter advertendit pott 
adeptum tummum pontifieatwn, et regimen 
univerialii Eccletiet assumptum. 

1. Egimus in capitc anlecedenti dc his, qua? ad- 
vertenda suntin iugressu adecclesiasticasdignitates; 
nunc de adrertcndis, postquam Dci servi dignitates 
adepti sunt, ut si in his, et in aliarum virtutum 
cxercitio heroicc segesserint, eorumdem virtutes , 
prout ad beatihcalionem, et canonizationem rcqui- 
ritur, tulo approbari possint. 

2. 3. Initio ducto a Dei servo, qui dum viverct , 
summum pontiGcatum tcnuit, pranosccre oportet, 

-summum Pontificcm csse moderatorem uoiversse 
licclesias, episcopum Romte, metropolitanum pro- 
vincia? Romana», primatem Italiot, el palriarcham 
Occidentis, ut fuse ostendont card. Bellarminus, 
Uallier, aliique plures. Quapropter in causis ser- 
vorum Det Pontificum, praMer alia, inquirendum 
cst, an, ct quomodo ea munera impleverint. Sed 
cum summus Ponlifcx ditionem etiam saecularem 
obtincat, expendenda quoquc sunt, qtue adprin- 
cipis saccnlaris dignitatcm pertinent. De iis, qun 
summum Pontificcm, ut episcopum, ct principem 
respiciunt, instituctur sermo in capilibus sequcn- 
libus ; quod vero ad ipsum, uti Ecclesis universalis 
rcctorem, attinet, S. Bcrnardus (/. 1 d» considerat. 
c. 4, col. 416, vol. 1 oper.) monet suromum Ponti- 
ficem , ne se totum det sawuiaribus occupationibus, 
scd sciat, praxipuuro ejus munus csse eedificaro 
■ Ecclesiam, docere populos, et meditari in iege Do- 
mini. Monet praHerea , ut enixe sludeat humilitati, 
nec totum zclum insumat in tuenda dignitate , sed 
ctiam in excolenda sanctitate, ut probos nanciscatur 
familiares, viris probatis, ac rcnuentibus dignitatcs 
distribuat : et cum iniquis potentibus aliquid sibi 
supra hominem prasumat. Concilium Tridcntinum 
quoque (tett. 24, cap. 1 deref.) reverenlcr ad— 
monet, ut lectittimoi cardinates adsciseat, et bonos, 
atque idoneos pastorcs stngutis eccieiHs praficiat. 
Alia plura Clcmenli VUI insinuavit ven. Deiservus 
card. Bellarminus, cui Pontifex respondit, sc omnem 
lapidem moviase, ut,qu«e in monitts continebantur, 
cxecutione non carerent. in tibro Diurno Roma- 
norum Pontificum ex reccnsione P. Garnier extat 
formula professionis fidci, quam olint clectus tn 
Ponlificem emittebat, jurejurando spondcns , sc con- 
scrvatorum, qute apostolici praxleccssoreistatuerant, 
et pro fide Christi, si opus fuerit, libenter mori- 
turum. Ex bac formula sane coiligitur, prvcipuom 
pr»diclas indaginis momentum constitucndum cssc iti 
zelo conservands, et dilalandae fidci catholica», ec- 
clesiasticc disciplin» instituendat, et reputandas^et 
jorium Sedis ApoMolica) vindicandorut». 

4. etc. Profecto oranes Uomani Pontifices , qui 
inler sanctos rdati sunt, et coluntur io Eccksia 



universali, xclo catholicsc fidei, et ecclesiasticaedi- 
sciplinse excclluerunt. Obvia hoc sunt, sed qui 
plura vclit, scrutctur acta SS. Romanorum Ponti- 
ticum Dionysii, Zosimi, Felicis IV, Agathonis, 
Gregorii II, Vitaliani, Fclicis 1U, Simplicii, Za- 
charias, Xystii III, Cslcstini, Juliil, Leonis IX, 
Anastasii, Bcnedicti U, Paschalis 1, Bonifacii IV, 
Kugeniil, LeonisUI, Paulil, LeonislV, Iono- 
cenlii I, Hormisda?, Hilarii, Sergii I, Agapeti, 
Eusebii, Marci, Bonifacii I, Deusdedit, Nicolai 1, 
Gelasii, et Gregorii III, et quorum nomina de- 
scripta sunt in marlyrologio Rom. et ofiicio eccie- 
siastico in Urbis basiliciscomntur per anni circulum. 

38. Quicumqoe sunt servorum Dei, qui sum— 
mnm pontificatum obtinucrunt, causa», quasjuxta 
recentiorem juris ordinem discussaj fuerunt, vide- 
licct Petri Cslestini jam ioter sanctos solcmniter 
relati : B. Gregorii X , in qua approbatis virtutibus, 
et cultu immcmorabili , pendet adhuc judicium 
supcr miraculis: Pii V solcmniter canonizati : servi 
Dei Innocentii XI , in qua signata fuit commissio 
introductionis : et Benedicti XI, de cujus cultu im- 
mcmorabili judicium absolutum est. 

39. etc. B. (ircgoriits X Palirolognm Grxcnra 
imperalorem, ct Abagham Tartarorum regem ad 
fidera catholicam profitendam addoxit. Ca*era ad 
ejus zclum, ct sollicitudinem pro fide calholica, prd 
omnibos ecclesits, pru rpiscoporum, ct populorum 
concordia, neenon ad liberalitatem in paoperes, et 
ad fortitudinero in vindicandis ecclesiasticis juribus 
spectantia legi possunt iri rdattone audilorum rolat 
in appendicibus edenda. Quo zeio salutis animarum, 
fidei catholica*, discipliiuc rcstaurandx, jurium Sedis 
Apostolicae osserendorum flagraveritlnnocentiusXl, 
ostenduot processus in cjus causa extructi. Plura de 
S. Pio V comprobant acta canoniiatioois, adeo ut 
Ckmeos XI io decreto pro eadem edito aflirma- 
verit, quod in eo eluxUreligionU propagandcB per- 
petuum studium, in eetlesxastica dUciplina resti- 
tuenda indcfettus labor, m extirpandit erroribui 
astidua vigtlantia , «t Sedis Apostotica jurihus 
vindicandis robur invictum. Audilores rotae in relaU 
catuaj inter alia edisseruot, deiis,quce ad dignt- 
tatem principis socuiaris pertincnt. Tandem card. 
Papicnsis Paulum II ad sui nominis memoriam non- 
nulla ad impcratoriam polius majeslatem, quam ad 
ministerium ecclesiasticum pertincntia mcditantem» 
sui muneris intrepide commonuit, contestans, quod 
()pera atcniitatii tn Pontifiee «untvitam immacu- 
latam prmttare , lapsam Eccltnas dUciplinam 
eriaere, et stmilia., 

CAPUT XXXHL 

De nonnultis m camsis «ervorum D«i, qui fuerunt 
cardmates S. R. E. advertendis post adeptam 
cardmalatus diqnilatcm. 

1. Nonnulli ex S. R. E. cardinaiibus inter sanctos 



i 

Digitized by Google 



8YN0PS1S UBM TERTII. 



107 



relati suot, vcl joxta anUquiorem, vel juxta receo- 
liorcm canonizationis rilum, alii inter beatos re- 
consentur, alii cum fama sanctitatis obicrunt. Ali— 
quoram causae bcatiticationis, ct canonizationis 
introducUe sunt, et nondum resoluUe. Editae demum 
sont vitae aliorum, quos beatificandos, aut canoni- 
xandos esse nemo asscr it : ex quibus tamen nonnulla 
bcroica dcsumcnlur, ul his, quae exponenda sunt, 
exemplo deserviant. 

2. Augustinus (in term. 24 in append. tom. 6, 
oper. eol. 328) , ad fratret m eremo , ait S. P. Hie- 
ranymum cardinalem fttisse, quod utique in maxi- 
mum collegii cardinalium decus redundaret. Sed 
licet Marquez bunc scrmoncm S. AugusUno vindi- 
care conetur, eruditi communius abjudicant. Eun- 
dem a cardinalilia dignitate exdudunt cardinales 
Baronius, el Bcllarminus. Lcgi possunt Ciacconius, 
Victorellus, ct Oldoinus. In marljrol. Rom. mentio 
fit S. Ansclmi cpiscopi et confcssoris , qucm Lu- 
censes intcr suos episcopos enumerant, Maoloaoi a 
scbismaticis expulsum exceperunt, et pie mortuum, 
lanclisque adscriptum, in patronum degerunt; 
ejusqoe corpus adhuc intcgrum summa vcncratione 
apud eosdem colitor. Donesmundus testalur, eum 
fuisse inter cardinalcs cooptatum ab Alexaudro II , 
scd alii de hoc dubitant, cum historici coaevi rcs ab 
co gcstas describentcs dc cardinalitia dignitatc si- 
Ieant ; de qua re plura P. Andrcas Roca. De car- 
dinaUtu fi. Andreae de Comitibus abbi diclum cst. 

3. ctc. Sed, ut certa referanlur, ostendit Pagius 
B. Pctrum Damiani intcr cardinales adscriplum 
fuis*e a Stephano IX. Hanc suam promotioncm Da- 
mianus ipsc racmorat scribens ad episcopos Latcra- 
Dcnsis ecdesiae cardinales , tunc emm huic palriar- 
cbali ecdesia» septem cardinales inserviebant ; 
totidem ecdcsiis S. Petri , et S. Mariae Majoris , 
juxta Baronium. Fcrrarias in saocatahgo tanctorum 
raemorat B. Pelrum cognomento Igocura ordinis 
Vallts umbrosse, qui ad detcgendam Petri Pavcsii 
cpiscopi Florcotini sjmoniam Ulaesus per igncm 
transivit, idcoqoe Alcxandcr II cpiscopom deposuit, 
at refert Baronius, addens, B. Petrom a S. Joanne 
Gualberto creatom foisse abbatem, aS. Grcgorio VII 
cardinalem, et episcopom Albancnscm, ploribusque 
le^attonibus functum pic obiisse. In martjrologio 
Rom, mentio fit S. Bernardi cardinalis, et episcopi 
Parmesis, Card. fiaronius ex brcviario monacnorum 
V allis umbrusa- refert, eum Florentia oriundum, ac 
monasterii S. Salvii ValUs umbrosa; alumnum, ab 
Lrbano II factum cardinalem, subindc postulalum 
fuisse ecdesie Parmensis episcopum. Dc ejus cultu 
alibi disserctur. In martyroiogio Bcncdiclino , ct in 
GaUicano Andrea; Saussaji laudatur B. Mattbsus 
ordinis Cluniacensis apud Pisas morluus , qui ab 
llonorio 11 crcalus cst cardinalis , et cujus egrcgia 
gcsta fuse refcrt Baronius. S. Guarinus episcopus 
cardinalis Pratnestinus, sancUlate conspicuus dicilur 
in martyroloi^io Rom. Aogostinus Ticincnsis in ejus 
vita apud Surium scribil, crealum fuisse episcopum 



a Lucio II. Ejui virtutum mcmincrunt Fcrrarius, 
Molanus , et alii. Offido colitur apud canonicos re- 
gulares Latcranenscs , ct S. Salvatoris. In eodcm 
martyrologio fit mcntio S. Galdini cpiscopi, ab 
Alexandro III inter cardinalcs adscripti apud Fcr- 
rarium , qoi Legatus quoque Sedis Apostolicae did- 
tur apod Bollandian. S. Raymondus Nonnalus a 
Gregorio IX cardinalis dectus est, de quo /i6. 1 
cgimus. 

7. 8. Card. Bellarminus Elcnckum eardinalium 
tanctorum, vel beatorum, aut vcnerabilium sibi con- 
texucrat , quos imilari cupicbat. Intcr eos recensetur 
Ilannibaldus Hannibaldensis ordinis Praedicatorum 
ab Urbano IV ad cardinalalum assumptus , de quo 
Plolomacus Luccnsis : Fuit vir magnw humiUtatit t 
et veritatit, et tanetut homo. Lundem laudant 
Ciacconius, Echardus, ct alii. Non cst , quod verba 
faciamus de S. Bonaventura , de quo fuse BoUan- 
diani. Hic a fi. Grcgorio X episconus cardinalis 
Albanensis crealus csl , ct a Sixto IV inter sanctos 
relatus. Apud Ferrarium fn catahgo tanctorum re- 
ccnsclur fi. Petrasdiaconos cardinalis, Petras scUicct 
dc Luccmburgo a Clcmcnte VU antipapa porpora 
donatos, qoi teste Molano colitor Avenione pcrmit- 
tente Sede Apostolica. B. Nicolaum AUtcrgatum 
Bononiac episcopum , postea cardinalem commemo- 
ravimus /t'6. 2. In ailegato catalogo card. Bellar- 
mini reccnsentur noraina cardinalium Fischerii 
AngU, et Roberti Politiani dc Nobilibos. De hoc 
infra. Fischcrius Rosscnsb cpiscopus fidem catho- 
Iicara edilis libris illustravit, cl haereticos confutavit. 
Scd rcfragans Icg^i, qua Hcnricus VIII Angliac rex 
suprcmum ecclesiac captit appcllari voluit , ejusdcm 
jussu in carccrcm cum Tboma Moro conjcctus cst. 
Mox Paulus III cardinalis honorcm ei contulit ; qua- 
proptcr iratus rex cardinalem sccuri percuti jussit , 
infixoque pra?longac hastac capitc atrox spcctaculum 
pupulo praebuit. 

9. Dc sancto Carolo Borromax) inter cardinales 
cooptato a Pio IV ct in olbum sanctoram relato a 
Paulo V supcrfluum cst quidquam adnotare. Adden- 
dum duntaxat , extructos fuisse processos pro beaU- 
ficaUonc, ct canonizaUone servorom Dci cardinaUom 
Francisci Ximenes , et Roherti fiellarmini , signa— 
tam commissioncm introductiunis causarum servo— 
rum Dei cardinalium Grcgorii Barbadici, ct Joscphi 
Mariae Thomasii : demum editas vitas Francisci 
Taurisii, Caesaris Baronii, aliorumque cardinaiium 
pietatc illustrium. 

10. S. Bcrnardus (/. * de contider. e. k, eol M6, 
vol. 1 oper.) , ut ctiam supra monuimus , fuse enu- 
mcrat qualitates , quibus cardinalcs fulgere debent , 
ut scilicet : Sint compotiti ad moret, probati ad 
tanetimoniam, parati ad obedicnHam, mantueti ad 
pattentiam, etc. B. Petrus Damiani (/. % ep. i) 
scribcns ad episcopos Laterancnsis ccclesia) cardi— 
nales : Necette ett, inquit, ut vita vettra tit... velut 
adamantit tignaculum, qvod vivendi eaterit adhi- 
bcat formam. Similia Pius II commendavit carrli- 



Digitized by Google 



!G8 



DE BEATIEICATIONE ET CAISONIZATIONH. 



nalibus, quos clegeral, cl sciip.sit cardinalis Pa- 
piensis. Plura dc vita a cardinalibus insliluciida, 
dc modestia , el frugnlitatc, de fastu ablcgando , dc 
cura suo5 ccclcsix Titularis, dc rcsiilcntia in Ro- 
manaciiriastaluit Lco X inconcilio Lalcrancnsi apud 
llaynalilura, qtiorum iiorinulla ropctit concilium 
Tridenlinum (scss. Ho, c. 1, de ref). Ea quoquc cst 
apud Thomassinum communior scriptorum opinio , 
Innoccnlium IV indulsissc cardinalibus usum rubri 
galcri. Paulus II pilcis mbcis c«>s dccoravit , ut a 
cxleris prxlalis in sacris cxremoiiiis disliugucrcntur, 
tcstc codcm card. Papicnsi. Cregorius XIV rubro 
bircto dccoravit cardinalcs ordinuin monasticorum, 
qui usque ad id tcmpus usi fucrant biretis ejtisdcm 
coloris cum veslc sua. Porro Nangius , ct Robcrtus 
Gaguinus consentiunt, Innoccntium IV cardinalcs 
purpurco galcro douassc, ut indicarct , paralos c«-sc 
dcbcrc ad sanguiiicm pro lidc fundcndum. Id ipsura 
dciignat Pontifcx in formula conccssionis ojusdera 
galcri. Et hoc solum auimo purpuram spcctassc 
S. Carolum Borromxum, cardinaics Baronium , 
BcIIarminum , Bcrullium , Fischcrium , ct alios tcs- 
tantur Gitissanus, Tbomassinus, aliiquc. 

11. Ex bis colligi potcst , quid prxcipuc advcr- 
toiidum sil in causis scrvorum Dci , qui cardinalatus 
diguitatciu obtinucrunL Scd ut praclica quxdam 
adnotcntur , nonnulli cx cardinalibus exlra Urbcra 
dcgunt rcgcntcs ccclcsias sibi crcditas, major pars 
residet Romx, el de islis bic agitur, omnibus tamcn 
coramunis cst Pontiflcis clcctio; quippc jus eligendi 
PonliGccm a lempore Nicolai U ad cardinalcs dela— 
tum est juxla constUuliones rclatas tn ean. /n no~ 
mine Domini, ct in aliis eapitibus in tit. de elect. 
Quidquid vcro sit , an valide quis non cardinaJis in 
summum Pontiuccm cligi possit, quod scntiunt 
Turrccrcmala , ct alii , congruum omnino cst, ut e 
ccctii cardinaliura digatur juxla cit. can. /n nomine 
Domini, ctconstit. 76 Sixti V. 

12. 13. iEncas Sylvius cardinalis, postea Pius II, 
apologiam scripsit ad Martiuum Maycr, qui in non- 
nullis obtrcctat curix Romanx, ct inter cxtcra 
faslum cardinalium carpcbat , quos tamcn ita dc- 
fcndit laudatus cardinalis. llos viros Apostohrum 
loca tencntes.... quis causas majores audiunt, fa- 
milia sequitur ex cpiscopis... ac docloribus. Aeque 
enim deeet, cos qui tanta dignitate prafulgent , t c— 
luti mendicos mcedcre, etc. Cardinalis Papionsis 
paulo post obilum cardinalis Thoancnsis, insigncm 
uujus sacerdotalcm modostiam in viclu , vcstibus , ct 
apparatu mirificc laudat intcr alia aOirmans , quod 
disciplinam omncm domus,et suam co virjustus jc- 
dcgerat , ut satisfacerc castis animis , non delectare 
ambitiosos ocuhs posset. Postoa scribens ad card. 
Mnntuanum, altcrius cardinalis paritcr dofuncti 
tuxum cxccssivum cxponit, ct improbat condudcns : 
Ai/ nimis conandum... Mediocria scmper quarcnda. 
Cumquc pcrmagnam suoruni ccdcsiasticurum pro- 
ventuum partcm inopinato infortunio pordidi?sot, 
cardinali Bcssarioni scripsit : Sum admonitus, dispcn- 



sanda justius esse, qua nobis proveniunt ex altari. 
Carni, ct sanguini non ita profuse indulgendum, etc. 

I V. Concilium Latcrancnsc sub Leone X, ut supra 
inntiimus, plura statuit quoad cardinalcs. Ka sunt 
ut cnrdinales sobrio, caslc, ct pic vivanl ; omnes 
corum ros saccrdotalem modcstiam prx sc ferant : 
suos titulos sallcm somol in anno por sc, vcl per 
aliiim visitont : domus suas, et familiam in omnibus 
oplimc rcgant : lidci , cl ccclcsiasticx disciplinx in— 
vigilcnt : si lcgatione (ungantur , provinciam , et 
oliicium pcr se administrcnt. Similia leguntur in 
actis consi.storia)ibus sub Julio III apud Raynaldum. 

13. Fcrdinamlus impcrator in litteris arcanis, 
Pio IV scriptis pro fcliciori concilii Tridentini pro- 
grossu, inquit: Necessarium cst, quod cardinales 
tales sint, ul vclint, ac possint eligere Poniificem, cui 
Ecclesia Christi recte tuto possit committi. Indq 
conqucritnr , nonnunquam creari cardinalos partim 
pcr xtntcm omni judicio dcstitutos, partim illite— 
ratos, ct indoctos, qui idcirco in rc tanli momenti 
valdc dcficicbant. Pius vero rcspondit, se cooptatu— 
rum in cum ordincra viros vitx , et morum bone- 
slatc, doctrina, ac prudcntia commcndabilcs. Deindc 
concilium Tridcntinum assampta provincia reforma- 
tionis cardinalium dccrevit, ut quas dc cpiscoporum 
vita , xtatc, doctrina, moribus, cxterisque qualita— 
tibus statuta crant, ctiam ad cardinalcs, licet dia- 
conos , pertincrcnt. Quarc card. Palxolus ,ct Sixtus V 
in memorata conslitut aibrmarunt, cardinales ita 
virtutibus conspicuos cssc debere, ut eorum vila , et 
morcs cxteris cxcmplo sint. 

16. Profecto virtutum, quibus fulgere debent car- 
dinales, et de quibus idcirco in oorum causis beati- 
ficationis et canonizationis qusrendum est, pltira 
occurrunt excmpla. Agmen ducat ven. card. Baro— 
nius, qui ven. Juvcniati Ancins ipsum ad pauper— 
tatem nortanti rcspondit : quod paupertatcm suades, 

Srtime fads; sed scito, me esse pauperrimum. 
ieronymus Bamabeus testis oculatus in ejus vita 
narral, ipsum candcm, ac in congregatione Ora- 
torii, vitx rationcm tcnnissc, cibi, et somni parcis- 
simum : humilitatis, aliarumquc virtutum cultorem 
eximium, ncc a sacramcntis administrandis, neque 
a Dci verbo annuntiando abstinuisse. Ea foit ipsius 
xdium , ac suppcllectilis modcstia , snorumquc , 
maximedomesticorum cura, nt apud cundcm aucto- 
rcm Justus Calvinus, bcncficio annalium ab eo 
scriptorum, cx hxrctico catholicus domum illius 
appellarerit omnium virtutum, pietatisque sacra— 
rium. Tandem pccuniam justo firnorc accipcrc non 
duhitavit , ut sacram sui titttli xdom qux ruinam 
minabalur, roliccrot. Similia logunlur in vita vcn. 
cird. Bcllarmini a PP. Fuligatlo, ct Barloio scripta. 
Cnm qnibus concordant ea, qtix in processibns 
allata sunt, nccnon attostationcs rardinalium Sci— 
pionis Combollutii, Francisci Diolrichstain , Dcsi- 
dcrii Scaglia, Alcxandri Ursini. Consimilia quoquc 
dc vcn. card. Thomasio narrat Dominicus Berninus 
in cjus vita. 



Digitized by Google 



SYNOPSIS Ll 

17. 13. Lcgitur Deuler. 17 : Si iliflicilc, ct umbi- 
Qttum apud te judicium eue prospexeris.... veniens 
ad sacerdoles lcvitici generis, et ad judtccm, qui 
fuerit illo temport, quwres ab eis, qui indicabunt 
libijudicii verilatem. Hoc textu utilur Innocentius 
111 tn cap. Per vcncrabilctn, qui filii sint legitimi, 
ut cxplicel cardinaliuin ofliciuni , addcns hos cssc 
saccrdoccs lcvitici gcncris. Hot um proindo inunus 
praxipuum cst consilium pracslarc sutnmo Potilifici, 
ut oslcndunl card. Jacobalius, ct Condis. Villad. 
card. Palicotus lale pruhat , cardinalcs cssc consilia- 
rios natos sumnii Pontificis, adcoquc ctiam non re- 
quisitostcneri cx naluraoflicii, ubi rcs po*lulat, ci- 
dem consilia pra>bcrc. Coocordant constilut. 7G Sixli 
V aliaquc monumcnta antiqua, et rcccntiora. 

10. ctc. Haec rcspicinnt polissimum cardinales 
in Lrbe commorantcs, qui consistoriis , ct congrega- 
liutiibus inlcrstint, in quibus ncgolia ad Sedem Apos- 
tolicam dclata cxpcnduntur. Quapropter si dc beati- 
ticatione,autcanoniza!ioncaIicuju?.cxhiscardinalibus 
ajzerclur , inquircndum esset dc consilio summis 
lontifkibus prxslitu. Card. Papicnsis aflirmal, qua- 
lilates recli consultoris cssc vcram charitatcm , U- 
bcram mentem , et linguam , ac sinccrain simplici- 
tatcm. Et in boc munerc cxcelluissc ait card. 
Bcssarioncm. Sc vcro cxcusat , quod ahquando vc- 
oationi indulgerct , eam damnans in cpiscopo , ct 
admiltcns in cardinali, causa poLissimum valetudi- 
nis. Sed cum Bcssarioncm laudet, quod a venatioiic 
abstincns publicis ncgotiis vacarct, cjus dicta cxtendi 
nequeunt ad cardinalcs, dc quorum virtutibus agc- 
rctur quoad bcalifccationem , ct canonizationem. 
Lcgi potcst Tbomassinus. Cxtcrum card. Palaeotus 
quosdam laudat cardinales, qui in consulcndo li— 
bertate in Dominousi fuerant, quiquc subindc ad 
pontiGcatum cvecli sunt. Alia exempla legi possunt 
apud Hieronymum Plalum, et ita se gessi*sc S. Pius 
\ cum cardinalis cssct dicitur in relat. causx ejus- 
dem , idemque de cardiualibus Baronio, ct Bcllar- 
mino rcferunt Fuligattus, Bartolus, ct Barnaba-us. 
Addit sfepc laudalus card. Palsotus, religioiiem, ac 
debitum Papac obsequium non laidi a cardinali , qui 
propositis ab eo rebus consulcndo dissenliat ; quod 
etiam docuil Plalus ciL dummodu disscnsus bumili- 
tatem, ac solidam ralionem rcdoleat, non temerila- 
tcm , ncc supcrbiam, nequc imperitiam, ut innuunt 
Manfredus, ct Condissalvus. Doctriua vcro indiget 
cardinalis, non modo cum a summo Potiliiice disscn- 
tit, scd quoties suam profcrt scntentiam , vcluti mo- 
net Sixtus V in const. sajpe cit. Addendn cst gravitas, 
modestia, ct bumilitas, praccipuc si coram Pontiflco 
cardinalis loquatur, ideraquc, ut rcctc consulat, 
juxta card. Palaeotum debct essc ornalus perilia , 
bencvolcntia, ct loqucndi libcrlatc, scd ubi Pontifcx 
decretum prolulcrit , ncccssaria cst subjcclio. Exem- 
pla suppcdital Platus, el in bis cxcelluissc ven. card. 
Bcllarrainum rcfcrunt saepc cit. auctores vitac cjus— 
dem. An autcm vcn. Franciscus card. Ximenes ex— 
ccsscrit, qui, tcslc < iomcsio, ait, summum Pontificcm, 



ftl TERTII. 1C9 

si opus fuerif, interdum perterrefaeiatdum esso, ut 
ipse nitpcr fecernt, viderint, qui super ejus virtu- 
tibus scntcntinm stint Inturi. 

22. Sixtits V in allegata const. ait, cardinalcs in 
provinciis £ttbernandis, et in rebus gravioribus ad 
rcgcs, ct imprratores!ej:ationibuss;p|>e |it>rftingi.Qua 
intcgrilalc hoc munus in Dania obi verit Martinus car- 
dinalis sub Eugenio III teslatur S. Bcrnardus (lib. 
k dc consid. cap. 5, col. kkl , vol. 1 oper.). (Juara 
pic, et sancte idipsum pra*stitcrit B. NicolauS Al- 
bcrgnlus, pariter cardinalis, testis est Jacobus Zeims 
episcopus Feltrcnsis. Platus contendit hos Icgatos 
speciali pietate, et lenilate preditos csse debere, ila 
tamcn ut juslitiam non negligant. Omnia htec in h> 
gntioneBononiensi optimeconjunxit card. Bcssarioii, 
toste card. Papiensi. 

Omnium cardinatium tam in Urbe, quam 
c\trn dogentinm est eligcrc summum Pontilicem, si 
latncn ad conclavc acccdant, prout accederc debent, 
nisi lcgitimc impediantur. S. Antoninus aflirmat (iii 
3 pnrt. summ. thcalog. tit. 21 , c . 2, % 87 ) ci» 
peccare, qui optimum non eligunt, qnod coniirmant 
.Manfredus, ct Albanus, scd Platns notat , id essc 
intclligcndnm, si optiraus ad pontihcatum pcrvcoirc 
possit , addit, eom esse oplimum, qui Ecelcsia: gu- 
bernatuiae mngis idcneus cst. Omnia harc constaut 
cx formula juramcnti, quod emittit unusquisquc 
cardinalis , dum sulTragium suum prcestat, juxta 
constit. Crcgorii XV et gravissime inculcat Cle- 
mons XU in constit. pro bono conclavis rcgiminc 
cdita. Qnarc card. Baronius, uti ad rcgem Gallias 
scripsit alius card. de Joyeusc , cardinales omncs ab 
indigno cligendo mvicta libertate quondam abstcr- 
ruit. 

2'*. Juxta superius dicta cardinales summura 
Pontificalum sinc peccato appctcre nequeunt. Quam 
scdulo tandem dignitatem subterfugcre studucrit 
card. Bamnitis deprehenditur ex ejus epistolis ad 
Anlonium Talpnm, ex ejus vita, ct ex his, quee scri- 
psil in (inc tomi XII snorum annalium. ldcm dc ven. 
Gregorio cartl. Barbadico teslatus cst card. de Poli- 
gnach in congregationc ordinaria riluum, cum dc si- 
gnanda enmmissionc pro illius catisa bealificationis , 
canonizationis , ac dc ejus virtnlibus agerclur. 

25. ln his omnibus. in laborihus pro Ecclesia, 
et Scde Apostnlica cxantlalis, et in similibus con— 
stitui poterit motnentum in causis servorum Dci, 
qui,dum vivcrent, cnrdinalitia dignitate potiti fue- 
runt : ut , si in his servus Dei heToicc se gesserit, et 
alia requisita non deliciant, totum dc hcroicitale 
virttttum fcrri possit judicium. 

CAPDT XXXIV. 

Dc his, qua in causis servorum Dei, qni episeopi 
fuerunt, advcrtenda suntpost adeptam episcopa- 
tus tlignitatcm. 

1. ctc. Post rcscrvalas Scdi Apostolicas causa* 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIONE ET CANOMZATIONE. 



canonizationis relati fueraot solemniter in album 
sanctorum Cdalricus Augustanus, Carolus Mcdiola- 
nensis, cliiquc plures ornatissimi cpiscopi. Nec dc- 
sunt cxcmpla virtutum antiquiorum cpiscoporum, 
qui vcl juxta antiquum Ecdcsia morcm sanclis ad- 

1. umerali sunt, vel a summis Pontificibus canoniza- 
tionis honorem oblinuerunl. S. Maximus (tom. 4, 
sermon. 6, pag. 78) ioquens dc vita exemplari S. Eu- 
scbii Vcrcellensis episcopi : Erat, inquit , vita illi 
Christus, qui per spiritualium virtutum tramitem 
gradens absque Chritto vivere nesciebat, etc. Et 
sanctus Bernardus in vita S. Malachitc cpiscopi Hi- 
bernensis aflirmat (e. 19, eol. 682 , op. vol. 1 ), quod 
ita se gesscrit, ur nil prorsus appareret in eo, quod 
posset offendere mtuentes. Egrcgias virtutes Mclctii 
episcopi Antiochi* fuse commemorat S. Grcgorius 
Nysscuus (p. 1023, to. 2 oper.). Et quanquam bic 
de confcssoribns duntaxat sermo sit, nccsit locus cx- 
ponendi invictum robur, quo nonnulli sancti epi- 
scopi pru fidci catbolicx dcfensionc, et propagatione 
mortem libenlissimc oppeticrunt : non cst lamcn omil- 
tendum insigne cxcmplum contentionu S. Basilii 
M. in asscrcndaadversushclcrodoxus fide catholica: 
cnm enim de hac decerlaret cum Modeslo Praefccto 
Valcntis imperatoris Ariani,isque proscriptioncm , 
exiliom, cruciatus, ct mortem minitarctur, nisi ad 
partes Arianorom transiret; tanta ci constantia rc— 
stitit Basilius, ut testcS. Grcgorio Nazianzeno (tn 
erat. 20, p. 349, n. 74, oper. tom. 1), obstupcfactus 
pnefcetus exclamarcrit ; Nemo me ad hune usque 
diem ita est alloeutus nec pari verborum libertate. 

4. 5. Quod speelat ad sollicitudinem pastoralcm 
erga proprias oves, S. Gregorius narrat (Dialog. lib. 
3, e. 1), S. Paulinum episcopura, ut vidtiac filium a 
Vandalorum caplivilale rcdimeret, in Africom tra- 
jcrisse, scque pro iUo in servitulcm tradidisse, sed 
cognitaex divina revclalione illius virlute, dimissum 
fuisse una cum caHeris caplivis suae civilatis, ul ipsc 
petierat, quanquam de bujus historia: veritatc non- 
nulli dubitant. Alia de sollicilndine pastorali S. Ma- 
lachiB. el Cypriani praedicantS. Bcrnardus (serm. 

2, loe. eit.), et Auguslinus (serm. 309, al. 12, n. 4, 
to. 5 oper. col. 1248). Plura cxhibent bulkc cano- 
niz. SS. Richardi Cistercieosis in Anglia cpiscopi , 
et Francisci Salesii. Si quis adhuc plura vclit elogia 
virtulum, quibus episcopi intcr sanctos rclati fulsc— 
runt , adeat eodicem canonisationis editum studio, 
et opera archiepiscopi Ancyrani. 

6. 7. Sed ut actus particulares reccnseamus, de 
quibus sedulo inquircndum cst in causis scrvorum 
Dci, qui fuerunt cpiscopi in solemni examine, quod 
consecrationi cpiscopali praemittitur. Consccrandus 
interrogatur, ao velitpfeoem, eui ordinandus est, et 
verbis docere, et exemplisf Item , an veHt semper 
tsse in negotiis dtvinis mancipatus, et a terrenis n«« 
gotiis, vel lucris turpibus aiienus? "Ei ipsc his, et 
similibus rcspondct : Volo. Primum adamussum in- 
culcat Ludovicus Abclly episcopus Ruthenensis; ct 
antea monuerat S. Ilicronjmus (in ejtist. ad Nepo- 



tian. n. 7, col. 260, lo. 1 oper.) : ne confundunt 
opera sermonem. Quod vero ad praedicationem at- 
tinct, concilium Tridentinum (c. 5, sess. 2, et sess. 
24, c. 4) ait, hanc essc praccipuum episcoporum 
munus, omnino exercendum, nisi legitime impe— 
diantur. Concordat concilinm Lateranensc (tn cap. 
inter catera de ofjic. judicis ordinarii). Dei scrvus 
Alovsius de Granata acriter episcopos rcdarguit, qui 
ncglecta vcrbi Dei pracdicalione, sc tolos convertunt 
adjudicia Forcnsia. Simitc quid episcopis exprobat 
ven. Bartholomaeus de martyribtis, addens cxempla 
SS. Gregorii, Ambrosii, et Augiistini, qui et cccle- 
sias suas regebant , cl simul prsdicabant. Quae qui— 
dem exempla in sc ipsis praeter alios expresscrunt 
S. Carolus Borrorn.vtis. et ven. Dei servus cardinal. 
Bollarminus, cum arrhirpiscnpntnm Capuanum rc- 
gcret. Episcoporutti qtioque est pticros et rudes ca— 
tcchizare, ut fusc prubat Hosignolius, idque egregie 
praestilisse dicuntur SS. Carulus Borromaeus, et 
Franciscus Salesius ; praetcrea vigilare , nc ullusfidei 
calbolicac advcrsus crror in animas sibi creditas ir- 
repat. 

8. Idera S. Carotus, ut divinis negotiis, ac potis— 
simura gregis sibi commissi curtc semper esset in— 
tenlus, archipresbyteratum S. Marie Majoris in 
Urbe , alinque officia dimisil, ut Iegitur in act. ca-> 
oonizat.' Petrus Blescnsiscpiscopum monet, ut relictis 
saccularibus, vacct divinis. Et Synesius episcopus 
Ptolomaidcs innuit (in epist. 57 , advers. Andronic. 
pag. 199), cpiscopos muncribus saecularibus impli- 
catos gravibns qitoqnc periculis cxpositos esse. An 
autcm vcn. card. Ximcnius archiep. Toletan. pne- 
dicta omnia optime pr.rstitcrit, judicium siteonim , 
qui de ejus virtntibus sentcntiam hituri sunt Go- 
mcsius in ejus vita affirmat, eum non defecisse. Pne- 
dicta tamcn non habcnt locum , quoad eas cnras 
sa-cularcs.quasejiivrr^piijbtcmporalcdominium^quod 
fortc cpiscopatui anncxum stt , assomere tencntur : 
qua: quidcm sanctitatem non infkiunt, si omnia rite 
componanlur, uti Gofridum Catalaunen. episcopurn 
monuit Petrus vencrabilis Cluniacensis abbas. 

9. Administratiojustitise, defcnsio jorium Eccle- 
sitc, robur in plcctendis criminibos, prudentia in 
componendis dissidits partcs sunt muneris episcopa- 
lis. Omnia hcc cumulate praestitit, et heroice S. An- 
toninus, utcolligitur ex bulla canoniz. ejusdem. Suf- 
fraganlur cxempla SS. Carolt Botromaei , Thomai 
Horfordiensis, Thomas dc Villanova , Laoreotii Jo- 
stiniani, et Andrea? Corsini,legcnda in bull. canonis. 
corumdcm. Concilium Laterancn. III edixit (e. Ir- 
refragabili de offic. judic. ordinar.), ut ecclesiarum 
pralatiadcorrigendos subditorum excessus, majrime 
elericorum , et reformandos mores prudenter, ae 
diligenter intendant, ne sanguis eorum de suis ma- 
nibus exquiratur. Id caritate, et lenitate , modera- 
minc, et compassionc adimplendum csse monent 
S. Laarcntius Justinianus , et Thomas Aquinas ( in 
quast. disp. q. unic. de eorrectione fratema art. 1). 

1 0. etc. Hts, quae modo dicta sunt. cohaeret electio 



Digitized by Google 



SfNOPSlS MRRI TERTII. 



1:1 



ministroram, consiliariorotn, et fatniliariura. Intcr 
prxcipuos pastoraiis soRicitudinis administros primus 
est vicarius gcneralis. Quarc sanctus Carolus Horro- 
msus, ut optimumnancisceretur,omncs pcnc Itnlire 
provincias pcr se, vel pcr alios lustravit, teste cpi- 
scopo Novarien. in ejns vita, nec minorcuraejns fuit 
in eligendis consiliariis. Similia de S. Hngone Li— 
coniensi. episcopo, leguntur apud Sorium (die 17 
Novembrit) , et de Hcnrico Senonensi arcbiepiscopo 
refert sanctus Bernardus (epiit. 42, e. 1 , col. 468, 
op. vol. i \ Domesticosvero, et abomnisturpitudinis 
suspicione immuncs cpiscopus adsciscat , ut tit sum 
dnmui bene prceporitus. In id omni cura incubuit 
B. Nicolaus Albergalus Bononicnsis episcopus apud 
Sigonium, et sanctus Pius V apud auditores rotae in 
rclal. cans. Ad ministros, non ad familiares, aut 
consanguincospertinctregereecclcsiam, et diceccsim. 
S. Ambrosius satyro fratri, quod spcctalissima? essct 
virtutis, res domesticascommisit,nibilominustulum, 
et forte necessarium cst , ut alii cpiscopi propinquos 
a rcdituum administratione , et ecclcsia* gubernio 
arccnt. Ven. card. Ximenius ad archiepiscopatutn 
Tolcntanum evectus fratressecum habitarc permisit, 
quorum unus supcr totam familiam constitutns eo 
temeritatis devenit,ut archicpiscopo fratri sgrotanti 
mortem etiam intentarit : quarc archiepiscopus ipum 
compedibus victum, ct alio mandatnm nnnquam am- 
plius videre voluit, teste Gomcsio. Neque vero epi- 
scopns ministrorum ope fretus se admissionibus , et 
negotiorum administratione Hberum cxistimet,nam 
S. Gregorius qucndam ah episcopatu rejccit, qnod 
postalationcs audire , et ncgotiis providerc nesciret. 
Et card. Baronius de S. Ambrosio refert, qnod re— 
quirentibus omnibtttin omnibusseparatumexhibuit, 
ut etiam antea testatus erat S. Angustinus (lih. 6 
Confesrionum e. 3, to. 1 oper. eol. 121).Idemdc 
S. Pio V legitur in compcndio cjns virtutum, ctmi- 
raculorum. 

13. etc. Tcncturepiscopnssuamdio?cesimvisitare, 
cujus visitalionisscopuf cst sanam doctrinam, bonos- 
que morcs tucri, ac populum ad religioncm, pacem, 
et similia recle componere: ut colligitur ex sacria 
canonibus, ct concilio Tridentino (tett. 24, e. 3, 
deref.). Profecto hoc munusingenti labore et fntctu 
obiissc SS. Carolura Borromanim, et Turribium 
testantor Paulus V ct Benedictus XIII in bullis ca- 
noniz. eorundem. Alia exempla legi possunt apud 
laudatum Ludovicum Abelly. Olim ecclesia! suo 
viduatae pastore episcopus visitator dari consncvit , 
scd hic mos ab aula reccssit. Statuunt qnoque sacri 
canones, et concil. Tridontinum (m«.24, c. 2, de 
ref.) , ut episcopi synodum cngant, cx cujus sane 
convocatione maxiraa bona derivantur, qua? enume- 
rat concilium provinciale Colonicnse an. 15i9. Et 
in boc pariter muncrc laudantur SS. Carolus, ct 
Turribius. necnon Thomas dc Villanova in bullis 
canoniz. Episcopis prjpterea pracipit Tridcnlinum 
concilium (tett. C, c. i,de ref. et tett. 23, e. 1) ut 
in sua diuxcsi rcsidcan» ; nam juxta Cajetanum pas- 



tor nec nomen pattorit meretur, ri non pertonaliter 
attendat gregi tuo. Attamen ne quit funetum se 
munere tuo nutet, ti otioiut m eccleria retideat, 
inquit concilium provinciale Rbemcnse an. 1564 
(eap. 1) ideoqueS. Carolus Borromajus partet tuat 
tn dietmagit implcndo... nunquam a reridentia dii- 
ceirit niri eoaetut, ut dicitur in cit. bul. canoniz. 

16. Episcopus est ordinarius sacramenti Confir- 
mationis minister : quod licet non sit ad salutem 
sicuti gravissimum damnum sibi inferunt, qui illud 
parvi faciunt , vcl negligunt , et sacrilcgii rcalum 
incumint, qui indigne suscipiunt,juxtaS. Thomam, 
et alios; ita peccant graviter episcopi, dcbitam illius 
administrationem omittcntes. Enim vero Apostoli 
audita Samaris conversionc, statim miserunt illuc 
viros, qui Confirmalionem conferrcnt, et S. Hicro- 
nymus refert (tn dialog. adveri.Luciferian.) anti- 
quos cpiscopos ronsucvisse accurrere, quoopuserat 
ad hoc sacramentum ministrandum, quod ctiam 
S. Turribius sedulo pncstitit, ut dicitur in ejus vita, 
et bull. canoniz. 

17. Ul aliqua dicantnr de ordinum collationc, 
Manut, inquit Apostolus (in ep. 1 ad Titnoth. cap. 
5), eito nemini rmposueris, et Joann os Moscus refert, 
S. Petrnm apparutsse S. Leoni M. ac dixisse , con- 
donata ei esse peccata, scd reddendam essc rationcm 
temerarit* manuum imporirionit. Quare S. Grcgo- 
ritts inculcat (epist. 49, lib. 3, indiet. 11, col. 660, 
op, tom. 12), ut cpiscopi in hoc caute se gerant. 
Ven. vero card. Bellarminus innuit,parcissimos essc 
dcbcre episeopns in conferendis ordinibus; ex faci- 
litate aulem imponendi manus turbam clericorum 
adeo cxcrcvisse, ut eordida incommoda inde prove- 
nerint. Sane quod scriptis docuit, opere implevit in 
arebiepiscopatus Capuani regimine. Huc spectat 
illud concilii Lateranen. sub Innoceniio III :Paucos 
idoneos et probatos habere satius est quam multot 
inutiles. In hac rc observanda essent exactissime de- 
creta concilii Tridentini, qua? laudavit concitinm 
Mcdiolanensc I. Alia prtetcrca episcopi pcragcre 
debent, nec sine culpa omiltcrepoasunt, ut ecclcsias 
consecrarc, ctsimiiia, quas adamnssum executus cst 
S. Carolus Borromaeus, testc Giussano. 

18. Monet Innoccntitis III (eap. 1), bcneficia 
confercnda csse magis idoncis : concilium vero Tri- 
dentinura ait (teit. 24, c. 1 de ref.), eot.... mortali- 
ter peecare , niti digniorei, et Eecleriai magis uti- 
les....pratficicuratjerint. Et InnocentiosXI damnavit 
propositionem, quaj id in scnsum alicnum detorque- 
bat. Porro advertit card. dc Lugo,Tridentinum non, 
imposnisse novam obligationem, sed antiquam cx 
Icgc naturali provcnientcm explicassc. ldem conci- 
littm novam mcthodum induxit pro ccclcsiis paro- 
chialibus , ut scilicet per concursum conferantur. 
Omnia hflpc exactc observamnt S. Carolus,et card. 
Fcdcricus Borromaeus tcstc Ciacconio. 

19. 20. Nonnulla de confessariorum clcctionc, 
ct monialium rcgiminc dicenda sunt. Cautum est in 
concillo Tridcntino(*e«.23,c. 15,»/« ref.), ncullua 



Digitized by Google 



172 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



regularis confessiones sxcnlarium, ctiamsacerdolitm 
audiat, nisi parochialc bcncGcium oblineat, aut ab 
cpiscopo pcr examcn aut alias idoneus rcpuletur. 
(Juid vero in cxaminc attcndcndum sit, insinuat Con- 
ciliumMcdiolancnsel. Vcn. card. Bcllarminus cnu— 
mcrat mala, qiia? ab incplisconfcssariis proveniunt. 
Et card. dc Lauraca addit, pcccarc gravissimc pra>- 
latos, qui tales sacerdotes suis ovibus praficiunt. Ut 
igitur ad ordincs, benclicia, ct ollkia digni assuman- 
lur, prosunt ca, qua: de seminai-iis erigcndis statuit 
conc. Tridenlinum(*e«.23.c. I8).Idcircolaudantur 
SS. Carolus Borrom. , ct Thomns dc Yillanova in 
bull. canoniz. quod excolcndis ceclesiaj ministris 
scminaria , ct collcgia ercxcrint. Et cx proccssibus 
cau>.T vcn. card. Ximenii compcrtum cst, ipsum 
Compluntcsi acadcmias erigenda;, ct augendae sura- 
mopere sluduissc. Qnoad rcgimen monialium, idem 
Tridcntinum (scss.^Ea de monial. ctregul. c. 10) 
jubct cpiscopos diligentcr allcndcre, ut ipsx saltcm 
scmel singulis mcnsibus sacramcnta pcrcipiant, ct 
clausuram custodiant : non sil tamcn cum iis fre- 
qucns, et solilaria convcrsalio , qucmadraodum ab 
bac abhorruit sempcr S. Augustinus, testc Possidio 
(m ejus vita c. 26). Dc boc rcgimine sapicntissima 
monita dcdit ven. Juvcnalis Ancina Saluliarum 
cpiscopus. 

21. In causis servorum Dci , qui dum viverent, 
cpiscopali dignitatc fulscrunl , atlendenda cst vcne— 
ratio erga summum Ponlincem , ct Sedcm Aposto— 
licam. In sokrmni examinc, quod consecrationi 
cpiscopali prscmitlilur , consecrandus interrogalur , 
an vclit traditiones patrum , et constitulioncs Sedis 
Apostolicac suscipere, doccrc, ac scrvare; ilcm an 
veJit Romanis Puntiflcibus Gdem , subjcclionem , ct 
obedicntiam cxhibcre. El ipse quidcm affirniat. 
Porro ha-c subjectio, et obedientia, inquit cpiscopus 
lUiutencnsis supra laudalus, libero, religioso,acpio 
affectu.... Jiomano Pontifici deferlur*. ut ecclesia- 
stica hierarchias ordo servetur. Joanncs vcro XXII, 
ait, defectum bujus vcneralionis virtuti rciigionis 
opponi. Laudantur in hoc S. Carolus Borromams 
apud Guissanum , ct S. Benno cpiscopus Misncnsis 
in bull. canoniz. cjusdcm. 

22. Expcndendum est etiam , quomodo sc gessc— 
rint crga saxuli principcs, quibuscum sacpc quastio- 
nes contingunt. Card. Bellarminus raouct cpiscopos, 
ul nihil temcre agant, eamque ducant vilatn, ut 
intelliganl principcs, solo Dci timorc, ct amore 
ccclcsiaslicam libcrlatcm dcfcndi. Ita planc sc gcssit 
S. Ambri»itis cum impcraloribus Thcodosio ct Va- 
lentiniano apud Theodorclum : ct S. Hugo episco- 
ptts Lincolnicnsis cum Ricliardo rcgc npud Suriura 
( ad diem 17 i\ov. ) , idcirco qus volcbant , assccuti 
sunt. 

23. ctc. Tandcm inquircndum est dc rcdituum , 
ndcoquc clcemosj narura erogatiouc. Rcdilus sunt 
duplicis gcncris : alii cx bonis patrimonialibus, vcl 
quasi patrimiwialibus proveniunt : alii ex bonis cc- 
«Ijjiaslicb. Palriiaotiialium , c! quasi patrimonia- 



lium dominium babeut ccdcsiastici, adcoquc possunt 
cos sibi rclincrc, vel aliis pro libilo clargiri, possunt 
tamen, ait S. Thomas (2, 2 H q. 185, art. 7), in 
corum dispensatione peccare propter inordinationem 
affcctus , quod cruitur cliam cx sacris canouibus. 
Non dcfucrunt quidem cpiscopi, qui bona cliam 
patriraonialia in pios usus crogavcrint, iiquc fucrunt 
SS. Osmundus episcopus Sarisbcricnsis, cl Carolus 
Borromxus juxta bull. canoniz. eorum ; ct hacc sanc 
commcndabilia sunt : lamcn cpiscopus consanguineos 
rcrum suarum patriinonialium h.credes tcstamcnto 
conslituat, id cjus virtutes iu ncgotio bcatilicalionis, 
ct canunizationis miniinc inflciel. Immo si bona dc- 
bcnlur familix cx majurum tcslamcnto , absomim 
cssct cadcm a Dci scrvo distrabi, quemadmodum 
non distraxcrunl SS. Carolus IWiomanis apud Su- 
rium (ad diem k Nov.) , ncc S. Fi anciscus Salesius. 

2G. clc. Quod vcro spcctat ad bona ecclciiastica , 
sivc rcdilus cx iis perccptos , cpiscopi juxta sacros 
canoncs tcnenlur procul dubio congruae corurn 
sustcntatioui superfluos in paupcrcs, ct pios usus 
crogarc. Sod adbuc indccisum cst , num id facere 
tcncanlur ex caritate, ut sentit Fagnanus, an cx 
justilia, ut cxistiraat card. Capisuccbius , ct antca 
scnsissc vidctur S. Thomas ( loc. cit.). Vcruntamcn 
undccunque oriatur cjusmodi obligalio, indubilatum 
cst , cum , qui in hac re modum exccsseril , dici nuu 
poisc virlutibus cxcelluissc, immo aliarum virlutum 
bcroicitalem cx tali abusu dctrimentum pali insupe- 
rabilc : de quo sanc abusu S. Bcrnardus(«/>. 2, ».11, 
col. 12, vol. 1 oper. et serm. 23 tn Cantka, col. 
13't8, u. 12) ccdcsiasticos reprehendil. Exempla 
tcmperautia? sancti Arabrosii, Augustini, aliorumque 
in incnsa, etsimilibus legi possunt apud Thomasi— 
otim. ldem diccitdum dc cpiscopo, qui supcrfluos 
redilus cpiscopales in nepotibus, ct consanguincis 
dilaudis insumercl. Id cnim interdixit conriltum 
Tridentinum ( sess. 25 de ref. c. 1 ) omnibus bcne- 
ficia tam sscularia, quam rcgularia possidcnlibus , 
cliam cardinalibus, ct quoad bos idipsum slatucrat 
Lcu X. Innoccntitis vcro XII constituit, ut consan- 
guiuei , vcl aflines Homani Pontificis, vcl alii corum 
loco adlecti , si inopia laborarcnt sublcvcnlur instar 
aliorum pau|>crum, cbque provenlus ecclesiastici 
distribuantur juxta merita, nec ultra congruum pro 
dignitate, vel gradu, quem in Ecclcsia obtinuerint... 
substentationem. Quod si contingat, aliqucm ex iis, 
ad cardinalitiam dignilalcra cxtolli, summa illi assi- 
gnclur non cxccdcns annuum valorcm duodccitn 
millium sculorum monetac Homana\ Ncquc cnim 
fas cral propinquos Romani Pontilicis a cardinalalu 
arccrc, cum mtilli cx his moribus, ct doctrina florue- 
rint, ut sanctus Carolus Borroma>us, ab avunculo 
Pio IV cardinalium collcgio ad>criplus, ct alii. 

29. 30. Hrn, qua: in concilio Tridcntino, ac me— 
moratis conslitulionibus slatutaj sunl modcrationes 
crga pmpinquos, ct affincs, in recla, antiqua, ct 
conslanli Ecdesiae disciplina fundantur : quare eo— 
rundcm insignia rcliqucrunt cxeir •»!» *\ Lwrent»itji 



Digitized by Googl 



STNOPSIS J.IBIU TEtlTH. 



IT3 



Jnstinianus apud Bernardnm Jtulinianum : Clo— 
menn IV aliique Pontifices apud Thomnssim., et 
Theophilura Raynaud. et S. Pius V npud anditores 
rotae in relat. causae cjusdcm : quin etiam refcrt 
P. Bnrtolus,card. Bellarminum.eas vovisse. Cumquc 
eodcm moderationes sint antiqui juris cxpticatiorics, 
dc iis quan-cndum crit tam in catisU servorum Dci , 
qui post illas vixcrunt, qitam eortim, qtii antca 
tnortui mml. In causa veu. Lrancisci card. Ximcnii 
pmmotores fidei opposuerunt, eum cnrassc, ut pro- 
pinqni illustres nnptias contraherent, quin ctiam 
ampJas dotcs ad id subministrassc. Postulatorcs vero 
conati sunt obtcndcrc, cum dictas nuptias non qiiae- 
sivisse, sed oblatas excepisse, ut contractU iliustribus 
aflinitalibus academiam Complutensem,ct pia opcra, 
qua? fundavcrat , juvaret : dotes vero uon ex cccle— 
siasticis, scdex aliis bi>nis conslituissc. In causa vcn. 
Roberli card. Bcllarmini opposucrunt, ipsura pcn- 
siones ecclcsiasticas in consan^uineus IranslulUsc, 
quos tamcn inopia Iaborasse, adcuque sinc sanctitntis 
hxsione moderate juxta doctrinam D. Thcmaj (2, 2, 
q. 31, art. 3 ad 1, et q. 185, art. 7 ad 2) subievari 
potuUsc , postulatores demonstrarunt Has causas 
adhuc in congrcgatione rituum pcndcnt. ln causa 
vcro vcn. Innocentii XI ostcnsum fuit , ipsum nc 
emolamcnta quidem nepotibus Romanorum Ponti- 
ficum dari solila , unico nepoti suo permisissc. 

31. Si haec, qtue de ecclesiasticorum rcdituum 
crogaiionc dicla sunt, servus Dei, de cujus bcatifi— 
calione agcretur, adamussJci observaverit, nil crit, 
quod in ejuscausa, quanlum ad defectum, in hac 
rcopponi possiL At, si hcroicitas spectctur, opus 
csse videtur, ut aliquid arduum, nec ntiU probis 
eptscopis, bcne utcntibus rcditibus ccclesiasticis cont- 
munc cxhibuerit. De S. Exuperio Tolosa: cpiscopo 
scribit S. Hicronrmus ( ad Rusticum ) : Esuriens 
pascit alios, et ore pallentes jejuniis fame torquetur 
aliena. Similia de BB. Elphego archiepiscopo Can- 
tuaricn., Pctro Damian. Gcrmano Parisicnsi epi- 
scopo, aliisque leguntur apud Bolland. (die 23 Febr. 
pag. 424, c.7,n. 38, to.3),Suriura (addiemWMaji 
pag. H20, n. 75, tom. 3), et in aliis monumentis. 

32. Narrat B. Pelrus Damiani ( pag. 640, e. 7, 
opusr. 33, opf.r. omn. ) abbates, juxta regularem 
constitttlioncm , consuevisse tres paupcrcs scmper 
haberc commensales. Pctrus vero Blcsensis in qua- 
dam epistola ad Hugonem abbatem Hadigcnsem 
rcdarguit nimis splcndidam quorundara abbalum 
hospilalitatcm; scd Chrutianus Lupus stibjicit, banc 
opistolam legcndam csso ab cpiscopis, caMerisque 



CAPUT XXXV. 

De nonnullis advcrlendis tn causis servorum Det 
ccclcsiasticorum in gradu inferiori constitutorum, 
et signanter regularium , dum de eorum beatifir- 
catione, et canonizatione tractetur. 

1. Juxln teconliorem Flcclosias dUciplinam relali 



sunt in album sanctorum , quo prcsbyteri «milaros, 
Ivo scilicet Trccorensis, cl Joaunos Ncpomuccnus, 
scd bic, utpolc martyr, htic non spoctat : plurcs 
quoque rcgularitim fnmiliarum institutorcs, ct propa- 
gatorcs : nonnulli abbatcs : multi ex iisdem familiis, 
pleraequc sanctimonialcs; ct quidam crcmila?. 

2. 3. In causis clericorum , ct presbytcrorum se- 
cnlarium nulli religiosa> congregationi addictorum 
indagandum prajcipuc videtur, qnomodo ad cleri- 
catum vocati sint, an scilicct per ostium intraverint. 
Illi autem ostio in Ecelesiam introire dicuntur, qui a 
Deo legitime vocati, ecclesiastica munera ejus unius 
rei causa suscipiunt, ut Dei honori inserviant, etc. 
ot explicat CntccbUmus Ilomanus (tit. de sacram. 
ordin. pag. 197); cui consonant concilium Colo- 
niense I (par. 1, c. 91 ), S. Hicronymus (ad iVe- 
potian. de vita ctericor.), aliiquc apud Pougct. In- 
quircndum pneterca, quomodo in clericatu vixcrint, 
ct muneribus, quae fortc assurapscrinl, puta cano- 
nicalui , parochiae , el similibus probc satisfecerint : 
et parocbis qtiidem quadamtenus applicari possunt, 
quac supcrius dcepiscopis dicta sunt. Profcclo S. Ivo 
in act. apud Bollandian. (addiem 19 Maji), nedum 
in confessionibuscxcipicndis, missiscclcbrandU,etc. 
assiiiuus fuisse dicilur, sed munus quoque vicarii 
gencralis sancte, etjuste obivUse. 

4. In causis fuudatorum, atque reformatorum 
ordinum regularium quaercudum esse videtur, qua 
auctoritate, quo spiritu, prudentia, ct tine bujus- 
modi provinciam aggressi sint : an regimen concu- 
piverint, quomodo sine ambitiooe obtcntum admi- 
nUtraverint, et an aliquid humam-r. glorias irrepserit. 
Item, an rcligio ab eU insUtuta, vel reformata, 
utilis sit, et ad gloriam Dei conducens; an regulas, 
quas statucrunt, ipsi observaverint. Laudantur in 
ms SS. Benedictus apud S. Gregorium ( in ejus vita 
c. 36), Dominicus, FrancUcus dc Paula, et Igna- 
Uus in bull. canoniz. CaHerum de aucloritate funda- 
ttonis religionis, hujusque utilitale sublata vidctur 
omniscontrover»ia , cum sine Romani Ponlificis au- 
ctoritate novss religiones institui nequeant. Anto- 
nius, Basilius, Augustinus approbationcm suarum 
religionum a Pontiticc non quaesierunt, cum jus ec- 
clesiasticum id nondum praccipcrct. Cum autcm 
circa an. 1170 pauperes de Lugduno ordinem quen- 
dam inslituUsent superstiUonibus, ct hseresibus in- 
spersum, Alexander 111 illum reprobavit, idcirco 
SS. Dominicus, et FrancUcus ordinum suorum ap- 
probationem a summo Pontifice petiverunt , ct ob- 
tinucrunt. Post ha?c Innocenlius III in concilio ge- 
nerali Lalcranen. veluit, ne quis de caitero novam 
religionem inveniai. Et B. Grcgorius X in aliu con- 
cilio gencrali Lateran. ( relat. in cap. unic. de rcli- 
giosis domib. in 6) rcvocavit ordines posl illud 
conciUum invcnlos, qui nullam Sedis Apostoliem 
confirmationtm obtinuissenU rsccessaria igitur est 
hujusmodi approbatio. Canus docct (de loc. theolog. 
/.5, c 5), judicium summi Pontilicis in hoc falli 
posse; sed ba?c opinio communiter rejicilur. 



Digitized by Google 



174 



DE BEATTFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



5. €. In causis servorum Dei raonachorum , alio- 
rumque regularium haec specialitcr adnolanda vi- 
dentur : scilicet, an prscesserint indicia vocationis 
ad statum rcligiosum : ncquc enim hodie disciplina, 
juxta quam infantcs a parenlibus monastcrio oblali 
vitam monasticam nccessario amptecti debebant, 
nunc vero si oflerantur, cum decimum quintum 
annum attingunt, danda est optio manendi, vel 
cgrediendi, uti colligitur ex sacris canonibus. In- 
quirendum praUerea, quomodo regulas, et consti- 
tuliones rcligionis observaverint, an vero vixerint a 
mundo segregati : et, si forte ad ecdesiasticas digni- 
tates vocati fuerint, an bumilitatera, et vota reti- 
giosa cum statu assumpto compatibilia observave» 
rinL Indicia sanctse vocationis exponuntur in bullis 
canoou. S. Francisci dc Paula, Didaci, Rajmundi, 
Krancisci Xaverii, Paschalis Baylon, et Peregrini 
Latiosi, o quibus eadem hauriri possunt. S. Tbom. 
(2, 2, q. 189, arL 1) docet, ingressura in retigionem 
ad perfcctioncm assequendam expedire tam iis, qui 
inprseccptiscxercitati suot, quam aliis, qui non sunt 
exercitati. Et S. Bernardus (ep. lOi) nonnullus ad 
rcUgiosam vitam amplectendam hortatus csU 

7. ctc Quod spectat ad observantiam consUtu— 
tionum religionis , Scacchus , allatis amplissimis 
testimoniis desuraptis ex pranlictis bullis, affirmat, 
peculiarem sanclitatis notam in servo Dei regulari 
ex his capitibus desumendam esse , videlicet ex pro» 
gressu dc virtute in virtutem ratione slatus rcligiosi, 
ab cxacta observantia, et custodia votorum, et ex 
vi^ilantissima observantia omnium, qus; in regula, 
et constitutionibus sui ordinis contincntur, sive pra> 
cepta sint, sive non. Duplicem horura aflert raUo- 
nem ; primo, quod hi, qui canonizantur, proponun- 
tur, ut norma morum, adeoque si Pontifex aliquem 
sui instituti, vd in mmimis transgressorem canoni- 
larct, hujusmodi transgressiones saltem non repro— 
bare, nequc in canonixandts omnimodam requirere 
vidcrctur. Altera , quod actua virtutum illorum re- 
gularium, qui canonixandi sunt, dcbent attingere 
gradum heroicutn ; tales vere non cssent , nisi in iis 
resplenderct exacta regulaR, ct constitutionum obser- 
vantia. Addit, regularcm adeo caecum essc debere 
in obediendo, ut habita solum liciti, et honcsti ra- 
tione , nedum superiorum prcccptis, scd etiam con- 
siliis prompte obtemperet, quod fusedescribit vener. 
Alphonsus de Orosco. Custodiendam prajlcrea esse 
intcgcrrimnm castitatcm ionge a familiaritate qua- 
rumcumque raulierum, et servandara libentcr exa- 
ctiaimam paupertatem. Concludit, de his omnibus 
scvere inquirendum essc in causis beatificationis, et 
canonixationis servorum Dei rcgularium; subditque 
plurimum prodesse corundcm perfectioni, si intra 
septa monastcrii, immo cellac collecti studiis instiluti 
propriis vacent. Ha?c, qua? dc eastitale aflirraat 
Scacchus, confirmat auctoritate Gonxalez, Tbeo- 
phili Raynaudi, ct praecipueS. Hieron. (ep. 52, n. 5, 
eol. 257, to. 1 op.}. Idem Theophilus cruditc osten- 
dit, non decerc religiosos aularo frcqucnlarc; cl 



card. Pallavicinus Societatem Jcsu vindicat ab inten- 
tatis contra ipsam accusationibos de supposita noo- 
nuUorum e suis auta frequcntationc. S. Tbomas 
vcro docct (oputc. 10 contra impugnanles religio- 
nem c. 19), posse aliquando religiosos adire aulas 
propter caritatcm crgo proxiroum, hujusque utilita- 
tem. Con&onant, quaj dc S. Bcrnardo leguntur in - 
ejus vita. lisdcm Scacchi asscrtionibus Iuccm af- 
fundit D. Thomas (2, 2, 7. 187, art. 2) docens, 
religionem signilicare stalum perfectionis, religioso 
aulem curandum easc, ut cariUte perfecta praditus 
sit, adcoque omnia, quae regula statuit, quibusquc 
ad perfeclionem pervenilur, cxhibeat. Caritatis vero 
primum fundamcntum cssc paupertatem , et ad per- 
fectionem rebgioois rcquiri ulterius conUnentiam, et 
obedienUam, hasque, sicuU et paupertatem, voto 
Grmandas csse, cum ad hoc homo voluntatcm Deo 
oflccaL 

10. Vcra a sa?cuIo segrecatio ab obscrvanlia voti 
paupertatis, ct obcdicnUs oritur, ei voluntatem 
omnino aUenam a muneribus et dignitaiibus in reli- 
gioue, ct multo raagis cxtra asssntcndis importat 
Huc rcfcrri possunt, quae alibi dicta sunt , qunsdam 
scilicet sanctos rcgularcs ad cpiscopatum vocalos au- 
fugisse. S. Raymundus dc Pcnnafort, juxta bull. 
canoniz. insius, archiepiscopatum Tarraconcnscm a 
Gregorio IX sibi delalum recusavit, et munus con- 
fessarii ejusdem Pontificis, posnitentiarii, ac ma- 
gistri generalis sui ordinis sponte dimisit. Quam 
vcro fortitcr ven. Ccsar Baronius rcsUtorit, oe cardi- 
nalis crcaretnr, eruitnr cx pluribus ejusdem epistohs. 

11. etc. Synodus VUI cecumonica (can. 14), et 
concilium gcnerale Lateranense sub Innoccntio III, 
(con. 16) statuunt ut monacbi ad cpiscopatum pro- 
rooti babitum defcrrcnt rcgularem. £t S. Thom. 
(2, 2, q. 88, art. 11 ad k et q. 185, art. 8) docet re- 
ligiosos ad episcopatum assuraptos tcncri ad regu- 
lares observantias , qum ofliriura pontificale non 
impediunt, idque ad cardinales cxtenditur apud 
Dominicum de S. Thom. Dc qnorum omnium veri- 
tate omne dubiura sustulit Benedictus XIII in con- 
slitutione Cujtode». In constituUonibus Societatis 
Jcsu apud Vasq. et alios cautum cst , ut socius ad 
dignitatcs cxtra societatem assnraptus proraittat exc- 
cutionem consiliorum pr«epositi generalis, si mo- 
liora videantur. Hcgularcs quuque ad cpiscopatum 
assurapti condcre te«tamentum prohibentur, nisi 
Pontifex dispensct , ut docet S. Tho. (2, 2, qu. 185, 
ar. 8 ad 3). Et hac acccdente dispensatione testa— 
mentum condidisse B. Alexandrinum Saulium , 
oslenderunt postulatorcs in ejus causa contra promo- 
toris (idei oppositiones. InnoccntiusIII quendam ex. 
abbatc Cisterciensi cpiscopum Pennenscm acriter ob- 
jurgavit, quod in cpiscopatu Cislcrcicnses observan- 
lias non cusiudiret S. Caclcstinus V ad summum 
ponUficatum, humili ascllo insidcns Aquilam pcr- 
rexit , ut ponlificalia ornamcnta susciperct, quod ab 
co factum fuissc cxplicat Pctrus card. dc Assiaco in 
cjus vita, ne a monastica bumflitatc reccderct. Et 



Digitized by Googl 



SYNOPSIS LIBRI TERTII. 



175 



ClemcnsXI in bull. canoniz.S. Pii V: Nihil, ait, de 
pristina religiosa vita severitote remiserat. Similia 
lepunturde S. Fungcntio cpiscopo Ruspensi, et de 
Matthaeo, qui apud Pctrum vcnerabilcm Cluniacen. 
ahbatcm ex monacbo Cluniacensi factuscst cardina- 
lis episcopus Albanensis. Vcn. Franciscus Ximcncs 
archiprareul Tolctanus, et cardinalis jcjunia, el si- 
milia in ordinc Minorum, qucm professus fuerat, 
statuta custodire eonsuevit. Lco X per litleras apo- 
stolicas ci pracepit, ut ab iis abstinerct. Plura lcgi 
possunt apud Thomassinum. 

14. In bujusmodi servorum DeJ causis illud quo- 
qnc advertcndum cst : an dimisso episcopalu ad mo- 
nasterium rcdicrint : id cnim ostendet, eos non 
irrepsissc ad cpiscopatum, ut extra claustra vivc- 
rent. Profccto, dimissis dignitatibos , illud fecerunt 
SS. Cscleslinus V et Grcgorius Naxianz. ac B. Petrus 
Damiani. Ardicinus vcro junior a Purta episcopus 
Aleriensis, et cardinalis, relictis, annucnte Ponti- 
fice , dignitatibus , ad Camaldulensium eremum 
juxta velus propositum confugit. His , aliisque per— 
motus Benedictus XIII in cil. constit. hujusmodi re- 
ditum praccpit. Henricus de Joyosa ad defen-^ 
dcndam catholicam rcligionem, auctoritate summi 
Poniiiicis, a rcligione Capuccinorum ad ordinem 
Hicrosolymitanum translatus cst. Rebus compositis , 
sui cgrcssus causara ccssasse admonitns, illuc, unde 
discesscrat, rcversus cst, cujus facti scricm referunl 
Dominicus de Thou , Morer. ct alii. 

15. Quae de rcgnlaribus, quoad profectum de 
virtate in virtntcm, quoad observantiam consutu- 
tionum dicta sunt, locum habentin monialibus, ve- 
luti proscquitur Scacchus addita observantia Clau— 
sura, utpotc pracepta a Bonifacio VIU (tn eap. 
periculoso de statu regularnem fn 6), et conc. Tri- 
dentino (sess. 25 de Regularibus c. 5), quidquid 
adversus eam Krasmus etfutiat. Superest , ut aliqua 
innuantur de eremilis. Horum quatuor sunt species. 
Prima comm, qui in religione approbata emittunt 
tria vota substantialia : et de his, utpote veris religio- 
sis, nil occurrit addendum. Secunda eorum, qui in 
aliqua congregatione modum vivendi servant ab 
episcopo approbatum, et hi juxta D. Thomam (2, 2, 
gu. 186, art. 1 ad 3, et in k sent. dut. 27) conli- 
nentiam servare, ct episcopo subjici debent, adeo— 
que in horum causis qtisrendum esset, an continen- 
tiam , et regulas ab episcopo prefixas custodierint. 
Tertia spccies est eorum, qui aticloritate cpiscopi 
sunt addicti servitio alicujusecclcsia?, ab co habitum 
recipiunt, eiquc obediunt. Ultima eorum, qui in 
eretDum secedunt, habitu eremitico ad libitum susce- 
ptdk Doccl S. Thomas (2, 2, q. 188, art. 8), vitam 
solitariam pramincre sociali, scd esse periculosissi- 
mam , nisi exercitium ei pracesserit , vel divina gra- 
tia cxcrcilitim suppleat. Quarc, si cxpendenda esset 
causa alicujus cx crcmitis quarte, vcl tertiai speciei, 
investigandum esset, cur solitudinem petierit, ubi 
▼ixerit, quem conscientiic rectorem baboerit, quas 
pcpnitcntias susceperil , ut prosequitur Scacchus. 



Huc revocanda sunt snpcrius dicla de mortifica- 
tione, et ea, quc de B. Nicoiao de Rupe auacho- 
reta scribtt Petrus Hugo SocieUtts Jesu. Palladius 
rn vitis palnm rcfert Alcxandram feminam in ere— 
mum secenisse, ut fugerct qucndam, insano ejus 
amorc capium. Dc ioci asperitate, et poenitenliis 
plnra legi poasunt apud S. Paphnutium , el in buil. 
canon. S. Birgilta). 

16. Docet S. Tbomas (2, 2 , q. 188 , art 3) , in- 
stitui posse religionem ad deleusionem divini cullus, 
et pubiica; salnlis, vel etiam panperum, et opprcs- 
sorum , cujusmodi fuit ordo equitum Templariorum 
instilulus auctoritate patriarcbs Hierosotymitani 
anno 1118 apud Guillclmum archiepiscopum Ty— 
rcnsem ; et ordo equitum Melilensium a Raymundo 
de Podio fundatus ad tuendam fidem , et incolumes 
servandos peregrinos ad loca sancta venientes. Quid 
inquirendum esset in causa servi Dei, qui ordini 
militari nomen dedisset, desumi potest ev lib. S. Ber- 
nardi de laude nova mUitia ad milites Templi(e. 4), 
et ex alio quodam libro de pracipuis obligationibus 
equilum Melilensium. 

CAPUT XXXVI. 

De advertevdit in eausis laieorum, et pracipue 
eorum , qui imperatorts , reges, aut supremi 
principes fuerunt, dum de eorum virtutibus agitur 
m sacrorum rituum congregatione, beatificatonis, 

1. ete. Hactemis dc ecclesiasticis, nunc de laicis 
agen«ium est, intcr qnos etiam regcs rccensentur : 
hi enim licet aacro cateohumenarum oleo inun- 
gantur, nullatenuf numerandi sunt inter ecclcsia- 
sticos, at oplimc explicat Hallicr de. saeris electio— 
nibus. De hac regnm unclione plara legi possunt in 
pontificali romano, et apud Alvarum Pelagium 
aliosque. Si quis scire cupiat, qainam regcs sacro 
oleo inungantur, adeat Azoridm. Aimonus, aliique 
rcferunt S. Remijjium Kcmorum episcopum chri- 
smate a columba cwlitus allato Clodoveum Fran- 
cornm rcgem (quem nonnolli inter beatos rcccnsent) 
postquam haptizavcrat, sacrasse, el hoc sacro, 
perennique oieo sancto successores Francorum reges 
inungi consucverunt , ut apud Uaronium (ad ann. 
499). Unctionis Clodovei mcnuo flt in testamento 
S. Remigii : sed cum hujus tcstamcnli bina sint 
exemplaria, unam prolixius, quod praxuctam un- 
ctionem memorat, quodquesuppusititiam existimant 
acriptores Gallicani : alterum brevius , in quo nulr 
luro est unctionts vestigium , quodque pro gcnuino 
babetar ; ob altas rationes de tllius prodigii veritate 
auctores vakle dubitant. Jacobus Longneval rem 
alitcr componit : ex quibusdam scihcet monumentis 
advertit , ampullas oleo vacuas mirabiliter repietas , 
cum S. Remigius extremam unctionem «groto mi- 
nistrare vellet, et olco boc, quod cflfleste dici potest , 
unctnm fuisse Clodovcam. 



Digitized by Google 



17.-. 



DE BEATIFICATIONE ET C ANON I Z ATION E 



4. elc. Vcn. Dci senrus card. Bcllarminus af- 
liim.it. paucissimos cx impcratoribus , regibus, ct 
principibussa:ciilaribus, at innumcros fere cpiscopos 
intcr sanctos rclatos fuisse. Quosdam cx primis me— 
morat Scarchus, coruniquc lougum texit elcncbum 
Thcophilus Raynaudus, inter quos numcrat Con— 
Ktantinum Magnum, ct Carolum ; ct dc boc quidcm 
alibi diximus Constantium vcro utcumque Ecclesia 
Grxca intersanclos rccipi.it, Latina ut talem agno- 
scere recusavit, quod sub (incm viLe sanctum Atha- 
iiasium in cxilium deportari jusscrit. Vcrum, omissis 
rcgibusmartyrio sublalis, dc quibus hic non agitur, 
nonnulli impcratores, ct rcgcs juxta praesentcra 
Ecclcsia? ritum per formalcm , vel axruipolicniem 
canonizationem ex alibi dictis intcr sanctos adscripti 
sunt. Aliorum cultum cx alibi pariter dictis congre- 
gatio rituum approbaviL Amplior est caUlogus 
summorum, et cxcelsorum proccrum, nccnon alio- 
rum , qui , principdtu relicto , in claustra sc rece- 
perunl, et sanctis adnumcrati sunt. Sed cum in 
pr«csentiarum cxponenda sint , qua? spccialitcr ani- 
madvcrtcnda vidcntur in causis rcgum, ct prin— 
cipum usquc ad obitum rclinucrunt, ab bujusmodi 
principibus duntaxat argumcnta dcsumcntur, ncc- 
non ab aliis, qui apud historicos virtulum laudc 
florucrunt, non quidem ul sanctitatis praerogativa ad- 
slruaturhisqui EccJesisjudicio in album sanctorum 
rclati non sunt, sed quia opportunum vidclur ctiam 
ex bis colligere exempla virtulum. Nonnulla quoque 
baurientur ex vetcri Tcstamento : nam ul advertit 
card. Bellarminus,licct qua?sliositdcrcgibus, ct prin- 
cipibus christianis, supcrvacaneum tamcn noii cst 
cngnoscere quid in Republica Hcbraica cgerenl prin- 
cipes, sive rcges, cum in vcteri Teslamento promit- 
terentur bona temporalia, et prtescnUa, quibus 
futura, et spiritualia signihcantur : ct juxta S. Au- 
guslinum (ep. 140 , ad Honor. to. 2, col. 430) Uc- 
braei, qui, contcroplis temporalibus , adhaserunt 
spirilualibus, ad novum Testamentum quodammodo 
pcrlinucrunt , cui suffragari videlur oratio in ponli- 
licali Rom. de benedietione , et coronatione regii 
prsscripU, 

7. Cclcberrimum caritalis crga proximum, ct di- 
Icctionis inimicorum cxemplum reliquil S. Joseph 
patriarcha, qui in iEgypto a Pharaone adco cxal- 
tatus, fratribus, qui ipsum vendiderant : Aolite 
timere, inquit ( (iencs. c. 45 , v. 5) , ego paicam vot, 
etparvulos vettrot. Contolatutque ett eot, et blande 
ar leniler ett locutut. Tcmperantiec quoque , ct ca- 
stitalis hcroicx excmplum ipse prodidil , cum solli— 
citanti Putipharis uxori constanlissimc rcslilcrit. 
Moyscs vir mitutimui tupra onmet hominet dicitur 
Num. 12. Josuc vcro virgincm pcrmansissc ailirmat 
S. Hieronymus (lib. 1 advert. Jovinian. n. 22, to. 
2,oper. col. 273) , cum tihos habuissc Scriptura non 
mcmorct. Piura dc David Icgunlur in cadcm Scri- 
ptura : mansuelus cnim dicitur Ptal. 131 , sanclus 
vero Ptal. 100. Cumquc adullcrium , et homicidium 
pcrpetrassct , contritioncm cxhibuit Ptai. t>. Con- 



fcssionem Ptal. 50, satisfactioncm Psal. 3 i . rt fla- 
gella a Deo immissa a?quo aiiimo lulit 2 Reg. 13. 

8. 9. Succedurit cxempla rcgum , et principum, 
qiiipostChristi.i<h cntum pieUtefloi ucrunt. SS. An> 
brosius (in orat. funcb. Thedoi. u. 30, col. 1201», 
oper.to. 2,et u. o'J. ti ^li) ibid.), Paulinus Up, 28, 
ad Sererum cn/. 1 7 ." j , ct AugUStintU [/. 5 <!<■ < u ,(. 
Dei), suminas lauda in Tb^potium imperalorem 
congerunt, quod lidc, bumilitate, ac pielalc cxccl- 
lucrit. Et Tibcrius, Justino impcratorc iu insaniam 
prolapso, C.TSiu cleclus apud Grcgorium (/. 5,c. 
19) tanla fuit m paupcrcs UberaliULe, ul mulla dc 
thesauris crogawrit. S. \Ycn<c>l.iiis Ruhcmia: rcx 
apud Joanncm Dubravium inter alias virtutes rcli- 
gionem adco coluil, ut ab Olhonc imperalorc, pcr- 
multa ofTercntc, hrachiuin S. Yiti diintaxat peticril. 
Vinum prxlerca , ct alia suis manibus inter sacra 
subministravit saccrdotibus, nudisqtie pedibus ad 
tcmpla acccssit SS. Hcnricus imp. el Cnunegnndes 
conjux, praHcr alia, qua; rcferunl Dollandiani [tom. 
4, Julu) , integcrrimam castitatcm usquc ad obltom 
servassc dicuntur in buUiscaaoniz. Dc S. Stepbonj 1 
regis Hungaronnn miscriconlia in paupcrcs, fcr\icla 
orationc, ct similibtis niira rcfert Carttiititis iu ejus 
vila apud Surium. N irtutes S. Eduardi Anglorum 
regis cnumerat Alredus Rhictallus. Et Innocen- 
tius VIII summis laudibus cxtollit S. Lcopoldum 
Austriae principcm in bull. canonizationis. Inuumcra; 
pcne sunt res, <ju,t a S. Ltulo\ic<> it^c FraiKnrtim 
gestx rcfcruntur in cjus vita, cl hull. canoniz. sivc 
spectemus insigncm illius curam in liliorum cduca— 
tione, sive bumilitatcm . ahasqnc virtutes, qiiibus 
cnituit. B. Amadcus III Sabaudiac dux intcr alia 
praxlarc gesta illud caritalis, et mansuetudinis in- 
signc exemplum < <liilit. quod susccpto ducatu Phi- 
lippum fratrem eduxcrit c carccribus, quibus palcr 
mancipaveril in vindiclain insidiarum quas Amadco 
paraverat. Et dc S. Ca&imiro rcgis Polonia; filio nar- 
rant , cum respuissc consortium tori vir^inalis, qnod 
alii tutcndse vitai causa suadebanl. Similia de S. 1.1- 
JteariodeSubranodicuntur in bull.canoiiiz.cjiisdera. 

10. Plura cougeri possunt bcroicarum virluluni 
excmpla, quibus principcs inter sanctos reUU ful- 
serunt, intcr quic profccto DOH iiltinnim locum ob- 
Uncnt castitas, et humilitas, contra qtus in priuci- 
pibus mulla mililant. II is laincn, qua: omnibiis 
sanclis cummunia sunt, cl ncccssaria, ut iu albtim 
sanctorum reteranlur, omissis, nionct Scaccbus, pro 
beatilicatione, ct canooixationa reaum, d principura 
specialitcr quanriitluni csmt ilc z<l<» lid< i < hri>tiana; 
conservanda? , cl propaganda? , de cttlttt crga Deun) , 
dc obcdicntia Romano Pontilici debita , dc juUlin 
bcllorum, qu.L l injt, <!<• rCCU) gnhenunfli ra— 
Uone, ac dc excmplo stilnlitis a<l pieUtem, < t reli- 
gioncm cxhibitu ; iiam vita principis, inquit Pliinu-> 
(i« Trajanipaneg. c. 45) centuraett, caque pcrpctua . 
popttlorum). Similia docucrunt S I 
(/. 7 , ep. 5) , et LaclauUu» (/. 5 Dicin. ?u*t. cap. G 
di just.) 



Google 



BYNOPSIS MTJIU TERTU 



11. elc. Is fuit Moysis primi HehrKormn ducis 
lelus, ut Israelilas vitulum aurcum Kxod. 32, ct 
Bcelphegor iVum. 25adorantcsoccidijussevit. Josue 
vero tanto ardorc populum ad rcligioiicm unius vcri 
Dei bortatus cst ul Scriptura Jos. G, 7 , etc. tcstetur : 
Servivitque Israel Domino cunctis diebus Josue, et 
seniorum, qui longo vixerunt temporepost Josue. His 
morem gcsscrunt SS. rcges Ejtcchias , Josias, ct Jo- 
saphat, cum, dclcla idololatria, cultum vcri Dci 
plenc restitucrint. Consonant , qiijc dc Thcodosio , 
ct Tiberio impcnitnribus narrant historici. Primus 
quippe idolorum culttim, qui sub Juliano, ct Va- 
Ifiite invalucrat, radicitus oxtirpavit. Sccundus li- 
brum ab Eutychio G. P. cpiscopo advcrsu* carnis 
resurrectioncm scripltim combussit, tcstc S. Grcgorio 
(l. 14 moral. c. 11). n. 74, tom. 1 oper. col. 4GG}. 
Pitira cx actis canonizationum exhibct Scacchii* cit. 
Sed scitu dignum cst , quod dc S. Ludovico (iallim 
rcge lcgitur apud Surium (in ejus vita ad diem 25 
Aug. c. 6} : Fidei propagationem sitiebat. Siquid... 
quod ad fidem pertinerei, cssct ad eum relatum, id, 
aliis negotiis omnino posthabitis, audiebat. Similia 
rcfcruntur de B. Fcrdinando 111 CastclLc, ct Lc- 
gionis regc. 

14. Quo amore erga Dcum flagrarct rex David, 
teslatur ipse Psal. 22, v. 8, ct in pluribus aliis. 
Amori pictatem, rcligioncmqtic addidit, cum 1 Pa- 
ralip. 22 immcnsos pcne thcsauros in magnificcn- 
tissimum cxtrucndtim tcmplum prar-paravcril. Hujus 
Tcstigiisinstilcrunt SS. Ilcnricus impcrator, Slcpba- 
nus I Hungariae, Eduardus Anglise, Ludovicus Gal- 
lia*, B. Fcrdinandus III Castclla: , ct Legionis rcgcs 
ac B. Amadeus Sabaudia; dux, pluribus tedificalis, 
vel reparatis ccclcsiis, monastcriis, el bospitalibus. 

15. Obcdicnliam crga Romanum PonliGccm 
Thcophilus Baynaudus appcllat germanum calboli- 
cismi charactercm , aflirmanii hoc caraclcre Clodo— 
veum Francorum rcgom fuisse insignitum. Eund?ru 
charactcrcm Carolo M. Ludovico Pio imperatori , 
aliisquc Gallia? regibus fuse adjudicat Matiderus. 
Idcm tribuitur S. Hcnrico impcralori in cjus vila , 
ct ob hancobcdicnliam S. Leopoldus Austrix prin- 
ceps in bull. canoniz. dicilur tilius S. Pclri. S. Lu— 
dovicus Gallix rcx candcmfiliosuo intcr alia monila 
tpslamcnto reliquit. Qtiaproptcr vel apocrypha cst 
Pragmalica sanctio, qua; cjus nominecircumfcrtur, 
vel saltcm suppositionis illc ejusdcm articulus, in 
quo nonnulla 5». Scdi parum honorifica aanciuntur. 
Lcgi potcst auctor Gallus tn tract. de liberl. Eccl. 
Gallic. 

16. Ad beIIa,quodattinet,HugoGroliusostendit, 
ca juri divino non repugnarc.Immotheologi possim 
apud Schiaram doccnt, principes aliquando sub 
culpa morlali tcncri ad bellora tam defcnsivum, 
quam offcnsivum gcrendum, urgcnlc pcriculo spiri- 
tuali, aut tcmporali snortira populorum. Quaproptcr 
plurcs sancti reges, ct principo» cx hcbreis, et cnri- 
stianis pro fide , ejosquc propagationc , pro tntaminc 
dignitalis, dilionis, suorum populorum bellura strc- 

DCCTRlftA. 



17? 

nue gcssenint. B. Pctrus Dnmfanl (episU 9 ad 0/- 
deric. episcopum Firman. lib. 4) vi>us est rcprobassc 
bellum a S. Lconc IX gcslum advcrsusNormannos, 
immo Komano Pontifici jusgladii tcroporalis nc- 
gassc. Illrumquc tamcn gladium spti itualcm , ct 
tcmporalcm Ecclesiic Ilonianac adjudical Baronius, 
cui conscnliunt Bcllarminus, ct anlca S. Bernardus 
(lib. 4, dc considcrat. c. 3, col. 444, vol. 1 opcr.) 
Grcgorius IX, ct Bonifaciiis VHI {cap. unam san- 
ctam dc majorit. et obc d.). CatcrumCajctanus, et alii 
conantur ostendcrc, B. Petrum Damiani solum ira- 
probassc factum sancti Lconis IX, non aulcm matc- 
rialcm gladium abjudicassc. Objicit quidcm B. Pc— 
trus faclum S. Grcgorii, qui licct a Longobardis 
violcntias propessus cst, noluit in corum moilcm so 
immisccrc. Sod Gralianus ostcndit {can. ut pridem f 
et canon. suppliciter 23, qu. 8} Grrgorinm man— 
dassc civibus Thuscia*,ut cuntra Longobaidosarma 
narare»if.ChrislianusLupusex!stimat,Grcgoritim VI 
luissc militix papalis auctorcm, solos vcro S. Leo— 
ncm IX cl Joanncm Xlduxissc cxcrcilum armatum. 

17. Quidquid dc his sit , non vacat hic omnta 
rcccnscrc , qua; hcllum cfficiunl justtira , ct qux in 
hoc cavcnda sunl : D. Thomas (2, 2, q. 40, arl. I) 
Ciiim ad hoc rcquirit auctoritalcm principis,causam 
juslam, ct rcclambellanlium intcntioncm. Hnc vcro 
advocandum esl monitum , quod S. Ludovicos filio 
dcdit : Cave, sil, bellum geras adversus chrislianum 
quenquam, nisi ex multorum consilio, ct ita, si 
bcllum evitare non possis. Quod si bellum habcas, 
abstineab ceclcsiasttcis, et iis, qui tibi nihil nocucrunt. 
Quoad intidelcs vcroJpscinsubsidiumTerrasanclaj 
binam cxpcdilionem suscepil, in quarum ullima 
migravil ad Dominum. Ludot icusjunior Francorum 
rcx, apud Otboncra Frisingcnscm, cnm similcra 
pararc vcllct cxpcdilioncm,rcgni principcsdixcrunt 
consulcndum cs-se sanctum Bcrnardum, qui respon- 
uit, rem dcfcrcndam essc ad Bomanum Pontificom: 
annuit bic, scd cxpcdilio cx voto non successit. Dc- 
mum S. Auguslinus {ep. 189, n. 4, tom. 2, col. 098) 
crrorcm roaxiraum e>sc ait, asscrcre nullum bcllato- 
rcm Dco gratum cssc. Qui dc belli juslilia plura 
vclit, lcgcrc potcst Mauclcrum. 

18. 19. Omnia, qua: hucusquc adducta stint , ct 
adduci posscnl dc juslilia scrvanda,ctbono cxemplo 
subditis cxbibcndo, necnon dc rcgum uxoribus, 
complcctilur Pontificalc Kotnanum dc bcnediclionc, 
cl coronatione regis.,Et ha?c pra-cipua sunt, qua;, 
praclcr alia omnibus in album sanctorum refcrcndis 
communia , pondcranda sunt in causis servorum 
Dci , qui, dum vivcrent, rcgali dignitalc fulserunt : 
ct dc his quoquc plura Mauclcrus. Multa quoquc 
buc spcctantia slaluta sunt in concilio ParisicnsiVl 
(c.le(2j ct in Aquisgrancnsi U (cap. 3). 



12 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIONB ET CANONIZATIONE. 



CAPUT XXXVIL 



De advertendis in causis virginum, conjugatorum , 
viduarum, atque pcregrinorum. 

1. clc. Theophilus Raynaudus longum lcxit 
catalogum sanctorum conjugatorum , virginum in 
conjugio, etcxtra conjtigium, necnon viduorum, ct 
viduarum. Intcr virgincs in conjugio, juxta aliorum 
sensum, recenset S. Joannem Evangclistam , quod 
sensisse, vidcnlur SS. Augustinus (tn pratfat. in 
Joann. Evang.) et Tboroas (2, 2, q. 186, art. 4). 
Communior.lamen scntcntia afiirmat,cum cajlibcm 
fuissc. Lcgi potest card. Baronius [ad an. 31 ,n. 30, 
etseq.). lis vcro qui cx alibi dictis virgincs in ma- 
trimonio pcrmanscrunt, addi potc.stS.Amon, dc 
quo Palladius. Guyct vcro rcfcrt, nullam mulierera 
conjugatam reperiri in sacris tabulis, sed vcl viduas, 
vcl maritis ipris adjunclas una simul cum cis, ca- 
demque die rccoli. Idem Tbeopbilus intcr sanctas 
viduas rcccmet S. Mariam Magdalcnam sororem 
Marlhx, et Lazari, aulumans, mortuo marito, liccn- 
tius aliquanto vixisse, ct nonnullis copiam sui fc- 
cisse. Sed cum alii fcminam criminosam , dc qua in 
Evangelio, distinguant a sororc Marthaj , vcl ctiam 
ab altcra Maria Magdalcna , idcirco hoc exemplum 
viduis tuto non sudragatur. Lcgi polcst Calmct. 
SufTragantur tamen alia multa, ctquidcm nolissima 
excmpla, intcr quaj illud B. Mariaj dc Capilc uxoris 
S. Isidori agricolaj, dc qua atibi. 

4. 5. Sed ut ad institutum rcdeamus, S. Hiero- 
nymus pluribus cpistolis docct, quomodo scrvanda 
sit virginilas : quaj vitae series tencnda sit in vidui- 
talc, ct malrimonio. In cpis-tolis igitur ad Eusto- 
cbium (22, n. 8, col. 92, oper. tom. 1) ct ad Demc- 
triadcm (130 , n. 4, col. 971 , loc. cit.) monct ad 
cuslodicndam virginitatcm requiri abslincntiara a 
vino, ct a malronarum consortio, subjectioncm pa- 
rcntibus.ranimcgrcssum in publicum,pojnitentiam, 
ct oralionetii. Laudat rudem amictum, ct vtetus 
contincntiam. Ad sanctitatcm vcro compnrandam 
prxcipit moderatam corporis mortilicationcm: divi- 
tias in paupcrcs crognndas csse iminuat : dcmum 
bortatur ad opcra manualia , ut ablegclur otium , el 
aliquid pracsto sit Christo olTcrendum. 

0. ln epistola ad Furiam (54, n. 15, col 290) 
rccenset bona viduitatis, tiim ad eam servandam 
pluribus hortatur. Quaproptcr, proposito exemplo 
Annaj prophelissaj filiaj Pbanuclis vidua;, monet, ut 
jejuniis, cl vigiliis vacct, paupcribus subvcniat,a 
juvenum consortio, ct ab omni luxu abstineal. 

7. In cpistola ad Cclaniiam matronam (168, n. 
2, col. 1089, tom. cit.) , sciscilantem , quomodo vi- 
tam dirigecet in conjugio , docet , adhibcndam essc 
in sermonc moderatioticro , colcndam bmnilitalem, 
ct cavendum, nc dtim licila quajdamomittunlur , et 
bona opera exercentur, illicita incaute admiltantur. 
Addit, habcndam essc rationero ncdum con*rientiaj, 



scd ctiam fama», adeoque nil commitlendum, quod 
aliis occasioncm detrahendi suppeditet: deroum sua- 
dct, ut vacct oralioni. Quaj quidem omnia,etalia 
plura in iisdem cpistolisfusiuscxposita legi possunt. 

8. 9. Quod vcro ad virgincmsajcularem,dccujus 
bealificationc, ct canonizatione agerctur, attinct, 
Scaccbus sajpe citat. monct, prajtcr alia omnibus 
canonizandis communia, inquircndum csse, qua 
promptitudine, facilitatc,ctgaudio virginitatempcr- 
peluamproposuerit,quaforliludincnuptiasrespuerit t 
quanto studio soliludinem amaverit , corpus casti- 
gavcrit, sacraj lectioni vacaverit, ab hominum com- 
mercio abstinuerit,vcstium vanitalem odcrit, ct crga 
patiperesmiscricorsfuerit. Singula haec profecto elu- 
ccnl in actis virginum, quaj in beatorum, et sancto- 
rum album relatxsunt, Catharinaj Scncnsis in bull. 
canoniz. ct apud Suriura [dic 29 April.) ac B. Ray- 
mundum dcCapua : S. AgnetisapudS. Ambrosium 
(vita n. 3 apud BoUandian. ad diem 21 Januar. 
tom.%pag. 351), S. Claraj in bul). canoniz. ct alio- 
rum plurium apud laudatum Scacchum. 

10. 11. Succedunt conjugali, ct de his quidero, 
prajtcrmissa virginitatc in matrimonio scrvata , de 
qua alibi, in causis boatificalionis, juxla cundcm 
Scacchum specialitcr inquircndum cst , quo studio 
familiam in limorc Dci cducavcrint, quavc modcra- 
tionc rcxcrint,quomodo rcm familiarcmadminislra- 
verint , et in operibus miscricordiaj se cxcrcucrint. 
Sanctitatis mulierum conjugalarum argumcnta spe- 
cialia suppeditabunt mansucludu crga marilum , so— 
crum, univcrsamquc familiam, modestia , ct con— 
tcmplus mundi rouliebris, sollicitudo in gubernanda 
familia in timore Dei, cultcs religionis, piaj cxerci- 
tationcs in tiis,quaj viroquantumadjuramatrimonii 
non ofliciuut : attcndcndum quoquc erit, si forto 
vir inlidelis saiicliticalus sit per mulicrem fidelem. 
Omnia hajc laudatus auctor confirmat argumentis 
ex sacra auctoritate depromptis-.quibussulTragantnr 
ea, quaj dcSS. Hcdwige,Brigilta,Francisca llomana, 
Monica, elElisabetha rcgina PortugalliaJ dicuntur 
in bull. canoniz., aliisque monumcr.lis. 

12. Proscquitur Scacchus, ct in causis viduaruro 
inqu ircndum csse ait,dcdiligcnti filiorum educationc, 
si quos genucrint, dc seccssu a sacculi turbis,dc mor- 
tiiicatione, pietate crga res sacras, canimque mini- 
stros, et dc caritatc crga paVipercs. El haec quoque 
confirmanlur ex iis, quaj de viduis innuit Aposlolus 
1 ad Timoth. 5 *. Viduas honora, qua vere viduat 
sunt... Et hoc praeipe, ut irreprehensibiles sinl... 
Vidua cligatur... in operibus bonis teslimonium 
habens, si fitios educavit, si hospitio rccepit, si 
sanctorum pedes lavit, si tribulationcm patientibus 

subsecuta 



subministravit, si omne opus bonum 
Ad educationem liberorum faciunl quoquc ea, quae 
de Job, Tobia, et Helcia leguntur in sacris paginis , 
in quibus quoque Hcli sacerdoti denuntialiir (in 
librix Regum) ir.i Doi ob malam vitam filiorun.quos 
paler non satisincrep3verat,de qua rc plura Cornc- 
lius a Lnpidc (ad iib. 1 Regum c. 4). Accedunt 



Digitized by Google 



STNOrSIS LIBBI TERTll, 



173 



exemplaSS.viduarum Monicc apod S. Augustinura 
(Ub. 9 Confc;$. c.9. n. 22), Amclberga?, rt Mcdvvigis 
apud Suriuin (ad diem 10 Julii, et 15 Octab.). 

13. Quod spectat ad servos Dei pcregrinos, sa?pe 
citatus Scacchus monct inquircndnm esse in corum 
causis de causa , licentia , gestis , cl laboi ibus pcrc- 
grinalionis, ac freqttcntia Sacramcntorum. Sacras 
pcrcgrinationcs cxccratus cst Calvinus cum aliis : 
propugnarunl contra Tbomas Waldcnsis, Bcllanni- 
nus, aliique. Scd vcl a piimis Ecclesia; sa?ctilis in usu 
fucrunt, casqtie ubivissc Alcxandrum episcopum, 
ct S. Ilelcnam tcstatur Euscbius ( l. 3, dc vita Con- 
stantinic. Y2).Endem laudat S. JoanncsCbrysosto- 
mus(i'n cp. ad Corinth. 2, c. 12, hom. 20, to. 10, 
oper. pag. G2o , ) quin cliam sufTragantur cxcmpla 
B. Virginis, ct S. Joscpb, aliorumquc in sncris 
Scripluris. Concilium IV Mcdiolancnsc modum in- 
dicat pcragcnda: pcrcgrinalionis. Suspecla; tamcn 
sunt mulicrum pcregrinationcs, nisi vcl illustri loco 
natae sint, velcupiosus comitalus sccuras rcddat, vcl 
Dcus spccialitcr impulcrit, ut proscquitur Tbci.pbi- 
lus Raynaudus. Sed quod altinct ad bcatificatiunes, 
ct canonizalioncs, si scrvi Dci aliqunm dumtaxat 
pcregrinationem pcrcgcrunt, pcrpcndcnda crunt, 
qua? supra indicata sunt, uua ctim aliis rcbus antc» 
ct post peregrinalionem gcstis; scd si tolam vilam, 
vcl majorcra cjus parlcm percgrinando duxcriiit, 
vix canonizari potcrunt ob dcfcrtum probationum, 
nisi fortc lcstcs sccum duxisscnl, uti duxissct B. 
Cntardiis apud Bollandian. (ad diem 10 Apr.) 
ci S. Gaudcntius, ut ipsemet lcstatur. 

CAPUT XXXVIIL 

De obitu servoTum Dei, dequorum beatificaiione, 
et canonizalione agitur. 

1. ctc. Intcr prrcipua, qua» adverlcnda sunt in 
causis bcatilicalionis, ct canonizationis, attcndcn- 
dus csl scrvurura Dci obitus. Parum quipp^ pmfuis- 
sct favorabili dc virlutibus bcroicis dilibeialioni , 
quod scrvi Dci in vita iis florucrint, nisi matiife^a 
carum indicia in obitu apparcrcut. Id sapicntcr ad— 
notarunl vcn. card. Bcllarminus in suitragio cdito 
in causa S. FranriscaJ Bumana\ et Forltuinltis Scac- 
chus, quibus calculum addunl dccrcta gcncralia Ur- 
bani VTU. 

4. ctc. Accedunt cxcmpla pctita ex historia ccclc- 
siastica. S. Possidius Calamcnsis episcopus tcstatur, 
S. A ugust i num (inejus vita c. 31} morti proximum 
psalmos Davidicos pamitcntialcs ubcrrimis lacryniis 
frequcntcr Icgissc, ct inler suosin orationc obdurmi- 
vissc. Et S. Hicrunymus rcfcrt (n. 11 , to. 2, oper. 
eol. 9 ) S. Paulum Ercmitam mortem divinitus prx- 
scivissc, caqucadvcntantc, adfuisscS. Antontum, ac 
vidissc cjus animam intcr Angelorum catcrvas, in- 
ter Prophetamm , et Aposlohrum choros.... in su- 
blime conscendere. Tum duos koncs acccsshsc, ct 
arcnrm ccrlalim cgcrcntcs, locum unius l-unirJs 



capaccm fodissc, in quo S Antonius corpus dcfuncti 
de more composuit. Dc S. Hilarione quoquc narrat 
(num. YV, tom. 2, op. col. 39 ) cum in suinmn pau- 
pcrtatc, ct humilitatc mori voluissc. S. Bcncdidus, 
ut nnrrat S. CrogoritisM. in rjus vila apud Bollan- 
dianus (n. 37, ad dicm 2i Mart. to. 3, pag. 587 J 
mortc sua fratribus dcnuntiata, sepulchrum sibi 
aperiri jussit, ac morti proximus ad Oralorium dc- 
fcrri voluit, ibiquc, Eucharislia pcrcepta , animam 
in orationc cfflavit, quam pcr viam palliis stratara, 
ac tampadibus coruscara in ccrlum asccndcrc duo 
fratrcs absctitcs cognoverunt. Et S. Crcgorius Nn- 
zianzcn. tcslnlur (or. 2, to. 1, oper. pag. 370) 
S. Basilium la?lum in oralionc obiissc, antc tamcn 
astantcs sacrosancta doctriua instruissc. Prctiosam 
S. Malachia? cpiscopi Ilibcrnia; mortem dcscribit 
S. Bcrnardus ( c. 31 , n. 70, col. G95, oper. vol. 1 ) 
affirmans, ipMim mortis sua? pra?scium Sacramcnta 
sumpsissc, inde mtilta caritatis signa cxbibcnlcm, 
raonacbis vcro psalmos, cl hyranos cancnlibus cx- 
pirassc. 

10. 11. Suflraganlur cxcmpla cx actis canoniza- 
tionum dcsumpta. Sanclus Tbomas dc Villanova 
juxta bullara canonizat. ct rclalioncra auditorum 
rola;, nuntio vicina; mortis mira bilaritatc acccpto, 
cuncta, qua? supcrcrant, pauperibus dislribui jussil : 
ttim vero Sacramcnlis pcrccptis, sanctitatcm vtta», 
Scdiqtie Apostolicxobcdiciitiam clcrocommcndavit. 
Sacrilicium in cubiculo cclcbrari, ct intcrim Domi- 
nica? Passionis Evangclium sibi Icgi vuluit, ac mira 
pictate, ct hnmilitalc Sacramcnlo ad elevationcm 
adbrato, orans cxpiravil. Porro passioncm Domini 
moricntibus lcgi cunsucvissc, constat cx anliquo 
breviario monlis Cassini, cl cx alii.s monumcnlis. 
Iidcm auditorcs in rclat. caus. S. Caroli Borroma?i 
narrant, cum, quasi propinqua? mnrtis pra;scium, 
ad montcm Varallum sc contnlissc, ibiqucpiis cxcr- 
citalionibus, ac gericrali confessionc se ad mortcm 
pra*paras<e : Mcdiolamim rcvcrsum, Sacramenlis 
mcxplicabili devotionc, ac profunda bumililatc sus- 
ccptis, placidc in Domino quicvissc. 

12. ctc. S. Pclrtisdc Alcantara, ut dicitnr in rc- 
lat. caustC ipsius, nc in extrcma quidcm inlirmitate 
divinum officium pr.rtcrmisit; scd longa oratione 
pramiissa , ct pcccatorum vcnia cnixc pclita , incrc- 
dibili fcrvorc Eucbaristiam susccpit; tum proxims 
morlis nuntio c&hilaratus, cxtrcma Unctione rcve- 
rcntcr cxccpla , ac mirabili sanctissima; Trinitalis , 
B. Virginis, ct S. Joannis Evangclistae visione rc- 
crcalus, in summa paupertatc spiritum Deo rcddi— 
dit. Spiritualibus quoque visionibus illustrata dicitur 
S. Frapcisca Bomana in rclat. caus. cum cssct 
morti proxima, ncc malignorum spirituum vexa— 
tioncs scnsit. Filias vcro spiritualcs ad Dei timorem, 
muluamquc caritatem pie adhortata, die, qua prae- 
dixcrat, sanctc in Domino quievit. Dcmum praHer 
alia , qua; in obilu S. Mariaj Magdalcnx de Pazzis 
contigcrunt, insigne illud ubcdicntia; indicium nar- 
ratur in rclat. rjus causa», moaialibus scilicet con- 



Digitized by Google 



ICO DE BEATIFICATIONE 

fejsnrium, mLsam cclcbratnrum , interpcllaniibus, 
\it .Magdatcnac jam jam moritursc adcsset , ipsc rc— 
spondil : Dicite Magdalcnw, ut, quam vivcits obe- 
dicntia prastitit, eum prceslet morilura, Ulumque 
oppcriatur, doncc, explcto sacro, monialcs sacro 
Pane reficiat. l!la hoc audito ait, licncdictus Dcus... 
ct animam morata non rccsssit e vivis, doncc prx- 
dicta cumplcrcntur, 

15. 16. Plura cumulari posscnt, scd adducta 
sudicianl, ut patcat, in causis beatilicationis ct ca- 
nonizalionis magnum monumentum in scrvurum 
Dci obilu conslitucndum cssc, ct attcndcnda omnia, 
quac in co contingunl. Docuit Scacchus, motus ocu- 
lorum, ct suspiria cssc considcranda : uti sanc ani- 
madvcrsum fuit in causa S. Andrcse Avcllini. Cum 
cnim in cxtrcmu agonc vultum cjus lurbalum astan- 
tcs vidisscnt, rali adessc, quod ipsc praidixcrat, ccr- 
tamemcum communi boste prcccspro co fudcrunt, 
is vcro oculis ad imagincm dcvotissiine convcrsis, 
consueUe hilarilati rcdditus placidc obiit. Similia le- 
guntur in vila S. Elzcariiapud Surium (dU 27 Scp- 
temb. c. 33, p. 389). Card. Fcdcricus Borromaeus 
ncgat, ex quictc, sivc agitationc corporis in mortu 
firinum dcduci possc argumcntum proanimacsalule, 
vcl cxitio : subdcns, agitalioncs moricnliura sacpc a 
sola corporis condilionc proKcisci, ct in virispmbis, 
aliquando pcrturbationes, Dci voluntatc, contin- 
gcre, ut atiima purgelur, et praxcnlcs ad pcrnitcn- 
tiam adducantur, quae fuit ctiam scntcnlia SS. Atba- 
nasii (q. 105, ad Antiochum to. 2,pag. 292), ct 
Grcgoni papae (/«'6. 24 moral. in c. Job. n. 
33, to. 1 oper. col. 776). Seacchus addit cxami- 
nanda essc vcrba, quibus Dci scrvi moriluri sc Dco 
commcndaut. Quarc Benedictus XIV, ctim (idei 
promotorem agcrct, tn causa cujusdam scrvi Dci, 
pluribus cx concilio Tridcntino adduclis , opposuit , 
eundem morientcm in Dci miscricordia spcm totam 
consliluisse, cxclusis operibus, quje in vita feccrat. 
At poslulatorcs cx codcm concilio rcposucrunt, scr- 
vum Dci proplcr ambiguilatcm propriac jusliliaj, ct 
inanis gloriac peiiculum, reelc in sula Dei miscri— 
cordia totam UJuciam pasuisse; idquc comrociidat 
sacra auclorilas, ct lalc cxpiicant Slaplctonus, ct 
Bcllarmitius. 

17. Adeo cxacteomnia, qucc in obilu scn-orura 
Dci contingunt, cxaminanlur, ut in causa scrvi Dci 
Pauli Buralis cardinalis promulor iidci opposucrit, 
ipsum acgrotantcm Vialicum ad sc dclalum, pro- 
priis manilnisori admovissc. M ab aliis, ctiam Iai— 
cis, anliquitus factum rcfcrunt card. Itona, .Mar- 
lcnc, ct alii, quod tamcn poslorioribus Ecclesiae 
conslitiilionibus, cl contraria consuctudinc abroga- 
lum cst. Opposhioni vcro salbfaclum fuil, allcgalo 
conscnsu delcrcnlis Viaticurn qui sane conscnsus in 
liuc culpam omnciu cxcludil, ut oslcndit card. dc 
Lugo. 

18. 19. NonnuIIis Dci scrvis rcvclalus cst dics 
mortis, secu> veru aliis : quidam moricntcs a tcnta- 
tiouibus iiumuius, ul S. FrancLca Romaua, alii iis 



T CAN0NIZAT10NE, 

obnoxii fucrunt, ut S. Martinus, et alii. NonnulB 
mortcm lactiaspcxcrunt, alii formidarunt , ut Arsc- 
niuscrcmila apud Surium. Card. Fedcricus Borro- 
maus scribit, quosdaro Dci scrvos rcpcntino morlis 
borrorc occupari, ct cxpavcscorc, scd poslca tran- 
qtiille mori. Nonnulli vilam libcnlcr protraxisscnt 
pro spirituali suorum salutc, ut S. Martinus apud 
Stilpicium Scvcrum {in cp. 3), cl S. Tbomas de 
Villanova in rclat. catisac : alii id formidarunl , ut 
SS. Franciscus Salcsius, ct Philippiu Ncrius. SS. 
Bcrnardus, ct Dominicus quasdam rcs ab ipsis prae— 
clarc gcslas astanlibus retulcrunt; at S. Joannes a 
Crucc, ncsibi quidcm eas mcmorari passus cst. Ha>c 
inlcr sc profccto discrcpant, scd in causarum cxa— 
roine non vidctur stalui possc, mortem alicujus scrvi 
Dei non fuissc sanctam, quod coclcstia signa dcfuc- 
rint , quac in aliorum obitu apparucruut, vcl quod 
dixcrit, vcl fcccrit, quod alii uolucrunt. Idcoqticcx 
aliis rcbus judicium dc pretiosa servornm Dci mortc 
dcsumcndum crit. Urbanus VIII quoquc in dccrc- 
tis gcncralibus decrevit, advcrtendum cssc, an obi» 
tus corundcm fucril publicc lcstilicatus : quod in- 
tclligcndum csl dc fama sanctitatis, populorum 
concursu, ac dc miraculis, ut dcsumilur cx pluribus 
bull. canoniz. ct rclat. rotae. 

20. 21. Superest, ut ca cxpendantur mortis ge- 
nera, quac dubium alTerrc possunt, an qui ita mo- 
riuntur, bcatilicari, et canonizari possint. Ac prirao 
quidcm nonnulli scrvi Dci mori cupiunt, ct ali- 
quando moriuntur uullo pracscnlc : cl hacc solilai ia 
roors, si alia fclicis obitus signa, ac roulto magis si 
aliqua prodigia comitentur, bcalificalioni, ct cano- 
nizalioni minime obslat. Profecto solus, nulloquc 
astantc obiil S. Bomualdus apud B. 1'ctrura Da- 
miani (tn cjus vita c. 09), el S. Joannes dc Dco 
juxta rclationcm auditorum rota?, quihus aliquo 
modo addi potcslS. Cassianus NarnicnsisapudS. (ire- 
gorium (hom. 37 m Erang. (<>. i,oper. col. 1633). 

22. Nonnulli servi l)ci moriunlur, quin Eucha- 
risliam pcr modum Viatici rerepcrint. Jam vero si 
quis facultatem babcns rccipicndi in morle Sacra- 
mcnta non rcccpissct, dc bujus bcalificalionc , et 
canonizationc agcndum non cssel, licct virlulibus 
hcroicis floruissct, vcluti doccl Scacchus. At si Via- 
ticum non pcrccpissct vomitu pracpcditus, utS. Fran- 
ciscusSalcsius; vcl qui ipsa mortis dic Eucharisliam, 
licct nou pcr modum vialici, rcceperat, ut S. Vin- 
ccntius dc Paulo, id beatificationem , ct canoniza- 
tioncm non impedit ; ncquc cnim pcrmissum cst bis 
cadcm dic communicarc, urgcnlc licct mortisperi- 
culo, nt ostcndunt Snar. , Laym. ct alii , quamvis 
sacri canoncs, ncccssilatc cxigcntc, pcrmittant ut 
bis cadem dic missa ab codcm saccrdotc cclebrctur, 
cpiscopo id approbantc. 

23. Aliquando contingit, ut scrvus Dci apoplcxia 
percussus intcrcat, qttod si intcgram cognosccndi 
v im retineat , ncc alia signa dcficiant, licct loquelam 
amiscrit , hoc morlis gcnus bealificationi , ct canoni- 
zationi nultum dctrimcntum alTcrrc potrst, ut culli- 



Digitized by Google 



STNOPSIS LIBM TERTIL 



181 



gitar ez bull. eanonir. S. Andreae AvcUini. Nequc 
si receplis Ecclesiae sacramcnUs , ac prtcmissis , quse 
praemitlcnda cranl, supcrvcniat cogniiionis defectus, 
uli dc B. Colcta pracler alius rcfcrt Surius. 

24. Putcst quoque contingcrc, ut scrvi Dei morte 
subitanca morianlur, adeoquc ncc rcccpto sacro Via- 
tico , ncc sliis cdilis signis , cx quibus tulurii de 
eorum obilu fcrri possit judicium. Profecto testatur 
sacra Scriptura, Abraham, aliosquc justos suis le— 
ctulis obiisse, ct filiis, ac populissalutaria documcnta 
rcliquissc, contra vcro Pharauncm cum suo cxcrcitu, 
aliosquc Tcrram promissam blasphcmantcs mortc 
subitanca intcriissc : in PsaJmo autcm 72 lcgilur : 
Subilo defcccrunt, perierunt propter iniqmtatcm 
suam, et in Proverb. e. 20 : Vtro , quicorripientem 
dura cervice conlemnit, repentinus ei superveniet in- 
teritus. Nihilominus absunum csset asscrcrc omncs 
rcpentc moricnlcs damnari. Plura repcnlinae , sed 
sancUe mortis excmpla refcrunl Cornelius a Lapide 
(adc. 4, Sapientia v. 6), Joanncs Moscus, sivo 
Sophrouius, cl Pclrus Sutor. Tbopbilus Raynaudus 
vcro coalcndit , calumniam esse . . .progredi adju— 
dicium ; vcl vehemenliorem suspieionem malw sorHs 
sic obeuntium. Qui profundam hujus rci explica- 
tioncra vclit, adcat P. Didacum dc Corduba tn lib. 
cui lilulus : A juto de' moribondi. Verum difiicil- 
limc posscl Ecclcsia? judiciu inler bcatos, vci sanclos 
rcccnscri , qui bujusmodi murtc uccumberct, ob dc- 
fcctum scilicct alicujus signi cxtcrni poenilciitisc, vcl 
dcsidcrii Eucharislix rccipicnda:, nisi forle con- 
staret, ipsura ikquc ad ubitum virtutibushcroicis cnt- 
tuisse, ct ca qux in obilu dcfucrunl, uun vuluatate, 
scd ncccssilalc dcfuissc , ac Dcus camdcm morlcm 
signis, ct prodigiis illustrarct, ul de B. Jurdano 
ordinis Pracdicalurum gcnerali magistro lcgilur apud 
Surium. 

25. Concluditur cxcmplis S. Julianae de Falco- 
ncriis, ct B. Imeldas de Lambertiuis. Prima, juxta 
monumcntum authenticum in cjus causa cxhibilum, 
cum in uilima infirmilatc nil amplius in stomacho 
retinere possct, cnixe peliit, ut stipra cjus pectum 
sacrum V ialicum rcpoueretur. Positum stalim dis— 
paruit , ct ipsa sircul sanctissime obiit. Addunt alii 
super camem defunctj? circa cor imagincm Cruci- 
fixi invcntam fuissc. Sccunda cx Caslora dc (ialulii, 
cl Egano Lambcrlino uata, cum undccimum agens 
annum ad Eucharistiam acccdere vcrcrelur, in 
prcces eflusa , Huslia caelitus delapsa rccreari me- 
ruit, qua sumpta fclicilcr cxpiravit. lta scriptorcs 
Bonon. et Bolland. (ad diem 12 Maji). 

CAPUT XXXIX. 

De ponderandis a fidei promotore, et a consxd— 
toribus sacroj congregationis , rum dubium pro— 
ponitur, et disputatur de virtvtum heroieitate, et 
signanter de peecatis, qua aliquando accurrunt 
tn perserutanda serie vita sertorum Dei. 

1. Juxta alibi dicla de virlulibus heroicis unius- 



cujusqne statui consentanefe , promotor fidei , et con- 
sulturcs in dubio virtutum praecipue adverterc de- 
bcnt, an virtutcsad gradum heroicilatis asccnderint, 
cl ao carum fulgor aliquando fucrit ab aliis rcbus 
gcstis ubnubilatus. 

2. 3. Laudanlur nonnulli in sacris Scripturis , et 
in Ecclcsia , quod a tcneris annis ftilure sanctitatis 
iudicia prabucrint, ut in Icctionibus S. Antonii 
Ulrssiponcnsis, ct aliorum. Indicia vcro sunl ne- 
glectus pucrilium ludurum, cl sacculi illcccbrarum , 
miscricurdia in paupcrcs. ct abstincntia, ul lcgitur 
in leclionibus S. Niculai Tolentini, et Fclicis Valesii, 
ct in bull. canoniz. S. Rusa; Limana», cl aliorum. 
Ua;c sanctos ab infantia rcspiciunt ; scd cum non- 
nnlfi, qui proptcr psnitcntiam canonizanlur , pcc- 
cavcrint, idcirco dc peccatis ante, ct post conver- 
sioncm commissis in prapscntiarum disscrcndum est. 

4. 5. Plerique ab infidelitatc, ct peccatis ad 
vcritatem, et sanctitatcm, divina aspirante gralia, 
pervencrunt. Quacrilur crgo, an, et cur in expcn* 
dendis scrvorum Dci virtutibus babcnda sit ratiu do 
pcccatis, qua; ante convcrsioncm commiserunt. 
Tbeopbilus Raynaudus habcndam esse eorum no- 
tioncm fuse oslcndit, tum auctoritale, cum in novo 
Tcstamcnto ncgatiu Pctri, ct pcccata aliorum refe- 
ranlur : tum rationc , nc si eorum peccala ignora- 
rcnlur, iidcm credcrcntur fuissc supcriorts naturx , 
adcoquc ab corum imitalionc, tanquam impossibili, 
peccatorcs rctrahcrcntur, ut fusiuscxplicarunt S. Au- 
gustinus(de natura ct gratia c. 35 , fo. 10, col. H0) , 
Palladius (tn histor. Lausiaea apud Rosweydum L 
8, c. 22),ctaUi.Quinctiarocard.BcllarminuscoUigit, 
S. Joscphum palriarcham nunquam peccasse, quod 
Scripturanullumcjuspcccatummemorct,quaeca;lero- 
qoin nullius, quantumvisjusU, pcccata dissimularo 
sulct.SS.Thomas, ct Bonaventuraprobabiliusccnsent, 
peccata justorum in judiciounivcrsaliforercvclanda, 
sed advertit Suarcz, id sino corum trislilia, et pu- 
dore futurum. Porro Matth. 3 Iegitur facicndos 
csse fruclus dignos pcenitcntis : ct dignos quidem 
fieri ab cu , qui tantura affligilur pcr pccnam, quan- 
tum deliquit pcr culpam, adnutavit card. Hugo supcr 
loe. cit. Ex his palam fit, opus esse ut in cxpcn- 
dendis senorunVDei gestis cognoscantur eorum pcc- 
cata ante convcrsioncm cummissa, ut scilicct digno- 
scanturfructuspcenitcntix.QuaproptcrUrbanusVUl 
mandavil , ut supcr antcccdcntibus criminibus cujus- 
dam serri Dei, qui sub co obiit, juridicus conficc-. 
reiur processus; ct sigillis clausus scrvarctur in 
archiviu caslri S. Angcli, apcricndus, cum forto 
illius causa bcatificatiunis promovcretur. Dignos pm- 
nilcntiae fructus cxpficat S. Grcgorius (Aom. 20 m 
Eravg. col. lolO, n. 8, to. 1). An autcm pro con- 
sUlucndo digno fuctu pcenitentiae quoad sancUtatcm 
coram Ecclcsia altcndcndum sit tcmpus, quo con— 
vcrsus ad Dcum in heroica noenilentia permansit, 
non potest facile dcftniri. Ecclcsia pro confessoru 
(nam pro martjrc solus obitus totam beroicitatcm 
suppeditat) caoonizando intensaro, longam, ct mul- 



i 



Digitized by Google 



182 



DK UEATIFICATIOSE ET CANOMZATIONE. 



tiplicem heroicilatem requirit ; sed cum conliogcrc 
possit , ut quis consumatus ib brevi cxpicat tcmpora 
multa, pro constilucndo digno fructu pcenilcntias 
quoad sanclitatem, ctiam in Ecclcsia mililantc, pcr- 
pendenda videlur actuum qualitas. Optima igilur 
vidctur scnlentia, qu« in hac rediuturnam quidcm 
exposcit beroicitatcm , scd absque ulla temporis dc- 
finitionc : idcirco, uhi casus conliagat, unusquisquc 
in causa suflragalurus, perpcnso anteccdentis vitaj 
scrvi Dci cnrsu , advcrtcrc dcbebit, an is vel rationc 
diuturni tcmporis, quo bcroice visit, vel ralione 
qualitalis actuum, quos breviori lemporc exercnh, 
inter Heroes, ct sanctos adscribi possit, juxta illud 
S. JoannisCbrjs. [lib. de reparatione hominis). iVon 
temporis longitudme , sed affectus sinceritate pasni— 
tudo censetur. Similia de viueuc operariis docelS. Hie- 
ronymus. 

0. 7. Sacccdunt pcccata, quae servi Dci commi- 
scrunt, postquam vel ad Deum per pamitcntiam 
convcrsi, vci ad bcroicam vitam a communi probo— 
rum bominum vivcndi modo progrcssi sunt. Baillct 
quorumdam sanctorum peccata refcrt, ct intcr alia 
referl S. Aligium, scu Arigiura cpiscopum Lugdu- 
ncnscm quibusdam sccleribus inquinatnm fuisse, 
ncc ullura extarc pceniterUia? raonumentum. Eura 
tamcn plcnc vindicant Cointius, Severtus, ct Thco- 
pbilus Haynaudus. Ouidquid sit dc hac bislorica 
controversia , in causis servorum Dei , scrio adver— 
tendum crit , num post convcrsionem , an post bc— 
roicos susccptos raores, iidcm aliqua peccata commi- 
seriut, ct an novos dignus pcemtcntia? fruclus 
protulcrint, ut colligitur ex causa S. Hcrnardini Se- 
nensis,ctcolligipossctcxaliiscxcmpli$. Sedut magis 
appareat ncccssitas cxaminis, qno subsccuta |xrni- 
tcntia probctur, ponderanda sunt vcrba Ezechiel. 
18 : Si impius egerit panitcntiam . . . omnium iniqui- 
tatum ejus, quas operatus cst, non recordabor. rix 
quibus colligilur merita per pcccatum mortihcata 
reviviscerc pcr cuntrilionem , sed adhuc dissident 
tbcologi, ad quem gratis, et gloris gradtim revi— 
viscant. S. Thotnas docct (3, par. q. 81), art. 2) , 
quod Pamiteus quandoque rcsurgit in majori gratia, 
quamprius habuerat, quandoque in aquah, quutt- 
doque m minori. Juxta molum libcri arbitrii intcn— 
storcin , vel remissiurcm. Cum vcro pro declaranda 
sanctilate coram Ecclcsia heruicitas sit attcndenda, 
non salis crit , ut vel convcrsus ad Deum , vel Hc- 
rocs, qui alia pcccata comraiscrunl , pcenitcntia; 
signa dedcrint , scd opus esse vidclur, ut tut , ac 
talcs cxteriorcs actus christianorum virtutum, ct 
pcrnitcntiic dcdcrint, ut quantum fas cst, cognosci 
possit, utnun ad eum sanclitatis gradura redicrint, 
in quo coram Ecclesia erant constituti, an ad ma— 
jorcm asccnderint, aut in minori perslitcrint. Qua- 
proptcr, si ab cxtcrnis actibus dcsumittir, cus ad 
prislinura duntaxat statura rediissc, poterit quidcm 
pr.rtcritaj ante pcccatum laudabilis vitac ratio hahcri, 
srd maxime dubitari polerit, an sic Hcrocs fucrint, 
ct sanciis in Ecclcsia militantc adwribcndi sint, 



cam juxta S. Ambrosium (Apol.i, David. e. 2, n. 
6, to. i , eol. 077) hi post lapsum acriorcs ad cur- 
rendum rcsurgant. 

8. INrnilcntia in re pncsenti dividitur in pn?ni- 
tentiam pctcatorum anle convcrsionem, in poenilen- 
tiam mortaiium commissorura post convcrsionem, 
ct in pcenitcntiam venialium. Jain vero justoa ali- 
quando vcuialitcrpeccarecolligitur cx illo Proverb. 

Septics cadct justus , et resurgtt; et ex aliis 
Scripture loci». Porro in causis canonizalionis do 
pcccatis venialibus inquircndum cst, ut dignoscatiir, 
quot,etqualiafucrint, ctquomodoscrvi Dei circailla 
scgesserint. Si enim aliquapeccala venialiacxsurrc- 
plionc,cl forlc aliqua con.sultoadmiscrint,sed postea 
iis vitandis studucrint, piisquc operibus pro iis satis- 
feccrint, non crunt proptcrea a beatificalionis, ct 
canouizationis bonore amovendi. Moyscs inter velcris 
Tcstamenti sanctos rcccnselur : plerique tamen sa- 
crc Scriplurrc interpretes ipsum venialitcr peccasso 
autumant, cum JVwmer. 20 aquam dc petra educero 
a Domino jussus hscsitaverit. (jnod si in expendendis 
virtutibus peccata vcnialia frequentcr, et consulto 
commissa occurrercnt, nec apparerct resipiscentia, 
ct satisfaclio, profecto a virlutihus approbandi* ab— 
stinendum vidcreUir,utcruiturcxdoclrinaS.Thorn:e 
(1,2, q. 89, art. 2 ad 3j, et aliorum : quia pcccata 
vcniaha aptid enmdem S. 1 homam ad mortale dis- 
]>ununl , et alia detrimcnta ex iis in animam rcdun- 
ilaut, quic enumcrat JuannesTbaul.Ouomodoautem 
in cxpiandis peceatis venialibus sancti se gesserint, 
describunt S. Hicronymns (in Eftitaphio S. Paula 
n. 15,co/.C99,ro. 1 oper.) ct Hosignolius. 

9. 10. Benedictus XIV quando fidei promotorem 
agcbat, expcndcns dicta qtiurundara tesiium prsci— 
pue cunfessariomm . asserentium aliqncm Dei ser— 
\um % cl pcr totatn viiam, vel longo tcmpore post 
conversioncm clapso , immuncm fuisse a quocunquo 
jxrccato vcniali, opposuit juxta communem thcolo— 
gurum doctrinam, ncminem per totam vitam, aut 
pcr diutiirnum tempus,<olisauxiliis gratix habituali 
anncxis, possc omnia vcnialia collective sumpta vi- 
taic, quud colligitur ex Scriplora supra cit., ex . 
S. Augtistino {de nat. et gratia c. 36, n. 43, col. 1 45, 
oper. tam. S0>, Cassiatto (eollat. 22, c. 13, p. 770) , 
ct cx S. Tboma (3 par. q. 79, art. 4). Addidit ho- 
mincmjustum spccialiprivilrgioposseomnia peccala 
venialia vitare.quod de B. Virgiuc docuit concilium 
Tridcntinmn (xess. Gdejustific. can. 23) , et antea 
docuerat S. Augustiniis (de nalura et gratia c. 30), 
scd ctim idem sanctus ntillam aliam puram creaiu— 
rnmapeccato immuncm fuissc pronunliaverit, idem 
Bcnedictus conclusit, vnldc dtibitnndum csse, an 
pradic.is tc&tibus lides prmstari possit. 

11. Porro Gcrsonius cx alibi diclis hujusmodi 
confcssariorum attcslalioncs reproha\it : scd cum 
S. Scdcs, ct congregatio rituum eas admiltere con— 
sucverinl,jtivalhic nonnuiln ad casdcm pertinentia 
c\nr>nderc. NonnulhT ilaque ex his atlcstalionibus 
adstrunnt, aliqticm Dei servnm a peccatis mortali— 



Digitized by Google 



SYN01'S1S UBRI TEtlTIl. 



m 



bus fuisse immunem, et istse hoc non spectant, 
cujusmodi fucruntilUcconfcssariorumS. PiiVapud 
auditores rotse in relat. causas , ct aliae , quas de 
S. Aloysio Gonzaga prodidit card. Bcllarminus. 
Alias rcfcrunt, nullam in confcssiunc fuisse absolu- 
tionis roatcriam , qus si prodidcrint a confcssariis, 
qui vcl gcncralcm confcssioncm non audierint , vel 
aliqua tanlum viia? , aut interpolatis vicibus confcs- 
sioncs scrvorum Dci audicrint, predictam immuni- 
tatcm a pcccatis vcnialibus non cvincunt. Nonnulke 
altestationes narrant, vix in gencrali confessione 
foissc ab<olutionis matcriam, cujusmodi fuit altc— 
slalio B. Raymundi in vila S. Catbarinae Senen. 
Scd ba: attcstationcs tum proptcr particulam vix, 
tum quia peccata vcnialia contileri non tcncmur, 
controversae immunitati non suflVagantur. Alicsunt 
de immunitatc a venialibus in aliqua dcterminata 
matcria, qua*madmodum S. Bcrnardus in vita 
S. Afalachia {c. 19 , col. 682, vol. 1 oper.) testatus 
cst, nil otiosum in co dcprchcndi unquam poluisse; 
et his attcstationibus, caelcris non dcncicntibus, non 
est dencganda fidcs , ut pondcrat card. Gollus. De- 
mum gcncralcs, cl immodicaj confessariorum attes- 
tationcs cxplicari possunt dc pcccatis vcnialibus, 
plcnc dclibcratis, ul proscquiintur idcm cardinalis 
Gottus, ct Alvarcz dc Paz, cl cruitur cx S. Gregorio 
(moral. lib. 18, c. 5, oper. to. 1). Cautctamcn cx- 
cfpiendas essc ctilligitur cx S Augustino (in P*.98, 
n. 12, col 10C7, oper. tom. k) cl Suarcz. 

CAPUT XL. 

De nota jaetcntia , et vana gloria , de qua ttrpe 
ditputandum oceurrit in examine virtutum ter- 
vorum Dei. 

1. clc. Ex alibi dictis, aliquando servi Dei pne- 
claras rcs a bc gestas, ct dona sibi a Dco tollata vel 
scriptisprodidcrunt, vcloretenus aliis roanifcstarunt. 
ld quippc fcccrunt Paulus apustolus, Job, Ezccbias, 
alilias Joanncs apud Cassianum, abbatcs Anuph, et 
Pambo apud Palladium, aliiquc plures. Decipere- 
tur tamen, qui bis, ac similibus excmpiis adductus 
credcret, possc unumqucmqucsincjactantis,ctvanin 
gloriae vitio laudabilia sua gcsta palam cxponere. 
Profecto Sapiens Prot. 27 praccipit: Laudette alie- 
nut, et non ot tuum. Et Eslius in illa vcrba Apo- 
sloli : Utinar.\ suttinuerilit modkum quid intipicntia 
mea, aflirmavil, quod gloriari, et laudare te iptum 
vulgo judicatur ette oput hominit insipientu, ae 
vani, eitque revera tale, niti jutta aliqua neeettitat 
excu«e*,quodctiam antea docucrat S. Joannes Chry- 
sostomus (tn Pt. 130, pag. 571, op. to. 5).Quaproptcr 
aliqua nosccndasunt, ul in cxaminandis causis scr- 
vorum Dei qui scriplis, vcl vcrbis rcs suas egregias 
retulerunt, tutum fcrri possit judicium, ulrum id 
vitio inanis gloriae, an virtuli sil adscribendum. 

5. 6. Estius paulo ante laudatus advertit, Deum 
necprccipcre, ncc consulere homini, ut sc ipse lau- 



det, sed alicubi prohibere.Quocirca primo adverten- 
dum est, quidscrvusDcircferal,dequogloriarividc- 
tur : si cnira dc rc caduca, cl fragili gloriarctur, pcccato 
vanas gloria: nou carerct, quod juxla S. Thom. (2, 
%q. 132, art. 3) roortalcessepotcstrationematcria:. 
Si autcm rcs gloriam verc mcrcatur, scrutanda est 
inlcnlio gloriantis, ut innuit S. Grcgorius (moral. 
12, cap. 31, col. 405, to. 1). Sed cum intcnliosoli 
Deo patcat, advertenda sunl nonnulla, cx quibus 
ea colligatur. Itaqucjuxta S. Isidorum ■ Pclusiolam 
(lib. 3, ep. 278, pag. GiO) neccssitas narrandi vel 
scribendi propria cgrcgia facinora redam arguit in- 
tenlioncro; necnon si id tiat calumnia , aut accuta- 
tionit depellenda gratia, aut cum aliorumutilitate, 
ut Ioquitur Plularchus,cumquoconsentiunt Dantes, 
et alii. Et sanc Samuel pro depcllcnda calumnia in- 
nocentiam totius vita? su» univcrso Isracli exposuit. 
Et Paulus, ct Barnabas ad profcclum audicntium 
publicc annuntiarunt convcrsionem gcntium, et mi- 
racula, quaj Dcus pcr ipsos patraverat. Infamia: 
quoquc depulsioncm , acstimalionis rcparationem et 
spiritualero aliorum profectum tamquam honcstas 
pro sui commcndatione causas admiscrunt theologi 
qui hoc argumcnlum vcrsarunt, Marcant. ct Thco— 
philus Haynaud. quibus favct dnctrina S. Grcgorii 
\lib. 18, moral. c. 7, n. \\, col. 562). 

7. etc. Pondcranda quoquc sunt vcrba corura, 
qui de sc loquuntur, an scilicet sobriclatem, ct mo- 
desljam redolcant, an quasi ab invito proccdanl, et 
an omnia ad ullimum iinem, id cst ad gloriam Dei, 
referantur : hxc cnim servasse S. Paulum, cura ad 
suaslaudcsdcscendcret, adnotaruntS.JoanncsCbrys. 
(jer.26, to. 5, oput.p. 336, cdit. Front. Ducai), 
S. Gregorius (lib. 18, morah n. 13,/oc.ci7.)ctEslius. 
Legi quoque potesl vita S. Ignatii a P. Rubadeneira 
scripla, ct cpislola B. Joannis Tausignani , quje da- 
bitur in appcndicibus. Sed, cl S. Basilius(/o. %pag. 
156, n. 3) pluribusostcndit,omniaaddcbilum(incm, 
hoc est nd Dei honorem csse rcfercnda. Omnia ha:c 
cluccnt in excmplis supra allatis, scd quia in causis 
canonizationis nil est praetermittendum, quod vcri- 
tali cmcnda: prodessc possit,idcirco prstcr illa, quaj 
dicta sunl, scdulo inquirendum crit, an servns Dci, 
qui sua* mirabilia cnarravit, humilitatc, aliisquc 
virtulibus cxcelluerit : his enim, ac supra adductis 
circumstantiisconcurrcntibus.corum rclatio a vana 
gloria immunis cxblitnari potcrit, ul cxpIicantNi- 
colaus Lancic, P. Bartolus, in vila card. Bcllarmini, 
ct Rodcric. Hxc, qua: de narrantibus dicla sunt, lo- 
cum habcnt in scribcnlibus; sed quoad hos ullcrius 
inquircndum crit, an supcriorum jussu , vcl consilio 
scripserint, his cnim dcricicntibus, inanis gloria?, aul 
imprudcntiac nolam fortc non vilabunt. 

10. Hic agcndum cssct dc nonnullis Dci scrvis , 
qui asserucrunt , sc posl obitum forc canonizandos. 
Sanctus quippc Franciscus dc Paula Lconi X ct 
S. Vinccntius Fcrrerius apud Bullandian.(arf diem 
5 Apr.) CallistD III pontificatum prxdixerunt, 
addcnles, se ab iis essc in album sanctorum rcfcren- 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIGNE ET CAN05IZATI0NE. 



dos. Similia lcguntur de S. Philippo Nerio apud 
Iliccium in cjus vita, ct de S. Andrca Avellino apud 
Castnldtim paritcr in cjus vita. Scd cum evcntus 
pradictionein comprobavcrit , pranlicta non vitio 
jaclantkr, scd spirilui prophctico tribucnda sunt. 

11. ctc. Nonnunquam scrvi Dci bona opcra pa- 
lam faciunt; cumque Christus Matlh. 6 dixcrit : 
Te autem faciente elccmostjnam, nesciat tmistra tua 
quid faciat dextrra tua. £t : Ora Patrcm tuum in 
abscondito, hinc statim opponitur jactanlia?, nc di- 
cam hypocrisi* vilium. Vcruntamcn advcrtcndum 
est, cundcm ChrUlum Matth. 5 dixissc : Luceat 
lux vestra coram hominibus, ut videant opera vc- 
ttia bona, et glorificcnt Patrem vestrum. Quaproplcr 
ut omnia cuncilicnlur, diccndum est, ea palam tieri 
dcbcrc, non autcm ad propriam, scd ad Dci glo- 
riam, ut cxplicanl S. Gregorius ^3 part. Pastor. c. 
33, col. 96, tom. 2), ct S. Antoninus ( in sum. part. 
2, tit 4, c. 1, § k). Ideo in catisis servorum Dci, 
qoi hoc modo operati sunl, invcsiiganda crit agentis 
intcntio; ct ha?c quidcm rccla pra?sumcnda crit,si 
cx rcliquo vita? cursu constct,cum sanclitatc flo- 
ruissc : secus, si sanctilalis indicia absiut, ut lau- 
dati sancti paritcr cxplicnnt. 

14. Huc spcctat alia controversia, an stcmmata 
familia?, vcl nomina scrvorum Dci apposita a?dili- 
ciis, aliisquc rcbus ipsorum aucloritalc, ant a?rc 
constructis, sinl vana? gloria? indicia. Porro si h:ec, 
insciis illis, fiant, uti inscio S. Carolo Borrom.vo in- 
signia familia? cjitsdcm, el nptul Carolum o Basihca 
Pclri , ct cx aliis montimcnlis apposila fucrunt a?di- 
ficiis, aliisquc rcbus ejus auctoritato. constructis, 
nulla cst vann? gloria? suspicio. hi vero scicntibus, et 
volentibus, id damnat Thaulcrus : sed militis fcrt 
jiidicium Nicolaus Alcmannitis de Lateranensis pa- 
rietinis, addcns quosdnm Ponlilices citra vitupcra— 
tionem imagincs in Urbis Basilicis sibi posuisso. tt 
ctiam ntinc visuntur insignia familia? S. Pti V in 
angtihs a?dium , qua in Lrbc tribunali inqttisitionis 
assi^navit. Baronins vcro rcfcrt, Constantinum im— 
pcratorcm ab iis apponcndis abslinuisso. Concludon- 
dum ilaqtic cst , laudabiuns cssc ab ojusmodi ap|H>- 
sitionc abslincrc : hanc tamcn honcstam cssc , si so- 
bric fial, ct rcclum finem respiciat , ut cxplicant 
card. Pala?ottis, ct alii. Inhoncstara vcro,si ad hu- 
manam caplandam gloriam londat, ut ostondit S. 
Antoninus [m tumm. par.2, til. 4 , c. 1 , tub § '*). 

CAPUT XLI. 

De nonnullit aliitrtbtu, de quibut in cramine cau- 
tarum inctirum Dci frequcnt te offcrt orcasio 
disputandi; de nonnullis rcgulit adhihendit , ut 
tutum de gcstis a Dci fcrris fcratnr judicium, et 
dequibusdam extranrdinnrits actinnibut, qua a 
tpeciali Dei imputsu factat asscruntur. 

1. 2. F.piscopu*, dum sncrtim prcsbjtoralus or- 
dincm confcrt , inuUos intcrpollat , ut si quis aliquid 



adversus ordinandos habcat , memor sua; eonditionis 
liberc pandant. Sic dum agitur dc virtulibus scrvo- 
rum Dci, rcqtiirilurmultorumscntcntia, id cst om- 
nium, qui congrcgationi rituum adscripti sunt, ut 
omnia, cliam lcvia, qua? dc corum actibus, ct mo- 
ribus , KUtiunt, libcrc cxponnnt. Hinc plura in co- 
dcm judicio proponunlur, quorum pra-cipua hic al- 
tingcntur. 

3. ln actis scrvorura Dci testcs srcpc rcfcrunt, 
peccalorcs fuiise abcis reprchcnsos; si autcra suavi- 
tcr, dc incrlia; si forlitcr, dccxcessu dubitatur. Pcc- 
cator occultus, juxta preceplum Cbrisli, sccrclo, 
publicus cx Apustolo pubhce cst rcprcbcndendus. 
Aliqui tamcn sanci apud Palladium pcccataocculla , 
Dco rcvclantc cognita, publicc incrcparuut , scd hi 
ob stipcrnaturalcin cugnuscendi modum non tcnc- 
bantur logc privata? admonitioms. Qualiscunquc iit 
rcprchcnsio, quaslio instiluilur, ulrum facla sil vor- 
bis nimis scvcris, cujus qusstiunis re^ohitio, juxla 
doctrinara S. Augustini (term. 83, de vetbit Do- 
mini n. 8, col. 451 , to. 5 1, pendcrc videtur a quali- 
tate personarum , qua; rcprchcnduntur. S. Francis- 
cus Xaverius monct pcrsonas in dignitatc constilutas 
caute, ct moderatc csse rcdargucndas; pcrlinaces 
vcro, et publiccs pcccatorcs ctiara scvcre, si indc 
fructus sperctur, ul ipsemet fccit, leslc Tursollino, 
et jam antca fcceranl SS. Jonnncs Baplisla, Paulus , 
ct Slephanus, quibus omnibus pra?i\erat Christus, 
qui Pharisicos acriter, ptiblicc, ct s.xpc objurgavc- 
ral. Id ipsum docuil S. (irogorius (2, par. Pastor. 
cap. 10, col. 30, to. 2). Yerumtamcn rcsipisconles 
patcrnc cxcipicndi suut; idcirco cum dccanus Bra- 
carcnsis npud archiepiscopum suum Bnrtholome?tim 
de marlvribus gravitcr ollendissct, huic illum, ut- 
I»otc .csipiscenlom, cnixc ctiam nojnioc Pii IV, S. 
Carolus coramendavit. 

4. 5. Similis qua?stio intcrdum excitatur dc scr- 
vis Dci , qui ha?rcticorum convcrsioni opcram de- 
dcrunt. Si enim lcnitcr cos excopcrint de furtiludi- 
nis dclcctti , si incrcpandu, de imprudcntia redar- 
guuntur. Monct Apostulus (ad Ttt. 3, v. 10), 
li.Trcticum post sccundnra corrcclionem essc vilan- 
dum, quoddc obstinalis intclligitS. Joanncs Chrysos- 
tomus (hom. 3, in c. 1, Genei. pag. 18, oper 
tom. 4), addens, curandara cssc diligcnter hsercti- 
corum convcrsioncm. S. Bcrnardus apud Alanum 
episcoptim Antisiodorcnscm modcstc, ac suavilcr 
cgit cum Abaclardo ha-rcsi infcclo, cnjus proinde 
cunvcrsiuncm reporlavit. Simili modo sc gessit 
Leo X crga Martinum Luthcrum : et S. I' ranciscus 
Salesius crga Thcodorura Bczam, expericntia otlo- 
clus, cx lemtate majorem temjKr emcrgere uttlita- 
tem , ut ajcbat ipsc apud Cnrulum Augusltim Sale- 
sium. S. Auguslinus npud card. Baroniura ( in 
annal. ad an. 420), h.rrcticos incipiontcs, in spi- 
riltt lcnitatis, ac mansuctudinc; invctcratos, et re- 
ftnctarios, acrilcr rcdargucrc consucvit. Et juxta has 
regulas fcrcndum vidclur judiciura dclcnitatc, aut 
sevcritate, qua scrvi Dei bcreticos corripuerunt. II- 



Digitized by Google 



« 



8TN0PSIS LIBRI TERTIL 185 



lod qaoque advcrtcndutn, an tribunalibus ccclesias- 
ticis cos denuntiavcrint , si rcs sit dc hxrcticU, qui 
Tcrsantur in rcgionibus, in quibus advcrsus hxrcscs 
tribunalia vigcnt, etcdicla sanclissimx inquisitionis 
suum robur obtincnt. SS. patrcs aliquando scvero, 
cl acri stylo advcrsus hxrcticos scripscrunt; intcr- 
dura in spiritu lcnilatU illorum crrorcs dctcxcrunt, 
ct rcprobarunt, non dUsiraulantcs, quidquid in co- 
rum upcribus approbatione dignum invcncrunt, cu- 
jus rci cxempla suppcdilant SS. Kpiphanius (m 
epiit. ad Aeac. et Paul. n. 1 , optr. ttt. 1 ), Ra.silius 
[op. to. 2, pag. 189, et teq. /tom. 24, p. 195. 
num. 7 ) , Hicronymus ( apolog. 3 , contra Jiufin. n. 
27, eol. 550, to. •>), ct Bcrnardus (epiit. 90 ad 
lnnoeent. U\ nccnun Nicolaus papa apud Baronium 
( ad ann. 878, n. 02). (Jux tamcn dicta intclligan- 
lur, non, ut fai nunc sit hxrcticus laudarc; obslat 
cniin instrtictio ClcmcnlU VIII ad rcgtilas indicis : 
J£pithela hunorifica , ct omnia in laudem haretico- 
rum dicta deleantur, scd. ut supra allata contir- 
mcntur, scilicct a rcrum circumstanliU potissimum 
pcndcrc , utrura hxrclici rcprchcndendi sint scvcrc, 
an lcnitcr. 

0. Aliquando scnU Dci viventihus calumnix of- 
finguntur.tjuud si cas rcpulcrint, opponuntur cxcin- 
pla sanctoruci, qui calumniis impctiti tacuerunt, si 
ncglcxcrint , traducanlur, uti pruprix famx prodito- 
rcs : banc rnimpropagandam csse moncnt bcclesias- 
ticus , cap. 41 , ct sacri canoncs, liccl S. Ambrosius 
inuuat (/16. 10, in Lucam n. 97, cvL 1525 to. 1 )» 
cxcraplo Christi calumniantibus n«>n csse rospondcn- 
dum. (juxslioncra resolvit Thcophilus Raynaudus 
cx SS. patribus allcrens fas cssc calumniam rcpcl- 
lcrc, pcrfcclioncm vcroa rcpulsu abstincrc, nisi ra- 
tionc muncris, vcl alicni boni repdlcrc quis tcnca- 
tur, ut proscquitur Rosignolius, ac dc rcligiosU 
docucrat S. Thomas (quodlibct. 5, art. 27). 

7. Contigit aliquando, ut scrvi Dci pro dclin- 
qucntibus, ct ad cxilium, vcl mortem daranalUprc- 
ccs cxhibuerint , ut a pa>nis libcrarcntur : binc du- 
bium, an a via perfeclionis dcfcccrint. lllud laracii 
approbavit S. Augnslinus (epiit. 153, aliai 54, ad 
Maced. cap. 1 , num. 3, eol. 525, oper. tom. 2 j, et 

Erxstitcrunl SS. Ambrosius, Flavianus, aliiquc apud 
laroniuin ( ad ann. 398, n. 92, ct itqq ), ct S. Ucr- 
nardus ( in Itb. 7 vila, cap. 15, op. voi 2, col. 
1219 ), latroncra famosum ab immincnti mortc li- 
bcravit. 

8. etc. De scrvis Dci rcgularibus dubitari solet, 
an defcccrint, si ab una ad aliam rcligioncm trans- 
icrint, si supcrioribus prompte non obcdivcriut, si 
proprium inslitulum, laudantcs aliU prxfcrenduiii 
cssc dixcriut. Porro transitumcx aniini lcwtatc pro- 
ccdcntcra rcprobat S. Bcrnardus (lib. de praecpt. et 
diipemat. col. 524, vol. 1 ) : neccssarium , aut uli- 
lcm laudal S. Thomas (2,2, q. 189, art. 8). Cu- 
jusmodi fuit transilus S. Nicolai dc Tolcntino apud 
S. Antoninum , ct alium apud Thoroara dc Hcrrcr. 
S. Thouara Aquinatem raonact »m fuisso sub re- 



gula S. Bcncdicti, anlcquam ordioem Prxdieatorum 
ingrcdcrctur, nonnulli autumant, sed perpcram, ut 
notavit Justus Fonlaninus. S. Joanncs Gualbertus 
vcro , ut narrat card. Baronius , monasticum insti- 
tutum antcccdcnter susccptum reliqnit, ut novum 
inslitucrct, idquc fcccrunt ctiam SS. Dominicus, ct 
Franciscus dc Paula, aliiquc apud Pclrum Sutorcm. 
Mon vero ad aliam rcligioncm transil, qni ah una 
familia in aliam cjusdcm ordinissc insinnat; ul pcr- 
pcnsum fuit in causa vcn. MichailU a SanclU. Cx- 
cam obcdicntiam crga supcrioriim mandala coranicn- 
dant Pctrus Blcscnsis, ct Cassianus. Cujus quidtm 
obcdirntix cclcbrc cxcmplum apud S. Grcguiium 
M. prodidil S. Maurus, cum ju>su S. Bcnt-diili su- 
per aquas cucurrcrit, Placido uiunacbo in lacuin pro- 
lapso opcm allalurus. Similia dc sancla Thcodura , 
qux sub viri spccic inlcr raonachus vixit , cl dc Fl- 
stano paritcr monacho legunlur apud Surium ( ad 
dicm 1 August. to. 4). Gxlcrum ju»la Can. Si ii, 
qui praeit, supcrioii aliquid contra Lcgem divi- 
nam mandanli non cst obedicndum , neque contra 
rcgulam, ulscribil S. Bcrnardus (in epitt. adAdam 
monachum). Cxca vcro obcdientia cxcludit pru- 
dcntiam carnU, non spirilus, proscquitur Suarcz. 
Tandcm juxla S. Tboraam (2, 2 , qu. 104, art. 5, 
ad 3), obcdicnlia trifariam distinguiliir : alia suffi- 
cit ad salutcm, qua quis scilicct obedit in iii, ad 
qux obligalur; alia csl pcrfccla, ct vcrsatur in oin- 
nibuslicitis; alia inditfrcta, qux ctiam illicita at- 
tcndit, ct juxla cundum, supcriori obcdicndum cst 
in bis, qux sunt rcgulx, vcl ad rcgularu rcdiicnn- 
tur : quoad aUa obcdirc non ad ncccssitatcm , sitl ad 
pcrfcctioncra pcrtinct. Quapropler ubi invcniatur, 
scrvum Dci prxccpto supcrturis non oblcmpcrassc , 
pondcrandum est prxccpium , antcquam supcr ohc- 
dicntia judicium fcratur. Qui deobediciilia plura vc- 
lil, adcat P. Rodcrkum. Lxempla vcro superius al- 
lata oslendunt, quanlum Dco placcal obcdicnlix 
virtus; non quidcm, ut cundcra opcrandi modum 
imitcmur, scd ut virtuli-* pcrfectioncm asscqui om- 
tcndamus. Dcmum «liquando igncv.ctidum cst sim- 
plicitati aervurum Dci, qui laudibus suam religio- 
ncm supra olias cxlulcrunt, corumquc vcrba vcl 
bcnignc interprctanda sunt, aut caritali ««ga snum 
ordinem adscribcnda. S. Bonavcntura aflirmavit, rc- 
gulam ordinis Minorura, cui noracn dcderat, csso 
aliit regiminibus tublimiorcm; scd lcgi potcst card. 
Pallavicinus. 

12. Gravior aliquando difGcuItas cxcitalur in 
causis scrvorum Dci rcgularium advcrsus volum 
paupcrtatUob non scrvatam vilam communcm, ct 
p'oplcr pcculii posscssioncm conlra conslitulioncs 
caiiuoum , ct potUsimum concilii Tridcnlini. In quo- 
dam Traclatu de vita eommuni Romx cdito an. 
1075 dcccm numcrantur circumstanlix, in quibus, 
uon ofctantc Tridcnlino , rcligiosis potcst cssc |>cr- 
missus pcctilii usus, brcvius dici potcst licilus hic 
usus, »i ab ordinis constilutionibus a Ponliticc ap— 
probatis permissu* sit , si vcrgat in causaa iicilas , aut 



Digitized by Google 



18C DE BEATIFICATIONE 

necessarias a superlore approbatas, si rcgularis para- 
tus sit pccnlium , prccipicntc supcriore , apud eum- 
dcm rcsignarc. B. Petrus Damiani dc S. Leonc IX 
(/16. 4, cp. 9 , cirea fin), qui bcllum gcssit adver- 
6us Normannos, scnsit, eundcra csse sanclum uon 
quod bcllum gcsserit, scd quod alia cgrcgia opcra 
prarstitcrit. Hacc sentcntia in aliquibus usurpari po- 
lest in rc prascnti; vidclicct, scrvum Dei regula- 
rcm, qui pcculio usns sit, possc canonizari, non 
quod pcculio usus fucrit, scd quod abis virtulibus 
exccllucrit. 

13. clc. Hic cxponcndtc sunt regukc, qnibusde 
gcstis scrvonim Dci (utum fcrrc putcst judicium. 
Actus humani itaquc bonitatcm dcsumunt ab ob— 
jccto, a circttmslnnliis, cl a finc opcrantis. Pratcrca 
actus ab objccto bonus, scd cx iine, aul ex circum- 
stantiismalus, totns cst malus. Actus verocx objccto, 
ct spccic sua induTcrcns, id cst, ncc dctinite malus, 
bonilalcm, aul malitiam babclcx malo fine. Itcm in- 
tcnlio Iwni linis viliatur a prava mcdii clcclionc : 
iicquccjusmodi inlcnlio malitiam a prava intentione 
aufcrcl, scd minuit, ut doccnt S. Atignslinus {Ub. 
contra mcnjiacium c. 7, n. 18, col. 456, to. 6), ct 
S. Tbomas ( 2, 2, q. supra cit. art. 2). Has rcgulas 
nxscribunl Iheologi dc bonilale, ct malilia aqlunm 
umanurum, ivT<iemque ailhibcnd» crunt, cum do 
gcslis scrvorum Dci quacstio instiluitur in congrega- 
tioncriluum : objcctum quippc gcstorum, circum— 
stantis, finis, ct ca?tcra supra cxposita scdulo pon— 
dcrnnda crunt, ubi dubium occurrat dc bonilatc, 
aut malitia, quod prreclare cxplicat S. Joanncs 
Chrysostomus (hom. 10, 111 epist. ad Rom. n. 1, 
pag. 604, tom. 9). Narrat Sulpitius Scvcrus {dial. 
2, c. 7 ), S. Martiiinm a Maximo impcralorc Iwno- 
rificc c\ccptum pcrmisisse, ut regina impcratoris 
rjxor sola sibi minislrarct, ul ipsa, ct impcrator ro- 
gavcranl. Quidam subindc fingitur, qui S. Marli— 
num dc hoc arguil, scd allcr rcspondit , locum, lcm- 
ptts, cl personam considerandacssc; ilem Marlinum 
precibus imperatoris, ct rcgina; obsmtndassc , idqnc 
facerc dcbuissc, ut quosdam c carccrc, ct cxiiiis li- 
bernret. Huc revocari possunt, quic supcrius dicla 
sunt dc rclalionc, ct manifcslalionc bonorum opc— 
rum,ct divinorura charismatum : dc suavi, autacri 
pcccatorum, aut hrcrcticorum rcprehensiouc; de pa- 
vido, aul impavido mortis occursu. de quo mulla 
Rodcricus. Itcm nonnulli sancti, ul Ignatius, Phi- 
lippus Nerius, corpus aftlixcnml circa ullam im- 
muuditicm : alii, ut Job, ct Kranciscus immundi- 
ticm ipsam ndmiscrunt. Similia passim occurrunt in 
actis sanctorum. Qua* quidcm omnia, Hcet intcr sc 
divcrsa, laudabilia, et mcritoria sunl, si a bono finc 
proccsscrint , ct congrua» circumstanlire acccsserint : 
ab una cnim carilalis radicc morcs hi specie diver— 
aissimi cfilorticrunt. Profccto nnnnulli cx anliquis 
SS. cpiscopi, ut Martinus, Malachins,ct Bonifacius 
martyr vilcs vcstcs gestprunt, cl longa ilincrapcdi— 
tcs confeccruht : subsccutis temporibus, alii sancli— 
lale cclcbrcs, ut Tbomas de Villanova, cl Carolus 



ET CANONIZATIONE. 

Borromxus dccentibus vestibus, et modesta supei- 
lectili usi sunt. Utriquc laudabilitcr, cum omocs 
pro fine, et objeclo primario respcxerint felix regi- 
mcn populi sibi commissi. Lcgi quoquc possunt, 
qus dc card. Ximcnio archicpiscopo Tolcntano nar- 
rant Donius, et Gumcsius, ct de quibus contcnlio 
cxarsit inter promotores lidci , et poslulatores. 

18. In expendcndis servorum Dci causis, si ac- 
tusoccurrat a canonicis rcgulis, dissitus, rclincnda 
cst rcgula, quod malitia actus, adcoquc pravae clc- 
ctionis minuitura bonofine : Pontificcsenim.cl Con- 
cilia aliquando probarunt, abcpiscopis, ct abbatibus 
milites subministrari ad rcgni dcfcnsionem. PraMerca 
nonnulli sancti cpiscopi in castris manscrunt, ut Sa- 
craincnta ministrarcnt, alii agmina duxcrunt, ab ar- 
rais tamcn, et pugna abslinenlcs, ut S. Udalricus Au- 
gustanus apud Surium. Quos ct similes exccssus ob 
lincra, ct circurastanlias honestas cxcusant Tboma- 
sinus, et (iuillclmus. 

19. Sed quid agendum, si in examine causs in- 
vcniatur aliquis actus, de cujus bonilatc, cl malilia, 
pcnsatis omnibus, dubium supersit? S. Bcrnardus 
(term. 40, tuper Cantica n. 5, col. 1^15, vol. 1 ), 
et S. Tbomas (2, 2, q. 60, art. k), scnlire videntur, 
accipicndum cssc in raeliorcm partcm. Vcrumta- 
mcn si actus apparcat malus, in judicio canonixa- 
tionis, ccnscndus, cril malus, scduioquc invcsligan- 
dum, an cajtcrarum virtutum fulgorcm obtcncbra- 
vcrit. Quod si dubius omnino sit, resolulio in praxi 
pclcnda videtur cx rcliquo vitas cursii , ct ab aiiia 
rcbns a Dci scrvo gcstis , e. g. si aliquis Dci scrvus 
vcrba protulissct, dc quibus dubitari possit, an ad 
jaclantiam rcfcrcnda sint, cx aliis aclibustnvcsligan- 
dum crit, an idcra humilitatc tn gradu hcroico pne- 
ditus fueril; si id constct, dnbii intcrprctatio stabit 
pro aclus bonitatc, ut in quibusdam sulTragiis assc- 
rucrunt PP. Miroballus Tbcatinus, ct Udcphonsus 
Micr consullorcs congrcgalionis Bituura. Juvabit 
quoquc adverterc , an in scrvo Dci fucrint ca , quao 
vilium, dc quo dubitarctur, comitari solent : baec 
cnim si dcfucrunt, immo opposita dcprchcndantur, 
vitium quoquc dcfuissc dicendum cril. Lcgi possunt 
qtue dc S. Francisco Assisicu. scripserunt Pisanus , 
ct YYadingus. 

20. Majorem inducunt diflicultatcm rcs quasdam 
singulares, cl iiisolil,r, qua: aliquando in cxaminan- 
dis scrvorum Dci causis occurrunt. Suspccluscst im- 
pulsus, quo quis ad similcs actioncs movctur. Scd 
cum ex sacris Litlcris constct , Spirilum Dci ad hu— 
jusmodi rcs nonnunquam movcrc, ut dnm Abrahas 
prn?cepit, ut filium immolarct, et simifia, qus cu- 
mulant cardin. Bona, card. Fcdericus Salcsius, id— 
circo talis instinctus non slatim damnandus est. 
Porrohunc impulsum cssc a Deo. dignosci potcst cx 
his, qux tradil laudatus card. Bona , vtdclicct, si ex 
rcliquo vita; cursu conslat, Dci scrvum exccllcnti 
sanctitate , et patientia in adversis fuisse illustrcm : 
si ex conjecluris, et circnmstantia hauriri possil , im- 
pulsum adco vchcmcntem, ct efficacem fuisse, ut cor, 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI TEItTII. 



187 



ct mcntcm valdc traxerit, et rapucrit, ut contigit in 
conversione S. Pauli : demum si Dci servus pacem, 
ct tranquillilatcm post actioncra insolitam consecu- 
tus fucnt. Proderil pratcrca, si aliquidsupra natura? 
vircs in actionc insulita cnntigcrit. Suarcz quippc 
ait , praxeptum S. Bcncdicti injimctumS. Mauro, ut 
Placido in flumcn lapso opem fcrrct, processissc ab 
iinpulsu divino, qtiandoquidcin S. Maurus, tamquam 
pcrtcrram, ambulavit. Similis impuLus colligiturcx 
iis , qua? in obilu Francisci Assisicnsis contigcrunt , 
cum Jacoba Scttcsoli, ntilla babila rationc clausura?, 
in convcnlum admissa fuerit, ut legitur apud Damia- 
num Corncjtira. Nonnulla bic addcnda csscnt dc iis, 
qua? a Dco pra?cipi posatint, licet pra?ccptis dccalogi, 
ct lcgi natura? adversenttir. Mandavit Deus Osca? 
prophcta? (cap. 1 , v. 2): Sume tibiuxorem fornica- 
tionum, et fae tibi filios fomicationum. Sanctus 
Thomas ( 1, 2, q . 100, art. 8 ad 3) , vero docet, 
Oscain fornicando non pcccassc, cum praeccpto di— 
vino obcdivcrit, sicut nec Abraham, dum ex codcm 
prTcvpto fllium occidcre vellet. Alia plura congc- 
runt in hanc rcm intcrprctcs, ct thcologi. Scd quod 
ad rcm nostram altinet, qua?*tio ha?c redoci potest 
ad rcs insolitas, de quibus supra, adeoquc eliam in 
his satis cssc vidcntur regula? ibi tradila?, quas Hlu- 
strant Castcllinus,S. FranciscusSalesius, et vcn. Lu- 
dovicus a Ponte, quibtis addi polcst alia rcgula, 
ncmpc ipsa opcris insolili felicitas, ut prosequilur 
laudatus card. Borromaeus. 

CAPUT XLII. 
De gratia gratis duta. 

1. 2. Gratia jutta theologos alia r>t gratum fa- 
cii ns, olia gratisdaln. Prima est donum supra natu- 
rrm gratis a Deo conccssum primo, ct pcr sc relatum 
ad propriam unitiscujusqucspiritualcin salutem. Se- 
cundacst donum a Dco gratiscnllatum principalitcr 
ai nliorum utilitatcm. Primns intcr tbeologos hanc 
di\ i^oncm tradidit Alcxnndcr dc Alcs, qnem secu- 
lus ost D. Thomas ( 1 , 2, q. 111 , art. 1 ), addens 
primam cxcellcntiorem esse sccnnda. 

U. 4. Gratia? gralis dnta? enumerantur ab Apost. 
1 , ad Cor. % idclicct : Sermo sapientitv, sermoscicn- 
tia , fidcs, gratia sanitatnm, opcralio virtutum, 
prophetia, discretio spirituum, gcnera linguarum, 
et inlcrprctatio sermonum. Inler gralias gralisdata* 
non numcralur apostnlattis , et merito; licet enim 
hic, sicul et sacri ordines, sint dona a Deo data in 
aliorum t:!ilitatem, non possunt tamen dici gratia 
gratis data, ctim ad hujus csscntinm pcrlineat, ut 
sit sensibilis, et evidens in suis eflcrtibus, ut expli- 
cant Tbeodorelus (»n 1, ad Corinth. cap. 12, v. 
7). S. Joannes Chrys. (hom. 29, in cp. 1 ad Co- 
rinth. pag. 258, tom. 10 oper. ) ct card. dc Lau- 
ra?a. 

5. ctc. Grntia? gratis data? ex Apostolo, rom- 
muncs sunt pcccatoiibu'., et ju*tis. quia eorum 



opera non pertincnt ad volnntatem , nec ejus recti- 
ludincm postulan t, uti doccnl Suarcz, et Viguer. Hinc 
duplcx orilur coutroversia, an scilicetin judicio bea- 
tilicationis,ctcanonizalionisconsidcranda?sintgratia? 
gratis data?, et an, si in aliqua causa deficiant, ad ul- 
tcriora in cadcm progrcdicndum sit. Prima quidcm 
facic non videlur earum habendaralio; cum hocjudi- 
cium sit dc sanctilate, innocentia morum, et virtu- 
tibus heroicis, cum quibus tjralia gratis data nihil 
babet communc, ut innuunt SS. Grcgorius (moral. 
20, cap. 7), ct Hicronymus (co/. VI, tom. 7). At— 
tendcnda? tamcn sunt , praccipuc si prxtcr illas con- 
slct dc virtulibus heroicis, cl dc innoccntia vilaj 
scrvi Dci. Comitatus quippc virtutum palcfacil, cas 
gratkis fuiuc collatas etiam in tcstiroonium sancli- 
talis scrvi Dei, qui illis pracditus fuit; ea?demque 
pcr accidcns, ct dispositive possunt eflicerc gralum 
babentcm iilas, nam diligentibus Deum omnia coo- 
peruntur in bonum, inquit Apostolus (arf Bom. 8, 
v. 28) : cum quo consonant Salmanticcnses, Malta, 
aliiquc auctorcs. Nequc in his gravitcr discrcpant 
promotor fidei , ct postuiatorcs causarum , quin etiam 
iu congrcgationc iis gratiis consucvit fcrri judicium, 
non quidem per dubium separatum a dubio virlu- 
tum , sed sub eodem dubio ; considcranlur tamcn 
h& gralia? solnm, ut .signa manifestaulia pra?sum- 
ptioncm virtuttim hcroicarum. 

9. etc. Controversta crgo, qua? reraanct intcr 
lidei promotores, cl postulalorcs , cst, ulrum, si in 
aliqua causa alicujusservi Dci deficianl gratia? gratis 
dnla?, tulum dc viflutibus ferri possit judicium, ct 
ad rcliqua subinde procedi : an potius iinponcndum 
sit causa? silentium. Salmanttccnscscitati docucrunt, 
quod illarum dcfectus non ostendit defectum sancti- 
tatis. Maltba?uccius vcro ait, illns a promotoribus 
fidei requiri pro mnjori caulela. Sane cum in causa 
S. Vincentii dc Paulis promotor fidci casdem rcqui- 
sierit, pustulatorcs rcposucrunt, non csse ncccssarias 
ad statuendum tutum de virtutibus judicium, non- 
nullastamcn inhocsancto splendidissc. Idem contigit 
in causis B. Alexandri Saulii , ct S. Camilli dc Lellis. 
Ha?c aulem conlroversiam non dirimunt. Quocirca 
diccndum videtur, tnto pcde ad ullcriora procedi 
possc in caosa scrvi Dei, in qua virlutes hcroica? Ic- 
gitimcprobata? sint, licet gratia? gralis data? dcessent, 
ctim cx alibi dictis virtutes, el miracula sint sub- 
stantialia requisila in judicio bcatiflcationis, et cano- 
nixalionis, uli colligitur ex cap. Venerabili , $-2 de 
test. et attcst. nccnon ex bulla canooizal. SS. Wil- 
lelmi Bituricencis archiepiscopi, ct Antonii Pala— 
vini , qtiod senlil ctiam auctor Tractalus dc canoniz. 
SS. ad card. Monlis Regalis. Addil Suar. cit. has 
gratias dari justis, sed non omnibus, cum non ex- 
p«xliat communi utilitati Ecclcsia? : quod conlirmat 
auctorilntc S. Augustini. Non esl ilaquc causa? servi 
Dei imponendum silcntium, licet gratia? gratis data? 
deliciaut, mullo magis, cum in quibusdam cano- 
nizat. bullis, ct rclationibus audilorum rola? nulla 
flat mentio hujusmodi gratiartim. 



Digitized by Google 



168 ' DL BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



CAPUT XLIII. 

De scrmone tajtientias, et dc tcrmone scientia, 
gratHt gratit datit. 

i. 2. Primus scrmo a sccundo diflcrt, ut cx 
verbis Apostoli supcrius landati cxplicat S. Augu- 
stinus ilib. 12 de Trinit. cap. 14, n. 22, col. 923, 
tom. 8). Ducct S. Tfcomas (1 , 2, q. 111, arl. h, in 
rcspons. ad h) sapicnliam, ct scientiam non ccnscri 
i:;tcr gratias grati* datas, prout sunt dona Spirilus 
Sancti , scd piont signilicant quamdam abundaniiam 
snpienli.r, cl scicntia?, ut bomo non solum in sc ipso 
dc divitiis sapcre pussit, scd ctiam alios iustrucrc, 
cl conlradiccntcs convinccrc. Idem proscquilur Vi- 
gucr. 

3. ctc. Scrmo igitor sapicntia? cst scrmo cxtcrnus, 
quo quis sinc bumano studio, ct laborc dc divinis 
ila disserit, nt npparcat , Spiritum Sanctum in co 
lnqni , ct per qncni incrcduli convcrluntur,crcdentcs 
vcro in fidc firmantur. Scrmo scicntiie cst loculio dc 
rclms moralibns rclatisad salutcm aMcruam, promptc 
sinc bumano studio prodicns scripto, aut vcrbo : cx 
qno audicntcs conjiciunt , cum csse cx divina virtulc. 
An veroscicntin sit a Spirilu divino , dignoscituf cx 
cffieacia, ut notavit Thomns Nozius. Porro sapicn- 
tiam dici dc divinis scientiam vcro dc bumanis, 
apcrtc docuit S. Augnstinus (//6. li dc Trinit. cap. 
i, n. 3, col. 0i8, to. 8) ct post ipsum Scacchus. 
Alis qualitalcs cxpositie dcsumuutur cx vcrbis 
Christi Matth. 10 : Cum tradenf vot , nolite cogi- 
tarc, quomndo , anr quid loquamini, cte. Et Luc 21 : 
Ego dabo vobit ot ct tapientiam, cui non poterunt 
rctisterc , ct cnntradiccre advertarii. Scnnoncm sa- 
picnti.T sibi a Domino datum , inquit Apostolos ( 1 ad 
Corinth. cap. 2) non fuissc tn pertuatibilibut /tu- 
mantr sapicntiw veibit, sed in ostensionc Spiritus , 
ct rh tutit. Similis fuit scrmo S. Stcphani in act. 
Apost. {cap. G, r. 10), ct concio sancli Pctri in 
dic Pcntccostcs, dc quibus Thcodorctus. 

7. Plura dc ulriusquc scrmonis diflercntia, ct 
qualitalibus disscrunt Suarcz, ct card. de Lauraa, 
advcrtcntcs, has gratias non cimfcrri per hobilus, 
scd pcr actualem Spiritus Sancti motioncm. Mulla 
Icgi possitnt in bull. canoniz. SS. Vincentii Ferrcrii, 
et Ludovici Bcrtrandi, h vi'T S. Bcrnardi a Gau- 
frido scripta , ct in rclnt. rota? auditorum in causis 
vcn. Nicolni Factor, ct B. Juliani a S. AuRUStino. 
S. Thoraas docet(2, 2, q. 177, art. 2), h os scr- 
moncs pcrtincre quoad mulicres ad privatim, vcl 
pnucos familiaritcr doccndos, non ad totam Eccle— 
siam alloqucndam , ita ut si mtilicrcs habcant gra- 
tiam sapicntiie, ant scienliic, possint cam admini- 
strarc sccundum privatam doctrinam , non sccundnm 
publicain. Et hoc modo cam habuerunt matcr Salo- 
monis, aliqux mulicres in sacrisLittcris. His qnoquc 
gratiis illustratam fuissc 9. Tcrcsiam deroonstraruiit 
rotoc auditorcsin relat. causas ipsius.PluradatBozros 
supra laudaius. 



8. Salmanticcnses scicntiam infusam rcferont ad 
graliamgratissa?pcdictorumscrmonum,dc quascicn- 
tia multaalibidictasunt. Vcrumcx cancquitsanctitas 
cflicacitcr probari ; cjus tamcn babctur ratio in 
judicio bcatificationis, ct canonizationis, si pro- 
bata? sint virtutcs hcroicx. Dicunt thcologi , hanc 
scicntiam aliam cssc pcr sc infusam, ct absolutam 
ordinis divini qusc naluralilcr acquiri ncquit : aliam 
pcr accidens, infusam, ct aliquo modo supra na- 
turamcxpartcprincipii,ct modi, quo causalur, quas 
naturalitcr acquiri polcst , scd non acquiritur. Tho- 
mas a Jcsu ait pcr sc iufusam possc a Dco commu- 
nicari hominibus in hac vila, cl communicatam 
putat R. Virgini, aliisque, scd pcr modum actus. Et 
S. Thoraas (1 , 2, q. 113, art. 10 adZ) docct, banc 
infusionem adscribcndamcssc miraculo. Idquc S. An- 
toninus (in Sum. theol. tit. 5, cap. 1, § 1) cxplicat 
cxcmplo sanitatis corporuma:grolanlium, ctanima- 
rum , quac in pcccata , lapsa; sint. 

0. Ncque daemon in mcntcm humanam infundcrc 
novas rcrum specics, vcJ babitus scicnliarum , potcst 
vcro inlcllcclum rcddere subtiliorcm quoad fun 
ctioncs ingcnii, itn ut brevissimo tcmporc sinc ullo 
sludio scienlia: acquiri possit. Extal hujtis rci excm- 
plum in vita S. Norbcrli, in qua narratur, pucllam 
cxlcmplo opc dxmonis Caulica Canticorum rccilassc, 
ct lingua Homana cxplanassc, ct dcindc Tcntonica 
totum cxprcssissc. Alia cumulant Majolus, ct Scac- 
chus, dc quibus Martinus dcl Uio. 0»arcexpcdit, 
ut expliccntur noUc, quibus dignoscalur, undc hu- 
jusmiAii scicntia proveniat. 

10. 11. Ex morilius ilaquc habcntis scicntiam, 
cx qualilatc habitus, ct cx usu dignosci potcrit a 
quo Spiritu illa proccdal : scd ct ncquilix signum 
crit, si quis scienliam in sua non habcat potcstatc, 
scd solum abquando, prxmissis ccrlis cxrcmoniis 
supcrstilionis, ncc recordelur coruni , qujc docuerat, 
uti monct Scacchus, cl cruitur e\ Terlulliano (in 
Apolng. cap. 22). rt S. IMro ChrysoL («crm. 11). 
Moralitcr impossibilc cst, ut dc bis nolis agcndum 
sil in congregationc rituum; gratuc enim gratis 
daUc expcnduntur simul cum virtutibus, dc qui- 
bus non agitur, nisi probata fama sanctitalis» 
cum qua stare ncquit scientia opc dxmonis acquisita. 
Pcrpcnditur vcro in congrcgalionc , an scicntia in— 
fusa fucrit cximia, an ars humana praeccsscrit , cl 
an cjus habcnda sit ratio in judiciu bcaliticalionis, 
et caoonizalionis. 

12. 13. Alibi dictum cst S. Bcrnardum, ct alios 
scicntia infusa a Deo donatos fuissc Idcm dicitur dc 
S. Didacoin bul). canoniz. cadcmquc pranlilum fuissc 
S. Ignatium apud auditorcs rola: in rclat. causa; col- 
ligitur cx cjus libro cxcrcitiorum qucm Bollandiani 
contra nlios cidcra solidc adjudicant, ct dc quo fusc 
agit Suarcz. Similia dicuntur in rclat. caussc B. Ju- 
liani a S. Aug. Plura lcgi possunt apud Bagattam t 
card. Baronius rcfcrt, philosophos a S. Calharina 
Alcxandrina convictos fuissc opc scienliae acquisita?, 
ct infuss. Magna est controversia de sinccritata 



Digitized by Google 



6YN0PSIS LIBRI TERTIt 



189 



actorum S. Catharina;, dc qua intcr alios fusc Pape- 
bruchins (ad diem 25 .Xov.). Vcrutnlamen ex iis, 
prout cxtant in hrcviario romano, colligilur, po$*c 
Doi scrvum scicntia acquisita simul, ct infnsa prav 
dilnm cssc , infusam vcro probari posse cx co , quod 
acquisila; fincs cxccsscrit. 

1 4. Qturdam rcpcritur ars , qua; Notoria dicitur, 
in qua praunissis nonnullis, qua? pictalcm sapcre vi- 
dcntnr, jactatur, omncs disciplinas libcralcs illico 
disci. Eam damnat S. Thomas (2, 2, q. 96, art. 1), 
ac ncmincm pcr illam doctum cvasisse affirmat 
Erasmus, cx quo cimcludit Thicrs, dc ca sola ex- 
pcrtctitia aclura cssc. 

CAPDT XLIV. 

De gratiis gralis datit, fidei, tanitatum, ct 
operationis virtutum. 

1 . etc. Fidcs prout cst gratia gratis data, juxla non- 
nullos cst ccrtissimus asscnsus principiis calholicae 
fidci,qui in cvangclico Doctorc cst pra*sumendus.lta 
scntirc vidctur S. Thomas (1,2, q. 111 , art. 4). 
Alii putant cssc fidcm miraculorum ; ct ha?c quoquo 
scntcntia innititur dnctrina; D. Thoma? (2, 2, q. 178, 
art. 1 ). Alii iutclli^unt constanliam in fidc. Non- 
nulli cxtcnsivam pcrfcclioncm cognilionis lidei quoad 
modum concipicndi, pcrsuadcndi , ct defendcndi do- 
ctrinam hdci. Alii dcmum cxistimant cssc fidcm 
partrcularium rcvclalionum. 

4. Fusius hncc lcgi possunt apud Suarez. Card. 
dcLaura?a vcro docct, lidci gratiam gratis datam, 
non essc habitum scicntificum , scu pcritiam, qua 
quis alios fidcm docorc potcst; ncc firmum asscn- 
sum rcbus fidci ; ncqno consistcrc in pcculiaribus 
rcvclationibus ; scd prohahilitcr c*sc fcrvorcm , ct 
fidci constantiam, quam martyres coram tyranno 
cxhibcnt, qua? utilitatcm ccclcsia? attulit, cum in- 
numcri, visa hac constartia, fidcm susccpcrint. 
Prohahilius vcro csse fiduciam in Dcum ad impc- 
tranda qua^dam miracula , idcirco dicitur patrativa 
miractilurum quain asscrtioncm probat auctoritatc 
S. Joanui.i Chrys, (hom. 29, in eap. 12, ep. 1 ad 
C orittth. pag. 2G3, oper. tom. 10), et Thcodoreti 
(in loc. cit. Apostoli). Addit, hanc fidcm cssc gra- 
tiam gratis datam, cum sit manifcstalio Spirilus ; ct 
Ecclcsia; aflcrrc utilitatcm, cum multi cjus inluitti 
ad fidcm convcrtanlur, alii in radcm confirmcnlur, 
concluditquc, hanc gratiam cssc actualcm quandam 
Dci motioncm. 

5. Juxta hanc cxplicationcm, gratia fidci idcm 
fcrc cst, ac gratia sanitatnm, ct opcrationis virtu- 
tum. Suarez laudatus ait, gratiam sanitatum signifi- 
carc curalioncs mirificas a morhis oorporis, opc- 
rationcm virtulum comprchendcrc cactcra opcra 
mirifica supra naturam. In candem fcre explicatio- 
nem convcniunt Salmanticcnscs, ct ipsc card. dc 
Laura?a, ct antca docucral S. Thomas (2, 2, q. 178, 
art. 1 ). 



6. ctc. Dalnr quoque in Ecclesia gratia miraculc- 
rum , pcr qua; confjrmantiir ca, qua? gratia scrmo— 
nis protulit , juxta illud Marc. ult. v. 20 : Et ter- 
monem confirmantes tequentibut signis. Ita doccl 
D. Thomas (loc. cit.) , cl prosequilur Silvius. llzz 
gratia non csl quid mancns in atiima pcr modum 
hobilus , de qna rc D. Tbomas ( quast. 6 dc poten- 
tia art. 4) scd constitil in hoc, quod cutn D^us 
ipsam alicui tribuit, vcl movct ojtis mcntcm r.d fa— 
ciondum aliquid, quod conscquitttr opus mirificum; 
vcl conlaclu alicujus rci ad cundcm pcrtincnlis , aut 
aliquo ipsius actu cxtcrno utitur lamquam inslru- 
mcnto. Ita Silvius cit. Christo autem, ul homini 
dala cst constans opcratio virlutum , ct rairaculo— 
rum, ut optime adnotavit Suarcz, addcns pcrma- 
ncnlcm gratiam, ct frcqucntiam miraculoruro initio 
Ecclcsiae fuissc ncccssariam ; ut enim fides cresceret, 
ait S. Grcgorius (hom. 29 tn Evang. col 1571, 
tom. 1), miraculit fucrat nutrienda : scd adhuc 
permancrc in corporc Ecclcsia?, quod monuit S. Au- 
gustinus (de cuit. Dci lib. 22, cap. 8, col. 663, to. 7). 
Et Bozius innumera fere miracula bisce tcmporibus 
patrata rcfort. 

9. ctc. Conscntiunt tbcologi, gratiam miraculo- 
rum essc graliam gratis dalam, idcirco nedum justis, 
sed oliam peccatoribus , aliquando confcrri. Ita 
Duvallius, Estius, aliiquc. Nequc hinc scquitur, mi- 
racula non cssc ncccssaria in judicio boalificalio- 
nis, ct canonizationis. Nam, ul advcrtit Suarez, 
licot htrc gratia, aliquando pcccatoribus, plcrumquc 
taracn jnslis conferlur : noqitc cxaminantur mira- 
cula, nisi prius conslilcrit de virtutibus hcroicis, ut 
nolavit Scacchus, ct cxplicat Arauxo. Dc miracu- 
lis, qtia; fieri possunt a pcccalorihus, opportunius 
disjeretur lib. 4. 

CAPUT XLV. 

De gratia gratis data prophetice. 

1. Prnphotia cst fulurorum pra?cognitio, juxla 
illud 1 Pctri 1 : Dc qua talute... tcrutati tunt Pro~ 
phettr, qui de futura in vobis gratiaprophetaverunt. 
Aliquando cxlonditur ad pr»'tcri(um , quod cruitur 
ex Joan. 4 , ubi Christus Samaritana? ail : Quinque 
viros habuisti. Nonnunqttam cst de pracscnlibus loco 
distantibus, ct occultis, nccnon dc inlcrnis cordis 
cogitationibtis. Etcnim Luc. 7, cum mtilicr pcccalrix 
ad Jesum acccssissot, Pharisa?us, qui illum invitavc- 
rat, ail intra so : llk , si esset propheta, sciret, 
qun. et qualis est mulier, qua tangit eum. Propheta 
ilaquc csl, qui divinitus cojmoscil, ot potcst mani- 
fcslarc ca, qtia? longe dislanl a scnsu, cl naturali 
cojrnitionc hominum : Non enim voluntate humana, 
inqtiit S. Polrus epist. 2 cap. 1, allata esl prophctia, 
sed, Spiriha Sanctus inspirati, locuti sunt sancti 
Dei homiaes. Similia habvnlur Jsaia 41. Legi pos- 
sunt Cassiodorus ( in prctf. ad Psalm. c. 1 , oper. 
tom. 2), Matthaeuccius, ct alii. 



Digitized by Google 



100 



DE BEATIFICATIONE FT CANONIZATIONF. 



2. S. Thomas docct (2, 2, q. 171, art. 3) , pro- 
phetiara comprcbenderc omnia prajdicta, corumquc 
tripliccm gradum distinguit : unum eorum , qua» 
procul stinl a cognilionc unius, non omnium homi— 
num : altcrum, curum , qtiaj cxccdunt cognilionem 
omnium hominum, non quod oognosci ncqucant, 
sed propter dcfcclum cognilionis bumansc : ultiraum 
eorum, ad quaj nullius hominis cognilio pcrtingit, 
quia in scipsis cognosci neqtiouut : concludilque 
propbctiam projiric cssc dc fuluris, quod compro- 
bat auctoritatc S. Grcgorii (lib. 1, hom. 1, tom. 1, 
col. 1173), idcmquc late proscquilur Dominicus 
Gravina, ct P. Baldellus in narrationc gratiarum 
gratis datarum Arsiliaf Altissimi vidua liburtina, 
qnas narraliq asscrvatur llomaj inter manuscripta 
PP. Sociclatis Jcsu. 

3. Propbctia consistit in cognitione ct cognito- 
rum mantlcstaUone , scd card. dc Lauro?a oslcndit, 
raanifcstationcm praiccllcrc cugnitioni , cum graUaJ 
gratis dalaj sint manifcstatione* Spirilus in aliorum 
utilitatcm. JuxtaS. Thom. (2, 2, q. 171, art. 1) ad 
prophcliam requiritur lumcn supcmaturalc Quarc 
cognilio Propbclarum cx partc Dci continet quo- 
dammodo iocrcatam actioiu-m quae revclatio, scu 
loeutio Dei appcllalur : cx parlc Prophetaj, quatc- 
nus ab cjus intcllcctu vilalitcr elicilur, dicitur visio, 
ct auditio, ut cxplicant Salmanticenscs. 

k. Ut Prophcta cognoscat, opus cst, ut cjus in- 
tcllcctui rcprajscntcnlur ca , quaj quidcm rtprxsen- 
tatio sit vcl per scnsus externos, vcl pcr scu^ura in- 
tcrnum; vcl omnino indepcndentcr n quocunqtic 
scnsu, ct cst rcprxscnlatio omnino intelkctualis, ct 
hic tcrtius gradus Propbeliae cst pcrfcctissimus, in 
quo nulia cst cum scnsu communicalio : mcdius 
vcro cst, qui dcpcndct a scnsu inlcrno; inGmus, qui 
a scnsihus cxtcrnis orilur, ut lolc oMendit D. Tho- 
raas (2, 2, q. 173, art. 2). Addunt Salmanticcjiscs, 
hos gradus -distingui , non quatcnus sccundum ali- 
qucm eorum coguitio Prouhetaj consistat in sola 
scnsaliouc cxterna; scmpcr cnim debct perlingero 
od intcllcctum : scd qualcnus in suprcmo cognitio 
non orilur a scnsibus, nequc ab illis depcudct, ut in 
aliis duobus. Consensil card. dc Laura.3. 

5. Propbcticarcvclatio (il per Angelos, ut congestis 
exemplis aflirraat Pctrus Joannes Olivarius, ct scri- 
psit Uicronymus Savonarula alibi memoratus. Divi- 
nara tamcn dicendara cssc, docct S. Tboraas (2, 2, 
q. 172, art. 2), cura Angcli illuminationcs, ct re- 
velationcs divinas, tanquam Dei ministri, ad bo- 
mincs dcfcrant. Scd card. dc Laurxa ail , uon rc- 
pugnarc, ut Dcus ipse per sc loqualur Prophctaj, 
oslendcnsci, quas dcbct manifcstarc, juxta illud 
Isaiaj (Audivi voccm Domini diccntis : vadc ct dices 
populo huic,etc. Admiitittamcn, Dctim rcgularitor 
Prophctas allocutum essc, et nunc ctiam alius aiioqui 
per Angelos : quod cxornant Marlinus del Rio , card. 
Turrccrcmata, ct Torrcblanca. 

C. 7. Prophctiacx parteluminisdividilur inpcrfc- 
cta.ro, pcr quam cognoscilur rcsrcvclata, rcvclaUo.ct 



Dcum cssc, qui re vclat : ct in impcrfeclam , pcr quam 
non ita ccrto cognoscilur vcritas, ncquc a quo fiat 
revelatio, ct utrum spirilusprupbeUcus, an proprius 
loquatur, cl ha?c dicitur Instinctus prophcticus , cui 
potcsl suhcssc falsum. Ex partc objccli cognili di- 
vidilur in prophetiam coraminalioitis,prxsciculiaj, 
ct projdcstiuationis. Pcr primam Dcus rcvclat, quaj 
cognoscit in suis causis, ct in decretis condilioiiatis, 
adcoquc rcs rcsoluta non cst absolulc futura, licct 
Prophctaj vidcanlur loqui absolulc. Pcr sccundam 
rcvclal fulura dcpcodenlia a libcro arbitrio. Pcr tcr- 
tiam rcvelat, qux ipsc faclurus cst. Ex partc mcdii 
dividilur in intellcctualem, imaginariam, ct corpo- 
ralem, ut superius cxplicatum cst. Jix partc mudi 
cognilionis dividilur in eam , quaj Hl absquc alie- 
nalionc a scnsibus, ct in cam, quaj fil cum rjusinodi 
alicnationc et dicilur Raptus. Omnia ha?c cxplicant 
Salmanticcnscs oranino cuharenlcr ad dotirinam 
D. Thomaj (in 2, 2, ouast. 173, art. +). Item 
Suarcz , Savonarola , ct Torreblanca. 

8. Subjcclum prophctiaj sunt Angcli boni, da> 
moncs, viri, rauhcrcs, pucri, clbnici; ncc in hu— 
mine, ul sil prophctiaj subjcctum, rcquirilur aliqua 
naturalis disposiUo, aut bonilas raoruin, licct bxc 
Propbctaj valdc confcrant. Angclus quippt: fntura 
lihcra, ct conlingentia , aut prxtcrila occulta co- 
gnosccrc ncquil, ut contra Durandum docent theo- 
logi, ncc sccrcla cordis : Angelus crgo tit propbcta, 
cura Dcus isla 11 ti revelat. Kcc quidquam tbslat, quin 
Dcus possituti dxmonc, ut manifcslcl iiilura, pra> 
tcrita , ct prajscnlia occulta. Idcirco (Luc. 8) da?mon, 
ut vidit Jcsum , cxclamavit : Quid mihi, ct tibi cst, 
Jcsu filiDcialtissimi? Quod allinct ad mulicrcs , puc- 
ros, cl gcnlilcs, Maria soror Moysis, ct alia? muiieresin 
sacris Lilleris appellaiilur Prophelissaj : Samttcl , ct 
Danicl adhuc pucri propbctia clarucrunt : Ibtlaam 
gcntilis intcr alia pra?dixit advcntum Messiaj , vasta- 
tioncm Assyriaj, ct PalxsUnx. Hxclate proscquuntur 
Suarcz, card. de Laurxa, ct Gotlus. S. Thomas (2, 
2, q. 172, art. C) ul suadcat ethnicos essc capaces 
prophcliaj, utitur cxcmplo Sybillarum, quas licet 
gcnlilcs in prxmium virginilatis dono prophetiaj in- 
signitas fuissc aulumat S. Hicronymus (lib. 1 advers. 
Jovin. n. 41, col. 30G, lo. 2). Antiqui palrcs, ct 
auctorcs ccclcsiastici laudarunt carum oracula , quo- 
rum vcrilati rcfragalur Casohonus, ct nontiulli 
scctarii : multi bos redarguuut. Lxlant Sybillarum 
carmina a mullis sxculis intcrpolaia, scd boc non 
facit, nc raulta, prxsertira quaj apalribuslaudantur, 
gcnuina sint. 

9. Quod spectat ad naluralcm disposilioncm, 
S. Thomas (2, 2, q. 172, art. 3 et k) docct, Dcum 
possc animam in crcaliont* disponcrc ad propbeliam, 
ciqtie cotiferrc gratiam prophelandi.Quocuca ncgat 
Gravina prajdictam disposttionem rcquiri ad pro- 
phcliam, nisi quanlum ad usum, idquc desumilur 
cx S. Grcgorio (hom. 30 in Evang.n.S, col HiSO, 
to. 1), ct card. de Lauraja hoc ipsura ex co infcrt, 
quod D- us propbcliam communicaverit hominiLus 



Digitized by Google 



STNOPSJS LIBRI TEItTlI. 



191 



omnis cetalis , et sexus. Pro usu propbetia? rcqui— 
runtur intellcctus, et scnsua intcrni, ct aliquis ex— 
ternus,cura ca sit manifcstatio spiritus in utilitatem 
aliorum : idcirco Dcus ad raanifcstanda futura , vcl 
occulla nunquam usus cst irralionali , aut mortua 
creatura. S. Thomas (cii. art. 3 ad 3) vcro ex 
D. Hicronymo ait, usum impcdiri posse per natu— 
ralcm indisposilionem , scd banc a divina virtulo 
rcmoveri,quodctinmadvcrtit Suarcz.Quoad morum 
bonilatcm, saepc laudatus S. Tbomas (art. 4) ait, 
propbetiac donum non requircre pcr sc conjunctio- 
ncm cum Dco pcr caritalcm , adeoque eliam pccca- 
toribus aliquando communicari; addit, prophctiara 
pertinere ad intcllcctum , ct dari in utiiitatcm Ec- 
clesiae, sicuti dantur aliae gratiae gratis datac, ct ali- 
qucm ob morum malitiam impediri possc, nc pro- 
phclct. Haec confirmantur Ctlll. Multa autem, et 
ean. Prophetavit, (1 f.l).NarratCalmct, Kabbino- 
rum scnlentiam fuisse, quod spirilus prophctias 
rescdcritdumtaxatsupcrhomincs sapicntia,diviliis, 
ct potcntia praeslantcs : gratiam vcro propbcliac 
rctulissc ad iudoIcm,studitim,ctsimilia, quosidcirco 
strcnuc rcdarguil. Nottim cst, quantum rcs G-alliae 
sub Carolo Ml Francorum rcgc juverit Joanna 
Darcia, Aurcliancnsis puclla dicta; scd quomodo 
factum sit, ut virgini rusticae commissa sit cura du- 
ecndi exercitum , cxplicari ncquit, nisiad spiritum 
propbclicum rcfcratur, qnod praeditam fuissc solidis 
fundamentis c?nsucrunt thcologi, ct doctorcs Pari- 
sicnscs. Indubitatum quoquc cst,cara bonis moribus 
claruissc : cumquc dc cjns sanctitate nunqtiam ac- 
tum sit, infcrtur, propbelix donum possc a sancti- 
tatc scjiinclum csse. 

10. His addcndum, nullum pnrum hominem 
(idroquc cxcipilurChristus rationc unionis hyposta- 
ticae) habuissc cognitioncm propbeticam in babitu, 
vcl polestate sua , ncque ita , ul quamcunqiic rcm 
occullam cognosccrc, aut de ca pro liLito propbctarc 
possct,ulcicmplis ex divinolcxlu congcstis statutint 
tbcologi, qunm quidera asscrtioncm pcr sua princi- 
pia roborat D. Thomas (2, 2, q. 171 , art. 2). Lcgi 
cliam possunt Scacchus, ct Calmct. 

11. 12. Ex hucosquc adductiscolligiltir, ad es— 
scntiam vera; propbclia: pcrtinere , ut Prophcta co- 
gnoscat sibi rcvclnta, ct Dcumcssc, qui rcvclal : prav 
terca nullam in divina prophcli.i rcnuiri naluralcm 

. disposilioncm, nec prophelbe donum requircrc per 
se conjunctioncm cum Deo pcr caritatcm, adcoquc 
eliara pcccatoribus, aliquando fuissccommunicatum : 
nulli autcm purohomini pcr modum babitus.Omnia 
doctc cxplical P. Baldellus, cui suDragalur Silvius. 

CAPUT XLVl. 

/n quo dicta m capita praccicnti confirmantur ; ct 
nonnullis , qua proponi pottunt, difficuUatibus 
rctpondctur. 

1. Nonnulli cx philosophis di vinaodi monus anitna? 



adscripscrunt. Alii docuerunt, animum a sensibus 
cxpeditum, prasertim in somno, ct in morlc sentire 
mirabilia, intcrdum annuntiare fulura; idque ex— 
tcndunt ad mclancholicos. Cjuod siaddanluroracula 
Pythii, ct similium.cognilio, ct prasscicnlia actuum 
intcrnorum, ct futurorum contingcnlium non vidc- 
tur suli Dco rescrvala , sed naturaiilcr habcri possc 
ab hominc, ct ab Angclo sive bono , sivc malo. Ad- 
vcrstis haec militant divina tcstimonia, thcologorum 
assertioncs, ct placita philosophorura. 

2. Divina qtiidcm lcstimonia. Dcus cnim ltaias 
4G inquit : iXec est similis wtrt, annuntiant ab exor- 
dio noviisimum, ct ab initio , qua nccdum facta 
tunt. Similia lcguntur Daniel % Paralip. G, Jcrcm. 
17, Joan. 2, ct Malth. 9, lcgilur : Cum vidittct 
Jetut cogilationct eorum. Ex quo arguitS. Hiero- 
nymus(in cap. 17 , Jerem. col. 9G0 op. tom. 4), 
Cbristum cssc ctiam Dcum. 

3. Quoad tbcologorum assertioncs, docct S. Tho- 
mas (q. 10 de malo art. 8), cogitalioncs hominum 
aliquando dignosci cx corporalibus signis, ut cum 
timentcs pallcscunt, et similia. Et hoc modo cogila- 
tioncs a daemonc raagis quam ab hominc cognosci ; 
scd cum solus Dcus voluntatcm inlcrius raovcat ; 
idcirco voluntarias cogilationcs a solo Dco, ct ab 
bominc volcnlc, cl cogilanlc cognoscit. Ostcndit 
practcrea, cflcctus contingcnles a ncminc cognosci 
possc, nisi conjecturalitcr : solum autcm Dcura co- 
gnosccrcomnia cuntingcntia in suiscausis, ct in sc- 
ipsis. Hursus, Angrlos ccrto cognosccre, qun; ncccs— 
sario : conjccturalitcr, qua; plcrumquc: nullalcnus, 
qua: raro ex suis cnusis provcniunt; ftitttra vcro in 
scipsis, qutccumquc sint, a solo Dco cognosci. Cobav 
renter ad haec doccnt tbcologi , da?moncra non posse 
ccrto pncdicarc futura libera, ncc spontancas bomi- 
nuiTi cogitalioncs cognosccrc, nisi cxterno signo roa- 
nifcstcnUir , liccl possit cx his, quac ccrto novit, vel 
qua; a causis necosariis pendcnt, mulla pcr conjc- 
cluram praedieerc: prsetcrita, quas audivit, vcl vidit, 
mcmoria rctincrc, prsssentia obscura, ct cxterna 
scire, ct ea, qux in rcmotis rcgionibus gcruntur,tam 
cilo dcnuniiarc, ut ab ignaris rcputcnlur diu anlc 
pnrdicta. nl lalc prosequuntur Anastasius cpiscopus 
Nii\Tnus, Mnrlinus dcl Rio, Malta, ct praetcr alios 
innnit S. Augustinus (de civit. Dei lib. 1 , cap 32.) , 
S. Tliomas (2, 2, q. 172, art. 5 ct 6) vcro admiltit, 
Prophclas daemonum cx inspirationc divina, ctdav 
moncs cx bonorum Spiriluum rcvclatione, fulura, 
Dco pcrmittentc, prxnuntiarc, qtiod cxcmplo Ba- 
laaini illuslrat Silvius. Omnia cxplicat Tcrlullianus 
(ui Apolog. c. 2.2, pag. 53). 

4. 5. G. SuflVagantur philosophi, nsserentcs fu- 
turorum cognitioncm «xcedcre mctas humana» men- 
tin.adcoquc solitis Dci cssc illa pr.-cnosccrc.ut monet 
Philostratus. Admiltunl , solerlissimum aliqucm , ct 
rcrum usu cxpcrlum posse cx causis aliquo mwlo 
manifcslis, vcl non ila occullis judicium dc vcntnris 
profcrrc; iidcmquc cxphcant, quomodo id possint 
mclaocbolici, aul raorieutes; quin inde infcratur , 



Digitized by Google 



15! 



DE BE ATTFICATIOM ET CAXONIZATIONR. 



insitam esse animc facullatcm prxdiccndi futura, 
aut horum cognitionem non soli Dco cssc scrvatam. 
Legi possunt Vallcsius, Gnspara Rejes, ct Zaccbias. 
Plato ( in Apologia ), Ttillius (lib. 1 , cap. 30 de di- 
vinat.), ct ipsc S. Grcgorius (Hb. 4 dialogor. eap. 2G, 
coh 409, to. 2) conscnscrunt, morli proximos ali- 
quando pracnovisse fnttira; ct Plato, ct Aristolclcs 
majorcm divinandi disposilioncm fatuis, stupidis, 
ct mclancbolicis allribucrunl.Scdha-cdcdivinnlionc 
cum suis causis nalurabbus connexionera babcntc, 
bcnc cxplicat Hapbacl dc la Torrc. Multa apud 
Ivonem Camotcnscm ex S. Auguslino dcsumpta 
cxtant dc pradiclionibus da?monis, scd simul dc— 
monstratur, hunc ncc intiinas cogilationcs ccrto 
cognosccrc, ncc futura conlingcnlia tulo pra?dicerc 
possc. Omnia, qua? snpcrius tradita sunt, clarissimc 
cxplicat laudatus P. Baldclltis. 

7. Dcniquc ostcndit Villapandus , drcmoncm pc- 
tcnlibus rcsponsa dcdissc cx anlris, vcl statuis. Scd 
siqtias intcrnas cogitationcs revclavit, idjuxta Ma- 
jolum, supradiclis modis pracslilit, ct pra«cipuc con- 
jccluralilcr. Prajdiclioncs quippc, vcl plcrumquc 
falsa? fucrunt, tcslc S. Joannc Chrys. (hom. 19 in 
Joann. pag. 1 12 , tom. 8), vcl ambigtia? apud Cicc- 
roncm (de divinat. rap.54, /i6.2.), cl Tcilullianum, 
quod cxpcrli sunt Cra?sus apud Euscbium (lib. 5 , 
c. 10 prapar. Evavg.), ct Pyrrhus apud Tullium 
(loc. cit.). (Juarc gcntilcs sano? mcttlis oraculn con- 
tcmpscrunt: corum vanilatcm fassus csl Porpbyrius 
opud cundcm Euscbitim [prap. lib. G, c. 4), ct dc— 
monslranl Origenes (lib. 7 contra Ccls.) , cl La- 
ctantius (/i6. 2, divinar. instit. c. 17). Narrant Sui- 
das, ct Ccdrcnus, oracula in adventu Christi ccssassc, 
ct signantcr Dclpbicum,cum ab Auguslo consullum 
dixcrit,sibiapucroHcbra?o intcrdicla cssc rcsponsa; 
idcirco Augtistum in Cnpitoiio ercxissc aram in- 
scriptam:,47M PRIMOGEJVITI A£/,quam di- 
cunt fuissc, tibi nunc cst basilica S. Marircdicla bac 
dccausa AIIA COELI. Quod cx silcnlio Juslini 
marlyris, Tcrtulliani, ct aliorum non adeoexplora- 
ratum cssc advcrtit Gravcsoo.Qui plura vclit, adcat 
Pignalelluoa. 

CAPUT XLVII. 

De gratia gralis data prophctia, quod attinet ad 
causas beatificationis et canonizationis. 

1. Perscverassc sempcr in Ecclcsia a temporibus 
Apostolorttm spiritum prophetia?, apud omncs com- 
pcrlum cst,ct indubiLinlcrnflirmavit Justinus Mar« 
tyr (in dial. cum Tryphoncpag. 308). Plura cxlant 
sanctorum firma vnticinia Spirilu Dei prolala, tit 
illud S. Crcgorii (/. 10, ep. 3G indict.) : Quipost 
nosvixerint, deteriora tcmpora videbunt, cujus vc- 
ritatem probavit cvcntus, cum [>ostca gravia mala, 
praxipucncfandissima sccta Mahumctann, Ecclesiam 
invascrint. Similia lcgi possunt in hisloria ecclcsia- 
stica, nocnon apud Bozium, ctBagattam, alia vidcre 



cst in bnll. canoniz. SS. Pctri dc Alcantara, Fran— 
cisci Xaverii , et aliorum. In causa quoquc S. Pii V 
ritc probntum es(,ipsum divina cogtiitioncrcscivissc 
diem, ct horam vicloria» a christianis ad Echinadas 
insulas advcrsus Turcas obtcnts. El in causa S. Ca- 
tharino: Bononicnsis consliti(,cam pranJixissc, Ilan- 
nibaicm Bcntivolum dc Pbilippo ducc Mcdiolancnsi 
triumpbaturum,ct ConMantinopolini in manus Tur* 
carum casuram, prout cccidit. Quod vcro dicitur 
Malt. 11 : Omnes Propheta, et Lcxusque adJoan- 
nem prophctavcrunt t intclligcndum cst, prophctas, 
ct Lcgem usquc ad Joanncm promisissc Cbrislum , 
ejusque rcgnum; Joanncm vero primum diserte co> 
pisse praxlicarc rcgnumca?lorum,ctChrislum ipsum 
Judsis digito dcmonslrassc , adcoquc non excludit 
Prophctas post Joanncm, ut docet 1). Tbomas ^2, 2, 
q. 174, art. 6, ad 3), ct odnotaruntCornclius a La- 
pidc (in c. 11, Matth. v. 13) , Consalvcs Duranlus 
ct alii. 

2. In causis bcatificationis, et canonizalionis nulla 
habenda cril ratio propbclicc, nisi pra?cesscrit pro— 
balio virtutum heroicarum. His probatis, ipsa gravc 
adstrucndaj sanctilati argumcntum siippcditabit, ut 
docuit D. Thomas (2, 2, q. 172, art. 4 ad i) , ct 
quond judicium Lealilicationis, ct canonizationis in- 
ter alios adnotanint Auguslinus Triumpbus , Scac- 
chus, ct rotaj audilores in rclat. catis. SS. Pii V, 
Tcresiaj, ct aliorum. Nequc cnim, juxta Calmct, ct 
card. Bona, absurdum est prophctiam , ulpote gra- 
tiam gratis datam, aliquando pcccatoribus, sa?pius 
tamen justis concedi. 

3. Si itaquc certa sit sanctitas alicujus scrvi Dci, 
ct postuiatorcs conlcndant, hunc dono prophclia? a 
Dco illuslratum fuissc, cxpcndcndacruntprophetica 
dicta, ac primoquidcm pcrpendendum crit, an vc- 
rilali, ac pietali chrisliana? conformia fucrint ; secus 
criim, juxla regulam a Domino traditam Deuter. 13 
jtidicium fcrcndum asscrtam sanctilatcm, qucmad— 
modtim etiam , si fucrint dc vanilatibus, ct rcbus 
inutilibus; lcgiturcnim lsaim 48: Ergo Dcustuus, 
docens te uttiia. Consonal Apostolus 1 ad Cor. 14. 
Ostcndil card.Cajetantis, diccnti, secsse prophctam, 
non esse crcdcndum in rcbiis publicis, ut dcccrnilur 
in cap. Cum ex injuncto de haret., eundem vcro 
possc audiri a privalis pcrsoni*,si harum privatos 
actus dirigat juxta universales Ecclesix rcgulas, ali- 
lcr essc abjiciendum. Apostolusenim 1 ad Thessal, 
v. 19 ait : Prophetias nolite spernere : omnia pro- 
bate : quod bonum cst , tcnete. Cajclano adbnrcnt 
Arauxo, Hurtado.et Calmct. 

4. 5. Ponderaiidum insupcr crit , an quas pra»- 
dicta sunl, latucrint humanam cognitioncm, uti sunt 
inlcrna? cogitationcs, cl futura contingcntia. An 
pra?diccns babcrc potucrit conjccturalcm scicntiam 
corum, qiije pnrdixit : an dubitantcr, an spc tempo- 
ralis commodi loculus sit : an pro confirmalionc di- 
ctorum usus sil bumanis raliociniis : an vcrc cogno- 
vcrit saltcm aliqua eorum, qua? propbctavit. Omnia 
bax; fusc explicant Calmtt, et Scacchus, et conslant 



Digitized by Google 



STNOPSIS I 

cx qnaliUtibusqnihusinsigniti fucnmtTeri prophctae, 
quorurn dignilatc nil, juxta S. Auguslinum \de ci- 
vit. Dci lib. 18, ca;».41,n.3,co/.524,totn. 7 oper.), 
inter Hebraios angustius. Emicat in iis gravitas, ac 
ris, ctcflicacia talis, ut fraudcm omncm ahjiciat. 
Procul ab iis arabiguitas, et dolus : raro argumcntis 
ad suadcndum usi sunt : procul lucri amor, cl auri 
famcs , pscudopropbctartim propria apud M ichaeam 
c. 3. Plucitlum SpiritusSancli illapsum rccipicbant, 
sui compotcs eranMranquillilatcraentis frucbantur, 
debita in Dcttm observanlia inducti loquebantur, 
supcrni Spiritus ductum sccuti; secus faUi prophcta:. 
Legi potcst S. Juanncs Chryso*t. [hom. 29 in 1 ad 
Corin t h.) , qucm seqttitur eard. Bona. Quod vcro 
ad cognilioncm eorum, qua? praedicuntur, attinet, 
docct S. Tbomas (2, 2, q. 173, art. 4), mentcm in 
rcvclalioncpropbclica diversimode a SpirituSancto 
movcri : quando autcm aliquis cognoscit , se a Spi- 
ritu Sancto moveri.ad aliquid vcrbo,vcl facto signi- 
ficandum , hoc proprie perlincrc ad propbctiam : 
quando non cognoscit , ait , essc inslinctum prophc- 
ticnm. 

<>. 7. Indc advcrtcndum erit, an occultum rcvc- 
latum, vt futurum pracdictum cxtitcrint,ut propheta 
Jonitus cst, quae rcgula traditur Deuter. 18 : Qnod 
xn nomine Domini propheta pradixerit, et non evc- 
ncrit, hoc Dominus non est locutus. Scd haec regula 
nonnullas admiltit limitationcs. Prima est : si pro- 
phetia non fuerit absoluta, scd comminativa, et con- 
ditionata, vera est, ac divina, licct non acciderit, 
quod prophcta praedixcrat. Hacc cnim proferlur a 
prophctis juxta leges divinae juslitiae, attentis pra> 
scntibus circumstantiis, et hominum demeritis, qui- 
busimmutatis, Deus avertit,quodfueratpraedictum, 
ut bcne explicat Valcntia. Vasqucz vero docet, hujtis 
generis esse rcvclaliones de propria, vcl altcrius 
damnatione , ut scilicct peccalores timore scntenti» 
convertantur.Excmpla suppcdilant Jonaspraedicens 
Ninivitis eversionem; ct haias annuntians mortem 
Ezcchiae regi, quorum neutrum evenit sublatis cul- 
pis, ac mutatiscircumstantiis,quibus praedictio pen- 
dcbat. Simile quid declarat Deus ipsc Jerem. 18. 
De his agunt card. Cajctanus, Silvius, Savonarola, 
et Vigucr. 

8. Kursus non repugnat, revclationem vcrara 
esse, et a Deo, et falsam cjus explicationem esse ab 
horainc alilcr, ac Dcus intelligit, inlcrprctante. 
Idcirco etiam veri propheta, inquit, S. Tbomas (2, 
2, 5. 173, art. 4) non omnia cognoscunt, qua in eo~ 
rum visis,aut terbis, aut etiamfactis Spiritus San- 
ctus iniendit. Profccto S. Bentardus testc Olbone a 
Ludovico jttniorc Francorum regc consultus, et au- 
ctoritalcEugeniipontifici^suflultusraultaschristianas 
nationes prxdicando excitavit ad sacram Hicrosoly- 
mitnnam cxpcdilioncm, sed in hac victi christiani 
inililcs, justo Dci judicio, interierunt. Quaproptcr 
S. Bcrnardus^quempriusGalliHSCtGermaniaspopuli 
tamqunm apostolum , cl prophctam vcnerabanlur, 
dustca ut imposlor, et pscudopropheta traditus est. 

Duciam. 



iRl TEtlTII. 193 

Porro ipse reposuit, sc non temere in eo opere cu- 
currissc, scd jubcnle Dco, ct rairaculiscjuspraedica- 
tionem coufirmante. Vcra itaque fuit revclatio, ct 
prophctia, sed ab hominibus minime intellecta : hi 
cnim gloriam, divitias, ct rcgni Hicrosolymitani re- 
ccplioncra sibi proposucrant, scd Deus scternam 
eorura, qui in cxpcditione cccidcrunt, salutcra in- 
tendit,ut ciderosancto apcruit Joanncs Caseraariive- 
ncrabilis abbas. Hoc cxernplo in rc prascnti ulitur 
card. Bona, eoquc Gravina vindicat S. Vincentii 
Fcrrcrii praedictioncm dc immincnte mundi tine, 
et Anlicbrisli advcntu. 

9. Alia liniitatio descendit ex his, quae supcrius 
dicta sunt, prophcliam scilicct non dari pcr modum 
habitus : ideoque potest conlingcrc, ut quae a vero 
alioquin propbcta praediclasunt, non yera reperian- 
tur, quod ipse vidclicct putaverit, se ex revclatione 
divina praediccrc, licct instinclu duntaxat propbeta- 
vcrit. Olbo enim,ut infeliccm memoratae expeditio- 
nis cxitum cxcusct, intcr alia inquit, spiritum pro- 
phctarum non sempcr subcssc propbetia. Legantur 
S. Grcgor. (/«6.2 dialog. cap. 21, col 248, /om. 2), 
ct S. Tbomas (2, 2, q. 171 , art. 5). 

10. Haec vera sunt, sed ne in disculiendis causis 
bcalificationis, et canonizatiouis ambigendi occasio 
subrcpat, nonnulla videntur addenda. Propbeliae 
igitur commiiiativae,ctconditiouatae rcspiciunt duo- 
taxat rcs futuras, ct quac ab bominura mcritis, vd 
culpis pcndent, ut expiicant Thyraeus, et Suarez. 
Docet vero Canus,comrainativasbcnecognitasfuisse 
aprophetis.Thyracusvcrovult,tion omnes propbctas 
cognosccre absolutam Dci voluntatcra in rebus pen- 
dentibusab bominum merilis. Al in judicio beatifi- 
cationis,elcanonizalionis non vidctur habenda ralio 
prophetiae commiuativae,ntsiostendatur Dei servum 
cognovisse indolem, et exitum propbctiae, alioquin 
possct errori via apcriri , ut ostcndit Gravioa , cum 
quo consentil Picus. 

11. Quod spectat ad prophclias, in quibus pro— 
phcta rcra juxta Dci roentcm non intclligit,adcoque 
cventus praedictioni non respondct, neque istac ad— 
niiltendte videntur, nisi Deus subscculis rairaculis 
cam iltustravcrit, ut explicat Thyraeus, et ila con- 
ligissc in propbetia S. Bernardi de memorata expe- 
ditionc, colligilur cx ejus vita a Gaufrido monacho 
scripta. 

12. 13. Superest, ut aliquid indicctur dc bis, 
qui propbetantiustinctu prophctico,quorum proinde 
prophetiae aliquando non rcspondcnt. Ut igitur Dci 
servus, dc cujus bcatificalionc, ct canonizatione agi- 
lur, in his cxcusctur,ctutvcreprophetans habeatur, 
opus est,utconstet de ejus corrcctionc,qua profecto, 
juxla sanctum Gregorium (super Esechicl. n. 17), 
veri prophctae a falsis dislinguantur. Sic Nathan 
prophcta, poslquara Davidi lcmplum Domini mdiii- 
cari cogitanli dixit [lib. 2 Reg. c. 7 , r. 3) : Vade, 
fac, quia Dominus tecum est; cadem nocte, jubcnte 
Doraino, rcvcrsus nuntiavit cidem , lcmplutn a filio 
fore aedificandum. Pluribus hax proscquitur Caje- 

13 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



tanus, et exornat Fucechins. Quae spectant ad alie- 
nationem a sensibus, quie aliquando prophetis con- 
tingit, expendcntur, cum dc extasi, et raptu senno 
crit. 

CAPUT XLVIII. 

Dt gratiis gratis datis ditcretionis spirituum, ge- 
nerum linguarum, et intcrprctationist 



1. 2. Discretio spirituum vel exponi potcst, 
juxta S. Thomam (1, 2, q. 111, art. *), ut sit co- 
gnilio cogitationum cordis.et sic idem erit, ac pro- 
phctia, nisi quod hsc fulurorum, illa cogitationum 
cognitio sit, ut advertit Suarez ; vel , ut sit judicium, 
pcr quod homo inter varios, et dubios motus, qui- 
cunquc hi sint, et quocunque spcctent disccrnit , a 
quo spiritu proveniunt, bonone, anmalo, ut explicat 
sanctus Joannes Chrysos. (hom. 29, m ep. 1 ad 
Corinth. tom. 10, pag. 264), quem scquuntur card. 
Bona, ct Suarez cit. 

3. 4. 5. Diificultatem discemendi spiritum ob 
spirituum multiplicitatcm luculenter exponit Gerso- 
nius. Porro duplici via ad spirituum discrctioncm 
peryeniri potest : vel pcr regulas ab Ascelicis, et My- 
sticis traditas, idque non pertincl ad hanc gratiam 
gralis dalara ; vcl per spectalem instinctum , et mo- 
tionem Spiritus Sancli , ct hoc ad camdem gratiam 
rcfertur, ut animadvertit card. de Lauraea. Qua- 
propter gratia discretionis spirituum erit illustratio 
mentis ; qua homo sinc errore dijudicat, a quo prin- 
cipio proprii, aliorumque molus, et cogitationes ad 
dectionem pertinentes, cxcitcntur. Hanc, sicuti et 
alias gratias gratis datas, Chrislus habuil per habi- 
tum : caetcripermodum actus, utnotavit laudaluscar- 
dinalis. Potcst rcperiri in malis, utpolc quae datur ad 
aliorum rdificationem; plerumque tamen invenitur 
in justis, juxta card. Bonam , plura exempla at- 
texentem. Kamdcm gratiam memorarunt rotac au— 
ditorcs in rcl. causar. SS. Pctri de Alcantara, et 
PhilippiNerii,caqueinsignitum fuisse vcn. Alphon- 
sum de Orosco in ejusmodi causa, auctoritnlc card. 
Bon« adductus admisil Bcned. XIV tunc fidei pro- 
motor : addit taraen non essc hujus gratiac habendam 
rationem, scd oppositum reposuerunt postulatores , 
quibus adhaesit sacra congregatio, atlcntis scrvi Dei 
virtutibus hcroicis. 

6. 7. 8. Gratia generum linguarum juxta Apo- 
stolum (1 ad Cor. lk) inferior est gralia prophctiae. 
Per eam homo non Ioquitur elcgantcr idiomata pc- 
rcgrina, scd ita, ut ab aliis intelligi, ct alios inlel- 
iigerc possit : datur enim ad ulilitatcm aliorum. 
Eadem insigniti fuerunt Apostoli, act. 2. Simplcx 
tamen crat eorum sermo : adeoquc pcrspicuum cst, 
hancgratiam non conferre elegantiam , ut saepc monet 
Apostolus. Potuit Apostolis communicari, vcl ita, 
ut uno idioraatc loquentcs ab hominibns divcrsarum 
linguarum intelligcrcnlur ; vcl ita , ul ipsi notitiam 
haberent divcrsarum linguarum, ct hoc secundum 
^lacet S. Th. (2,2, q. 176, art. 1). Favet huic sen- 



tentiae illud S. Pauli 1 ad Cor. ik : 
lingua loquor. Acccdit ratio : oportuit enim , ut A po- 
sloli non solum ab aliis inteiligerentur, scd etiam ut 
alios sibi loqucntes intclligerent, cisque respon— 
dercnt Adhaerent Suarez, Scacchus, ct alii, simul 
falentes, fieri potuissc, el forle. contigisse, ut 
Apostoli unico idiomate loquentes ab auditoribus 
diversarum linguarum intelligcrenlur, ut prose- 
quuntur Matthaeuccius, ct Silvius. 

9. Omnes linguas perfeclissimc calluit Chrislus 
Dominus, sed advcrtil S. Thomas (loc. ciL ad 3), 
non oporluisse, ut omnibus linguis ioqucrelur, ut- 
pote uni tanlum genli pracdicalurus, quanquam putat 
Silvius, variis linguis usum fuisse : occasione id exi- 
genle. Aliis quoque practcr Apostolos hanc gratiam 
ad fidelium utililatem , cl acdificalionera Deus elar- 
gitus est. Nonnulla cxempla exhibet Bagatta : alia 
cumulant Bollandus, hujusque conUnuatorcs : ea- 
demque claruissc S. Vinccnlium Ferrerium testantur 
S. Antoninus , ct Spondanus : idipsum dc S. Aloysio 
Bertrando ailirmai Thomas Bozius, ac de S. Fran- 
cisco Xaverio refcrunl auditorcs rotac in relat. causx 
ipsius ; sed cum idcm in quadam epistoia scripscrit, 
tfacitDcut, ut...Japonicam Unguamconditcamus, 
etc, hoc iili donum abjudicat Jacobus Piccnius, 
quem strenuc rcfcilit card. Goltus, cum ficri po— 
tuerit, ut uno tcmporc linguas non callueril, et 
postea hoc dono a Deo insignirelur, ut in Apostolis 
contigit. 

1U. Possunt, pennittcntc Dco, similia ficri a da> 
monc : nam S. Uilarion, tcste S. Hieronymo (tn ejut 
vita ), dsemonem cxpulit a quodatn melancholico, 
qui Syriaca vcrba anlca ignorata loqucbalur. Et 
Gaspar a Uejes nolat, boc cssc ccrtissimum signum 
dxmnnis qucmpiam obsidentis. Quaproptcr, si in 
aliqua alictijusscrvi Deicausa agcndum sii dc gratia 
generum linguarum , opus crit , ul viri probi te- 
stcntur, num his linguis nunquam opcram didisse, 
ut monct olatthaeuccius, et proscquuntur audilores 
rotae in rclat causas S. Francisci Xavcrii. Si vcro 
asseratur, Dei servum unico idiomate loquenlcm a 
plurihus divcrsarum linguarum fuisse in propria 
intellectum , opus crit, ut tcstes diversarum na- 
tionum afiirmcnt, sc illum audivUsc in proprio 
uniuscujusquc idiomate eadem loqucntcm, ut no— 
tarunt laudati auditorcs. Usus linguarum tcndcns ad 
captandara auram popularcm, aut aliam yanitatem , 
diccndus erit non proccssissc a Deo. Si magnalia 
Dci cxtulerit, et in erranlium convcrsionem te- 
tcnderit, donum Dci procul dubio repulabitur, 
ejusquc maxima habcnda cril ratio in cjusmodi 
causa, praecipuc probatis hcroicis virtutibus, ut ad- 
vertunt Matta, Scacchus, ct Mattha;uccius. 

11. 12. Ultima gratia gralis data cst intcrprc- 
tatio sermonum, ct bxc cxplicari potest, vcl ut sit 
expositio vcrborum unius idioroatls pcr vcrba al- 
tcrius, qualis fuit vcrsio scptuaginta intcrpretum 
sacrae Scripturae, quomodocumquc ca facta fuerit; 
vel ut sit docere mysteria in vcrba lateotia, ut bcnc 



Digitized by Google 



SYNOPSIS UBR! TERTIL 



doeet Suarez , idque praestiterunt interpretes Apo- 
stolorum. Intcrprclcs siquidcm isti opcram suam 
praestabant Apostolis, vcl cum , liis aliqui genti lo- 
quentibus, aliquis adesset, qui idioma illius gentis 
ignorarct : vel cum Apostoli captu diflicilia loquc- 
rcntur; tunc cnim intcrpretum crat ca cxplanare, 
ut ostcndit Baronius (tn annal. ad an. 45, n. 37 ), 
cui adhacrct Suarez. Profccto Petrus Marco intcr- 
prete usu$ cst, et Paulus Tito, ut ipsc innuit 2 ad 
Cor. 2 : Cum venissem Troadem.... non habui re— 
quiem spiritui meo, eo quod non invenerim Titum. 
Quamvis Estius solidis fundamentis censeal,percipi 
nnn possc, quomodo Paultts linguarum scicoliam di- 
vinitus asscculus indigucril tunc Tito interprete : 
adcoquc concludit, spiritum Pauli non babutssc re- 
quicm, non invcnto Tito, quod bunc misissct Corin- 
thum, ut sibi nuntiaret, an Corinthii se corrcxisscnt. 
Consentit Cornelius a Lapide. Sed haec retulisse sa- 
tis. In causis vero bealihcalionis diificillimum cssc 
vidctur, ut dc bac gratia agendum sit. Licct enim 
aliquis Dci scrvns abdita Scripturarum mystcria sinc 
humano studio explicuerit , id ad scicntiam infusam 
refcrcndum eril. 

CAPUT XLIX. 
De mentis exeestu , extasi, et raptu. 

1. Extasis , juxta Malthaeucciura , redocitar ad 
aliquam ex gratiis gratis datis. Agitur autem prius 
de mcntis cxccssu , extasi , et raptu , quam de visio- 
nibus, apparitionibus, ct rcvelationibus; vcl quia 
ha?c non scmpcr its conjungunlur, ut notat card. de 
Lauraea ; vcl juxta card. Bona , quia eaedem in iis ut 
plurimum contingunt. De extasi , et raptu fusc tbeo- 
logi, ct fusius mystici. Hic nonnulla dc natura, spe- 
cicbus, el signis cxtasis, inde ad cansas beatibca— 
tionis, ct canonizalionis pertincnlia exponentur. 

% S. Isidorius (lib. 7, etimol eap. 8), et S. 
Augustinus (de Genesi ad litler. 1. 8, c. 25, col. 241, 
to. 'I, par. 1 ) , cxtasim vocant menlis excessum. Et 
juxta S. Thomam (1, 2, q. 28, art. 3), extasim pati 
aliquis dicitur, cum extra se ponitur : quod quidem 
contingit, et secundum vim apprehensivam , ct in 
hsc facultatc cxtasis dicitur esse formalitcr, etsecm- 
dum vim appetilivam. et in hacdicilur essc causali- 
ter. Anima in cxtasi aliquando omni scnsnum usu 
dcstituitur, agentc tamcn potcnlia vcgetativa, uti 
docct S. Thomas ( 2, 2, q. 175 , art. 5 ad 3 ) , cujus 
doctrinam latc exornant Suarcx, Thyraeus, et alii : 
non vcro, sive naturalis, sive daemoniaca sit cxtasis , 
a corporc scparatur, quidquid Plato, ct Plinius fabu- 
losls adducti cxcmplis, aliiquc apud Bodinum sora- 
niavcrint : sola enim divina virtute anima ad cor- 
pus, quod rcliquit, rcdire potest, nulla naturac, aut 
dacmonis potestatc. Quod si id aliquando contigissc 
visum cst, ut de Lappiorum, et Fmorum extasiscri- 
bit Olaus Magnus, ad virtutcm diabolics supersti- 
tionis rcfcrcndum essc docet Gaspar a Rfjes. Nc in 



195 

cxtasi quidem divina anima separatur a corpore : 
licet enim virtutc divina ab eo scparari , ct ad illud 
rcdire possit, hoc tamcn non cst ncccssarium, cum 
Dcus omni animx praescns possit in exlasi, quaccun- 
que vclit, ci rcvelarc, quin cam a corpore scparet, 
quod ncquc ulii prophttac, aut Dci scrvo cxtasim 
passo contigissc lcgitur, ut ostcndunt Suarcz , Corne- 
iius a Lapidc, Martinusdcl Kio, altiquc. Quin ctiam 
S. Paulus fassus cst , sc ignorassc, an in suo cclebri 
raptu 2 ad Cor. 12, htijusmodi scparatio conligc- 
rit. Quocirca S. Augustinus ( de pcccato orig. c. 23), 
ait , imprudentcm cssc inquisitionem , an S. Pauli 
aniroa io hoc raplu fucrit a corporc scparala, ct S. 
Tbomas (2, 2, q. 175, art. 5), docct id non fuissc 
mx-cssarium. Utriusque auctoritalem interprclatur 
Silvius. 

3. ltaptus , juxta D. Thomam ( art. 2 ad 1 , loc. 
cit.), supra cxtasim addit violenliam ; ct juxta ejus 
mcntcm diflerenliara iolcr raplum, et cxtasim cx- 
plicant Arauxo, Scacchus, ct alii , intcr quos Silvius 
docet, suflicere, ut in raptu reperiatur aliquid simile 
violentiae. Card. Bona vero ait, dtslingui inter se ra- 
ptum , ct cxtasim; nam hac suavius mentem a sen~ 
sibus abstrahit, illc fortius etcum quadam violen- 
tia, etc. Mystici viulenliam inlclligunt violentum 
corporis motum, ut est clcvatio in altum. Sed lucc 
indicasse sufllciat, cum juxta card. dc Laursea, 
Consalvum Durantum, ct BaldcIIum cxtasis, cl ra- 
ptus passim proraiscuc sumantur. 

4. Extasis, et raptus, ut supra innuimos, dividi- 
tur ex S. Tboma (art. 1, loc. cit.) in naturalcm, 
daemoniacum, ct divinum. Naturalisacausisnatura- 
libus oritur, ula morbo, qucmmcdici vocant Cato- 
chen, seu Catalepsim; aut ex vehcmcnti imagina- 
Uonc, tunc enim spirittts animalcs in cerebrum 
confluunt, adeoquc dcsinunt sensuum extcrnorum 
functioncs, quod accidissc dicitur Platoni, ac S. 
Tbomse. In hac extasi, ut scribit Zacchias, corpus a 
terra non clcvalur. Extasis daemoniaca est, cum 
demon ligat sensus, excitatquc in phantasia, et in 
facultate cogitante vchcmcntcm alicujus rci cogita- 
tioncm; et in hac potcst contingcre corporis a tcrra 
clevatio, uti contigissc Pytltagorse refcrunt Jambli- 
cns ( de vita Pythagor. c. 28) , et Origencs (lib. 6, 
confra Cclsum). Cujusmodi cliam fuit SimonisMagi 
volatus apud Baronium (tn annal. ad an. 68, n. 13 
et seq.), quem quidem volatum, quidquid dubilet 
Henricus Valesius, tamquam ccrtum cx patribus, 
et historicis adstruunt Tillcmontius, cl (^almet. Si- 
milia de Magdalcna de la Crux refert Torrcblanca. 
Divinademum est, cum Dcus pcr sc, aut pcr ange- 
lum bonum rapit homincm, ct a scnsibus alienat, 
ut liberius divina contcmplctur, ct in bac polcst cor- 
pus a tcrra devari , sed minime ncccssario. Divina 
exlasis a Deo immitti potcst, nulla praeccdcnlc bo- 
minis mcditalione, et potcst dari codcm movente, ct 
illuminantc hominem ad aliquid considcrandum. 
( )mnia haec confirmant Suarex, S. Franciscus Sale— 
sius, Zaccbias, MatU, aliique tbeologi, rayslici, 



Digitized b/Google 



196 



DK BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



philosophi , ct qui de canonizationc SS. scripscrunt. 
Scd ct P. Baldcllns saepc budaius tripliccm hanc cx- 
tasim fusc explicat, addcns, cxtaticorum vullum 
aliquando splcndcrc, nonnullosquc cx ipsis lotigam 
a cibo abslinoiitiam scrvnssc : scd dc hisalibi. Pauca 
quoquc innuit supcr historin srptcm dormicntium , 
quos sic dictos nonnulli cxistimant, quod duccntis 
circitcr annis, a Dccio scilicct ad Thcodosium junio- 
rcm, in spclunca dormicrint ; vcl quod sub Dccioin 
spelunca clausi marlyrium consummaverint, ct sub 
Thcodosio invcnti , rcdivivi apparucrint : Donmien- 
tes vero appcllali sint, quod juxla Scripluram , ita 
dicantur omnes pie in Domino raoricntes : ct in banc 
sccundam scntcntiam propendct Baronius (in amal. 
ad an. 68, n. 13 et seq.), primara tamen late propu- 
gnal Asscmanus. 

5. Jam indicanda sunt signa harnra cxtasum, 
quae graves sint, nam lcvium nulla est habenda ra— 
tio. Naturalis igitur extasis signa sunt : illa morbi 
indicia , ex quo cxtasis oritur : itcm tcmpus deter— 
rainatum, morbus progrcssu tcmporis occurrcns, 
lassitudo, pigritia mcmbrornm, offuscatio inteilectus, 
prseteritorum oblivio, pallor faciei, et animi tristitia 
extasi succcdcnlcs,qucraadmodumostcnditZacchias. 
Ex circumslanliis quoque baec cxtasis colligi potest, 
ut quis cxtaticus fiat, dum rcm terrcnam concupis- 
cit, vcl subito alicujus evcntus pavore, aut tristitia , 
corripitur, ut cum Isaac Genes. 27 adverlcns se pro 
Esau benedixisse Jacob, expavit stupore vehementi, 
ct similia, qus in sacris Scripluris referuntur. Dc- 
mum, juxta Calraet, aiiosque, si quis audicns musi- 
cam alienctur a scnsibus. 

6. Ex circumstantiis pariter dignosci potest exta- 
sisdaemoniaca, ut si horao perdits vitae, vcl in actu 
pcccati, aut cura maxima inerabrorum distorsione, 
motuque corporis incomposito rapiatur in extasim : 
quod optime cxponit card. Cajetanus, cum quo 
consentiunt (rravina, card. de Lauraea, et alii. Prac- 
terea hanc cxtasira indicant alienatio ad iibilum ; 
cxtasis cnim non datur per habitum;aut ad iibitum 
rcvcrsio , vcl ad cerlam vocctn , nisi forte haec csset 
supcrioris : si alienatus loqualur mente turbata , 
quasi actus ab alio : si q j« in alienalione dixerat, 
rcpcterc ncsciat, si paiam frcquenler alienctur. Ho- 
rum cxcmpla Icgcre cst apud S. Augustinum (lib. 
1A de eivit. Dei, e. 24, eol. .*>7o, lo.7), MarUnum 
dclRio, Zacchiam, Scacchum. Card. de Lauraea 
monct cavcndum csseab exlaticis, qui cjulatus fe- 
rinos horrorem incutientcs cmiltunt. Raphael dc la 
Torrc suspeclos ccnset alios , qui ad insusurrulam 
auribus ccrlara voccm cxpcrgiscuntur: quoad exta- 
ticos vcro, qui, jubente prtelato, ad sensus revertun- 
tur, ait, diviuain cxtasimex aliis circumstanliiscsse 
dcsumcndara. Demum aperta dacmomacae extasis 
signa sunt, si in cxtasi suadealur raalum, aul bo- 
num in flnem raalura. Narrat P. Ribadcneyra, 
S. l^nntium consultum, quid sentirct dc quadam 
raoniali, qunr a sensibus ita alicnabalur, ut igncra 
non scntircl , ac stigmata in manibus, latus perfos- 



sum , ct capul veluli spinis compunctum cxhiberct, 
rcspondissc , atlcndcndamdunlaxatessc illius prom- 
ptissimam, qiic-esimul adilcbatur, crga snperiores obe- 
dientiam, caMcra cliam a darinone ficri possc. Post 
Cajclanum notavit Silvius, exlalicos sub persona 
Christi, aut allcrius sancli loqucntes, vclseduci, vcl 
scducere. 

7. Signa dcraura cxtasis divinae ex moribus po- 
tissimum pctcnda sunL In hac cxtasi homo tolus 
composilus cst, loquilur lantura ccelestia, quas astan- 
tcs ad amorcm Dei cxcitant, ad se rcversus apparct 
humili.s vultu hilaris, el corde securus. Hacc cxlasis 
ut plurimum conlingit in orationc, vcl in audiendo 
sacrura vel scrmoncs dc Dco, aut dc paradiso, vel 
post sumplam Cucbarisliam , ut de quadam serva 
Dci narrat Martinus del Rio, de S.Catharina Sencnsi 
Scacchus , de S. Pelro de Alcantarn Marcbesius. 
Divini raplus juxla card. Ronara,et Thomam a Jcsu 
saepe sunt brevcs. Dcmum pcrpcndcnda sunt anle— 
ccdcntia, concumilantia , ct subscqucnlia cxlasim. 
Si cnim cxtaticus virlutibus florucnt, ct post exta- 
sim in iis raagis profcccril : si qu<c cxtasiin corai— 
tatasunt, cuui rclalis coucordcnt, extasis procui ' 
dubio crit divina , ul advcrlit Consalvus Duranlus , 
cl proscquuntur.MalUi,Scacchus, card.Bona,aliiquc. 

8. J ixta RichardumdeS.Victoreextasis divina 
provcnirc polcsl cx magniludiuc admiralionis,ami:- 
ris, ct cxullalionis, quod iatc cxplicat Harfius. His 
tamen, utpotc intcrnisnecjudicio EcclcsiKsubjcctis, 
adeoque ad myslicos pcrtincntibus omissis,nonnulla 
adnotanda sunt du actibus cxtcrnis. Zacchias itaquc 
lassiludincm mcnibiorum , dc qua supra, adscribit 
exlasi nalurali, excludit a supcrnalurali; cum quo 
consenlirc vidctur ConsalvusDuranlus, et auditorcs 
rotac in relat. causa; scrvi Dei Nicolai Kactor. Scd 
haec iulcUigenda sunt dc lassituJiiic post raplum : 
hoc enim durantc , vi mcnlis in rerum contcmpla— 
tione divinarum deflxa,opus cst, ut corpus frigcscat, 
et inlirmetur, ut inuuunt Casaanus, ct sancla Tc— 
resia. Et sane Daniel 10 lcgilur : Vidi visionem 
grandem hanc, et non remansit in me forlitudo. 

9. 10. Elcvationcm corporis a tcrra, quam in 
dacmoniaca extasi supra admisimus, muito raagis 
in divina contingerc possc, pluribus sanctorum 
cxcmplis contirmatThomasa Jesu. Id quippc lcgilur 
in vita S. Pctri de Aicantara, ct in vila S. Thomas 
Aquinalis apud Suriura (ad diem 7 Mart. n. 9| ct 
refcrunt auditorcs rota? in rclat. caus. SS. Teresiae, 
Francisci Xaverii, Philippi Ncrii. ldipsum aflirma- 
runt idonei tesles in causa vcn. Joscphi a Cupertino. 
ltem supra diclumest, inordinalos, ct iudcccntes 
corporis motus signum essc exlasis diaboliue , quod 
cumprobnnt eliam Silvius,ct Iiurtado. Vcruntamcn 
non omnis insolilus molus habcndus c»l , tamquam 
indeccns, cl inordinatus. Et sancin vila S, Philippi 
Ncrii lcgitur, ipsum tali gaudio in sacro peragendo 
exultassc, ut quasi paralvlicus vidcrctur, aliosquc 
inusitalos moluscdercl. Sirailia lcguntur in vita, ct 
bulla canoniz. S. Mariae Magdalenae dc Paziis , cl 



■ 



Digitized by Google 



SYSOPSIS LIBIU TERTII. 



' in actis ven. Michaelis de Sanctis. Ex quibus palam 
fit, motus duntaxat vcrc indecentes, prxcipuc in- 
bonestos , signum esse cxtasi diabolicx ; at pure 
insolitos, cxleris concurrcntibus, ctiam ad divinam 
refcrri possc, ut innuunt Jacobus Alvarcz dc Pax, 
et Matthxuccius. 

11. Demum in supcrioribus dictum est, extasis 
drabolicx signum csse , si quis loquatur menlc tur- 
bata : ct signum divinx cssc vcrba in Dei laudem 
rcdundantia. Thomasa Jesu docct, non csse perfectc 
raptum, qui libcr cst ad diccndum , ct dicta intclli— 
git. Nihilominus Gravina, ct card. de Laurxa in 
cxtasi divina admittunt, tamquam signa ineflabilis 
gaudii, verba sanctitatcm rcsonantia, clamoresque, 
ct ejulatus horrorem non induccntes, ut supra dixi— 
mus. Et clamorum quidcm sine horrore in extasi 
mcntio iit in vita B. Angclx dc Fulginco, ctin vila 
S. Pclri de Alcantara a P. Marcbesio scripta : cos- 
demque rocmorat Cassianus. Nec iniiciari quis polest 
raptos in extasim divinam aliquando loqui.S.Maria 
Magdalena de Pazxis cum reliquias S. Aloysu Gon- 
zagx a P. Virgilio Cepario confcssario suo acceplas 
sororibus dividcrct, repcntc in divinam cxtasim 
rapta supremam cjusdem sancti gloriam amplissimo 
cnarravit. Nonnullxex monialibus verba scripscrunt, 
cxbibitoquc postca ci folio, jussu archicpiscopi Fio- 
rcntini , jurcjurando fassa cst, omnia in foliode— 
scripta vcra esse, ut in causa S. AJoysii comprobavit 
P. Andrcas Budriolus ejusdem causx postulator. In 
his dcmum regulacst,ut vcrba, qux ab cxtaticis 
proferuntur, cum omnibus circnmstantiis obscrvan- 
tur, ut ostendit Pignatellus. 

12. Ex dictis infcrtur, cxtalicos, ct raptos supra 
naturx vires, rccordari eorum, qux in cxtasi, et 
raptu conligerunt, quod admittit etiam Silvius. 
Vcrum juxta doclrinam S. Tercstx advertendum 
cst, rcvelata a Deo in extasi per visionem imagina- 
riam, remanerc, et posse ab extatico postea referri: 
revelata vero pcr visionem intcllectualcm, remanere 
quidem , sed extaticum postca de iis non recordari, 
nisi confuse,necposscaliisreferre. Quareexdcfeclu 
pcrfeclxmemorix,vel potestatis ca referendi inferri 
ncquit , extasim non fuisse supra naturx vires,cum 
Deus hanc potestatem extatico non indulgeat, nisi 
prophelare dcbcat, aut in aliorum utilitatem visa 
revclare, quemadmodum adverlunt Pignatellus, ct 
card. de Laurxa. 

13. Quod attinet ad causas beatificationis, ct ca- 
noniznlionis , primo ostcndendum cst, extasim non 
fuissc naturalcm. De dxmoniaca vix hic ralio ha- 
bcri potest, cum pcrcipi ncqucat, viros sanctitate 
illustrcs cam passos fuissc : nisi forle Deus id per— 
misissct ut humiliorcs rcdderet, quod monct card. 
deLaurxa; vcl nisi extasi immixta fuisset luxuria 
spiritnalis, cnm scilicel Dei senrus,non Dei gloriam, 
sedconsolationem,et delectationem,quam incxcessu 
cxperitur, respicit, tamquam fincm principalcm, 
ut notant Dnrantus, ct Scacchus. Scd hxc interna 
sunt.adeoqueEcclesia scire ncqnit, eadem abfuisse, 



nisi ccrto cognoverit heruicas extalici virtutcs. His 
duabus cxtasibusexclusis, posilisquesupradictisdi— 
vinx cxtasis signis , de hac nun crit dubitandum, 
juxta auditorcs rotx in rclat. causar. SS. Franciscx 
ilomanfc, et Calharina: dc Ricciis. 

14. 15. H«ec tamcn cxtasis non confcrt pcr se 
ad probandam sanclitalcm , cum ca uon sit ctlcctus 
graliassanctilicantis.Idcirco, ut cjus ratio habcatur 
in judicio bealiflcalionis, ct canonizationis, osten— 
dcndum crit,extaticum bcroicis virlulibus floruissc, 
tuncque illa crit signum sanctitatis,et amoris. Card. 
dcLauraea putat, actus intellcclus ct voluntatis in 
extasi non essc mcritorios , ulpotc non libcros : op- 
pusilum docent Suarez, Gravina ct alii. His omissis, 
cura bujusmodi extascs, ul plurimum concedantur 
viris perfeclis, ut colligcrc cst cx act. SS. Dominici, 
Francisci, ct aUorum,cx iis, acccdcntibus virlutibus 
heroicis , aliquod sanclilatis argumcnlum indirccte 
dcduci polerit , ut latc probanl card. dc Laurxa , 
Scacchus, Matta , ct Matlhsuccius. Scd quamvis 
ea^dcm miriflcx dici possint , nunquam a Sede Apo- 
slolica inter miracula recensentur :his tamcn adscribi 
possunt signa extasim comitantia , ut splcndor vul- 
tus, etsimilia, ut proscquitur idcm cmincntissimus 
auctor, qui illud quoquc docuit, contcmplalioni 
acquisitx non csscconjunctam cxtasim, aul raptum, 
ct ex vehcmenti conlemplatione oriri possc extasim 
naturalcm. Omnia hxc fuse cxplicat P. Baldcllus 
sxpe laudatus, loqucnsdc cxtast Arsilix Allissimas 
superius memoralx. 

CAPDT L, 
De vitionibMi tt apparitionibut. 

1. Cardinalis de Laurxa, postquam, ut paulo 
ante innuimus; fuse probavit, visiones non scmpcr 
extasi conjunclas esse, subdil visiones dici possc rc- 
velationes, ct contra, si dc rcbus occultis, sive futu- 
ris , sivc prxscntibus , sive prxteritis sint , atquc ex 
parte Dei , vcl allcrius eadem ostendenlis dici rcve- 
fationcs, cx parte accipientis visiones. Cardinalis 
Bona inqnit , pro eadem resumi visionem , ct appari- 
tionem , nisi quod bxc ita dicitur, cum spccics ap- 
parentis nostris se ingerit obtutibus, scd quis appa- 
reat, ignoratur; illa, cum externx apparilionis cjus 
intclligcntia conjungilur. Bordonns vcro putat , ap— 
paritiones dici visiones ex parte videnlium rcm mi- 
rabilem. 

2. Deus sub visibili forma undccies apparuit in 
vetcri Testamento : id est primis parcntibus , Cain, 
Noe, Agar, Ahrahamo, Lot, Jacob, Moysi, Josue, 
Gcdeoni , et parentibus Samsonis. Externa quoquc 
voce loccttus, et auditus, dicitur, et sane, prxtcr aUa 
m hittoria Moytit novies loculus est Abrahamo. 
Externa cjus vox audita fuit per nubem , per arden- 
tem rubum, per ignem, in turbine, in sibilo, de 
propitiatorio , deccelo, el per Urim, ct Tbummim. 
i)e propitialorio se locuturum promisit Mojsi, el ex 



Digitized by Google 



198 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONR. 



eo locutam esse colligUur ex Num. 7. Id Urim qao- 
que, cl Thummim multa per sacerdotem revelasse 
exploratum cst 1 Reg. 23, ct 30. Sed admodum in- 
certum cst, quid esscnt Urim, ct Thummim. Legi 
possunl Natalis Alexander, Calmet , Lamy. 

3. Triplcx cst visio, elapparitio : scilicet , corpo- 
ralis, imaginaria, et intcllectualis. Imaginariae fue- 
runt Dci apparitiones per somnium factae Salomoni, 
3 Reg. 3, ct Mardocbaeo, EiterM. Intcllcctuales 
ccnscntur, in quibus certum est,Deum apparuissc, 
ct locutum fuissc, inccrtum tamen, an externa forma 
visus, ct vocc humana loculus fuerit. Hujtismodi 
fuit illa facta Elisco 4 Reg. 3, cum tres reges aquaj 
penuria laboranlcs cundcra de voluntatc Dci consu- 
luisscnt. Et alia, pcr quam propheta 4 Reg. 13, 
intellcxit, quae rcvclarct Joas rcgi Isracl. Tostatus 
hanc statuit rcgulam, ut in Scripturis intellcctualcs 
censcantur Dei apparitioncs, cl locutioncs , quoties- 
cunquc prophelac dicunt : IJcec dicit Dominus. An- 
gclos quoquc in vctcri Tcstamento saepe appaniissc 
docct Liber Geneseos. Sed el animre mortuorum 
nonnunquara apparucrunt, ut anitnaj Onissacerdo- 
tis, et Jcremiae propbctae tn libris Macluibeorum. 
Samuel parilcr a mortuis cxcitatus, ct Sauli appa- 
missc dicilur 1 Reg. 23. Utrum vere anima Satnoe- 
lis, an spcctrum Samuelem rcpr<rscntans npparuerit, 
quarstio est, quam fuse pcrtractatam quisquc lcgere 
potcst apud S. Augustinum (/i6. 2, ad Stmplic. q. 
3), S. Thomam ( 1 par. q. 89, art. 8 ad 2, et 2, 
2, q. 95 , art. kad'2, et q. 174 , art. 5 ad 4) , ct 
Natalera Alcxandrum. 

4. Dci apparitiones in vctcri Lege, juxta commu- 
niorcm theologorum scntcntiam non iucrunt perso- 
naks, scd per Angelos pcrsonam Dei sustincnlcs, 
ut lalc probat Durantus, c\plicans, quomodo hi di- 
ccrc potuerint : Ego sum Dominus Deus tuus. Sub- 
scribit Thyraeus , ostendcns, Angclosad hoc assum- 
psisse corpora aerea : per Angclos quoque, voccs 
humanas ciTormantcs, locutus est Deus in vcleri Tes- 
tamento, ut colligitur cx Apostolo ad Hebr. 2, et 
ex act. Apost. 7. Angeli pariter clleccrunt appari- 
tioncs imaginarias veteris Testamenti , prxcipue cas, 
quae in somno contigcrunt, quales fuerunt facUe Ja- 
cob Genes. 31, Eliac 3 Reg. 19 , et Abrahamo Ge- 
nes. 22. Omnia hacc fuse proscquilar Tbyrams, do* 
ccns, hiscc visionibus, apparitionibus, revelationibus, 
ct locutionibus intellectualibus inesse species, ct lu- 
mcn supcrnuui : concluditque novts species, a Deo 
revelatas, et novum lumcn intcllcctui commanica- 
tum, a solo Dco confcrri, non ab Angclis. Petrus 
Cunaeus, qucm seqnuntur Lamy, ctGravcson, in ca 
cst scntcnlia , ut, quando Deus appamisse dicitur, id 
intdligendum sit de verbo divino; sed a prima sen- 
tentia n patribus, et scbolasticorum principibos, 
teste card. Bona, propugnata non est disccdcndum. 

5. Siiccedunt visioncs, ct apparitiones novi Tcs- 
tamenli. Cciehris est illa D. Pauli ad tcrtinm ceclum 
rapti 2 ad Cor. 12, et altera D. Petri act. 10. PIo- 
rcs vero memorantur ra Apocslypsi. Scntiunt com- 



muniter theologi, purum horoinem non posse in slatu 
vias ad claram Dei visionem naturaliter pervenire 
(Christus vcro a primo inslanti suac conceptionis fuit 
bcatus), possc tamcn ex privilegio, cum Deus pos- 
sil aliqucm ad boc clevare, vcl rcmorando sensus 
cxlernos, ne agant, vel dando intcllectui lumcn glo* 
riac transcuntcr, vd pcrmancntcr. An vero hujus- 
modi fuerit visio PauU, ct visio Moysis, de qua 
Num. 12, et Exod. 33, dispulant tbcologi. Aflir- 
mare videtur S. August. (lib. 12, de Gen. ad lit. et 
epist. 112, nunc 147, cap. 13), quem sequilur S. 
Thoraas ( 1 patl. q. 12, art. 11 ad 2, et 2, 2, g. 
175, art. 3, et m 4, dist. 49, q. 2, arl. 7 ad 4, et 5, 
et altbi) , non ita tamcn, ut Paulus, ct Mojses cs— 
scntiam Dei plcne viderint, et beati facti sint, sed 
ut corum visio media inler visionem bcatorum, ct 
propbetarum fucrit, ct transicns. 

ti. Christum paritcr saepc apparuisse post nativi- 
tatcm antc passionem, ct post rcsurrcctionem ante 
asccnsionem ad coelum testantar sacra Evangelia. 
Aliquando apparuit post ascensioncm. Verum cjus 
appariliones post rcsurrectionem anle asccnsioncm 
fucrunt personalcs. El vcrosimilc admodum cst, 
pcrsondem fuisse Christi apparitionem factam Apo- 
stolo 1 ad Cor. 15, post asccnsioncm, quamvis 
prababiliter aliae cjus apparitiones post asccnsioncm 
non fuerint personales, ut ostcnditThyracus. S. Am* 
brosius narrat (in Auxent. debasilicis, ctc. n. 13, 
col. 866, op. t. 2), CbrLstum D. Pctro Roma 
exeunti apparnissc, cl ab hoc interrogalum : Do- 
mine, quo vadis, rcspondissc : Vemo iterum cruci- 
figi; quod ctiam refcrtur in act. SS. Processi, et 
Martmiani. Nonnulli hanc apparitioncm minus sin- 
ccram rcputant , scd in ejus mcmoriam cxlat adfauc 
Komae cdicula sacra, quae dicitur Domine, quova- 
dis? de qua Panvinus, et Scvcranus. Et hanc appa- 
ritioncm nonnulli apud Pignatcllum reputant pcrso- 
nalcm. Utcunque res se habeat, qiuerunt ihcologi, 
an Christus post ascensioncm personaliler apparens 
coelum rcliqucrit, ct ad tcrras dcsccnderit : S. Tho- 
roas (3 nor. q. 57, arr. 6 ad 3), non improbabilc 
putat, Christum tunc ad tcmpus ccelum reliquisse. 
Joanncs Major scntit, nunquam post asccnsionem 
coelum deseroissc, aUamen interdum in terris visi- 
bili forma per veram stii corporis praescntiam appa- 
ruisse, adeoque in duobus simul locis extitisse. Sua- 
rcz vcro post asccnsionem aliquando in tcrra fuissc, 
inccrtum tamen , an lunc a coelo abfucrit. 

7. Dc aliis visionibus , et apparitionibus , quae le- 

Bmtur in historiis ccclesiasticis, multa disscrunt 
artinus del Rio, ct Gravina. Quocirca hic agen— 
dum est de aliis, quae apud thcologos mcmorantur. 
Narrat S. Grego-' s (in vita S. Bened. c. 35), S. 
Bcnedictuin omncm mtindum veluli sub uno solis 
radio collecluui vidisse. Ncc mirum, qui animat vi— 
denti CreaAorem, subdit S. Gregorius [loc. cit. coL 
272, op*r. to. 2), angusta est omnis creatura. Ex 
his, aliisqoe S. Gregorii verbis Sanderos, Angelus 
deNuce, et alu aflirroanl, S. Bcncdictum vidissr 



Digitized by Google 



6TN0PSIS LIBRI TERTII. 



Dci essentiam. Negat vero S. Thomas ( 2, 2, q. 180 , 
art. 5 ad 3), addens , per illustrationem divini lu- 
minis facilc fieri potuisse , ut omnia vidercntur : nec 
posse humanam mentem eorpori unitam vidcrc Dci 
esscntiam, nisi bumo moriatur, vel ita a scnsibus 
alienctur, ut nesciat, utrum sit in corpore, an extra 
corpus : neutrum vcro ex his S. Bcncdicto conti- 



madvertit card. Bona. St quis de visionibus, et 
apparitionibus damonum plura vdit, adcat Thy- 



8. Alia, quie bic disculicnda occurrit , apparitio 
est Cbristi Domini in Sacramento altaris sub specie- 
bus, cl formis percgrinis, et inusitatis, ut infantis, 
sanguinis, ct simiiium quarum cxcrapla exbibent 
Tbyraeus, fiozius, Chrislianus Lupus, et alii. 8. 
Tbomas docct (3 part. q. 76 , art. 8), hujusmodi 
apparilioncs duplicitcr contingerc posse : primo ex 
partc videntium facta in eorum oculis immutatione; 
ac si cxpresse praedicta vidrrent : sccundo, facta mu- 
tatione in spcciebus sacramentalibus. Primum con- 
tingerc, quando unus vidct apparitionem , non au- 
tcm alii : sccundum, quando omnes, et ad longura 
tcmpus illara spcctant : utroque taracn raodo Chri- 
stum rcmanere in Sacramento. Hanc doctrinam se- 
quuutur Tbcopbitus Kaynaudus, P. Pbilippus Ma- 
ria a S Paulo, cadcmque cxplicatur, ct contirmatur 
in eonferentiis cccletiatticit ab Hcnrico episcopo Lu- 
cionx cdilis. Dc bis apparilionibus testimonium per- 
hibct card. dc Vilriaco. 

9. Supcrcsl , ut aliqua addantur de visionibus, et 
appnrilionibus proccdentibus a datmone, ct a causia 
naluralibus. In veleri Testamento ds»mon in corpus 
serpcntisingrcssus voccs buraanas,juxta S. Joannem 
Chrys. aliosquc apud Cornclium a Lapide ( in eap. 
3 Geneti) , ut putuit, effinxit, ct Hevam alloculus 
scduxil. ln novo autcm Matth. k, et Lud. h Cbrislo 
Domino apparuit, ostendcns,el proraittcns regna 

' mundi, si Christus ipsum adoraret. Apparait vcro, 
assumpto corporc aereo ,ut docent Arauxo, Duran- 
tus, ct Rocca. Porro visiones, ct apparitiones imagi- 
nariae opc darmonis fiunt, cum ipsc phantatiam 
eommnret, multaque in ea reprasentat , etsuggerit, 
inquit card. Bona. Plura dat Pignatellus. Phantasia 
quippc potcst cssc causa mullorura effecluum in 
alicno, ct proprio corpore, quemadmodum advertit 
Tbomas Ficnus. Quod spcctat ad visiones , ct appa- 
ritiones ex naturali causa procedentcs, P. Batdcllus 
ex S. Augustino , et Arislotele opinantur eas contin- 
gcre, cum in organo sensus diversse occurrunt mu- 
tationcs circa objcctum ct accidentia : et ob has 
mutationes judiciura potcntiae imaginativae esse im— 
perfectum , ct infirmum , quod noque a potentia su— 
periori, et vivaciori corrigitur. Porro juxta eosdcm 
auctorcs, hx mutationes causam habent a diversi 
corporis dispositionibus, et affectionibus, necnon ab 
•nimte passionibus; quibus imaginationem diversi— 
mode afficientibus dirersa phanlasmata excitantnr, 
quinpolenlia superiorveriusjudicium superinducere 
possit ; inde fit, ut diversae, ac fabas visiones sequan- 
tur. In visione vero, sive apparitione pure intelle— 
ctualt nnlia deceptio inveniri potest, quod anr- 



10. 11. Kx hncnsqne dictis colligitur, visiones t 
ct apparitiones alias essc nalurales, alias prcterna- 
turales: visionem praMernaturalem esse corporalem, 
imaginariam , ct intellectualcm. Corporalis , juxta 
S. Augustinum (lib. 10 Confett. c. 35, eol. 159, 
to. 1 oper. ), fil per visum, aliosquc sensus. Imagi- 
naria tit per spccies, scu imagines rerum, vel in 
phantasia cxistentcs, vcl a Dco, aut ab Angclo im- 
missas; ct cvcnirc potcst in somno , aut vigilia. ln- 
telleclualis est clarissima rcrum divinarnm mani- 
fcstatio, vel per gratiara illuminanlcm, vel per 
spccics a Deo intcllcctui immediale infusas. Visio 
corporalis, et imaginaria praHcrnaturalis potest cssc 
a Dco, ct a daimonc. Plura docent D. Tbomas (2, 
2, q. 175, art. 2), cardinales Bona,et dc Laurau, 
Gravina, Tbyrxus, MatU, et Durantus, et fusissimo 
P. BaldcUus. 

CAPOT LL 
Dediseernendit visionibut K et apparitionibut. 

1. Inttio ducto a visionibus, et apparitionibus 
naturalibus, utdignoscatur,an haeplane tales fuerint, 
scdulo invesligandum cst, an aliqua prascesscrit 
causa naturalis , id est morbus, vcl alia corporis af- 
fcctio,autdispositio, a qno proccdercpotuerint. Hane 
regulam tradunt Bartnolomarcs Medina , Pbilama- 
rinus, ct card. Bona , addens habendam csse ralio— 
ncm aetatis, scxus, cum scnes , pueri , et fcminae ob 
proprium corporis temperamcotum farilc decipian- 
tur, ul notant etiam Valgoner, Martinus dcl Rio, 
Arauxo, et P. Antonius ab Annuntiatione. Ncc 
taracn hax ita intelligantur, ut omncs feminarum 
visiones, et apparitiooes censendae sint naturales 
(supcrnaturales qtiippe conligerunt SS. Birgittas, 
Calbarinae Senensi, Teresic, ct aliis, ut monent 
.Matihceuccius, et Tanner) : scd ut accuratior indago 
de iis promoveatur. ProfecloS.Monica apud S. Au- 
gustinum (lib. 6 Confets.e. 13, col. 130, wm. 11), 
cum optaret aliquid sibi per visum ostendi , videbat 
qucedam vana, et phantastiea , quo eogebat impe- 
tus satagentit humanispiritus... sedeontemnens ea; 
gratia enim diacretionis praedita, sciebat quid inter- 
essct inter Deum revelantem, et animam somnian- 
tem, quod non omnibus datum cst. 

2. Somnia a Deo «liquando immiltuntur (Dcus 
enim per somniura Abimelcch regem Gerarae ad— 
monuit, ne tangeret uxorcm Abrahae, et similia, 
quae e sacris Scripturis dcsumpta rcfert Durantus), 
multa lamcn a Deo esse videntur, sed a causts na— 
turalibos procedunt, ut explicat Vallesius. Juxta 
D. Thoraam (2, 2, q. 95, art. 6) dupiex est som- 
niorum causa, intcrna, et cxtcrna. Interna alia est 
animalis, cum bominis phantasiac ea in soranis 
occurrunt, circa quae Tigilantis cogitatio , ct affeclio 



Digitized by Google 



200 



DE D E ATI FIC.A TION E ET CANONIZATIONE. 



vcrsari consuevcrunt : alia corporalis , cum ex in- 
trrna corporis disposilione aliquis motus ipsi conve- 
nicns in phantasia rllicitur. Lxterna quoquc alia 
cstcorporalis ex aerccontincnte, vclcorpuriscaelestis 
imprcssionc proccdcns, ut lalc cxplicat Gaspar a 
Rejestalia spiritalisaDco, vcl adscmonc provcniens, 
utcxplicant Gravina, Philamarinus, el Unrtado. 
Hincside visione, et apparilione , seu revelatione, 
quae in somnis contigerit, quaestio instituatur, scdulo 
expcndcndae sunt naturales somniorum causac, et 
tnagna prudentia adhibenda cst, inquit , Scholiastcs 
Climaci. Nam ctiam sacra Scriptura inculcal, ul 
nulla eorum ratio habeatur. Karissima quippc sunt 
somnia divina, quac iutura porlendant , ut obscrvat 
card. Bona. Multa somnia apud Cardanum, Quer- 
cclanum , ct alios vcritalera attigcrunt ; scd notat 
Fracastorius , ca ut pluriraum ad casum rcfcrcnda 
esse. Cetera quae medici observant, indicare possunt 
corporis dispositiones , ut proscquunlur Gaspar a 
Rejes, et Zacchias. 

3. k. Succcdunt visioncs , ct apparitiones prae- 
tcrnaturalcs, quaj a Deo,vcl adamone, in smnnis, 
vel in vigilia conlingunt. Tcrribilem diabolica: vi- 
sioots casum narrat S. Antiochus [hom. 8i , lom. 
12, Bibl. PP.p. 265 , damnon scilicet cuidara mo- 
nacho in montc Sina caslitatc cclcbri turbam Apo- 
stolornm, aliorumque christianorum densissimis 
tencbris circumfusam ostcndil : tum Moyscn, po- 
pulumque Judaeorum splendida luce conspicuos 
obtulit. Hisqne insomnis illusus monachus ad Ju- 
daismum dclapsus est. Multa sunt apud doclores 
signa, quibus divina: visiones a dazmoniacis disccr- 
nuntur. Humilitatcm, tamquam signum divina: vi- 
sioniscertura,assignatGcrson,cuiadha:rcnt Tanncr, 
S. Catharina Sencn , ct card. Bona. A frtictibus 
dignosci posse, monct Alphonsus cpiscupus Gicn- 
nensis. Snbscribunt alii, «ddcntcs, cliam a pcrsona, 
cui contingunt, amodo, et ab cflectibus esse dijudi- 
candas. Si cniro pcrsona virlutibus praeditasit; si 
□ihil in visione sit, quod ad Dei cullum non tcndat, 
et humililas subinde, aliaeque virtutes excrcvcrint, 
de supcrna r et divina visionenonerit ambigendum, 
ut innuunt S. Gregorius {Ub. 1 Dialog.e. t,cul. 
156 , tom. 2) et S. Macarius vEgyptius (hom. 10, 
Bibl. PP. tom. k, pag. 115). Formis quoque dis- 
crepare ajunt, Angclorum, ac demonum apparilio- 
nes. Angclis cnim solet esse forma humana : Dxmo- 
nibus vcro vel humana, sed atra, et dcformis , vcl 
bestiarum, prjctcr agnos, et columbas: aniraae vcro 
separatae, ctiam damnatorum, si vivcntibus appa- 
reant, formam assumunt, ex qua dignoscantur. 
Spirituscanlaminati, inquit Lactantius(/ib.2, c. 15), 
omnta insidiis , fraudibus, crroribus complent : ita 
ut, pennitlente Deo , aliquando in Angclos lucis sc 
transGgurcnt , ct Cbristi , B. Virginis , ac sanclorum 
pcrsonam sajpius prae sc fcrant, uli oslcndunt Villa- 

Eand. Uaynaud. ct card. Bona. Quandoquc ctiam 
onum suaserunt, ut incaulos deciperent, ut monet 
S. Bonaventura, (de Prof. Ilelig. lib.2, cap. 75, 



pag. 648, tom. 7),cujus rei excmplum viderc est m 
vita S. Marim Oigniacensis apud Bollandianos (ad 
dicm 23 Junii). Tbyracus vcro pulal, apparilionum 
Cliristi in sacramento Eucbarislia? sub spccicbus 
pcregrinis dwmoncs auctores esse posse. Dc divina 
sapieuliascribil S. Jacobus ApostoIus,quod primum 
pudica est, dcinde paci/ica, etc. cl doctores ha?c cx- 
plicaulcs aflirmant, visitmes, et apparitionesdivinas, 
si aliquandolimorcminilio injiciant,postca jucundas 
evadcre, quud contigit Abrahamo Gen. 15, Jacob 
Gen. 28, Zacharia:, B. Virgini, ct pastoribus apud 
S. Lucam (c. 2, v. 9). Conlra daemoniacas , si ab 
iuitio lurbent, aul illiciant,posteasempcr coucutcre; 
ac videntcin turbatum relinqucrc. His consonant, 
qua? iu vita S. Anlonii abbatis describitS. Athanas. 
(«. 35, pag. 823, totn. 1). Consenliunt Martinus 
del Uio, Villapand. ct S. Catharina Scncnsis; 
S. Thomas (3 part. q. 30, art. 3 ad 3) addit, pcr- 
turbationcm possc accidere non solum in visione 
corporali, scd ctiam in imaginaria. Gravina vcro 
auimadvertil , tristitiam pcrmanere possc etiam in 
divinis apparitionibus,sedadpo:nitcntiam: ketitiam 
in diabolicis, scd a virtutibus, pra?cipuc humilitate, 
alienam. CaHcras, quae de pcrsona, modo, et efle— 
clibussupra indicavimus, fusc tradunlur a Duranto, 
Medina, Rosignolio, aliisquc pluribus. 

5. Alia huc spcctanlia infra expcndcntur. Inte- 
rim quxdam subjicicnlur de vlsionibus, cl appari- 
tionibus insomnio conlingentibus, dc somniisa Dco, 
vcl a dxmonc causam habcntibus, dc modo digno- 
scendi visioncs supcrnaturalcs , divinas, ct purc au- 
gelicas; clanliceat adorarcspirilum,qtii reprcscntct 
Cbristum,B. Virginem, aut aliqucm sanctum. 

6. Nonnulla divinorum somniorum exempla su- 
perius allata sunt, quibus addi possunt illa , qtiaj 
habuit Joscph filius Jacob de manipulis, et stellis 
ipsum adorantibus, necnon illa Joscphi Marix 
sponsi, ut pcrscculionem Hcrodis cfTugcrct. Somnio- 
rum vero, quaediviua dici ncqueunl, scpteraThjracus 
notas cnumerat, ncmpc pcrturbationcm , falsitatcm, 
levilalcm, malitiam, inulilitatcm, superfluitatcm , ct 
somniantium impietatcm. Divinis vcro incssc dcbcrc 
horum contraria , ct insupcr opus cssc , ut rcrura 
rcvelatarura cognitio,ct mcntis humana: motio a 
solo Deo cssc potucrit. Et hanc csse thcologorum 
scntentiam tcstatur Gaspar a Rcjcs. Clarius ulro- 
rumquc somniorum indicia exponil card. Bona, 
concluditquc, tutius indicium dcsumi cx rebus in 
somnio oslcnsis, quam cx modo, quo ostcnsa stint. 

7. Ad disccrnendas divinas, ct angelicas v isiones, 
et apparitioncs nonnullae a thcologis rcgula: tradun- 
tur. Prima dcsumitur ex rc, qua: in apparilionc 
versatur, quae si Deo compctat, Angdus sub pcrsona 
Dci apparuisse diccndus cril , el apparitio divina 
rcpulabilur, qualis fuit illa facta Adamo, dum pec- 
cavit. Si rcs Angclo proprie convcniat, apparilio 
erit purc angclica, ut cum Angclus se Tobiae corai— 
tcm addidit,ct B. Virgini incarnationcm praedixit. 
Secundum regulam suppcditant modus, et auctoritas 



Digitized by Google 



SYXOrSIS I.IDIU TERTU. 



verborom. Qnarc divina censenda est apparitio facta 
Agar, cui diclum fuit (Genes. c. 10, v. 10) : Multi- 
plicaboscmcn tuum: ct allera facta Abrahamo,ul 
immolaret tilium suum. Ha?c enim soltis Deus tra— 
dere potcrat. Leganlur Valcnlia , Btibalus, et Du- 
rantus. Christo Domino ratione divina? hypostasis, 
et mcritorum convcnit judicandi potestas, qua? qui- 
dem cxercenda est in judicio univcrsali, cl particu— 
lari. Sed nonnulli autumant, judicandos in judicio 
particulari scntcntiam accipcrc ab Angelo lamquam 
Christi legalo, quocirca h;c Angclorum appariliones 
dicenda? essent divina?. Alii ctim Abuleiisi dicunt, 
Christum in mortc uniuscujusquc vcnirc, non per 
localcm prajsenliam , sed pcr clficaciam. 

8. Al quidqtiid sit dc hac controversia , illud hic 
cxpcndendum est, an adorari possit spiritus rcprav 
sentans Chrislum, vel B. Virgincm, aut aliuin san- 
ctum. Porro S. Thomas docet ( in 3 sent. ditt. 9 , 
q. 1, art. % quastiunc. 6 ad 3) non posse sinc peo- 
cato adorari diabplum in specic Chrisli apparrn— 
tem, nisi sua conditionc actu cxplicita. Idcm docet 
S. Bonaventura (in 3 sent. dist. 9, art. 1, quast. G). 

CAPUT LII. 

De visionibus, et apparitionibus quoad catuas 
beatificationis, et canonizationis. 

1. 2. Omnes vkiones, ct apparitioncs bonis, et 
malis communes sunt, inquit card. Bona. Nam di- 
vinai etiam gentilibus, et scclestis contigcrunt, ut 
Pharaoni, Balaamo, ct Ballhassari. Qttare conclu- 
dit card. dc Lauraa, illas non scmper cssc signa 
sanctitalis. Sunt enim gratia? gratis dala?, adcoquc 
ctiam pcccatoribus concedi possunt. Quamquam no- 
tavil Thyrsus, supernaluraies probis sa>pius con— 
ferri. In causis ergo bcatificationis, ctcanonizalionis, 
omissis visionibus el apparitionibus naturalibus, ct 
dajraoniacis, ulpote qna? in iis locum obtincrc nc— 
qucunt, supernaturalium ratio habcnda cst instar 
gralia? grath dala?, positis tamen qualilalibus jam 
indicalis, probatisque omnino hcroicis virlulibus. 
Cum cnim visioncs, et apparitioncs solus tcstari 
possit is, cui facta? sunt, hic, ut in re propria tidcm 
mcreatur, dehet cssc omni exceptione major, adeo— 
quc virttilibus heroicis prajJiltts. 

3. k. Ha?c ex pluribus bealilicationis, et canoni- 
zationis causis confirmari posscnl,sed pra?cipue pon- 
deranda est relalio auditorum rota? in causa S. Terc- 
sia?, ctijus ea? fuerunt visiones, apparitioncs, et 
revelationes, ut card. Bona atfirmaverit, ex earum 
qualitatibus cajtcrarum valorcra esse explorandum. 
lpsa enim, ut innuunt iidcm auditorcs, et narrat 
laudalus cardinalis, scmpcr timcbat diabolicas illu- 
siones, ita ut visiones nunquam peticrit, aut opta- 
verit, sed solum, ut in sc fieret divina voluntas : a 
spiritu sibi apparente audicbat, ut communicaret 
cura viris doctis, qood quidem prastitit, addens 
obedientiam suis directoribus : et post visiones in 



501 

carilatc, cl humilitate roagis proficiebat : libeulius 
agcbal cum minua crcdulis, ct pcrsecuturcs diligc- 
bat : tranquillitas in rauncre , desiderium pei feelio- 
nis iu corde erat : inlus rcprchcndcbaltir dc impcr- 
fetlione, si quam habcrel : raulta a Deo peliil, ct 
obtinuit : qui cura ea versabanltir, nisi quid obstaret, 
cxcilabaiilur ad Dei amorcra : visioites post oratio- 
nera, vcl susceptam Lucharisliatn cxpericbattir, 
eacque dcsideriuin paticndi pro Deo ingercbant : «■ 
carncm castigabat : gaudebat in tribulalionibus : 
araabal soliludincm : Iranquillitatem in prosperis, ci 
advcrsis servabat : demum in ejus visionibus nil re- 
prehensionc dignum viri docli invcncrunl. 

5. etc. His sulliagatur solida raultorum auctoritas. 
Sanctus quippe Bouavenlura (m tract. de Prof. 
ftelig. lib. *2, c, 70, pag. Gto, tom. 7), Gcrson, 
S. Philippus Nerius, et S. Vinccntius Ferrerius 
apud Gravinam consentiunt, sccuriuscssc talia non 
qtiasrerc, iinrao oblala parvipendcrc, valdc cxpe- 
dire, ut cum viris doclis communicentur. Et card. a 
Turrecremata loquens de revelationibus S. Birgitttc, 
mentis tranquillilalcm, amoris divini incrcmcnlurn, 
cl continuam humililatcm extollit, tamquam signa 
diviua? visionis, cl revelationis. Acccdunl Gcrson, 
ac magister Joanncs de Avila, hisquc consonanl, 
qua? B. Angelaui dc Fulginco de suis visionibus, ap- 
paritionibus, cl rcvclationibus dubitantcm Deus ipsc 
docuit. Cainis morlificationem in his cxposcit Gra- 
vioa, cl episcopus (iicnnensis intcr hacc, signa ad- 
mittit aliorum convcrsionem. Amorem solitudinis, 
cl studium cclandaj visionis considerat Larrea, infc- 
rens suspeclas cssc visioncs, et apparitioncs , si quis 
eas quas babuil, passim cvulgat. Non itaque iinpro- 
banda coramunicatio cum viro probo , ut hujus 
unima? prosit visio, et apparilio, ut monet S. Tere- 
sia. Huc referri possunt, qua? alibi dicta sunt dc ja- 
ctanlia, el vana gloria. Plura legi possunl apud 
P. Ludovicum a Pontc. 

10. ctc. Concludendum itaquc est, nullam visio- 
nura, el apparitionum habendam essc ratiojiem in 
causis beatilicalionis . ct cauonizationis, nisi virtu- 
tum hcroicarum probalio prsccsserit , et , ut oplimc 
nolavit Gravina, nisi vilae exitus illustris, ct sancli- 
monia plenus fucrit : ct hoc spccialius altcndcndum 
csse tcstatur cpiscopus Gicnncnsis. Neque pro divi- 
nU, et cwlcstibu* habcnda? sunt visioncs, ct appari- 
tiones, quajsupra dictis qualilatibus non instruantur. 
Sed, et causa bcatiticationis, ct canonizationis visio- 
nibus, et apparilionibus abundans fclicctn non obli- 
ncbit exilum , nisi earura qualilatcs testimonio raa- 
gistrorum spiritualium , probitatc, prudentia, ct 
expcrienlia insignium fulcianlur. Profecto a doctis- 
simis viris cxaminatas, et approbatas fuissc revcla- 
lioites S. Birgilla; referunt card. a Turrecrcmata, 
ct Alphonsus cpiscopus (iicnnensis. Spirilum S. Te- 
restaj probarunt S. Pctrus de Alcantara , S. Fran- 
ciscus Borgia, aliiquc doctissimi viri : ct ita rcs sc 
habuit in rausis S. Catharina? dc Ricciis , S. Calha- 
rinae Januensis, cl scrvorum Dci Joscph de Cupcr- 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



tino, et Alphonsi de Orosco. Hon tamcn respucndx 
sunt causx visinnibus, ct apparitionibus deslitulx. 
Hx quippe comparantur cslcris gratiis gratis datis, 
qux solum illustriores rcddunt virlutes in causa 
illius, qui iis insignitus fuerit. Lcgi potest S. Vin- 
ccntius Fcrrcrius. 

13. Si quis dicat, visiones, apparitioncs, revcla- 
tioncs, cl carum qualilatcm cx aliis capitibus supra 
non indicalis disccrni possc ( si cnim persona, cui 
contigerunt, sit infidclis, arrisiata a fidc, arreplitia, 
supcrba , hypocrita , aliisqtic vitiis addicta, ba?c ar- 
gumcnto sutit, omnia a dxmone processissc) respon- 
detur, hxc expendcnda essc in tribunali sanctissimx 
inquisilionis, ut obscrvat card. Albitius : bic vero 
agilurde causis bcalificationis , ct canonizalionis in 
congrcgationc riluum pcrtraclandis. 

CAPUT LIII. 

De revelationibus* 

1. Omnes visioncs, ct appariliones potissimum 
tcndunl ad aliquid humtnibus mauifestandum, ad 
salulcm quidcm, ct inslructionem, si a bono, ad 
pernicicm, si a malu spirilu procrdant , quemadmo- 
dum notal card. Bona. Rcvclatio quoquc est alicnjus 
rci incognitac manifcstatio, uli dc visione dictum 
cst, scd supra visioncm addtt ejus, quod videtur, 
intelligentiam , inquit Arauso, adcoquc visio non 
sufGcit ad conslituendam rcvclalioncm. S. Petrus 
aet. 10 vidit lintcum animalibus plcnum de coelo in 
terram submissum, ncc intellexit, qtiid hocsignifi- 
caret, adcoque sula visio fuit : cumquc vcnisset 
Joppcn , el apud Cornelium centurioncm invenisset 
genliles ipsum expcctautes , ut audircnt verbum 
Dei, intcllcxit visionis significalioncm , cl revelatio 
facta cst. 

2. Non agitur hic de rcvclationibus, qux Pro- 
phclis , ct Aposlolis faclx sunt , qutbus , jnxta 
S. Thomam ( 1 part. q. 1 , art. 8 ad 2 ) catholica 
fidcs innitur : sed de revclationibus privatis, qnae 
fiunt alicui particulari personx, sivc id, quod rcve- 
latur, ccdat in communc bonum Ecclesix, sive non. 
Hx quoquc, ut dc visionibus dictum est, sunt tri- 
plicis gcneris : vidclicct naturalcs a causis naturali- 
bus ortx, quas cxplicat Moura, card. Albilius, et 
Torrc; dxmoniacxa dxmonibus propositx, de qui- 
bus fusc Lauraca, Martinusdcl Hio, et Philamari- 
nu>, et quales fortc fuerunt, quas sibi faclas jacta- 
runl Montanus, Lulhcrus, aliiquc hxretici : alias 
dcmum sunt ccelestes, cl divinx, quibus aliquam 
pcrsonam illuminat, et inslruit ad suam vel aliomm 
xtcrnam salutcm , qualis fuit illa facta S. Cypriano 
{epist. li, pag. 186) defutura Deciana pcrsccutione, 
et futura pace Ecclcsix. 

3. Centuriatorcs .Magdeburgenses, et Mdandbon 
privatas revclationcs climinare conantur. Inter ca- 
tholicos Hcnricus de Hassta, et Sjbillanus, quamvis 
nonnullas admittant, aiias sanctis feminis fwtas re- 



jiciunt. At Gravina ad versus Centuriatores ostendit , 
frustra alios hxrclicos idipsuro tentassc, et quasdam 
privatas revclationcs a multis impostoribus fuisse 
confictas, nonnullas tamen ex hbtoria eccJcsiastica 
desumptas cssc admittcodas, earumque donum sub- 
sccutis temporibus perscverassc : ac solum reclc per- 
pcndcndumcsse, quxnam privalx rcvclationes VtTC 
ad Dcum rcfcrri pussint : quod prosequuntur Theo- 
pbilus Raynaud. ct Hurlado. Huc quoquc spcctant 
revclalioncs SS. Gcrlrudts, Birgittx, Tcresix ct 
aliorum. ' 

k. 5. 6. Card. a Turrccremata docct , ccelcstcm 
revelationem a dxmoniaca disccrni cx approbalionc 
virorum cxpertorum : cx efieclibus devolionis, bu— 
militatts, ct simihum ; cx vcritatc rclatorum, ex con- 
formilate cum sacra Scriptura , et ex sanclitatc per- 
sonx, prius indagandam esse conformitatem cum 
sacris Lilteris bonisque moribus, caque statuta, alias 
qualitatcs examinari posse. Prxcipua itaquc privatas 
divinx rcvelationis tessera est conformitas cum sa— 
cris Littcrls, cum divinis , cl apostolicis tradilioni— 
bus, cum moribus, el definitionibus Ecclcsix, non 
quod statim ac hujusroodi conformilas eluceat , re— 
velatio, habcndasit ut divina; scd quod si revclatio 
illis advcrsctur, statim sit rejicienda , juxta monila 
Apostoli ad Galat. 1, 2, ad Thestal. 2, et adBab. 
13. Idcm diccndum cst de revciationibus conlinen- 
tibus aliquid unanimi SS. patrum, aut theologorum 
scnlentixcontrarium qux quidcm patrum scnlentia 
in exphcanda sacra Scriplura, el thcologorum con- 
scnsus in rcbus itdci cl morum, quanli sit, eruitur 
ex conciliis Tridcnlino (tett. 4, m decreto de cdit. 
et tacrorum lib. usu ) , ct Vienncosi (in Clemcntina 
unie. de summa Trin.). Unanimts vero patrum con— 
scnsus intelligcndus est rooraliter, id csl ferc omnium, 
ut innuit card. Perronius. Eadcm aptanda sunt re- 
vclationibus suadcntibus malum, ant bonum impe— 
diens majusbonum, vcl malum admixlum, aul men- 
dacia, contradiclioncs, res inuliles, ct curiosa prx 
se lerenlibus : ilcm si revclatum sil, quod non erit, 
vel quod potuissel humana ralione deprebendi , vcl 
sapicnlix, aliisque Dci allributis, non convenientia. 
Legi possont Martinus del Rio, Cravina, Philama- 
rinus, Arauxo, et prxter alius Cerson, qui addit 
periculosascsscrevelationes, in quibus manifestatur 
aliquid Scripturx, aut palribus minime consonum, 
et solum a quadam decentia dcductum. 

7. Sed quid dicendum de rcvclationibus , non 
nn.inimi, sed communi palrum, ct theolugorum scn- 
tentix adversantibus, novitatcm conlinentibus, in 
quibus aliquid dicitur revelatura quod adhuc est sub 
judicio Ecctcsix, etin quibus qui asserit atiquid sibi 
laxatum in lege communi naturali, vel ccclesiastica. 
Hurtado, et Martinus del Rio dicunt, primas non , 
staiim csse damnandas , scd rigidiori eiamine dis— 
cutiendas. Et Matthxuccius contcndit, falsas, vcl do- 
losas non esse censendas revelaliones adstruentes 
mysterium aul ahquam cireumslanliam, eliam de 
Christo, vel B. Virgine, expresse iton declaralam 



Digitized by Google 



STNOPSIS LIBRl TERTII. 



per Scripturam, traditiones, rel Sedis Aposlolicaa 
dciraitioiics, aut in scriptis patrum nun contcntam; 
adeoque non rcpugnare, quin alicui particulari per- 
sonac aliquid rcvclctur, quod adhuc est sub judicio 
Ecclcsis. Quod si dicatur, in bis rcvelationibus con- 
tineri novain doctrinam , ipsesubdit , cavcndam cssc 
novilatcm iilam quae aliam tidera, aut vivendi regu- 
lam prarscribit, vel dissolvit christianam discipli- 
nam, aul nucct animarum saluti. Suflragatur P. 
Joanncs Cortesius Ossorius in suo voto supcr rcvcla- 
lionibus scrvaj Oei Mariae a Jesu dc Agreda. Arauxo 
contra, el Gravraa ccnsent, rcjiciendas cssc revela— 
tiones de re, quae adhuc cst sub opinionc. Demum 
verac possunt essc rcvclationcs, in quibus aliquid di- 
ccrctur alicui laxalum esse a Deo in lcgc communi. 
Deus cnim Abrahamoconccssit, ut filium suum occi- 
deret. His tamcn publica iides non esse adhibcnda, 
nisi-miraculo, aut Scripturae teslimonio (irmarentur, 
ut dcfinit lnnoccntius III in can. Cum ex injuncto , 
de haret. quod latc exornal Torre. Prufccto re— 
jectae fucrunt nonnullae privatae rcvelaliones adver- 
sus eleclionem Urbani V I asscrtae, utpotc nullo mi- 
raculo, vcl Scriptiirac tcslimonio suflullae apud 
Balutium, ct Raynaldum. 

8. Quod vcro attinct ad causas beatificalionis, 
et ranonizalionis, si cxhibcantur rcvelationes sacris 
Litteris, divinis , ct apostolicis traditionibus, mori- 
bus ct definitionibus Ecclcsiae adversantcs, aut m»- 
lum suadcntcs, imponendum cst causae silcntiuin, 
juxta dccreta Urbani VIII. Si vcro conlineanl ali — 
quid inulilc, ct curiosum, vel novum, aut communi 
patrum , vcl theologorum scntcntiae contrarium vel 
quod adhuc sit sub judicio Ecclcsiae, vcl aliquid in— 
solitum suadeani, habcri potcrunt tamquam sus- 
pcctac, sed in causa ad ultertora proccdi potcrit; non 
ita lamcn approbandaesunt, ut colligi possit, Sedem 
Aposlolicam iiscam auctoritatem addidissc, ut ab— 
sonum sit iisdem refragari. Si autem pise , sanclae , 
animarum saluti proficuae, praedictisque damnosis, 
ctsuspectis qualitatibus carentcs, nec admodum fre- 
qucnles alTeranlur, potcrit tuto aflirroari , nihil cis 
incsse, quod causae progressum rctardct. Quod si 
postulatorcs contendant, virtntes ob donum rcvela- 
lionum illustratorcs, examinandae erunt qualitates, 
qnas cxpendimtts, cura de visionibus, et apparitio— 
nituis agereraus. 

U. 10. 11. Quaproptcr judicium habcndum crit 
dc persona , cui rcvelaliones factas sunt , de modo , ct 
cJTeclibus carumdcm : ct cx his quidcm capitibus 
crrlcstes visioncs a naturalibus, ct dsemoniacis secerni 
diximus. Prffterea cxplorandum erit, an is, cui re- 
vclationes contigerunt, illas petierit, aut optavcrit, 
an cum viris doctis communicavcrit, ejus mrns tran- 
quilla rcmtinserit, jactantiam hormerit, httmilitalc 
exccliucrit , ct corpus castigavcrit, uli dc visionibus 
dictum csl, et proscquuntur Scacchus, Durantus, et 
card. Bona. P. Antonius ab Annuntiationc suspe- 
ctam censct revelationem, si, qui eam habuit, cliam 
obtentu majoris gloriae Dci , propensus sit ad aliis 



commumcandam , cxcepto rectore spirituall ; vel si 
eatidcm praeccssit aliqua diligentia orta cx desiderio 
babendi revelationem : aut si qui banc habuit, ci 
mordicus adbaerere velit, licct viri docti falsam exis- 
timavcrint. Martitius del Rio, ct Philamarinus mo- 
ncnt, valde attendcndum esse tinem , ob quem aliis 
indicantnr. Hurtado vero notat , hurailitatcm super 
omnia in rcvelationibus attendendam esse. Commu- 
nia quoque sunt rcvclationibus ea, qux de visioni- 
bus diximus, laelitiam sciiicet in mcerorem convcr— 
sam signum esse dacmoniacas visionis; horrorem 
vero, quem jucunditas excipit, divinam indicarc; et 
magnam habendam cssc rationem feminei sexus, ut 
insinuant del Kio, ct Philamarinus : non jam quod 
fcminis ncgandae sint ca;lcstesrcvelationcs,cum torte 
plurcs ex iis, quam ex viris eas expcrtae sint, ut in- 
nuunt S. Tcrcsia, et S. Thomas (2, i y q. 82, art. 3) ; 
sed quod proptcr dcbilem scxum magis obnoxiae sint 
illusionibos apud Torre, Gravinam , Matthacuccium, 
ct alius. Et haec quoadsigna,quibus caelestes a natu- 
ralibus, ct daemoniacis rcvclationibus sccernuntur. 

12. 13. PrivaUs rcvelationi firmiter asscntiri dc- 
bet is, cui facta est. Arauxo tamen putat, eum ncc 
posse, ncctcncri credcrc cx tide catholica. Vcrum 
eidem reveJationi crcdendum esse fide thcologica do- 
cel card. Gotlus, sive revelatio respiciat bonum 
commune, sive privatum. Et Joanncs Salas opina- 
tur, sufficere probabilitatem rcvelalionis, ut quisci 
credat, ciqtte proprios , aut alicnos actus coraponat. 
Hurtado vcro eandera sufficientiam admillit , si rc— 
velalio tendat ad bontim faciendum , vel malum vi- 
tandum , non vero si aliquod praeccptum solvat. Et 
in hoc sensu locutus videtur Savonarola. Joanncm 
Salas acritcr impugnat Torre, afltrmans, ejus 
sententiam jussu sanctissimae inquisilionis fuissc cx- 
punctam. Evidenlia ergodivinae rcvelationisrequi— 
ritur„ ut quis ci credat , praecipue si contra praece- 
ptum Dci , aut Ecclesiae aliquid reveletur. Quare 
Propbela Dei 3 Reg. 13 occisus est a leonc, quia 
conlra ccrtam divinam revclationcm sibi factam , ut 
non comedcret in Belhcl, voluit ibidcm comcdere, 
sccutus altcrius prophcta? probabilcm rcvelationem. 
Le^i potcst Tostatus. Quin imrao proscripta dici po- 
test a concilio Tridcntino (te$$. 6, c. 9), ct ab Inno- 
cenlio XI ( 25 prop. ) , scntentia aflirmans suflicere 
probabilem rcvelationem , ut is, cui facta est , tenea- 
tur eidcm assentiri fidc divina. 

14. Quod vcro attincl ad alios, quibus privata re- 
velatio immcdiatc non fit, card. dc Lugo, ct Arauxo 
consentiunt , cum , ad qttem revelalio dirigitur, de- 
bere illi credere, si suflicientibus argumentis propo- 
natur; alios vcro, ad quos non dirigilur, non tcneri , 
et, si crcdant, corum assensum non esse fidci calh j- 
licae, aut divinae. 

15. Sed quid diccndum de privatis rcvclalioni- 
bus, e. g. B. Hildcgardis, ct SS. Birgittas, et Ca- 
tharinae Scnen. a Sede Apostolica approbatis? Porro 
lib. 2, eap. 32, diximus non debcre, ncc possc his 
adhibcri assensum fidei calholicae, sed humana>. 



Digitized by Google 



201 



DE DEATIFICATIONE ET CANONTZATIONE. 



quod pracler aaclorcs ibi allegatos confirmant Mcl— 
cbiorCanus (/oc, theolug. liu. 12, e. 3,conc/. 3), 
card. Cajetanus, Marlinus dcl Rio, Vasquez,et alii, 
quibus addi potest card. a Turrccrcmata , qui in ap— 
probationelibrurum revclationum S. Birgittac ait , so 
nullum eorum pie ct modette intellcctum rcperisse 
tacrcri Scriplura, aut SS. patrum advertum ten- 
tentiis : adeoque poste legi in eccletia eo modo, quo 
aliorum doctorum libri , et tanctorum hittorias , et 
lcgcnda licentiantur lcgi (idelibui. Hinc scquilur, 
unumquemque, salva fidc catholica, possc pracdictis 
rcvelationibus asscnsum non prxslarc, modcstc ta- 
mcn, rationabilitcr, ct citra contcmptum. Porro 
card. a Turrccrcmata per illa verba pie, ct modette 
intellectum fortc respexit, ca, quae in iis rcvclationi- 
bus dicuntur de malis saccrdotibus , scilicct quod 
perdiderunt clavem, et quod conficiunt corput 
Chriiti..., quinon tunt haretici. Hxc enim bcnigna 
indigent interprctationc : id cst malis sacerdolibus 
jure probiberi administrationcm sacramcntorum, et 
cxercitium consccrandi, ut cxplicat Durantus. 

16. Intcr revelaliones approbatas nonnuUae apo- 
cryphae irrepserunt. Nam, missis aliis, quac iutcr ap- 
probatas nou refcruntur, ut ea, quas dicitur Pauli al* 
tera Tbomae, et alia Stcphani, quae procul dubio 
apocryphaD suut, apocrypha censctur rcvclalio B. 
Colctae adscripla apud Canisium , ncmpe S. Annam 
trcs habuissc maritos; apocrypha quoque declarata 
fuit apud card. Albitium rcvelatio, quae a S. Mi- 
chacle , ct Elisabeth facla asserilur S. Birgittae : et 
card. Gottus inlcr apocryphas reccnsct eam , qua) 
intcr revclaliones S. Cathariuae Sencnsis circumlcr- 
tur, nempe B. Virgincm conceptam fuissc iu peccato 
originali. Gcrson vcro rcfert, Grcgorium XI morti 
proximum astantes monuissc , ut cavcrent a viris , et 
liiulieribiis sub specie religionit loquentibut ei- 
tionet tui capitis, eumque ad suasioncs Pctri Ara— 
gonii, ct SS. Birgitlae, ct Catharinae Sencn. allusisse 
putat Spondanus : scd Nalalis Alexandcr falsam 
cxislimat narralioncm Gcrsonis. Huic narrationi 
insistens Marcus Antonius dc Dominis apostata , S. 
Catharinam impudcntissime impelil, qucm bene 
castigat Arauxo. 

17. His addcrc fas sit, contingerc posse, ut ali— 
quis sanctus ex anticipalis opinionihus aut idcis 
aliquid sibi a Dco revelatum esse putct , quod rcvc- 
latum non cst. Ita scntit Hurtado , ct affert rcvela- 
lionem S. Birgillac, quod Christus, cum flagcllarc- 
tur, ct crucifigcretur, vcrenda vclamine obtexerit. 
Mcnochius, Tostalus, ct Salmeron scribunt, cos , 



qui flagcllabantur, et in crucem agebantur, id facerc 

consucvissc , atquc ex borum praeconccpta opinione 
rcvelationem illam originem habuisse, vcl oriri po- 
tuissc Uurtado cxislimat. Idcm de rcvclalione S. Ca- 
tbarina; Scncnsis circa B. Virginis conceptione in 
peccalo ori^inali asscrit Lancisius. Et Bollandiani 
(ad dicm 2o Mujipag. 2(>i, tom. 0) probant, raptus 
cssc possc substantia divinus, scd in circumstanliis 
cunfurmalos ad spccics naluralitcr perccptas. AfTc- 
runt sanctarum mulicrum revelalioues, in quibus 
Chrislua modu tribus, modo quatuor clavis cruci 
ailixus apparuit : itcm alias, in quibus S. Hicrony- 
mus icune comitalus, aut S. Jacubus apostolus 
pcrcgrinalionis insignibus indntus visus est : tum 
aulumant, a Dco proccssisse fervcntis>imas cas me- 
ditationcs passiunis Christi , pios illos aDectus erga 
SS. Hicronymum, ct Jacobum, scd Spiritum San- 
clum noluissc ultcriorem historiarum veritatem pate- 
faccrc. Caelcrum ncquc S. Hieronymus, dum vive- 
rcl, lconcm comitcm babuit, ncc S. Jacobus iis 
insignibus usus cst, scd ad aliam rcm ita pinguntur. 
Kt hoc sensu cum BoUandianis Cornelius Curtius 
explicat informationem trium clavorum in cordc 
B. Clarac dc Montcfalco apparentem. 

18. Rcliquum est, ut cxpengatur, an revelalio- 
num coclcsliura, ct divinarum habenda sit aliqua 
ratio in judicio bcalificationis, et canonizalionis. 
Conlclorius, Scacchus ,ct Martinus del Rio doccnt, 
cx iis non infcrri sanclitatem. Scd quod spectat ad 
praediclum judicium, rcvclaliones ips* erunt cxpen- 
dcndae, el a sacra congrcgatione dcclarandum , ipsis 
nil fidei, aut bonis raoribus advcrsum, nec novam 
dodrinam, aut a scnsu Lcclcsia», ct consuetudine 
alienam inesse. Approbalis revclalionibus , opus est 
ut perspicuae fiant virtutcs beroics, cum cxpcdit , et 
forte oportct, ut cxploratnm sit, quid senserit is, 
cum quo scrvi Det reveiationes communicarunt ; 
nam ctiam supcr revclatiunibus S. Birgittac judicium 
tulcrunt viri probatissimi apud Durantum , et Eu— 
genius pontifcx apud Surium (od diem 17 Septem.), 
ut revclationcs S. Hildcgardi diguosccrct , misit vi— 
ros idoncos, qui spiritum illiusexplorarcnt. Scacchus 
vero cit. suspcctara censet sanctitatem illoruro , qui 
suis revclaliunibus facilc crcduut, inconsultis theo- 
logis , ct confcssario. Praeterca ex proccssibus obser- 
vandum crit, an concurrant supradictae qualitalcs, 
quibus divinae rcvelationcs internoscuntur. His om- 
nibus plane supposilis, ralio habenda erit reveJatio- 
numin memoratojudicio, cum, ut nolavit Arauxo, 
illustriorem reddanl sanctitatcm. 



FINIS LIBRI TERTII. 



Digitized by Google 



- 



LIBER IV. 



PARS PRIMA, 
IN QUA AGITUR DE MIRACULIS. 



CAPUT I. 



De miraeulU, et 



gradibut. 



1. 2. Dnplex tolhis naturte crcatic ordo a Deo 
institutus rsl. Nattiralis untis, quo visibilis bic mun- 
dus regitur. Stipernaturalis alter, pertiiiens ad gra- 
liam, ct gloriam sanctorum : et quaravis quaecunquc 
ad hunc ordinrm supcrnatitnilem pertinenl, ut 
incarnatio Kilii Dei , ct similia , si eum ordinc na- 
Jurali comparcnlur, miraculo adscribenda sint , cum 
cum longisiimc excedant: non stint tamen miracula, 
de quibus hic agcnrium est. Ad h;cc rcducilur justi- 
ficatin impii , si modo extraordinario contitigat , ul 
S. Paulo contigit. Agitur ergo de miraculis natura- 
libus, adeoqtic inferioris ordinis , dc quibus Exod. 
1 1 dicitur : Morietur omne primogcnUum in terra 
Aigyptiorum,ctc. ut sciatis, quanto miraculo divi- 
dal Oominus Atgyptios , r t Isracl. Et iVum. 26 : 
Factum est grande miraculum, ut, Core pereunte, 
filii illius non periient. 

3. D. Thomas docet (1 par. q. 1 10 , art. 4 tn 
co:p.) miraculum esse, cum aliquid fitprater orrfi- 
ncmnatura; quod ex S. Augustino hausisse vidc— 
tur. Advertit tamen , non stalim ac aliquid contra 
propriam inclinationcm movctur, miraculum csse, 
sed rairaculum contingere, quod hoc fit pratcr 
ordinem propria causa, quanata cst facere hoe. 
Dupliciter hic ordo perverti potcst. Primo, cum 
aqcns creatum rem contra naluram impcllit, ut, si 
manus saxum sursum projiciat : ct hic niodus non 
cst prodigiosus. Secundo, cum Dcus id sinc agcntc 
crcato praeslat , ct hoc cst prodigiosum. 

4. Quod si miraculum est, quod (it practcr ordi— 
nem jiaturtc, illud non soltim est supra natura? con- 
ditioncnv, ct exigcntiam , sed etiam illius vircs exce- 
dit. Nonnulli miraculum definiunt, opus excedens 
naturayira. At licet non possit dari miraculum, 
quod vires naturac non cxccdat ; tamen non quid- 
quid has vircs cxcedit , rairaculum cst; scd ultcrius 
rcquiritiir, ut sit prarlcr ordinem naturae : quamvis 
cnina, quidquid est extra ordinem nntura?,sil stipra 
vircs natura?, non tamcn quidquid est supra vires 
nalura?,eslextra ordincm naturrca Dcopracscriptum. 
Sic crcatio animac rationalis cxcedit vircs naturae , 
sed non est practer ordinem natur.-c.cum fiat a Dew, 
juxta conditionem corporum sufficicntibus organis 



instructorum ad animam rceipicndam; qmmquam 
crcatio, ct infusio animacin corpus Adarai fuil mi- 
raculosa , cum illud corpus non essct dispositura ad 
animam recipiendam, ut explicat S. Thomas (tn 2 
sent. dist. 18, q. 1 , art. 3 ad 2). 

5. Ex hoc, quod miraculum fit pra?tcr ordinem 
naltira?, dicilur insolitum, non quod ad rairaculum 
requirantiir paucitas, et infrequentia ; alioquin mi- 
racula non fuisscnt.qua? fecit (Jhristus.quod omncm 
languorcm, et infirmitatcm in poptilo sanavit, et 
tot motus, claudos, ct debiles curavit; scd quod 
cxcludat solitum cursum natura, ut ait S. Thomas, 
el anteipsum Albertus Magnus (in 2 scnl. dist. 18, 
art. 3). Sic mannam e cu?lo delapsam circa castra 
Hcbraeorum, aquam zclotypia?, et similia inter mi— 
racula anliqua? lcgis recenscl Pelnis Galatinus. Di- 
citurpratereamiraci.ium.qttasiadmirntioneplentim; 
ad hoc autem opus esl, ut effeclus sit manifcstus, ct 
causa oranibus occulta, ac in rc aliquid sit,per qnod 
revcra ipsa rcs alitcr contingcre debcret, ut docct 
idem S. Thomas (1 part. qu. 103). 

6. 7. 8. Quod verc attinet ad cxcessum supra 
vires naturac, hic potest essc major , vcl minor, non 
quoad Deura , sed quoad facultatcm natura? , qtinm 
cxcedit. HincS. Thomas observnt (in2(t6.scn{./oc. 
cit.art.Mncor]).), nonmdla miracula csscsupra,qtia> 
dam contra, nlia pra?ter naturam ; quam doctrinara 
amplectuntur vtgidius Columna, Viguer, Rocca, et 
alii. Idcm S. Doclor docct (1 part. q. 105, art. 8), 
unum miraculum dici majus alio , si cxcedat facul- 
tatcm natura? quoad substantiam facli ; minus, si 
cxcedat qunnlum ad id, in quo fit ; inferius, si 
cxcessus sil qunntum nd reodum. Archidiaconus, ct 
Bdlamcra duos tnntum miraculorum gradus admil- 
ttint : unum quond factum , alterum quoad modum. 
Sed doctrinnm D. Thoma? Ires gradus statucntem 
communi calculo recipiunt Abulcmis, Caslellinns , 
Petrasanctn, Rocca, Matth?ruccius, ct praclcr alios 
tripliccm hunc gradum admisertinl rota? auditores 
in retalionibus caus. SS. Francisci dc Patila, Hya- 
cinthi, Rnymundi, aliorumque plurium , et Inno- 
cenlius VIU in bnlln canoniz. S. Leopoldi Austrix. 
Nonnulli cx theologis quartum addunt gradum, 
quando scilicet atiquidcontigit, quod nullo cx modis 
dcscriplis facultntcs nalurar exeedit, sed ex circum- 
stantiis desnmitiir, a Deo provcnissc. Quartam hanc 
elassem admitlunl Grctscrus, Malderus, Pctrasancta, 



Digitized by Google 



306 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



Scgnerins, et Pinamonti. Fundamentum suppeditat 
Aristotelcs, inquiens (Poetic. eap. 8) : /n iis, qum 
a fortuna proveniunt, illa maximam admirationem 
pra se fervnt , quw veluti suopte impulsu provenirc 
videntur. Affcrt exemplum statux cujusdam Mityi , 
qua tuper inspectantem eollapta auetorem MUyi 
necis interfeeit, concluditquc, hac... non temere 
faeta est. Majus fundamcntum exhibet D. Tbomas 
docens (in 2 sent. dist. 18, qu- 1, art. 3 in eorp.) y 
miracula prxtcr naturam tribus modis accidcre 
possc, quorum unus esl propter hoe, quod hora de- 
tcrminata contingunt ad incocationem divini nomi- 
nis, sicut quod manus Jeroboam extensa contra 
Prophetam arefacta fuit, et ara ejus divisa. Hxc 
cnim , ct similia , qux cx sacris Littcris cumulari 
possunt, licct facultatcm naturx non exccdant, ra- 
ttoncm tamcn circtimstanliarura miraculo adscri- 
bunlur. Hos cventus ad tcrtiam classem reduci posse 
diximus lib. 1 , eap. 28. Scd adhuc admitti potcst 
memorata quarlaclassis.cumincausisbcatificationis, 
ct canonizationis nil refcrat, ulrum itt tcrtia , an in 
quarta classe eventus illi vcrcprodigiosi rcponantur. 

9. Post hxc, ul cxcmplis illustrcmus , qux supc- 
i-ius diximus de miraculis supra, contra , et prxtcr 
naturam ; juxta D. Thomam ca dicuntur cssc supra 
naluram, in quibus vcl forma inducilur a Dco, qua» 
a natura induci non possct , vcl si induci possct, in 
co tamcn statu non possct. Natura quippc polcst 
vitam producerc, scd non in morluo. Elias vcro 
3 Rcg. 17, a Dco impctravit, ut ftlius vidux a mor- 
tuis revocaretur. Et Eliscus 4 Reg. 4, puerum pari- 
tcr mortuum suscilavit : qucra quidcm pucrum vcre 
fuissc mortuum, non syncopc corrcptum , lenct 
communior, ct vcrior scnlcnlia apitd Franciscum 
Vallcsium, ctcx sacro tcxtu colligit Cornclius a 
Lapidc (in c. k,lib. 4 Rtg.v. 34). Adcoquc hujtis 
pucri rcsurrcctioncm miraculo adscribit S. Caesarius 
Arclatcnsis cpiscopus (serm. 42 in append. opcr. 
S. Aug. tom. 5, eol. 83), additquc adumbrasse vo- 
cUioncm gcntium ad Kcclcsiatn Christi. 

10. Miracu)acontranaturamfiunt,tum in natura 
remanct dispositio contraria ctTectihus, quos Dcus 
operatur, ul cum ad voccm Josuc sol, volcntc Dco, 
unius dici spalio immotus pcrmansit, Josue 10 ct 
orantc lsaia kRcg. 20, isaia 38 el 2 , Paralip. 32, 
urobra solis dcccra lincas in hurologio Acaz rctrogrado 
cursu rcpctiit, ut rcx Ezechias infirmus dc futura int er 
triduum valctudincccrtior rcddcrctur. Hxc miracula 
cxlollil S. Auguslinus (l. 21 de civ. Dci,c. 8,num. 
2,co/. G28, oper. tom. 7):conlra nattiram vcro 
facta diccnda sunt, cura jussu Dci sol stctcrit, rc- 
mancntc in co virtutc naturali, qux cxigcbat, ut 
progrcderctur. Ad hanc classcm rcfercndum est 
prodigium a Dco patratum ad marc rubrum , cum 
elata cjus jussu a Moyse virga, pclagus in duaspar- 
tes divisum viam lsraclitis prxbuit, Exod. 14. 
Porro solcm rcvera stctissc, cl marc fuissc divisum, 
advcrsum nonnullos oppositum scnticntcs latc pro- 
pugnant Nalalis Alcxander, Calmcl, ct Gravcson. 



11. Prxter naturam illa sunt, quas a natura 

proccdi possent, scd non quomodoaDco cfficiuntur. 
Oranle Abrahamo , Genes. 20, sanavit Deus Abi— 
mclcch , et uxorcm cjus. Naaman Svrus , cum jussu 
Klisei septies in Jordanc se laverit, 4 Reg. 5, a lcpra 
mundatus cst : item ad voccm Eliae ignis de co?lo 
dcsccndit, dcvoravitque virum quinquagcnarium, 
ejusque socios, 4 Reg. 1 , ct Josue Chananaeos pcr- 
scquente in desccnsu Belhoron , Dcus de copIo lapi- 
des magnos misil, quibus plurimi cx iis consumpti 
fuerunt, ut lcgilur Josue 10. Porro hanc fuissc plu- 
viam lapideam , non grandincm vulgarcm affirmat 
S. Augustinus (lib. 3 de civit. Dei, e. 31 , col. 87, 
tom. 7). Jam vero licet ha?c alias naturaliter con- 
tingcrc potuisscnt, tamen prout facta sunt , indubi— 
tatum cst , ea fuisse miracula proetcr naturam ; cum 
divinx Providentix virtutc factum sit, ut in produ- 
ccndo cffcctu causx sccundx certum temporis arti- 
culum, ct opportunitatcm servarcnt, ut ostendunt 
Calmct, ct Abulensis, et Vallcsius. Alia similium 
miraculorumprxter naturam exempla rcfcrt Viguer. 

12. Miracula quxcumqtie cxplodit Spinosa, ne— 
gans naturx cursum possc unquam prxverti , cum 
naturx leges sint ipsissima Dei volcnlis decrcla, quas 
si unquam mutarenlur, ipse immtitabilis Dcus mu- 
tarctur. Hoc systema impugnat Calmct, advcrtens, 
Spinosam, ut Dci immutabilis ideam cxponat, de- 
struere idcam sumroi illius liben sapicntissimi , ct 
potentissimi. Licct cnim , qnando novi aliquid in 
mundo conligit, sciarnus Dcutn non tunc primo rcm 
cognosccre, ncc noMtm dc illa dcrrrlurn cdcre, et 
admittamus causarum secundarum cotinexionem, 
et subordinationcm; hinc tamcn non scquilur, ut 
miracula qii.Tcnnqnc cxcltidcnda sint, ac multo 
minus, ut Dcus cx his mtitclur nniraciila cnira sunt 
opus pcculiaris libcrx Dci voluntalis.qui sibi insucta 
quxdarapro sua libcrtatc ajrcnda rcscrvavit ; ct dum 
a consuciis ^ubcrnandis lcgibus rcccdit, tunc exe— 
quitur illa sua?pct:ttliarisvolunlatis dccrctaabxterno 
prxfixa. Itn planc anlc Calmct docticrat S. Thomas 
(tn quast. dirput. q. 0 , demirac. art. l),el cxpli— 
catttr cxcmplo principis, qtii cum primum legem 
aliquam dcccrnil, simul staluit se in tabulis circum- 
stanliis vcllc illius vinculura solvcre : et quando 
solvit, non potcst inconstantix, aul mutationis 
redargui. Cxlcrum Spinosx systcma confutarunt 
eliam Hegncrus a Mnnsudt, ct Cupcrus hctcrodoxi. 

13. ln sacra Scriptura non solum mentio fit mi- 
raculorura, scd ctiam prodigiornm, aut signorum 
Deuter. 6, ct Joan. 4, itcm portcnlorum Druter. 4, 
monstrorurn 2 Machab. 5, oslcntorum Exod. 4, 
necnon virtiilum Malth. 7, ct 2 ad Cor. 12. Mira- 
bilium qu^quc, cl gratiarum frcqticns occurrit mcn- 
lio apud scriplorcs.S. Thoraas scribit (m 2 ad Thet- 
sal. lect. 2), ca, qttx causam habenl, non simplicitcr, 
scd alicui occiillam, dici mira, ct mirabilia, sed 
non miracula. Signa cssc minora miracula, portenta 
vero, majora. Prxtcrca miracula, si allcndatur, 
quod fit, dici possc virtutcs : si spcctctur illud pro- 



Digitized by Goog 



STJIOPSIS MBHI QUARTI, PARS I. 



ptcr qtiod fiant , puta ad manifestandum aliquid su- 
pernatarale, dici signa : propter excellentiam aulem, 
portenta , vel prodigia , quasi procul aliquid ostcn- 
dentia. Subscribit Vigucrius, ct card. de Lauraea 
praedicta nomina fusc explicat. (Jratiae non sunt vera 
miracula , sed ex aliqua circumstantia miraculi spe- 
cicm prae se fcrunt, ut cxplicant Scaccbus, Pigna- 
tcllus, Mallhamccius , ct alii. Scd ncc mirabilia 
vcrara hahent rationem rairaculi ; ct ad hauc clas— 
sem rcferri possunl automala Dcdali, Archimedis, 
ct aliorum. In causisvero beatificationis, et canoni- 
zationis nullatenus attcnduntur gratiae, ncc mirabi- 
lia; dc mirabilibus vcro plura legi possunt apud 
Joanncm Hieronymum Sbaragli. 

14. ctc. Quaercs, an ad conslilucndum miracu- 
lum opus sit, ut aliqnid exccdat vires naturae lam 
invisibilis, et incorporeae, id est Angcli , quam vi— 
sibilis, ct corporea;. Aflirmandum vidclur juxta 
D. Thomara docentcm \par. 1, qu. 110, art. 4) rai- 
raculum csse, quod fit praeter ordinem loliusnaturs 
crcatae, adeoquc visibilis, el invisibilis. Scd idcra 
S.Doctor docct, (incit. 1 10, art. 4 ad 2) non omncm 
virtutcm naturae crcalae essc nobis notam, adeoque 
miraculum csse, quoad nos, quod per virtulem 
crcalam nobis ignotam sil praHer ordinem nalur» 
crcata? nobis nolae. Alias ducucrat, quod ulentibus 
Angclis rcbus naturalihus, tamquam instrumcntis, 
sic cflccta, quamvis miracula simplicitcr dici non 
possinl, reddunlur tamcn nobis mirabilia, uno modo 
ex hoc, quod per tpirituales substaniias talet causa 
modo no6« insueto ad propriot effectus apponun— 
tur, etc. AUo modo cx hoc, quod cauta naturalet, 
opposita ad e/fectut aliquot produccndos, aliquid 
tirtutit tortiunlur cx hoc, quod sint inttrumenta 
spiritualium subttanliarum , et hoc magis accedit 
ad rationem miraculi. Ex his infcrri possc vidctur, 
ca, quae exccdunt vircs solius naturae crcatae visibi— 
lis, cssc miracula , minora tamcn iis, qua? cxcedunt 
vircs nalurae ctiam invisibilis. Conscntit Ferraricn- 
sis, quin ctiam hsc miracula agnovisse videlur S. Au- 
gustinus (lib. 26,contra Faustum c. 3, col 435, 
tom. 8). Probat ultcrius S. Thomas (cit. part. 1, 
qu. 110, art. 3), corpora obedirc Angclis ad motum 
localcm, adcoquc ardua, insolita , et admiranda, 
quae cx hac obcdicntia scquunlur, non sunt a mira- 
culU cxcludcnda, licct naturalem Angcli faculta- 
tcm non exccdant : uti quod Angclus cxcusserit 
igncm de fornacc Babylonis , ita ut tres pucros illuc 
iramissos non tangcret, Daniel. 14, nuod cxercilura 
Assyriorura una noclc dissipavcrit , 4 Reg. 19 , ct 
similia, qua; passim occurrunt in sacris Litteris, 
quo ctiara rcferri possunt Angclorum apparilioncs, 
quse vera miracula sunt, quamvis eorum vim non 
cxcedant, ut adnotav it Thyraras. 

17. Ab his non dissidet ChristianusHoIlmannus, 
quamvis hcterodoxus, contendens, dari vcra mira- 
cula, quae vircs tolius naturc creata; non superanl : 
idque animadversum fuit etiam a Suarez , el Pclra- 
sancta : et Maltbaus Magnanus miracula dividit in 



507 

ea, quae totius nalnr» creata? vim excednnt, ct ca, 
qua: solius corporeae cflicaciam supcrant. Nonnulli 
miracnla primi gcncris appcllant : Miraeula ttricte, 
et simplicitcr; sccundi gencris, largc, ct qno ad not. 
Scd clarius miracula primi generis vocanlur majora: 
sccundi gcncris minora. 

CAPDT IL 

De causa cfficiente miraculorum. 

1. 2. Solus Dcus est causa cfltciens principalis 
miraculorom, ut ostcndit S. Thomas (1 par. q. 110, 
art. 4 tn corp.), ct anle ipsum S. Auguslinus (lib. 10 
decivil. Dei, cap. 12, col. 249, /om. 7): quorum do- 
clrina apertis innititur Scripturac tcstimoniis : Qux 
facit mirabilia tolus, lcgitur Ptalm. 71. Similia le- 
gunlur Exod. 3, et 15, ac Ptalm. 105 confirmantur 
autcm cx miraculis, quac a sanctis eduntur. Pctrus 
enim act.3, cumsanavil claudum,inquit: In nomine 
Jesu Christi surge , et ambula; hisqnc concordant, 
quae ab codem patrata rcfcruntur act. 4. 

3. Probal practcrca S. Thomas ( 3 par. qu. 43, 
art. 1), decentissimum, ct convcnicnlissiroum fuissc, 
ut Christus miracula patrarct, ut constaret, Deum 
cssc in eo pcr gratiam unionis, et a Dco esse illius 
doctrinara ; at non fuissc nccessarium , cum per in— 
tcrnam vocationem , et cxlcrnam praedicationcm ei 
crcdcndum esset. Porro edita ab eo fuissc miracula 
colligitur cx Evangclistis : caquc versibus cxprcssit 
S. Crcgorius Nazianz. Quin ctiam Joscpbus Hc— 
braeus iucentissimurn dc iis tcstimoniutn cdidit : 
(lib. 18 Antiquit. c. 3, n. 3); quod quidcm tcsti- 
monium in dubiura a nomiullis vocatum alibi vin- 
dicavimus, pluribusquedcfcndil Huctius (demonttr. 
Etang. prop. 3, itum. II). EooYm fassus cst Julia- 
nus apostata apud Cyrillum (/i6. G). Vcrumlamcn 
Thomas Wolstonius olim in collcgio Sidnaso acadc- 
roiae Cantabrigensis socius irapic cfltitiit, miracula 
vcre a Christo non fuissc cdita, sed ab Evangelistis 
dcscripla tamquara cmblcmata rcpraesentantia vitam 
spirilualcm in bominum animabus. Quarc Senalus 
An^Iicanus rjus librum igni tradidit. Auctor vcro a 
collcgio cxptilsus, ad Judacos turpitcr defecit, ut 
narralur in act. erudit. Lipsiae (intuppl. anni 1729, 
pag- 459 et teqq.). 

4. ctc. Inilium signorum Cbrisli contigil in nu- 
ptiis Cansc Calilaeae, cum aquam in vinum converlit 
Joann. 2. ldque comprobant Tcrtullianus ( lib. d» 
Haptismo c. 9, p. 390) cl Epiphanius (haret. 51, 
§ 10, tom. 1). Quarc in can. sancta Romana 
dist. 15 mcrito intcr apocrypha rcccnsctur libcr de 
infantia Sahatorit, ct alii similcs, in quibus plura 
narrantur miracula ab co patrala in infantia, quae 
ctiara explodit S. Joanncs Chrysostomus ( hom. 17, 
al. 10, n. 3, p. 99, tom. 8) : cum quo conscntit 
S. Thomas (ctt. qu. 43, art. 3), inlcr alia doccns, 
qnod non dcbuit miracula faccre , antcquam docere 
incipcret. Lcgi potesl card. Gotli. S. Joanncs. pnst- 



Digitized by Google 



208 



■ 

DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



quam nonnuUa miracula rctulit, subdit (cap. 2) : 
Sunt et alia multa, qua frcit Jesus, qua si scriban- 

tur, nec ipsum arbitror mundum capere posse 

libros. S. Augustinus bunc loqucndi modum putat 
bypcrbolicum ; scd cx co maxima miraculorum mul- 
titudo colligitur, tcstc S. Cyrillo Alcxandi ino («» 
commcnt. in Joan. lib. 12, tom 4, p. 112<i) , S Tho- 
mas ulterius probat (3 par. q. 43, art. 2), Cbristum 
fecissc miracula virlute divina : sed card. Bcllarm. 
tria dislinguit Christi opcrum gcncra ; purc divina , 
pure bumana, ct theandrica, boc csl divino-bu- 
mnna, et ad bnnc classcm pcrtincnt cjus miracula, 
licctomnis cjusdcm aclio ralionc suppositi opvranlis 
dicipossit thcandrica. Aliquando miruculis prxmisit 
orationem; hinc tamcn non infcras, cum virtule 
divina miracula non cdidissc; orationcm cnim prx- 
misit non proptcr ncccssilalcm, scd ut excmplocon- 
funderet Judxos calunuiiantcs, ipsum in Beelzcbud 
dxmoiies cxpcllcrc. Addilur, intcrdum non prxmi- 
sissc orationem, ut dum leprosum mundavit, ut ani- 
madvcrlil S. Joanncs Chrysoslomus(/iom. 25, al. 2G, 
tn Matth. pag. 307. tom. 7). S. Irxneus notat (l. 5, 
advers. hwres. cap. 13), trcs mortuos fuissc a 
Chrislo ad vilam rcvocalos : ct S. Auguslinus addit 
(serm. 98, «/. 43, de verb. Dom. cap. 3, col. 517, 
tom. 5), innumcros ad vilam xtcrnam fuissc rcsus- 
citatos. Enimvcro S. Tbomas docet (3 par. q. 4i, 
art. 3), Christo convcnissc, ut corpuscurando, ani- 
mam ctiam curaret : cl ut circa crcaturas rationis 
cxpertes miracula opcrarctur. Quomodo autcm mi- 
racula dcmonslrarrnt , cum cssc Dcum, lalc disscrit 
Cornelius a Lapidc (in cap. 5 in Joann.) : ct card. 
Bcllarminus adverlit, Christum aliquando sola vo- 
luntatc miracula patrassc; noununquam addidisse 
vcrha, ct conlactura, vel etiam alia instrumonta nec 
inutilitcr. 

7. 8. Ad Angclos quod atlinet , S. Thomas (1 par. 
q. 110, art. 4), cos possc propria virtutc opcrari mi- 
racula, utpote qux supcrant ordincm totius nalurx 
crcatx. Ipsi vero aliquando miracula facere dicun— 
tur, vcl quia ad coruin dcsitlcrium Dcus miracula 
operatur; vcl quia aliquod ministtrium in mjraculis 
cxhibent. Item docct S. Doclor, Angclos ad patranda 
miracula triplicilcr opcrari; prccibus impclrando; 
materiam sua nalurali virtutc disponendo ; dcmum, 
aliquid simul agcndo, lamquam inslrumcnta divinx 
virtutis ad miraculi pcrfeclioncm. Hxc D. Thomx 
doctrina rcspicit miracula cvccdcntia facultalem cu- 
juscunquc naturx crcatx ; sed apphcari potest mi- 
raculiscxcedcntibus dunlaxat facultatcm nnturx vi- 
sibilis, et corporex; cum hxc ab Angclis bonis 
propria quldcm virtulc fiant, scd jussu Dci, ut lo- 
quuntur Castaldus, cl SwcrU. Et pbilosopbi quidcm, 
ac theologi cum chrisliani, lum hebrxi hiicusquc 
tradidcrunt, Angclos in corpora subltinaria agcre 
possc solum ad nutum Dci : nihilominus docuil Mal- 
lcbranchius, in quocunqttc miraculo vclcris lcgis 
non Angelos divinx, scd Dcurn potius angelicx vo- 
luntatis fuisse cxecutorem, ita ut non particulari 



voluntate ullum cx dictis miraculis voluisse dici po- 
tueril, scd gcuiTali, facicndi M-iliccl qtiidquid An— 
gcli voluisscut. Scd hxc dt:tlnna no\a prorsus, et 
pcriculusa fttndilus cvcrsa fuil in qundam disscrla— 
lione Colonix cdita an. 1G85, in qua ducle ostcndi- 
tur, in divinis Seripturis babcri quidcm , lcgcm per 
Angelos dalam ftiissc, cl similia; >ed hiuc tantum 
infcrri, Dcum Angelis usum cssc, lamquam tnini- 
stris suis, ut hxc mirabilia opcrarctur. 

9. Sancti quoquc homincs in vita, ct posl obitttm 
mirr.cula cdiderunl. Scd sancti vclcris Tcslamcuti 
sxpius in vita, raritis post obilum miraculis claruc- 
runl, utpote qui a Dco canonizali miraculis post 
obitum non indigcrcnt. Sancti vcro novi Tcstamcnli, 
utpotcab Ecclcsia canonizandi, rarius in vila, sx— 

Eius post obilum miracula patrarunt. S. Joanncs 
iaptista strictc ad novum Tcslamcntum pcrlinct; 
cumquc nulla miracula in vita fecissct, pulavit Hc- 
rodcs,cum in Christo rcsurrexissc , cl miracttla pa- 
trassc , ut Icgilur Matlh. 14. Alberlus Magntisscri- 
bit, Herodcm in hoc crcdidissc resurrcclioncm , ct 
sanclos posl ipsam majoris cssc virtutis. At prxtcr 
hxc Irenxus [lib. 2 advcrs. hares. cap. 06), Chry- 
sostomus (tom. 5, scrm. G7 veter. cdit.), Hilarius 
(lib. adrers. Constantium imperai.) , aliique SS. pa- 
trcs tcstcs oculali stint miraculorum a sanctis palra- 
torum. Chrislus quippc , cujus animx, juxta S. Tho- 
mam (3 part. q. 13, art. 2 ad 3). adco cxcellens 
gralia miraculorum palrandorum collata fucral, ul 
aliis qtioquc hanc faiullalcm communicare po-sset , 
disciptdis suis Matlh. 10 cl Luc 10, potcslatcm fccit 
stiscitandi morltius, ct alia opcrandi miracula : quin 
ctiam Marc. ult. pollicilus cst donum miractilorum 
in Ecclcsia sua cssc pcrscvcraturura. S. (jicgoriiM 
teslalur, miracttla Ttiissc frcquenliora lcrapore pcr— 
sccutionum. Nrc illa, inquit S. Atigustinus, innn- 
stra tcmpora durare permissa sunt, ne unimus sem- 
per visibilia quicrerct. Ncmo tamcn hinc infcrt , 
graliam miraculorum subsccutis tcmporibus desiissc; 
nam ipsi SS. Atigu^linus, et Grcgorius in libris dia- 
logorum, nounulla suis lemporibus contigissc de- 
clarant : qtios quidcm libros adversus quorumdam 
opinioncm S. (iregorio adjudicant card. Baronius 
(m nol. ad marttjrol. Jtoman. ad diem 23 Dec.) , ei 
Bcllarminus (dc script. eccl. pag. 225, edit. Ve— 
neta). Pcrseverantiam vcro miraculorum in Ecclesia 
Dci demonstranl Horantius, Bozitis , card. de Lau— 
rxa , aliiquc, et evincunt frcqucnlcs canonizalioncs, 
qtix non nisi approbatis miraculis pcraguntur. Scd 
miracula, qux a sanctis hominibus ttunl, soli Deo, 
tamquam causx principali adscribcnda snnt. 

10. Angeli ilaque, cl sancti homincs, tamqnara 
instrumenta divinx omnipotenlix miracula operan- 
tur, adcoquc dici possunt causa mtraculorum. Scd 
disputant tbcologi , utrum Christus, ut homo, ct 
sancli homincs siul catisa physica, an moralis mi— 
raculorum. Catisam physicam vocant, qux ex sc, 
prxvia opcratione altingit cITectum, suas vircs non 
excedcntcm : moralcm vcro qux movet causam prin- 



Digitized by Google 



STN0P5IS I.IBRI OLARTI, PARS I. 



209 



cipalem ad cfTectum producendum. Scotus itaque, 
Vasquez, card. dc Laurea, Bordonus, et alii asse- 
runt, Christum, ut bominem, ejusquc sanctos esse 
causas solum morales miraculorum. Contra D. Tbo- 
mas (2, 2, qu. 178, art. 1 respons. adi), Suarcz, 
Cajctanus, et alii volunt, cos esse causas physicas. 
Scd hrcc innuissc satis sit : quomodoctimque entm 
crcatursc miracula causcnt , scmpcr Dcus est vcra 
causa efficiens, ipsa» vero instmmenta. Sed esto: 
creatura physice eauset, id divina? Majcstati nil de— 
rogat , quemadmodum in sacramcnlis Deus scmper 
est verus gralhe auctor. licet admittalur, illa graliam 
phjsice causare. Miraculorum autem potentia a Deo 
communicatur purae creaturae, non per modum ha— 
bitus,sed per modum actus, et qualitalis transeun- 
tis, nt cxplicat Viguer. Adeoque in Christo fuit, 
quasi proprictas consequcns unionem, qua cst per- 
mancns. 

CAPUT III. 

De mali$ angelis, infidelibus, hareticis, et Anti— 
christo , et demum de peccatoribus quoad miracu- 
lorvm patrationem. 

1. Diximus, solum Denm principaliter cfficcre 
miracula, Angclos vcro, et homines sanctos csse il- 
lius instrumcnta. Nunc observandum est, an hoc 
ipsnm diri pnssit dc malis angclis , ct rcliquis supe- 
rius reccnsitis , et an angcli raali miracula virtute 
propria operari valeant. 

De malis angelis. 

2. Omnis virtns naturalis operandi ad extra, ac— 
tionc Iranscunte , et corporali , mansit integra in 
damionibus post peccatum, cum hoc eorum natura- 
lia non minuerit. Virtutis vero subjectio est aliquo 
modo immutata. Nam Angclus superior potest na- 
turalitcr reprimcre inferioris virtutem exterius 
operatricem : ct hic ordo pcrmanct in daraionibus 
intcr se, at immutatus est respectu sanctorum Ange- 
lorum, quorum minimus, licet natura infcrior, po- 
test, ut Dci minister, summo daemoni imperare; ct 
hax est communis thcologorum scntcntia. Jam vero 
docct S. Thomas, (1 par. q. 114, art. 4) vera mi- 
racula a dannonibus propria virtute Heri non posse, 
sed solum quaedam humanam facullalcm, ct consi- 
derationem cxcedcntia, quaj largc, et impropric 
miracnla dici possunt. Item , sicuti Angcli boni pcr 
gratiam aliquid possunt ultra naturalem virtutcm , 
ila angelos malos minus posse , divina providentia 
eos reprimcnte, quam possrnt secundum virtutem 
naturalem; cosdemquc aliqui non posse, etiamsi 
agere permittantur, quia naturae modus eis a Deo 
praestitus boc non permittit : idcirco ipsos vcra mi- 
racula facere non possc , quod Deus non det cis po- 
testatem ad illa, quai natura facultatem superant, 
qualia sunl miracula. 

IK_CT«I«*. 



3. Quaecumque igitur dsmoncs insolita, ct ad- 
miranda in rebus corporcis operantor, ea juxta 
D. Thomam (hc. cit. art. 4 in corp. et m respons. 
ad i) triplici modo contingunt: vidclicct, vel per 
illusioncm sensuum intcriorum, et cxterioram, uti 
iptod maga famosissima Circe socios Ulyssis muta- 
verit ti» bestUu : et quod strigcs damonum illutioni- 
bus seducta credant, se equitare super bestias, et 
multarum terrarum spatia intempesta noctis silentio 
pertransire ; et similia, qua) legunftir in can. A>c 
ntirum, et ean. episcopi, 26, quast. 5 quamvis 
Grillandns , del Rio , aliiquc scriptores catbolici pu- 
tent, has strigum dcportaliones vere (ieri dasraonum 
potestate. Vel per summam, ct impcrceptam celeri- 
tatcm, sublato uno corporc, alioquein ejus locum 
subslituto ; et boc modo Iphigenia: in ccrvam con- 
versioncm contiguisse, ait S. Augustinus (lib. 18 
de civit. Dei, c. 18, n. 3 , col. 902, tom. 7) , sub- 
tracla scilicct Ipbigenia a dxmonc, cique cerva ce- 
lcrrime subslituta. Similia in fontibus ad pedes Panii 
montis, undc Jordancs profluit, fieri consuevisse 
narrat Euscbius, de quibus omnibus fusc disserii 
Vives. Vcl dcmnm applicando activa passivis, ut 
vcl novum, et insoUtum; vcl solitum, ct vulgarc 
novo, el inusitato, hominibusquc incognito modo 
generetur. Ad hoc facit , quod refert auctor Testa- 
menti duodecim Patriarcharum , perduelles scilicet 
angelos, assumpta virorum qnarumdam mulicrum 
gigantea specie, furtivum cum iis habuissc concubi- 
tum, cx quo gigantes nati sunt (nisi malimus hoc 
cum Calmet inter fabtilas reccnsere) : vel quod de 
docmonibus incubis,et succubis refcrunt dcl Rio, 
Sixtus Senensis, Rajnaldus, et SS. Tbomas (1 part. 
q. 51, art. 3 ad 6), et Bonavcntura [in k isnt. 
dist. 44, dub. 5). Hi enim concubilus communiter 
admittuntur, licet nonnulli apnd 1'Vassen gencratio- 
nera excludant ; vcramtamen ctiam hanc raodo inu- 
sitato, et hominibus inoognito admittunt Suarex, ct 
Abulcnsis cum Vallesio. 

4. Aaron Exod. 7 virgam projccit coram Pba- 
raone , qua? versa est in colubrum. Malefici quoque 
suas virgas projecerunt, qua? verac sunt in dracones, 
sed eas devoravit virga Aaron. Nonnulla alia, quas 
fecit Aaron, fecerunl ct magi. Hinc questio cst, 
utrum bi veros serpcntes procreavcrint , an potius 
per illusionem serpentes aliundc allatos virgis sub- 
stituerint. S. Tboraas {q. 6 de potent. art. 5 ad 8) 
secntus S. Augustinum vuh , magorum virgas revera 
conversas futsse in serpentes , idque a daemonibus 
factum putat per aliqua semina collecta , hahentia 
vira putrcfaciendi virgas, et in serpcntcs conver- 
tendi. S. Tbomam laudat Didacus de Quadros. Alii 
putant, magorum operationes fuisse praestigiosas , 
veluti concludit Calmet. 

5. Dices , supra admissum fuissc, dari nonnulla 
vera miracula non excedcntia facultatem naturae vi- 
sibilis : et in djemonibus integram reroansisse natu- 
ralem virtutem operandi ad extra : idcirco admit- 
tendum vidctur, possc a djrraone fieri cujusmodi 

IV 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIONB ET CANOMZATIONB. 



miracula mnlto magis , com ipse, assuinpla serpcntis 
spccie, Evam aiioculus fucrit (Genes. e. 3), Acbab 
deccpcrit (Reg. e. 22), oves, ct puerus Job, ignc a 
coelo deducto, consumpserit (Job. c. 1) et Christum 
Dominom ad pionaculum tcmpli detulcril, item 
tutor Lotb in statuam salis conversa fucrit {Genet. 
e. 19) et Nabuchodonosorio besliam muUtus (Daniel 
c. 4). 

6. 7. Ast bic rcsumcnda sunt, qu« paulo ante 
diximus, divinam videiicet providentiam angelos 
malos reprimere, ne faciant quae virlute sua naturali 
facere possent : proinde nuilius generis vcra mira— 
cula ab iis (icri posse, cum eorum virtus tantum pos- 
sit, quantum Deos permiltit, ul innuil S. Tbomas 
(1, 2, q. 80, art. 2, in eorp.) et ante ipsum S. Au— 
gostitius (de cit. Dei lib. 2, c. 23, n. 2, col. 52, 
tom. 7 ), quos scquitur Pcrerius. Et quamvis ex al— 
latis exemplis Deus videatur aiiquando permisissc, 
ut dseraon naturali sua polestatc opcrarctur aliqua 
vim nalurse visibiiis cxcedcntia : tamcn si ca de- 
manlur in quihus nil mirabile contigit , ca in quihus 
nil daunon egit , ct illa, qiuc inccrla sunt : solum su- 
pererit, illud aliquando contigisse volcnlc Deo pra> 
serlim ad impiorum pcrditioncm, scmpcr autcm 
citra verum miraculum. 

8. 9. Profecto nil mirabile contigit in dcceptionc 
Achab tlib. 3 Reg. 22, 20), cum ex loto contcxtu 
solum dcsumatur, Deum permisisse, ut Achah iit 
pcenam prsccdcnlium pcccatorum a daemonc deci- 
peretur. Lcgi potest Calmct. In mutatione Nabticho- 
donosor nil egit dxmon. Cornelius a Lapidc post 
SS. Hicronymum , Gregorium, ct alios, ait (in c. 4, 
JDaniel ), animam rationalera ab co non recessisse , 
dici vcro conversum in bcsliam , quod ejus habitus 
magis ferinus fucrit, quam humanus. Calmcl nunc 
metamorphosim refcrt vilio crrantis phantasix. mi- 
raculura vcro constituit io subitanca mortis aggrcs- 
sione , ct similibus. 

10. Quod vcro ad uxorcm Lotb allinct, licet 
ipsa juxta vcriorem sentenliam apud Natalem Alc— 
xandrum ct Gravcson verc in salcm lapideum cou— 
vcrsa fucrit, inccrtum tamen est, bonisoc, an ma— 
lis angelis Dcos in hoc usus sit , ut innuit D. Tliomas 
( Qucest. 16, de malo art. 9 ad II). Item localis, non 
imaginaria fuit, juxta cumdem S. Doctorcm ( 3 part. 
q. 41, art. 4 adl ), Baronium ( ad ann. 31, n. 20), 
ct alios, translalio Chrisli ad pinnaculum tcmpli : 
sed incertum. ulrum pcr aera iranslalus, au ilJuc 
duclus fucrit. Ncc ambiguitatcm cxcludunl vcrba illa 
Matth. 4 : Astumptit eum diabolus, etc. nam eliam 
Matth. 17, legitur : Aisumit Jesus Petnm, etc. qiiaj 
dcportationem non indicant, cum stalim subdatur : 
Et ducitiUos m monUn, etc. El dc Christo quidem 
rcfcrt S. Lucas cap. 4: Et duxit illun diabolui, etc. 
Legi potest de Quadros. 

11. 12. Verus serpens Hevam allocutus cst, uti 
docel S. Augustinus (dt civ. Dei Hb. 14, c. 11, n. 2, 
col. 363 ) , ulcumque OrigenisUe erronce senserint , 
serpentis .tenlationcm allegoricc inlclligondam esse. 



Porro pcrmisit Deus, utdiabolus pcr scrpenlem po- 
tius, quam per ovem, aut columbam tcntaret homi- 
nem , ut hic vel cx ipsa forma serpcnUs , qucm calli- 
dum animal csse non ignorabal, disccrcl cavcrc 
insidias, ut prosequuntur Ahulcnsis, cl card. Ikl— 
larminus. Quxrunt interprctcs, quomodo Hcva non 
horruit scrpentcm loqucntem. Magistcr scntenUa— 
rum, qucm sequitur S. Thomas, rcspondct, ipsam 
cxisUraassc , eum a Deo acccpissc oliicium loquendi. 
Al quomodo hoc animal loqui potucril, diUicultcr 
cxplicabilur, tcstc Scbeuchzcro. Quarc non vidctur 
dcnegari possc, in bac locutionc aliquid, operante 
da-monc, supra vires natura? corporcx contigissc. 
Profeclo innuit S. Auguslinus ( in exposit. Psalm. 
77, n. 28), Dcum miris modis, adcoquc facullatem 
natura: corporex excedenlihus, uli opcra dasmonum 
ad puniendos impios, quod eliam admittunt Gcrson, 
Eslius, et Silvius, ct sancti quidcm ilicronymus 
(m Jsaiam c. 24), ct Auguslinus (tn Ps.11), cf p.;st 
ipsos Hupcrtus, ct Abulcnsis da-moniorum operi 
trihuunt occisioncm primogenitornm in .Egypto, 
qua: miraculo adscrihenda vidclur. Idom de prodi- 
giosa Herodis morlo sentit Loriuus. Diunysius Car- 
thusianus vcro docct, incertum esse, ulrum Deus 
immiltcns ad preees Elia?ignem in quinquagcnarius, 
clalias in saccrdolcs Nadab, ct Abiu, usus fuerit 
opcra Angcii boni , an mali. Hacc autcm palam fa- 
ciunt Dcum aliquando per angelos malos miracula 
operari, ul scelostus puniat, non jam ut bominibus 
beiiefacial. Quaie, quando Christus cacum illumi- 
navit, nonculii ox Juda'is dixerunt : Damonium ha- 
bct : alii vcro : Numquid dctmonium potest caco- 
rum oculos aperirc? quasi diccrcnt, ut notat G/ossa: 
Damonium non solct bonaoperari [Joamis 10, 21). 
Et Origencs ( hom. 13 m lib. Numer. n. 4 , pag. 
319, tom. 2), adverUt, magos in .Egyplo poluisse 
virgas in sorpcntes , ct aquam iu sanguiucm conver- 
lcrc, non cuntra. 

13. Nemo tamen hinc infcrat, darmcncs possc na- 
turali virtute operari miracula cxccdvnlia faculla— 
tem nnlurac corporeaj. Aliud enim cst, Dcum ali- 
quando uti opera dazmonis in palrandis miraculis; 
aliud, da-mouem faccrc miracula; dum juxta com- 
muncm luquendi modum ilie dicatur facerc miracu- 
lum,qui opus cxlraordinariiun ollicil pro confir- 
manda vcrilate, quam pr.cdicat, aul ille, ad cujus 
intcrccssioncm Dcus aliquod mirandum facit, utcjus 
sanctitatem homiuibus manifcstct, ul bcne prosc— 
quitur Estius. Abulcnsis videtur admillere in da; — 
mone facultatcm palrandi miracula , qua> supcranl 
vim natur.x corpnrex : ail taracn signa facla a Deo 
mullipliciler diiforc a signis factis a dxmune, ot si— 
gnauler cx (ine, ad qucmdirigutitur. De boc agcmus 
camfe scqucnli. Intcrim adnularc fas sit, quod, si 
miracuia quaxutuquc respiciunt divinam laudeiu, ct 
gloriam, oa diei poterunl a bonis Angclis tieri, si 
Dcus corum opcra ulatur, cum ipsi laudcm, el glo- 
riam Dei.scmper intendant : nou tamcn a malis an- 
gelis, eli.-uusi Deus his pariter ulatur, aut pcrmittat. 



Digitized by Google 



STK0PSI5 UBRI QHARTI, PAHS I. 



tit nalurali facullate pcragant, qux vires naturx vi- 
sibilie stiperant, ut plcrumquc accidit in punitione 
impiorura : angcli quippe mali scmpcr divinx glo- 
rix invidcnt , ciquc rcluctantes inserviunt. 

14. Hanc quxstioncm magnis animorum molibus 
pertractarunt helerodoxi. Samuel Clarkius admittit, 
nonnulla omncra dxmonis potcstatcm exccdcrc , ut 
crcatio cx nibilo, et similia : fatetur lamco, qux- 
dam miracula ab co tieri posse, cum sit Hatura bo- 
mine potenlior. Jacobus Serces id prorsus negavit. 
Quodomnibus non placuit. Cudnorthus mediam sc- 
cutus scntentiam relinquit dxmoni potestatem fa- 
ciendi opcra, quxsummam bominum admirationem 
cxcitant, spccicmque miraculorum prx sc ferunt; 
scd negat, cum hac potcstate uti posse ad consilia 
divina evertcnda , et veram rebgioncm oppugnan- 
dam. Hanc sentcnliam pluribus roborat Moshcmius. 
In hoc itaquc fermc convcniunt hclcrodoxi, dxmo- 
ncm possc opcrari miracula inferioris nolx : bac ta- 
men potcslale uti non posse, nisi ad libitum Dei. 
Scd non pcrpendunt, an dxmon ca facultate, pcr— 
mitlente Dco, utens vcre dici possit effector mira- 
culi : quod omnino negamus. 

De infidelibus, et haretieis. 

15. Hxc de malis angelis, innuisse sufficiat : li— 
cct ultro cum S. Augustino fatcamur (lib. 3, de 
Trinit. c. 9, n. 18, col. 802, tom. 8), impossibiic 
cssc scire, quid ipsi possint pcr naluram, quidvc 
pcr Doi intcrdictum ncqucant. Quod vcro attinct ad 
infidclcs, ct hxrcticos, JVlalvenda, Theophilus Ray— 
naudus,ct alii contcndunt, omnia miracula, qux 
ab hxreticis, et iniidclibus patrata referuntur, 
fuissc dirmonum ludibria. Kt card. de Laurxa plu- 
ribus probat, cos non habcrc gratiam miraculurum. 
At Estius admittit, Dcum paganis, hxrcticis, ct 
schisinaticis , tamquam instrumcntis, uti possc in pa- 
ti andis miraculis, ut pcr hxc aliqua vcritasad (idcm, 
vel morcs pcrtinens approbctur. Huc rcvocari pos- 
sunt, qux dc oraculis Sibyllarum alibi diximus 
( /i6. 3 ). Itcm ea , qux lcguntur Mare. 0, et Luc. 9, 
ubi Joannes Christo dixit : Vidimus quemdam in 
nomine tuo eiieientem dotmonia, qui non sequilur 
nos, et prohtbuimus eum. Jesus autem ait : Aolite 
prohibere eum; ncmo cst enim, qui faciat rittutm 
in nomine meo, et possit cito loqui maie de mr. Ubi 
Glossa docct, tunc Dominum voiuissc, utalii, ctiam 
non discipuii, miracula facerent, ut nomeu Jcsu 
cxallarctur. His consentit Castaldus. 

16. 17. Oppunes tnmcn, mulicrculam apud Tcr- 
tulliannm , Minutium Fclicem , ct alios plurcs tra- 
xisse navira, qua simulacrum matris Phrygiae vehe- 
batur, cum moveri nullis viribus possct. Itcm 
Tucciara virgincm vcstalcm apud cosdcra aquam 
cribro hausissc : qua> ab utraquc facta sunt ad con- 
testandam pudicitiam. S. Thumas rcspondct (depo- 
tentia , seu mirac. q. 6 , art. 5 ) , baec a Dco iieri 
potuisse pcr bonos Angclos in commendalioacai cas- 



SIl 

titalis ; vcl ctiam conligisse daunonum virtute. Idem 
insinuat Coquacus. Quamcumque ex bis sentcnliis 
scquamur, uil est vatidum , quod supradictis officiat, 
possc vidclicet paganos a Dco assumi lamquam in— 
strumcnta in patrationc miraculorum : ncc vcra mi- 
racula a daemonc propria virlutc (icri possc. Patcl id, 
si primam scquamur, nempe ab AngcJo bono ea pro- 
ccssissc in commendationem caslitalis. Constat quo- 
que, si sequamur sccundam, ca scilicel a dxmone 
virtutc naturali facta fuisse : licct cnim vires naturas 
corporcje cxccsscrint, vcra tamcn miracula non fue- 
mnt,circumstantiis, ct signantcrfine, dcficicntibus, 
quae verum a falso miraculo scccrnunt, ut notavit 
S. Auguslinus (Ub. 10 de cicit. Dci, c. 16, n. 2, eol. 
253, tom. 7). Huc spectat doctrina MichadisMc— 
dins, qui prodigia, quas apud gcnliles contigcrunt, 
in Dcum uti corum auctorcm rcfert, tamquam ad 
veram rcligionctn patcfacicndam conduccntxa. Simi- 
lia docct Melchior Corncus. 

18. At alia plura, inquies, per etbnicos, ethaerc- 
ticos miracula edita sunt , quibus diffkullcr reccn- 
siUc responsiones aptari^potcrunt. Philostratus cnim 
tot miracula ab Apollanio Tbianeo edita cclebravit, 
ut Hieroclcs iEgypti prxfcctus hunc Cbristo com— 
paraverit. Vcspasianus impcrator apud Tacitum, 
et Suctonium cxco visum rcslituit, altcrum manu 
a?grum, praemoncntc Scrapide, sanavit. Similia ab 
aliis gcntilibus, ct bxrcticis gcsta scripUs mandata 
sunt. Verum Philostrati libros a capitc ad calcem 
mendaciis , et fabulis scatere dcmonslranl Euscbius 
(/»'6. adxers. Ilieroclcm), Baronius (tom. 1 annal. 
ad ann. 78), Scaligcr, cl Huetius, quorum solidao 
rationcs legi possunt apud Gravcson. Quod aUinct 
ad Vespasianum , Silvius noUtt, vcrosimilc admo— 
dum csse , daeraoncm hos morbos intulisse, ct lxdcre 
cessasse, cum Vcspasianus curalioncm susceperit; 
hxc, siquidcm astuUa dxmoni familiaris est, tcste 
Tcrtulliano. Huctius autcm dcmunstrat, morbos 
fuisse ab ACgrpliis, inter quos res gcsla fuit, con— 
fictos, ul adulationcm cxplercnt. Alia plura de hujus, 
aliorumquc miraculorum Hadriani iinperaloris , ct 
gentilium faisitatc lcgi possunt apud cardinales Ba- 
ronium ( ad an, 71 n. 6 ) , ct Bellarminum ( lib. k de 
notis Ecclesia c. 14) in quo conscnliunt Hcuman- 
nus, Joanncs Clcricus, ct Serccs, homincs licct a 
nostra comniunionc alicni. Solcmnc quoque fuit 
hxrcsiarchis gloriari de potcsUite patrandi miracula, 
sed infelici prorsus eventu, testc fiingbamo, Hcet 
hctcrodoxo. Cyrola Arianorum episcopus apud Gre- 
gorium Turoncnscm (lib. 2 histor. Francor. c. 3) 
cum in confirmntioncm sux rcligionis hominem 
simulantcm cxcilatem illuminarc vcllet, rcvcra 
excxcavit. Et Polychronius in scxta synodo (act. 15) 
tcntans ob cuudem finem suscitarc mortuum, nil 
profecit. Similia dc Lulbcro refcrunt Stapbylus , ct 
Coclxus, dc Calvino Bolsecus, et dc quodam cjus 
ministro Alanus Copus, quarum narrationum vcri— 
Uitem ab hereUcorum frandibus vindicat card. Got- 
tus. Calvinistx apud Mornxum jactant novnm 



Digitized by Google 



211 DE BEATIFIOATION 

^igiosum sidus in npprobationctn extraordinariae 
corum vocationis apparuissc, scd jactanliam rctun- 
dunt Hadrianus, ct Pclrus de Walenburch osten— 
dcntcs, necsidus fuisse prodigiosum, ncc quidquara 
ipsis suflragari , cum quinquagintaquinque annis 
post Luthcri dcfcctioncm apparuerit. Curiosum cst , 
quod de Mahumete refcrt Boulainvilliers : posccnti- 
bus nempe ab co Arabibus miracula in testimonium 
suae sectae, respondit, haec sibi non esse neccssaria, 
cum solum proponeret , quod natura docet 

De Antichritto. 

19. Plura de hujus charactcribus, advento, «ri— 
gine, nativitatc, iroperio, bcllis, et morte scribunt 
Malvcnda, Calmct, Suarcz, et Philippus Meda 
cpiscopus Convcrsanus. Quod autcm spcctat ad 
Antichristi mirabilia, ha?c talia crunt, ut m errorem 
indueantur (si fieri potest) etiam eleeti, ut dicitur 
Matth. 24. S. Joannes m Apocalypsi tria refert illius 
prodigia : ignem dc coelo deducct in tcrram : dabit 
spiritum imagini bestiae, ut Joquatur, quippe oracula 
inslituet : eamque interfcctam vitae restituet. Sanctus 
Hippolyrus addit, quod mundabit leprosos, fugnbit 
daemoncs, suscilabit mortuos, ct similia , qiue solis 
conjecturis innituntur. Apostolus 2 ad Thcss. 2 ait, 
illius adventum essc in signis, et prodigiis mcndaci- 
bus. Et S. Augustinus ( lib. 20 de civ. J)ei, c. 11), 
n. 4, eol. 598, to. 7) quaerit, quomodo ha?c signa 
dicantur mendaeia; scd quaestionem non rcsolvit. 
Estius vero putat, dicta esse mendacia , non in ge- 
nere rernm, sed signorum, id est miraculorum, qna» 
in confirmauonem crroris ficri nequcunt. Malvenda 
affirmat, quod Antichristus , quacumque natura 
tntum ordinem superant, rerera patrare nequibit. 
Quod si videbitur operari , erunt mera prasligice. 
Similia docent Suarez , card. Gottus , et Thcophilus 
Raynaudus. Calmet vero putat, illum datraturtira 
vera miracula , scd nequissimo finc. At S. Tbomas 
docet (q. 0 depotent. art. 5 ad ultim.) quod opera- 
bitur multa ad eomm seductionem , qui hoc metue— 
rvntnon acqttiescendo veritati. Operabitur quwdam 
prarstigiose.... qumdam per teram corporum immu- 

tationem non tamen vera miracula Qum 

etiam mendaeia dicuntur quantum ad intentionem 
facientis , quia per hujusmodi mirabilia inducit 
■hominem adcredendummendaciis. Et Suarezosten- 
dit, quod licet Oeus baec permittat, id non erit con- 
tra ordinem divinae Providciitiae. 

De malit hominibus, seu peccaloribut. 

20. Per malos homines, et peccalores vcra mira- 
cula ficri possunt, ut mnuit Christus Matlh.7: 
Multi dicent... Domine, nonne in nomine tuo pro— 
phetavimus?.... Numquam novi vos. Et S. Augusli- 
nus ait {lib. 2 de serm. Domini in monte c. 25, ii. 84, 
col. 235, tom. 3, part. 2 ) Dominum per haec mo— 
nuisse, ne talibus decipiamur, arbitrantes, ibi csse 



ET CANONIZATIONE. 

ineitibilem sapientiam, ubi miracuhtm visibile vide- 
rimus... Non ergo cognoscet, nisi eum, qui opei-atur 
aquitatem. Ad hoc facit etiaro illnd Apostoli 1 ad 
Cor. 13: Si habuero omnem fidcm, ita utmontee 
transferam, caritatem autem non habuci-o, nihil 
sinn. Qii.t verba ostcndunt, nil repugnare quominus 
aliquis caritatem non babeat , et montes transferat , 
ut notat Estius. Et B. Petrus Damiani ( opusc. G, c. 
18, to. 2 oper.) praetcr alia tcstatur. qnosdam nul— 
lius meriti apud Deum miraculis claruisse. Plura 
legi possunt apud (ionzalcz, Majolum, Thrnphilum 
ftaynaud., Contelorum , el IWcam. Gratia etiim 
miracnlorum est gratis data, quae indignis interdum 
confertur ob fidei aedificationera, ct aliorum salutem, 
ut monet Suarez. 
21. Ad aliud quoddam gentis rcfcrcndum est, 

2uod subnectimus, privilegium videlicct regura 
ialhae sanandi struraas : illud quippe non harrcdi- 
tario jure, aut virtutc innala obtinenl, sed gralia 
ipsis gratis data, vel cnm Clodovetis Christo tunncn 
dedit, vcl cnm S. Marrulphus ipsam ornriibns < inlliac 
regibus a Dco impctravit, dc qua re disscrniit Gaspar 
a Kejcs, et Thicrs. (iuibertus tcstatur, Ltidovicum 
Crasstim Galliarum regem hoc prodigio claruisse , 
Philippum vero ejusdem patrem hanc gloriam, qui- 
busdam incidcntibus culpis, amisissc. Tum addit, 
se nescirc, an alii reges ct signanter Anglicus, eo 
privilcgio gaudcant. At Willelmus Malmcsburiensis 
narrat, S. Edtiardum Angliae rcgem scrophas pcr 
miraculum curasse, codcmque intercessorc hanc 
facnltatem in suos posteros csse dcrivataro , quud 
cliam fatelur Joannes Bromton. 

CAPDT IV. 

De fine miraeuhrum, et de differentiis inter vera, 
et falta miraeul*. 

1. Finis generalis primarius miraculorum est 
gloria Dci, cum hic sit finis omnium operum ejus : 
quaproplcr Prorerb. 16 legitur : Universa propter 
semetipsum operatus est Dominus; et Christus lo— 
quens de Lazaro infirmo a sc resnscitando, ait (Joan. 
11,4): Infirmitas hac non est ad mortem, sed pro 
gloria Det, ut glorificetur Filius Dei per eam. 
Inter fines sccundarios , qui tamcn ad primariutn 
ordinantur, reccnscntur ostcnsio veritatis doctrinan 
fidci, et raornra; nccnon attestalio verae sanctitatis 
alicujus. Cum Moyses a Deo missus ad populum, ct 
ad Pharaonemin './Egyptodixissct (Exod. 4) : Dfon 
credent mihi: Dcus ostcndit ei omnia signa, qujv* 
faclurus crat coram populo, et Pharaone. Cum Elias, 
et sacerdotes Baal de vero Deo contcnderent, pactnm 
iniernnt, ut qui ex duobus diis igncm c coelo mitte- 
ret, et sacrificium consumcrct, illc pro vero Dco 
habcretur. Sacerdolcs Baal saepius, sed frustra deum 
stium invocarunt ; invocantc autcm Elia Deum 
Abrabam, etc. cecidit ignis Dommi, ei dcvoravit 



Digitized by Google 



STNOPSIS LIBRI QUARTI , PARS I. 



213 



hotocaustum, etc. 3 Reg. 18. Et de Chrislo Joan. 6 
dicitur: Sequebatur eum multitudo magna, quia 
videbant signa quce faeiebat. Haec pertinent ad 
osten*ionem veritatis doctrinae fidci, et moram. 
Quod veru ad attestalionem sanctitatis spectat, licet 
gratia miraculorum, utpote gratis data, peccatoribus 
etiam, dum vivunt a Deo concedi possit, ut supra 
indicavimus; certum tamen est, eam in commenda- 
Uonem sanctitatis alicujus dari consucvissc, ut alibi 
quoque significavimus. Profecto cum Ocbozias 
Eliam, a quo correctus fuerat, persequeretur, et 
milites ad eum capicndum misissct, igoisdeccelo 
descendit, et voravit eos : et Num. 12 cum Aaron, 
ct Maria soror conlra Moyscn locuti essent , Deus 
Mariam lepra pcrcussit. Utque addanlur exempla 
miraculorum quac ad declarandam sanctitatem ser— 
vorum Dei post obitum edita sunt, defunctus 4 Reg. 
13 projectus in scpulchrum Elisei revixit, cum 
ejusdem ossa teligisset. Inter fincs sccundarios nu- 
mcrantur praetcrea bencficia spiritualia, et corpora- 
lia , necnon ultio divina. Quorum omnium nonnulla 
commuuia snnt toti generi hominum, quaedam unum 
populum, et gentem rcspiciunt, aliqua unam fami- 
liam, nlia unam dumtaxat pcrsonam. 

2. 3. Qucrunt theologi , an Dcus snb alia provi- 
dentra possct concurrcre cum aliquo ad vcra mira- 
cula, quibus hic uti vcllct ad confirmandum falsum. 
De hac rc plura disscrunt Durandus, Albertinus , et . 
Ripalda. Jam vero nonnulli existimant , id non re- 
pugnare, exemplo ducto a concursu, quem Deus 
potest oflcrrc causac sccundse , licet pracvidcat hanc 
male usuram cnncursu. Suarez, ct card. dc Lugo id 
adsummura ndmiltunt, si aliunde conMare posset, 
rniractilum, prutit a Deo procedit, non fieri ad con- 
firmandum f ulsura , scd ad finem bonum. Quidquid 
dcbis sit, certum cst, vcra miracula in praescnti 
providentia nec fieri a Dco, ncc dc potentia ordina- 
ria ficri posse pro confirmatione falsae doctrinse , aut 
non verse sanclitatis. Et heec cst D. Tftomrc doctrina 
(2, 2, q. 178, art. 2 in corp.), cui adhcret Porrecta, 
Vigucr, Eslius, et Silvius. Cum enim verum mira- 
culum non possit ficri, nisi per virtutem Dci, et 
Dcus nequeat essc tcstis falsitatis, manifestum cst, 
miraculum non posse ficri in attestationcm falsilatis, 
adeoque impossibilc esse, rcm illam non essc veram, 
in cujus veritatis attestationcm fit verum miraculum. 
Et quamvis S. Joannes Chrysostomus (hom.Scontra 
Judaos) dicat, non esse credendum fatsis doctoribus, 
etiamsi mortuos excitarent, quoniam, inquit, Dcus 
tcoUns tc permisit , ut illi hoc possint ; et urgeat 
illud Apostoli ad Galat. 1 : Lket Angelus de ctelo 
evangeiizet vobis , praeterquom quod evangclizavi- 
mus , anathema sit .- ambo tamen loquuntur sub 
condilione impossibili, quaposita, ncgant, Angelo, 
vel miraculis essc credendum , cum tunc neutrum 
yerilatem intenderet; ct proindc, sopositk miraculis, 
in eo cvcntn impossibili contirmatio veritatis catho- 
licc repetenda esset ex doclrina Prophetarum , et 
im, et ex pcrpetua Ecclesiae Uraditione, 



quam saepe urget Apostolus , veluti it 
S. Pacianus, ct Cornelius a Lapide. 

4. Sufiragantur divina cloquia. Deus enim- Exod. 
4 facultatem dedit Moysi facicndi miracula , ut cre- 
dant, inquit, quod apparuerit tibi Dominus. Et 
Christus Matth. 11 discipulis Joannis ipsum inter- 
ntgantibus, an csset vcrus Messias, miracula dum- 
taxat protulit in comprobationem suae missionis : 
Renunciate Joami, quat audistis, et vidistis : Cceci 
vident, ctc. Alias quoquc miracuhs usus est tamquam 
signis vcrae fidei, ctdoctrina? ; eadcraque inter signa 
sui apostolatus reccnset S. Paulus (2 Cor. 12, v. 12). 

5. Theologi utunlur cxcmplo principis, qui, si 
alicui sigillum suum tradcrct in aliqua circumstantia, 
in qua praerideret cjus abusum, particeps csset abu- 
sus: hinc inferunt, Deum, utpotc veracem, non 
posse opcrari miracula in eo statu, in quo usurpari 

fiossent ad confirmandam falsam doctrinam, vd 
alsam sanctitatcm : alias csset testis falsitatis, quod 
cst impossibile, quoniam Deus verax est, et ncc 
fallerc, ncc falli potesl. Ita sentiunt cardinales de 
Lugo, ct Goltus, ct antc hos idem docucrunt Sua— 
rec, et cardinales Baronius, et Bellarminust 

6. Marlinus dcl ilio dislinguit duas illaliones: 
priraa cst : Feeitmiraculum, ergo fides est vera , al- 
tera : Fecit miraculum verum in confirmationem 
pZdei, quam profitebatur ipse : ergo hcec fides ipsius 
erat vera. Tum docct primam posse esse falsam v 
quia per iufidclem Dcus potcst operari rairaculum : 
posteriorem c&sc vcram, quia uon potestDeus ope— 
rari miraculum in confirmalionem falsae fidci. Sub- 
scribunt Pelrasancla , ct card. Gottiu. Quod autem 
ex Estio supra diximus, posse Dcum per haerclicos, 
ct schismaticos opcrari miraculum in contestationera 
alicujus catholicse veritatis, confirmari potest ex iis, 
quae refert Socratcs (/t'6. 7, cap. 17), Judaeum scilicet 
vetcratorem ab Arianis, et Macedonianis nulliter 
ulpote sine assertione sanctissima? Trinitatis, ba- 
plizatum , acccssisse ad Paulum Novatianum episco- 
pum, ut ab boc baptizarctur ; aquam vero, non se- 
mel immissam, divina virtute cvanuisse. Porro card. 
Baronius (ad ann. 419, num. 190J vult miraculum 
uon Paulo , sed sacramcnto csse tnbucndum , adco- 
que cessisse in confirmationcm catholicae veritatis. 
Cum cnim Judaeus etiam ab Attico Novaliono valide, 
utpotc sanctissimae Trinitatis assertore , baptitatus 
essct , aqua postea evanuit , nc cum injuria sacra- 
menti baptismus iterarctur. > 

7. Nunc de difTcrcntiis inler vcra , et falsa mira- 
cula aliquid innuendum cst. (Ilossa in cap. unic. de 
reliq. et vener. SS. in 6, Ostiensis, Fagnanus , Con- 
telorius, auditores rotae in relatione SS. Andrcaj 
Corsini , ct Franciscae Romanae , aliique canonista) 
haec quatuor in rairaculis exigunt : scilicet , ut a 
Deo , non ex arte procedant ; ut sint praeter ordincra 
totius naturae creatae; ut non fiant vi verborura, ut 
transubstantiatio in Eucharistia, sed interccssiono 
alicujus sancti; demura, ut fiant ad confirmaadam 
fidem catbolicam, velalicujus sanctitatem. 



Digitized by Google 



214 



DE BEATIFICATIOXE ET CANONIZATIONE. 



8.9. At quidqutd sit de bac doclrina, an in ora- 
nibusadmitti possit, cum Eucharisltn silracmorialc 
omnium miraculorum, et miraculo plena essc dc- 
bucrit, nc essct inferior, scd supcrior Manna , quaj 
fuil mcmoriale mirabilium, qua? in dcscrto Hebrais 
contigerunt, ut scribit card. Bcllarminus, itcm an 
cx rcccnsitis qualitalibus colligi possit diiTcrcntia 
inter vcra , ct falsa miracula ; ad thcologos recur- 
rcndum cst, ut ha*c ipsa dilfcrcntia luto statuatur. 
Pondcrant ipsi in miraculis Chrisli primo spcciem 
opcrum, quaj omnem virtutis crcate potrstr.lcm 
cxeedcbant ; ut asscruit caxus naltis , ct illuminatus 
Joan. 9. Sccundo, modura operandi , cum solo laclu 
miracula patrarct : idcirco Lue. 6 dicitur : Virtut de 
illo exibat , et tanabat omnet. Tcrtio doctrinara , 
qua Christus sc Dcum dicebat, ct virlutcm divinam 
miraculis comprobabal, quod Christo singulare fuil; 
licct cnim Apostoli, aliiquc sancli habucrinl potc- 
statcm faciendi miracula similia, vt majora iis, quas 
fccit Christus, ut idem monuil Joan. 14, miracula 
tamcn feccrunt, ut scostcndcrcnt scrvos Christi, sinc 
quo nihil agcre poterant, cl in cujus nomine mira- 
cula patrabant ad Dci gloriam promovmdam, ut 
cxplicat S. Augustinus (in exposit. Ptal. 1 30,num. G, 
eol. 1464, tom. 4). Addunt, res,qua: agebantur, 
fuisse natoraliter evidcntcr veras, ac diu persevc— 
rasse : cadcmquc opcra multa, et frcqucntia ftiisse, 
ac rectitudincm, et honcstatem morum, veri Dci co- 
gnilioncm, ct dseraonis cxpugnationcm pro finc ba- 
buissc. Lcgi possunt Suarcz, ct Huclius. Gravcson 
ullcrius consideral, Moyscn,ct Cbristum miracula 
palara edidissc, et Judacos ultro confessos fuissc, 
Cbrislum patrasse miracula, liccl per invidiam ad 
magicas artes refcrrent, ea tamcn narrari ab Apo- 
stolis, ct Evangclislis, quorum fidcm, ct sinccritalem 
commendant rita probitas, simplex oratio, et mors 
pro Cbristi doctrina constanter obita. Quin etiam 
Judxos ipsos faclo testimonium vorilali perhibuisse; 
nam Evangclistas fraudis nunquam insimularunt, ct 
multi cx iis, qui prodigia vidcrunt, christianam 
religioncm suscepcrunt, ut colligitur cx Euscbio 
(iib. 3 hutor. eecl. c. 31). 

10. clc. S- Atigustinus discrimcn inter ma^orum, 
ct sanctorum miracula esse ait (m lib. 83, quattion. 
q. 80, mnn. 4, eoL 71, tom. 6) divcrsum fincm, ct 
divcrsumjus: llli enim faeiunt qutercntei gloriam 
tuam. itti quarentet yloriam Dei; illi qucdam po- 
tettatibui concesto, etc. ittipublica adminittratione 
juttu Dei. Et S. Thom. ( in 2 lib. tent. ditt. 7, q. 3, 
art. 1) idem diicrimcn constiluit in efficaeia, dura- 
tiont , utilitate , modo, ac fine. JHiracuJa quippo 
sanctorum divina virtute fiunt , ct natura activita- 
tem superant, qua dtemoncs revera facere non pos- 
sunt, nisi pracstigiis quibusdam qwc diu duraro 
nequcunt Bonorum miracula utilitatcm ofTcrunt. 
Magnorum signa sunt noxia. Prima fiunt invocato 
pie , ct revercnlcr Dci nominc , fidcique catholicao 
«diltpationem, ac bonorum morum propagalionem 
rrspiciunt ; «ecunda dcliraraenlis, et incanUtionibus 



patrantur, ac fidci , ct honestati obsunt, nt prosc- 

quilur Kocca. Concordant ca, qux fusc tradit auctur 
tractatut de canoniz. SS. ad cardiralcm montU 
Regaiii, additquc vera miracula a falsis dilTerre 
ctiam victoria, quocirca alibi diximus, Simonem 
magum pcr acra volanlcm, orantc S. Pctro, cccidissc. 
Justus Lipsius camdcm diffcrcnliam rcpctil a ma- 
gnitudinc, fine, ct fide. Grandia cnim sunt, quas 
iiunt in vcris miraculis : ad vcrum Dcum ducunt , 
ac lalia sunt, ut omnem fidcm mercanlur. In falsis 
lusorium duntaxal aliquid, cl lcve rcpcrilur ; noccndi 
fincm habcnt, ac falsitatcm produnt , idcoquc iudi- 
gna prorsus sunt quacunque iidc. Eslius vcro docet, 
falsa miracula vcl solam admiralioncm, ct curiosita- 
tcm excilare, vcl nocerc bominibus, autsi prodesso 
vidcanlur, solum daemones a nocumcnto dcsisterc , 
vcl si corporalc bcnclicium afferant , id causis nalu- 
ralibus cssc tribucndum. El juxta Calmct vcrum 
prodigium juxla insitam nobis ideam consuetas na— 
turuj rcgtilas transccndit, fictum specic tanlummodo 
nalurse lcgcs superal ; idcmquc concludit, ittter 
varia, et opposita prodigia confugicndum cssc ad 
Ecclcsiac auctoritatem, itaque latc tradit Arauxo. 
Paschalis aulem hos vcro miraculo cbaractcres assi- 
gnat ; scilicel , ut cxccdat agentis naturalis vires 
nolas, et ignotas; ut diii;;at ad Dcum, ct Jcsum ; ut 
veram doctrinam , pictatcm , et Ecclesiam non labe- 
faclct : characlcrcs vcro ab efiicacia, duralione, 
ulilitalc, modo, et finc dcsumptos fuse proscqiiunlur 
Bidcrmannus, Emmanttel Sani, et Swcrls. Praclici 
addunt, falsa procul dubio essc miracttla,si aliqua 
vidcanlur, vcl per da-monis invocationcm , vel per 
paclum cum co initum, aul pcr inodum supersli- 
tiosutn , vcl pcr sacramentorum , aut sacramenlalium 
abusum, ul lale exponit card. dc Launea. Origencs 
rcspondcns calumniis Cclsi , qui improborum pnc— 
sligia miraculis Cbristi, cl Moysis opposuerat, sajpe 
dictum discrimcn ad quatuor capila reducit, vide— 
licct ad sanctitatem vitac ejus, qtii miracula palravit; 
ad corumdcm durationem; ad fidem iis praestitam 
ab iotcgris nalionibus ; demum ad fincm , quem 
miracula respiciunt, correclionem scilicct roortim, 
virtutcm adipisccndam, ct sanctilatcm servandam ; 
tum ostendit ha?c in veris, non in falsis miraculis 
elucesccrc. 

13. Bcliquum est, ut aliqua subjiciantur, quas 
ad praxira perlinent; ulqttc id reclo ordine ftat, 
prxncsccre opus est , cx variis capilibus dubium dc 
iniraculorum falsitalc oriri posso. Porro ex tcstibus, 
qui miraculum rcfcrunl, quibus fides praestari ne- 
qucat; vcl quia suspicio sit simulationis, el mendacii, 
ut in casu cxposilo a Natali Alexandro (in lii.it. 
ecclct. tac. 9, cap. 3, art. 13) rcfcrente, quoxLra 
nequam homunctilos, ct mulicrculas, vulgata nova- 
rum rcliquiarum fama ad basilicam S. Bcnigni mor- 
bos, et subitaneas sanalioncs linxisse; vcl quia non 
ita intcr scconveniunt, ut plcnam fidcm facerc pos- 
sint. Secundo cx facti natura, an scilicct, quamquam 
vcn m sit, excedat vires naluraj quoad factum , vel 



Digitized by Google 



BTNOPSIS LIBRI QDARTI. PARS L 



quoad modum. Tertio ex boc, quod, ulcunquc con- 
stcnt factum, ct cxcessus, tamen suspicari liccat, an 
res ad deroonum prasUgias refcrenda sit. l>e primo, 
ct secundo capitc sa?pc disputatur in congrcgalionc 
rituum, dum agitur de causis scrvorum Dci : et quod 
attinet ad primum, rcpetcnda sunl , qux dc lcstibus 
diximus lib. 2 ct 3. Ad sccundum spcctant ea, qusc 
in bujus libri dccursu diccmus, inquirentcs, quamam 
sint, qura facultatem nalurx cxcedunt, in qua pro- 
fccto inquisitione non cst neccsse , ut omncs naturse 
lcgcs perspcctas babcamus, veluli quidam male fc— 
riati autumant , sed suUicit cxploratum csse, omnia 
corpora ejusdcm nalune secundum easdem causas 
ordinatim cosdcm eircclus produci : miraculum au- 
tcm esse,dum corpus alia, ac reliqua cjusdem naturas 
corpora , lcge movetur ; et causa in iisdcm circum— 
fttanliis alium , ac solet, eflectum producit ; ut admit- 
tit etiam femina qusdam anonima, licet bcterodoxa, 
in quodam opere, de veritate christianat religionis. 
Tcrtium nil babet commune cum congrcgatione 
riluum; cum non inquiratur super miracuiis, nisi 
virtutcs bcroica? prxluccanl. Ultimum disculietur in 
scxto capitc bujus libri. In secunda editionc Eogica», 
scu artis cugitandi innuitur, nonnullos putare, se 
omnibus miraculis, qux rcfcruntur, tidem prsstare 
dcbere, cum omnium cadcm sit ratio. Alios paratos 
essc ad dubitandum dc omnibus, quandoquidcm 
nonnulla repcrta sunt falsa. Utrumque extremum 
auctor rcfcllit; tum nonnullas subitaneas sanationes 
cx S. Augmlino (in lib. de civit. Dei) rcfert, facul- 
talcm natura; in substantia, vel modo cxcedentcs, 
tanliquc docloris auctoritatc perpcnsa concludit , 
impudeutis insanis cssc-de veritate miraculi dubi- 
tarc, si cx narratione desumatur, factu«n exccdere 
vires naturx, ct narratio lestibus fide dignis inni— 
tatur. 

C A P U T V. 

De miraculorum necessitateincausis beatificatumis, 
et canonizationis. 

1. 2. Solas pro sanctitate virtutcs exposcere vi- 
dctnr S. Joannes Chrysostomus : (in intcrip. auetor. 
pag. (>4, op. tom. 5). Actio quidem bona, inquit,... 
inlroducit in calum. Miraculum autem, rt signum 
abtque eonccrsationc adducere ad vettibula illa non 
possmt : quod latias proseqnitnr Anastasius Nicae- 
nus cpiscopus. (de quast. in tac. Scripl. q. 23, tnm. 
1, Bibl. PP.). Et Ulricus Cotistanlicnsis cpiscopus 
Callisto II summo pontifici miracula rcquirenti pro 
canonirationc S. Conradi ejusdcm ccclesisc episcopi 
respondit (apud Pittorium tcriptor. rer. Germ. 
tom. .'I, pag. 638): Operam dedi... hujut viri di— 
gnitsitnam Dei conversationem polius, qvam mira- 
cula, ques notmunquam reprobis cum sanciit com- 
muniasunt.colligere. Similia AlcxandroII miracula 
qiwprenti ad statuendam S. Rodulphi Eugubini cpis- 
copi sanctilatem innuit B. Petrus Damiani {ep. 19, 



ad Alexandr. pap. II op. tom. 1 ) , qui cum aJia» 
nulla in vita S. Dominici Loricali miracuJa retulis- 
sct, id mirum non csse ait, cum nec legatur, ullum 
a B. V. Maria, nec a S. Joanne Baplista factum 
fuissc. His sufTraganlur, quae de MalcoUno adoies- 
ccnte adbuc Scotorum regc scribit Culielmus Ncu- 
brigcnsis (lib. 1, cap 25), qusevc docuerunt S. 
Fulgcntius cpiscopus Huspcnsis apud BoUand. (ad 
i diem Januar. tom. 1 , p. V7) , in memoriaii San- 
ctorum (lib. 1, pag. 27, tom. 15, liibt. PP.). Huc 
quoquc facit rcsponsum Alcxandri 111 in cap. Au- 
dithnus, de reliq. et vener. SS. ubi probibetur cul- 
tus publicus absque Scdis Apostulicaj auctoritatc 
crga dcfunctum, etiamsi per eum miracvda JiercnL 
Ex his colligi possc vidctur iuutiJitas miraculorum in 
causis beatilicalionis, ct canonizationis. Et Baillet 
quidcm tutam fere vim in virtulibus conslituendam 
essc contcndit. 

3. Abi contra praecipuum, ac fcre unicum monu- 
mcntum constiluunt in miraculis. Joannesenim Sa- 
resberiencis nibil commotus in Alexandrum UI, 
quod canonixationcm S. Thomse Cantuariensis ni- 
mium , Ucel rationabilitcr, diUcrt, ait : Vbi Deu* 
auctor est, fruslra superior desideraiur auctoritas : 
scilicet putavit, ut intcrpretalur Baronius ( ad onn. 
1173, num. 4), canonizationem , quam Deus tot mi* 
raculis divinitus factam ostenderit, humana non i«- 
digere auctoritate. 

4. Vcrum lum virttitcs, aut martyrium , tum mi- 
racula in bujusmodi causis necessaria sunt, ut scrpc 
diximus. Honorius cnim 111 tn cap Venerabili dt 
test. et altest. virtulcs, ct miraculacxigit. Et Grego- 
rius IX in bull. canonizat. S. Antonii Patavini , ait, 
pro sanctitatc in Ecclesia triumphantcsuflicerc pcr- 
scverantiam usque in fincm ; pro Ecclcsia miblanto 
virtutes, et signa requiri. Huc revocari possunt, 
quse hb. 3 dicta sunt de necessitate miraculorum 
ctiam in causis martyrum. Et hanc quidem necessi- 
tatem in omnibus causis satis , superque adstmit in— 
concussa Sedis Aposlolicaj praxis, quam late exor- 
nant Contelorius, BaldeUus, Mabillonius, et rot» 
auditores in rclat. caus. SS. Franciscx Homanse, 
Iguatii , Francisci Xavcrii , ct aliorum. 

5. Nequc obslant superius dicta. Ea enim, quae 
pro exclusione miraculorum atiducta sunt , si bcnc 
perpcndantur,locumsibi vindicant quoad Ecclesiam 
triumpbantem , pro qua sola suflicit perscveranUa , 
finalts, ut paulo antc significavimus , ct insinuatur 
tn historia miraculorum. S. Petri archiep Taran— 
tasien. (apud. llolland. ad diem 8 Maji, c. 2, num. 
29, pag. 3W) , post cjus obitum collccta , et oblata 
summis pontiucibus Alexandro 111 cl Lucio III 
apud BoUandianos , non autem quoad Ecclesiam mi- 
litantem; aut excludunt miracula vita? dumtaxat, 
non vcro, quas post sanctorum ubitum corundem 
mcrilis , ct intcrcessione a Dco fiunt. Quod ut clarius 
percipiatur, resumenda sunt, quaj de gratia gralis 
data miraculorum diximus tib. 3, eap. &,eam scUi- 
«et communem cssc peccatoribus vivenUbus, nequs 



■ 



Digitized by Google 



FE BEATlPlf.ATIONE ET CANONIZATIONE. 



216 

ex miraculis in vita palratis ccrtum deduci sancti— 
tatis argumenlum. Item qua? dicta sunt Hb. 1 , cap. 
33, miracula ncmpe post obitum patrata pro beatili- 
catione, ct canonizationc omnino rcquiri. Hxc cnim 
aanctitatcm dcfuncti dcmonstrant, ct divinum tes- 
timonium prie se fcrunt, ut prictcr auctorcs lauda- 
tos ostcndunt (iravina, Ccparius, Philippus a S. 
Paulo, ct nicciullus. Ex miraculis itaque alicujus 
intcrccssione post obilum a Dco cditis ad cjusdcm 
sanctitatcm patcfacicndam , sanctitas ipsa comproba- 
tur : ncc quidquam obstat pnediclum responsum 
Alcxandri III (in cap. Audivimus de rcliq. rt venc- 
rat. SS.) , loquitur cnim dc miraculis fallacibus, 
cum ibi agatur de bominc in ebrietatc occiso, quem 
nonnulli tamquam sanctum vcncrabantur, ut notat 
Castellinus. Pignatcllus autera monuit, admiranda 
magorum opera aliquando appellari miracula, quod 
assimilenturvcris, ct uli talia vulgusfalso cxislimet. 
Quod vero attinet ad cos, qui pondus canonizationum 
in solis miraculis consliluunt , respondctur, Seresbc- 
riensem nimio fervore erga S. Thoma; canonizalio- 
ncm abreptum supradicta protulisse. Miracula 
quippe, etiam post obitum sccuta , a Pontiiice sunt 
approbanda , ut beatificationi , ct canonualioui pro- 
sint, ut conlra Scrcsbcrienscm notavit Baronius (ad 
arm. 1173, c. 4), et proscquiturScacclius. Ncc Pon- 
tifcx super veris miraculis scntenliam profert, nisi 
post approbatas virlutcs. Qui vcro dixerunt, cum 
posse ad canonizationem procedcre ex sola miraculo- 
rum evidentia, ut Augustinus Triumphus, explicari 
debent , in bypolhesi , in qua nil viUe sancti adver- 
selur, ut docct Kocca, quod idem cst, ac post ap- 
probatas virtutes. Patcr a Panormo olim congrcga— 
tionis rituum consultor rcfert, nonnullos asscrerc, 
posse canonizationem pcragi , solis approbatis virlu- 
tibus. Cardinalis vero dc Laurxa e\ solis miraculis, 
*ed ha?c ad summum admilti possunt tpcculative, 
non praetice, ut colligere cst cx Suarez, Arauxo, 
Philippo a S. Paulo, cardin. Pctra . ct Pignatello. 

C. Alibi nolavimus, summos Pontihces, ct si- 
gnanter Grcgorium IX in bull. canoniz. SS. Fran- 
cisci Assisien. et Antonii Patavini, rcquirerc pro 
canonizatione mcrita, ct miracula, ita ut ulraque 
sibi inviccm fidem faciant ; sed ne quis putcl, virtu- 
tes cx miraculis approbari, et contra , ct sic com- 
mitti circulum vitiosum, advertcndum cst , in judicio 
canonizationisprius discuti virtutcs, aut martynum, 
postca miracula, qux ccrtius reddunl judicium dc 
virtutibus, aut martyrio jam prolatum , ut proscqui- 
tur Grcgorius, adcoquc omnis vitatur circulus vitio- 
sus, vcluti explicat Amatus. Huc faciunl vcrba S. 
Marci cap. ult. : llli..., pradicaterunt, Dotaino...». 
termonem conftrmante tequentibut tignit : ct illa 
Apostoii ad Ilcb.. 2 : Contettante Deo tignis, et por- 
tentit. Legi potest S.Grcgorius (lib. 2, homit. 3, tu- 
per Ezech. num. 23, col. 1340, tom. 1 ). 

7. 8. Qua?rcs, quomodo oslcndi possit, miracu— 
lum a Deo pratratum fuissc ad patcfaciendam alicu- 
jus sanctitatcm. Ab invocationc potissimum id pro- 



bandum crit. Pulissimum, inquam; nam aliquando 
Deus, vel ncminc pctcnle, rairacula opcralur. Atsi 
Dci servu>, vel bealus, aut sanctus rogctur, ut im- 
pclrct miraculum, hoc tribuendum erit invocati in- 
terccssioni , et tucc ex invocalionc constabit, ut ad— 
vcrlit card. de Lauraia, cui adharet PignatcJlus. 
Quarc cum sxculo Lcclcsia: quarto muita miracula 
in basilica S. Laurentii facta luisscnt, ct auctor qui- 
dam apud card. Baronium (arf ann. 384, num. 19), 
inccrtum csse dixisset sanctone Laurcntio, an S. 
Damaso tribuenda essent, idem cardinalis S. Da- 
maso, utpote invocato, adjudicat. Si plurcs invoccn- 
tur, quorum unus canunizalus sit, aitcr non, mi— 
raculum sccutum canonizati intercessioni, juxta 
.Mattam, erit adscribendum. At si invocali omnes 
fuerii>l vel scrvi Dci, vcl beati, aulsancti, inccrtum 
crit, cujus intcrcc&>ioni «idscribendum sit, ut idcm 
prosequilur, uec juxla Malliueuccium bcatiticalioni, 
aut canonizalioiii prodcrit. Hevelattoni upus cssct, 
ut lulo sciri possct, cui ex invucatis csset tribucn- 
dum, ut cuidam surdo, ct mutuo conligit; huic 
cnim S. Hilarium invocanti idcm sanctus apparuit, 
mouuitquc, ut ad S. Martiuum confugeret, quo 
faclo, sanitatcm iUico ubtinuit, apud Boilandian. 
(ad dicm 13 Jamar. num. U, pag. 797), et Nala- 
lcm Alcxandrum (in histor. eccl. taecul. 9, ct 10, c. 
3, art. 13). Si cx circuuistantiis dcstimcrelur, invo- 
canlem ad unum magis rcspexissc, bujus, uon alio- 
rmn inlcrccssioni csset defcrendum, ul proscquunlur 
card. de Laura?a, el Maltba:uccius. Prufecto cum 
agcrctur dc miraculis pro bealilicationc tunc servi 
Dci Joannis tfrancisci Uegis, Bencdiclus XiV.tunc 
lidci promotor oppusuit , sauationcm cujusdam mo— 
nialis Molicnsis ab invetcrata paralysi , el hydrope 
lympamlc non cssc intcrcessioni scrvi Dei tribucn- 
dam : liccl cnim iafirraa scrvum Dei invocasset, 
vcrisimilc admodum crat, opcm sanctissimi Eu— 
charislia: sacramcnti fuissc ab ca iraploratam, cum 
sanitalcm rccepcril momento, quo illud suscopit.Pos- 
tulatores inlcr alia dcmonstrarunt, monialem repo- 
suissc tutam liduciam in scrvi Dci interccssionc , et 
ad hunc solum precw fudissc, Eucharisliam vcro 
sumpsissc tamquam disposilionem, quc ipsaro Dco 
gratiorcm, el aptiorem ad impclraudum redderet 
Piacuil sacra; cougrcgaiioni responsum, ac miraculo 
habila fuit ralio pro scrvi Dci bcaliticatione. Similia 
conligerunliiibcaliiicationibusSS. Andreae AvcUini, 
ct Pctri dc Alcanlara, juxU relalioncs audilorum 
rotai. 

9. 10. Cum in congrcgaiionc rituum agcrclur 
dc miraculis S. Pii Y pro solcmni ejusdem canoni— 
zalione, prumolor fidci opposuit, nonnulla miracula 
non cssc allendcnda, utpolc palrata per applicalio- 
nem cerearum formarum, (vutgut Agnut l)ei) quas 
a S. Pio fuerant benedicta;, subdcns, prodigiosos 
cflcctus, non hujus inlcrccssioni, sed iliarum virtuti 
esse adscribcndos. Idem opposilum fuit occasione 
iutroduclionis causa? vcn. lnnocenlii XI, non es*e 
sciUcel comprobalara lamam miraculorum , ulpote 



Digitized by Google 



STNOPSIS LlBRl QU ARTI, PARS I. 



modo cxposito palratorum, Hujus tamcn causa* pos- 
tulalores faciii ncgotio animadvcrsionem propuka- 
runt,a]lcgantes probatam cssc miraculorura famam, 
camque cum fama virlutum sufficcrc ad causam 
introduccndam : cui vcro miracula tribucuda csscnt, 
hoc fore discuticndum , cum de iis approbandis 
qusslio institucrclur. Scd cum hxc responsio non 
obtinerct Iocum in causis S. Pii, in qua dc apprc— 
bandis miraculis agcbalur, Bencdictus XIV , tunc 
muncre advocati fungens ad alia confugit argu- 
monta. 

11. 12. Ac primo quidem hic adnotarc juvat, in 
consccrandit cercis Agnis adbibcri aquam benedi- 
ctam, misceri balsamttm * cbrisma supcrinfundi, ac 
preccsasummo Pontilice recitari, cos vero, qui 
Agnos devotc defcrunt, a variis pcricutis, ct morbis 
libcrari, veluti latc exposuit Sixtus V tn litteris 
apostolicis in forma Ifrcvis scriptis Paschali Cico— 
niat Venrliarum duci, ad q:iem sacras cereas formas 
a se benedictas de more miltebat. Hisquc litteris 
luculentissimum debujus Agni prxslantia, ctvirtu- 
tibus testimonium Urbani papae V vcrsibus cxpres- 
sum inscruit , qui magni muneris loco trcs Agnos 
Dei ad Gnecorum imperatorem misit. Eosdcm 
Agnoslaudant, ac miros corum cflectus describunt 
Onupbrius Panvinius, Joseph Maria Suaresius epis- 
copus Vasionensis, Augustinus Valerius cardinalis, 
et episcopus Veroncnsis, Tbeophilus Raynaudus, 
ct Andrcas Fusius in carmine, quod Urbani V 
nominc circumfertur, cujus meminit Sixtus V ut 
supra, quodque cultius reddit Guillelmus Estius. 

13. 14. Porro in sacrificio missx distinguitur 
opus operantis ab opcrc opcrato ; quocirca , juxla 
doctrinam D. Tbomu; (3 part. quast. 82 , art. 6) , 
fructuosior cst missa boni, quam mali sacerdotis. 
Hoc ipsum locum babct in cereis Agnis, cum plus 
virtutis illis inesse dicalur, si ab optimo , quam si a 
bono Pontifice benedicenlur, uti dc bcncdiclis a 
S. Pio V ex Gabutio cxplicat Thcopbilus Uaynau- 
dus. Quamobrem admiranda illa quae virtulc Agno- 
rum cercorum, quos S. Pius bcncdixcrat, contigissc 
narrantur (cujusmodi est, quod refert card. Valcrius 
supra laudatus, qui Athcsim totam Veronam iuun- 
dantem , immisso uno cx iis Agnis coercuit) nou 
roodo virtuti Agni, sed intercessionis ejusdem 
S. Puntificis communi calculo lidcles adscripscrunt , 
uti animadvertit AugustinusOIdoinus, et ante ipsum 
Gabtilius. 

15. His fundamcntis innixus idcto Bcnedictus 
tunc advocatus ostendit , miraculum controvcrsum 
non ccrci Agni virtuli, sed intcrcessioni S. Pii ad- 
scribcmlum csse. Jam enim approbat.T fuerant bc— 
roica; virlutes; alia miracula ante heatificationcm 
admissa ; et in eo, dc quo disputabaltir, invocatio 
non dccral. Addidit, mira quadam , utilia, et gra— 
tias, non vcra miracula inlcr virtuloa ccreorum 
Agnorum rccenscri , cum lamcn Christus Joan. 1 V 
sanctis suis promiscrit patrationcm miraculorum , 
cliam majorum illis, qu« ipse palravcrat, dc qua 



217 

re legi potest S. Augnstinus (tract. 72 th Joann. 
col. 687, tom. 3, part. 2). Omnia baec, et miracu- 
lum ipsum pro canonizationc admisit sacra congre— 
gatio, approbante Clemente XI licet sanatio subita- 
nca contigbset, applicato mulieri sgrotanli cereo 
Agno, quem S. Pius bencdixerat : et eo magis, quod 
cxemplum praxesserat, cum in causa S. Cajetani 
adinissum fuisset miraculum, quod contigit appli— 
cato cerco Agno, iu quo rcliquie ejusdem sancti 
conlineri diccbantur. Caetertim cereos Agnos a 
S. Pio bencdictos pluribus cxtollit Julius Poggianus 
in suis cpistolis , qux in bibliotheca Vaticaca asscr- 
vanlur. 

16. Occasionc pclitaj canonisaltonis septem bea- 
torum fundatorum ordinis Scrvorum B. M. Virginis 
magna exarsit controvcrsia, an miracula ad corum 
omnium invocationcm cdita, ita omnium inlercessiooi 
cssenl tribuenda.utiiieorumgratiam omnescanoni- 
zarcntur. Albertus Cavalchinus tunc fidei promotor, 
ct nunc S. B. E. cardinalis opposuit , hanc in catisis 
confcssorum esse inauditam , periculosam , adeoque 
cavendam methodum. Confessorum, inquam, nam in 
causis martyrum exemplum prccesscrat , id cst in 
causa martyrum Gorcomiensium iisdem circumstan- 
tiis defunctorum, ct hi quidem omncs, positis mira- 
cuiis omnium simul invocationem consecotis, beati- 
licati faerunt, sed addidit, a causis martyrum non 
valere illationem ad causas coofessorum. In primis 
enim sola raors, cjusque causa spectatur, quae sicuti 
eadcm fuit in omnibus , ita miracula omnium sirnul 
invocationem consccuta, omnibus adscribi , omnium- 
que beatificationi,et canoniralioni prodessc possunt. 
Quod non potest admitti in causis confcssorum, in 
quibus tota vita pcrpenditur, ct quorum dispar fuit 
vitsc cxitus. Dixit esse pcriculosam , cum contigcro 
possit, utinter plures, qui simul invocantur, aliquia 
Deo acceptus non sit, et tamcn miraculum Deus 
opcretur ad ostcndendam sanctitatem aliorum , qui 
ei accepti csscnt , adeoquc ex concessione miracuii 
non inlertur, omnes. fuissc Dco acceptos. 

17. His ingcniosissime respondit Joanncs Asce- 
Volinus consistorialis advocatus, probans, casum 
novum non csse : novus cnim csset (ait ipse) si pro- 
posita in congregationc simili causa, similia mira— 
cttla rejecta ftiissent; secus, quando haec septem 
confessorum causa prima est, quae proponilur. Sub- 
dit, nullttm in hoc esse discrimen inter causas mar- 
lyrum, et causas confcssorum : sicuti enira miracula 
ad communem plurium martyrum invocationem 
patrata ostendunt , borum omnium inortem fuissc 
Deo acceplam ; ila palrata ad communcm plurium 
confcssorum invocationem patofaciunt, oos coram 
Deo sanclos esse; cum miracula certtim praebeant 
sanclitalis indicium.elquxstiosit de pluribus tequa- 
litor beatificalis. Alia mulla legi possunt in ejtis 
scriptura typis impressa : sed nullum adhuc prodiit 
a sacra congregaliotic responsttm. 

18. Benedicto XIV ad sumraum ponlifieainm 
assumpto, cadcra causa quoad ejusmodi mirocuin 



Digitized by Google 



218 



DE BEATIFICATIOXE ET CANOMZATIONE 



coram ipso proposita fuitincongregatione ordinaria 
rituom. Cardinalcs congregationis ia varias abicrc 
sententias.At Pootifcx advcrtens, eorumdcm bcato- 
rum virtutes non fuisse suificiculcr discussas , ncc 
possc agi dc miraculis , nisi praecesscrit appi obatio 
virlulura, ctiamsi scrmo sit de aequipollcntcr bcali— 
ficatis, dccrctum fuit, assentienlibus omnibus, ut 
singulorum virlulcs in gradu hcroico refcrrcnlur : 
et quatenut favorabUit edatur rcsolulio... , propo— 
natur dubium tuper miraculit. 

19. Post bxc laudalus Pontifcx nonnulla bic 
inscrerc voluit, tum ad cxplicanda ea, quaj A'uro.7 
dicta sunt, lum ul corum possit babcri ratio , si du- 
bium rursus proponatur. Primumcsl, in morc po- 
situm essc, ut plurimorum simui ncdum martyrum, 
scd ctiam confc.sorum fcsta, ofikium , ct missa 
cclcbrcntur, ut constat cx martyrotogio, cl brcviario 
llom. adcoquc laudabilcm esse plurium , immo om- 
nium simul sanctorum invocatioucm , ut cruitur cx 
inslitutionc fcsti omnium sanctorum, quam propter 
faciliorem orationum nottrarum impctrationcm 
faclam fuisse, ail Durandus. 

20. Sccundum , si scrmo sit de sanctis jam cano- 
niiatis, quorum plures simui invoccntur, miracu- 
lum inde secutum omnibus invocatis , juxta cardina- 
lem de Lauraa , tribuendum esl, nisi circumslantia3 
aliud exigant. Narrat Gocelinus monacbus apud 
Bdlandianos (c. G,n. 40, pag. 423, ad dicmiii Maji, 
to. 6) quemdam claudum accessisse ad fcslum trans- 
lationisreliquiarumS. Augustini primi arcbicpiscopi 
Cantuaricnsis, fusisquc prccibus propc scpulcrum, 
ctaltarc S. Uadriani abbalis sanum surrcxissc, id- 
circo controvcrsia invaluit, utri miraculum cssct ad- 
scribendum; at ipsc utriquc adjudicat. Idipsum 
statuit dc aiio miraculo visus a quodam cquite rccu- 
perali invocato codem S. Auguslino, tactoquc ferc- 
tro, quo ossa S. Meiliti vchebantur. 

21. Tertium est, prasdictam regulam suos babero 
fincs. Si enim cx circumstanliis miraculum uni cx 
pluribus sanclis invocalis tribugndum vidcatur, uni 
profecto, non aliis erit adscribcndum, ut ait card. 
de Laurea supra laudatus. Lt ipse quidem nonnuila 
elTcrt barum circumstantiarum cxcmpla, quibus alia 
addi possunt, ut si quis plurcs sanctos succcssivc in- 
Tocet, ultimo ex invocatis adjudicandum cst, quod, 
primis invocatis, non obtinuit. Idcirco in historia 
8. Petri cpiscopi Taratitasia; apud Bollandianos 
(to. 2, Maji n. 14, pag. 342) miraculum repcntina) 
sanationis eidcm sancto tribuilur, non S. Thoraae 
Cantuaricnsi , ad qucm a?gcr anlca fruslra confugc- 
rat. Similia legereest in vita S. Koberli abbalis La- 
sacdci in Gallia, el.in actis S. Erconwaidi cpiscopi 
Londincnsis apud cosdem Bolland. (ad diem 30 Apr. 
tom. 3, n. 22, p. 78o). 

22. Quartum esl, invocatis duobus, puta uno 
sancto canonizato, altero servo Dei ncc bcatiiicato, 
ncc canonizato, miracuium non vidctur utriquc tri- 
buendum, sicuti tribueretur, si ambo esscnt canoni- 
*ati, nisi circmnslanUaj innucrent scrvo Dci esse de- 



fcrcndum , juxta ea, qua? num. pracedcnti dhimus. 

23. 2V. vjuinlum landcm cst, malcriam ex prx- 
dictis dici possc aliquo modo cxplicalam , non tameri 
dubium dc miraculis scptcm Fundntomm salis dis- 
cussum, ac multo minus rcsolutum. Agitur dc cequi- 
polkntcr bcatiGcatis, simul invocatis, ncc ulla <>t 
circumslantia , quaj insinuct, ad unum potius, 
quam ad alius miraculum rcfcrcndum essc : omnrs 
sunt apud Dcum inlcrccssorcs; durum esl nulli dc- 
fcrrc : idcirco omnibus csl adscribendum. ldque 
probat cxcroplum supcrius adductum plurium mar- 
tyrum simui invocatorum. Ncc quidquam probarc 
vidcntur, qui dicunt, miracula in martyrum causis 
ob majorcm dumtaxat sccurilatcm, in causis vcro con- 
fcssorum cx ncccssitatc rcquiri; cum ratio, ob quam 
mirnculum omnibus marlyribus adscribitur, stct iu 
conjuncta omnium invocalionc : ct hxc cliam in 
conli-ssoribus adcssc dicitur. Nec quidquam obcst 
asscrcrc, pluribus bcatis invocatis, tulo sciri uon 
possc.quis corum sit, cujus meritis Dcus ad patran- 
dum miraculura movctur : hoc cnim ncquc ccrto 
sciri potest, quando plures simul sancli, vcl unus 
dumtaxat sanctus, aut bealus invocalur, licct pic 
crcdcndum sit, in ulroquc casu Dcum ad invocato- 
rum intcrccssioncm patrassc miraculum. Incomprc- 
hcnsibiliasunt judicia cjus. Aliquando a nullo roga- 
tus miracula facit. lnicrdum ob pcccata corum, pro 
quibus oratur, nc sanctos quidcm ipsos vult cxau- 
oire, ut dicilur Jcrem. 15, ct Ezechiel. 14. Non- 
nunquam unius dumlaxat viri probi orationibus in- 
dulget ; inlerdum duorum, vcltrium scrvorum simul 
oranlium prcccs cxaudit , ut cx sacris Scripturis pa- 
riter desumilur. 

25. Omnia baecattcndcnda sunt, antcquam con- 
silium pra?slelur super dubio proposilo in causa ben- 
torum scptcm fundalorum ordinis B. M. Yirginis, 
El qualcnus miracula omnibus attribuantur, inqui- 
rcndum supcrcst, an habita ratione praxliclorum 
quoad canonizationcm , opus sit , ut pro cadem im- 
pctranda numcrus augcatur. In hac quippe causa 
virtutcs approbandn: crunt probationibus subsidia- 
riis. Cumquc in similibus juxta prjcsentcm praxim 
quatuor miracula pro canouizationc pcragcnda rc- 
quirantur; ct aliundc nullum in causis confessorum 
adsit cxemplura miraculi , quod ecrum plnribns 
stmul invocatis adscriplum fuerit , quoad bcatiiica- 
tionem, el canonizalioncm obtincndam ; ct, quod 
pra>cipuum cst, pias fraudcs imposterum ex bac 
nova praxi liracri possint, idcirco cxarainandum 
cril, an hxc nova facilitas admiltendi pro plurium 
confcssorura canonizalionc quatuor miracuia ad con- 
junctara omnium invocationera patraln mtnui possit, 
aucto numero miraculorum. 

20. 27. (Jurcrcs, an citra scrvi Dei , vcl beati in- 
vocalioncra probari possit, aliqua miracttla a Dco 
patrata csse ad estcndcndam corumdem sanctitatcm, 
cadcmqnc atlcndenda sint in judicio bratificationis, 
ct canonizationis? aifirmando respondetur. Hujus- 
modisunt incorruptio, ct odor cadaverum serromm 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI QUARTI, PARS L 



Dei, st adsint requisita, alibi mcmoranda, quee in- 
corruptionem, ct odurem miracula essc comprobent. 
His acccnscndum est illud , quod de S. Martino nar- 
ral Sulpiiius Scvcrus (in ejut vita dialog. pag. 100, 
op. to. 1 ) ncmpe supcr illius caput sacra facicnlis 
globuro igncum apparuissc : ct illud, quod rcfcrt 
S. Hicronymus (tii tita S. Pauli eremita, n. 16, 
col. 12, to. 2 ) duos scilicct lconcs S. Paulo eremitae 
defuncto adsiitissc, ac S. Anlonio alibatc *peclante, 
buroum ad dcfuncli cadavcr scpclientlum cfiodissc, 
posl ba?c mantis , cl pedcs S. Anlonii lnimilitcr lin- 
gcnlcs, cudcm annucntc, abiisse. Huc qooquc spe- 
Clant pccnae illalae iis, qui bcalos viros conlcmpsc- 
runt, vcl injuiia aficcerunl , uli cum Dotninus 
Mariam conlra Moyscn locutani lepra percussit 
(Xumcr. c. 12) ct siroilia, quae in sacris bistoriis 
lcguntur. Porro omnia haec, utiquc miracula, ne— 
minc invncantc contigerunt : circumstantise tamen 
salis, siipnque innuunt, ca a Deo patrata fuissc ad 
ostcndcndam servorum suorum sanctitatem. Idem 
diccndum cst de miraculis, quae servi Dci, vci bcali, 
aut sancti operantur ex potestatc, quin ulla praeccs- 
scrit oralio, ut latc cxponilur in vita S. Benedicti; 
et ut ostcndit Philippus a S. Paulo : miracula cnim 
ab ipsis aliquando patrantur ex potestate , interdum 
ex oratione. 

28. Joannes le Clerc heterodoxus ad rationem 
miraculi cxigit, ut non solum sit ultra cursum ordi- 
narium naturac, hujusque vircs excedat, sed etiam, 
ut fucrit prxcognitum ab co , pro cujus commodo a 
Dco fit vclsaltcm utcontingat co tcmporismomento, 
quo indigct miraculo. Quarc quod Alcxander Ma- 
gnus cum suo excrcitu fclicitcr prope montem trans- 
ierit co momcnto , quo mutatis ventis acstus mari- 
nus ccssnverat, ac tulum itcr rcliquerat : quod ejus 
cadavcr aliquot diebus incorruplum pcrmanscrit; 
nrutmm tamcn, quatcnus vires natune cxcedat, 
miraculo adscribi posse, ait, cum neutrum Alexan- 
dcr praeviderit, et alterum ci non profueriL Subdit, 
vera prorsus fuisse Christi miracula, ulpote non so- 
luui vires naturoe cxccdentia, scd etiam ab codcm 
pracdicta , nec posse cjus resurrcctioncm nalurae vi- 
ribus adscribi, cum pluries ab eo praenunciata fuissct. 

20. Hic discursus continet bona mixta malis, ct 
mala bonis. Bonum csl, quud dicilur, miraculum 
csse debcrc ultra cursum, et supra vircs naturoe : 
necnon rcsurrcclionem Christi admirandam fuissc, 
cum fuerit praedicla. Itcm libcnlcr admiltimus, nec 
transilum Alexandri, nec incorruptioncm cadavcris 
ejusdcm miraculo adscribi posse, cum in primo nil 
supra vircs nnturac contigeril, et simplex incorru- 
ptio cx alibi dicendis non sit miraculosa. Sed malum 
est, quod hetcrodoxus addit, haec a miraculis id- 
circo cxcludcnda cise, quia non fucrunt nb Alcxan- 
dro pracdicta, ct alterum ci non profuit. Idem ma- 
lum , quod innuit dc Chrisli resurrcctionc, quam 
idcirco videlur miraculo adscribere, quod fuerit ab 
eodem praedicta. Ejusmodi quippe fuisset, licet 
nulla praecessisset piaedictio, cum hsec miraculum 



219 

dumtaxat reddat illustrius. Concludcndum ilaque 
cst, pro miraculis babcuda cssc ea omnia, quaa 
superanl vires nalurae, cliamsi non fuerint pra> 
dicta, ct in judicio beatificationis, el canonizaliouis 
alicujus scrvi Dci , vcl bcali admiltcnda cssc mira- 
cula sinc cjus invocationc cdita , dummodo cx cir* 
cumstaotiis deprehcndatur, a Deo facla fuisse pro 
iilius sanctitatc manifcslanda. 

CAPUT VI. 

De miraculorum numero, et qualitate in cautit 
beatificationii , et canonizationit rcquitita. 

1. Dc hoc miraculorum numero satis egimus in 
bbris prcccdcntibus, ct constat ex decrcto cdito a 
Bcncdicto XIV in causn ven. servae Dci Joannae- 
Franciscae Frcmiot dc Chantal , in quo ad ejut bea- 
tificationem non ante detenicndum etse ccntuit, 
quam miracula omnino quatuor probentur ex testi- 
but de vitu, atque approbentur : Cum virtutet ex 
testibut de auditu fucrint probata. Ideoque super- 
fluum est quidquam dc numcro praedicto addere, 
nisi quod nonnulla hic adverlcnda sunt, quae aliqua 
explicatione indigent. 

2. 3. Narrat Ceparius , roulta in praeteritis cano- 
nizationibus dtscussa , et approbata a rotae auditori- 
bus fuisse miracula , ut colligcrc est ex canonizatio- 
nibus SS. Didaci , Kaymtindi , Caroli Borromaei , 
Ignatii , et aliorum ; hrcnon ex historiis SS. Frati- 
cisci , ct Dominici. Addit lcgendos essc de hac re 
SS. Basilium (orat. in Manetem etjulittam martyr.), 
Grcgorium Nazianzenum (orat. in S. Cyprianum.), 
Chrysoslomum (inlib. contra gentilet dereliq.S.Ba- 
byla martyr.), alio<quc patres, et bistoricosdc san- 
clis disscrentes. Pbilippus Maria vcro a S. Paulo 
olim congregationis rituum consultor in ca csl scn— 
tentia, ut pro canonizatione privali bominis, qui 
propriac perfcctioni intcntus fucrit, plura, ct eviden- 
tiora miractila ncccssaria sint; pauciora aulem, ac 
minus excellenlia pro canonizalionc eorum, qui a 
Deo ordinati fuissent ad publicum christianitatis 
bonum , ac opera ardnissima , magnifica, et in sum- 
mum Dei bonorem , ac proximorum ulilitatcm cxe— 
cuti fuisscnl, idcirco, ait, nullum in bulla canoniz. 
S. Bernardi fieri miraculornm mcnlioncm, ulpote 
qticm openim magnitudo populis christianis satis 
commendabilem, et admirabtlem redderet. 

k. At quidquid sit, an omnia miracula, qnn a 
rotas auditoribus approbata refert Ceparius, fucrint 
ctiam admissa a congrcgalione rituum , et a summo 
Pontifice : hic quaerilur, quot miracula necessario 
requirantur ad oblincndam beatificalionem , et cano- 
nizationcm : cumquccx alibi dictis hic numenis jara 
slattitus sil^ct innitalur praxi sacrae congrcgationis , 
pontificiisque decrctis , bis omnino adhaercndum est, 
quin aliquid contra alibi dicla inferri possit cx Cc— 
parii dictis. Necadmittenda videtur assertio Philippi 
Mariae a S. Paulo. In omnibus enim caosis aequale 



Digitized by Google 



DE DEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



proponitur dubium : An eorutet de virtutibut heroir 
tit, teu de martyrio, et cauta martyrii; et an con— 
ttet de miraculit; hisquc omnibus approbandis cb- 
rissima? requirunlur probaliones, et opus est, ut 
virtutcs ad gradum beroicum pervcnerint. Non igi- 
tur subsistit, in una causa plura , ct evidentiora mi- 
racula cxigi, in alia pauciora, ac minus evidcntia. 
Quod additur, in bulla canoniz. S. Bernardi non 
referri miracula, nil suffragatur, cnm aliud sit, mi- 
racula juxta illorum lemporum morcm ibi non fuisse 
ciposita; aliud, non fuissc patrata, ncc in judicio 
canonizationis perspccta. Enira vcro vita S. Bcr— 
nardi a Caufrido scripta ingentibusmiraculis referta 
cst. Nonnulla dcscribuntur in aliis monumcntis. 
Porro inverisimile admodum cst , eorum nullam ha- 
bitam fuissc rationcm in co judicio , in quo ctiam 
tunc virtutrs, etmiracula cxquiri consueverant. 

5. Quod vcrn ad qualitatcm atlinet miraculorum, 
jam alibi conlra Castellinum, qnera scquitur Pigna- 
tclius, dicttim cst, sufficcrc pro bealificalionc , et 
canonizationc miracula tcrtii gcneris, quod eliam os- 
tendit Philippus Maria a S.PauIo. 

C. Major diflicultas cst , an in judicio beatificatio- 
nis, el canonizationis admitli possint miracula , quas 
cxcedunt tantum nalurac visibilis, ct corporeas virlu- 
tem , non vcro virlutem naturalem naturae invisibi- 
lis, el incorporcae, pula Angeli, pnescrlim boni. 
Nam cx una partc in judicio tam gravi non viden— 
tur admittenda nisi miracula cxcedcnlia vircs totius 
naturac crcalae; aliunde vero difficulter dignosci po- 
test, an miraculum, quod cidem judicio suhjicilur, 
exccdat vircs naturalcs Angcli boni. Boni , inquam, 
nam quod atlinct ad angehim malum, utcnmquc hic 
juxla D. Thomam (q. 6. de mirac. teu de potentia 
art. 3 de corp.) cardinalcm de Lauraea, ct Pigna- 
tellum plura virtute sua naluraii facere possil ; atta- 
mcn ca, qua» alibi diximus de signis, quibus vera 
miracula a falsis disccrnuntur ; ct dc potcslate dae- 
monis a Dco coercila , ac dc immunilatc ab crrore in 
causb beatificationis , ct canonizalionis , satis a re 
praeseuti quamcumquc iliius virtutcm naturalcm, et 
insidias excludunt. Practcrquamquod si divinae Pro- 
vidcntta: est non permitterc, ut ille virtutesua natu- 
rali abutalur ad pcrvertendura naturalem universi 
ordinem, vcl politicam humani gencris gubernatio- 
nem; multo magis illius cst non permilterc hune 
abusum ad rcligionem , vcl sanclitatcm falsam pcr 
miracula confirmandam. Ncc desunt regulae quibus 
dignoscatur, an opus daemonis in mirabilia , qua? 
examinantur, irrepscrit. Lcgi potcst Putignanus, 
qui animadvcrtens, ebullitionem sanguinis S. Ja- 
nuarii non excederc vires naturales angelorum ma- 
lorura, nullatenut tamen, ait, Deus paleretw, ut 
quod ad cullut sui propagationem , ad Eccleiiee or» 
namentum, ad augendam Chritti fidclium pietatem, 
etc. conferre maxime potett , referri par tit ad da- 
monum impotturas. 

7. Difficullas itaquc reducilur ad Angelos bonos : 
ulque res cxplicetur excmplis, punamus, ad servi 



Dci invocationcm contigissc subitancam sanationem 
a magna fcbri, vel paralysi , aut igncm dc coelo de- 
scendissc, qua; dicuntur miracula lcrtii gcncris, 
itcm , unam substantiam in aliam convcrsam fuissc, 
vcl multiplicatam, quacsunt miracula altioris gene— 
ru. H,tc contingerc possunt vel per exccssum virlu- 
tis totius naturse creatx tum invisibilis, et incorpo- . 
rc;c, vel per excessum solius natura; visibilis, et 
corporcaj. Primo modo contingunt, si sanatio fiat, 
frustra obnitentibus pravis natur» humoribus, si 
acr absquedispositionibus naturalibus in ignem con- 
vcrtatur, ut explicat Suarez : item si nova matcria 
producatur, aut qune pra?erat, convcrlatur, ac rei 
multiplicands addatur; si una substantia in aliam 
mutctur, hic enim modus excedit vires cujuscumque 
naturx creat«; idcirco diabolus, ut certior ficret, an 
Christus csset Filius Dci, similcm mutationcm illi 
suasil Matth. 4 : Dic, ut lapides itti panet fiant, ve- 
luti advertunt Porrecta, ct card. Toletus. Sccundo 
modocveniunt, si e corporibus infirmorum occulte , 
ac uno veluti instanti pcccans matcria pcr motum 
localcm subtrahatur ; si particulx ignis cderrime col- 
Icctse magna vi in terras dejiciantur ; subtracta una 
substanlia , alia invisibilitcr aliundc dcportata sub- 
stiluatur. Haec quippe vircs naturalcs Angeli cxce— 
dcrc non videntur. Quocirca si in supradiclojudicio 
admittenda sint dumtaxat miracula cxcedcntia vircs 
cujuscumque naturx creata;, excludcnda erunl, quaj 
rcccnsuimus, et similia cum scire non possimus, 
quomodo contigcrint, ac solum locus crit miraculis 
suscitalionis mortuorum, ct similibus, scd nullis 
fere sanationibus. Utcumquc cnim sit, utrum An— 
geli vi ab intellcctu , ct voluntate corpora loco mo— 
vcant; hoc certum est, eos possc mira celeritatc illa 
movcrc , quod satis cst pro morali inttantaneitate , 
qua; sufficit in prodigiosis sanationibus, in judicio 
canonizationis admittendis. 

8. Ha:c diflicultas non urgcl in miraculis Christi 
de conversione aquae in vinum, ac de multiplica- 
tione panis, ct piscium. Ipsc cnim miracula opcra— 
batur, ut suadcrct Judaeis sc Filium Dei essc; cum- 
quc juxta D. Thomam (3por/. q. k3, art. 4), ejus 
divinitas sufficientcr ex miraculis dcmonstrata sit ; 
aliaqucmiracula juxtaSuarez, ctHoranlium cviden- 
tia, et indubitata cdidisset virtutc divina, adcoque 
cxccdente .vircs cujuscumque nalurae crcata*, infcrri 
licct, omnia eadcm virtutc ab eo facta fuisse , quod 
rei nostrae applicari ncquit, in qua ut plurimum 
agitur dc miraculis , quae vcl uno , vel altero cx pra> 
dictis modis fieri potucrunt. 

9. Arauxo, postquam admisit tripliccm superios 
cxpositum miraculorum gradum (quae scilicet supc- 
rant facultatcm totius naturae vcl ex partc rei factae, 
vel ex partc actionis, vel cx partc modi) subdit, 
alia inveniri prodigiosa opera, quae vulgus miracula 
vocat, quod humanam industriara , et facultatcm ex- 
cedant. Talia sunt expulsio daemonum ab obsessis, 
odor suavissimus ccorporibos in sepulcro jaccntibus 
emissus, scrcnitas tcmprslatum, sanatio infirmorum 



Digitized by Google 



STNOPSIS UBRI 

cum apparitione personae invocalae , longum jeju- 
nium absque cibo, et polu, conrersio pcccalorum ad 
contactum reliquiarum. Etquia in hispotestobtrudi 
deceptio, neque cxccdunt vircs naturales Angeli 
boni, vel mali,conlendit, nullam borum habcndam 
Cssc rationcm injudicio beatificationis , et canoniza- 
liunis, et solum attcndcnda essc classica , ut vocat, 
miracula tripiicis memorati gencris. 

10. Multa in bac Arauxi doctrina contincntur. 
De nonnullis agctur infra, ct sedulo examinabitur, 
in quibus circumstantiis expulsio dxmonum , ct aiia 
reccnsita aut rejicienda sint, aut admittenda inter 
vcra miracula. Nequcenim, ut optime argumenta- 
tur Horantius, quod aliquando ex malitia, vel igno- 
rantia aliquis error, aut dcceptio in ca facta irrepse- 
rit, statim rejicicnda sunl omnia. Irrepserunt 
profecto deceptiones etiam in eas miraculorum 
classes, quas Arauxo admittit, nec tamen omnia 
miracula ad casdem perlinentia rejicicnda quidem 
sunt; sed qualitates, et circumstantiae perpendendae, 
utquid admiltcndum, quid rejiciendum sit, innotes- 
cat At boc ipsum diccndum est de cxpulsione dae- 
monis, et rcliquis, quan Arauxo respuit. Addcsdum, 
quod positis dcbitis circumstantiis, baec ad aliquam 
cx mcmoratis tribus classibus refercnda sunt : sed 
dc his alibi. Nunc expcndendum cst , an a judicio 
bcaliiicalionis, ct canonizationis arcenda sint, ut 
contcndit Arauxo, quaeab Angclo bono naturali sua 
facultate Jfieri possunt. 

11. 12. Et sane tam a priori, quam a poiteriori 
haec Arauxi senlcntia non cst admiltcnda. A potte- 
riori quidem : nam similia opcra invcniuntur in 
sacra Scriptura , et inter miracula rcccnsentur; tum 
quia passim admissa sunt in canonizationibus, a 
Romano Pontifice in concilio, et cxtra concilium 
peractis. A priori autcm : nam si tcstimonium An- 
geli boni de sanctitate alicujus cst tirmissimum, et 
certissimum, (ipseenim, utpote confirroatus in gra- 
tia, ct bcatus peccare nequil , peccarct vero, si tes- 
taretur alicujus sanctitatem, quam cvidcntcr non no- 
visset) ct si idcm insoiitum opcrando approbct 
virtulcs, vcl famam sanctitatis alicujus scrvi Dci; 
rursus si non inserviant bominibus Angeli , nisi ex 
impcrio Dci , nec bcncticia iis pracstent, nisi juxta 
ordinem a Deo constitutnm , qui variari nequit pcr 
operationcs cxtraordinarias, nisi Dcus legcs a secon- 
slitutas relaxel ; profccto hujusmodi operationes uti- 
quc arduae, et insolitaj, a Deo, tamquam a causa 
prinapali, ab Angelis, tamquam ab adminislris 
procedenles , admittendae sunt in praedicto judicio , 
utcumquc vires naturales Angeli non exccdcrcnt, 
ut latc prosequitur Philippus Maria a S. Paulo, et 
explicant audilores rotae in relat. causae S. Francisci 
Xavcrii, cum quibus conscntit Suarcz. 



OUARTI, PARS I. • 221 

CAPUT VII. 

Jn quo dicta in capitibut prcecedentibut confirmav.- 
tur doctorum virorum tcriptis e Gallilt ad nos 
delatit. 

1. Exorta "n Galliis quadam controversia,de qua 
infra pauca innucntur, nonnulla prodierc scripla 
thcologica eruditionc rcferta , quibiis confirmantur , 
qua; in antcccdcntibus capitibus dicln sunt. 

2. otc. Diximus miraculum cssc debere quid 
arduum, insolitum, admirandum , excedens vires 
naturae, nec Dci immulabilitati rcpugnarc. Hsc 
fusius tradit thcologus Gallus in quodam ditcurtu 
tuper miracuUs edito, doccns, omnia, qu« stupenda 
hrc rcrum univcrsitas exhibct, tot dici possc omni- 
polenlis Dei sapientiac portenta ; sed cum naturali 
ordinc, quem Crcator in natura instituit, procedant, 
miracula propric non esse : Igitur, ait, miraculum 
proprit dictum eventus est , e t effectus contra leges 
natura productus, et a virtute tires creaturartim 
tuperante. Est opus peculiare omnipotentia Dei, 
leyct a te libcre tlatutat, cum ei libuerit, inverten- 
tis : utcum praecipientc Josue sol stetit, et ad vocem 
Christi Lazarus c sinu morfis exivit. Tum addit, de 
vcritatc miractili non essc dubitandum, si ratio ipsa, 
si viri sapicntia, ct intelligentia conspicui, ac cir— 
cunistantiac in vcriutem concurrant : el tunc qui- 
dem slultum, ct impium essc illos cffectiu ad causas 
naturales referre. Post haec acrilcr refellil eos, qui 
miraculum immutabililati divinae rcpugnare conten- 
dunt, ostendens, Deum , dum leges naturales condi- 
dit, in bonitatc sua titulossereperturum providisse, 
ob quos servorum suorum intuitu cursum earum 
interdum aut sutpcndcret, aut immutaret. 

5. ctc. Diximus miraculomm donum non fuisse 
restrictum ad tempora Apostolorum , se<l perman- 
sisse, et adhuc permancrc in Ecclesia ; hacreticos 
sa;pe in comprobalionem sui crroris tentasse mira— 
cula edere, scd frustra. Hoc sapicntissime ihsinuavit 
archiepiscopus Paricnsis in suisedictit, quibus vitam, 
ct asscrla miracula cujusdam diaconi Parisii, de 
quo infra, condcmnavit, nccnon cpiscopus Ma&si- 
liensis in suis admmitionibut ad clerum , ct popu- 
lum, cl latius prosccutus cst laudatus thcologus, 
ostendens , Ecclcsiam calholicam miraculis jugiter 
corruscassc. ld solidc rcpctit ex testimonio SS. Ire- 
naei , Cypriani , Hilarii , Hicronymi, Ambrosii , ct 
Augustini, quorum singuli miracula suis sa^culis ad 
mctnoriasmartyrum cdita fuissc disertc tradiderunt : 
Pro sequentibus savulis, inquil omnium historico— 
rum testimonium habcmus; tum animadvertit, tam 
nota fuisse miracula , quae ad monumenta Martini , 
Hilarii, aliorumque Ecclesiaj Gallicana; sanctorum 
fieri consueverant, ut S. Nicctius Trevircnsis illa, 
tamquam firmissimum catholicae fidei probationem , 
Alboitto Longobardonim rcgi proposuerit : addit 
cx Gregorio Turonensi , [lib. 1 de miracul. sancti 



Digitized by Google 



111 



DE BEATlFICATIONE £T fANONIZATIONE. 



Marlini cap. 11} Tbeudomirum Sucvoninl, ct Kcc- 
carcdum Gothorum reges simili miraculoriun p.o- 
Lalionc comiclos, ejurala Arianorum impictatc, ad 
fidera calholicam rcmeassc (lib 9, cap. 15). Pro 
saxulis postcrioribus profcrt cxemplo miraculorum 
bS. Bcrnardi, Vinccntii Ferrcrii, ct Francisci Xa- 
vcrii , atquc ut ab aliis rccensendis abstineal , ad 
dcmonstrandum doni miraculorum in Ecclcsia pcr- 
pctuilatcmanimadverlil,nullumpra!tcrisses£ciilum, 
in quo aliqucm sanctum Ecclcsia non canonizct : 
neminem vcro tali bonorc affitil , nisi prius dc qui- 
busdam miraculis ejus inlerccssionc cdilis palam, 
ct summa lidcconstiterit.Quod altinet ad hxreticos, 
obscrvat,eos omnibus temporibus Ecclcsta: catholicaj 
invidentcs, quamplurimis miraculis divulgandis 
opera.ii , sludiumque navassc : dcmoncs idcirco in 
ouxilium advocasse, ct omucs, quos potuerunt, do- 
los, ct fallacias, ut minus caulis illudcrcnt, adhibuisse. 
Iddcprimis hscreticis SimonisMagi, Carpocratis- 
que scclariis tcstalur S. Ircnaeus; de Donatistis 
S. Atigustinus (tractact. 13 m Joann.) , addcns, cos 
vel falli.vel fallerc. Et sane episcopus quidam Aria- 
nus apud Grogorium Turoncnscm, (Ub . de gloria 
Cmfettor. c. 13] ut Leovigildo rcgi miracula ab 
Arianis posccnli satisfaccrct , racndicum Arianum 
pccunia allexit, ul caccum sc simularet ; quo facto , 
cum coram rcge, ipsum secundum fidem suam, 
cmentilo miraculo , illuminarc ostcntarct , revera 
cxcJTcavit, adco ut infclix homo , antca fictus, inde 
verus caecus accrbissimis doloribus cruciatus, ad 
detcgcndam fallaciam compulsus fuerit. Concludit 
laudatus auctor, sectam, et hxrcsim, quam Dcus 
iniallibili Ecclcsia: judicio damnavissct, non posse 
ab codem Dco, qui solus miraculorum est auctor, et 
lidclis , rairaculo comprobari : idcirco omnia , quaj 
ab haerclicis perpctrata miracula in haercscos favo- 
rem narranlur, prcsligias, aut deccptioncs fovissc. 

8. eic. Diximus, majus miraculum essc, quod 
superat vircs toliusnatura:crcata:;minus vcro,quod 
cxcedit vircs solum naturec visibilis, ct corporeae; 
boc tamcn essc vcrum miraculum, cUin judicio 
beatitic.iUonis, et canonizationis admittcndum , ut— 
pote a Deo proccdcns, qui Angclis bonis mandat, ut 
in sul gloriam , hominumquc ulilitatem aliqua fa- 
ciant, qua) naturalcm ipsorum virtulum nou exce- 
dunt, licet supcrent vires natune corporcs. Utrius- 
que gcncris miraculorum mentio fit in Pattorali 
inttructione archiepiscopi Scnonensis Paritiit cdita 
ann. 1734, cl auctor thcologicarum epislularum 
errorcm maxitnum appcllat , in tanctit Angelis po- 
tcstatcm amplittimam inficiari, quam adeo clare 
sacrae Liltcrae expriraunl, ut PsaL 102 : Omnet 
Angeli ejut polentet virtute. Tum ab ipsa naturas 
noljililatc, a magnilicis titulis Dominalionum , Vir- 
tutum, cl Potcslatum , ab inlclligcntia: pcrspicacia, 
ct ab ipsa spiritus corpore dcsliliiti natura candcm 
rcpelit hisquepcrspicuum cssc, ait virtutem natu— 
ralcm Angelorum multit edendit prodigiit haud 
impare n r«e.Piufccto admirandas tllas Angclorum 



apparitionrs, qua? in sacris Scripturis Agar, Josue, 
Ccdeoni parcntibus Samsonis, aliisque pluribus 
factae narrantur:idcmSodomitas caccitatc pcrctissos, 
septuaginta quinque v iros pcstc consumptos fuisse, 
elsimilia, quae paritcr insacris Scripturis lcgunlur, 
omnia haec prodigia ab Angclis naturali virtute 
prxstila fuissc, auctorilate SS. Ambrosii,ct Thoraa?, 
nccnon sacrorum intcrprctum Pcrcrii, Cornclii a 
Lapide, aborumquc dcmonstrat. Tandcm concludit, 
Angelos quaecumquc, jubcnte Dco, faciunt, sempcr 
in ipsius gloriam,ct honorem operari:adeoque dum 
constat, aliquod miraculum Dei jussu, lieet Angelo- 
rum ministcrio, patralumfuisse,scmpcr in religionis 
gloriam rcdundare, sivc snpernaturali potcslate, 
sivc naturali virtutc illud Angcli edidcrint. 

ll.etc.Diximus cx bac miraculorum distinctione 
nnllum Christi miraculis infcrri prajudicium , cum 
absquo dubio plura palravcrit totius naturx creatae 
vircs exccdcntia. Et hanc quoque doctriuam idcm 
auctor amplissimc exornat, ostcndcns , quod , etsi 
Christui nonnulla miracula cdiderit, quie a Spiriti— 
bus crealis cdi potuisscnt, alia tamen patravit , quae 
ejus divinitatcm rcddebant pcrspicuam. Quod cnim 
caecorum oculos, surdorum aurcs momcnlo aperuc- 
rit, mortuos ad vitam revocavcrit , ct res fuluras 
certe, cl clarc praedixcril; qitod in ejus ortu nova 
stellaad ipsum Salvalorcm anntintinndum cluscrit, 
tencbre passionis cjus tcmpore tcrram operucrint , 
ct tribus jam dicbns srpullus redivivus intcr vivos 
regnaverit , hxc cjus divinitatcm satis prodiderunt. 
Cumqnc,ut quis divina virtulc operari dicatnr, 
satissit, ut in quihusdam rjus operibus virtus illa 
eluxcrit, absurdum essc concludit inficiari , Chris— 
tum virtutc divina non esse cnncta opcratum quem 
constat tam multa cadem virtutc cdidissc. 

14. clc. Diximus miracula falsa , et mali angcli 
disccrni a vcris, ct bonis Angelis, efficacia, utilitate, 
modo, fine, pcrsona, ctoccasione. Nonnulla ex his 
signis latc cxplical auctor laudatus ostendcns, juxta 
doctrinam S. Banaventurac , Gcrsonis , et Mcdinac , 
Dcum miracula non opcrari vilia, ridicula, ct inu- 
tilia : ncque ab co proccdcre posse prodigia inde— 
centia , ct obsccna vel in sc , vcl in suis eflectibus : 
Undcm a divina sapientia alienum essc, Deum ad 
significandam voluntatem , aut patranda miracnla, 
delirantet hominet adliibere, aut in bis insanos 
cnicerc. Et sanc nullo cxrmplo, ait, probari potest , 
Dcum aliquando ad haec hominibut tui noncompo- 
tibusutum fuiste. Ncmo cnim in anliqua, aut in 
nova l.e-c cx Dei minislris invrntus est , qui , dum 
cvcntnra pncdicerct, nut stupcnda operaretur, cor- 
poris, aut mcntis pcrturbationcm passus sit. 

17. ctc. Diximtis, sanclilatis nrgumcntum dcsurai 
cx miraculis post obitum, potissimura a Dro pa— 
trntis, intcrccssionc scrviDci, qui invocatur. Porro 
iilcm auctor, auctoritatc Tcrtulliani (in Apolog. c. 
22, pag. bi) aliisquc cxcmplis, conatur oslcndcrc, 
rairacula ad 'impiurum scpulcra sa?pc cdila fuisse. 
At, quidquid sit, dum ea fueriiit vcra miracula , an 



Digitized by Google 



SYNOFSIS LIBIU QUARTI, PARS L 



lli 



polius falsa, ccrte auctoris asscrtiones nostris non 
obstant. Numquam cnira dictum est,cx liis tniraculis 
infcrri sanctitatcm, sed solum , si post dicussas , ap- 
probalasque virltiles beroicas, ejusmodi quoquc 
miracula discussa, ct approbata fucrint , ut advertit 
alius thcologus tn ditcurtu tuper miracuti*. Pura 
fidet, inquit, et sanctitat eorum, quibut adscribun- 
tur nova miracula, tunt ad ca crcdcnda raliones, ct 
incitamenta. Scimtis (ail cxcus natus, qucm Chrislus 
illuminavit Joan. 9) quoniam Dcus peccatorcs non 
audit... Quamobrem dum novi tancticanonizantur, 
tum dcmum ad inquirenda miracula dcvenit Ecclc- 
sia , cum per dihgenlissimam inquisitionem eorum 
et fidei puritas, el morum probitas indubitate con— 
stet. Auctor bic , ut suadcat pcccatoribus non dari 
graliam miraculorum, utitur pnedictis vcrbis caeci 
nati : sed S. Thomas docct (quatt. 6 de miracul. 
ari. 9) in iis, utpote a cajco nondum totalitcr sa— 
pienlia illuminatu prolatis, contineri falsam tentcn- 
tiam : nam interdum Deus pcceatorcs audit ex sua 
liberalitate. Nisi fortc dicerc velirous, caicuni assc- 
ruisse, Chrislum non cssc peccalorem. 

20. Keliquum cst, ul pauca innuanlur circa oo 
casionero , qua laudata scripta prodicrunt. Annis 
pratcritis obiit quidam diaconus nominc Parisius, 
et sepultus fuit Parisiis in cceraeterio S. Mcdardi. 
Prodiit ejus vila , ctijus auclor. non dissimulal, cura 
fuissc infcnsum constitulioni Unigcnitus, ct appel- 
lationcs ad generalc concilium plurcs intcrposuissc, 
dcmum poptili frequcntiam ad cjus lunus, ct scpul- 
crum describit. PraHerca cdita sunt volumina raira- 
culorura, ct prodigiornm cjus intcrcessionc patralo- 
rum. Consectarii suppliccs libellos archicpiscopo 
Parisiensi exhibuerunt, ut in ca juridice inquircrct, 
ct in acta rcfcrrijubcrct, allcgantcs, nonposscim- 
pcdiri privatum culluro, ct taleracssc Parisio exhihi- 
tum : ilcro asscrta miracula, ul vcra , demunstrare 
instilerunt. His conatibus in primis rcstitcrunt ar- 
chicpiscopi Parisicnsis , ct Scnoncnsis, aliique pra>- 
clarissimi pracsulcs (jalli. Falsilatcra miraculoruro 
demunstrarunt medici, oc thcologi supra laudali. 
Polcntissimum suppeditavitauxilium rex christianis- 
simus, ac rxemctcrium S. Mcdardi claudi jussit. 
Clcmcns XII praevio consilio congregationis inqui- 
siliunis pluribus ccnsuris nolavit, alquc proscripsit 
vilam diacuni, ct cdiclum cpiscopi Antisiodorcnsis, 
quo illitis quoddam miraculum approbabalur. 

21. Totus rcrum gcstarum cotitcxtus co collinca- 
bat, ut bomo Apostolicx Scdi refragans, scbismati— 
cus, bserelicus, iropugnator conslitutionis Unigcni- 
tus, Jansenistarum asscda, falsis asscrtis rairaculis 
solidam virlutem, cl sanctitalcm prjc sc fcrrct. Pru- 
denlissime ergo insigncs cpiscopi insano cultui ob- 
slitcfunt. Juridicoi cnim inqui&itioni tunc soluro lo— 
cus cst, cum quis pic in Doroino obicrit , ac vivcns 
solida virtuttim fama prarfulscrit, non vcro, si cjus 
fidcs, ac religio suspccta sit. 

22. Quidam Montgcronus a Dci&tarum insania ad 
Jansenistarum seclam conversusbcc emcnlita mira- 



cula vindicare, vulgato opcre, ccnttur. Alius de 
Vrrux cx Protestantium cuMu solidc ostcndit, ca vcl 
fuissc mcndacia, vcl naturalitcr potuissccjnlingcre. 
Hujus tamcn libcr pluribus hxrclicis dogmalibus 
scalct, mcritoquc a sacra congrcgalionc indicis pru- 
scriptus cst. Inlolcrabilc vcro cst, quod auctorobtru- 
dil, mcndacium; rcguiasomncs qum adcxaminanda 

miracula a Pontifieibus prascribuntw fulsis 

etiam miraculit accommodari pottc. 

CAPUT VIII. 

Dc divina mirabili sanatione a morbis f et infirmi- 
tatibus. 

1. 2. Tcstalur Rocca , in causis bcaliflcalionis ct 
canonizationUsxpissime aflcrri miracula, qua: ver— 
santur circa sanationes a morbis, ct iniirmitatibus : 
idquc confirmat Garzia de Caralaps. Dc bujusmodi 
nuraculis loquitur Christus Matth. 10: Jnfirmos cu- 
rate.... lcprotot mundate, etc. et Marc. 10: Signa 
autem cnt, qui erediderint, ha:c tequcntur; in no- 
miac mco ditmonia ejicient, etc. Porro ut sanatio in- 
ter miracula rcccnscatur, opus est, ut morbus sit 
gravis, et curalu vcl impossibilis , vcl difficilis : non 
sil in ultima parte stalus ita ut paulo post dcctinare 
debeat : non fuerint adhibila mcdicamcnla, vcl ad- 
hibita non profucrint : ut saoatio sitsubita, ct pcr- 
fccla : quin ulla nolabilis cvacualio, aut crisis praj- 
ccdat; nec morbus sublatus rcdcat. Hcjcs addit, 
sanalioncm cssc dcbcrc non solum in corporc, scd 
cliam in anima. Scd juxla S. Thomam ( 3 par. q. 
kk, art. 3 adli) hoc vidclur fuissc proprium mira- 
culorum Christi. 

3. clc. Jam vero hxc rcquisita singillalim expli- 
canda sunl. Dictum itaque cst, roorbum cssedebcre 
gravcm; cura cnim miraculum sit aliquid arduum, 
insolitum, ct admirandum, ut sanatio lalis sil, mor- 
bus quoquc debct cssc gratia , cl curalu impossibilis 
vel difftcilis. Uuc sapientcr notavit ctiam Joanncs 
Maria J^ancisius, vir physica, ct rocdica facultatc in- 
signis, uti cjus opcra,ct lillcratorum tam Italorum, 
quam Transalpinorum clogia in cjus vita a Joannc 
Maria Crcscimbcnio colk-cla tcslantur; qui ctiam in- 
signcm bibliulhccam medicam archihospitali S. Spi- 
rilus Urbis, cl palrimonium ajgris in bospitali cu— 
randis testamcnlo rcliqoil. Ipsc, inqnam, cum 
agercliir dc miraculis S. Joannis Francisci Hcgis, 
sccundum, quod proponebatur , rrjicicndum esse 
ccnsuil ob morbi Icvitatcm, proul rcjectum fuit. Ut 
vero dc morbi gravitalc, cl curationis dillicultalc 
constct, cxquirendum cst mcdicorum judicium , qui 
ex pluribus capitibus gravitalem ipsam desumcrx 
consuevcrunt. Cuinque mmnulli corum ad ajgrolan- 
tis curam advoccntur, quorum cxamcn in procctsum 
inscritur : nonnulli a postulaloribus cligantur, ut 
roiraculis patrocinentur; alii a sacra congregalionc 
deputcntur, qui, inicrposito juramcnto, quid pro 
vcritate senliunt, scriptis exponanl, ad bospraxipoc 



Digitized by Google 



224 



DEHEATIFICATIOXE ET CANOMZA I TONK. 



spcctat rationes , morbi causas ab aliis dcductas ad 
trutinam rcvocarc, sinc quarum nolitia tutum de 
ntorbi gravitatc, curationisquc diflicultatc judicium 
fcrri neqnit, ut idcm Lancisius supcr scptimo cjus- 
dcm sancti miraculo tcstatus est , quod proindc ob 
illarum dcfcctum , censuit esse rejicicndura, uti rc- 
jcctum fuit. Enim vero sacra congrcgatio judicium 
medicorum, quos clegit.pluris aeslimat, quam alio- 
mm; cum hi, tcste Yallcriola, nonnunquam ballu- 
cincntur. 

6. 7. Quod ad secundum requisitum attinct , ut 
tcilicot tnorbus non sit in ultima parteslatus, Zac- 
cbias notat, symptomata tunc essc fortiora , ob quo- 
rum saeviticm aegcr credilur proxime moriturus; scd 
succcdcntc crisi rcpcntinam saepe fieri mulalioncm 
ad salutem , quac profecto a nalura proccdit, licet ab 
imperitis miraculo adscribalur. Ncccssarium itaque 
cst mcdicorum judicium in boc secundo requbilo, 
sicuti cl in tcrlio , ncmpe ut nulla mcdicamcnta ad- 
bibita fuerint, aut profucrint. Nuiia fuisse adhibita, 
coroprobari polerit cx mcdico, et cx pharmacopaM), 
qui rcgrum curarunt. Si contcndalur futsse tnutilia, 
opuserit,ut ca dignoscanlur : si cnim dc his non 
constct, inutilis erit mcdicontm labor dc miraculo 
scribcntium. Profecto in causa S. Joannis Francisci 
Rcgis, miraculum quoddam, delicicntc medicamen- 
torum adhibitorum notitia, juxta promotoris tidei 
oppositiones, ct Lancisii judicium , non fuit admis- 
sum. 

8. Posita medicamenlorum applicalione pro rc-' 
gula slalui potest, sanationem corum viribus , dum- 
modo apla fuerint, ct juvarc potucrint, non mira- 
culo c&sc adscribendam, ut monct card. de Lauraa. 
Idcm dicenditm erit,si sanatio dtibia fuerit.uli con- 
firmal Zacchias. Miraculo coutra , non viribus mc— 
dienmentorum tribuenda cst, si constet. medicamenta 
fttisse nocua, aut inutilia, quemadmodum prose— 
quunlur Contcrolius, Franccs, fiordonus , Pignatel- 
lus, et auditores rotac in relat. caus. S. Andreao Cor- 
sini. Kt in bulla canoniz. S. Philippi Neri legitur, 
uonnullos aegrotos rcmcdiis omnino contrariis ab eo 
fuissc sanatus, Cardinali quippe Baronio stomachi , 
et capitis debilitatc laboranlc imperavit , ut pancm 
intcgrum cum malo citreo crram se comederel, quo 
facto , omnis raolestia evanuit. Similia leguntur in 
vitaSS. mnrtyrum Cypri, cl Joannis apud Bolland. 
(ad dicm 31 Jan. t. 2, p. 1092) acdeS. Barbaliano 
testatur B. Petrus Damiant. 

9. Neque ubstat miraculo cujuscumque gcncris , 
si actio aliqua naturalis , vel motus interveniat , cx 
sc evcntui cfficiendo impar, veluti prosequuntur 
cardinalis de Lauraea, Pavinus, et Castcllinus. Pro- 
fccto Hicricuntis mamia, obstrepentibus buccinis, 
populoquc juxta Domini impcrium vocifcrantc tue- 
runt. Elias dcfunctum viduac Sareptanae filium ad 
vitam revocavit, expandens sc supereum. ElCbris- 
tus caeci nati oculos Iutosputi linivit, jussitque ablui 
in nalatoria Siloc. Porro in bis omnibus actiones na- 
turalcs intervenerunt, uec tanien a miraculis abjudi- 



cari possunt , quidquid de illuminatione caeti nati 
scnserit De Vert, qucm redarguit episcopus Augu— 
stae Sucssionum. ldera slatuendum vidctur, si actio 
naturalis, aut mcdicamenta ad produccndum effe- 
cttim apta essent, sed divinitus revelarentur, ut con- 
tigit in illuminatione Tobiae; utcunque enim felle 
piscis juxta Galcnum, et alios caecitas curari possit; 
illuminalio tamcn Tobiae fuit rairaculosa, cum rc— 
medii cognilio divinitus accepla fucrit. Similia 
miracula intcrcessione S. Stephani prolomartjris 
patrata rcfert S. Augustinus (tib. 22 de civiL Dei, 
c. 8, n. 14, col. 069, tom. 7 ) : alia cxtant in vita 
S. Dominici a Theodorico de Apoldia scripta. 

10. 11. Duo bic addenda vidcntur. Priraum, me- 
dicamcnta non slatim censenda csse inutilia , quod 
intcr eorum applicationctn , cl sanationem tempus 
aliquod intcrcesserit ; prudentis cnim medici est , 
juxta Hippocratem, Vallesiura, et ytlium, amedi- 
camentis aliquando cessare. Altertim , non esse reji- 
cicndum miraculum , statim ac constet, medicos, ct 
medicamcnta curationi interfuisse : nom ettatn mu- 
lier Hacmorrhoissa Marc. o, et Imc. 8. omncm sub- 
ttantiam tuam in medicos crogavemt, ncc pntnit 
cururt. Tcligit autem (imbriam vc&tiracnlt Christi , 
etstatim sanala fuit, utiqite, per rairaculura, quia 
mcdici , et medicamcnta nibil profecerar.t. Puno 
mulicr haec in urbe Paneade statuas aencas dttas, 
Cbristo uitam , sibi altcram, testc Kusebio (lib. 7 
hitf. cccl. cap. 18) erexit, qme rem posteris indicc- 
rent. Prudentia ilaque addenda est medicae expe- 
ricntiae, ut lutum de hoc lertio rcquisilo fcratur ju- 
dicium. 

12. etc. Succedit qtiartum rcquisitum , videJicet, 
ul sanatio sit subita, el instantanea. Abnlensis docct, 
quaxlam miracula fieri in instanti, ut suscitatio 
mortirorum , et illuminatio caccorum ; alia tuccestire, 
ut victoria bcllica miraculo obtentn. Hoc secundum 
ad rem non perlinet, cum modo quacratur, an sana- 
tiodebeal in instanti continjjcrc, ut miraculo adscribi 
possit. Archidiaconus Marlinus Laudensis, aliiquo 
antiquiorcs canonista? in ea vidcntur csse senten— 
tia, ut in miracttlo subita sanatio non requiratur, 
uti coiligitur cliam ex relalione Jacobi Simonetae 
rotae auditoris el postca cardinalis in causa S. Fran- 
cisci de Paula. Kt hanc sententiam sequilur Mol— 
phesius, eiquc adhacscriint Angelus Viclorius, et 
Scbastianus Badus medici. Opposilum scntiunt 
Rocca , Malta , Zaccbias , Uosa , Pignatcllus , et rotaj 
auditores in relat. caus. SS. Caroli Borromaei, Fran- 
ciscae Roraanae el Rayraundi. Vcrum baj sententis 
conciliari possunt, asserendo cnm Conlelorio, Caslel- 
lino, aliisque, irutantaneitatem non requiri ncces— 
sario in miraculis prirai, ct sccundi gcneris, sed m 
mirnculis tertii generis , ad quod ul plnrimum rcfe- 
runtur sanationes ab infirmttatibus. Ut plurimum , 
inquam, nam aliquae sanationes ad secundum genus 
pcrtincnt, de quibus infra; idcirco pro miraculo 
constiluendo non opus est. ut liant in instanti. Et 
bujusmodi fuil sanatio filii Reguli rclata Joan. k , 



Digitized by Google 



STNOPSIS UBM 

quae utique miracutosa fuit, licet ini nslanti non 
eontigerit, ut cxplicat cardinalis de Lauraea. Prae— 
dictam dislinctionem late propugnant idcm cardina- 
lis, el Malthffuccius olim congrogalionis riluum 
consultorrs, eamqtie amptexa est, ct amplcctilur ca- 
dem sacra congregalio; et quidem tanta rdigione , 
ut aliquando iutcr miracula non rcccnsucrit aana- 
tiones, in qnibns medici, vcl testcs assercbant, 
tegrum , invocato Dei servo, vel beato , ccepissc mc- 
Iius sc habrre, itide pcrfcctam sanationcm consccu- 
tnm fuisse : bk enim loquendi modus subitam ex- 
dudit sanationcm, adeoquc groliam putius signiftcat. 
Simitia verba reperiuntur quidcm in quibusdam bul* 
tis canonizat. ut in illisSS. Thomaede Aquino, et 
Ignatii, dum nonnulla miracnla recensenlur; sed 
quidquid sit, utrum sanationes, qua; ibi rcfcruntur, 
fuerint miracula terlii, an sccundi gencris, et an 
dccrrtum canonitationis illis fuorit innixum; vis 
consistrl in hoc, quod sanationes sub cjusmodi verbis 
expositse ad hcatificalioncm. ct canonisationcm ob- 
tinendam nequeunt ex dcfectu iiutantoneitatis ad— 
scribi miracuhs , nisi probetiir, miracuhira cssc se— 
ctindi gcnctis, aut rmelioratimns verbum usurpatum 
fuissc pro^perfccta, ctsubita saoitatc, ut ostcnsum 
fuit in causa S. Francisci Salani. 

17. Mofta afia, quas supcr hoc rcqulsito dici 
possent, cxpendcntur, cum dc alio requisito per- 
ferts sanationisscrrao erit. Interim adnotare fas &it, 
sxpc in sacra Scriptura cum iis , quae roiraculo 
fiunt , conjungi vcTba iilkn, stalim, et similia, quai 
a*quivalent vcrbis tn continenti, ct tn instanti, de 
quorum scnsu qunestio est inter doctores. Troilus 
Malvelius, et card. de Lauraea doccnt, interdum 
inttantaneitatem significarc factnm post triduum, 
aliquando post dcccm dies : duplex esse instans, al- 
ternm mathematicum , alterum morale ; ct in re prae- 
scnti etplicationem mstantaneUalis arbilrio judicis 
e5«e rcHnquendam. Porroadmittendum cssc vidctur, 
fiifficcre in sanalionibus, qua? miracuto tribuuntur, 
mstanteneitatem moralcm ; ct judicis arbitrio rem 
essc relinqnendam , dummodo rationc regatur. Ju- 
dex ?rgo tnnc solum pro subita sanatione pronun- 
liare potcrit,cum, adhibito peritorum consilio,co- 
gnovcrit, cam tanto tcmporis spatio contigisse, 
- qitnnto juxla natune viresccnntingcre nunquam po- 
tuisset, ulstatuunt citati auctores, cura quibus con- 
sentiunt auditorcs rotae in relationibos caus. B. Hie- 
ronymi jEmiliani, ac SS. Hyacinthi, ct Andrcic 
CorsirH , ejusque suffragatur doctrina S. Thoraae, et 
Gabrietis V asquei. Cauli tamcn sint in hoc judices. 

18. Iltud quoque hic addendum est, quod, si 
»gcr post rcpetitam scrvi Dei, vel beati invocatio- 
nem , non immediate, sed post aliquod tempus mo- 
mcnto sanetur, hjec sanatio non potcrit a miraculis 
excludi ob dcfectum instantaneitativ At si post pri- 
mas non cxanditas preces ab invocationc desistat , et 
adnaturalta remcdia confugiat, inde incipiat sanari 
ae demum perfcctam conscquatur sanationem , basc 
ntique inter miracula non erit recenscnda , ut obser- 

DUCTilJU. 



QTJARTl, PARS I. 1J5 

vai card. dc Laursa, el innuil Garria de Caxalaps. 
Notandura tamen est, qiiod si rcpctitis prccibus, 
nulusquc adhibitis rcmcdiis naturalibus, aegri inci- 
pianl mclius se haberc , ac tandcm pcrfccte conva- 
lescant, hssanationcs (si cx iis sint, quat viribus 
nalunc oblineri poluissent, licel non momcnto) non 
sunt miraculo adscribendae, nonquod ex naturasua 
lales essenon possint, sed quod, dcficiente instanta- 
neitate , tales nobis non apparcnt. Bencdictus XIV, 
dum fidei promotoris mitncrc fungebatur, sa-po 
existtmavit, similes sanationes, quaj per noven— 
diales prcces paulatiuo acciderunt , intcr gratias po— 
tius, quam inter roiracula essc numerandas. 

19. 20. Jam quintura requisitum discuticndum 
cst, vidclicel, sanalionem, ut miraculo adscribalur, 
dcbere perfcclara , in quo convcniunl omncs : 
sed difficultas in eo vcrtitur, ut cognoscatur, quan- 
donaro pcrfecta, et non concisa dicenda sit sanatio. 
Conlelorius , Bordonus, Castellinus, Zaccbias, alii- 
que passim pcrfcctara vocant, cura vis roorbi illico 
depulsa fueril, utcumque consectaria quacdam ali- 
quandiu remanserint, ctsi haee postca vcl nalurae, 
vel medicamentoruro ope tollantur. Et hanc doctri- 
nampassim usurpantposlulatores, ct mcdici rcspon- 
dcntcs animadvcrsionibus prorooloris fidci. Usurpa- 
mnl quoquc roUe auditorcs in relationibus caus. bS. 
Rajmuodi de Pennafort, Caroli Borroraati, Fran- 
ciscae Komanae., ct aliorum. 

21. 22. Sed ut dislinctius procedatur, vel agitur 
de aegro variis morbis laborantc, vcl dc agro, qui 
uoico morbo afJBcilur. In primo casu , si acger ab una 
infirmitale in instanli, nullisquc adbibitis mcdica- 
mentis,libcretur, ba:c sanatio erit perfccta , et raira- 
culo adscribcnda, ulcumque aliae infirmitatcs reraa- 
neant, vel ctiam naturaliter curenlur. Idquecruitur 
ex S. AuRUsUno {de eivit. Dei lib. 22, c. 8), qui 
narrat, adolescentcm qucmdam a daemonc obscssum, 
Ct mogna oculi l.-csionc affectum, prius ad mcmoriam 
SS. Gcrvasii, et Protasii fuisse a damaonis obsidione 
libcratum, et post aliquot dies ab oculi la?sione, ib> 
dem interccssiuntbus, fuisse sanalum. Similia inter 
miracula S. Martini narral S. Gregorius Turoncnsis 
( lib. 2, cap. 3). Si alter morbus simili modo postea 
dcpcllatur, duplcx eril miraculum. In secundo casu, 
nempe si a?ger unico morbo laboret, ct hoc sublato, 
consequcntia rcmaneant, quacdam ex his non obslant 
roiraculis sanalionum a quibusdam morbis, ut cica— 
. trix , sanato vulnere : alia obstant miracutis tcrtii , 
non sccundi generis, ut lassitudo virium, si pusl aiios 
«xpulsos morbos permaneant. Et boc modo conci— 
Uantur opiniones, quae in hoc intcr sc pugnarc vi- 
dcntur. 

23. Has dislinctioncs tradiderunt card.de Lau— 
rxa , ct Matthamccius. Cumquc in causa B. Joannis 
de Prado Bcnedictos XIV, tunc fidci promotor con- 
lenderct, sanationcm quandam excludendam essea 
miraculisob defcctum momcntanec virium recupe- 
rationis, Emanucl Lopcz,el Lancisius mcdici super 
eadcm rc scribentcs, vi opposilionis bene penpccta 

15 



Digitized by Google 



22« 



DE BEATIFICATIONE ET CANONiZATlONR. 



demonstrarunt virium imbccilJitatcm illico cum 
morbo fuisse depulsam : quapropter sacra congrega- 
tio miracnkim approbavit, confirmavitque Bcned. 
XIII. Plura hujusmodi excmpla cumulari possent, 
sed salis est lcgere ca, qua* supcr bac re statuit B. 
Raymundus ct Cnj.ua in vita S. Catharina; Senensis 
a Bernardo Pccci italicc conscripta. 

2fc.Quarit pnterea Troilus Malvctius,an manca, 
ct imperfecta, ideoquc a miraculis arccnda sit sana- 
tio , quoe cum dolorc contigit. Atiirmat ipse, eumque 
sequnntur Matta, et SebasL Medic. Negant Contelo- 
rius, Casteltanus, et caetcri omncs, allcgantes exem- 
pla dacmoniaci a Salvatore curati Mart. 0, cl impres- 
sionis stigmatum in corporibus SS. FrancLsci, et 
Catharina? Senensis , quas non sine dolore contige— 
runt : qucmadmodum rt alia, qua; intcr miracula 
S. Martini narrat Grcgorius Turonensis (dt mir. 
S. Martini l. 2, c. 8, tt l 3, c. 16). Et hanc sen- 
tentiam secuti sunt auditorcs rotae in relationibus 
caus. S. Caroli Borroma?i,Teresia;,et Andrc* Cor- 
sini. Primum saepe opposuerunt promotorcs fidei, 
sed sacra congregatio posteriori adhcsit sententia;. 

25. Illud quoque quarit Zaccbias, an manca, et 
idcirco minimc miraculosa sit sanatio ab uno morbo, 
cui altcr succcdit , et ipse quidem affinnat, quem 
scquitur Pignatellus : nisi forte metastasis contingnt 
Infirmo Hlam per invocalionem alicujus servi Dei , 
vel beati petenti, ideo ut primus morbus modo na- 
turali recedat : uti scrva? Dei Arsiliae Altissimaecon- 
tigisse narrat idem Zacchias, qus cum gravissimo 
hrtmorrotdnm dolore vcxaretur, ct a chirurgis invi- 
senda esset , ven . Dei servum card. Bellarminum in- 
vocavit, nt dolorcm jn aliam sui corporis partem 
"transmittcrct, ne illi pudori subcsset : indc articu- 
laribus doloribus corrcpta ab otiini hacmorroidum 
moleslia liberata cst. El tam Zacchias,quam Badus 
hanc mctastasira miraculo non obcsse putanl ob li- 
tnitatnm piac fcmina; pctitionem, quae legitur in 
vita cjusdcm servi Dci a PP. Fuligato, ct Bartolo 
scripia. 

26. 27. Sextum reqnisitum esse diximus, ut 
nulla notabilis evacuatio, seu crisis prsecedat cum 
causa. Quod igitur ad hoc attinet, Zaccbias affirmat, 
sanationes, licet subitas , censcndas esse naturalcs, st 
per insignem aliquam evacuationem , aut crisim 
contingant ; qua; tamen juxta alios mcdicos ut plu- 
rimum locum habcnt in morbis acutis, non in 
chronicis: et scmper in bonis,non in maliscrisibus. 
Jnxta Galcnum quippc natura potest induccre sa- 
nitatcm pcr dccubttum , crisim , ac stmplicem morbi 
solutioncm , sivc cuctionem. Dccubiros vero apud 
ipsqm est depositio humoris pcccantis a parte nobili 

~ad> ignobilera ; crisis autem repentma in morbo mu— 
tatio. Solutio tandero, qnje longiori tcmporc, et 
paolatimfit : et chronia morbi ii sunt, qui ut 
plurimum cessant pcr coclionem, et non per crisim. 

28. Doccnt medici, nonnullas crises cssc bonas, 
nlias malas ; plures imperfectas , quasdam perfcctas. 
Perfcclam dtcunt , si sh cum omni morborum alle- 



valione. Pro bona crisi vcro notant quosdam dies, 
quos vocant decretioris: aJios appellant indices, 
utpote qui dies criticos indicant, de quibus Senner— 
tus, quamvis aliis etiam dicbus morbi per vcras 
crises desinere possint, ut notavit Hippocrates. Et 
quanto crisis futura est, contigit aliquod, ut medici 
vocant , criticum accidcns. 

29.30. Expendenduro superest ultimum requisi- 
tum, nescilicet morbus sublalus redcat, et, ut loquun- 
tur, recu/icacontingat. Porro Pavinusinrclat. causs 
S. Bonaventura*. Simoncta in rclat. caus. S. Fran— 
cisci dc Paula, CasleUinus, et alii putant, recidivum 
morbum non ubstare miraculo, < liainsi redeat paulo 
posl sanaUuncm. Opposilurn absolute docet Gaspar 
a Rejes, cum quo consentirc videtur Zaccliias. Matla 
vero, et Rosa sentiunt, prflecedentetn sanationcm 
miracuio adscribendum essc, si constct de nova 
causa morbi. Sed card. de Laurxa docct , sanatio- 
ncm illam non csse ab Ecclesia miraculis acccnscn- 
daro, nisi constet de Uroilala petiUuoc, aut alue 
circumstantiae suadeant, sic rem divinilus sc ha— 
buisse, el sane a classc miraculorum oon est exclu— 
denda sanatio fiiii Valcnlis imperaloris, pncscnte 
S. BasiJio: quanquam pucr, eodcm recedcnte, 
vocatisque hareticis, iteruin xgrotaverit , ct paulo 
post obierit ; cum ex circumstanliis ciarissime di- 
gnoscatur, omnia in verilatis fidei catholicae tesU- 
monium divinitus conUgisse. Uuk assumpUoni 
prodesset etiam illud, quod in acUs SS. Nerei, et 
AciiUlei narralMarceUus MarciprefecU Urbis filius, 
scilicet S. Pctrum apostolum inlerroganli Tito , cur 
permiUcret S. Petronillam jaoere paralyUcam , re- 
spondisse, sic ei expedire, tum, ne impossibile vi- 
deretur ejussanatio, jussisse, ut ipsa surgerct.ct 
accumbcntibus ministraret, quo minislerio explcto , 
PetronUia, eodcm jubeute, ad grabatum rediit. 
Verum notabUia fundamentaapud Baronium narra- 
Uoncm MarccUi vaidc dubiam rcddunL Alia tamen 
non desunt excmpla in historiis cccksiasticis, cx 
quibus colligilur, morbum , qui paulo post sanatio- 
ncm rediit, ob circumstanUas non ubstarc miraculo, 
et ex infra dicendia revocatio mortui ad vitam 
miraculum cst, licet patdo post mors itcrum se- 
quatur. 

31. 32. Sed ut proposita quastio resolvatnr, 
oportct, ut prius explicctur retidiva, et quid dc iUa 
scribant medici , ct jurisconsulti. Rctidiva. ilaque , 
juxta Uippocratem, et Galenum, dicitnr morbus 
factus cx precedcntis morbi reliquiis : et apud 
Avicennam morbus regredicns roagis, quam ab ini- 
tio urget. Jam vero reeidwn cogniUoncm medici 
polissimum hauriunt cx modo soIuUonis prioris 
morbi ; ex a^grotantts statu medio inter primum , et 
scqucntcm morbum ; ex tempore pariter intermcdio, 
et ex acgritudinum specic , si nempe posterior mor- 
bus sit ejusdcm spcciei cum primo, vel ab eadem 
causa proccsserit; secus vero, si nova accesserit 
cansa ; de quibus omnibus legi potesl Zacchias , qui 
etiam addit, maximam ttte differtntiam inttr rcci- 



Digitized by Google 



diram, cxacerbationes, scu aecessiones quorundam 
mmboium. Jurisperili vcro judiciura recultvm defo- 
runt ad judicis arbilrium, circumslantiis tamcn 
adatri» ium , ul, sj xgcra prinio mocbo pcrfcctc non 
convaluerit, si modicum tcmjius intcr iinum, et 
.iluiin moiliutn intcrccsscrit, vclctinrasi nova morbi 
causa succcdat, nisi fortc h*c pfimjj moibi cuusa* 
prajvalcat, queuiadniodum doccut Abbas, Baldus, 
et alii, cum quibiis concordat Codronchus. 

33. His pramiLssis, et scrmonc coacto ad rocidi- 
T8fl slrictc stimptas, ct ad causas beatilicaUonia, ct 
caunnizationis,uccnon approbatiunvui miraculorum 
in illis, in qua quidcm approbationo qmesUo dc 
rccidiva pon Irabct locum , nisi prima sanatio siuc 
crisi contigcrit, ac momcntaria, pcrfccta,ct absoluta 
apparucrit : in rc prarscnti relinenda vidctur opinio 
curttm, qui docucrunt, stricle admodum procodcn- 
dum cssc in similibus sanatioiiibus inlcr miracula 
rccenscndis; licet ctiim insc, ct coram Deo, talcs 
csse possint, tales tamcn nou apparcnt corara Ec- 
clcsia. Cautc quoque procedcudum cst , si pro as- 
trucndo miraculo nova morbi eausa aflcralur, cum 
medici multipliccs hujusmodi cansas iu pnnuptu 
babcant. Qiiajiropler, si ad cxcltid' lui.im recidirnin 
nova morbi causa pnipooatur , baxscdtilo crit dis— 
culicnda. Cessabit vcro omnis diflicullas, ti consti- 
tcrit ad majorcm Dci gloriam morbum rcvcrlisso, 
aul si a?gcr orasscl, ul ad ieni jutssanaretur, itcrumquc 
iiifirmaretur. Hisquc <. aiilioiiibu- adhibittfl approba- 
tum fuit jiriiiiuiii miraculum pruposilum in causa 
S. Joannis a Crtice. 

3V. Qua? in boc capitc adducta sunl, concordant 
cumiis,qu«cde»cribunlurininstructioiiibus,(piaspr<>- 
ciiratorescausarura beaiilicaUonis, et canouuationis 
mittunt ad earuodcm procuratons, aut jiosiulatorcs 
cvtra Urbem dcgentcs; nccnon cum supra mcmo- 
ratis scriplis , qu«u in CalliLs prodicrunt in coutm- 
vcrsia snpcr falsis miraculis diaconi alias mersoruU. 

3o. Antceadcrb scripta, anno scilicet 1725, 
inira sanatio Parisiis conligit in fcsto Corports 
Cbrisli. qua Deus leslatain vuluil veritatem calhuii- 
cam de reali cjusdcmCorporis prawentia sub specic- 
bus panis- <Jna i iin < uim mulicr, quae, amisso raagna 
ex partq sanguine <>b fluxum.quo ad septenium 
Iaboraverat,,ncc ambulare, nec luuicii sustinere po- 
tfi.it , aliurum auxilio in viam desccndit, cuinque 
dc ciorcsanctissimum Sacramcntura circumfcrretm . 
cjusopcm alta voce imjiloravit. Ac primo quidcm 
pedibus stetil, indc usque in templum non sine 
magna sanguinis cflusiuiie ambulavit : al ibi fusis 
antc Eucharistiam precibus sanguis ccssavit, ipsa 
lumcii siisliuuit, bvtnque, cl sana domum rcdiit. 
ArcbiejiLscopus Parisieusis, coufccto auctoritatc or- 
dinaria proccssu, scntentiam lulil suprr vcrkate 
jniraculi, pro quo magna vis rectc constiluitur in 
gravitate, ct longitudinc rnorbi , ct in subilatica 
viriiim,recupcratiunc. In alia ejusdcm miraculi re- 
lationc cdita Parisiis anno 1720 diluiuir calumnLa 
recidiva: a malc fcriaUs bominibus vul^ala. Qua? 



QUARTI, 1'AUS I. ,217 

omnia confirmant doctrinain jaru opositamdo rc- 
quisilis nro sanitalc niiraculoadKnbcnda, 

3G. Jacobus Scrces, et Warenfcls hxrclicarum 
parUum hoinincs, pustqtiam noniiulla super mira— 
culis scrijiscriint , in Ecclesiam Komanam debac— 
chantur, cam nimia: iu miraculis approbandis faci- 
litatis insimulantes : sed si hacc, qua; in boc capitc 
dictasunt, cura iis confcrautur, qua) ipsis «vltcxunt, 
fatctidmn crtt, Sedi^ Aposlolica' , et npiscopurum 
calholioirum indaginera severiorcQi esse ea,quam 
ipsi incxaiuLue mha< uluitnn faciendam i>ruj»niunt. 

• . B«i t::. .. 1 • /» i" .ii . .f..': ' • • . 

, , CAPUT IX. 

. ; • V ! / .- ' ;:ifl:: i ri . . - | .-j i 
Df.caeorum iUuminatiome , qua miracujo ft. 

1. 2. Expcnsis gcncraUm miraculosis sanaiioni- 
bus, nt lus ordo postulat, ul do iis singillaUm .disser* 
ratur. Non vacat bic agercdcomnibusinurmitaUbuii, 
qua: in congregalionc riluum pcrpendunlur, dum 
proponitur dubium do miraculis, res UuUum erit 
de frcqtientjoribiis, ac dc aaimadvcrsionibus pro- 
motoris fldci, necnon dc iis, qux medki a sacra 
congrcgationc consulti , vcl a pustulatoribus acciti 
scripscrunt ; per qua? constabit, quam temere Pctrus 
du Moulin effuticrit, hodicma Ecclcsia? Romanae 
miracula rcduci ad cspulsioncm da^monum , nec 
ullam proponi mortuorum rcsuscitalioncm,aul visus 
resUlutioncm cxcu nato. Planc de sanaliooe cscita- 
tis primo loco qua^rimus, an, cl quando accensenda 
sit miraculo. , , _ . 

3. TestanturEvangdista!,nonnu]los caxos fuisse 
a ChrL>to illuminato6, utlcgilur Matlh. 9,20;lfare. 
8 ct 10, Luc. 18 etJoan. 0. Quamquam intei|>rctes 
non conscnUunt, an cadem silhistoria, qu« a tribus 
Evangclistis Malthaiu, Marco cap. 10 et Luea n ar- 
ratur. Notat vero Mercurialis, et cx ipso Jordanus, 
nefas cssc dubitarc, an Iwc uperationcs miraculo siut 
tribucnihc, et Zacchias scribit, omncs a Christo 
sanalos fuLssc naluraliler insanabilcs. Conscntiunt 
Paulus Veccbi, ct Guillelmus Ader,. 

4. Multa illuminationiscsecorum miracola rcfc- 
runtur in bullis canoniz. SS. Osmundi , LVancisci 
dc Paula, Francisca: llomaaae ct aliortuu. El ndmi- 
scrunt roUe auditores in relationibus caus. SS. Ig- 
natii , Joannis dc Deo, Thomn: de Villanova, ahor 
ruinque. , ,. rni 

5. Scribcntcs de caooni^. SS. docent, vemm cee- 
cum natum, vql factum, si at>sque rcmediis, vel 
bis inutiltbus,pr<xscrUm in iasUmti,ilhiminetiu-, per 
miraculum illurainari, dummodo ilkuniuatio pcr 
aclus visionLs ifluminati probctur, cujusmodi suat 
legcre, scribcre, ct similia apud Bordonum. ;Mat- 
thasuccius vero miraculum poUssimum (apgnoscit in 
illuminationc e.-eci nali; quod si cx alia cmisa facul- 
tas.vivcndi amissa sit, illuminationem subilo 8<cu- 
tam ad iiivocattoiiem sancli rcfcrt intec mirncula 
terUj, gencri». Notal .M.ilta, uaturaliier recup^rari 
jpossc visun;, si' impeditum quidcm organum, at 



DB BEATIFICATIONE ET CANONIZATlONB. 



non destrucla videndi fncultns fuerit. KtPignntellus 
a miraculis cxcludit rectiperationem visus patilntim 
succcdcntcm ad scn i Dci invocationcm : siibham 
vero sanalionctn morbi cx inspissalis,et confusishu— 
DWribus intrn, ot anle pupillam, Deo adscribcndam 
esse. Zacchins fatotur, medfcbi parnm proficere in 
curandis invcteralis oculorum affcctibus, ct non— 
nullos din obcccatos ex aliquo accidcnti ropcntc 
convaluisse ; cxcum natum vcro illuinmari essc 
praetcr, ct supra vircs naturcc. 

6. 7. Bencdiotus \IV. dttm fidei promotorcm aze- 
ret, admisit, illuminalioncm caeci nati, dummodo 
carcitas a lasso prorsus vidcndi organo provcncril, 
non ex palpcbrarum adhaesionc, vcl ex cataracta, 
nul cx aliis impcdimcnlis , qua? teslibus Zacehia, et 
Hicronymo Marino, pcr medicamentn amovcri pos- 
snnt, adscribcndam essc miraenlo. (Juod cnmproba- 
vit o\ liisimin eavi nati a Christo sanali Joan. ubi 
caecus ilhiminatus testalus cst : A saculo mjn cst 
auditum, quia quis apernit oculos cari nati. Et 
S. Ambrosius npud Cornclium a Lnpidc (tn cap. 0 
Joannis v. 1) : Quod vrro . inquit, ca^cus a na- 
Ihitate curaretur, non artis esl, scd potcslntis. 
Simili.i dbcent Zacchias, flt Barthnlinus. 

8. Quando rcro dc carcis factis agebatur, idcm 
promotor examinandura proposuit, an ciccitas ab 
cffusionc aquci humoris provcneril; hic cnim juxta 
Scnncrtum, Zacchiam , Verzasche , et Cnillolmtim 
Deerham naturnlitcr rcfundi potest. C.rcitas quoqnc 

Mtnpiici nervorum opticornm comprcssionc . nut a 
rctina nimis laxata, vel inlcnsa provenicns aljquando 
repentina alvi profnsionc curnliir npud Hildnnnm, 
ct Alexandnim dfl Bencdiclis. El Scnncrtus scribit , 
lacrymaruiu llttxum iu ophthalmia valdc prodcsse. 

9. 10. Inter ca?tcros oculorum morbos amauro- 
sis, sen gutta scrcna rcperiltir, ctijus signa npud 
Plcmpium sunt, visus abolilus, nulla apparcntr in 
oculi noxa. Si cxcrtas absoluta sit, fcre insanahi- 
lcm essc medici aflirmant. Qnarc Adcr contcndit, 
«ecos a Christo curatos in Galila?a, et Jcrico gutta 
screna iaborasse. Nihilominus cum illa sit intcrcc- 
ptio«piriluum animaltum pcr nervos opticos ad ocu- 
lum dcsccndcntium , laudatus promotor, cum dc U- 
nerationo ab ipsa agcrctur. pondcrandum esscait, 
uirtrm intflrecptio sit a spiritibus nervos intus non 
irradiantibns. an a lympha in vcntricnlis cere b r l 
nimium collccta, ct ncrvos cxtra premenle, cum 
prima, non seeanda sit insanabilis.Hanc doctriham 
liausit ex sulfragio Jacobi Sinibaldi stqicr miraculis 
S. Jacubi dc Mnrchia edito. Cui adhaescrunl Lanci- 
sius in UMU S. Joannis Francisci Regis, et Pascolus 
in causa scptem BB. fundatorum onlinis Servorum 
B. M. V. Ad seeimdam spcciem rcferri possnnt sa— 
nationes ab omanrosi dcscripta? a Stalpartio Van- 
derwiel. 

11. Cumqne poslulatorcs vim magnam in longa 
r.rciute constituerent, consucvit opponcrc factum 
Tobir, qui cum nota cacchale ad quadriennium la- 
borasset, felle piscis a liliojuxta Angeli raonitum 



allato, libcratus fuit. Qtiam quidem Tobi.r sanalio- 
ncm nonnulli inter miracula retulerunt ob angcli— 
cam rcmedii rcveiationcm. Alii vcro illam a miraculis 
cxcludunt, quod oculi Tobiae non cssent intrinsecus 
corrupti, nec relina, nec ncrvi optid, ncc humorcs 
detrimenlum sustinuisscnt, scd morbus consistcrct in 
qnodatn humore cxtranco, ct absccssn inter albugi- 
nis hnheflas cuncreto, quae omnia fcllc piscis Cal- 
lionvmi naluralitcr tolli potuerunt. .\deoquc con- 
cludit Calmet, unumqucmquc possc in scnsu suo 
abtindarc. 

12. S.Tpcdcmum ex Schenkio opposnit, non raro 
ac( idissc,ut nonnulli longa caccilatc repente libera- 
rcntur. Quidara cnim diu obcrcalus, acccpto in 
fronte vulncrc, convaluit. Siniilia rcferunt Marce!- 
lus Donattis, ct Matla. Kt in quodam fragmento 
tabulx marmore.r apud Janiim Gruterum lcgitur, 
quondam caecum ad altarc ^-Isculapii ftiisscsanatum, 
cujtis labOltt mcniiiicrunl ctiam Danicl Clericus, ct 
Cudworthus hctcrcdoxi. 

K. Kxpositis animadvcrsionibus snlisfnecrc 
conati sunl phjsici ct medici, ac jurispcriti a postu- 
laloribns acciti. Pascnlus supra cit. probavil, ncrvos 
opticos in gutta screna aflici, aul saltem tunicam 
retiformetn, eosquc lirmius compressos vix ad suum 
statum redigi possc; comprcssionem vcro cx prarcc- 
dcntibus a^gritudinibns colligi possc : amaurosim 
autcm sensim obortnm, Ucet sit lcvior, quam quas 
rcpcnte iit, diflinilter juxta Scnncrtum in scnibus 
curari : at provenientem cx opticis IcTilcr comprcs- 
sis, aut coulractis, sicut cilissimc inducitur, ita fa- 
cillimc, ac brevitcr tolli, ct hnjusmodi fnisse c*ci- 
talcs a natura, vel ab artc dcpulsas. Blud vcro quod 
.'Kseulapio tribuhur, atit remcdii nnfuralis opc bpn- 
tigit, aut oonfictum fuit. Januarius quoque J.innef- 
lius mcdiccs Urbis in causa S. Vinccnlii de Paulo 
amaurosis gravitntcm cxtulil tum propter adhxsura 
pnlpcbrarum ad corneam, tnm, juxtaHippocratem, 
proptcr v -narum cxsiccalionem. ^otandum tanicn 
cst tx Pro.'pcro Martiano, Hippocratem pcr venas 
intdligcrc ncrvos opticus, per cxsiccalionem vero 
iratisiluin Immorum obstnictum. 

15. AHquando acltira fuit de ophthalmin, qnas 
cst inflammatiu oculi, vel poUhs Innic.r iu oculo ad- 
nat.r, cum tumore, ct dolore. Hic vcrodiu pcrsevc- 
rans pcstimum cst indirium, inquit ('nrolus .Musha- 
nus. Aliquando pannns in lonica cilicitur, qucm 
Ztiingherus pulal tuniram ipsam nifraworrtm. Jam 
vero Joannes TnoraashiS mcdictis in causa S. Agne- 
tis dc Montc Politiano pro rairaculo sanalionis ab 
(•plithalmin vim statuit in subita visus recuperatione, 
et in consolidalionc tcnnium mcnrbranarum, ac pu- 

K'IIa; extilccrata\ Franciscus Soldatns vero in causa 
. Pctri Forcrii ophthalmiam cum panno vix sana— 
bilcm ccnsnit. Scd cum promotor fidci demonstras— 
set, rccupcrationcm visus non fuissc subham, ncc 
perfcctam , LancUius miraculum reprobavil : in 
causn >crn S. Jacobi dc Marchia aflirinavit, qucm— 
dam sanatum ab cphtbaliuia, addito p::nno, non po- 



Gc 



tuiiie momcnto, nfei per mtraculum sanari, pne- 
sertim irulla interveniente critica naturoe motione, 
nulloqne a pnecc^eniibusmedicamentis habiio sub- 
sidio. 

16 In cama S. Andrex Aveliini Peuh* Manfre- 
dius mcdicussupcr septimo, quod proponebatur mi- 
raculo sanationis instantaneae oculi a variolis corrosi, 
el consumpti ak, aqncum , crystallinuih ; et vitreum 
blimorcs clHuxissc z et quamvis aqueus regenerari 
posslt , M tamen in reUquisnon.posse, ntei per abso- 
lutam Dei potentiam, contingere, ut iumrunt Bar- 
tholrnus, et Stalpartius, de qua re legi etiam potest 
epistol* Josephi Pozzi professoris Bononicnsis ad 
Panlum MulincUi. Porro in causa S. Aloysii Gon- 
zaga; Angelus Victorius, aliiqoe medici similem sa- 
nalioncm, uti maximum miraculum, approbarunL 

17. Ex hucusque adductis coUigi polest, quando 
agiiirr de libcratjone a caecitatc : primo ca?eitatcm 
ipsam csse probandam, et ostendendum, utrum a 
nativitatc, an post perrencrit : secundi ejus doratio- 
nem : terlio visus recuperationem; cum suis quali— 
tatibus quarto a phyricis, et peritis statuendam 
esstt causam caMitatis, qusscumque h«c fuerit; 
quinto demonstrandum esse, an visus recuperatio 
aticui causae natarali citra miraculum triboi poasit : 
dcmum an ca instanti contigerit :■ hoe tamen non 
babet locum , si agatur de ceco nato ttabcnte impe- 
dimentum in organo visus, aut de «ttcis factis ex< 
dcfectu in partibus oculorum virioni omnino neces- 
sariis snpcrveniente , sed in casu , in quo agatur de 
ctecis natis, vel factis, qui nRtUratiter curari potuis- 
sent : prima quippe sanalio ad -miraculum secuudi 
generis, retiqua: ad miraculum tertii gencrisperti— 
ncnt, et ex nlibi dictis instantaiteitas reqiirritur in 
miraculis tcrtii , non secundi generis. Qtiarc sacra 
congregatib in cansis S8. Jacobi de Marcbia, et Vin- 
centri dc Paulo quasdam sanationes a aecitate juxta 
mcdicornm sulTragia recensuit inter miracula tertii 
gencris; rejicil vero in causis S. Agnelis, B. Pclri 
Fcrerii, et aliorum , praxipue cx defectu probatio- 
rtttm mstantaneitatis , et perfecUe visos recupera- 
tionis, dc quibus medici non poterant ferrc sulfra- 
giumrsi entm cx testibus, et prasertim ex poritls, 
qui infhrraum curarunt, causa cajcitatis dcprehendi 
ncqueat, non possunt mcdici super sanatione fcrro 
judkium, ut menuit Lancisras in canaa S. Joannis 
Francisci Bcgis. 

18. Pratdktis de subita visus recupcrationc op— 
poni posset , quod, com Carisius Marc. 8 cxpuisset 
in oculos ca?ci, liic non pcrfecte vidit, nisi postquam 
super ejus ocutosChristus raanum iterum imposuiL 
At hxoatitio fuit plena mysterio, cumcaecns pcius 
imperfecte, indc pcrfccte crediderit, adcoque Au— 
gmentum Jidei augmentum promcruit sanitatis, ut 
explicat Euthymius. Legi quoque possunt Cornc- 
Kus a Lapidc (m- eap. 8 Marci) , NaUlis Alexandcr 
(ibid.) et Calmet [ibid.). 



6TNOPS1S LIBRI QrjAHTI, PARS I. 

CAPUT X. 



Di COhceuis, OtU restitutis loqutla mutis , et auditu 



1. Narrat S.Mattbajus cop»9, Christo oblatum 
fuissc mutum babentem damonium, et boc expulso, 
mutum locutum fuisse t et cap. 12 refert, caxum, 
et mutum^qui paritcr da*mooium habcbat, fuisse a 
Cbristo sanatam. S. Marcus quoque cap. 7 acribit, 
surdum, et mutum adductura fuisse ad Christum, 
qui cum misisset digitos in auriculas ejos, «t ex- 
spucndo tetigisset linguam ejusdem : Staiim aperU» 
sunt auret ejus, tt solutum est vincuium linguas 
ejus. Et Zacharias incredulus apud S» Lucam «op» 1 
loqueiam perdidit, aatoque blio recuperavit ; et 
cap. 11 alter mutos, a quo Christus daunonium cjc- 
cit, locutus essc dicitur.. 

2. Porro rcceptior opinio est , et sacro textui ma— ; 
gis consona, mutom , de quo loquitur S. Matthacus 
cap. 9, fuisse etiam surdum, non quidem a natiri— 
tate, scd a dasmune, ut obaervant ComeJiusa Lapido . 
(m cap. 9, v. 33), et Natalis Akxandcr : neaue^ 
teste Calmet, fuiase illum , de quo loquitur S. Lu- 
oas. Altemmirerum, de quo S. Mattbann cap. 12, 
non a natiritate^ aut morbo , sed a dssmone cccum, 
ot mutum fuisse aftirmant Abulensis^ct Barradius. 
De alio, qui sanatus dtcitur Jtfbrc. c. 7, adnotarunt 
interpretes^eum non a nalivilate, neque a daunone, 
scd cx iniirmitata natuta* surdum, et mulum fuisse, 
non jam dumlaxat balbutientcm , uj, bene notarunt 
Calmet , et Sckevcfaxerum. Q»pd vero attiaet ad Za- 
chariam, Theophvlactus scribit, eum non rcpres— 
suse nasoentera incredulitatis , et dilGdentix molum, 
ut rcprebscrat Abrabam Genes. 17, ideoquo vocis, 

3. k. Simiha miracula referunlur in bulliscano* 
nb. SS. Chunegundis, Vulstani episcopi„ct alio- 
rum plurium, necnon in relalionibus caus. B. Hic-^ 
ronynri itmiliani, B. Grcgarii X, aliorumque. Kt 
apud Bolbnd. {adcUem 13 Jan.) legitur, S. Poli-. 
tum marlyrem, crutis jussu imperatoris oculis, ac 
lingua amputata, psalmos cecinisse. Euscbius Ca> 
sanensis vero narral (/»6. 2, de resurrect. edit. Sir- 
modi opnsc. 12, pag. 96), S. Bomanum antea bal- 
buticntcm , incisa jussu judicis liogua , qua Dcum 
coofessus fuerat rectius locutum fuisse ; et hoc mira- 
culum fuse describitur etiam a S. Joaone Cbrysos— 
tomo ( orol. k3+e4 k&). Stmilia dc aliis marlyribus 
testanlur Victor Uticensis, ct Justinianus iraperator. 
Alia lcgi possunt apud Rcjes , apud Pctrum a Cas- 
tro, ct Rolandura dc Belabad. Anastasius quoque 
narrat, S. Leoni III oculos ab impiis erutos fuisM*, 
et linftuam praicisam; omnia tamen, intercessione 
SS. Pctri, et Pauli, fuisse restituta. Hujus miraculi 
mentio fit etiam in martyrologio romano, quam- 
quam nonnulli recentiores de illius vcritatc dubi- 
tcnt; sed Pagius Hjoior rcro, prout ab Anastasio 



Digitized by Google 



230 



Di: B EATI FlCATIOiUJ ET CANOMZATIONE. 



narratur, strenuc dcfeadiL-E^s<rac boc ipsurn aper- 
tissimc innuil Alcuihus WrfcrWue dt profectione 
Leonit ad Cqrolum apud Duchetne. 

1 5: WlmV Irttqna cx |>hvMcis, cl nicdicis addendo 
sunL Scholiastc* lVtn ,. Castro notat \ surdos a na- 
tivitatc plerumquc essc mutus, vcl ob conjunclionem 
nefvi septima>eonju:ngaUoiris, vel qiiiacum aiios.Io- 
quentes 7 non audiant , nec ipsi voces expriniere po*- 
SUirL tab*dri*Hli( Canimbricenses, ot ttejesi Knm> 
veto Adanvas si tife o Kerci t io , aut mqgistru perfucto 
locutUS cst , quia pQrfeqtus est^rcatus, odMori imper- 
fecti rraseuntar, aetato perticiendi. Putartmt non- 
nulli, 'tnHatam csse hoimnibus serraonean Hebrai- 
cum, sed boc redarguunt Valiesms, ct Holandus. 
Herodotu» Vero narrat, Psamnutiaim, wl (ut aiii 
volunt) Btfceorira iEgypti regem duos infantcspas- 
tori commlsisse edncandos, sed ab inviccm, et ah 
aliis omWmo segregato*, honunqne primam vocem 
fuissc Beccos, qua* apud Phrvmas pnnem significat : • 
bmc regem inlulissc , haturaicm homrnum linpuam 
esse Phrygiam. Kxpcrimentum ptcrique irridcnt, 
advertemes, puerus voecm illam didicisse ex capra- 
rum mutitionc , cum nit ahud audivisscnt; idquc de 
aliis rcferunt Kejea , ct CaJmct. 

6. Non omnes tafnen ub ortu muti etiam surdi 
sunt, uli de quodam paero dnodenni cx Dominico 
Panarola observat Scholiastes Petri a Caslro. AIH 
sine lingua naturalitcr loqui dkuntur. Quidam 
cnim apud cumdem SchoKastcn , et Decrhara totara 
linguara ex variolis corruptam cxspuit, quin lo- 
quendi facultalem amiseril , et Rolandus oddit eum 
orteras functiones ad linguam pertinentes obiisse. 
Huc spcctmt ventriloqul, id cst qui e vcntro loqui 
videntur, quod oquodam Petro Brabantio licri suli- 
tum imsse narratur. At raisso, dasmonem aliquando 
apad Nieremherg per loca impura in bominitms lo— 
cutum essc, illud vcl pcr attractioncm spiritus, vel 
per dirisionem membranie , quam raediastinum vo- 
cant j Bcri posse explicant citatus Scboliastes , et 
Rolandus. 

7. Atitomus Maria Valsava observat , in infante 
rcmis hato meatus auditorii pariete* a substantia 

, crassa, et subalbtda tcctos conspici, quie ad tvmpani 
membrananr extensa aliam ibi membranam cuinpo- 
ncre videtur ; et si hnec non decidat, scd Hrmior eva- 
dat, speciem surditatis a nativitatc iuduci, qwe, licet 
difficulter, a perito tsmen chirurgo, et anatomico 
sanari poterit : quodetiam de mutis a nalivitate lcs- 
tnttir Pelrus a Castro: Zaccbias vero contendit, hoo 
fieri nnn posscm muli», et surdisex-naturali norvo- 
rum vilio. '•>'■■ 

8. AKquando dcmtim muli , el surdi luquelam, 
et auditum naturaliter reccperdnt. Hoc Maximilia- 
nas Friderici III imperatoris Hlins, *cfuet Hagu- 
sa*tw , consumpta nimin>hirniiditate, qpajidofuctum 
indnxcrat, expefti sunf ftpud SchenktUm, qui otiara 
cx Hcrudoto 'risfert , liliugi (lircni, cnm vidissct Pcp* 
sam irruenbmi m patrem, loquelam , qua mte ca— 
ruerat, odqauitt foissc. Alioscaius narrat Stalpar- 



liusi Et intcr nu-c, Hauca curjota medico-phytk. 

OtrtMmic. Micbael Bernardus Valentinus reiert, 
rauiiorcm < ■ icniienscui per aijquol annos mutam , 
uccasionc cxumulugcsis lucutam fuissc, quod dc— 
voto, ct fervcaU de*iderio auctor tribuit; ct dc alio 
mulu albrmat, quod bura lanlum prima pomcri- 
diane iuqui potcrat, ln eisdeiu mitcellqneit tcxtur 
quidam ab antiqua auris siuL>tr« surditate liberatus 
dicitur, sulisecuta Jateris dextri paraljsi, et Guiil- 
belmus Adcr nolat, pussc aliqueiu lipci mutum cx 
male curaAv frenuli ulcerc sub Ungua, ct h.uicin- 
firmilatem curari iu pueris possc : uon autcm in vi- 
ris. Uem inoperc , cui utulus , Sa§gio delle trantar 
tioni ]fUos<>(ichv dell omo 1700 al 1720 quxdam 
mulier muta, et surda a nativiute post lcbrem sa- 
nata dicitur, 

9. Mutorum, eL surdurum sanationem Zacchias 
xquiparat sasationi ca^orura. Quocirca , cum res 
esl de rccuperaulibus loquclje, et audilus usum, 
observanda aunl, prupurUune servata, omma qua} 
supra de iibcratione a «scilate dicta sunt. Adcoquc 
probanda crit prascedens inlirmitas, ct pcrfccla, ac 
diuturna sanitatis recupcratio : et ponderandum, an 
sanalus fucril surdus, ct non mutus, vel conlra, an 
hi defectus sinl a nativUate, an postca superyeue- 
rint : el an sauitas alicui causai naturali trubui pus- 
sit. (iuodai iufirmitas a mala organorum conlirma- 
tione provetierit miracylura erit sccundi gcncris pro 
quo own esi upus, ut sanatio subita fuerit; secus , si 
ex aliis impediraenUs urigincm duxerit, cum tunc 

debere esse gravem, ut sanaUoadscribaturmiracuio, 
a quo proinde exdudil liberationem a quadarn hssi- 
tanUa in loquendo. Subdit Ader, pro statucndo nii- 
raculo obscrvandura csse, an post sanationem alii 
morbi supervenerint, Jam vero in causa S. Slanislai 
Societ. Jcsu non fuit approbatum miracukira sobitn 
sanatiunis cujusdam fcmina> a surdilatc cuntracta ex 
ingesto iu auricuiam lapillo in puerili actale , quem 
lapillum |K)st annos 27 invocato B. Stanislao , cje- 
cit. Oppusuit enim promotor iidei , ejecUonem hanc 
naturaliter conUngerc puluisse. At in causa S. Vin— 
centii a Pauio intcr miracula lertii geueris admissa 
fuit subita loquehe,ct viriura largitio cuidam pueLbe 
ucteoni a naUvitale muUc , ct ad arluum inferiurum 
motum impoteoU s cum sanatio nuili causas naturab 
tribui potuerit. 

. , CAPUT XI. 

De divma admirabili tanatione rlaudorum, et ali- 
fuorum impotentmm ad ambulandum, itemque 
ifibborum. . 

1. 2. In acUs Aposlolorura cap. 3, fuse dcscribi' 
lur miraculum q«o SS. lV'trus, et Joanocs cloudum 
ad porlam Spi ciosam tcmpli in nominc Cbristi sana- 
runt, de quo multa Baronius (ad an. MV, n. 256, 
ct tcqq. ). Alia plura miracula ab Apostulis patrata 



Digitized by Google 



81N0PSIS LIBRI 

fuisse, exploratum est aeU 5, ied exacle descripta 
est claudi curatio, tum quia cacteris fuit illustrior, 
tum quia juita templum contigit, ubi crat turba po- 

Euli , ct quia , occasione acccpta , Petrus concioncm 
abuit , qua quinquc millia hominum ad Chrislum 
convcrtit. Hic erat claudus ab utero matris annos 
natus supra quadraginla ; adcoque naturaliter quo— 
dammodo insanabilis. Simile miraculum Lystrx pa- 
traium intereessione S. Pauli refcrunt act. 14. 
Quamobrcm turbae Barnabam Jovcm, et Paulum 
Mcrcurium crcdiderunt , quas tamcn ipsi increpa- 
runt clamantes , se essc murlaies , et annuntiare con— 
verstonem ad Deum vivum. 

3. 4. lo bullis canoniz. SS. Elisabelhae sancli- 
monialis tertii ordinU Minorum, YVillhelmi Brio- 
ccnsis episcopi, Stanislai Cracovicnsis cpiacupi, 
Fraociaet Salesii, et Fraocisci Xaverii inter alia 
miracula legitur, gressum claudi collatum fuisse. Et 
de hac, qute miraculo tii , claudorum sanatione cgc- 
ruot etiam auditorcs rotc io pluribus causarum rda- 
tionibus; in relatiooe vero causae S. Teresiae iotcr 
miracola secundi generis retulerunt saoalioncm cu— 
jusdam pueri ita a oalivitatc cootracti, et coutorti, 
ul figura corporis litteram rcpraeseotare videretur : 
attenta scihcct gravitale morbi , prsecedeoli oratioue, 
ac subita , perfcctaque sanatione. 

5. 6. Docent physici, et medicii corpus ooo 
posse ad vita? commodum moveri,oisi solidis ossibus 
pcr articulos junctis firmctur. Praecipuus ex his 
motibus est progressivus, qui ut perfecte fiat,praeter 
ossium soliditatem, conlinuitalem,et articulationem, 
requirit etiam apud Verheyen ligamenta, et fascias, 
quibus os iungatur , et firmetur , ct cruris, ac pedis 
rousculos. Practerea apud Mang. cxposcit dcbitam 
proportioncm in articulorum cavitalibus, in ossium 
consistenlia, et longitodioe, in efofftet&ifefibrarum, 
roborc tcndinum , tcnsionem nervorum, humecta— 
tione ex ttudio mucilaginoto. Modum autcm , quo 
iit iste progressionis motus, latc explicant Borcll. 
et Verheyen. 

7. ctc. Ex his dcsumi possunt causx claudica— 
tionis, quarum prima est impedimenUim influxus 
spirituum, velsanguinis, vel utrorumque ad dexlrum 
vcl sinistrum articulum coxendicis , gcnu , tibis , 
pedis , ut explicat Etmuller. Secuoda apud Aqua- 
pcndcntem est abbreriatio, vel extensio articuh. 
Abbrcviatur articulus dlsruptis tendinibus , solutis 
ligamentis, musculis. oonvulsis. Extenditur lasatis 
tendinibus,musculLs reso!utis,et prcsertim crcscente 
ioter 08, et os matcria gypsea, aul simiU. Tcrtia 
justa Muoik erit, cum os circa articulum apparet 
fractum, vel aliter ipsum.aut cartilagioes keduntur. 
Quarta demum, quae ab ipso ortu os, aut articulum, 
aut tendinem , aut muscuios depravat. 

11. Porro ardua res cst, non tamen impossibilis , 
ul aliqua ex bis claudicationibus subito uaturaliter 
sanctur, ct lalis essc potest ca , quac a prima causa 
peodet, dummodo in obstructionc vasorum consislat, 
oecpartessolidaj vitium antiquum conlraxcrint: nec 



•UARTI. PARSI. . SJl 

ab hujusmodi claudicatiooe pluret tra , timore , vci 
incendii metu percitot repcntc coovaluisse rcferl 
ZacUt, quem sequitur llejcs. Et Joanpes Franciscus 
Loy ab Erisfeld , et Marcus Aurelius Scvcrinus bas 
sanaliones in pueris interdum contingere afiirraanU 
Schenkius vero narrat quosdam viros grandievos. 
claudos rcpcntino casu sanalos fuisso. Ex quibus 
colligitur, naturaliter sanari pwbse ctiam articuiomm 
vitia, quaa a bimplici luxatura pendcnL 

12. At neque a natura, neque ab ortu sanabilcs, 
saltem momcnto, sunt claudkationes ex tendinibus, 
vel nervis ruplis.aut ab ossis,veI topbi excrescenlja^ 
aut cx solido lacso, aut ©x vilio ante nativita^cm 
contracto provcnicotcs. Quare si in eongregaliono 
rituumproponatur miraculum sanaliunis claudi,evi- 
denter demonstrentur oportet prtecedensclaudicatio , 
ejusque duralio, et factus, et conlinuatus subsecutur 
inccssus, necnon saoali aelas. Physicis ad consilium 
accitis invcstigandas erunt causte, et qualitates clau- 
dicatiotus, et sanatioois; si claudicatio fuissetinsa- 
nabilis,subita saoatio celeherrimum erit roiraculum, 
dod subita miraculissccundigeneris eril accenscnda. 

13. ln causis SS. Pcregrini Laliosi , et Vincentii 
a Paulo iuler alia miracula propositte fuerunt quo- 
rundam puerorum ad ambulandum impotenlium 
sanationes. Sed cum promutores fidei conlra id, 
quod medici contendebant, opposuissent , cas sana- 
tiones a natura potuissc conlingere , sacra congre— 
gatio ab hismiraculisapprobandi abstiouit. Ejusdem 
siquidem coosultores credideruot, eas claudicatiooes 
mauasseab impedilo spirituum,etsaDguiois influxu, 
non a nervis, et teodinibus ruplis, aut solidis laesis. 
In causa quoquc S. Catbarinae Bononicnsis, exhibilo 
roiraculo repcnlina! ad cjusdem invocationcm sa— 
nationis pedis luxati, turgidi, et lividi cujusdam 
monialis, medicus pro veritate scribens putavit, ea 
omnia poluisse naturaliter cvancscere, ct huic sen- 
tcntia; adhawit sacra congrcgatio. In causa vero 
3. Aloysii Gonzagae medici ab auditoribus rota? con- 
sulti miraculo adscribendam esse saDationemanali- 
vitate per annos octodecim curvi, et ranarum more 
reptantis, cum hoc vitium, oervis tandiu contractis, 
et induratis, naturaliter tolli non potuisset, multo 
roagis cum sanatio , nullis prxcedentibus medica- 
mcntis , ad solam beati invocalionem momento con- 
tigisse. Et in relatione causae S. Francisci Xaverii 
iidcm auditorcs admiserunt miraculuro sanatioois. 
pueri a claudicalionc, quae medicamenlis toUi non 
potucrat. 

14. /n Evangelio S. Lucae narratur , Cbristum , 
imposita manu, saoasse mulicrcm ab aDois deceDt 
et odo ioclioatam. Adcr putat , cam vel coovolsam, 
vel simpliciter gibbosam cx luxatiooo vertcbraruiu 
dorsi fuisse; cumque sive coovulsio, sivegibba, 
diuturna esset, in roagnitudinem miraculi consentit. 

15. Tres sunt apud Sennertum praecipuae species 
gibbos : prima, cum vcrtcbro; ad exlcriora luxaolur 
cum tumorc in dorso , et dicilur proprie Gibba. 
Secunda, cum luxantur versus anteriora, ct in dors«i 



Digitized by Google 



Dli BPATIFICITICNE ET CANONIZATIONE. 



cavilas, In pcctore tumor npparet, et dicitur reetir- 
titas; tcrtia, cum in altcrutrnm latus vertcbraa 
luxantur, ct dicitur, obtiquatio, ot prosequitur 
Zacchias. 

16. In catisa canoniz. S. Joannis a S. Facundo 
approbatum fuit miraculum, quod ctiam describttur 
in bull'. canoniz. Emtnanucl ncmpe de Castcllo pcr 
triennium gibbosus cx spinas dorsi mptura , curvus 
et impotcns ad motum, ductus a malre ad sepulcrum 
beati, libcr ab incurvatione, et ad motum expcditus 
abiil, et illuc rcductns eliaro a gibbositatc convaluit, 
permanente taroen osse clcvato. Pelrus Franciscas 
de Rubeis turtc lidei promotor opposuit, gibbam ex 
vertcbrarum luxatione ortam , adeoque sanabilem 
fuisse, camque ccssante impolcntia, pcrseverasse ; 
et demnm remansisse ossis elcvationem , ct omnia 
hfec miraculo obstare aascruit. At Joannes Baplista 
Bottinius celebris advocatus constslorialis pro mira- 
culo scribens dcmonstravit, gibbam cx spina, ct 
vertebra fractis ortam fuisse, eamdemquc antiquam, 
et ob id , licet a sola luxatione proveniret , insana- 
bilem quodammodo fuisse juxta Valasium de Ta— 
ranta, Sennertum, et alios. Addit , miraculi magni- 
tudinem ex hoc ctiam dcsumendam esse, quod 
impotentia cessarerit , persevcrante gibba , et a qua 
illa pendebat, et sic effectus, remanente causa, abie- 
rit : ossis vcro elevationem ad miraculum manifes- 
tandum remansisse. Shnile miraculum sanationis 
pueri in artubus infcrioribus aridi , et a nativitato 
pibbi approbatum fuit in causa S. Philippi Benilii. 
Ex quibus oonsultorcs sacrae congregalionis plura, 
ubi opus fucrit , supcr hujusmodi sanationibus hau- 
rire poteranU 

CAPUT XII. 
Dc sanalicme paralyticorum,quamiraeulo fit, 

1. 2. Jesus ingressus Capharnaum.et rogatus a 
Cenlurione, ejuMlcm puerum paraljticum curavit. 
Factam describit S. Matlhaeus eap. 8, et fusius 
S. Lucas eap. 7. Sed, an bic puer fuerit filius, an 
scrvus, an milcs Centurionis, quastio est, quam 
pcrtractat Bartbolinus. Hunc Ccnlurionemgcnlilcm 
ftiissc, communior cst intcrprctum opinio, quamvis 
non desunl , qui pulanl fuisse proselytum. Legi po- 
lestCalmct (ad e. 8 Matlhcei). Major quo?stio cst' 
apud intcrpretes de cjus morbi quaiitale. Ader in 
ea videtur csse sententia , ut aeger non paralysi, scd 
convulsione laborct. Cornelius autem a Lapidc ait 
(in e. 8 Matth. eit.), fuisse paralysim acutam non 
crociatn , cl pcriculo vila*. Et Bartholinos putat , 
convulsioncnvfuissc cum.paralysi conjunclam. Con- 
sentit Schevchrerus condudens, morbum fuissc gra- 
vissimum , odeoque de miraculi magnitudine non 
essc dubitandum. 

3. Alter paralyticus a Christo sanattis dicitur 
Matth. 9 , quem S. Marcus (cap. 2) , nanat fuisse 



ad Cbristumper tcctum atsuisin grabato demissum. 
Hanc dcmissioncm describunt Schevchzorus , et 
Barlholinus, qui cliam strenuc redarguit qucrodara 
asserentcm , illum fuisse opoplccticum. Ader, aflir- 
mat, paralysim fuisse gravcm , ct univcrsaknj cum 
pcriculo vicinae apoplcxix. Iconcs grabatorum, qui- 
bus paralytici gcstari consoeverant, videri possunt 
apud Bosium. 

4. Tertius paralylicus apud S. Joannem (eap. 5) 
a Chrislo curalus est Hierosolymis ad Probaticam 
Piscinam post trigcsimnm octavum infirmitatis an— 
num. Quidc bac Pisciua plura velit, adeatCalmet 
(m e. 5 Joann.}. Quod vero^ad hanc infirmitatcm 
atlinet, ea a Scriptura non expiicatur. Sed inler- 
pretcs apud Cornelium a Lapide (tn c. 5 Joann. 
v. 5) communi calculo asserunt, fuisse paralysim; 
et Ader advertit, eam fuisse toti corpori universalem, 
et insanabilem, eidemque junctam fuisse atrophiam. 
Snbscribit Bartholinus, qui etiam miraculi maghi- 
ludinem pluribus extollit. Matthai cap. 121egitar: 
Et ecce homo manum habetu aridam, et beec ad 
vocem Christi restituta- cst sanitati. Idem miraculum 
narrat S. Marcus e. 3, et S. Locas in Evang. cap. 6. 
Scherchzerus putat , morbum fuisse paralysim ma- 
ons,etvcl nullatenus curabilem, vcl noonisi per 
longum tempus. Quapropter si ad Christi imperium 
manus illico sanata est, concludit magnitudiucm 
miraculi satis apparere. 

5. 6. Deraum in act. AposL cap. 9 Pctrus pa- 
ralyticum nomine /Eneam L^ddac sanavit, quod 
videntes babitatorcsLyddac, etbaronac ad Dominum 
convcrsi s »»it. Et tum in pluribus canonizationum 
bullis, tum in rolse auditorura rclationibus sanatio- 
nea a paralysi inter miracula referuntur. 

7. Paralysis, juxta Galenum , est motus abolitio 
ex nervorum, ct spirituum animalium vitio: potcst 
veroessc vcbcmens intensivc, et txtensicc; intensive 
quidcm , si cum motu amiltatur et sensus; utroquc 
enim amisso, graviorem vocant paralysira Bellinus, 
Schcncider, aliiqut, Icviorcm vero,si ;ilteruter dum- 
taxat amittatur; qteequoniodofieripbssint,explicat 
Marcellus Dpnalus. Extensive rebcmens cst, si 
mafnam corporis partem afficiat, vchementior au- 
tem apud llejes est , qua) crura, quam quic brachia 
occnpat. 

8. Paralysis vehemenliam augetconvulsio, juxta 
Hippocratem, Martianum, Duret, aliosque; vel 
partium affectarum extenualio , quam Gracci vocant 
A trophiam , cx qua insanabtlcm fcre esse paralysim, 
censeut Hippocr. Riverius , Jungken , Martgct i, alii- 
que. Itcm aetas intirmi , et morbi diuturnitas : faei— 
hus enim apud Senncrtum , et Victorium curatur in 
pucris, quam in senibns ; et , tcste Silvio , quo diu-. 
turniur est , co difficjlius curatur. 

9. Haee sunt praccipua, quas BcnedictuS XIV, 
dum monerc promotons fidci fungebatur, considc— 
randa proposuit , cum in cOtigrcgatione rilnum mi— 
raculum sanationis a paraiysi proponcrctur. Et cx 
Sennerto, EtmuUero, Hippocrato, et Zacchia ccn- 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI QUARfl, PARB I. 



foit, tremorcm febrii, et sudorem esse naturalitaa-'. 
oationis signa. 

10. Addidit, investigandamesseparalysiscaosam; 
tiam si a flatibus proveniat, durat, iis manenlibos , : 
ccssantibus ccssat , teste Hippocrate. Saepe a <cor— 
butica aflcctionc contingit, ct hxc paralysis a carte— 
ris differt,cum in hac,jtixla Eugaknum, eflectus 
non sit continuus , ut in aliis. Item non scmpcr a 
frigido, et viscido humore, sed aliquando a vapo— 
rosa materia ad principium- nervorum transmissa 
oritur, et hcre naturaliter sanabilis est, teste Petro 
Salio. 

11. Excmpla demom protulit eorum , qui ex im- 
provisu timorc, vel ira a paralysi prorsus convaluc- 
runt , eaque legi possont apud Scbenkium , Grcgo- 
rium Horstium , Marccllum Donatum , aliosque. 

12. Porro ab hactenus adductis non reccsscrant 
mcdici , vcl a postulatoribus acciti , vel a sacra con- 
grcgatione consulti , bt colligere cst ex dissertationi- 
bus Lancisii exaratis in eausis SS. Jacobi dc Mar- 
chia, SlanislaaHtostk«, et Joannis Francisci Regis, 
ct ex aliis in aliorum causis.Solum Pascolus in causa 
S. Peregrini Latiosi dubitavit, an paralysts vehe- 
mcntior sit in cruribus quam in brachiis. Et quod 
febrim asseroerunt, eam dumtaxat prodesse paraly- 
ticis, qme matcriam , a qua paralysis orta est , dcnuo 
exagitat , ct eliminat , vel absumit , quod vix fieri 
potest, si materia in spinali medulla lateat : inuti- 
tem vero esse lcntam , et diutornam, ut fuse ostcndit 
Joanncs Antonios Vulpinos in causa S. Joannis a 
Cruce, et Marcus Angclus dc Marcangelis in caosa 
S. Vinccntii a Paulo. 

13. De sudore aotem notavit Matthaniccius , eum , 
ei invocatione servi Dei , vel beati subsequatur, csso 
rnitium miraculi : at quia , quando ahquid naturaj 
tribui potest, non est ad supernaturalia confugien- 
dum , Lancisius in causa S. Jacobi de Marchia ob— 
servavit, sudorem paulatira subortum , etper inte- 
gras hebdomadas continuatum naturabter proficere; 
accus , si unica vicc profluat. 

ik. 15. Demum quasdiximos aVparalysis causis, 
flatibus nempe, afleetionc scorbtttictt, et vaporosa 
materia, in causa S. Pii V a Sfnibaldo , et Laircisio 
confirmata fuernnt. Paucis : Medici iti fais causis vel 
ad favorem , vcl pro vcrltatc scribcntcs sanationera 
a paralysi miraculo adscripseroht , si parafysis gra-i 
vis, ac dioturna fuerit, neque ex fis provcnerit 
aliquando spontc reccdentibus , ittrsds rcriiedia ad-< 
bibita non fuerint, anl adhibita nullum prasliterunt 
levamen ; sed , divino auxilio implorato sanatio pcr- 
fecta , constans , et sobita supcrvencrit. Et cohicrcn- 
ter hax approbata fuere miracula sanatrpntim a pa- 
ralysi in causis SS. Pii, D. Stanislai Kostkav, Joannis 
de Cruce, Pcrcgrini Latiosi, Turribii, Jacobi de 
Marchia , Joannis Nepomoccni , Vincentii a Paulo , 
et Juliana* dc Falconerits. 

16. Quaproptcr si in congregatione ritoom de 
hujusraodi miraculis agendum sit , advertendos est 
•tatus precedcns morbi , ac status subseqnens per- 



fecf* , ct momentariae sanalionis ; et quando asseri- 
tur, non tontum motum , scd etiam eensum fuisse 
deperdirum, observandum est, quomodo, quibos 
expcrimentis, quo tempore, utrum longe, ac prope 
saoationcm, amissio sensusprobata sit. Causa qnoque 
morbi pbysicorum auxHio , symptomata , et mcdiea* 
menta, si adhibita fuerinl, exploranda sont : ae 
demum ponderandum , an paralysr* cx illis esset , 
qute a natirra , vel ab arte momento expclli possant, 
et otrum sanatio inter gralias, an inter rairactila 
sit recensenda. Valeriola sanatioBem cujusdam sa- 
cerdotis a paralysi, qna* paulatim , adhibitis ab ipso 
mcdicamentis, cvanuit , miraculo pie adscribit, quod 
ccrte non fuisset a cmigrpgationo admissum , tum 
propter sanationera non raomento obtcntam. Aiia 
paralvsis explicatio legi potest apwd Willisium. 

17. Atrophiam superios memoravimus, et ideo 
aonnulla de membrorum ariditate expendcnda su- 
persunt. Narranl S. Matthajus cap. 12, et S. Locaf 
cap. 6 dcxteram cujusdara manum aridaro- a Cbristtf 
fuissc momento sanatam , quem S. Hieronymus (in 
Matth. c. 12) testatur fuisse stemenlarium. Ader 
contendit totom bracbium cum manu fuisse aridnm. 
Jeroboami quoque raanus, dum supcr allare thus 
adoleret, anda fiacta est, et orante Propheta resti- 
tuta (Iteg. I. 3, c. 13) : et similem sanationem re— 
fert B. Bernardus in vha S. Malaebite (c. 31 , n. 75y 
oper. vol. 1) , ali» memorantur in bullis canonix. 
SS. Clara? de Assisio, Ludovici regis Francis , et 
passim in aliis. Jam vero Zacchias notat, atrophiara 
esse partis alicujus consumptionem , et ariditatem, 
nollo amplius nutrfmento froentis: 4ta ot dici possit 
vita carere : et juxta Ludovicum Mercat. ariditas est 
oltimos morbi grados ; ac licet ox Joanne Fort. para 
arida , donec cruciator, curari possit , euralio tamen 
valdc difficilis est apud Donat. Anton. ab Altomari , 
si ariditas diu perseveret, Quare si , invocato Det 
servo , pcrtecta saoitas ab inveterata ariditate , ndl- 
Its, aot frustra adhibitis medicamentis , succedat v de 
miraculo non erit dubrtaodum, veluti notavit Mat^ 
tlueuccius. ' 
l. | '" ". • ..• ihI ; .*i ; Oi'»!-i* >n- L.i 

CAPUT XIII. 

De admirabili divina tanatione epilepticorum, et 
passione hysUtktt ltsborantium. 

1. 2. Narrat S. Mattha;os (cap. 17), lonaticom 
qocmdam fuwse a parte adductum ad ChriUnra i 
qui illum, ejecto da?monio, statim sanavit. Idipsum 
narratur apud S. Marcum (cap. 9), et apud S. Lu- 
cam (cap. 9). Origenes, S. Joannes Chrys. et S. Hic- 
ronymus nullam in hoc vgroto naturalem morbl 
eausam agnoscnnt , sed a dxmonis fraudibus infir- 
mitatc repctunl. Alii vero pulant , illum fuisse cpi- 
leplicum , qui , cresccnte luna , fortioribos paroxys- 
mis afiiccretor, ot videre est apud (^almet (tn 
cnmment. ad c. 17 Matth.), Ader, Vallesium, et 
Zacchiam. De miranda libcratione ad hujosroodi 



Digitized by Google 



DE 



comitiali , siv/e epileptico fit ctiam sermo in 
buUis canoniz. SS. Stanislai episcopi , Ludovici To- 
losnt i > , ct in relationibus caus. SS. Franciscae Ro- 
manae , Andrese Corsini , ct passim in aliis. 

3. Graeci epilepsiam vocabant morbum sacrum , 
vel quia pulabanl illum hominibus proximc a Deu 
immissum, ut voluit Hippocrates, vel quia partem, 
quse totum corpus guberoat , et rationis sedes cst , 
occupal , ut voluerunt IMato , ct Aristoteles , de qui- 
bos Stslpartius. Ka autem , teste Galcno, est uni- 
vcrsalis convulsio , cujus causa , pranter bumoris co- 
piam, cst qualitas venenata , ct graviter intensa 
aubstanUae cercbri, ut late explicant Schenkius, 
Bonclt. Willisius, aliique anatomici. 

k, At bis, quae ad medicos proprie spectant, 
omissis , signa epiiepsis evidcntia sunt , si aeger in 
quibusdam temporum mutationibus paroxismo cor— 
reptus ex improviso cadat , extra mentcm rapiatur, 
membris distorqueatur, spumam ex orc cmiltat , ut 
notarunt auditores rotae in relal. causa: S. Franciscaj 
Romans»,et ex aliis medicis late docet Zacchisis , qui 
eliam illius gravitatem, et lcvitatem explical ex 
symptomatum gravilate , ct mullitudine , et ex ac- 
cessionum frequcntia , ct dnratione , et cx iis, quao 
ab aocessione rclinquuntur. Aflcctiones autem epi- 
lcpticorum ululanUum, et similia edentium , aut 
obmutcscentium , earumquc causas describit Lcvi- 
nus Lcmnius. Legi etiam possuut Baccancllus, et 
Ludovicus Mcrcatus. Et apud Donat. Ant. ab Alto- 
mari epilcpsia a convulsione distinguitur ex mcnlis 
lxsione , el oris spuma. 

5. Alia quoque sunt, quae epilepsiam gravem 
conslituunt : si enim post vigesimum quintum aetalis 
annum supcrveniat , vel sit haereditaria , fere insa— 
nabilis est, juxta Hippocratem, et Tozzium. Non 
jam quod epiieplici post eam aetalem aliquando vel 
per crisim naturalem, vel per veberaens pharmacum, 
vel pcr febrim, aut scabiem supervcnicntem non 
convaJuerint, ut notat Sennertus, (aut eUam per 
metastasim , seu comrautationem in alium morbum, 
de qua re Horstios , et Straussius) ; sed quod post 
illam aetatem sanatio raro conUngit , ut post Hippo- 
cratem advertit Vallesins. 

6. Genitura , inquit idem Hippocrates , eit ab 
omnibuicorporii parlibut , a iani$ quidem tana , a 
morboti* morboia decidit. Quaproplcr diathesis epi- 
leptica , teste Sennerto, a parentibus infilios propa- 
galur, qux adeo difficulter curator, ut Gordonius, 
Iliverius , et alii insanabilem esse scripserint , cujus 
rei exemplum memorandum refcrt Zaculus. 

7. Item cohaerentcr ad ca, qu» superius dicla 
sunt , levis crit cpilepsia , si aeger non cadat , aut in 
paroxysmo sit sui compos ; qua: quidem non repu- 
gnant cpilepsiae 1evi , et qiuc fit per conscnsum , uti 
dc quodam histrionc a se feliciter curato testatur 
Marceilus Donatus, pulans cum cpilcpsia per oon— 
scnsum laborasse; el banc oriri , ait , non a cerebro 
pcr se male aflecto , sed ex malo vaporc clevato vel 
ab una corporis partc , vd a toto : quod etiam nota- 



BT CANONIZATIONE. 

vit Lancisius in causa B. Hyacintbae dc Marescoltis. 
Dc hac epilcpsia plura legi possunt apud Scbenkium. 

8. His pnemisiis , tulo slatui posse videtur, libe- 
rationcm ab epilcpaia intcr miracula recensendam 
esse, si cpilephia sit gravis, sanatio autcm nulli 
causa; naturaii tribui possit , scd statim post invoca- 
tioncm perfecU succedat , ut innuil Sinibaldus in 
causa S. Jacobi dc Marchia. 

9. Porro pa&*ionem epilepticam mcdici dUtin— 
guunt in paroxysmum, pcr certas periodos erum- 
pcutem, ct ccssantem ; necnon in causara in corporo 
deUtesccntcra. Solutio paroxysmi est naturalis, adeo- 
que tota quacstio quoad miracula reducitur ad per- 
fcctam libcrationem ab cpilcplica diathesi, ut innuit 
Bordonus. Jam vero de boc actum fuit in praedicta 
causa B. Hyacinliiae , cujus inleroessioncm quaHlam 
monialis ab epilcpsia haereditaria, et post vigesimum 
quintum annum incepla , subito, ct perfecte conva- 
luisse diccbatur, quin ulla praiccssisset crisis, aut 
mcdicamenla profuisscnt ;, immo sanala alimentis 
usa essct, quse recuperatm sanitati oflicerc poierant, 
Opposuit Bencdiclus XIV, tunc fidci promotor, pro- 
cessum supcr sanationc confectum decem, ct oclo 
mcnsibus post uJtimuro paroxysmura funse : et igno- 
rari, an interim morbus recurrissct; sanatam vero, 
cum adbuc viveret, possc itcrum morbo lentari, 
adcoquc a miraculis approbalionc abstincndum csse. 

10. Postulatores contra conali sunt probare, 
monialera toto illo tempore pcrfcctc libcram fuisse; 
idque suihcere, cum jus canonicnm unius anni tem- 
pus exposcat, ut saccrdos, qui ob cpilepsiara ab 
altari remotus fuerit, ad illud iterum admittalur : ct 
rccidiva monialis, quatenusconUgissct, non rcliqniis 
praecedenlis morbi, scd nocuis alimenlis, tamquam 
novus morbus , csset tribuenda. Rcposuit promotor, 
saccrdotcm, recurrente morbo, posse itenim ab 
altan amoveri; at, approbato miraculo, rctracta- 
Uoni locum non esse. Quapropter solum post trede— 
cim ferc annos rairaculum fuit approbatura , allaUs 
idenlidem perfcctae sanitaUs probaliontbus. Sirailia 
opposuit alteri hujus gencris miraculo in causa 
S. Jacobi de Marchia, quod approbatione caruit, 
non approbata cvidcntcr continuationc sanitalis. 

11. Succedit passio bysterica scu uttri tuffocatio^ 
quafcminae intcrdum laborant. In hac paroxysmi 
recurrunt , sicut in cpiiepsia : diflerunt tamen quod 
fcmina in sulTocaliune sentit, suique paroxysmi 
afleclionum postea recordatur, veluti observant Fo- 
restus, et Rodcricus a Castro : quod tamen Zacchias 
intelligit, ut sulTocatae non ita a rationc abaiienentur, 
ul epilcptici ; qvamvis apud Schenkium aliquando 
«ensu , molu, et ratione careant. 

12. etc Mcdici olira poterunt, hanc aflecUonem 
ab uteri vitio produci. Sed reccnUores tribuunt vitio 
succorum digcstiouibus inscrvientium , qui vcnlri- 
culis, et intestinorum membranas, plcxusquc nervo 
os afliciunt. Legi potcsl Willisius. Hic morbusapud 
Scnnertum , Elmullerum , et Rodericum a Castro 
pcriculosus cst , si paroxysmi saepius recurrant, aut 



Digitized by Google 



BTNOPSIS tiBRl QtJARTI, PARS I. 



235 



sy mptomata gravia stnt. At si dc iniracolosa ejnsdem 
sanatione agcndum sit, non solum rcpctcnda sunt , 

3ua? dc cpifrpsia diximus, non csse scilicct atrcn— 
cndnm cxcitatfonem a paroxysmo, sed mortiosx 
quafitatb cxpubioncra ; vcrura etiam advertendnra 
cst, nontiulbs naturalcs, ct incognitas crbcs in mu- 
licribus coniingra a , qn* perfcctam libcrationem a 
morhb pntdnccrc possunl. Qnapropter difficillime 
buiusmodi sanationcs miraculo adscribi poterunt. 



CAPUT XIV. 

divina tunatione a 
hydrophobia. 



tt 



1.2. Scribunf SS. Mattha*os , et Lucas (utrolique 
cap. 8) duos homines a Cbristo curatos fubsc, qu? 
babcntcs dxmonia sxviebant. Dc bis aUbi scrmo 
recurrct : interim notandum cst hos juxla Adcr fuissc 
rycanlhropidos , vcl maniacos. Mrrabilium ab hoc 
morbo sanationum exempla cxtant in bullis canoniz. 
SS. Pctri Cailestini, ct Clarar. Et Wadingus refert 
(m annal. ad an. 1231) maniacnm qucmdam, con- 
cioncs S. Antonii Patavini aliquando interrumpen— 
tcm , ab eodem sanalum fuissc. Simile miracutum 
approbatum fuit in causa S. Turribii, ut dcsumitur 
cx dccrcto 11 Januar. 1726 edito. 

3. etc, Jurispcriti hunc morbura vocant insana— 
bflcm. Sed hac in re phvsicis , ct mcdicis plus dcfc— 
rcndum cst. Fcrnciius ltaque illum dcscribcns, ait, 
maniacos magno corporis hnpetu , mentis perturba- 
tione, et iracundia laborarc, cl jurgiis, clamoribus, 
horrendoquc aspectu in obvios quosque bclluarum 
instar dentibus , ct unguibus pelulantcr irrucre. 
Similia tradunt Scnncrtus, et Tozzius. Kt ISicolaus 
Piso, Forestus, et Silvaticus affirmant, affcclionem- 
ab cxcandescentia , timorc , mmstilia , nimiaquc stu- 
diorum intensionc facilc prorcnirc. Gravius prwfecto 
est hic morbus, Nutta cnim deliratio inqoit Galcmu, 
tutactt: ct Martincllus addit : JEqre, ae difficile 
curatur, praccipue ti mania inccterata , aut haredi- 
taria fuerit, aut mortu canit rabidi inferatur, ut 
Ibquitur Tbomas Willb. Rationcm rcddit Dolams, 
quia in cerebro vettigia olim imprctta , ted pottea 
sublata.... minime rettitui pottunt, etc. 

6. ctc. AJia Iraduntur a mcdicis dc manioe quali— 
tatc , de judicio ferendo super cjus sanalione , ac dc 
cjusdcm ccssatfone. Et quoad qualitatcm , Hippo- 
crates , et Riverius doccnt , facilioris curationis , cL 
minoris periculi esse maniam, quara rbuscomitatur; 
monet tamen Beliinus, cawcndum cssc, ne motus 
convulsionis pro risu sumatur, qualcm fubse risura 
Tyconb apud Hippocratem memorati putat Vallc— 
sius. Quod vcro atlinet ad judicium dc sanatione 
fcraidum, Comclius Celsus monet, maniacos ali — 
quando vidcri sanatos, quod prudenter loquantur, 
dolosc tamen loqui, ut a vinculis libcrcntur. Ali- 
i raorbus revcra crssat, scd rccurnt, ut obscr- 



vat Etmulcrus. Dcmnm quod speclat ad ( 
nonnulla exempla apud Schenkium suadent, maniam 
vel per medicamenta , vel pcr nattirse vires sanabi— 
lemcsse, HeUeborus antfqttb in usu erat, etquidem 
magno cum maniacorum profeclu. Et Sennertus, 
aliique passim docent, eosdcm venie scetionc, atquo 
evacuatiohibus per alvum , aut per sudorett curari s 
quod eliam per febrem, aut alram morbunnsupcr- 
venientem, vel per metastastm fieri posse tradunt 
HippbcrateS, Riverius ct Bellinus. 

10. 11. Hb adnotatis, si in congregatione rituum 
proponatur miraculum liberationb a mania interces- 
sione alicujus scrvi Dei , vd beati , primo probanda 
est ipsa mania suis comitata requbitb furoris , et 
similium. Secundo demonstrandum est, futsseinve- 
teratam; rccens enim ad magnoS morbos pro mira- 
culo constitnendo necessarios non pertinet. Tertio 
mvestigftndum cst, an sanatio momento contigerit. 
Quarto, an perfccta fucrit j et signanter, an hebo 
tudo qmrdara rcmanscrit , ant ingenii stupidiias , 
cum hsec signa sint liberationb non perfeeta*. Quinto, 
quo tempore contigerit ; diebus enim canicularibus , 
solstitiis, vcl xquinoctib naturalis csse potest. Sexto^ 
quandiu duraverit, cum enim dc morbo recnrrenlc 
agatur, non nisi post longum tempus de sanatfone 
judirium ferendum est, uti de epilepsia diximus, 
ct sanc in causa S. Turribii Lancisius cx longa hu— 
jusmodi sanationis durationc arpimcntum pro mira- 
culo dcsumpsit. Et quia hoc judicium sine raedico- 
rnm consilio non absolvitur, ipsis investiganda crunt 
cuncta ad morbum, etsanationem perlinentia. Quod 
si dc mania prasscrtim inveterala , dc symplomatdm 
gravitate , dc subita post invocalionem scrvi Dei , 
vcl bcati, ac pcrfecta sanatione, nullis, ant frustra 
adhibitis medicamentis constilerit, nullaque crisis, 
recidiva, aut metastasis intervenerit , miraculum 
fidcntcr affirmandum erit. 

12. etc. Apud mcdicos mentio fit hydropbobia; , 
hoc cst avcrslonis ab arrua , quam causat rabics , ct 
ut plurimum coraitatur horrcnda mania , non tamcn 
scmpcr, ut obscrvant Codronchus, aliique apud 
Stalpartium. Hic morbus a morsu canb , aut alterius 
animalis rabidi contrahitur ; ctsi cnim Galenus acri- 
bat, quod rabiet cani toUaccidit, Arislotcles tamen , 
Avicenna, cl alii consentiunt, illam etiam lupb, 
camclb, ac nonnullb alib animantibus, sponle, ac 
sinc canb morsu supcrvcnire. Et Amatus Lusitanus 
tcstatur, nonnullos cx rabido felis morsu intcribse. 
Quarc Gaspar Rcjcs cxistimat, Galenum dt frc- 
quenti etentu locutum fuxtte, dum canem tantum 
rabie corripi dixit. Ncque ad hunc morbom indu* 
cendum absolutc neccssaria est causa cxtrinscca, 
pula morsus : cum juxta Salium Divcrsum, aliosque 
a pfincipio intrinscco, ctiara in hominibus, gigni 
possit, ut patel in illo cane, qui primus rabidus fuit. 

15. Ira vehcmens, et caior Jestivus solcnt esstf- 
causa? hydrophobix; naro ct vipenc, aliaque anima- 
Iia ex ira maximc venenosa fiunt ut cxpcrhnentb 
ostcndit Redi. Et ahquando ira saliram ct rdiqna 



Digitized by Google 



DE BEATIFIC4H0NE 



fluida ita inficere potest, ut ei Utorom communica- 
tione contingat , quod in contagio evcnit. 

16. 17. Bf uta in rabiem acU tiunt hydrophoba , 
ksle Michaele de Hcredia quod cliam in bominibus 
cx animalis rabidi morsu evenit, ut in nusocoroto 
8. MarUe de monte Bononiae non multis abbinc 
annis visum est. Et Arabumscbola addit, in rabido- 
rum urinU catuk», aut simile apparere, idquc etiam 
B. Petrua Daraiani affirmavit. Donalus banc ab 
aqua avcrsionem repetit cx corrupto a veneno men- 
tis judicio, tx longa circa cane» cogitatwne impn- 
mentur in agrorum imagimatione formo, ttidola 
eanum, ita ut prrn oculit cane* habere tibi tntfean- 
tur, elteeane* effettotpuUnt, tuncqut potittimum... 
cum aquam intuentur, imaginantur i» ea cane* 
inette. At Salius Divcrsus aliam bujusce rci causam 
statuit, quod scilicet aquaj, ct liquorum usu rabidum 
vims ita excitetur, ut vehemenliu* partcs iotcnores 
comraoveat. Idcm Douatus ait, calulos in rabido- 
rum urina videri dumuxat ab co, qui rabidus est, 
ob imaginationcm dcpravatam. Kt RcjcsnoUt,B. I o- 
trum Damiani rcUdissc, quaj audiverat, non quaj 

^lTQuidquid de bi» sit, triplcx est hydrophobiaj 
, gradus, incipicns, pfogrediens, et cxtrcmus. Pnmi 
vix ulla sunt signa, nisi noclcs insomnes, vagaj 
ajstuationcs, ct sitis sine causa. Altcr circa quadra- 
ecsimum dicm solct manifestari, bcet aUquando 
vultus per plures annos lateat, teste Brasaulo ct cjus, 
siena sunt inquictudo , impetus ad iram , oculorum 
scinUlatio.palpebrarumconvuUio ct levis «versio a 
fluidis, multa permancntc siti. Si baec augcanlur, ct 
nccedant cjulalus, furor in se,ct in alios, spumaj ad 
os, oculorura torvitas, ct omuimodo fluidorum for- 
midalio, raorbu* est in ultimo gradu. Pnmus , ct se- 
cundus curari possunt, sccus terUus, testibus Rudio, 
Lomnio, aliUque. 

19. Quod autem ad prescns mstitutum attinet, 
videlicet, ut tutum supcr miracUla ab hoc morbo 
sanationc judicium fcratur, notandum cst, bunc 
morbum aiiquando apparcnter curari, sed iterum 
redirc. Abcl Roscius mcdicus narrat, matronam 
quamdam cx rabido canU morsu doctissimis medi- 
cis adv ocatis, cxquisitUquc remcdiis adhibitis, sal- 
vam, incolumem paucis diebus, nuUaquc rema- 
ncnte noxa, ul videbatur, cvasissc : at post scptimum 
annum synptomata multo graviora recruduisse, itc- 
rumque adbibilis mcdicamcntis .-cgram convaluissc. 
ldera contigil post lotidcm, ac dtinde post scx annos, 
id cst anno vigcsimo a vulncre accepto, et subse- 
quenlibus annis paroxysrais idenlidcm tcntata Irat. 

20. Uis prajmissU.si aliqua tamquam roiracu- 
lum proponalur sanatio a rabic, ct hydrophob.a cx 
morsi aulmalU rabidi contracta, pnmo probandurn 
cst aoimal revcra rabidura, et hydrophobum fuissc. 
Sccundo , morsus ipsc probandus cst. Tertio, m ho- 
mine vulucrato dcmonslrarida sunt signa morbi con- 
tracli, qu» supra rcccnsuimus. Hsec tribus cnumc- 
ratis gradibus communcssunL Quod si qna*tio sit 



ET CANONliATlONE. 

dc liberatione a raorbo primi gradus, vU miraculi 
in eo constitui potcrit, quod morbus, ad alios gradus 
naluralttcr progressurus, inyocato Dci scrvo, vcl 
bcato, subito, sinc mcdicamentU, crUi, aut rocUstasi 
pcrfccte ccssavcrit, ct tanlum tcmporis clapsum sit , 
ut mcdicorum judicio pcrfecU sanatio , seclusa rcci- 
diva, aflirmari possit. Eadem fcrmc probanda crunt 
pro constituendo roiraculo liberationis ab huc morbo 
consistente in secundo gradu. At si ad lertium gra- 
dum dcvcncrit, hoc unum pro aslruendo miraculo 
libcrationh ab eodcm salU eril , ut morbus ad cjus- 
modi iovocationem utcumque dcsierit. QuamvU 
ctiam in boc videtur tcmpus aliquod expcctandum 



it tutom de miraculo feratur judkitim ; nam 
si morbus rccrudesceret , id argumento esset , illum 
ad tertium gradum non devenUse. Si a principio in- 
trinsecomorbus provcnisset, non de animalis rabie, 
et morsu , sed de reliquU supra indicatis ent mqui- 
rcndum. 

21. In RhodiginU paludibus templum cst D. Bcl- 
lini miraculorum frequentia celeberrimum. Ccelius 
Rhodiginus narrat , niorsos a canibus rabidis, UctU 
bujus tcrapli clavibus, pcrfecte sanari. Et Matthio- 
lus testalur, suo temporc morsos a canibus rabidis, 
non ad medicos, scd.ad templa D. Domnini, ct 
D. Bellini confugissc : similia dc S. Huberli Leo- 
diensi fano referunt Molanus, Thyrsus Gonialcz, 
Joscphus Prola, ct Theophilus Raynaudus, qui hoc 
ipsum de S. Walpurga tcstatur, additque ex Joanne 
a Chapravilla, Joannem Calvinuin, cum filium ha- 
bcrct a rabido canedcmorsum, ablegassc cum ad 
S. Hubcftum , ut cjus ope curaiclur. 

CAPUT XV. 

Le divina admirabili sanalione ab hydrope, ab 
empyemate, et hernia. 

\. Jcsus apud S. Lucam {cap. 14) ingressus 
cujusdam principis Pharisaeorum doraum Sabbato 
manducare panem , hydropicum sanavit. Hunc pu- 
lal Scbevchzerus laborasse hydrope , qui AtciUt di- 
citur, et de ejus circumstanliU plura cumulat Ader ; 
scd quidquid de hU sit, hydrops profecto erat viri- 
bus naturae insanabilis, ut animadvertit Zacchias. 
Multa! quoquc bydropicorum sanalioncs inter mira- 
cula rcccnscntur in bull. canonii. S. WUtani , Ead- 
mundi , ct aliorum , item in rclalionib. caus. SS. Ca- 
roli Borroraan, et Ignatii. 

2. Tres hydropU spccies a medicis rcfcruntur. 
Prima, ct pra;cipua spccies dicitur Atcites, cum 
scilicct aqua cst vcl in cavitatibus, vel intcr pcrito- 
na.um, ct musculos. Sccunda appcllalur Timpanitet, 
in quo aer cst cau&a mcmbranas distendens, uU cam 
dcscribit Thomas Willis. Et Riverius addit tyropa- 
nitem, ct ascitem aliquando esse ronjunclas. Terlia 
dicitur Anasarca, in qua ad ambitum corporis intcr 
musculoruin inlerstiUa, cutem, et glaudulas aqua 
effunditur. Prajterea hydrops ajius cst incipien^. 



Digitized by Google 



STNOTSIS LIBIII OUARTI, PARS t 



ahus coiifirtnntBS, et apud aliquos alius est primarios, 

ot poFConsonsum, ortus ab aliqua ievi abalienatione 
functkmis hcpatica», dc quo Ader cit. Dcmom apud 
Pascolum si hjdrnps totum corpus oocupet, dicitar 
^ouversulis, aut perfeetui; si partcm , partictUarit^ 
sire imperfeetus. 

■ 3. *. Ex alibt dictis, cum morbus gravis essc 
deboat, ot ejus saoatio inter miracula recenseatur, 
Boa est hic opua agere de hjdrope incipiente, aut de 
hydrope per conscnsum , uterque enim apud medi- 
co» facite sanari potest : scd ad hjdropas graviores 
sermo eonvertcndus cst. Quod ergo ad hos attinct, 
ascUes confirmatas, "vel est incurabilis, vel curata 
difficilis; ejusque signa sunt tumor in ventre, pedi* 
bus, et craribus, sitis intelcrabiiis, tussis sicca, ct alia 
plura, ex quibus medici apud Tozziura mortem rsse 
proximam arguunt. Tympanites incipiens, vcl in 
javenibus , et corpore raris, nec visceribps Uesis, 
ant obstructis, faciie curator: diflkultor vero, si 
conjunctos sit cum ascitc, vel si accedat mictus per 
stiiiicidium; vel juxla Rnerium si roulla bilis re- 
dundet in corpore; vcl demum si srt cum dolocibus 
hepatis, ct stomaohi, ut notavit Larnisius in causa 
& Joannis Frantisci Rcgts. Anasarca dcmum cu- 
ratn facitis est beneficio naturaj crittcss, diflicilis 
autem in sene, in obstructo, ct si conjuncta sit fe» 
briset viriumsumma dejectio. Videatur Senncrtus. 
£t Hippocrates lethalero dixit hjdrupcm , st morbo 
acuto superveniat, et sl rccidiva sanationi sticcedot. 

5. Donatus, ct Schcttkhisplura congerunt cxom- 
pla hydropicoram, qui natnrx, vc) mcdicorum ope 
eonvaJuerunt. Quaproptcr, cnm hydropiconim sa- 
nationes inter miracuia recensenda: proponuntur, 
printo medicorum jodicio statucndum vidctur, an 
roorlms fuerit vere bydrops I runa sunt alia specie* 
tumoTum abrfominis, inquit Sjdenaam , hydropem 
mentienfes) inde hjdropis, et sarritatis specics, ct 
qualrtales expcndcndaj sunt ; atquc si bydrops 
fuerit ascites, vel tjmpanites, inveteratus, et gravis, 
sanitas vero, invocato Dei scrvo , vei bcato, sinc 
ulla crisi, nuliisqoe, aut frnstra roedicamentis adbi* 
bitis, rcpcnttna, ct perJccta, sublata corporis intn— 
mescentia, viribusquc rcstitutts contigorit, de mi- 
raculo non erit dubitaadum, jtt etiam condudit 
Matlhffiuccius. 

6. ctcw Superius innuimns, dari hjdropem parti- 
cularem, qui ncmpe aliquam corporis partem occu- 
pat. Porro si solumcaput detincat, a medicis hvdro* 
cephalut vcl hydrops eapitis appellatur, pueris sane 
familiarisapud Sevcrinum, et Mercurialem. isque 
duplex est : akcr aqnosus ab aquoso htimorc ortus, 
ethcthalis : alter venlosos ex ventositate gcnitus, ct 
periculo corcns. Venuotamen si aqua generans aqno* 
sum collccta sit inter capitisculem , et pcricranium, 
vel ioter pcricranium, .cl craniuso, morbua ali- 
quando facilc curatur: at si coUccto sit intcr cra- 
ninm , ct meninges , insanabilcm essc affirmant Pao> 
lus, Parasus, rerrarius, et alii. Qued ai materia 
inter meninges, et ccrebrum exblat, atsssimo ju- 



gulat, nec curationem admittiL Htsque conditioni- 
bus ponderatis, consultorcs congrcgaunnis ritunm, 
statuta a modicis hydrocephali qualitatc , tulum 
supcr miramlosis ab hoc morbo sanatiunibus judi— 
eium fcrrc poterunL • •> \ » 

10. 1 L Dc sanaUone ab hjdroccphaiocum epi— 
kpsia conjitncto actum fuit in caosa S. Laurentii 
Jusliniani. Et Zacchias ad judkium Saper sana- 
\\onc ferendum vocatus, auttsmans hydrooephalum 
prnccssisse ex materie inter cranium , et tneningcs 
collecta, pro mtraculo «tettL Sed cum in ronatione 
tumor extrinsecus appafoisaet, excttata fuit difhcul- 
tas , an sanitas per crisim evenisset, id est pcr mo- 
tum natuno materiam ad cxtcriora propellentis \ 
quod sempor bonnra csse scribit llippocratcs. Repo- 
suit Zaccbias, cjusmodi cxpulsioncm fieri posse vel 
viribus naturas noxia expeUentis, vel maliUi morbi 
natpram cogenUs ad motum : ct in primo casu sano- 
tionem crisi noturali tribuendam cssc, secus in ae* 
cundo, in quo, pluribus animadrcrsis, versari ait 
centrovcrsiam sanationem. Promotor fidei nonnulla 
adv ersus facti probationes adnotavit, ct ad aliam 
medicum jussu congregationis pro vcritate scriben-- 
tcm ddficultatis, et responsionis csaroen reroisit. 
Uic aiia miracula proposita admisit, controversam 
vero silentio prctcriit, quod proinde nec sacra con- 
gncgatio approbavit, vel defectom probationum, 
Vel cpiod crisi natnrali tribui posset. Aiiud cxem- 
plum miranda; ab hjdrocephaloliberationisinterces* 
sionc S. Vinccntii apud Ingrassiam legt potest. 

12. 13. Alias est hydropi peetoris^nlpuhnonum, 
nti cutn medici appellant,orlusexhamoribusserosis 
in pulmonesconflucnUbus, ibiqueslagnantibus,aut in 
thoracis cavitate cumulatis. Fcbrim lentara , tussim 
ncrcm, respirandilaborem,sitiminexpiebilero, rai— 
nuurojpedumque (nmorem, urinas dimroationem, 
juxta Hippocratcm, aegcr patitur,qua: quidom sjm- 
ptomnta ob hffdatides fieri Pasculns observat. Plura 
do huc morbo cjosqnc curationc tradnnt Salius, et 
Schcnkius. Et apud Sennertum : Mahm tst euratu 
dijfiriie , et raro sanatur. Porro, si sanaUo ab hoc 
morbo tamquam roiraoulo adscribonda proponatur , 
aitcndenda sunt , qu« snpcrius dtximos de hjdro— 
eophalo, autcacteris bjdropis speciebnj. Metta cxi- 
sriniat. pectoris hvdropem ab cmpyemate non dif— 
ferrc. Sed apud medicos empyema ost spirandi labot 
a pure ih eavitate.thoracis eiruao, ibique stagtiante 
manans *. qvii rooribos utiqae assinis est hjdropi 
pectoris; sicutt enim in hqc aqua , ita in illo pas in 
cavo tboraois coJligitur. 

14. Mcdicorum ilaquc vestigiis insistcndo non— 
nulla de cmpjcmato stibjicienda sunt. Empyema 
juxla llippocratcm vel totam tboracis cavitatem, 
veJ parlem dumtaxat occopat. Et Scnnertus docet , 
pericolosius esse , pus in tota cavitate , quam si in 
parte, itemque si in sinistpo , qnam si in dextro la- 
tere conUneaiur. At ut morbi qualitas, etgradus 
dignoscatnr, quod prodcrit, obt qnasstio oecurrat, 
utrom iibcratio ab cmpycsoate, sit natura», an mira- 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



colo adscribenda, adrertcrc oportot Hippocratis 
doctrinam sic loqoeotis: Suppuratorum hipotitti*- 
tnum tupertunt, quot febrit eadem die dimitetit 
post ruptionem, ae eibum eitiut appetunt , et titi 
liberati tunt , et ventcr exigua , ae eontittentia de— 
jieit, et put album, levt concolorque ett,et vaeant 
pituita abtque labore avahda tutti expurgatum. 
Itaquc optime, sic , ae celerrime indicantur, tm 
nunut , quibut ad hctc proxime aectdunt. Moriui*- 
tur vero ki, quot febrit non deteruerit, aut eum 
vidcrctur dcterere, denuo recalescent innottteit, et 
tiliunt* nec eibum appetunt, alvus tumida ttt,put 
tnride , lividumque tpuunt, vel pituiiotum , spumo-r 
sumque ett. Mcdici, ofmortera avcrtant, ct ptu 
cducant, ptraceolesi otontur. Bonetus monct, hanc 
curalionem futuram multis otilissimam , si tempcs- 
thre administretur. Et Paseolus testatur, se duos 
vidisse hoc modo felicissime coratos. Balionios quo- 
qoc rcferi, plurcs esnpycmaticos curatos convahusse. 

15. Dc boc actom fuit in causa B. Hyacinlbsa 
do Marescottis. Quaedam enim virgo triginta trium 
annorum sponte sua ad labem inctinans pleorUide 
in dexlero latere correpta fuerat, qu«c dicbus qua— 
tuordecim non reporgata , tandem in cmpyema de- 
generaviu jEgra non nisi in dextro iatere decum- 
bere poterat, et quotics in sinistrom se componere 
volebat puralenUraateriessuflbcationcm minabatur. 
Sputa erant graveoienlia , cinerea, ac viridia : et 
febris numquam intcrmittebat. Medici medicamenta 
cxhibuerunt,sed inuliliter. Qoare iniirma jam morli 
proxima Dci servam invecavit, ejusquc imagine 
dolenti latcri admota in alterom latus statim sc 
convertere, ctdormire potuit, bene comedit, Jacta 
mcdicom excepit, a qooetsine febri inventa esU 
Quapropter postolatorcs hanc sanationem tamquam 
miraculo adscribendam sacra congrcgalioni propo- 
sucruot. 

16. Bcncdictns XIV, tonc Gdci promotor non- 
nulla opposuit adversos facti prohatiooes, qoas scri- 
hcntiuin responsionibus plene probata fueront Scd 
com medici,qui virginem coraverant , miracolum 
privsertim asscruissent, quod matcria? evacuatio qua- 
dragcsimam diem prxtcrgressa foerat, et joxta Hip- 
pocratem : Quicumquc ex morbo laterah tuppu— 
rantur, ti quadraginla diebut purgantur a dit, qua 
fit ruptio hberantur,,tivero non ad tabem transeunt : 
opposuit ex Senncrto, et Tozzio , tempos illud non 
ita prefinitom essc , ut si intra ipsum inagna prius 
copia emissa fuerit , reliqoa pars postea evacoari 
non possit, et aeger sanari. Addidit, licet medicos 
ordinarius dixissct, virginem sine febri inventam 
fuisse, medicum tameo extraordinariom solum 
dixisse, sinc raagna fehri. 

. 17. At Lancisius, ot pro vcrUatcjodicram fcrret, 
dectus, pensatis morbi signu f resiimptisquesvanpti>> 
matibus abHippocratc superius dcscriptis, morbum 
grayem fuissc asseruit : attentaqoe mcdicamentoram 
cxbibilerum inutilitate, ac sobita , et pcrfccta post 
invocationem sanntionem, miraculum affirmaviu 



Quod ad medicos attinet, ait, ondinarium preferen- 
dum essc cxtraordinario, advcrtcns etiam, hunc pro 
non omnimoda a febri liberatione intellexisse quam- 
dam motosin poisibus ccleriUtem,qu<c post febrim 
aliquandio perseverat. Quibos , aliisque animadver- 
sis, congregatio rituum miracolom adnuaiU ,m 

18. Bdiquum est, otaliqoa de hernia addantor. 
Haec apud modicos alia cst oquota orta ex lympha, 
vel sero in tunicis tcstcs vcstientibus comulato, eas- 
qoe. prctcr modura extendenle. Alia vtntota. ex 
flatu tunicas easdem tomefaciente proveniens.Ulra- 
que levis, et curalu facilis, adcoque sanalio ab his 
difficulter intcr miracola recenseri potesU Sed cum 
in canonizationum buliis , et rotac auditorom rela— 
tionibus passim sanationcs ab berniis inter miracula 
reoeoseantur, advertendum est com medicis, alias 
dari herniae species. Si enim testes tumeant, et 
quandoqoe io nodos fungosuscxtoberent,gencratur 
hcrnia, quae a chirurgis oarnota appellator. Si 
vero scrolum, omento, aot iotestinis prolapsia, prje- 
ter modumcxtendator,alisdoa hunt berniss spe- 
cies,ncmpe omenlaht , aot intettinaht. Carnota 
diflicultcr curalur, et aliquando degcncrat in caa>* 
crum. Difficuller qooque corantur et rehqoas, et 
cum ut plurimum a roptionc peritonsei pendcant, 
quae, prsssertim in adulus, coalcscere nequit, nec 
uisi rarissime medicamenta conplutinari potest; ut 
proinde patientes snbliculo ferreo semper uti co- 
gantur. 

19. 20. Siepe in conpregatione ritoom ictum 
fuit dc sanatione ab beraiis. Et.in causis quidem 
S. Ludovici Bertrandi, S. Francisci Solani, et 
BB. martyrum Gorcomiensium,probata hcrnia in— 
teslinaU ob.peritonssi ruptionem, subit«t,ae perfcctaj 
sanationes inter miracula recenaita; fuerunt. In 
causa vero S. Andreas Avcllini nuila supcr proposita 
hcrniar sanatione resohitio edi potuit, cum physicus 
ad judicium pro vcritate ferendum vocatus,berniB 
spcciem ex actis oolliffcre non potuerit. 

2L Bencdicto XIV Gdci promoturem agcnte ter 
de hujusmodi sanatione disputatum fuit. Primo in 
causa S. Joannis Francisci Begis, in qna promotor 
opposuit, non constare, utrum hcrnia, dc qua agc- 
batur, esset cum scissura, an cum ruptione , an cum 
simplici relaxatione peritonaei • quae enim cura sim- 
plici rclaxatidne est, naturaliter sanatur, tcste Tul- 
pio. Secnndo in causa B. Gregorii X et m hac ani- 
madvertit , sanatom idonea medicasttenU cxperlmn 
fuisse, ac post invocationem dolore caruissc, sed cx 
hoc prrfeclam sanationcm non inferri ; subligaculnm 
ante,etpostsanationcm adhibuisse, etpostdeeem, 
et octo menses codem morbo laboras.se. Ttrtia fuit 
causa B. Petri Forerii, in qoa opposoit rem esse de 
duobos fratribos pueris, in qoibos hernia, juxta 
Fabricium ab Aqoapend. facaie corator; et pva?ter 
alia dixit, sanationt instautaneitatcm dofoisse, ad 
miracola tertii generis necessaria, quibos sanatio 
ab hernia qoacumquc cst adnnmeranda. - 

2&. Jam vero Lancisius in prima causa depnta- 



Digitized by Google 



STN0PSI9 LlBRl 

tns, nt sunra pro vcrilale judicium fcrret, ccnsuit , 
sanalionem miraculo etiam sccundi gencris Iribui 
potuissc. Hernia quippe ingens , ex ementaH, intes- 
tmaliy ct statuosa ootnplimta , diutnrna, et excru— 
cians fucrat, perscveravitque eadem usquc ad sana- 
tionis momcntum. Sanatns quadragesimnm tcrtium 
annnm agcbat , ct sanhas mcdicamenlis frustra 
quasita, invocato Dei scrvo , stalim , et perfecta ad- 
vcnit. At Clemcns XI praevio sacrse congregationis 
consifio sanationembancsolum inter miracula tertii 
gcncris rccensuit. Hoc, quod in prima causa Lan— 
cisius scnscrat, afflrmavit m sccunda cum Sinibaldo 
pro miraculo scribcnte. Vcrum, oppositionibus 
promotoris non satis dilutis, sacra congregatio a 
rcsolutione abslinuit. In tcrtia vero, iisdcm fcre, ac 
in prima attentis, miracuJnm in tertio gencre ap- 
probatum fuit. 

23. In causa S. Yincentii a Paulo proposita tntcr 
alia approbanda roiracula simili sanatione , Ludovi- 
cusde Valentibus fidei promotor animadvertit , pln- 
rimum posse naturam in berniarum , etiam invete— 
ralarum, etin bominibus provectaj astatls sanatione, 
subligaculo prcsertim adhibito, cujususu adnlta 
a?tatis homincm a gravi hcrnia convaluisse tcstatur 
Schenkioi. Addidit promotor laudatus, probatum 
non fuisse, sanationcm statui dcspcrato proxima 
contigisse. Huic difflcuhati poslulatorcs salisfece— 
runt. Et physicusde Mnrcangdispro vcritate inda— 
ganda elcctus, herniam enormem, eompletam et 
compticatam fuisse demonstravit, attentaquc subita, 
ac perfccta sanationc, dc miraculo non csse dubt- 
tandum, uti plane a sacra congregatione fuit in ter- 
tio gcncrc approbatum. 

2». Ex hactcnus expositis colligi potcst , consuHo- 
ribus congregationis ntuum in hac reprimo adver- 
tcndam cssc hcmiae qualitatem. Sanatio enim ab 
aquosa aut ventosa, utpote levj , non videtur apta 
ad miraculum conslituendum : secus ab mtestinaH, 
ct praescrtim omentati conjuncta, et omcntum qui— 
dcm cum intcstinis in scrotum descendissc , tumor 
ingens indicabit. 

25. Examinandum quoque est, ntrnm perito— 
narnm scissum fucrit, an tantum dilatatum, quod 
quidem in hernia nliquandoscindiconscntiunt omncs 
contra Hildanum, et Munnickium. Porro Musitanus 
tradit, magnum in scroto tumorcm scissionis signum 
esse , et Pararus dolorcm intcr hujusmodi signa enu- 
merat. Gordonius vero ait, ruptionem manifcstam 
csse, si ad anhclitus impulsum intestina descendant. 

26. Habcnda cst ratio durationis morbi , et aetatis 
infirmi; hernia cnim confirmata, et in adullis diffi- 
cilioris curationis cst, quam incipiens, et in pucris. 
Legi possunt Langius, Etmullerus, cl Bonctns. 

' 27. ctc. Paucis statnta a physicis morbi gravitatc, 
et qualitate, et medicamcntorum , si adbibita sint, 
quaJitate, et gravitate a consultoribus perpondcndutn 
est, an gravitas morbi usquead sanationem pcrstitc- 
: Ht : et an intestina statim ad invocationem ad locum 
suum rcdicrint , hiatu glutinato , et recidiva exclusa. 



QUARTI, PARS I. ' m 

Hiatu, inqttam, ghHiriato; neqne cntat novum est , 
nt a?gfis resupinatis intestina aponte , vei mano cht- 
rurgica ad locum suum revertantur, tcstibus Tulpio, 
Mimnicks, Foresti, et aliis. Non tamen opus cst, nl 
totus annuli biatus in inguine glutinatussit; aliquis 
enim, sed levis naturaliter reqtiirilur ad vnsa spcr^- 
matica ad lcstes deducenda. Porro recidivte exclusio, 
et sanilatis conltnuatio constabit, si apger in pcdcs 
assurgat, ccterasque homini9 sani functiones ad 
longum tempus, subligaculo quocumquc amoto, 
pcragat. 

CAPCT XVI. 

Dctiberatbne a fluxu sanguints, et gcneratim ab 
hamorragHs, et de vubterum sanatione, qua> 
miracuto fiunt. 

i. etc. Mulier, qua fluseum tangumis duodecim 
«mnu paticbatur, apud S. Matthamm (cap. 9, r. 20} 
'accestit retro , et tetigit fimhriam vestimenti Jesu... 
etsalra facta est ex illa hora, Hoc ipsum miracn- 
lum refcrunt SS. Marcus (cap. 5), ct Lucas (cap. 8), 
addentes, muliercm bona, medicos vero operam in 
curalione perdidisse. Nonnulli putant, mulierem 
banc fluxu hasmorrboidali laborasse : al probabilior 
sententia Adcr, Schevchzeri , et Calmet ( ad cap 9, 
Alalth.) afflrmat , fluxum fuisse muliebrcm , cOnti— 
nuum, et praetcr reguiam, modumquc purgalionum. 
Lrgi potest S. Petnts Chysologus ( Tom. VII Bi— 
blioth. PP. serm. 33). Mirabiles ab hairmorrhagiis 
sanationes refcrunlur etiam in bullis canoniz. SS. Ni- 
colai Tolcnt. Raymundi Pennaf. Francisci Xavcr. 
et Joannis de Deo. Et rota: auditores in rclationibus 
causar. SS. Francisci Xavcrii , Joannis de Deo , 
Franciscs Rom. aliorumque, morbi gravitate, dio- 
turnitate , pravisquc symptomatibus ponderatis , 
momentarias, ct pcrfectas rjusmodi sanationes inter 
miracula rcccnsucrunt. 

h. 5. Scd ut aliqua pro rc prascnti ex roedicorum 
penu dcprompta adtcxtantur, sanguinis profusio per 
narcs, haimorrhagia narium ab ipsis appellatur: 
pcr tussim ex pulmonc hamophthisis : cx ventriculo, 
hamorrhagia ventriculi. Dantur quoque hsmor— 
rhagi/c hamorrhoidotes, xiteri, urmales, et cerebri, 
id est apoplexia sanguinea ex crnoris in ccrebro 
eftusionc orta. Et hx sunt haemorrbagix frequen- 
tiorcs. Sed pnctcr has aliae contingunt ha?morrhagi(c 
extraordinarias cx oculis, auribus, ubcribus, ma- 
nibus, aliisquc corporis partibus, quas referunt 
Schcnkius, Aroatus, Fallupius, Rejcs, ct Bartho- 
linns, et Stalparlius. 

6. Sed ut ad ordinarias redeamus, hsmorrbagia 
narium critica cst, ct salutaris in fcbri synocha, 
criticd, vcl semicritico die orta : symptomalica vcto 
in fcbribus cxanthcmatici , malignis, et in chronicis 
morbis. 

7. ctc. Bamophthisis, juxta Hippocratem, semper 
mala cst, nisi ex abundantia, aut cbullilionc san- 



Digitized by Google 



240 



DE BEATD71CAT10NE ET CANONIZATIONE. 



guinis oriatur. Clinici autem observarunt, aliquando 
criticam csse. Caeteris periculosior est haemorrhagia 
ex vomitu cruento ; praecipue si alvi dejccto picea , 
ct graveolens conjuncta siL 

10. 11. Haemorrhoidalis moderata, joxta Hippo- 
cratcm, a nonnullis morbis libcrat. Immodica aegrum 
in hydropem , aliosquc morbos prnecipil.it apud 
Galenum, iEtium, Hcnric. Regiuro, et aiios. 

12. 13. Fluxus uteri cst aJIcctus rctentioni, ct 
supprcssiont mensium contrarius , de quo plura 
Galcnus. Immodicus intcr graves morbos a Scnnerto 
recensetur. 

14. 15. Fluxns ex vris urinalibus contingit, vcl 
cum sanguis sinccrus confcstira , repente , et sinc 
dolore mingitur, ct hanc Hippocrates judkat ex 
rcnum subslantia sanguineo vasculosa prodiissc : 
vei cum parcior sanguinis quanlitas coloris nigri— 
cantiscum purc, aut sine purc, et potissimum cum 
dolorc cjicitur, et hic, juxta eumdem , ex vesica 
i»sa, aut exukorata slillaviL Jam vero cessantibus 
raeqstruis purgationibus, aut haemorrhoidibus fre- 
qucnlissime, ct copiosa fit sanguinis mictio pcr 
rencs; rarius, et minorc quantitnle, citra dolorem, 
et roagnnm incommodum per vesicaj sphinctercm. 
Haec cruenta mictio critica est, et salularis. Sed apud 
HofTmannum pcriculosissima est, qua ex rene, vel 
vesica profundius Ucsa, et ulcerata venit, et put 
cum accrbo ilolore junctum habct. 

16. 17. Quod ad haemorrhagiam cercbri attinct, 
idcro HofTmannus docct, cam contingere, cum vasa 
sanguinca cruorc nimiuro farta dchiscunt, illuroquc 
in cerebrurn < iTundunt, cx quo Gt, ut totus circu— 
larLs sanguinis molus turbclur, ct intercipiatur, ani- 
malcsque, ct vilalcs functiones languescanl, ac tan- 
dcra cxtinguantur. Addit Hoflmannus, sanguineam 
hanc apoplcxiam distinguendam cssc aq alio morbo, 
qui fit a seri scccssu , et qucm conscquilur hcmi— 
plc.xia, ct parajysis tolius latcris, scd Vita servatur ; 
si enim vasa non rumpanlur, scd ob diuturnam 
sanguinis slagnationcm scrum socedat, ac vcl ad 
cercbii basim , vcl ad altcrutrum spinalis medullae 
latus dcscendcns cidcm incumbal , tam secrctio U- 
quidi subtilioris activi, quam influxus in ncrvos 
intcrcipitur, et pailcs in latcrc altcrutro sensu pri- 
vantur, ac motu. Dc sanguinca apoplcxia multa 
disscrunt Senncrtus, ct Lancisius. Hullmannus vero 
subdij vehementiorem , quae a sanguinc cffuso dc— 
, rivalur, nullatcnus solvi: dcbiliorcm, quac a scri 
scccssu procedit, diflkilc solvi; ncque in hacspcm 
ealulises.se, nisi post venae scctioncm , ct post con- 
grua auxilia adbibita, intra viginti qualuor horas 
lexamcn sequatur, tertiura autcm dicm longissimum 
csso moricndi tcnninum. 

18. 19. Kunc aliqua de hacmorrhagiarum recidiva 
in cumdcm, vci metastasi in alium morbum subji- 
cicnda sunt. In judkio enim fercndo dc miraculo 
sanationis hon solum qualitas, et gravitas morbi , 
sed ctiam reeidiva et roctasta&U attendendae »unt. 
Porro narium , et pulmonum luemorrhagiaj sanatae 



saepe recrudescunt , vel in alios morbos converlnnt. 
Et practici observant vomitum crucntum , scu ven- 
trkuli haemorrhagiam ctiam post annorum decursum 
reverti. Et juxta Hippocratem baemorrboidali sup- 
prcssa, aqua intcrcus, vcl tabes advcnit. Harura , 
aliaruraquc haimorrhagiarum revcrskncm, cl mcla- 
stasim iatissime proscquitur Hoflmannus. Scribcnles 
vcro de canoniz. SS. ab hac matcria cito se expc— 
diunt; Bordonius cnim ait, sanationem a fluxusan- 
guinis implorato Dci auxilio, miraculo tribucndam 
cssc, similia dc narium ha?morrhagia docet Pigna- 
tcilus, et de utcrina Mattbieuccius. Verum si aliqua 
ab hacroorrhagiis sanatio lamquaro roiraculum pro- 
ponalur, morbi species, gravitas, diuturnilas, et 
symptomata, adhibito mcdicorum consilio, pondc- 
randa erunt. Et quacrcndum , an medicamcnta cxhi- 
bila, ct an utilia fucrint, an sanalio momcnto, ct 
cum vkium rccuperalionc contigerit, nisi agatur dc 
haemurrhagia ccrcbri, cujus mirifica sanatio, utpoto 
miraculum sccundi gcncris, potcst esse non rcpcn- 
_tina. Item advcrtcndum crit, an morbus rcdicrit, 
vcl in alium migravcrit. Htijusroodi quippc morbo- 
rum rcvcrsionis, vel in alios conversionis plures sunt 
casus apud Donalura. Et Zacchias de haemorrhoissa 
a Christo sanata ait : Quod mirum duco , est quod 
in alium morbum non inciderit. 

20. In causa beaUficationis S. Alphonsi Turribii 
intcr alia miracula approbanda proposila fuil in 
congregatione rituuro sanatm cujusdam mulicris a 
fluxu sanguinis post dirissimum pucrpcrium per 
tres mcnses continuato, et applicata servi Dci cruce 
pcetornli impcdilo. Fidei prornolor nonnulla oppo- 
suit adversus facli probationem, addiditquc, sana- 
tnin grav» timorc pcrculsam fuissc, cruccm vero 
pcrloralem vcrosimiliter compositam fuUse, gemmis 
Jaspidis, ct smaragdi ad sUcndum sanguinem juxla 
Ualtr.iv aptis, nec sanitatem ruomcnto, immo reci- 
divara contigissc. Quaproptcr sacra cougrcgatio , 
utcunique pusiulatorcs plura rcposuisscnt, miracu- 
lum non ailmisit. In cjusdcm causa canonizationis 
proposita iuit sanatio cujusdam adolcsccnlis ab hae— 
morrhagia narium. Et p/omotor animadvcrlit, san- 
guinis emi&sioncm fuissc exiguam , nequc cx ca 
aegrum debilitatcm contraxissc : ac medicamentis, 
venae scctione, animiquc deliquio ad cobibcndum 
sanguincm apto adjutum fuisse; ncquc constarc dc 
rcpcnlina sanatione , nequc dc morbi gravitate. 
Joanncs Baptista Fossombronus raedicus pro vcritatc 
statuenda clcctus sensit , sanationera naturalitcr 
advenissc quam proinde sacra congregatio intcr mi— 
racula non rcccnsuit. Alia in causa B. Joannis de 
Prado proposila fuil sanatio ab haemorrhagia. Qui— 
dam ncrope saccrdos provectae aetatis magnam san- 
guinis copiam per octo dies cvomucrat , adco ut a 
rocdicis deploratus, ac Sacramcnlis munims rourtcm 
expcctaiel : scd servi Dei rcliquia cjus corpori 
admota , a vomitu crucnto liberatus fuit , viribusque 
rcsumptis sc crcxit , cibum pctiit , ct plcne convaluit. 
BcnedictusXIV,tunc fidti promotor intcr aiia oppo- 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI 

suit, incerlum esse, utrum Tirium recuperatio ad 
cibum ab aegro sumptum , an ad miraculum refe- 
renda esset : ignorari quoque crucnti vomitus cau— 
sam, ct nonnullas sanguinis pcr os evacuationes 
apud Scnncrtum salutares esse. Vcrum Emmanud 
Lopez ex magna sanguinis pcr octo dics effusi copia 
putavit profluvium hoc ex rupto vase in pulmonc 
manasse , ct sic periculum adfuisse phtbisis, bydro- 
pis , ct mortis : cvacualioncm vero ob sjmptomata, 
quibus acger afficiebatur, ricquc crilicam, neque 
salutarem fuisse. Similia adnolnvit Lancisius ad 
judicium pro vcritatc fcrcndum clcctus , affirroans , 
roorbum revera gravcm fuissc, ct ex hoc alios morbos 
proflucre dcbuisse , conclusitquc cum Lopez , sani- 
tatcm post invocationcm momcnto, viribusquc recu- 
pcratis, obtcntam, ct absque morbi reversione, aut 
in alium convcrsione continuatam miraculo tribucn- 
dam csse, ct sanc sacra congrcgatio intcr miracula 
tertii gcncris illam rcccnsuit. Haec palam faciant , 
quid dc mirandis sanationibus ab hremorrbagiis 
pcrpendcndum sit. 

21 . Hactcnus de hrcmorrhagiis naturalibus ; nunc 
aliqua diccnda sunt dc baemorrhagia , seu ingenli 
sanguinis profusionc , quae in vnlncribus contingit. 
Medici, ct chirurgi nonnulla praescribunt rcmedia, 
ut saticiis jtigularibus vasis, sanguinis profluvium 
cobibcalur, intcr qnae snturam , et ligamen enumc— 
rant , ul scilicct vas vulncratum sualur, vel ligetur. 
Vidc Musitanum , Barbettam, Munnicks , ct Scultc- 
tum. Pulvis quoquc sympathcticus in sistcndo san- 
guine mirabilis csse vidclur, cujus virtutcm agcndi 
in distans cxplicat Tozxius. Nonnulli hunc pulvcrcm 
laudant, alii improbant , videndi in voluminc Thea- 
trum sumpatheticum inscripto : illumquc ab omni 
superstitionis nota vindicant Cabcus , el Hicronymus 
Vitalis. 

22. Quidquid de his sit, in causa S. Stanislai 
magna dc hac re quaestio cxcitala fuit. ./Elbiops ser- 
vus jugulum sibi fcrro sccuerat , adeo ut pcr vulnus 
rcspirarct , ac ingcnti sanguinis copia cmissa, fandi 
impotens in tcrra animo dcficiens procumberct. 
Tcstcs asscruerunt , intcrnas vcnas jugularcs , et ar- 
tcrias carotides disscctas fuissc . ct oesophagum trans- 
verse incisum , cum digiti pcr os immissi ex ipso 
vulnere conspiccrcntnr : accurrissc domesticos, ar- 
ccssitos mcdicos, ctchirurgos, vulnusquc acu con- 
sutum fuisse. ^Gthiopcm baptizatum , implorato ab 
astantibus B. Stanislai patrocinio , ejusque imaginc 
vulncri imposita, statim a mortifera sanguinis cfTu- 
sione libcratum loquclam rccupcrasse , comedissc, 
ac prorstis convaluisse. 

23. etc. (Jravitalcm rulneris cx medicorum do- 
ctrina admisit Bcncd. XIV tunc fidci promotor, scd 
opposuit , alios apud Panarolum , Valcriolam , Do- 
nnlum , ct Munnicks a vulneribus ctiam lcthalibtts 
naturalitcr sanatos fuissc. Et advertcns , posttilatores 
rcponere possc, casutn cxpositum ab his distarc, 
alias difficultatcs tum advcrsu» sanationis instanta~ 
neitatem, tum advcrsus tcstium dicta excitavit, 

DOCTftlRA. 



QUARTI, PARS I. 241 

subdcns, bos cxaggerasse, atquc impcritos fuissc. 
Exaggerasse quidem ; nam ea omnia , quae testes 
asscrucrant, nonnisi pcr intcgram horam pcragi po- 
tuissent, intra quam vcris cxistcntibus narratis, 
vulncralum rjusmodi vulncrjbus mori dcbuisse , cx- 
ploratum cst aptid Bohn , Schrokiitrn , aliosque dc 
his agcntes. At cnim miraculo senalus cst. Sed ex 
hoc palam fit testium imperitia , cum miraculum anto 
bcati invocationcm , cjus inlcrccssioni tribui non 
possit, ut ipsi conlcndcbant, invocationi autcm hora 
illa mortifera prrcccsscral. 

26. Lancisius pro vcritate clectus in cxaggcratio- 
ncm consensit, ncgans, digitos per os immissos po- 
titisse ad labia vulnerisin trachea pcrtingcre. ISthil— 
ominus ob vulncrU gravitatcro, et sanalionis modum, 
hanc miraculis adscribendam esse ccnsuil. Mulla 
quoque ad miraculum adstruendum adduxerant 
posltilatores , ct Manfredus pro miraculo scribens; 
verum sacra congregalio penes quam insuperabilis 
est adversus tcstium lidcm animadvcrsio , a miraculi 
approbationc abslinuit. 

27. In causa vcro S. Alphonsi Turribii intcr mi— 
racula tcrtii gencris rccensita fuit subita, ac perfccta 
sauatio a lclhali stomachi vulnere, cum magno san— 
guinis vomitu ex venlriculo, vcna cava, cl artcria 
magna vulneratis. Et in causa S. Andrcs Avellini 
in codem gencre approbata luit sanatio itistatitanca 
a profundo vulnere capitis, absque ullo cicatricis 
signo. 

28. Nonnulla buc cx mcdicorum , et chirurgorum 
libris addcnda videntur, consultoribus sacra* con— 
gregationis profutura, cum vulncrum sanationes, 
lamquam miracula proponuntur. Vuincra itaqtic 
nonnulla sunt letbalia, ct hajc quidcm vel absolute, 
qua? scilicet curam respuunt , quxvc statim , aut 
Itcet curentur, mortem irreparabilitcr inferunt : vcl 
simpliciter, quae nempc aut non statim, aut quan— 
doquc nullatenus mortem inducunt. Nonnulla lelha- 
lia non sunt, eaqne dicuntur, quae quantum in ipsts 
est , semper od salutcm verguut, iicel ex accidenti, 
vcl incuria mcdentis, aut vulncrati aliquando le— 
thalia fiant, ut latc explicat Munnicks, cujusmodi 
praecipue sunt apud Hippocratem, HorsU Bellon 
et Zacch. levia capitis vulnera. Quod vero attinet 
ad vulnera ahsolute lethalia, juxta Hippocratcm 
hujnsmodi sunt vulnera in vesica , ccrebro t corde , 
praycordiis, aliquo ex tenuioribus inteslinis, ventri- 
culo , jecore spinali medulla , hrpate , septo trans— 
verso, etvena sanguiflua. Kt sanc, quidquid alii 
scripserint, Reinesius contendit , lcthalc vulnerum 
periculum a parte vulnerata unice desumendum esse. 
Et Tozzius advertit , vulnera dici lelhalia , si in par- 
tihus vilae luendae necessariis conformationem , tcx- 
tnram, et nexum vasorum, aut structuramearumdem 
discindant , ac turbent : si circuitum sanguinis in- 
tcrrtimpant ; si excrementorum cxpurgationes im- 
pcdiant : si inflammationem, gangraenam, dolorem 
vchcmentem, aut slia symirtomata graviora infc- 
rant. 

16 



Digitized by Google 



243 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIO.NE. 



29. Piraus lolhalibus accensct vulncra licnis, ct 
Brasaulus , ct Cornclius Celsiis partibus ab Hippo- 
crate cnumcratis adjiciunt vcsicam fcllcam , pcricar- 
dium , pulmonom , rcnes, vcnas , et arterias, potis- 
simum circa faucos, guitur, et cercbri raaninges. 
Tozzius addit ccsophagum, ct animadvcrlit, non 
omnia vulnera insanabilia ctiam lcthalia esse : car- 
tilagines quippe, ct ossa fracta plerumquc insana— 
bilia sunt, nec tamcn mortcm uccessario afferunt. 
Quod vero spcclat ad intcslina tcuuiora ab Hippo- 
cratc mcmorata, insanabilia crunt duodcnuni, jc- 
junium, el ileon, facilioris vcro curalionis caecum, 
colon , et rcctum , quamvis ucquc ista pcriculo ca- 
reant. 

30. Omnia haec latc proscquuntur Munnicks, 
Rcincsius, Paracus, Vidius, Pigreus. fiercngarius 
▼ero Carpcnsis, Donalus, Schcnkius, et alii refc- 
runt, quosdam vcl a vulneribus cercbri , et viscerum 
principalium liberos evasissc. Scd Tozzius obscrvat, 
eos non de partibus illorum organicis, scd de supcr- 
ficiariis, et cxtirnis locutos esse. Primi quippe gc- 
neris vulnera, absolutc; sccundi, simplicitcr lelha- 
lia sunt. 

31. Ex his colligi potcst, quandonam curationcs 
8 vulneribus miraculo adscribendae sint. Porro nulla 
babenda erit ralio vulncrum non lelbaJium , nisi 
fortc lctbalia facta fuissent. Sanationes vcro a vul- 
neribus absolutc lctbahbus ad miracula sccundi ge- 
neris crunt rcferends : et intcr miracula secuudi 
gcneris reccnscnda: erunt sanaliones a vulncribus 
simplicitcr, autex accidcnti lcthalibus, concurrenti- 
bus sempcr requisitis alibi descriptis. Mcdicorum, et 
ciiirurgorum dicta, qui vulneratum curarunl, et 
aliorum pro vcritatc scribentium consilia erunt dis- 
cutienda , ut partes vulncratae , ct vulneris qualilas 
dignoscanlur. Signa ventricuh lacsi apud Cclsum 
aunt pulsus languidus, sudores gravcs. Alia ventri- 
culi; ct tcnuium intestinorum hesionis indicia Pa- 
ranis enumerat. Et apud Tagaultium vcn*, et 
artcriee Ixsio ex sanguioe divcrsimodc flucnte dis- 
Unguitur. 

32. In Evangelio S. Joannis legitur (cap. 18), 
S. Petrnm, cum turba Jesum comprchenderet, gla- 
dio auriculam Malcbo amputasse. Et cum tetigitset 
(Jesus) aurieulam ejut , ait S. Lucas (cap. 22, v. 51) 
tanavit eum. Nonnulli auriculam pcnitus fuissc ab- 
srissam, alii apud Calmct (ad c. 14 S. Marci) ca— 
piti aliquatenus hxrcntcm mansissc existimant. Si 
primum, cjusmodi sanatio intcr miracula secundi 
gcneris rccensenda erit . quia pars animalis vivcntis 
a suo principio divisa illico morilur,ncc, nisi mira- 
culo, ad vitam restilui potesL Si sccundum , ad mi- 
raculum tertii gencris erit refercnda , quia licel au- 
rteula mcdicamentis dccursu temporis naturaliter 
sanari potuisset, id tamcn momento, ct pcr solum 
tactum manus fleri non potcrat, uti observant Zac- 
chias . cl Schevchzerus. Et luec regula ob*crvanda 
crit in congrcgatione riluum, si hujusmodi casus 
proponantur. ln martjrologio quoquc romano legi- 



tur (ad diem 6 Maji), S. Joanni Damasceno manum 
dextcram fuiisc amputalam , et a B. Virgioc rcsli- 
tutam. 

CAPUT XVII. 

De mirabili divina tanatione a lepra, cancro, can- 
grama, aliitque quibutdam morbit. 

1. 2. In Evangdio S. Mattha-i lcgitur (c. 8, v. 1), 
Chrislo Domino dc monto dcsccndcnti occurrisse 
lcprosum diccntcm : Dominc, si vis potet me mun- 
dare. Et cxtcndens Jcsus manum, tetigit eum di— 
cens, volo, mundarc. Et confestim mundata est 
lcpra cjus. Hoc ipsum rcfcrunt S. Marcus, (cap. 1), 
cl S. Lucas (cap. 5). Rcpentinam hanc a morbo 
incurabili sanationcm, uti magnum miraculum, cx- 
tollit S. Ambrosius (op. to. 1, lib. 5 tn Lucam, col, 
135G, n. 4) advertcns, Cbristum in hoc potcntiam 
Patri xqnalcm ostcndisseadvcrsusPhotini ha?rcsim: 
divinitalcm advcrsus Arium : sute carnis vcritalcm 
advcrsus Maniclixos. Alios dcccm lcprosos Clirislus 
mundavit apud S. Lucam (cap. 17, v. 11); cujus 
miraculi magnitudincm pondcrans Tcrtullianus (/. 
4 contra Marcion. c. 35, p. 451 , edit. Paris.) ait , 
id factum fuisse tacita polestate , el sola voluntate. 
Et Ader quidcm, ct Cornclius a Lapidc (m cit. c. 
17 S. Luca) hunc morbum fuissc naturalitcr in- 
sanabilcm ostcndunt 

3. 4. Ex Legc (Levit. 13) discimus, homincs, 
sedes, ct vcstes lepra corripi : cujus indicia suot 
tumores, pustuls, maculae albicanlcs , ct purpurcae, 
prsecipue si in maculis adsint pili subrubri, ct cutis 
sit insequalis. Corruptus interiussanguis cxtrinsccus 
prodicns bunc morbum parit: alii quibusdam vcr— 
mibus ipsum tribuunt. Contagionc quoquc contrahi- 
tur; quaproptcr in Legc caulum cril , ut lcprosi , 
cUamsi reges csscnt, in loca infrcqucnlia ab aliorum 
consorliopcnilus scgrcgarcntur,eorumque cadavcra 
ab aliis scgrcgata tumularcntur. Morbi gravilatcra 
S. Cyriilus Alcxandrinus (de adorat. in tpir. ct 
verit. I. 15, pag. 537, opcr. iom. 1), cl Toslalus, 
(m Levitic. c. 13, q. 9) insinuant : Calmct vcro ex 
communi mcdjcorum scntcnlia aflirmat , lepram 
cxoricntcm curari possc, sccus invcteralam. Medici 
advcrtunt, etiam in scorbuto maculas cum inflationc 
et erosione gingivarum, et vaciliationc dcntium 
apparere, quocirca Arctasus, Galcnus, Valcriola, 
Hildan. ct Horsl. signa lcpra; propria cssc statuunt 
cutcm nunc livcsccntcm, nunc flavcsccntcm , ct ru— 
bronigricantcm, unctuosam, rugosam, furfuraccam, 
nodis, lubcrculis, ct impcligiuc conspurcatam, aurcs 
tcnsas, narium pinnas tumidas, ct gravcm pruritum. 
Porn» in bullis canoniz. SS. Wilbrlmi abb. Fad- 
mundi cpisc. et Francisci Xaverii, nccnon in relat. 
auditorum roUc in causa cjusdcm S. Francisci , ac 
in relat. cnrdinalis a Montc super actis canoniz. 
B. Elisabctba? re^iiia? Porlugalliic,sanationcs a lc— 
pra inlcr miiacula reccnscnlur. 



Digitized by Google 



STNOPSIS LIBttl 

5. Pulat Ranchint» , Jcpram Hebraeorum fuisse 
diversam a lcpra Grxconim, Arabum, ct Europa?o- 
rum, cum illa non a mcdicis, scd a saccrdolibus 
curanda csset. Apud Donatum, et Hejes nonnulli 
lcprosi non infcccrunt familiarcs,quihu$ utcbantur. 
Ac Scnncrlus docct, lcpram Arabum non solum 
per contactum , scd etiam cx intervallo inficcrc 
possc. (juidquid de bis sit , medici nostri doccnt 
scabiem, psoram.ct lepram gradibus tantum distare. 
Scabiem appellant minimas puslulas cutcm fredan- 
tcs, psoram , si pruritus adjicialur, lepram, si haec 
symptomaia cutcm interiuslaedant. Lepram quoque 
distinguunt in siccam . vel squamosam, vel furfura- 
ccam , quam dicunt Gracorum , et in saniosam , ct 
magis malignam, quam appcllant Arabum, sive 
clephantiasim. Ut praMereatur lues venerca , quara 
Calmet idcm cum lcpra essc putat , affectio scor- 
butica est congcries symptomatum , quae corporis 
organa inlus, ct foris varie torqucnt, cujus signa 
apud Lindanum sunt : Ardor, et titillatio in gingi- 
vis cum subscquente cruentatione : calor purpureus 
sub coneavo oculorum : maeula prasertim in femo- 
ribu» tibiarum partibus : genuum vacillatio : mten- 
sus ori* fator : phiogosis in cerebro , et exastuatio 
per totum rorpus. Etmullcrus addit arenulas rubras 
matuhc urinali adbxrcntes. Jam vero si aliqua ab 
bis morbissanalio, tamquam miraculum, propona- 
tur, ea omnia singillatim advertcnda essc diximus, 
ut sanationes inter miracula posscnt rcccnscri. Inte- 
rea a lepra , quac canccr universalis ab Avicenna 
dicitur, adcancros particulares transcamus. 

6. De hoc actum fuit in causa S. Aloysii Gon— 
lagx. Quaedam monialis intcgro quadriennio in 
sinistra corporis partc doloribus mnlcslissimis di- 
vexata fuerat, cum qundam nocte vehementi distil- 
lationis,et tussis impetu excitatasubmamilla sinislra 
quiddam ovi magnitudine, ct marmoris duritic 
invcnit, qnod cancrum csse ipsa , aliique, praecipuc 
mcdici. existimarunt , tnm propter conditionem 
personac virgtnis, tura proptcr solitara cancrorum 
occultorum magnitudinem, el duritiem, ct dcmura 
propter efleclus inde secutos, intcnsum vidclicet 
dolorem , intcrnam erosioncm, nocturnns vigilias, 
et aliarum opcrationura vitaliura , et partiura adja- 
cenlium la?sionem. A£gra pcr trcs mcnses in hoc 
statu permansit . donec S. Aloysii rcliquia parti in- 
firraac admota,statimabboc, etabantecedcntimorbo 
sana oranino, et incolurais cvasit. Rcad auditores 
rotae delata septem insigncs Urbis mcdici jussi sunt 
sensnm snum supcrhoc apcrire,iique,altentamorbi 
qualitate, et durationc, subitam absquc medicaminc 
sanationcm miraculo contigissc aflirraarunt , qttje 
proinde tum ab auditoribus rotas, tum a rituura 
congrcgalione inter miracula rccensila fuit. . 

7. 8. Similis sanatio proposita fuit in causa 
S. Laurcntii Justiniani. Matrona quaedam septua- 
genaria fcbri laborans, tumorc nigro, dnro, ovique 
magnitudinc cum doloribus accrbissimis in pectore 
correpta fucrat. Tomor mcdicorum jussu olco lilia- 



UARTI, PARS I. 24 % 

cco, ct amygdalino oblimtus paululum «uppuravit, 
scd a?gra ad extrcmum dcducta cst : quarc implo- 
rata S. Laurcntii ope, morbus statim cvanuit. Zac- 
chias jussus scnsum snum pro vcritatc cxponcrc, 
morbum fuissc dixit tumorem canccrosum cura 
ulccrc in pcctorc, cujus qualitatc. nccnon «Tgrola» 
xlatc, mcdicamcnti adhibiti incplitudinc, ac modicas 
evacuationis inulililatc cxpcnsis, subitam, ac pcrfc- 
ctam sanationcm ullo infirmilatis rcmancntc vcstigio, 
iniraculosam cssc cimclusit. Zacchiac scntcnliara 
laudavit Romulus Spctiolus , ct sacra congrcgatio 
sub Alcxandro VIII intcr alia mirncula quoquc 
approbavit. Similem ctijusdam mulicris a duonus 
cancris invctcratts, ct mcdicorum judicio insanabiU- 
bus sanationcm , intcrccssione S. Joannis a S. Fa— 
cundo obtcntam, congregatio eadcm intcr alia 
miracula admisit in cjusdem sancli causa. In causa 
quoque S. Francisci Solani approbatum legitur 
miraculum repentina sanationisJoanna de Blancas 
a tumore canceroso. Scd in hoc nonnulla notatu 
digna expendcnda sunt. 

9. ctc. Mulier hax cancro in mammilla sinistra 
in dics magis intumesccntc , acutissimis doloribus 
omncm quictem prohibentibus pcr septennium la- 
boraverat, nec humanis remediis qtiidquam proli- 
cicnttbus, ad intercessionem B. Solani confugit, et 
placidissimequicvit.Postsomnum dolorem amplius 
non sensiL Ad ccclesiam pcrrexit, antc effigiem 
beati oravit, ac domum revcrsa, lumor repente 
crcpuit,copiosa aqua cffusa. M^n mortuac similis 
decubuit, vocatisque mcdico, ct chirurgohic ingcn- 
tem cancrum, cum radicibus varicosi , ac tcterrimi 
coloris, absqueullo palientis dolore, aut sanguints 
eruptionc extraxit, injcctisquc in cavitatcra, qtiae 
rcmansit, mcdicaracntis nona dic argra perfecte 
convaluit. Nonnulli cx racdicis Urbis morbum can- 
crum fuissc cxistimarunt,aliitumorcm cancerosum: 
omnes in miraculum conscnscrunt. Clarissimus 
Malpighius tnnc in Urbe degens super hoc interro- 
gatus, pturibus de cancro, et tumore adnotatis , mi- 
randum in hoc casu fuissc , ait , quod tumor non 
rcdicrit, ncc sanguis in cxtractionc fluxcrit. 

12. Bencdictus XIV tunc fidei promotor in suis 
aniraadvcrsionibus super hocmiraculo disputandum 
proposuit, an praedictus aquei humoris a tnmore 
sponte rupto effluxus natura? cancri opponeretur , 
huncque humor ipse ita eraollirc, aut excavare po— 
tuerit, ul tara facile cxtraheretur : conclusitque , ex 
pcritorura jndicio incertitm cssc, morbum fuisse 
verum cancrum,idcirco ejus sanationem solum inter 
miracula tcrtii gcneris esse recensendam , immo ne- 
que ad hicc, utpotc non subitam, reduci possit. 

13. ik. Hts animadvcrsionibus rcspondit Do- 
mtnicus Lopez, ostcndens cum Boncto contra Clau— 
dinttro, vcrura in mammis cancrum contingere : 
cancrura vcro ab aquoso illo humorc ncqne vi emol- 
licntc,nequc corrodcntc cvelli potuisse. Emollientia 
siquidem cancro adversanlnr: corrosioapud mcdicos 
ad interitum duxit. Acccsserunt responsiones alio- 



Digitized by Google 



211 



I)E BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



rum tum dc facto, tumdejure scribcntium. Quare 
sacra congre<;atio post maturum examcn , attcntis 
tot mcdicuruin suflragiis, lotquc circumstantiis mi- 
raculosx sanationis favcntibus, morbum quidem 
tumorcm canccr;tHiin dumtaxat appcllavit, sed sa- 
nalionem intcr niiracula tcrtii j;cncris rclulcrit, cura 
dcfcclus iiistantancitatis cicalriccm polius, quam 
sanationcm respiccret. 

15. 1G. Si itaque aliqua a cancro sanatio pro- 
ponatur, anlc omuia cxaminandum cst, an morbus 
fucrit canccr, an scirrbus, an tumor raedius,dc 
quo Ludovicus Mercatiis. Nostrum non csl cancri 
causas scrulari. Scnncrlus ab alra bili : Munnicks 
ab acidoacriori rcpclit. Illud vcio hic advcrlcndum 
est , omncs corporis pr.rlcs, ju\la Galcnum, cancro 
aflici possc, sed priecipuclaxiorcs,ct fungosas.Cujus 
signa apud Scnncrlum sunt tutnor initio cxiguus, 
ct scnsim cresccns , culori» plumbci, ct lividi, ardo- 
rcm intus, ct quasi venas babcns nigro sanguine 
distcntas : dolorcm modo majorcm, modo minorcra 
infcrt, cjusquc causa matcrialis in vcnis praccipuc 
residct, qua; pcdcs, cl bracbia cancri rcfcrmit. Si— 
milia docct .Eslius. Et quod allincl ad scirrliura, 
bic dolorc carct, ct bumor, qui ipsum cflicit, non 
in venis prccipuc, scd in spatiis, cl poris residet, 
ct lardius, quam canccr crcscit, vcluti pruscquun- 
tur Scnncrlus, Munnicks, et Cclsus. 

17. 18. Quod spcctat ad cancri curalionem, Ga- 
Icnus tcstalur, sc cancrum incipicntcm curassc; au- 
ctum vcro rclati auclorcs iocurabilcm cxistimant. Et 
celcbris cst Hippocratis apborismus 38. Cancrot oc- 
cultot habentet mclius tst non curarc; curati cnim cito 
pcrcunt : non curati vcro longius temput perdurant. 
Quo etiam usus est S. Auguslinus (lib. 22 de civit. 
Dei c. 8, col. GG3, n. 3, npcr. tom. 7 ) rcfcrens in- 
signc iniraculum sanationis cujusdam mulicris a 
c.iucro in mammilla. Quid vcro pcr cancros uccul— 
toa Hippucratcs inlellexerit, mcdici disputant : ac 
probabilior esl scnlcntia illura cxplicans dc cancris 
nondum apcrlis, aut ulccratis. 

19. Hcrc palam faciuot, cancrum, non incipien- 
tem,scd conHrmaluiD, sitc ulceratum , sivc non ul- 
ccralunoujudicio medicorum insanabilcm csse. Exul- 
ccialus vero cognoscilur ex ulccris iiedilalc, labiis 
crassis cl similibus, qua» lalc cxplicat Munnicks. 
Tcblalur Scultcrus, se cancrura curassc, mammilla 
aL:cissa ct ignc in partem disscctam injecto, sed 
pr.Tterquam quod canccr, codcra teslc, profundas 
radices nondum cgcrat, cl sanata aLiis morbis labo- 
ravit , ha?c curatio ambigua csl, cum vera curalio in 
eo sita sit, ut mammilla rcmancat , et cancer sane- 
tur. Sirailcm sanaliunem refert Platerus, sed ct ipse 
fatclur, morbum rocruduissc, ct hoc quidcm Avi- 
ccnna, Mcrcatus, aliique passim aflirmant, cancrus 
scilicct curalos aut rcpullulare, aut alios tumorc 
gignere. Quaproptcr si aliqua sanalio a cancro tam- 
quam miraculum proponalur. non solum advcrlcn- 
dum esl, an morbus confirmatus fuerit, sed ctiam 
an sanalio , invocato scrvo Dci, vcl bcalo, pcrfecta, 



exclusa mctastasi , ct rccidiva contigcrit. Qo« si vc- 
riiiccntur, dc miraculo non erit dubitandum, eliamsi 
mcdicamenta adbibita fuissent, et sanatio non subito 
contigissct , cum ex dictis canccr mcdicamcntis non 
sanctitr, ncc subila sanatio ad miracula sccundi 
gcncris rcquiratur. Lcgi possunl bullaj canoniz. 
SS. Tboraac dc Villanova, Caruli Borom. Ignatii 
Loyol. Francisci Xaver. nccnon relationcs audito— 
rum rola? in caOsis SS. Tcrcsia?, Elisabclh;c, et 
B. Hieronymi .Emil. Scd quid diccndum ci it dc sa- 
nalionc a scirrhu? yEgincla, et .Etius coiiscnliunl , 
scirrhos invetcralos, nullatenus, recentcs vcro diili- 
ciilime curari posse, prxscrtiin in parlibus inlcrnis, 
ct pr.Tcipuis. lluc ipsum dc scirrho hepalis tcstalur 
Galcnus. Ex quibus consullores sacrx congrcgatio- 
ni> dicerc possunt quandonam scirrhus sit curalu 
facilis, vel diflicilis; sanabilis, vcl insanabilis ; et 
quando ejus sanatio miraculissccundi, >cl tcrtii ge- 
ncris adscribcnda sit. 

20. clc. Teslcs imperili ulcus, gangrxnam, spha- 
cclum, ct Gstulam pro cancro passim usurpant, 
ideoquc in causis bcalificationis, ct canonizalionis 
perili advocandi sunt, qui morbi, de quo agilur, 
qualilatero, signa, et symploinata expendant, ut 
morbus innotescat. Sed ut sacra? congregationis 
consulturcs aiiquid qtioad hos inorbos prae oeulis 
habeant, ulcus est tolutio continui cutn imminuta 
magnitudine ia parte molli, ortum habent a mate- 
ria crodente. Hax definitio exacle di>linguit ulcus 
a > ulnere ; in hoc cnim nihil ex nccessitalc dc parlc 
aflcclaamissum cst: in ulcere autcm,ju\ta Munnicks, 
aliquid scmper amissum ubscrvatur. GaugraMia, ct 
sphacclus sunt partis melioris aflocla? inortiticatio, 
minor tamcn in prima, ct major in sccundu, qui 
etiam partcs sulidiorcs, puta ossa, invadit, ul nolat 
Scnnertus. El juxla Jsginctara , et Aviccnnam pars 
spbacclo affccta scnsum amillil, secus in gangrama. 
Fistula vero cst sinus oblongus, ct callosus, fundum 
habcns lalum, orificium autcm angustum ex quo 
aliquid assidue cxpurgalur, nisi magna callosilas 
cxpurgationcm impcdiat. Vidcanlur Zacchias , Do- 
laeus Musilanus, ct Munnicks. Purro miranda: ab 
his morbis sanationes rcfcruntur in aclis canoniz. 
SS. Aloysii Gonzagx, Ludovici Bcrtrandi, Pascha- 
lis Baylon, Vinccnlii a Paulo, ct aliorum. Alia mi- 
racula sanationis cx Gstulis legi posstinl apud S. Au- 
guslinum (/16. 22 de civit. Dei, c. 8, col. GG3, 
loc. cit.). 

2'». 25. Matta, Burdonus, ct Malthxuccios vim 
lotam pro miraculo in his murbis constituunt in sa- 
natiunc subila , ct momcntaria. Vcrum alia plura , 
antcquam dc miraculu sanalionis feratur judiciura, 
advcrlenda vidcntur. El quud spcclat ad ulcus, 
cjus rurma,subjcctum, cansa, gravitas, ct diuturni- 
tas ohscrvanda sunl : itcm an fuerit cum humurum 
aflluxu; ulrum inlcrnum, et latcns, an cxlcrnum, 
et patens; num sinc ossis, an cum ossis corruptione , 
vel carie : ex his quippe Munnicks facilem , vel diiR- 
cilcm cssc ulccris curationcm collijjit , ct hanc qui- 



Digitized by Google 



SYNOPSIS UBRI QUARTl, PARS I. 



dem difficillimam esseait,ubi ossium caries, rel 
corniptio adsit. Hoc ipsum de ulcere rolundo doccnt 
Ilippocratcs, et Vallcsius, et de ulcere in partibus 
nerveis, racmbranaccis , et cartiiagineis ailirmat 
HofTmannus : dc putido, et graveolenti narium ul- 
cerc late Sennertus. 

26. Rcfert Schenkius, raatronam quamdam a 
gravissima gangrama arle ct medicamentis conva- 
luisse. Sennertus vcro docet, gangrenam periculo- 
sam esse, et in spbacclum, qui periculosior est, 
de<;enerare,nisi cilissime curetur, qu® quidcm cura- 
tio in juvene facilis est. Et apud Unembacch. tistula 
«ntiqua, et in scnc, difficilius curatur, quam recens, 
et in juvene. 

27. 28. Haec igitur, et alia ex medicis dcsignanda 
in ulccribus, gangramis, et fistulis, practer subilara 
sanationem, examinanda sunt, antequam sanationcs 
ab his morbis miraculis adscribantur. Mcdicamen- 
torum quoquc ratio habcnda cst, num forte ipsis 
sanatio tribui posset ; quin ctiam antcquam miracu- 
lum statuatur, congruum lempus expectandum cst , 
ut intelligatur , an ulceris , el tisluloc cicatrizationi 
alius morbus successcrit, cum metastasis rairaculi 
approbationcm impcditat et metastasis quidera , aut 
etiam reversio, his morbis sanatis, facilis est testibus 
Hippocrate, Araato Lusitano, Dolxo, Sennerto, ct 
aiiis. Et hoc ipsura doctor de Marchangelis in causa 
S. Vinccntii de Paulo super miraculo sanationis ab 
uiceribus advertit. 

CAPUT XVIII. 

De tanatione febri, quando sit miraeulo 
adscribenda. 

1. etc. Sanctus Joannes in Evangelio (c. 4, v. 46) 
fusc expcnit, quomodo Christus filio reguli febri 
laboranti salulem ralituit. S. Malthams ( c. 8, 
v. 14) quoque, S. Lucas (cap. 4, v. 38), el S. Mar- 
cus {cap. 1 , v. 30) rcfcrunt, socrum Simunis simili 
morbo ab codcm fuisse liberalam. Et hanc sanatio- 
nem Sedulius versibuselegantissime expressit. Porro 
utriusque a>groti febrim gravem fuissc, ex ipso 
sacro textu colligitur, et pluribus dcmonstrant Ader, 
Zacchias, ct Schevchzerus , qiii etiam miraculis ma- 
gnitudincm cxtollit, quod morbusadChristi nutum, 
et jussum eranuerit, pristinis a»gro viribus redditis. 
Aliud libcrationisafebri miraculum narrattir aef. 28, 
ttbi D. Paulus patrem Publii febribus, et dysenteria 
vexatum... salravit. Porro dysentcria? gravitalem 
febres indicant ; benigna quippc dysentcria est , qua; 
nulJam, vel admodum levem, maligna vero, quic 
gravem febrera babet corailcra. Hoc ipsum indicat 
ve&atio, cum ab aliqnibus dysentcria tormina a lor- 
quendo dicta sil. Videantur Celsus, et Senncrlus. 

4. Ecbris ex Hippoerate. et Caleno dieitur ron- 
ttrsio nativa ealiditalis m igneam nitturam. Alitcr 
eam dcfiniunl Avicenna, Willi^ius, aliique medici 
quorum plures apud Toxtium doccnt , cam non csse 



245 

revera roorbum , sed motum commotaa sermentatio- 
nis in sanguine ad hunc depurgandum, quod qui- 
dem evenil,si febris ncc uimis levis, nec valdc ve- | 
hcmens ac diuturna sit. Quapropkr febris non a j 
fervso sed a februo, id csl emundo dicitur, unde j 
concludil Tozzius, eam non semper nocuatn esse, 
sed sape sapius salutarem. 

De fcbre hectica. 

5. Non vacat hic integrum de febribus edere tra- 
ctalum, sed cxempla afieremus sanationum a iebri- 
bus in sacrorum rituum congregatione examinata- 
rum, ex quibus ejusdcm consultorcs, quid dicendum 
sit , occasionc oblata , dignoscere potuerunt. Neque 
cnim omnis, licet subita, febris sanalio post invo- 
cationcm servi Dei, miraculo ab eadem sacra con- 
grcgationc adscribitur, ut coUigere cst ex actis ca- 
nonix. S. Raymundi de Pennafort a Penia edilis. 

6. etc. De sanationc vcro a febre bectica actum 
fuit in causa S. Caroli Borromaci. Candida scilicct 
dc Agudis momalis capuccina tribus annis , et am- 
plius fcbri hcctica laborabat, quamobrem in ex- 
tremo viUe periculo constituta , cum vota famulo 
Dei Carolo nuncupasset, ejusque vcstcra paulisper 
tctigissel , incolumis omnino surrexit. Porro morbi 
gravitatcm certam reddcbant tum ejus duratio, tura 
gravia symptomata, inlirmitas scilicet virium et con- 
vuisiones; lum demura, quod bcctica tcrtiae esset 
speciei. Haec enim fcbris trcs babet gradus. Primus 
cst, in quo calor febris adeo lcnis est, ut vix pcrci— 
piatur, undc ct facile curalor. In secundo.e*arccba- 
tur, pra?sertim paulo post cibura : bacc diilicilioris 
est curalionis. In terlio adon augctur, ut corpus uni* 
versum cxtcnuet, atque in hoc gradu febris hcctica 
dicitur marasmodes, marasmus, sive tabes, evadit- 
que incurabilis . ut viderc cs»t apud Galenum , Avi— 
cennam, et alios. Jamvero cum rotae auditores, 
perpcnsb morbi sjmptomatibus , sanalionem ad roi- 
raculum sccundi generis retulissent, sacra rituum 
congrcgatio eam libcntcr inter miracula reccnsuit , 
ut scribit (Jratlarola. 

9. 10. Alia a fcbri hectica sanatio proposita fuit 
in causa S. Aloysii Gonugx. CamUla nempe d* 
Ferrariis fcbri hectiea , et phthisi cvm sanguinis 
excreatione per annos octo laboravit, et pluribvs 
medicamentorum generibus frustra adhibitts, incw 
rabilem omnino in/irmitatem medici censuerunt. 
Quamobrem mortui proxima , implorata S. Aloysii 
opc, illico pristina sanitati restituta est. Vcrba sunt 
rclationis rota; audilorum. Qui sanc auditores hanc 
sanationem miraculosam fuissc asseruerunt, tum ra- 
tione facli, quia morbus fuil phthiMS in spccie con- 
iiraala, lum rationc modi, quia febris adco diulurna 
non poluit naturalitcr lam subito removeri , ita ut 
a>f ra penitus convalueril. Adhassil rituum congre- 
gatio, quae tamen, ul ct rota; auditores, antequam 
sanalionem miraculo adscribercut , tum mcdici or- 
dinai ii attestationem, tum octo insignium mcdico- 



Digitized by Google 



246 



DE BEATIFICATIONE ET CANOMZATIONE. 



ruin Romae ccnsorum approbatioucs considcrarunt , 
qui quidem mcdici praeter superius dicta adnotarunt, 
vetitum fuissc a perilis, ne domestiei quicquam ute~ 
rentur ex iis , quibus inlirma utebatur, ne eodcm 
morbo inficerentur ; ac demum omncs affirraarunt , 
sanaUoncm non sine magno miraeulo, intercessione 
B. Aloysii accidisse. 

11. In prima sanatione, qus intcrccssionc S. Ca- 
roli obtcnta fuit , nulla tit mcntio exspuiUonis san- 
guinis, quao cx pulmonum, vel aliorum visccrum 
ulccrc dcrivatur; neque lcgilur a mcdicis intcrdi- 
ctum etiis fuisse usum rerum , quibus infirma ute- 
batur. Nequc tamen cx bis hccticae febris defectus 
inferri potcst. Siquidem apud Fernelium datur be- 
ctica sine ulla pulmonum labc. Et apud peritiores 
medicos non omnis, licet tertia» speciei bectica ,sed 
quas citm pblbisi , et ulcere pulmonis conjungitur, 
contagiosa est, ut rectc proscquilur a Rcjcs. De- 
mum in sanationc, quas iutercessionc S. Aloysii 
contigit, dubitari polerat, quomodo febris heclica 
cum phlhUi conjuncta tamdiu durarc potucrit : ait 
enim Hippocratcs, kic morbus multis ad tres annos 
perseverai , verum moriuntur. Nihilominus Angelus 
Victorius, Philander Collutius, ct Hippocralcs ipsc 
testanlur, hos morbos diutius eliam protrabi jwsse , 
juxta diversas corporum, aetatis, morbi, temporis, 
et tolcrantiac qualitates , quae tamen forte locum non 
habcnt, ubi morbus ad marasmum, et extrcmam 
maciem dcvcncrit. Simile miraculum approbatum 
fuit pro canonizationc S. Rosae Liraanae. 

De febri cwn delirio, et lethargo. 

12. 13. Mirabilis ab hac fcbri sanatio occnrrit in 
causa S. Catharinae de Bononia. Soror Maria Gcrtru- 
desde Ghirardcllismonialis monasterii SS. corporis 
ChtUti ann. 1673, mensc Octobri in levem fcbrim 
incidit, et quamvis medici praeslo fuerint, 2k No- 
vcmbris supervcnit delirium, mox sopor invasit, 
qui in lcthargum, ct trcraorem dcgeneravit. Dic 
8 Dccembris morbus remisit, ita ut infirma Sacra- 
mcntis muniri potucrit, mox vero recruduit , ac bi- 
duo sioe nllo alimento, ac validiori lethargo oppressa 
infirma pcrmansil; ita ut nequc igne, ncquc alia vi 
cxcitari potuerit. Viribus prorsus deslituta, quinqua- 
ginta qnatuor diebus a dic dccubitus jnm clapsis , 
implorata S. Catharinae ope incolumis stalim sur- 
rexit, ac omnia sana? monialis munia cxplevit, nullo 
adversac valeludinis indicio apparente. 

ih. 15. Undccim oculati tcstes omnia baec com- 
probarunt , inter quos mcdici trcs , ct nnus chirur- 
gus, qui eliam pro miraculo stctcrunt, uti sanc cx 
decreto 17 Maji 1707, cdito approbatum fuit ; et 
merito, stantibtis gravissimis enumeratis syraptoma- 
tibusfebri acutx adjunctis, quacjuxla Hippocratem, 
Celsum, Mercatum, aliosque mortcm vicinam indi- 
cant. Ncque \<to morbus quadragcsimum diem, qui 
acutorum morborum tcrminus est, practcrgrcssiis, 
in dcclinatione fuissc dici potuit ; in hi3 cnim mor- 



bis dies critici juxta Valestum, ct Audream Lau- 
rentium, non solum a die invasionis morbi, sed 
ctiam a dic supcrinducti morbi , sunt computandi. 

« 

De febri maligna. 

16. Duplex est hujus fcbris causa : altera a nimia 
sanguinis crassilie ; altcra ab cjusdem solulione pen- 
dct. Fcbris maligna a soluUone pcndens snmtnam 
sccura virium lassiludincm , diarrbaeas in principio, 
twraurrhagias, sudores, urinas copiosas affert. Lras- 
sities conlra niraiara fluidorum rcmoram, somnolen- 
tiam , ct pondus in corporc inducit. Ha?c tamen nun 
ita difficultcr, ut altcra. curatur. Vidcantur Willi- 
sius, cl Hippocrates, qui ctiam febrium malignarum 
gradus du»tinguens docel, eas vcl quarto dic, aut 
prius occiderc , vcl ad septimum , undecimum , dr— 
cimum quartum, decimum scplimum, aul vigesi- 
mum produci. 

17. 18. Porro sacra rituum congregatio sanationes 
ab bujusmodifebribusjuxta divcrsas rcrumcircum— 
stantias aliquando intcr miracula rccensuit, interdum 
a i miraculis abjudicavit. Rccensuit scilicet in causis 
SS. Cajctani , Rosae Limanae , et Slanislai Kostkae. 
Rejccit vcro in causa bcatilicationis S. Calbarina* de 
Rtcciis, aut quia mcdicorum, qui curaUoni intcr- 
fuerant , de febris malignae symptomaUbus attcsta- 
tione dccranl , aut quia dc subita sanationc , aut de 
momcntaria virium rccuperationc non constabat. 
Quamobrcm quoties similia in sacra congrcgationc 
proponantur, alTcrcndaB sunt mcdicorum attestatio— 
ncs, qui curam praesliterunt , et aliorum pro vcritate 
consultorum judicium cxspcctandom csl, et inqui- 
rcndum dc febris duralionc , ct dc remediis adbibi- 
tis, de cxclusionc bonae crisis,dc momentaria , ct 
constanti sanalione , ac dc pcrfecla virium recupcra- 
tione absquc rccidiva , et absquc convcrsionc iu 
alium motbum; nam juxta Hip|M>cratem febrcs, 
quae sine signis coetioms cessant, aul in malos do— 
lores convcrli, aut diutiirnitatcm , aut mortem, aut 
recidivam afferrc solcnt. 

19. Conlcndit Mattha uccius in sua pracUca thtto- 
logo-canonica , sanatiuticm a febri maligna in in— 
firmo, qui post longas vigilias, invocato Dei servo, 
somno correpto incolumis cxcilctur, inter miracula 
cssc recenscndam. Alque cadein fuit sentcntia Joan- 
nis Mariae Lancisii mcdici in cattsa B. P< tri Forerii; 
ilemquc Joannis Mariae Thomasii tnedici in causa 
B. Agnelis a montc Politiano. Secus autcm dicen— 
dum essc videlur in febribus aculis, ac multo magis 
in synochis , et cphemcris, cum in bis per somnum 
aliqua crisis scqui possit, uli cum lidei proraotorc in 
causa B. Hyacintbac dc Marcscoltis idem Lancisius 
cunsemit. 

Dc fcbribus snmptomaticis , etprimo de febri, cui 
conjuncd sunt bubones. 

20. 21. Hactenus dc fcbribus primariis, quac a 
propria causa pcndent, nunc dc aliis, quoe ab aliis 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI 

morbis oritintur. In causa S. Francisci Solani postu- 
latorcs soqucntcs sanationes inter miracula recen— 
scndas esse contcnderunt. Francisca nerape Victoria, 
ejusquc fratcr in civitate Monlilic, ubi pestis postea 
grassata fuit, vchemonlissima fcbri cum vomrlu, et 
bubonibus corropti fucrant, atque horum quoque 
matrem cx conlactti filia? , gravissima febris invasit. 
Porro matri, ct filia; vcna secta fuil, fratribus vero 
bubones olco amygdalino inuncti fuerunt , sed inu- 
tiliter. Yemm B. Solani imagine iis applicata bu- 
bones cvanucrunt , omnesque incolumes evaserunt. 

22. 23. Multa adversus facti probalionem iidei 
promolor adduxit , ac praMcrea animadvertit , intir- 
mis fuissc predictis rcmediissubvcntum , bubonesque 
etiam pcstilcnlcs, quibus ccteroquin mater caruit , 
naturalitcr sanari posse. His omnibus postulatores 
salisfaccrc conati sunt. Et medici pro causa scriben- 
tes, fcbrim fuisse in iis omnibus pestiferam censuc— 
runt , vena? autcm scctionem in roorbo pestilenti 
damnum potiusjuxta plurium scntentiam apud Di- 
▼erium , quam utilitatem afferrc , ac ponderata in 
omnibus iis tegris subita sanationc sacrae congrega- 
tioni insinuarunt eam essc miraculo adscribcndara. 
Consullus fuit super bis clarissimus Malpighius, qui 
et ipse consensit, febrim fratrum ccrto, matnsvero 
probabilitcr ex signis fuissc peslilcntem, sed in ma- 
tre minus gravcm , et ex aliorum mcdicorum scn- 
tenlia buboncs naturaliter curari , ac rcmcdia adhi- 
bita juvare potuissc aflirmavil : modum tamcn 
sanationis instanlancum mirabilero fuissc censuit. 

24. etc. Post hxc , causa rursus proposita , Em- 
manue) Lopcz dissertationcm exaravit, affirmans, 
fcbrim etiam in matre gravem,ac pestilentem fuisse; 
bubonum rctrocessum in filiis natnraliter funcMura 
cssc debuisset ; rcmcdia vero adhibita non esse atten- 
dcnda.cum neque olei amygdalini inunctio buboncs 
tam subito cxcutcre potuerit , ac post sanguinU 
missionem omnia ruerint in detcrius. Adhasit Lan- 
cisius a Pontifice jussus scnsuro snuro pro veritatc 
opcrire. At sacra congregatio , re maturc discussn , 
nec matris, nec fratris sanationcm inter miracula 
reccnsuit, tum ob defectum sufficientis probationis, 
tum quia juxla Malpigbium febris matris minus 
gravis fuit. Miraculis vcro accensuit sanationem Vi- 
ctoriaj filiae tum ob fcbris gravitatem , tum ob bu- 
bones, qui ju\ta Riverium maximum periculum 
minantur, tum dcmum oh rcpcntinam, perfcctam- 
que sanationcm. Bubonum quoquc retrocessus ad 
imaginis applicalionera in maximo habitus est pretio. 
Siquidcra hujusraodi relrocessus, Vallcsio, Parao, 
Scptala, aliisque testibus, lethalis omnino est. Et 
universa medicorum, et chirurgorum schola buboncs 
rctroccdentes rcvocarc studet; immo etiara immatu- 
ros. Et Hoflraannus observat, pcstilens hujus fcbris 
vencnum, neque per sudores, ncque per alvi, aut 
alium fluxum expeUi,sed tantum per excretionem , 
qy« fit per tumores in cxtcrno corporis ambilu pro- 
deuntes. 

27. 28. Neque vero rcccoaita remedia miraculo 



OUARTI, PARS I. 247 

obstare potuerunt, vel quia post ipsa adhibita aucta 
febris cst, vel quia oleum amy^dalinum exlerius 
adhibitum venenum in bubonibus tollcre non pole— 
rat ; vcl quia admissa juxla Ceisum , ct Hoflman. cit 
sectionis vena? utilitate, repentina sanatio absquo 
rairaculo contingcre non poterat. Quamobrem sacra 
rituum congrcgatio hanc Victoria? sanalionem intcr 
miracula tcrtii generis admisit, cui sentcntia? medici 
ordinarii , cetcrique in Urbe pro vcritate scribentcs 
suffra^ati fucrant, inter qnos Malpighius ipsc, qui 
modura sanationis appcllavit mirabilem , quara vo— 
cem Benedictus XIV, ctsi ut fldci promotor, raira- 
culura non signilicarc contendent , uli consultor 
tamen congregalionis pro vero miraculo aliquando 
sumi affirmavit. 

De febri$ erynpelacea. 

29. Ha?c febris in plnribns symptomatibus fehri 
pcstilenti aflinis est : diflcrt vero , quod ipsa , secus 
ac pcstilcns, a causa intcrna oritur, neque contagiosa 
cst, neque periculosa, nisi intus rctrogrodiatur, ut 
vidcrc est apud Hoflmannum, et Hippocratem. Et 
Tozzius addit, pernicisiorem esse erysipclatis retro- 
prossum , qui ex defcctu natura*, quam qui ex causa 
externa , puta lotioae aqtia; frigida» , evenerit. 

30. 31. De liberationc ab boc morbo actum fuit 
in causa S. Tcresia?. Qinvdamnempe monialis, juxta 
auditorum rotae relationem , gravi erysipelale et 
ingcnti febrc a pluribus annis laborabat, (]uam cura 
S. Teresia manu tetigissct , roorbus illico cvanuit. Et 
ipsi quidem auditores, pooderata sanalione, ejusque 
modo , miraculum asseruerunt : similcque judicium 
de re simili tulcrunt in causa S. Pdri de Alcantara. 
Quapropter si gravis morbus ad contactum manus 
servi Dci , cujus virtutes approbata? sint , illico rece- 
dat; tuto potcrit pro miraculo pronunciari. At si 
sanaUo aUter contigat, sedulo inquircndura erit do 
qualitatc morbi, dc reracdiis adhibitis, de modo 
sanationis, de exclusione crisis, et de perfecta sana- 
tione rccidiva , cum crysipelas , teste Sennerlo , sit 
morbus rcvertens. 

32. Erysipelas, juxta pracucos, distinguitur io 
verun, seu simplex, in nothum, scu scorbuUcum, 
in ulccratum , et non ulceratum. Nothum modo 
phlegraonibus, quod periculosius est, modoscirrhis, 
quod longius protrahitur, modo a?demati conjuogi— 
tur, quod si exulceretur, facilUme in gangrsnam 
vcrUtur. Febrim vero erysipelaceam modo idiopa- 
thicam, modo symptomaticam appeUant. Porro faci- 
lius curatur verum, et non ulceratum, quam nothum, 
et ulceratum : ac gravius, et periculosius est in seni- 
bus, in corporibus impuris, ct in capite, quam in 
juvenibus, et in aliis corporis partibus, veluti pro— 
sc(]uuntur ^Eginela, Munnicks, Franciscus Roma- 
nus , aliique. 

33. De sanatione ab erysipelale in capitc actum 
foit in causis SS. Turribii , et Joannis a Cruce , ao 
Bcnedktus XIV, tunc fidei promotor, preter ea, qux 



Digitized by Google 



243 



DK BEAT! FICATIONE ET CANOMZATIONE. 



advcrsns facli probationcm opposuit, aniraadvertit , 
remcdin opporluna in iiis morbis prmslila fuisse, et 
ex aliis rircumstantiis sanntioncs naluralilcr conlin- 
gcrc poluissc. (Jnamobrem sacra congrcgatio ab iis 
intcr miracuUt approbandis abstinrit , ut colligere 
cst ex dccrctis 5 tcbr. 17-23 el 11 Jan. 1726 editis. 

De febrit ex angina. 

?>%. Angina ah angendo dicitur, ct est molcstus 
spirautli, ct dcgluticndi labor faucibus inflaminalis, 
aUjue intumcscenlibus. Practici cam distinguunt in 
veram, quae a sanguitiis stasi , ct in notham, qua? a 
seri magis, quam a sanguinis congestionc, oritur. 
Clramquc febris aliqua comitalur : atque si angina 
intcrnis laryngis musculis insidcat , ncque extrinse- 
cus rubor, scd intrinsecus dolor urgeat, voxquc 
supprimalur, ac spiritus difficilis rcddatur, pcricu— 
losa cst, juxta Hippocratem, qui boc ipsum innuit 
de «ngina quae cvancscere absquc resoltitionc , aut 
cxpurgalione vidctur ; lunc enim in pulmonis in— 
flammationeru convertitur. Unicum remedium apud 
omncs medicos advcrsus bunc morbum cst venai 
seclio. Qui plura velit, HoiTraannum consulat. Jam 
vcro, ul bujus morbi sanatio miraculo adscribatur, 
non satis est, ut momento cmtingnt, scd ultcrius dc 
angina? qualitatc, ac symptomalibus, dc fchrc corai- 
tanlc, dc remediis adbibitis, prxscrtim dc vcnaj 
seclionc, inquircndum cst, item de crisis cxclusione, 
ac dc morbi reversione, aul in alium conversione. 
llisqtie in causa S. Joannis a Cnice perpcnsis, nulla 
ralio libcrationis a slrangulanle angina babita fuit. 

De febri ex tetano. 

35. Tetanus spasmi, vci convulsionis species qu^- 
dr.m est; di$tcnsionem medici appellant.cum letaiius 
nervorum tcnsio sit in toto corpore irqualis. Sen-il 
Ilippocratcs, hunc morbum post quartum dicm pc- 
ric.ilo caruisse ; scd nunc ctiam post scp!imum diera 
pc;iculo non carct. De liberationc ab Imc morbo 
arlum fuit in causa S. Laurentii Justiniani, ct Zac- 
cliias censuit, eam csse miraculo adscribendam ; sed 
cum dubium cxcilasscl, qtiod sanattis aftectus fuerat 
fcbri, qua?, cxpcricnlia testc, convulsioni aliquando 
remedio cst, utcumcpjc idcm dnbio salisfacerc cona- 
lus fucrit, miraculum non fuil admissnm. 

3C. Pauca hic addcnda sunt dc febri pleuritica, 
et peripneumonica hodie frcquentissima , dc qua 

1>roindc-sa)pc in sacra rituum congrcgationc agittir. 
\:rro,ju\ta Gordonium, dolor vehemcns difti- 

cuUas anhelitus... tussis laboriosa.... sputum livi— 
d»m, nigrum, viscosum, ct cum non pntcsl expelli, 
mortcm in hoc morbo indicant , quemadmodum si, 
mcdicaracntis rectc adhibilis, intirmus aggravetnr. 

De febri, qua dicitur inflammatoria. 

37. 38. In hac febri inflammalio diversis insidet 
^ oracis parlibus, variiscpic appellatur r.ominibus, 



ae differt symptomatibus, cvcntu , et cnrandi ratione. 
Reccntiorcs mcdici, quidquid antiqui crcdidcrint, 
plcuriticum raorbum m pulmonibus omnino consi- 
stcrc volunt, ut notavit Pastulus, cl ul in acadrmia 
Bononiensi anno 1703 compcrtum cst. Hoflmatinus 
autcra doccl, spuriam esse pleurilidcm, si inflam- 
raatio cxleruas thoracis partes occupct, veram autem 
cssc, si pnlmonis superlicicm tcncal : graviorem, ct 
pneumonicam , si inflammatio allius in pulmoncs 
desccndat. Addil , dolorcm in spuria essc valde 
acutum , lussim siccam cum febri. ct pulsu subduro, 
dcprcsso, cl frcqucnti: in vera inajoicm csscspi- 
randi angustiam, apulum cruentura, ct fcbrim magis 
acutam ; in pcripncumonia vcro dolorcm esse magis 
tcnsivutn, etobtusura, majoremquc spirandi difli— 
cultatcm , cl anxictatcra, ct xgros , prjcserlim scnes, 
facile mori. Taudcni lestalur, in nulla alia fcbri prae 
bac criscs cssc frcqucntiorcs ; nullam tam essc rcci- 
divam, quam pncumonicam, ct advcrsus inflamma- 
tionis incrcmcntum nihil esse sanguinis emissiune 
ulilius. Alque ha?c sacra congregationis consultorcs 
scdulo animadvcrlcrc dcbcbunl, antequam dc sana- 
tionis miraculo judicium ferant; quod optimc pra>- 
sUlerunl in causa bealiflcationis S. Joannis a Crucc : 
quodquc accuratissimc prastitit Thomasius mcdicus 
in causa S. Agnelis dc Montc Politiano; qui tamcn 
aliam subilatn sanationcm a pleuritide cum fcbrc 
gravissima , ct a tumorc crysipclaceo in crure dcxtro 
tribuendam miraculo essc ccnsuit, postquam intcr 
alia o»lendit, plcuritidcm fuissc vcram, nullamque 
praxcssissc secrctionera pcr sputum, per sudorcm, 
aul pcr aliara viara , in quo rcrum statu in graviorera 
morbum transirc solel , uti ctiam observavil Nicolnus 
Chesnati. Kl iniraculura quidcm sacra congregalio 
adraisit, ut apparcl cx dccrcto cdito 2 Apr. 1720. 

De mircculo plcvritidis sanata in muliere 
gracida. 

39. ctc. Lalcralcm uioibum, cui nomcn Plcuritis, 
indicanl acuta fcbris , aculusquc dolor ad jugula 
perlingcns, pulsus durus, dccubilus in latus aflectum 
taciiis, in opposiluni accrbissimus, spirandi difli— 
cullas, et ttissis aut bumida, aut sicca. Ingravesccn- 
tibus Iiis, raorbus, cl calor augcnlur, sitis angit, 
appctitus, ct somous fugiunt, acccdit vcro dclirium. 
Cum haxsigna concurrunt, legitima vocatur plcu- 
ritis, qua nempe mcmbrana intus costas succingcns 
inflainmatur, ct inflaramatio in pulmoncm proten- 
ditur : contra spuria appellatur, in qua musculi, qui 
sunt intcr costas, et ihoracis exteiiora, laburanl, 
fcbrisque milior csl. Porro legitima plcurilis intcr 
acutos morbus, qui numquam pcriculo carcnl, ah 
Hippocrale, sulTragantc Arcta>o, rccensclur. 

»*. clc. Jamvcro mulicrein pr.Tgnanlem acnla 
febris invascral, diris cumulata symplomalibu*,q UiD 
quidcm pravara plcuritidcm conslituchanl, fcbrint, 
a\\T comilabalur, acutissimam appellavit cximiui 
Atrliialcr de Marcangelis ad scribenduni pro vcri.. 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LlBfll QUART!, PARS I. 



tate accitus, cam hic casus ia causa beatificationis 
S. Camilii de Lellis proponeretur,et aegrotam, quod 
gravida esset, io magno vitae discrimine esse affir- 
mavit. Scptima , et decima dics agebatur, ex qua 
mulier dccumbebal, jamquc omnibus pcne remediis 
frustra adhibitis, iramo omnibusin pejus rucntibus, 
animam acgra agebaL At implorala S. Camilli ope, 
statim sunrexit, ciburo libenter sumpsit, placidc 
quicvit, viribusque rcsumptis, incolumis pcnitus 
evasit. Quibus omnibus rile perpensis , repentinam 
sanationcm sacri judices pro miraculo habendam 
csse, Beoedicto XIV annuente, censuerunt. 

CAPDT XIX. 

De sanationibus a variis infirmitatibus, qua mira- 
eulo /iunt. 

1. DeChrislo Domino pnedicant sacri Evange— 
listtt, quod omnet male habentcs curavit (Malth. 
cap.8,v. 16). Hinc occasio facilesumi potest agendi 
dc sanationibus ab universis morbis, quae miraculo 
fiunt. Scd cum materia nimis ampla,cl nimis gravis 
sit, de iis tantum agcmus , dc quibus aliquando in 
sacra rituum congrcgatione actum est. Pro aliis 
suflicient, qua» alibidiximus, cum de hac re gene- 



De apoplexia. 

2. 3. Rujusmodi plures sunt species , quas fuse 
mcdici enumcrant, qni proinde lcgi possunt. Scd ut 
aliqua apoplexiae idca sacnr congregationia consul- 
toribns exhibeatur, dicimus cum iisdem medicis, 
eam esse privationcm scnsus , ct motus in toto cor— 
porc cum praecipuarum facultatum lacsione. Quo- 
circa si quis subito concidal, omnique sensu, motu, 
ac voce repente privctur , sola respiratione, caquc 
diflicili , itcmque calorc faciei , et pulsu rcmanenti— 
bns, membraque sint, ut in cadavcre, ncc a?ger au- 
diat, aut videat, neque si pungatur, senliat, aut lo- 
quatur, et ore hiante, ac stertendo respiret,oculosquc 
clausos , vel palpebrassuspensas, aut contractas ha- 
beat. hic , inquam , aeger apoplcxia laborare dicitur. 
Fusius ha»c prosequiturSenncrtus, doccns, his signis 
apoplexiam diffcrre a lelhargo, a caro , utcri suflb- 
catione, syncope , affcctione raelancholica, epilepsia, 
et catharro suffocantc. Hae cnim affcclioncs aflini— 
tatcm quidem aliquam cum apoplexia , sed divcrsa 
habcntsigna. 

k. Apoplexiae magnitudo ex respirationis noxa 
aestiraatur. Quamobrem prima, et fortissima apo- 
plexia,juxta Tozxium,est, cum respiralio omnino 
prohibetur, vcl saltem scnsibilis non est ; forlis est, 
cum respiralio oflenditur, non autem prorsus tollilur; 
minusgravis, cum respiralio minuslaedilur;la?vis vero 
cst, cum respiratio vix aconsuclo ordinedcclinat,ne— 

Se iofirmi sensu, motuque prorsus destituuntur. 
bi sunt quatuor apoplcxia gradus ; quos eliam 



ex Galcno Hymannus, alrique mcdici fere omnes 
recenscnt. 

5. 6. Porro Hippocrates aphor. 42rnnuit, tm— 
possibile esse primam, et secundam apoplcxiae spc— 
ciem solvcre; tertiam, et quartam non faeile curari. 
Vcrumtamcn fcmina qutedam, apud Schenkium, 
sccunda apoplcxia correpta mortem cvasit, quam— 
quam idcm nolat , diflicillimc tcrtiam , ct quartam 
curari, quin aliqua bbes remaneat, cum quocnn- 
scnlire Forestusvidetur. Jamvero Hippocrati morera 
gcrit Ambrosius Nunnez: at Sanctonus eos redar— 
guit,qui putant.apborismos Hippocralis aelcrn» esse 
vcritatis, et cum Galcno concludit, citatum aphoris- 
mum ita accipiendum csse, ut magna cx partc fortis 
apoplcxia solvi non possit, non quod aliquando 
alitcr non evenerit, aut wenire possit. Et vcro etinm 
in aliis aphorisrois HipjKJcrates asseniit, qujcdara 
numquam.alia in quibusdam tanlum circnmstanliis 
conlingere; quod tamen non semper vernm esso 
cumpertum cst apud Galenum , Scnecam , et Athe— 
na?um. Et ( laspar a Rejcs docet, vcrbura impossibil* 
extrcmam solum signiflcare difficnltatem ; verbum 
vcro solvere non csse intclligcndum dc liberatione 
a morte , scd dc intcgra solutionc ad salutcm , et sa- 
nitatc,cum naturalilcr nullus ex forti apoplexia 
evaderc possit , quin tn paraljsira , aut , juxta Zac— 
chiam , in pcrpetuam fatuitatcm deveniat. Et Toz- 
xiusmonet, non csse in hoc morbo a remediis absti- 
nendura. 

7. Nonnulla in causis SS. Maria» Magdalcna? de 
Pazzis, Ignatii, et Fclicis a Cantalicio rairacula 
occurrunt libcrationis ab hoc morbo. In causa vcro 
S. Turribii, ciirasimilis sanatio proponerctur , nulla 
cjus ratio babita est, cum medici supcr ca scribcntcs 
tutumde morbi qualitatc judiciura formarc nequi— 
verint. aut morbus non apoplexia, sed epilepsia 
visus fuerit. Quapropler ubi disputari conlingat, an 
sanalio ab apoplexia inter miracula sit rcccnscnda, 
indagandum crit , an morbus fuerit vcra apoplcxia, 
et cujus speciei ; an, ct qua> remcdia adhibita fuerint ; 
an sanatio iilico, ac sine causa naturali successerit, 



De arthritide, et podagra. 

8. Idem ferc sunt arlhritis, et podagra, sunt ao- 
tem dolor arliculis.partibusqucKnitimis pertinaciter 
inha*rens. Et in acadcmia fiononiensi declaratum 
csl, modo ab acido, modo ab alkali arthritidera pro- 
venire , quse si pcr articulos vagetur , vaga dicitur, 
et universalis; cum hos, autillos invadit, /Jxo, sive 
particularis nuncupatur; et haec distinguilur in 
chiragram, qua? manus; in gonagram, qua? genua; 
in isehiadem , quae coxcndicem , aut partem proxi- 
mam: et in podagram, quae pedes afficit. Morbus 
hic Hippocratis temporc rarus erat , nunc autem 
frequentissimus, idquc,juxla tialenum, ob victus 
intcmperanliam, oiium, et immodcratum venereorum 
usum. AUis vcro csl ha?rcdilarius. 



Digitized by Google 



259 



DK DEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



9. 10. Non est lethalis, nisi gravia accedant sym- 
ptomata, ut virium debilitatio,pcriculosseinflamraa- 
tioncs, aut perniciosa? fcbres. Curalu tamen diflicilis 
cst, juxta Scnnertum, nisi rccens sil, ideoque monct 
Toxzius, illi protinus occurrcndum cssc, exacta prav 
scrlina vitae ratione, quo sane rcmcdio nonnuiii apud 
Ithodiginum , et Majolum ab boc morbo convalue— 
runt lnsanabilis vcro cst, juxta Hippocratcm , in 
senibus, autsi materia in topbos concrcvcrit, aut, 
juxta Scnnertum, arlhritis baereditaria sit. 

11. Quare si sanatio a podagra tamquam mira— 
culum proponalur, scdulo ponderanda est sanati 
tctas, morbi diuturnilas, an.elquae remcdia adbibita 
fuerint,anartbrilis fucrit tucrcditaria, et an sanalio 
momcntocontigcrit.Cavendumtamen, ncpro perfecta 
sanatione allevatio doloris sumatur : dolor quippc , 
juxla Sydenham, in podagra invetcrala nalurahtcr 
decrescit. Quapropter ut sanalio , proul ad miracu— 
lum rcquiritur, perfccta dicalur, opus cst , ut dolor 
prorsus cessct, ususque mcmbrorum illico reslilua- 
tur , ac pcrscveret, cl ut podagra in alium morbum 
non convertalur,qua!is profeclo fuitea,quam S. Au- 
guslinusrcfcrt {lib. 22 de civit. Dei, c. 8, n. k, col. 
666, tom. 7), cujusdam mcdici a podagra liberatio 
in baplismatc consccuta. Porro de remediis adhi— 
bilis, ct de pcrfecta sanationc quxrcndum est etiam, 
si rcs sit de arthritidc tophacea , cum huic quoque, 
Schcnkio testc, rcmcdia aliquando profuerint. £t saoe 
dc iisquaesitum fuit in causaS.Laurentii Justiniani, 
cum simiiissanalio inter miracula adscripta fuit. 

J)c isehuria , dysuria, et stranguria. 

12. 13. Clcus, et inflammalio renum, et vesice, 
et aliarumpartium, vel ctiam calculi hos morbos 
generant. lschuriam quidcm, cum urina supprimi— 
tor : Dysuriam vero, cum ea difficulter rcgeritur: 
Stranguriam , cum ea gultatim emiltilur. Iscburiam 
docet Scnncrtus periculosam csse , ct nisi ante se— 
ptimum diem urinacmittclur, raortem aflerre. Dysu- 
riam minus periculosam cssc: Stranguriam vcro 
molestiam quidem , non autcm pcriculum inducerc 
affirmat. Dc ischuria idem tradunt Salius, ct Fon— 
seca. At Schenkius, Vallcsius, Donatus, et alii 
tcstantur, quosdara ad undccim, scxdccim dics, vel 
eliam ad qualuor menses, urina retcnta vixissc , iis- 
que clapsis, mingentes convaluissc. Quaproptcr 
Gaspar a Hejcs statuit prirao, nullumcsscdciiiiitum 
lcmporis terminura,ultra qucmhomo, urina retcnla, 
pcrirc det>eat. Secundo in judicio fcrcndo dc hoc 
morbo, cjusquc cvcnlu ralioncm habcndara cssc na- 
tura: a*grolantium ; caloris, ct roboris parlium intcr- 
narum. Tcrtio, in iis, qui longc post septiraum diem 
urinam cmiltentcs liberantur , scmpcr scri cvacua- 
tionem perseccssum, sudorcm, aut vomitum con— 
tin^erc. 

ik. Dc liberationc ab hoc morbo actum fuit in 
causa S. Aloysii Cionzaga\ P. Joannes Justinianus 
SKictatis Jesu calculi moibo dctcnlus, remediis 



frustra adhibitis, nihil prorms arins expellereun— 
dccim diebus potuit; quapropler univcrso corpore 
tumcfacto, et fuMorem emitlente, mortis nuntium 
accepil. Alter cx cadem Societate sacerdos intirmum 
I). Aloysii intcrcessioni commcndavit, ac bcatum 
sibi dicenlem audivissc visus esl, ut intirmo nunlia- 
ret, morbum dic sequenti ante meridiem expukum 
iri. Cumque nuntiasset, ct intirmus latus, et alias 
partes reliquiis bcali signasset, temporc pramuntialo, 
magna lolii, et arenae vi egesta, illico, resumptis 
viribus , pcrfecte convaluit. Mcdici pro vcritate cou- 
sulti miraculum asseruerunt, quod etiam a rotae ao- 
diloribus, ct a sacra riluum congregatione, atlenta 
morbi, ac symptoraatum gravitate, subita, et per- 
fecta sanatione, viriumque rccuperationc, admissum 
fuit. Et h«c de similibus, praeler tempus rctenlionis 
urinae, advertcnda sunt. 

De volvulo. 

15. Ilcos, rulgo volvulo, morbus est, in quo 
quidquid pcr os assumitur, per camdcm viam rcge— 
ritur, obstructo, aut conlorlo, et inflammato intc- 
stino ilco , a quo morbo nomen accepit. Accedcntc 
vomitu stcrcorario, autsingultu, lelhalis esljuxla 
Hippocratem, Tozzium, aUosque. Et recenliorcs 
mcdici obscrvant, passionem iliacam Gcri, cum in- 
teslinorum pars in proxime subsequentem scse im- 
miltct, difficilius tamen curari, si pars supcrior 
inferiorero, quam si inferior in superiorem ingre- 
diatur. Legi possnnt Hildanus, et Nicolaus Fontana. 
Porroquamvis vomitus accedat , raorbus curationcm 
non rcspuil, etmullos rcferunt Sennerlus, Kiverius, 
et Forestus ex eo convaluisse. In causa S. Margba— 
rit® dc Corlona cura sanalio hujus morbi propone- 
rctur, Bcnediclus XIV, lunchdei promotor opposuit, 
morbum fuissc lcvera, utpote equitando contraclum; 
adcoque probabilc esse, infcriorem inteslinorum 
partem in superiorem ingressam fuisse. Addidit de- 
fecissc febrim, acsigna Icthalia, de quibus Senner- 
tus: apertissima quoque rcmcdia pnestiU fuisse : 
nullam essc rationcm modicxdurationis morbi, cum 
hic sit cx acutis, qui brevi vcl ad salutem, vel ad 
mortera desinunt; deniquc sanalionem celeriter 
quidcro post invocationem bcatse , non autem tem— 
poris momento conligisse. His animadversionibus 
a^hssit Pascolus physicus electus, ut suum pro veri- 
tale judicium fcrret, ideoque sdcra congrcgatio hanc 
sanatiouem inlcr miracula recenscrc noluit. 

De anevrysmaU, et de tancibu». 

16. etc. Aneurysma cst tumor pulsans indole— 
scens, ac digilis facile cedens, ab interna artcri«e 
tunicadchisccnte, ccterisdilatalis, ortus, veluti fuse 
cxplicat Munniks. Et a Lancisio ancurysma deflni- 
tur : Jmminuta , aut omnino ablata cohasio villo- 
rum contraetilium , arterias, et cor alicubi Uxen- 
tium. Dividitur vcro ab codem in legitimwn, qnod a 



Digitized by Google 



STNOPSIS LIBRl OUARTI, PARS L 



251 



causis textura artcriarum, et cordis proximc debi- 
litantibus oritur ; et in tpurium, ab adaucta sangui- 
nis vi efTectura, ac Icgitimum quidem apud eumdem 
aliud est cum integra tunicarum arteriarura, aut 
partium cordis scissura; aliud cum sola diamctri 
cavi artcrue, vcl cordis dilalione. Pascolus vero do— 
cct ancurysmata alia csse apparcntia, alia occulta, 
quai mcdici pcr conjecturas asscquuntur. Tussit 
quippc urget, cor salit, et gravius pulsat ; sepullus, 
ac breci fugitirus corripit dolor, qui postea pertina' 
citti htfret et.. . propagaiur, ut fusius aneurysma- 
tum occultorum signa rcccnscns laudalus Loncisius 
proscquitur. 

22. Varix est vcnarum dilatatio, el vcluti intor- 
sio, quse subinde nodos quosdam nigricantcs eflbr- 
mant. Duplcx est varix : internus alter, id est in 
partibus corporis internis, altcr extcrnus, cum venaj 
m partibus cxternis turgcnlcs apparent. Porro aneu- 
rysmata intcrna affirmat Paraus essc incurabilia : 
deextcrnis vcro docent Munniks, et Scnnertus, ca 
difliculter, curari nisi minora sint, et recenlia. Va- 
riccs juxla pcritos periculo carcnt, nisi apcriantur, 
ct indc hacmorrhagia funcsta sequatur : nec sunt 
curandi, nisi maximi sint, aut sanguinis profusio 
timcatur, vel nisi valdc dolcant, aut ulcus maguum, 
et malignum adsit. Antiqui scctione utebantur, uti 
de Mario Plutarchus (in vita Caii Marii tom. 1 
edit. Paris.pag. 408) et Ciccro [lib. 2 Tutc. qucest. 
n. 71 ) referunt. 

23. 24. Dc varicibus, ulpotc lcvi morbo, num- 
quam , quod scialur, actum est in sacra rituum con- 
grcgationc; bene vero dc ancurysraate, in causa 
nempe bcatificalioiiis S. Calharinae dc Ricciis. Mo- 
nialis quaedam fcbri correpla , qua? nullis rcmediis 
cessit, aspcris symplnmatibus, pulsatione videlicet 
inlcrna sinistra pectoris parte, rcspiralionis molestia, 
sanguincosaporc in faucibus,costularum clcvationc, 
ac pulsibus intcrcisis pcr annura, el ultra vexata 
fucrat, quamohrem ad cxlrcmum rcdacta, implo- 
rata servac Dei opc, incolumis surrcxit. Ejus medici 
morbura fuissc cordis palpitationem cum ancurys— 
matc dixerunt, ac saualionem miraculo adscripse- 
runt. Adhaesil Pascolus a postulaloribus accitus, ut 
pro miraculo scribcret, ilcmquc Soldatus mcdicus 
clcctus, ut suum pro veritatc judiciura fcrret. Ela- 
psis quatuor mensihus, monialis cadcm ex imraode- 
rato cibo gravissimo raorbo corrcpta in idcm incidit 
periculuro, itcrumque invocala scrva Dei Catharina, 
morbus cvanuil. Postulatores id tamquam novum 
miraculum ob novam raorbi causam proposucrunt , 
fidci autem promotor opposuit , morbus fuisse prio- 
ris rcversionem. Soldalus vcro hunc morbum ct 
gravem , et a prioredivcrsum, adeoque novum fuissc 
miraculum asseruil. At sacra congregalio, re maturc 
discussa, cx duabus sanalionibus unura constitui 
sanalionis ab ancurysmatc miraculum censuit, utcx 
dccreto 1 1 Aug. 1732 cdito constat. 

25. etc. Alibi, in hoc libro diximus, in pectore 
S. Pbilippi Ncrii fcrvidc orantis, circa sinijtrura 



lalus quid extuberans absquc ullo dolorc, nulUquc 
cxterna causa praeccdcntc emicuisse, quod in con- 
templalionc rerum divinarum palpitahat, Item post 
cjus mortcm duas costas invcntas fuisse omnino 
fractas. cor solito majus, ct alia, quae ab Angclo 
Victorio, et ab Andrea Cesalpino medico contempo- 
ranco diserte recenscntur. Et Baccius in cjus vita tc- 
slatur, palpitationem illam non neccssariam fuisse, 
sed voluntariam. Plurcs mcdici ha?c miraculo adscri- 
pscrunt, quorum sensum relulcrunt rolaj auditorcs 
in rclationc causas S. Philippi. Difucullalcm vcro 
ingerebat doctrina Fcrnclli , aliorumquc medicorura 
asscrcntium, tantam palpitationis vim esse, ut tho— 
racis costas frangcrc possit , et aliquando cor cum 
aneurysmatc auctum rcperlum fuisse; ex quibus 
proindc inferri posse videbatur, pra^dicta in S. Phi- 
lippo naturaliter contigissc. Sed utcumque ha:c sint, 
si circumstantiffi earum, quai huic sancto contigc- 
runl, altcndantur, aliquid supra naturam fuissc, 
fatcndum erit. Siquidcm palpilatio ab amorc Dei 
manavit, ac voluntaria crat : symptomata illa trige- 
simo actatis auno contracta ad decrcpilam actalcm 
pervenerunt , ac sa?pc qui tcntationibus urgebantur, 
admota cjus cordi nvanu, libcrati sunt. 

28. Ideoquc si sanalio ab ancurysmatc , tamquam 
miraculum , in sacra rituum congregalionc propo- 
natur, judicium medicorura necessarium crit, ut 
qualitas raorbi dignoscatur, ipsisquc pondcranda 
crunt sytnplomata, ac morbi diuturnitas , an , et quae 
remedia adhibita fuerint, ct an profucrint , an sana- 
tio subita, et perfccla, ct ahsque recidiva advenerit. 
Cavcndum tamen , ne sanatio a pulsationc dccrc— 
scenle, vel dcheiciitc sumatur. 

Dt ttrumis. 

29. Plura de his tradunt Celsus , Galertus , ^Esi- 
neta, et iElius, post quos Senncrlus, Pccctus, alii- 
quc statuunt , slrumas esse tumores in propriis raem- 
branis conclusos, atque codem modo, quo tunicali 
tumores, curandas esse. 

30. etc. In causa cujusdara servi Dci , cum in- 
diii alae, el cxulceratx strumae sanalio proponeretur, 
Victorius Masinius chirurgus, ad scribcndum pro 
vcrilatc deh ctus , eam miraculo adscribcndam esse 
dccrevit , cutn morhus per quinqucnnium invctera— 
tus, et ulceratus fuissct, mcdicamcnla vero adhi- 
bita, digeslivuro nempc Galeni, et ccratum uiachc- 
lon , incpta fuisscnt ad tnorbum illico cxlirpatidum. 
Plures cx judicibus in Masinii scntcntiam concesse- 
runt. Pauci tamen disscnserunl , qnod morbi status 
sanalioni proximns, de quorudes homincs tcstimo- 
nium lulerant , idonec purgalus non fuissct , et sa- 
natio tcmpore opportuno, id cst aestivo, ac pcr 
mcdicamcnta apla obvenissct. Quare utcumque his 
Masinius satisfacerc conatus cssel, Renedictus XIV, 
in congregalionc coratn ipso 20 Scptcmbr. 1741 
habita sanationcra putavil non c>sc miraculis acccti- 
scndam. 



Digitized by Google 



252 



DE BKATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



De polypo. 

34. otc. Polypus, inquit Cclsus, est caruncula 
modo alba, modo subrubra, qua> narium ossi inh<e- 
ret, et modo ad labra pendens narem implet; modo 
relro... ad fauecs dcscendit... strangulalque homi— 
nem, maxime austro, aut euro flanle... itaque at- 
tingi non debet. Ex quibus verbis colligitur , poly- 
pum alium benignum cssc, ac facilis curationis, 
malignum alium, ct curalu diflicilem. Curatur vcro 
vel mcdicaracnlis earneum concrcmcntum paulalim 
absumentibus, vel instrumentis, quibus illud cxlir- 
pctur. Ab bis tamen monet Hcisterius abstincndum 
essc, si morbus in cancrum abicrit. 

37. ctc. His prxmissis , ut tutum de miraculosa 
polypi sanationc fcratur judicium, morbi indolcs, 
medicamcntorum qualitas, ct clTectus pondcrcntur 
oporlct. Tum indagandum crit, an aliqua crisisad- 
fuerit, cum baec, Galcno tcstc, in morbis ctiam diu- 
turnis, inter quos polypus computatur, cvenirc pos- 
sit : dcmura an sanatio in inslanti, cl undcquaque 

Serfecta obvcnerit. Hisquc in causa bcatificationis 
. Camilli dc LelJis perpcusis, cum hujusmodi sana- 
tio proponeretur , ct constilissct, polypum fuisse ma- 
lignum , rcmedia non profuisse, abfuissc crisim , ac 
saitationem cxtemplo, ct perfccte contigisse, cadcm 
fuit inter miracula rcccnsila. Non raodica tamca in 
hujus sanationis cxaminc diflicultas cxcitata fuit, 
qtiod antc satialioncm fonticulus ccrvici inusltts fuc- 
vat, qucm in hoc morbo rcmcdio esse refcrt Scvc— 
rinus, et aliquando profuissc Pccblinius toslatur. 
Scd longe diversus crat polypus, de quo Pccblinius, 
ab eo, dc quo in dicta causa actum cst, cui proindc 
fonticulum prodesse non poluissc Masinius ostendit. 
Quamobrcm miraculum fuit approbatum, ut constat 
ex drecreto 13 Novemb. 1741 cdito. 

CAPUT XX. 
De partu, qui miraculo fit. 

1. Docet S. Thomas (3 par. q. 30, art. 4), an- 
nuntialioncm ab Angclo factam partus Christi Do- 
inini convcnicnti ordine fuissc perfectam. Cum vero 
Angclus. Luc. 1 ut Mariic suadcrcl , cam posse in 
virginitatc parcre, cxemplo Elisabclh usussit, qua; 
sencx , ct stcrihs conccpcrat, quod quidcm minus 
est, quam quod virgo parcret , adcoquc incflicax vi- 
dcbatur argumcntum ad partum Virginis suaden- 
dum; subdit S. Doctor (hc. cit. ad 3) , illud quasi 
quuddam durataxat liguralc cxcmplum fuissc , efli- 
cax vcro arguracntum cx divina omnipotcntia fuissc 
dcsumptum : quia nun eril impossible apud Dcum 
omne verbum. 

2. lllud quoquc docct idem S. Doctor (3 part. q. 
33, art. 4), conccptioncm Christi fuissc simplicilcr 
miraculosara, secundum quid vcro naluralctn. Quam 
vcritatem theologi illuslrant , tum quia Maria in ca 
conceptionc virgo simul ct mater cxlitit; lum qttia 



eodem momento Christi corpus perfecte formaium, 
animatum, ac Vcrbo divino unitum fuit. 

3. 4. Ex Spirilus Sancli igilur testimonio Kli- 
sabeth partum, qux utpotc scncx, ct sterilis ad ge- 
ncraudura inepta erat, rairaculo tribuimus. Quod 
ilcm diciraus de partu Sara; uxoris Abrahx, Gene*. 
17 cl de partu uxoris Manue, Judic. 13, necnon de 
parlu Annx, 1 Reg. 1. Vcrura, divino dcficicnte 
lcslimonio , nartus post longam parcnlura statem, 
vel steriliUtem srcutus ditticuller ab Ecclcsia ap- 
probari ut rairacuWs potcrit : ctiamsi forte in se 
talis csset.Omissis quippc anlcdiluvianis bominibus, 
qui Gcnes. 5 longc posl ccntcsimura xtalis annum 
lilios genucrunt, cxcmpla non desuut hominum, qui 
post diluvium oclogesimo, nonagcsimo, ct ccntesimo 
xtalis anno tilios nattiraliter gciiuerunt : ilcm pucl- 
larum, qux octavo, vel nono, nccnon mulicrum, 
qux scxagcsimo scplimo xtalis anno naturalitcr pc- 

Eercrunt, ut vidcrc cslapudLemnium, et Marccllum 
>onalum. Et Tbomas Kcincsius, postquam cum 
Aristolclc statuit, septuagcsiraum annum in viris, 
ct quinquagesimura in mulicribus ultimum cssc lcr- 
minum ad concipicndum idoncum, subdit, bomi- 
num naturam altcndcndam cssc, ct binc evenissc, 
ut ultra hunc terminum homincs gcnucrint , ct oiu- 
licrcs concepcrint , uti adnotavimus. 

5. ctc. Partum, quidquid Malthxuccius scripsc- 
rit, distinguit Senncrtus in naluralcm, diflicilcra na- 
turalem, viliosum, scu difflcilem prstcr naturam, 
tardum, nullum, et cxsareum. Naturalis cst,cum 
infans pcrfcctus, tempore debito, consucto nalurx 
ordinc, ct silu, urgentibus doloribus, non tatncn 
nimis accrbis, ac brcvi lcmpore, sccundis, ct puer- 
pcriis in ipso pariendi actu rccte procedenlibus 
cditur, ut vidcrc cst apud Zacchiam. Diflicilis natu- 
ralis a natUTali dcflcclil vcl propter parientis ct vis 
e\pultricis dcbililatcm ; vcl quia foetus rnulliplcx est, 
ct uterquc slmul cxitura qucrit; vcl quia nimis ma- 
gnus cst, aut nimis debilis qui exitum sibi pararc 
nequcat; vcl quod viae ad cxitum expeditx non 
sunt. V r itiosus dicitur, cum foctu, vel mortua malrc 
accidit Caesareus, cum foetus pcr scctioncm cxtra- 
hitur. 

10. etc. Porro lcgitiraum paricndi tcmpus nonus 
est, vcl decimus nicnsis, uli habctur 2 Machab.l 
ct Sap. 7. Quamobrcm Zacchias Platonis, et Aristo- 
telis sentcntiaro improbat , qui asserucrunt, homini 
non cssecertura nasccndi tcrrainum.El quamquam 
Hippocratcs, asscral, octimestres non csse vitales, 
de qua rc lcgi possunt Tozzius, ct Thomas Rcinc- 
sius : idcra tamcn Zacchias afflrmat, partura octo 
mcnsium magis,quam wptcm mcnsium vitalcm cssc. 
Alii foctum trium, aut quatuor mcnsium vitalcm 
cssc possc opinantur cx illo 4 Esdr. 0, pragnanles 
parient infantcs trium, et quatuor mcnsium, et vi- 
vcnt. Scd hunc librum Ecclesia intcr apocryphos rc- 
jicit. Quidquid dc his sit, cum, Schcnkio, Liccto, 
Lcranio , aliisquc tcstibus, sxpissimc fcctus quinto, 
scxto, scptimo, ct octavo mcnsc naturaliter editi. 



Digitized by Google 



SYNOPSIS UBRI QUARTI, PARS L 



253 



superstites, ac bcne valcnlcs diu vixcrint; hujus- 
modi partus, implorata alicujus scrvi Dei , vcl beati 
opc secuti , inter miracula reccnscri non potuerunl. 

li. Prosunt partui naturali dolores, si tamcn ni- 
mis acuti, el acerbi non sint , qualcs Rachel experta 
fuit,cum Bcniaminum pepcrit[£rm<r«. e. 35, v. 17); 
cujns quidcm rci ratiuncm Zacchias optime rcddit. 
Scd quod ad miraculum altinct , partus p<»st accr- 
bissimos dolorcs, invocato scrvo Dci, vcl boalo, fe- 
licitcr secutus , miraculum in se, non autcm quuad 
nos essc polucril : gravitas cnim morbi iu boc casu 
solo paricnlis testimonio, adcoquc non satis, pro- 
bari potest. Alilcr vcro diccndutn cst, si cx dolorum 
accrbilatc alius morbus provenissct, dc cujusgra- 
vitalc, et sanatione mcdici fcrrejudicium posscnt, 
cujus rei cxcmplura vidcre est in bulla canoniz. 
S. Rajmundi de Pennafort. 

15. Brcvi tempore, id est vigintiquatuor hora- 
rum spalio naturalis partus concludilur, ct si ultc- 
rius nrotrahatur, pcriculo non caret, tcste Scnncrto. 
Nihitominus etiamsi posl aliquot dics, invocato Dei 
acrvOjVcl beato, felix succcdat, miraculo non vi— 
dctur adscribendus; uti cx causa S. Turribii col- 
ligitur. 

1C. In eodcra nalurali partu aquae primum mo- 
dicae, dcindc copiosa} cflluerc debcnt. Praemalura 
tamen aquarum cffusio, juxta Zacchiam, Senner- 
tum, el alios, partum rcddit difficilem, ct apud Bo- 
netum , aliosquc, foclui mortem minatur. Verum ne 
in hoc quidcm casu partus post aliquot dies, et post 
scrvi Dci, vcl bcati invocationem, incolumi roatre, 
incolumis cditus, miraculi rationem obtincrct. Hacc 
cnim, et aliac superius recensiUe circurastanlise par- 
lum naluralcm difficilera quidcm rcddunt , ct pcri- 
culosum, tcstc Scnuerto cit. at non omnis ob hoc 
fclix cvasio satis est ad miraculum consliluendum, 
uti rcsponderunt consultores congrcgalionis rituum 
in causa B. Gregorii X apud Zaccbiam. 

17. Diximus superius, parlum difticilcm nalu- 
ralem essc, si parturientis vircs nimis debilcs sint, 
aut finetus non sit unus, sed mulliplcx. fct revcra si 
parturientis vires quacumquc cx causa dejeclae sint, 
nnn potcrit parturicns conatum iSlum cxercerc , qui 
juxta Dcusingium, et Malpighium ad fuctus cditio- 
nern ncccssarius est, idcoquc parlum difficilcm cssc 
oportcl. Scd bac admissa debilitaf e , fclix partus non 
stalim erit miraculo adscribcndus, cum fcetus ipse 
proprio conalu naturalilcr egredi valcat, et virium 
malris dcfectum supplcre. Ex triplici siquidem vi- 
ventium ordinc, vegctabilium ncmpc, oviparorum, 
et viviparorum, vegclabilia, etovipara proprio nisu 
ab utcris erumpunt. Ad viviparorura vcro parlum 
malris ulique, el fcetus vires concurrunt : Chrislia- 
nus tamcn Fridcricus Cerraann variis cxcmplis pro- 
bat, vivaciorcs factus, praemortuis malribus , incolu- 
mcs in lucem vcnirc possc : in quo sanc Riolanus, 
Harveus, Bartholinus, aliiquc plurcs consenliunt. 

18. ctc. Quod dictum cst dc partu diffictli nalu- 
rali ob virium dcbilitalem, locum habct in partu 



difficili ob fa?tus multiplicitatcm. Porro foeltis gc- 
mini, scugemclli, sunt, qui vel codem tcmpore con- 
cipiuntur, vcl codem tcmpore eduntur, licct non 
eodem concepti. Fere gcmelli appellanlur , qui co- 
dem tcmpore conccpti eodem quoquc edunlur , ut 
Jacob, ct Esau. Ac gcminus quidcm parlus, prac;i- 
pue fcmellarum , apud Vailcsium simplici est diffi- 
cilior, el periculosior. Kt Scnncrtus obscrvat, viva- 
ciores cssc gemcllos unius, quam divcrsi sexus. 
Passim vero admitlitur quinquc, vcl ctiam plures 
fcetus naturalitcr codcm temporc cdi po>sc, cujus 
rei cxempla apud Donatum, et Schcnkium legi 
possunt. Zacchias tamcn notavit, trcs codcra partu 
cditos non ita facilc vitales esse : sed quia masculus, 
ct femina , aut etiam trcs liberi eodcm partu editi 
superstiles ad longam aelatem sjepe fucrunt , vcluli 
refcrunt Sennertus cit. ct Mcllus, meriio supcrius 
diximus, miracuium in partu naturali ctiam ob mul- 
tiplicem foetum difiicili vix possc constilui. Nisi 
forte peculiarescircumstanliae bujusmodi parlusali- 
quid in sc prodigiosi habuisseostcndcretit, ut con— 
tingit in parlu Rcbcccc Genet. 25 et in illo Mar- 
garitx Florentii Hollandiae comilis filisc, qua; auno 
1276 tcrccntura sexaginta quatuor infautea siinul 
peperil, quo Dcus cujusdam mcndica pudicitiam 
U-statam voluit, quam comitissa, quod duos iilios 
simul pepcrissct, tamquam adulteram incrcpaverat, 
cujus rei monumenta refert Schcnkius. AUa nu- 
merosi partus exempla apud Scbotlum legi possunt. 
Illud quoquc certum est apud Sennerlum, sxpe na- 
turaUter superfmtationem contigissc, fcetusque hoc 
mcdo natos vitalcs fuisse, cujus rci cclebre excm- 
plum narrat Rhodius. Quomodo autem ex novo con- 
cubilu superfcetatio fiat, Tozzius, cl MeUus cxpli- 
cant. 

23. 2V. Partus difficiiis praeler naturam est, cum 
fuetus jam perfeclus, non capite, vel pedibus recta 
de more , sed obliquus, aut alia inordinata figura cx 
utero crumpere conatur, cujusmodi parttis plura 
scbemata apud Sennertum videri possunt, qui ctiam 
post Hippocratcm hunc pariendi modum non solum 
difiicilem , *ed ctiam periculosum esse demonslrat. 
Idem docct Campanclla , qui tamen naturalia prae- 
scribit rcmcdia, et modos, quibus in his casibus 
fcctus ad rcctam figuram rcducalur, ct vivus, vel 
morluus extrahatur. Cumquc plures ad id obtinen- 
dum modi suppetant, difficulter hujusmodi partus, 
licet posl invocalum Dei scrvum, vcl bealura, inco- 
lumis prodeat, rairaculo adscribi poteril, prout sa- 
cre riluura congrcgationis consultorcs Zacchia; pro 
miraculo hujusrutidi partus in causa B. Grcgoru X. 
scribcnli rcsponderunt. Kt sane Schrocckius apud 
Bonclum tcstatur, parturicntcm quamdam, fuelu 
morluo in simili partu cmisso , salvam ct jncolumen 
remansisse. 

25. Reliquum cst, ut aliqua de partu tardo, et dc 
partc nullo subjiciantur. lit quoad primum , oslcndit 
Caranza, nonnullos fietus ad duodccimum , ad ter- 
tium, ct quartum s-.ipra decimum menscm progros- 



Digitized by Google 



234 



DK BEATIFICATIONE ET CANONIZATION E. 



sos, in luccm feliciter edilos fuisse. Et Mercurialis 
scribit, foctura vivum a quadara mulicrc quatuor 
annisin ulero gestatura fuisse: quin ctiara Lauxu 
pbilosophus Chincnsis apud Nicolaum Trigautium 
octoginla annis in utero matris mansissc dicitur, dc 
quo tamen , aliisquc insolitis casibus Barlholinus ait: 
Omnibus fidem adhibere vix possum. Porro quo- 
raodo fieri possit, ut post undccimum , et duodcci- 
raum a conceptionc mcnscro foctus cdalur, vidcatur 
Vallisncrius. 

26. De partu nullo scribil Senncrtus, pcriculo- 
TOsimum essc, si faefu* ex utero edi non possit. Si 
vero moriatur, nee mortuus quamprimum cxccrna- 
tur, putreseetu , in vita periculum matrem conjtcit. 
Albucasi tamen, Marcellus Donatus, aliiquc hislo- 
rias plurcs referunt, ex quibus discimus, naluram 
quandoque foetum corruptum, eliam pcr insolitas 
vias, incolumi matre cxpellere. Quamobrcra Sini- 
bahlus cclebris olim Urbis mcdicus scribens in causa 
S. Pii V supcr rcpentina ab ulcro cmissione foclus a 
pluribus dicbus jam mortui concludit, hos casus 
adeo frequentes fuisse, ut non ampliu» medicit tint 
mirabUes. 

27. Scribentes de canoniz. SS. ad miracuhim in 
his partubus statuendum, requirunt beati, aul sancti 
invocationem, medici attestationcm dc probabili im- 
minentis mortis periculo , ct dolorum per tres, aut 
quatuor dics pcrsevcrantiam, praecipue si foetus ante 
cprcssum moriatur, ut videri potest apud Bordonum. 
Et Matthaeuccius miraculo adscribcrc vidclur par- 
tum, si fcetus obliquus, qui ad naturalem cxeundi 
modum reduci non possit, vivus, incolumi matrc, 
nascatur : itcm si foetus pcr aliquod tcmpus in ulcro 
mortuus persistat , ac tandcm incolumi matrc pro- 
deat. In reliquis subscribitBordono, dummodo mu- 
licr post partum aliis morbis non corripiatur. Similia 
docct Pignateilus , qni praetcrea pro miraculo exigil, 
ut ejusmodi partus nullo virium naturc, aut artis 
adjutorio conlingant. Et sanc in bull. canoniz. ct in 
rclat. causa* S. Raymundi dc Pcnnafort, el aliorum 
felices a partu cvasioncs inter miracula recensentur. 

28. 29. Nibilominus caute admodum in bac ma— 
teria procedcndum esse , docet sacrac congrcgationis 
praxis, quae non ita frcquenter partus, etsi diiGciles, 
inter miracuta rccensuit. Ac primo quidcm nulla 
pro miractilis ed beatificationcm , et canonizationcm 
obtinendam ralio habcnda essc vidctur vitalilatis 
fretuum quarto, scptimo, aut octavo mense, vcl 
bino , aut majori ntimcro, juxta supcrius dicta, cdi- 
torum , ncquc fcctuum masculorum polius, quam fe- 
minanim , neque foccunditatis post longam stcrilita- 
tem ad scrvi Dei, vel bcali invocationcra obtentae, 
nisi constarct, sterilitatem ab aliquo vitio organico 
manassc, quam Vallisnerius tolli a solo Deo posse 
affirmat. Relati vero supcrius evcnlus ad gralias fa- 
cile rcdoci possunt. 

30. 31. Sccundo, positis dcbitis circumstantiis, 
posscl fclix partus mnteria esse miraculi supra nu- 
mcrum ad bealificationera , ct canonizatkmcm requi- 



situm, ut colligilur ex decreto in causa S. Joannii * 
Cruoe edito. \cl eliam intra cundem numcrum,si 
foetus statim post invocationcm craittatur, incolumi 
matre, et filio, nullis adhibitis rcmcdiis, nulloque 
mulierem morbo post roortcm invadcntc , quodque 
caput cst, si evidens mortis matris pcriculum cx 
pluribus causis simul junclis, doloribus sciliccl nimis 
acntis, et diuturnis, prematura aquarum cflusionc, 
aliisque supcrius recensilis praeccssissct. 

32. Tertio, si tamquara miraculum partuspropo- 
natnr, qucm postulatorcs contendant obliquum ex 
utcro crupissc, yel duplicatum uteri ostio institisse, 
ac invocato Dei scrvo, vel bcato, salvis matre, et 
filio, successissc, aptis probationibus ostcndcndura 
erit, foetum in ea figura prietcr naturam prodiisse. 
In causa quippe B. Gregorii X cum similis casus 
proponeretur, opponente fidei promotore probatio- 
num defcctum , Cleracns XI ulcumqiie rota; audilo- 
res in rclatione causx, et medici plurestam pro mi- 
raculo, quam pro vcritate scribcntes miraculum 
asseruisscnt, nullura edidit responsura. 

33. Quarto, si miraculum in eo constituitur, quod 
partus liguram abnormens habens, interccssionc 
scrvi Dei, vcl bcati ad reclam conversus fucrit, 
quodcumquc nalura;, vel artis remedium excludcn- 
dum cst, ct cxplicanda est parturientis posilura, 
nccnon subita firlus post invocationcm emissio, sal- 
vis matrc, ct filio, probanda est. Eam cnim fcMus 
convcrsioncm , ct apta? figursc acquisitionem opcrari 
natura non potcst. 

34. Tandem pro miraculo emissionis fcetus mor- 
tui, matre incolumi, oslendendum eril, ftrtum cx 
causa intcrna, non jam cxterna mortuum in utero 
pcr nolabilc tcmpus permansisse : matrem vero ex 
antecedcnti morbo in cvidcntissimo mortis periculo 
constilutam non satis virium ad pariendum habuisse: 
pcpcrissc autem illico post invocationem, fcliciter, et 
absquc dolore, et remediis, ac statim bcnc se ha- 
buisse. Hisquc simul concurrentibus similem partum 
in causa S. Pii V sacra rituum congregatio inter mi- 
racula reccnsuit. 

35. etc. Ad ha?c vero requisita quod attinet, frrtus 
mortem Varandeus, et alii cx pravo malris habitu 
colligunt. Scd tutius alii cum Burnctto ex uteri tactu 
desumunl, quo deprehendilur, an foetus mntu, ac 
proindc vita careat. Causa vero ejus mortis interna 
demonstrari per causa? cxlernae exclusioncm, et pcr 
pravam humorum in matre collcctionem poterit , ut 
in altata S. Pii causa Lancisius in suo suflragio pro 
vcritatc cdito animadvertit. Evtdcns parturicntis 
periculum ncdum cx mortuo in utero foetu, sed 
etiam ex praecedentibus morbis, signisque concomi— 
tantibus, dc quibus Hippocratcs, crit comproban— 
dum. Virium dcbililas ex prscedcnti cxtenuatione, 
quae ab antccedenti languore inducta cst, desume- 
tur, itcmquc cx pulsu crit probanda , qui juxta me- 
dicos virium mcnsura est. Quod autcm spcct.it ad 
dolorum defeclum , elsi dolor in partu poena sit pec- 
cati priroorum parcntnm Genes. 3 ac virilem cora- 



Digitized by Google 



SINOPSIS UBBI QDAttTI, PABS I. 



mixtionem , juxla S. Thomam (3 par. q. 35 , art. 6 
ad 1) , oonscqualur, partusquc idcirco B. Virginis 
sine dolore fuerit, certum tamcn est, dolorcs non 
quidem spasmodicos, jiequc spurios, scd gcnuinos 
cmissionis fcetus summopcrc prodcssc , vcluti lauda- 
lus Lancisius in suo suffragio adnolaviu 

CAPUT XXI. 

De revoeaiione mortuorum ad vitam , teu de 
retuteitatione. 

1. Rcsuscitatioa rcsurrcctione diflert, prima enim 
cst actio, qua Dcusmorluum ad vitam revocat; sc- 
citnda vcro estaifcctio ad defunctum ipsum pcrtinens. 
Porro rcsuscitatio alia cst ordinaria, ct univcrsalis, 
quac fulura cst in ullitno judicio Job. 19, Ezeeh. 37 
et 2, Machab. 12, quamque inter Judacos negarunt 
Sadducaei, ct Samaritani Matth. 22 et Aet. 23, 
itcmque Simoniani , aliiquc primi Eccicsia; tcmpo- 
ris hxretici : alia dicitur parlicularis, ct cxtraordi- 
naria, pcr quam Dcus cx singulari privilcgio alicui 
vitam rcsliiuit. Et universalis quidcm a particulari 
dillcrt , quod univcrsalem mors amplius non consc- 
quitur; bcne vero parlicularcm. Kursus dc univer— 
sali rcsurrectione disputatur, utrum qui in hne sa>- 
culi vivcntes invenli fuerint , morituri sint, ut 
statim rcsurgant , ut docct Abulensis ; an polius ad 
immortalitatcm , quin moriantur, transituri sint, 
quod voluit S. Hieronymus (»»i ep. ad Marcettam). 
Particularis vcro resurrectio potcst esse bominum, 
ct bestiarum. 

2. Agimus hic de rcsurrcclione particulari , et dc 
bac quidem mirabilia exempla Scriptura sacra sup— 
pedit.it 't Reg. '*, ef 13, Matth. 9, JLuc. 7, Joan. 11, 
Act. 9 el 20. Abstincmus autcra a particularibus 
eorum rcsurrectionibtis cnurnerandis ; qut cum 
Christo Matth. 27 rcvixcrunt, cum adhuc inlcr 
tbcologos quaestio sit, utrum ii surrcxcrint non am- 
plius moriluri, an dcnuo morercntur, dc qua re 
sermo alibi recurrct. Porro infidelium slupor, admi- 
ratio, ct conversio salis apcrtc dcmonslrat, menic— 
ratas resurrcctiones non naturae viribus, scd Dci 
omnipotcntiae fuisse adscriptas. El sane verba illa 
Psalmi 87 : Numquid mortuit faciet mirabilia , aut 
tnediei tuteitabunt? ct similia Job. 14 patcfaciunt 
solius Dei esse homines ad vitam revocare. 

3. Hoc ipsum suadetur trito illo philosophorum 
dicto, a privatione ad habitum non dari naturalem 
regressum. Et juxta thcologum Gallum, sicuti sulus 
Dcus infinite sapiens, cl potens potcst homincm 
oomponere, itasolius Dci essc potcst admirabilc hoc 
compositum corruptum reformare. Et quatnvis Plu- 
tarchos, et ante cum Plato apud S. Auguslinum 
Ide eivit. Dei, I. 22, c. 28), itemque Celsus apud 
Origenem (lib. 3) plures naturaliter resurrexisse 
contendant, haec tamcn vel falsa sunt, vcl plcrique 
ex eis, qui resurrcxissc dicuntur, mortui falso cre- 
dili sunt, cum raorbi tantum vcbcmcnlia opprcssi 



csscnt. Vidcantur praetcr alios Huctius, Martinus 
dcl Rio cl Pignatellus. S. Justinus vero putat (in 
term. exhnrt. teu orat. paranetica ad gentet) Pla- 
tonem cx Juda?orum librisresurrectionis idcamhau— 
sissc. Et Medina scribcns dc allatis suscilationibus 
eruditissimc ostcndit, cas vcl fabulosas esse, vcl 
vcras non essc suscilalioncs quw veram mortem, id 
ett vcra anima>, et corporit tolutionem tupponunt. 
Tum solidc ostcndit , cjusmudi solutioncm vcre prae- 
ccssissc suscilationibus, quac Cbristi vel Aposlolorum 
imperio faclae sunt. 

4. In commcrcio littcrario Norimbcrgae cdito ad 
an. 1732, Iegitur quosdam morluos humatos, ali— 
quando illaesis surgentes sepulcris , in vivos pluribus 
in locis irruissc , eosque , exsucto sanguine, nccasse. 
Hos autem mortuos rcdivivos, Vampirot in iis oris 
appcllatos, in suissarcophagisincorruptosfuissc re- 
pertos, sed magislratuum opcra capitc truncatos, ct 
igne concremalos non amplius apparuisse. Horum 
lamen omnium lides sit pencs cos, qui dc his tcsti- 
raonium rcddiderunt; a viris quippc prudcntibus 
tamquam deceptae phanta^iae ftgmentum habetur, 
ut in codem commercio littcrario legi potcst. 

5. Quaproptcr apud omncs inconcussum est, 
parlicularcs mortuorum resurreclioncs , quae san- 
ctorum prccibusa Dco factae sunt, inlcr miracula, 
saltem secundac classis, esse reccnscndas. Excmpla 
habentur apud Pctrasanctam , ct in rclat. caus. ct 
bull.canoniz. SS.Raymundi, FrancisciXavcrii,Phi— 
lippi Ncrii, et aliorum. Et Kibadcncira tn vita 
S. Jgnatii refcrt, bomincm, qui desperationc actus 
laqueo sc suspendcral, cjus precibus ad vitam re- 
diise, ct confessione pcracla ilerum dccessissc. Fa- 
ctum hoc Danhawcrsus hacreticus irridct, quod at 
ioferis nulli rcdilus conccditur. At Mekhior Cor- 
ncusSocietatis Jcsu tbeologusanimadvertit, potuisse, 
Deum, praevisis sancli sui precibus, vcl scntentiam 
suspcndcre, vcl sub conditione infcrre. Similia modo 
tbcologi explicanl Trajani ab infcris libcrationem 
precibtts S. Crcgorii M. quamquam hac narratio 
apocrvpha vcrius censeatur. 

G. Ad bcstiarum rcsurrcctionem quod attinet, 
plura hujus cxempli lcgi pussunt tn vita S. Francitei 
Paula ab cpiscopo Pcrimezio edita, et notit iUu- 
ttrata, nccnon apud Bollandura, apud Severinum 
dc Cracovia , et apud Bagattam. Sed cum resurre— 
clio numeriea resurgentis identitatem rcquirat tum 
quoad formam , tum quoad materiam ; forma vero 
horainum, anima scilicct ratioualis, post mortem 
rcmancat : brutorum aulcm forma in morte de— 
Strualur, ut proinde in rcsurreclionc opus sit, ut 
nova forraa producatur, hiuc culligitur, hominem 
resurgentem nibil ab eo, qui prius fucrat, diflcrre ; 
brutum vcro in resurrectione non idem omnino csse 
cum eo quod antc morlem fucrat. Quamobrem Mar- 
tinus del Kio, Zacchias, et alii brulorum resosciu- 
tionem esse impropriam aifirmat. Docet vero S. Tbo- 
mas ( quodiibi t. k , art. 5 ) , ea , quorum uoitas non 
habet in sua ratione exislcndi continuiutem, po»M> 



Digitized by Google 



256 



DE BF.ATIFICATIONE ET CANONIZATIONF. 



a Dco cadcm numcro reparari, eliamsi fucrit in 
nibilum rcdarta. Quare coha?rcntcr ad hanc doctri— 
nam vera dici potcst tum de bominibus , quam dc 
bmtis rcsurrcctio, ct ulcutnquc Deus, cum bruta 
ad vitam revocat, novam formam producat, non id- 
circo miraculis ratio dclicit. 

7. Jara vcro dura in sacra rituum congrcg.ntionc 
mirnculosa: cxaminantur resuscitationes, gravis ea— 
queobvia cst difficultasjuxta Pignalcllum, et alios, 
an vero mors pra*cesserit. Et sanc in causa bcatifi- 
cationis S. Turribu, cum in simili casu mors pranc- 
dens non satis prcbata fuissct, miralum approbari 
non potuit. 

8. Porro sensit Democritus (/»'6. 2 de mcdic. c. 6, 
pag. 57 Amstelod.) apuil Cclsum, ccrtas apud mc- 
dicos non dari infinita? vitae notas. Et Schenkius 
«liiquc referunt, nonnulkis apoplccticos, alios la- 
queo, vcl aquis snllocatos, et pro mortuis habitog 
vires resumpsisse. Donalus vero, Arnald et Rijcs 
lcstantur, quosdam jam scpultos, invcnlos postea 
fuisse in sepulcris viventcs; alios, inter quos cclc- 
berrimum Joannem Duns Scoium, alio ui lnco ab 
illo, in quo posili faerant, jaccntes, vel facic un- 
guibus dilaniata, capillisquc evulsis repcrtos fuisso. 
At factum Scoti ob rationcs, ct conjecturas a Wa- 
dingo atlatas valde dubihm est. Monet igilur Hoff- 
mannu*, nc syncopc corrcpti slatim pro mortuis 
habeantur. Similia inculcat Lcmnius. Kt de Ascle- 

!>iade proditura est , homincm qucmdam , qui turou- 
andus effcrebalur, ab eo curatum fuissc. 

9. Ha*c autcm, ct alia, quac facile cumulari pos- 
sent , plcnissime cvincunt canlc admodum procedcn- 
dum cssc in judicio de raorlui resuscilatione fcrcndo, 
qtta? alicujus servi Dei inlcrcessione contigisse dica- 
tnr. Atquc in hoc stricte, ut diximus, quxrcndum 
est , an vera mors praeccsscrit : quaj quidcm qua?stio 
resolvi potest, vel eo tcmporc quo bomo tamquam 
mortuus permansit vcl cx signis, aut expcrimen- 
tis factis, ut constaret, an ille vcre roortuus cssct. 

10. Et quod spectat ad tempus, ritualc roma- 
num prsescribit , nc rcpentinc mortui anlc debitum 
temporis intervallum sepcliantur, tempus taracn non 
prafinit. Triduo Cbristi corpus in sepulcro jacuit 
Matt. 12, tertia autcm die resurrexit ; idque ad tc- 
ritatem mortis Chritti manifettandam tufjiciebat, 
ait S. Tbomas (3 part. q. 53, art. 2), quianon con- 
tigit, quin infra hoc tempus in homine, qui mortuut 
videtur, cum vivat, apparent aliqua indicia rita. 

11. Scd ut ad physica transeamus, scptuaginta 
du« bors, quidquid Medina scntiat, nccessariae 
essc videnlur, ut tulum de apoplecticorum mortc fc— 
ratur judicium : ad apoplcxiam autcm rcvocanlur 
suffocatio ex aqua, ex laquco, ex fnmo carbonttm, 
et mercurii, ex ebrietate, ex fulmine, ex ccrcbri 
percussionc, ct animi defectus ex peste : idemque 
dicendum est dc suffoeatione ex utero, qua mulicrcs 
afficiuntur, ut bene prosequitur Zacchias. Si vcro 
scrrao sit de syncopc, quas a lipotbymia, ct ab 
animi delimiio di«tin<^i:iur, viginti qttaluor bura? 



sufficiunt, ut forti syncope afTectuspro mortuo ha- 
beri dcbcat. 

12. Loquendo vero de signis, Hippocrates spu- 
roara in ore roortis signum cxistimat. Alii respira- 
tionis simul inhibitioncm , ct alia symplomata exi- 
liala exposcunt. Facies quoqnc livida, nigricans, ct 
viridis indicia mortis sunt. Alii oculos consideran- 
dos csse docent, utpote qui quaraditi homo vivit, 
tantispcr fulgenl , el inlticntium imagincm reddunt. 
Omncs tandcm apud Zacchiaro, et Hoffmannum 
conscntiunl, partis alicujus livorcm , ct cadavcris 
fcetoreni certissima cssc mortis signa. 

13. ctc. Ad cxpcrimenta, quod atlinet, floccus 
gos?ipii, seu lana» tenuissime carpta?, aut accensa 
candela jacentis ori admovetur, itemque super cjus 
pcctus cyatbus aqua plcnus imponittir, ct ex horurn 
quielc, vel motu mors, vel vita dignoscilur. Tutio- 
rem experienliam noiinulli existimant tersissimtim 
speculum ori admotum, quod si obfuscetur, a^gro- 
tantcm adhuc vivere dicunt, sin rainiis, jam deces- 
sisse. Experimentum vero omnium tutissimum est 
forte .sternutatorium .Tgroti naribus admolum. quo 
adhibito, si nulla deprchendalur sensatio, omnmm 
conscnsu ille pro mortuo judicatur, ut laudati Zac- 
chias, ct Hoffmannus prosequuntur. Et Lancisius 
quidem stcrnutatorii expcrimentum valdc laudat, 
non tamcn alia rejicit. Subdit vero, expcrimcnta 
qua^cumquc attendenda esse, quando vincihilis causa 
mortis pra*ccssil; quod si cansa invincibilis extite— 
rit, medicus Ubere dccernat..... ait ip.c, agrum 
jam e vivis exemptum fuisse. Et hnic sentcntia? sub- 
scribcndum est, causa? vcro invincibiles apud ipsum 
videri possunt. Porro in causa S. Thoma; de Villa— 
nova cum inter caftera miracula duorum raorttiorum 
rcsuscitatio proposita csset, et ab cxperimcntis con- 
slitissel, mortera pracessissc , rota? auditores mira- 
cnltim approbarnnt , eorumquc judicium a sacra ri- 
tuum congrcgatione fuit comprobatum, et cx actis 
canoniz. eruitur a P. Andrca Atnar anno 1658 cdi- 
tis. In causa quoquc B. Pctrj Forcrii, proposita 
duorum puerorum rcsuscitatione, qui tribus circitcr 
horis sub curru onusto oppressi pcrmanserunt, ex- 
tracti vero raortui apparuertint, nullaque rcracdio— 
rum vi juvari potuerunt : cum Soldatus mcdicus 
causas morlis invincibilcs prarccssisse, ct Monteca- 
tinus advocatus, eos vcre mortuos fuisse demonstras- 
sent , sacra congregatio generalis, quidquid ex ad— 
verso fidei promotor opposuissct, duorum puerorura 
ad vitam revocationem intcr miracula secundi gcne- 
ris rccensuil, ejusquc resolutionem Bencdictus XIII 
approbavit. 

18. 19. Dc iis, qui in aquas prolapsi, diu stib 
iis permanscrunt, cxtracti vero pro mortuis habilt 
si;nt,ct ad alicujus acrvi Dei,vel beati invocationcin 
incolumes surrcxcrunt, pcculiares urgent difliculta- 
tes. an scilicet ex longa sub aquis mora corum mor* 
satis fuerit comprobata. In bnlla canoniz. S. Hcdwi- 
gis a Olemcntc IV edita inler alia miracula refertur, 
pucrum in amriem dilapsum.et ad molcndin: rotnrn 



Digitized by Google 



stnopsis uciu 

illisom.ejusinterccssionefuisse ad vitam revocatura. 
Similia ieguntur in bull. canoniz. SS. Thomse Hcr- 
fordieniis, et Francisci de Sales, et in vita S. Hya- 
cinthia Fr. Scverino Cracoviensi scripta, ctapod 
Justum Lipsturo. fn causa vero S. Caroli Borromaei 
casus pucri, qui in flumen delapsus per qoadrantem 
non quidem dcmersus, scd supernatans permansit, 
et S. Carolo invocato liber cvasit, approbatus fuit 
tamquam miraculum, non resuscilationis, sed libe— 
rationis ab evidenti mortis periculo. Similes casus 
discussi in causa S. Stanislai Koslkae fuerunt , sed 
de bis infra. 

20. 21. Micbael Angelns Lapius fidei quondara 
subpromotor in opusculu super hac materia Bomas 
cdito anno 1670, putat, non esse miraculo adscri— 
bendum , quod aliquis in aquas prolapsus , et tam- 
quam mortuus eductus, in vocalo servo Dci,vel heato 
resuscilalus dicatur , si tempore , quo sub aquis per- 
mansit , naturalitcr vivere potuissct. Et exemplo 
quidem a gemmarum piscatoribns, et ab iis, qui 
syncope, vel apoplexia corripiuntur, ducto, eonteu- 
dit, naturaliter hominem posse sub aquis diu sine 
respiratione vivere ; nam ctiam Innocentius VIII 
syneupc correplus viginti duabus horis sine ullo 
pulsus, et respirationis signo perstitit. Sed hanc 
Lapii sententiam hte refellit Pignatellus. 

22. ctc. Sed antequam quasitum resolvamus, 
prsmillendum cst, nec vitam sine respiratione, nec 
respirationem sinc vita dari posse, quemadmodum 
oslendit Zacchias , et autea Hippocrates innuerat. 
Enimvero, juxta reccntiores nnatomicos, qui pul— 
monum usum felicius, quam antiqui explicarunt, 
prcrripua pulmonum fmcho est sanguinem,et aerem 
per totas partium compages, intimosque reeessus.... 
traducere , verba sunt Willisii ; vel juxta Truston , 
principalior respirationis usus cunsistit in molu , ct 
in eflicientia transitus sanguinis a ventriculo dextro 
ad sinistrum cordis ventriculum ; vcl, juxta Etmul- 
lerum.in transitu sanguinis intra pulmones, qui 
ad eos a cordc transmillitur. Quoroodocumque su— 
matur, interclusa respirationc, animal moritur, non 
quidem statim , sed post pauca minola , qua» inter 
vitam, et roortem iiitercedunt, ut Borellus explicat. 
Ta Boyle, postquam nonnullis exemplis ostendit 
fieri posse, ut quidem bomines ex consucludinesub 
aqua diulius permanerc valeant, paucos tamen esse 
subdii, qui uitra duo minuta sub aquis absque res— 
piralionc virerc possint. Quaroobrem inter fabulosa 
rejiciuntur, qua de Innocentio VIU superius relata 
stint,et que de Julio II ac dc alio apud Alexandrum 
de Bcncdictis referunlur , duobus ncmpe bos diebus 
sinc respiratione vixisse : hi cnim potuenint inscn- 
sibiliter respirarc, ul benc Stalpartiusexplicat. 

27. Si crgo pcr duo , vel tria minuta naturaliter 
homosub aquis vivere potest, longior roora , qua- 
toor nempe , aot quinquc minutorum sulBcere vi- 
dclur, ut ab aquis siue ullo vitas signo extractus, el 
invucato Dei servo, vel beato servalus, ad vitam di- 
rcvi 



QtJARTI, PARS L 257 

28. Sed obstat adhuc diflficultas ex foramine ovali 
petita. Observant enim analomici , dum fnHus in 
matris ulero manct, nec respirarc potest, do» esse 
foramina, per qu«, etnon per pulmones sangnis 
transmittatur:fo?tuautcmnalo ha?c foramina claudi: 
sed ad quinqnennium in pueris, et lonRius etiam in 
urinatoribus assuctis ab incunnbulis aperta servari, 
ut videre est apud Bonetum, ct alios : hinc patet, ex 
longiori sub aquis mora non possc absolutum mortis 
argumentum desurai. Et sanc ob foramcn ovale 
apertum castores et cetera amphibia animalia diu- 
tissime sub aquis sine respiratione rivere creduntur. 
Quapropter Lancisius in causa S. Stanislai Kostkto 
censtiit, duorum infantium sub aquis mersorum 
rcsuscitatione non constare ob dehiicentis adboc 
foraminis ovalis probabilitatem : censuit vero con- 
slare de alterius resuseitatione in flumen pariter 
delapsi, et in juvenili «etateconstiluti. Quamquam 
rituum cong;regatio nullum ex his miraculis appro- 
bavit , cum evideotes dcficerent probationes. Ad— 
dendum hic est, ovale foramen a recentioribus ana- 
tomicis saepissime etiam inadullis apertumobservari. 

29. Quare, ut tutum de his resuscitationitnts 
feratur judicium, nonnulla sunt adverlenda, qua) 
demersiooem prBcesserunt , haec aotem sunt a>tas 
sanati , et innatandi ustis. Item nonnulla , qn» de- 
mmionera ipsam respiciunt, utrum scilieet qui ex 
aquisextrahilur, fuerit sub aquis, an super aquas 
invenlus : si cnim super aquas inveniatur, id argu- 
mento est, eum vivere, cum corpora recens demer- 
sorum fundum petant, nec nisi post quatuor, aut 
octo dies iUinc jam putrida cmergant , quod fusius 
explicat Lemnius: itcm pcr testes, qui rem totam 
spcclaverint, indagandum est , quanto tempore de- 
mersus sub aquis permanserit. Quaedam tandem 



DOCTIIHA, 



ac primo quidem, an extractus suspensus pedibus 
fuerit, ut aquam evomeret : si enim ita factum sit, 
ctaquk injecta convaluerit, neque ulia invincibilis 
mortis causa praecesserit , omnia naturaliter cessisse 
diccndum est, ut innuit Alcxander de iknedictis. 
Neque vero si aquam non evomat , statira mortuus 
credendus est, cum forte in immersione syncope, 
aut apoplexia corripi poluerit,etaquam non bibere; 
et in bis circumstantiis,nisi invincibUis causa mortis 
praecesserit, signa advertenda sunt, qua de his 
morbis supcrius recensuimus, dummodo tempus a 
primo mcrsionis momento computetor. Qnod si di- 
catur de bis non conslarc in ib, quos sacra Scriptura, 
aut acta sanctorum resuscitatos memorant , respon- 
dctur, mortis evidentiam quoad primos stare testj- 
monio divino : quoad alios vero credendum est , 
recensitas diligentias fuisse adbibitas. At vero lau- 
danda est Scdis Apostolica* discipIina,siutobstruatur 
os loquentium iniqua, novas adhibet diligentias. 
Videatur Horantius de locis eatholicis sacrot Scri- 
ptura, et antiquorum patrum. 

30. Quares an, ut tonstet. aliquem fuisse mira- 

17 



Digitized by Google 



DE BEATLFICATION E ET CANONIZATIONE. 



postea vivere. Lazarus a Cbristo resuscitatus scxa- 
ginla circiter annis supcrvixit, ut ionuit Natalis 
Alexander (diuert 17 , tae. 1 , proporit. 1). Et 
Penia ad resurreclionis veritatem refert,quod puclla 
a S. Baymundo rcsuscitata, quatuordecim anois 
surpervixerit. At si quis ad vitam revocetur, ut 
bapUsmum suscipiat, ve) ut confessionem cspleat, 
suscepUsque his sacramentis morialur, nullom re- 
surrecUonis veritas detrimentum patitur, cujus rei 
cxcmplum videreest in reLcausae S. Philippi Nerii. 
Cavendum tamen est a momenlanea suscitaUonc, 
cum haec, ut monet Medina, phantasUca esset possit. 

31. Quteres iterum, quo in loco detineantur 
animaea eorpore separatse, antcquam perparUcula- 
rem resurrecUonem ad corpus rcdeanl? Kespondet 
& Thomas (tn 1 tent. ditt. 43, q. 2, art. 2 ad 5), 
Dcum ex praevisis alicujus sancU precibus pro eo, 
qui adinfernum damnanduse$set,effundendis, acternaa 
damnationis scntcnliam suspendcre,ejusqueanimam 
in inferno detinerc , moxque ad corpus remiltere , 
cujus rei excmplum extat in vita S. Bernardi. Idem 
diccndnm cst dc damnaUs ad pcenas purgatorii. 
Sotus veroostendit, nullum plene beatum , aut ab- 
sulute damnatum ad vitam remcasse : omnesque 
resuscitatos vitam aHernam poslea esse consccutos. 
-32. etc. Dc nccessitatc respiralionis , aliisquc 
supcrius exposiiis sermo alibi recurrct. Interim re— 
ferre juvat miraculosam a mortc resurrectionem , 
quae anno 1734 in XanU provincia impcrii Sinarum 
conligit. Vir quidam co^nomine Ly, nominc autcm 
Funhie, dum sanitaUs plenitudine gauderet sjepc 
baptizari dctrectaveratjin exlremis vero conslitulus, 
baptismum ardenU studio postulavit : obiit tamcn 
quin recipere illum posset. Cumquein feretroja- 
cens a sais lugerelur, divina favente clementia, cun- 
Unuo revixit,et enixebaptismumpeUit.Interrogatus 
vero suocr hoc tam festino baptismaUs dcsiderio , 
retulit,8ibi in inferno descensuro occurriasejavcnem 
lanceam manu tcnentem, aditumque ad inferos 
intercludendo dixisse : Scito , Deum permittere , ut 
recivitcat , ac tacrotancto baptitmatit lavaero sut- 
cepto , firmissimam, mduhiatnque gentibus (idem 
faciat , neminem potte talvart , niri priui taerum 
baptima recipiat. Baptizatus itaque fuit, ac post 
merisem dccessit. Tota rei gesta; series fusius descri- 
bitur in proccssu ab episcopo Effestiensi vicario 
apostolico in provincia Kenxi constructo, et ad sa- 
cram congregationem de propaganda fide trans- 
misso. 

CAPUT XXII. 

1. 2. Miraculnm negaUvum, juxta Mattam,esl 
illud, fn quo nihU de novo ponitur , vel immutatur , 
ted eontervatur tantumprimut ttatut, abtqu* trant- 
ilu a termino a quo ad terminum ad quem. Idem— 
que asserit, hisce miraculis in causisbeatirkaUonis, 



et canonizaUonis Iocum nonesse; tum quiacontra 
juris dispositionem binc in eodem subjecto prasum- 
ptiones admittendae essent, aliquid scilicet physica 
neccssitate fieri dcbuissc, quod non esset factum , et 
illud miraculum factum non fuisse :tum quia mira- 
cula negativa ab Angclis naluraU virlutc fieri pos- 
sunt. Juxta ipsum igilur rcmissio pesUs, invocato 
Dei servo, vel beato, praaervaUo a submersione, 
combusUone, et similibus non sunt in memoraUs 
causis attcndcnda;immo ncque admittendumfuissct 
iilud in causa S. Elisabelh reginae Lusitaniae, quud 
faberlignarius e tecto cum lignis delabens, invocaU 
cadcm sancta cum lignis in pristinum locum resUtu- 
tus fuit : boc enim naturalem Angelorum virtutem 
non excessiL 

3. 4. De admitlcndis miraculis, qote totius na- 
turas creatac vires non exccdunt , saUs superius di- 
ctum est. Quod vero ad miracula negativa atUnet, 
Maltae raUo de prsesumplione nullo modo subsistit, 
nequc praesumptio est,sed physica necessitas,ulignis 
v. g. matcriae idoneae applicatus comburat, quem- 
admodum D. Tbomas innuit (in eatena aurea ad 
Evang, Luca c. 8). Quarc advertit a Lapidc, Dcum 
in rubo a Moyse Exod. 3 viso ignem per miracu- 
Ium conservasse, et combuslionem impedivisse. 
Porro praxumpUo a naturalibus causis, et principiis 
orla certam facit probalionem, et necessaria, ac vio- 
lenta dicitur, neque probaUonem in contrarium ad- 
mitUt, uti docet Torres. Quapropter, dcbiUs concur- 
rentibus circumstanUis , miracula negativa non sunl 
rejicienda, altera miraculorum numero expungenda 
csset trium puerorum ab ignc praeservaUo iu for- 
nacc Bahylonis, et alise similes praeservationes. AIc- 
rito igilur opinionem Matlae Matthamccius rrjicit, 
eamque reiicit eUam sacra riluum congregaUo in 
causa S. Margaritae de Cortona : quinimmo si ejus- 
dem congregationis praxis,et disciplinaspectetur, 
huic opinioni prorsus adversalur, cum miracula ne- 
gativa approbata sxpissime fuerint in judicio beaU- 
ficalionis, et canonizaUonis , ut ex rclatione causae 
SS. Jacobi de Marchia , Caroli Borromaei, aUorum- 
que plurium saUs cxploratum est. Quod autem 
Danhaverrus hacreUcus dixcrat, miraculum csse ae- 
tum verum, et lotidum, arduum, tupernaturalem, 
refellit Melchior (k)rncus Socielatis Jcsu tbeologus 
ostendens, dari vera miracula, quaj rint negatio 
artui. 

5. Uis praemissia, primum quod cx miraculis nc- 
gativis examinandum occurrit, est pestis exUnclio, 
idque ul approbetur nonnulls rcquiruntur condt- 
Uones, nempe nt pesUs grassetur, ct summoperein- 
gravescat; utque, praemissa servi Det, vel boali in- 
vocatione staUm cxUncta fuerit. Et haec requisita in 
quodam suiTragio super hac re edito Malpighius rc- 
censuit, quem tunc ncque fidci promotor, neque 
alius impugnavit. Eadcmquc fuit rotae auditorum 
.sentcntia in relaUone causae S. Francisci Xaverii. 

6. Medici vero dislinguunt inter pcstem , conta— 
gium , et epidemiam. At pesti m quidem ab aeris 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LlBItl tfUARTI, 1'ABS I. 



eorruplione; contagium a rcruro peste infectanira 
conlactu urUi asserunt; epidcuiiam vero morbum 
csse dicuot babentem causam univetsalem, et sub 
se tam roorbos pesiilcutes, quam non pestilenlcs 
comprebendcre, ac proinde omncm pcstcm esse epi- 
demiain, non omocm autem epidemiam essc peslem, 
ul videri potest apud Zacvbiam; qui etiam late os- 
tendit, veram pestem semper ab aeris corruptione , 
non a contagiu, ut falso vulgusopinatur, depeodere. 
Donaius vero Antonius ab Altomari vuU, pestem 
aut a ventis flantibus a regione, in qua est pesti— 
lcntia, aut a peregrinis peste infeclis afrerri, de qua 
re plura legi possunt apud Horatium Augen. apud 
cardinalem Gastaldum, et aUos. Quidquid de hissit, 
signa peculiaria pestis ex Septalx, Hiverii, aliorum- 
que testimonio , snnt, si morbus segros cito intcri- 
mat, bubouibusque, et carbuncuUs comitetur. Pestis 
aulem, vcl contagii augmentum cx xgrotantium, et 
morluorum numero desumitur : miraculosam vero 
ab his morbi» liberationem mortis, et innrmitatis 
cessatio ccrtamtfaciL 

7. 8. Post bax nonnulla supersunt pcrpcndenda, 
qune in miraculorum eiamine dubium aliquod af- 
lerre posscnt. Lrrimvero novcm , aut duodecim cir- 
citci' tucnsibus, vei eliam pluribis anttis, juxta Zac- 
cbiam aUosque, in civitate aliqua pestis durare^ et 
aslivo tempore vehementius, quam bybcrno gras- 
sari consuevit, et non raro per nyemem sopita, a?s- 
tivotcmporereviviscit. Ad ipsam Veroextinguendam 
salubres venli , ac diligentiic piurimum conducunL 
.Nibilomifius miraculo subtisc tiberationis a peste 
obstare oon videtur, quod ipsam postquam diu gras- 
sata fuerit, prsmissa aUcujos scrvi Dd, vel beali 
invocationc, cessaret, aut bybcrno tcmpore, vel 
flantibus ventis salubribus, aut diligentiis adbibitis 
extingueretur. Obstaret autcm, si pauci post invo- 
cationcm pcste corripercntur, non jam si cx corre- 
ptis paucis morerentur, cum in miraculo liberationis 
civitalis a pestc, non de paucorum, sed de commu- 
nitatis preservatione agatur, uli ex causa S. Fran- 
cisci 

9. elc Scquilur, ut aliqua addantur dc praacr- 
vatioue a morte eorum qui in aquas dciabuntur. At 
de his quidem nonnuila superius indicavimus, cum 
dc respirationis necessitate, el usu , ac de tempore , 
quo quis sine rcspiratione vivere poiest, afjcremus. 
Et illo quidem , qute ibi notavimus, hic quoqoecon- 
iirmnnuis; celcbns quippc rccenliorura anatomico- 
rum scntenlia, intit>linum sanguinis motum ad ac- 
rem rcferl per respirationem haustum ; codem aere 
sublato, musculorum motum prorsus extingui aflir- 
mat, ut vidcre cst apnd Truslon, apud Pccklinium 
aliosque. Jit ab cxperimentis a Boylc tactis quoad 
tcmpuS, quosanas, ct atiaquaxlam animalia , sub- 
ducto pcr antliam pneumaticam acre , vivunl , satis 
collit<iiur, bominem paucis possc momentis stne rc- 
spiratione viverc. Idque multo magis locom in m- 
lantibus sibi vindicat , qui vivere in utero matris iu- 
chrti non possunt, nisi acr eorum sanguini jugitcr 



misceauir, quera qutdem acrem ex sanguine matrU 
iu placcnlam influcntcm per veoam hauriunt um- 
biUcarcm, uli obscrvant Vcrheyen, aUiquc pcritiores 
anatomici.Cjuamohrem Petrus Aflallus medicusscrv 
bens iu causa S. Joannis Kepomuccni, miraculo tri- 
buit, quod puelia scxcnnis pcr horam suh aquis dc- 
mcrsa , ct ad molendini rolam allisa , indcque 
cxtracla nullum vita? signum dcderit; invocato 
autcm S. Joannc convaluerit, postquam baustam 
aquam evomuiL Cumque fldci promotor, Lancisii 
doctrine aUbi memoraUe ionixus, opposuisset , fo- 
rumen ovale in ea puclke a?tatc probabiUter aper— 
tum fuisse , cujus ope sub aquis vivere sine respi- 
ralione potuissct, excandil Aflallus, rcposuitque, 
foramen Ulud apud peritiores anatomicos intra pau- 
cas pcst partum hcbdomadas ita coalescere, ut abo- 
ieatur. V idebatur Assaltus innuere, pucllam a morte 
fuisse ad vitam revocatam , sed riluum congrcgatio 
miraculum lamquam praescrvationis a submersionc, 
et ab imminente murte in tertio genere dumtaxat 
aj ^i -havit. 

15. 16. Longum nimis esscl omnes miraculi ne- 
gativi speeies recensere : quare frequcntiores tan- 
tum casus innuemus. Ac prunus quidcroest eorum, 
qui cx aUo decidunt, et ad invocalionem alicojni 
servi Dci, vel beaU ilhesi servantur. Et quod ad bos 
attinet, Hippocrates, aUique refcrunt, nonnullos es 
alto decidisse, cl tamen incolumcs nalurahter scr— 
valos fuisse. fiordonus vero in simUibus casibus pro 
micoculo exigit, ut magna tit dittantia inter utrum- 
que extrcmum, et quvd dccidens non cadat tuper 
quid molle, etleve. Judicis vero esse detignare di» 
ttantiam, uttentu circumttantut pertona cadentis. 

17. 18. H«c vera sunt, sed insuper cadendi mo- 
dus, et situs advertendus est, cur possit quis sine 
noxa deiabi, si erecto corpore, aut dorso ad murum 
incumbenle , aul vento vestcs inflante cadat. Item si 
cadens ad modum aviom corpus ducal, crura , aut 
brachiaextendaL et eaput, pectus, ventrcm indinet, 
Ua ut ad icquiiibrium seso restiluat; vd si acrcm ad 
latus oppositum ita percutiat, ut impelum projecti- 
tium iniringat; aut si pedcs, ct reliquot articulos 
exteodat, ctstaUm cedendo vim lapsus impnliat, ut 
in siitatonbus, et funambulis cernitur : tandem si 
in uno, aut io paucis punctis alteri corpori illidatur, 
cujus punctum, aut puncta vim habcant «equalem 
punctis corporis impingentis. Qua;, etumilia sacraj 
congregationis consultores advcrtant, ne quod na- 
tnrale, vel fortuitum est, miraculo adscribatur, ner« 
graUa, aut mirandum cum miraculo confundatur. 

19. Similes diUgentia in alin miraculis negaUvis 
sunt adhibcndx. Si quU enim sub domus ruina, aut 
sub currus transeuntis rota, aut in aliu pcriculis, 
invocato Dei scrvo, vel bcato, incolumis servatus di- 
catur, advertcndum est, an in domus ruina ligna 
corruentia forniccm casu composucrint , qualis fue- 
rtt cnrrus gravitas, et cursus, eL an pcriculum aliud 
sola Dei ope everli potueriL quale fuit apnd S. Patt- 
Unum [inep. 49, al 36 ad Martarium, col. 28) pc- 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



260 

riculnm cujusdam tenii calechumeni ab eTidenti 
naufragioprascrvali. Porro si quis in ruina sub for- 
nice casu composito rcpcriatur, si currus velociter 
cucurrisset, cum quis sub ejus rota conslituerelur; 
ant si aliud pcriculum citra Dei supra naturam 
agcntis opem evadere potuisset; hsc inter gratias , 
vel admirabilia, non autcm inter miracula erunt 
recensenda , ut in eausa 8. Joannis a S. Facundo 
contigit. 

20. 21. Aliquando contigit, ut quis a morte, 
aut etiam a vulnere ex valido scloppi ictu servetur; 
ct hinc qnaestio, an id miraculo sit adscribcndum. 
Dc praeservatione a mortc acltim fuit in causis 
SS. Catharinae dc Bononia, et Pii V, in quibus qui- 
dam globulis c scloppis leviter dumtaxat vulnerati 
diccbantur , quin globuli ipsi , his invocatis sanctis, 
vim habuerint uHeriorcm. Scd quamvis medici, ct 
ndvocati tum ob pulvcris pyrii vchementiam, de qua 
Fortunius Licctus , tum ob modicam intcr vulnera- 
tos, et vulnerantcs distantiam, de qua Millict de 
ChaIes,contenderint pracscrvationcm ab ictibus mor- 
talihus in utroque casu miraculo fuisse tribuendam, 
nulla tamen istorura in his casibus ratio babita cst. 
De prsservatione a vulncre actum fuit in causa 
S. Caroli Borromari.Quidam cnim sicarius ballislam 
igncam in sanclum orantem explosit, «x qua non- 
nulli globtili ad ejusdcm sancti tergum pervcnicntcs 
nullum ei vulnus intulerunt. Porro roUe auditores 
id mirandura quidem, non tamen miraculum fuissc 
censucrunt, cum quorum sententia bulla ejus cano- 
nizationis concordat. Ex bis aulem constat, summo 
examine opus csse, ut similia inter miracula recen— 
seantur, cum alicujus tormenti bellici ictu percus- 
sus, potuerit vel ab intermediis corporibus obsisten- 
tibus, vcl ex distantia loci, vel ex pulveris pyrii 
qualitate, vel ex modo tonnenti belhei armandi mi- 
nus idonri servari. 

22. Nonnunquam postulatores tanquam miracu- 
lum proposuerunt, quod ignitus aliquis globus alicut 
civitati immincns, et ad cam comburendam aptissi- 
mus, ad ostensionem rdiquise alicujus beati retro- 
cesserit , ac civitas a periculo liberata fucrit. Sacra 
tamen rituum con^rcgatio ab hujusmodi miracuio 
npprobnndo abstinuil , cum a ventis per transversum 
flanlibus globus alio averti potuerit; neque constaret, 
utrum venti ordinario naturae cursu , an extraordi- 
naria Dei providentia spiraverint. In causa vcro 
B. Ftdeiis a Sigmaringa inter miracula approbata 
tuit prcservatio arcis Mainfelda? a gravi inccndio , 
pluribus miraculnm circumstantiis snadentibus. 
Aliud nriracnlum praescrvationis ab incendio videri 
poteH in vita S. Leonis IV. 

CAPCT XXIII. 

De nrrum midtipVealione . et rerum in alias res 
convetsivve. 

1. ctc. Olctim , *t panem fuisse ab Elisco multi- 
plicatum ronstat «x 4 Reg. 4. Et cx Evangclio 



(Matth. 14, v. 19) indubitatum est, pancos panes, 
paucosque pisces faisse a Cbristo ita mnlliplicatos, 
ut quinque millibus hominnm , praeter muliercs, et 
parvulos, saturandis abunde suReccrint. Alia mira- 
bilium multiplicationum exempla exhibent btillac 
canoniz. SS. Clara?, Richardi Cistercicnsis episcopi , 
Franciscae Romana? , Teresiae , Mariae Magdalena? de 
Pazzis, et Pii V. Et S. Gregnrius M. (in vita 
S. Benedicti c. 29) testatur, dohum vacuum intcr— 
cessiooc S. Benedicti oleo fuisse replctnm. In mona- 
sterio pariter monialium Carmelitarum Tcrrae Ve— 
tralla? diccce/iis Viterbiensis mirabilis intercessione 
S. Aloysii facta cst post ejus canonizationem farinae 
multiplicatio , ut ex authentico processu ab ordinario 
confccto colligitur. 

5. Post haec observandum est, quomodo hsec mi- 
racula fiant. Genes. 2 legitur : ACdifieant Dommus 
Deus costam quam tulerat de Adam, in mulierem. 
Hanc vero productionem Origenes, ct Cajetanus 
metaphoricc, cl parabolice aoccperunt , quod qtiam . 
absurdum sit, ct ex ipsisGenesis verbis, ct ex S. Au- 
gustino (lib. 12 & civit. Dei, c. 23, et lib. 9 de 
Genes. ad lit. 13) satis exploratum cst. Calmet vero 
sentit, muliercm ex costa factam fuisse, ant multi- 
plicata materia , sicuti dum Christus pancs roultipli- 
cavit, ant additacarne, vcl addita terra in carnem 
mutata. Et S. Thoraas ( 1 pcrf. q. 92, art. 3) post- 
quam innuit, materiam aliquam multiplicari posse 
vel pcr rarefaclionem , vcl pcr novae materiae crca— 
tioncm, vel pcr conversioncm matcria? jam cxistcntis, 
quae matcriae addatur multiplicandae, concludit , tam 
Hcvae formationcm , quam panis multiplicationem 
pcr conrcrsioncm modo expositam conligisse. Snb- 
scribtint Estius , et Comelius a Lapide { in Matth. 
c. 14). Quamobrcm, quidquid rotac aiidilorcs in 
relat. caus. S. Tercsiae senserint, probabilior sentcn- 
tia est , multiplicationcs istas fieri pcr mntoriam 
pra?e\istcntem ab alio corporc scparatam, et corpori 
tnultiplicato ndditnm. 

6. Multiplicatio igitur absque dubio miraculo 
adscribitur. Scd ut haec miracula approbari possint, 
cvidenter juxta Bordon. aliosqne probanda est certa, 
ac detcrminnta rei praeexistcntisquantitas; multipli- 
catio rci ad aliam certam quantitatcm ; etexcltisio 
cujuscumque modi, quo res superaddila potnerit 
naturaliter aliundc haberi. Adverti etiam ptissct rei 
multiplicnta? qunlitas,cum Deus hujusmodi miracula 
in rebus bomini superfltris operari non consueverit, 
uti observant Calmet, et S. Hieronymus (in tita 
S. PauH prim. eremiL), et ut ex vha ». Rosa? 
Limanae a P. Hansen scripta coUigitnr. 

7. 8. Quod spectat ad convcrsioncm unius rei in 
nliam ; conrcrsio ha»c alia est accidentalis , qualis in 
mara contigit Exod. 15, cum aquas amarie iigno a 
Moyse in eas immisso, in dulces convenuc fucrunt; 
vl cum aqua? Hiericuntis pessimn 4 Reg. % injecto 
ab Elisaxj sale, sanata sunt. Alia cst substantialis , 
qualis fuit illa uxoris Lot in statuam salw. et virga« 
Moysi in colubritm, itcmquc aqu* in virmm con- 



Digitized by Google 



STNOTSIS LIBRI QUAETI, PABS I. 



versio in nuptiis Canae GaUleaa Joan. 2. Ut utriosquo 
conversionis exempla, accidentalis nempe, et sub- 
slanUalts cxtant, praeter alia , in bull. canoniz. 
SS. Francisci Xaverii, Chunegundis , et Bennonis. 

9. Porro accidcntalis conversio fit, cum remanente 
matcria, ct forma substantiaJi , nova forma accidcn- 
talis iuducitur. Substanlialis vcroest, curn praecedcns 
fonna substantialis cxcluditur, et nova iolroduritur. 
Scripsit Durandus, in EucharisUa conversionem 
fieri per hoe. quod , eorrupta forma panis, tnateria 
ejus fxt sub- forma eorporis Lhristi. Quam quidem 
sententiam omnes improbant, et merito, cum ei 
aperte conciliom Tridentinom (ini. 13, ean. 2) 
adversetor. 

10. ll.Cenversio hajc, ut intcr miracula recen— 
seatur, opus est, ut oon secundum consuetum nalorae 
cursum fiat , neque sit apparens , uti apparens est 
conversio aquae in vinum, quae ei admiscctur, ut 
opud Contensonum legi potcst. Item utstatus praece- 
dens evidcntcr probetur, et nibil nalnrale ad con— 
versioncm aptum interccdat ; qualc fuit lignum in 
aquas amaras a Moyse iramissum , per quod dulces 
naturaliter aquas efTeclas fuisse, probabilior tcnet 
sententia apud Vallesium, qui cootra notat, non 
sinc miraculo Hicricunlis aquas per modicum salem 
ab Elisxo injectum saoatas fuisse, cum quo conscntit 
Cornelius a Lapide : qucmadmodum etiam miracu- 
lum absque dubto fuil , quod salsa maris aqua per 
signum crucis a S. Fraocisco Xaverio factum , in 
dulcem, et potui aptam conversa fuerit, cum id sa?pe 
arte tcntatum numquam ex voto cesserit. Tandcm 
ot in ejusmodi conversione de miraculo constet, 
novaj inductio forrae evideoter esl ostendenda. QuaB 
quidcm requisita deprehendunlur in conversione 
aquae io vinum, quae in nupliis Canae Galileac im- 
perio Christi facta est. 

12. Multiplicationes , et conversiones , quae per 
novae materiae additionem , et per novae formae indu- 
ctionem fiunl, miraculis secundi gcneris probabiliter 
accensentur. Sed dubium est , utrum in eodem , an 
in tertio miraculorum genere reponendae sint multi- 
plicationes, el convcrsiones factae per rea Angelorum 
ministerio invisibiliter delatas, ct rcbus prasexisten- 
tibus additas , aut loco alterius substitutas : quam— 
quam hujusmodi etiam multiplicationes, etconver- 
siones miraculotribuantur,sicuti miraculotribuuntur 
cscae jussu Dci ad sanctos modo extraordinario dc— 
latte , ut qood corvi Eliam 3 Reg. 17, et S. Paulum 

Eimura eremitam , tcsle S. Hieronymo apud Bol— 
id. (Januar, fom. 1, pag. 600) paverint, quodque 
farina inoognita , ioxta S. Benedicti praediclionem , 
teste S. Gregorio M. ( diahg. e. 21, to. 2 oper. coi. 
248) io ejos vita , ad monastcrium delata fuerit. 

CAPOT XXIV. 

ftc miraculU respicientibus dominktm tn eiementa, 
et irrationales ereaturas , et plantas. 

1. Plura hujusmodi roiracula , pnetcr ca , quai 



261 

cap. 1 n. 9, recensuimns , cum io Teteri, tum in 
novo Testaraento referuntur. Aqua siquidem Exod. 
17 de petra a Moyse percussa, et Jud. 15 sitiento 
Samsonc de asini maxilla fluxit. Elias quoque 4 Reg. 
2 Jordanis aquas divtsit, et e. 6 secoris ferrom super 
aquas oatare fecit. Tres pueri Daniel. 3 in fornace 
Babylonis ab igne incolumes evaserunt, ct eap. 8 
ipse Daniel de lacu leonum illa-sus eductus est. Item 
praemoncnte Christo Luc. 5 ingcns piscium multi— 
tudo capta est; codemquc vcntis, et mari imperante 
Matth. 8. et Marc. 4 facta est tranquillitas magna. 

2. Similia intcrcessione sanctorum , quos vel juxta 
anliquam, vel juxta reccntem Ecclesite disciplinam 
canonizatos veneramur, a Deo patrata sunt miracula. 
Plurcs enim fontes a Gretscro receosentur, qui ob 
sanclorum raerita exorti sunt : de his nonnulla etiam 
refert Nicrcmbcrgius, et praecipue dc illo in Anglia , 
qui S. Wcnefridaj dicitur et de quo plura, eademque 
mirabilia , Baronio teste ( m nota ad marturoL ad 
dicm 3 Novemb. ) praedicantor, quorum veritatem 
idem Nierembergius a Povoli Calvinistae cakunniis 
vindicat. Et S. Grcgorius M. in vita S. Bcncdictl 
( eap. 5) teslatur, copiosam aquam ejos orationibos 
c mootis cacuminc erupisse. Similia videre est in 
bull. canoniz. SS. Benonis, Petri de Alcantara, 
Isidori Agricolae , Paschalis Baylon , et io causa bca- 
tificatjonis S. Turribii. 

3. Succeduot exempla transfretationis maris, et 
fluminom absqoecymba, neque natando, sed pedi- 
bus eundo, solidum aquis iter pracbentibus. ln cit. 
vita S. Benedicti (cap. 7) S. Maurus dicitur supcr 
aquas, opera Placido in lacom delapso allalurus, 
ambulasse. Et in bull. canoniz. S. Benonis lcgitur : 
Albim flumen sieeis pedibus transivit. De S. nay-^ 
mundo de Pennafort nroditum est, cum extenso su- 
pcr mare paUio a Majoriea Barcinonem fehciter 
transf retasse , quod testalus cst etiam em. card. Itel- 
larminus in suo suflragio pro iUius canonizatione 
edito. Similia legi possuut in actis SS. Petri de Al- 
cantara , Hyacintki, Francisci de Paula, aliorum- 
que. 

4. 5. S. Petrora Igoeom alibi diximus iUsesum 
per ignem ardentem traosiisse. El de S. Cbunegundo 
tn aet. SS. Ord. Benedict. legitur : ut suam hmo- 
centiam (de virginitate servata) demonstraret, super 
ignitos vomeres nudis plantis ineessit UUssa. Perti— 
nent haec ad eas probaliones, quae vulgares vocan- 
tur, cujusmodi erant, deficienUbus aUis probaUoni- 
bus, duellum, fcrri candenUs contrectaUo, et id 
genus aUa. Quae quidem probaUones, seu experi- 
menta, ctsi olim in quibusdam circumstanUis admissa 
fuerint, subsccutis tamen temporibos explosa sunt , 
ct tamquam pcriculosa omnioo sont reprobanda, 
nisi adsit Dei proraissio, ut aderat de aqua Zelotypias 
in veleri Testamento, quae Num. 5 ad deprehcn- 
dendum mulieris adulterium in usu erat. Simili 
modo quamquam olim sortium usus adraitteretur, 
nunc prorsus probibitus est, ot late ©stendunt Pi- 
rhing. Anadetus aliique. , 



Digitized by Google 



263 



DE BEATIFICATIOXK KT CAXONIZATIOXE. 



6. Scd ut ad ea dcscendaraus , quc magis ad rem 
oostram faciuut, oon semel christiani olim igni Ira- 
dcbantur ; vivi enim crematio summura appellabatur 
supplicium. Tiburtius lamcn, in Diocletiani pcrse- 
culione damnatus ad incodcndum super carboncs 
ardentes, nullam super bos lesionem scnsit. Ab igne 
quoque illaesi sandns Franciscus de Poule, et Pe- 
trus de Alcontara scrrati dicunlur in bullis canoniz. 
oorumdem. Et rotx auditorcs in relat. causee S. Pii V. 
miraculo adscripserunt, quod quaj ipsius imagines 
in magno incendio intacUe rcmanserint, cujus qui- 
dem miroculi ratio babila est , cum miracula, etiatn 
nulla praecedente invocatione , ad alicujus sanctita- 
tem dcclaranda continganL lidem rote audilores 
miraculo adscripserunt subilam ad S. Ludovici Ber- 
trandi preces incendii extinclionem; quemadmodom 
etiam quod 8. Joanncs dc Deo in magno incendio in 
regio (iranatensi valctudinario excitato per horae 
diiuidium cxcurrerit, et incolumis cxaserit. Alia 
cxempla legi possuntapud Cedrenum,S. Grcgorium 
(lib. 1 diaiog. e. 6) BoUandum, Surium, et Roswei- 
dum. 

7. Hic nonnulla de domink) in aquas addcnda 
sont, qtue licet minoris ponderis sint, quam ea, 
quae ex act. canoniz. auperins hausimus, vera lamcn 
miraculafuenint. In vita S. Bcrnardi narratur, imbre 
corruente, madefactam non fuisse cpistolara, qunm 
ipse dictabat. Et rot« auditores in suis relationibus 
miraculo adscripserunt, quod S. Francisca Romann, 
et S. Andreas Avellinus inter densissimas pluvia* 
nullum experli foerint madorem. Alia de servorum 
Dei dominio addenda esscnt in crealuras irrationales 
animata. At mnita de hoc diximns, cum de marty- 
rio ageremus : plura vero apod Nierembergium Icgi 
possunt. 

8. 9. Magnnlia bsec sunt oronipotentiae divinfe; 
siquidcm Dominus, aitS. Joanncs Chrys. (hom. 12, 
tup. Genes.S, oper. tont. h) dc fornacis Babyloniac 
flammis dtsserens, qunndo vult, elementa omnia m 
contrariam mutat estentinm. Subdit vero Calmet, 
ejusmodi prodigia adeo explorata esse ,u* impcritis- 
simi quiqju de populo tuto de ilfis judtcare permit- 
tantur. Verum de iis, qui super aquas ambularunt, 
quxstio exeitari potest, quoraodo id factum fuerit, 
utrum nempe corpos arobulans levitatem induerit , 
an aquasolida facla* aut fluiditas suspensa fuerit. 
Item cum agitnr de fontium productione, dici potest 
ex Aristotelc, eos gigni intra terras sinus, et cavita- 
tcs, ex-aerc , et vaporibus in aquam ibidem resolutis. 
Reccntiorcs vero eorum origincm ab aquis marinis 
repetunt. Carterius putat, infra campos, ct montes 
multas esse cavitates aquis plenas , et ex his fontcs 
scaturire. Alia plura de fontium origine apud P. Rc- 
gnault lcgi possnnt. Dentque cum de transitu per 
ignem absque lecsione res est, dixerunt nonnulli, 
eam esse bumani corporis constitutionem . ut ab igne 
natoraliter non ladatur. Verum hoc fabulosum est 
commentnm . ut late ostendit Majolns. Etquod ad 
ali&de transitu supcr aquas, et de fontium origiue 



adnotata spectat, quidquid ex iis dkatur, sempcr 
miraculi ratio subststit, saltem quoad modum, ut 
benc rotaj auditores adnotarunt in relat. caus. S. Isi- 
dori agricolr* , ct B. Hicronyrai iEmiliani. 

10. Solida ergo ditficultas in htrjnsmodi factorum 
examine conMstit in probationibus. Videndum enim 
est , quam lidrm testcs mercantur, et quomodo facti 
substantiam comprobenL De incedentibus supcr 
aquas, obscrvandura est, an nuUacorporis parte de- 
mcrsa incesscrint, qucraadmodum Cbristus, juxla 
Lactantiura , super aquas ambuiavit : corpus enim 
solidum licet levius, in aqua positum, aliqua sui 
parte mcrgitur. Itero adrertcndum, an testes iactum 
dic, vcl nocle spcctaverint, ct qualenus nocte, in- 
dagandum est, an super aquas ambulantcta vcrc 
cognovcrint. 

11. Quod ad fontium productionem speclat, in- 
dagandum cst , an ullum antca essel aquc signum ; 
an tcrra cssct arida ; an aliquod hominis rainistcrium 
in aqua cducenda ioteroesserit ; an aqua hominibus, 
aut unimalibus, aut frugibus esset ncccssaria ; ct an 
statim post servi Dei prcccs, vd pusl ejus, si de— 
functus csset, invocationem manaverit. Qute si 
pustca a>grotis profuerit, id faciliorcm rcddet mira— 
culi approbationem. 

12. De transeunte per ignem qujerendum cst, an 
vestitus, vel nudus ignem ingrcssus fuerit ; an per 
rncdium transicrit, qnomodo lignorutn strucs coro— 
posila luerit; an vcnlus flammam avertcrc potuerit: 
quamdiu in igne transiens pcrmanserit; quomodo 
probetur ill.TMis, et an duraverit. 

13. Plura in singulis his factis advertenda inve— 
niri possunt, sed baec innuisse sufliciat. Addimus 
vero, non cssc in his de prtostigiis suspicandura, cum 
virtutum approbatio, qoae roiraculorum examcn 
prsccdit , dsmonis factum cxcludat. 

H. Rcliqnum est, ut pauca de miracutis, quas 
arbores rcspiciunt, addamus. Matth. 21 lcgitur, 
Christum ad fici arborem acccssisse, quam cum sine 
fruclibus invenisset, maledixit, et erefaeta est eon- 
tmuo fiaitnca. Hoc facto patres apod Calmet sen- 
liunt, Cbristum patefacerc Apostolis voluisse causam 
reprobationis Juda?orum. Utcumque sit, miraculo 
sane tribuendum est , quod arbor tam vivida solo 
Domini vcrbo extemplo arucrit. Simile quid ad os- 
tendendam S. Francisci sanclitatem a Deo patntum 
fuisse rcfcrunt Wadingus (rn annal. adann. 1222, 
n. 11), et Cornelius a Lapidc (m Matlh. e. 21, 
r. 19). Cura enim F. Juniperus arborem plantaret, 
et idcirco non statim sancto Franrisco vocanti pa- 
rnisset, sanctos arbori malcdixit, qna; numquam 
amplius crevit , ut cliam hodic ccrnitur. 

CAPUT XXV. 

De quibutdam miraculit. quce in calis, el in terra 
continrfunt. 

I. Neto Jcsu in Bcthlchem Judse, staliro, quas diu 
antc iYum. 2A praesignata fucrat, atella apparuil. 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI QUARTI, PARS L 



quam Magi sequcnlcs Matth. 2 ad eum adorandum 
ab Oricntc advcnerunt, ciquc munera obtulerunt. 

2. etc. Varie sunt apud Calmet de bac stclla scn- 
tcnliae , quarum ea magis recepta est, quae attirmat, 
cam nequc aliquam cx stcllis communibus, neque 
eometam, scd divinam quamdam fuisse virlutem, 
qujE non oculos tanlum , sed mentem eliam inlucn- 
tium illustrarct, et ad Cbristum natum qusrendum 
excitaret, ut apud Baronium, (ad ann. primum 
Chritti num. 35) et Thcophilaclum (tn Matt. c. 2) 
legi potest. Neque alilcr rcs se babuere poluisse vi- 
dctur. Haec enim slclla motum non babuit, sicut 
aliae, circularem, temporanea fuit, ac soUs Magis 
pcrspicua , hisque Hierosolym<r dcgenlibus, se ab— 
didiL. Quamobrem vel aliquod fuit metcorum ab 
Angelo in modum stellae formatum, vel stella tunc 
in aere terrae vicino crcaUe, quae secundumdivinam 
voluntatem movebatur, ut docet S. Tbomas (3 par. 
q. 36, arl. 7) cui praeler alios adbaeret Spanbemius, 
quamvis heterodoxus. 

5. etc. Jesu quoquc moricnte, tcnebrae facta> tunt 
tuper univeriam terram, Matlh. 27. Hisque tene- 
bris Origenes putat (traet. 35 m Matth. edit. Paris. 
tom. 3, pag. 923) solam Judacam fuisse compre- 
hcnsam. At sacer textus universam terram dcsignat. 
Hoc ipsum tcstanlur S. Dionysius Areopagita , (ep. 
7 ad Polycarp. oper. tom. 2, pag. 91), et Phlogon 
Hadriani imperatoris libertus apud S. Hieronymum, 
(m Eutebii ehronico oper. tom. 8, pag. 649) cx 

3uibus proinde comprobari posse videtur, tencbras 
las non sola Judaea fuisse conclusas. Porro S. Tbo- 
mas (3 par. qu. 44, art. 2) genuinum existimans 
S. Dionysii tcxtum, docct, easdcm tenebras factas 
fuisse per lunae inter nos , et solum intcrposilionem. 
Quamobrem card. Cozza scnlit, illam solis dcfccUo- 
nem naturalem fuisse, quoad substantiam; supra 
naturam vero quoad modum, raUone plenilunii, in 
quo defcctio contigiL Scd dubius admodum apud 
eruditos est S. Dionysu textns. 

9. 10. Ad testimonium Pblegontis quod atUnet , 
plura argumenta suadent, eum dc eadem,de qua 
KvangelisUc, eclipsi loculum fuisse : utraque cnim 
in eomdcm incidit annum, eamdem respicit boram, 
ei utramque insignis tcrraemotus comitatus est. Quin 
etiam Phlcgontis testimonium admisisse videntur 
TertuIUanus (m Apologtt. c. 21, pag. 29), et Lu- 
cianus martyr. (apud Ru/in. lib. 9 Auf. eccl. cap. 6). 
Ha?c fusius pertractata legi apud Nalalem Aleian- 
drum , et Huetium possunt Neqoe vcro admittenda 
videtur eorum sentenUa, qui dicunt, solis obscura- 
Uonem in pasaione Christi per nubes factam csse, 
aut quod sol radios suos in se rctraxerit; sed quis 
ratiooc plenilunii admiltcre renuat, Ulam solis de- 
fcctionem fuisse veram edipsim, dici potest, uno 
tanlumi miraculosuspensam fuissedivinamcfficaciam 
ad solaris luminis dimisionem. 

11. Dcmum, Cbristo mortuo, Marc. 15, velum 
tcmpli scissum cst, et Matth. 27, tcrra moU est, 
petrr scissa:, et monumcnta aperta soat. 



12. Porro ncfas csset ca , quae de steUa, ac de re- 
liquis bucusque recensilis diximus, aut similia, qua) 
in judiciobeatiticationis, et canonizaUonis tamquam 
imracula approbata easent, a classe miraculorum 
excludcre. [HonnuUa tamen innuenda sunt, quibus 
consultores aacrae rituum congregatioois tutum in 
similibus judicium ferre possint. 

13. AnUqui bistorici apud Ricciolium scripsc- 
runt , cometas essc alicujus memorabilis casus indi- 
cia, quos tamcn Gasscndus refellit. Peripatctici , et 
major Stoicorum pars putarunt, eos vaporum terre— 
slrium exbalationibus componL Dcmocritus vero, 
aliique assemcrunt , cometas corpora esse caelesUa, 
quac certis reguUs instar planetarum moveantur. Et 
huic sententiae moderni astronomi communiter sub- 
scxibunt. Non eadem tamensemper fuit cometarum 
a|>parentium moles, figura, et duratio, neque idem 
color, et motus : sed nibil in his supra natnram ex— 
cogitari polcst, cum passim comelae bia quabtatibus 
praedtti apud Hicciolium, aUosque obaervaU sint 

14. Novae aliquando stcllae apparuerunt, aliao 
sese abdiderunt , alisc postquam recens apparue— 
runt, inter iixas perseverarunt , alis periodos 
admodum varias habent. Sed ncque in bis mira- 
culum ex sua natura reperitur. 

15. Succedunt eclipses , quaesi extra tempora in cal- 
culis astronomicis designata conUngant, miracuba 
ulique adnumcrari possunt. Non autem, si luna in 
edipsi sanguinca appareat, neque si solem obscura- 
tum lucidus annulus circumdet, aul si sol scrcno 
ccelo quasi obtencbratus appareat. 

16. etc. MulU ex meteoris desumi possant , qua3 
pcncs rudiores pro miraculis habcnlur , sed vix rai— 
rabUia dici possunL Aliquando enim duplex sol, 
scu parheUum, vel duplex luna, quae Paratelene 
dicilur, apparet; quas quidem apparenUas vix est 
qui animadvertat, ttisi arcus colonbus rx'rspicuis eos 
comitentur. Interdum talcs in nubibus refracUones, 
talesque, ut vocant, luminum penurabra! apparent, 
ul hominum, animaUum, et monstrorum specicm 
prae se fcrant, atque si lunc fulmen erumpat, idioUe 
luiraculum autumant. Nonnunquam ctiam in Italia 
aurora borcalis apporuil, cujus apparcndi diversi— 
Uis, et phasium varietas vix polest cxplicari. A Uir— 
binibus effcctus adeo funesti , ac violenU producun- 
tur, ut ann. 1729, turbo «esUvo tempore ortus in 
lerra TrecenUe rura, domosque subverteriL Inter 
meUore ignea reeensenUir tkllm cadentet, flammae, 
et globi volantes; itemquc igncs fatui, vel flammulae, 
quae sc parum e terra cxtoUunt, quasque Beccarius 
exacte describit. Accedunt metcora terrae, quaUa 
sunt Vulcanorum eructationes, ruinae, et lapsus aiU 
quarum partiuro muntium, et praecipuc lerrxmotus, 
ex quibus aUqoando voragines , et lacus prodierunt , 
et civitatcs mariUmae submeme sunt. 

23. etc. Omnia bcc, qua; hucusquc rccensui— 
rous, uUque naluralia sunl : absit tamcn, ut qois , 
dicat, ea numquam raUone circumsUnliarum, vel 
modi possc tniraculi naturam indncerc. Quod ut 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



264 

exemplis clarius fiat, naturalis profecto est bominum 
mors, pluvia, et similia ; sed quis inter mirncula ra- 
tione circumstantiarum , vel modi, non recenseat 
mortem Datban , et Abiron Num. 16, mortem Ana- 
nia; et Saphira? Act. 5. Dilnvium univcrsalc Genes. 6 
et 7. Inccndium, quod Sodomam, et Gomorrham 
Genes. 19 consumpsit; columnam, quae Exod. 13 
tutum iler Israelitis monstravit : et equites, qui Hie- 
rosolyms 2 Maehab. 5 per aerem dccurrentes diebus 
qtiadraginta visi sunt? 

27. etc. Ke igilur ad exlcrnas rcdacta circumstan- 
tias, ob quas res in sc naluralis supra naturam ex- 
tollitur, ct ccnsetur opus Dei praeter, aut contra 
naturae ordinem agcnlis, vcl jubcnlis, ut cflectus 
producatur, quem nalura producere suis viribus 
potuisset; dicendum videtur, quod si quis (citjus 
virtutcs in gradu heroico discussse, et approbatae 
fncrint , vcl de cujus marlyrio constcl) phoenomenon 
praeviderit, aliisque praenuntiavcrit , ut malum ali— 
quod vitaretur, et vitatio prtedictionis, et manife- 
stationis vi successcrit, aut si phoenomenon, eodem 
iubente, vel orante, apparuerit, ut aliud ad gloriam 
Dci fieret , et cxitus optatus obtentus sil : vel etiam , 
si , imperio nullo, nullaque prcce acccdente, phas- 
nomenon vidcaiur, quo duce, aliqua ad Dei lau— 
dcm , et gloriam operatio fiat , sine quo talis opcra- 
tio non ficret, aut nonnisi diflicultcr fieret; ha?c, 
inquaro, omnia validissima suppeditant indicia, 
rem non naturaliter conligisse. Prodcrunt quoque 
•d bujusraodi miraculum prohandum , si alia indu- 
bitala miracula codcm temporc, et ad cumdnn 
finem a Deo iiant. Quamobrcm rairaculo terraemo— 
tus adscribitur, qui iu Cbrisli passione contigit, ut- 
pote qnem plura miracula comitata fuerint. 

32. DiiBcilius profccto ad miraculum referri po— 
terit stells alicujus apparitio stantis super domum, 
in qua nascitur Dei servus, vel moritur. Mults 
cnim rationes sont, qus suadere posstmt, eam vcl 
non fuissc stellam , vcl supra domum non stctisse. 
Facilhis vero phacnomenon islud ad aliquam de gc- 
ncre ignium fatuorum flammulam rctcrri polerit. 
Quamobrcm cautc in his admittendis miraculis pro* 
cedendum crit, ct suspendendum videtur judicium, 
nisi forte pboenomenon diu permanserit, et cxtraor- 
dinario splendorc fulserit, ac, prster virtutum, aut 
martyrii approbalionem, manifestationisoccasio, ct 
alia miracula accesserint. Quoties enim de morte in 
odium Christi injuste illata, et ob ejus fidem palien- 
ter tolcrata conslat, fulmina, tcrra?motus, et similia, 
quae in martyram obitu interdum contigcront, ut in 
actis SS. Vinccniii, Vili, ct aliorum legitur, tiilo 
rccenseri polcrunt, inter signasupra naturam a Dco 
assumpta ad martyris innoccntiam, et mortem ei 
injuste illatam manifestandam.Deus cnim aliquando 
naluralc aliquid assumit, et signum supra naturatn 
dcva*t : iridem quippc Genet. 9 assumpsit in signum 
fccderis inler Duum, et homincm. 

33. Turbinibos, et fulguribus affines sunt pluvis 
lapidca?, quarc de his nonnuUa bic infcrenda sunt. 



Rcfert Plinius, inmonte Albano lapidibu* pluitse. 
Sed ob hoc, ct similia portenta ab eo relata non— 
nulli ipsum tamquam superstitiosum , ct ad anilcs 
ineptias propensum traduxerunt; immerito tamcn, 
cum juxta philosophos mediocri frigidioris vcnti im- 
pctu grandinis globuli ita simul conglutinari possint, 
ut grandcs grandinis globos efliciant ; ct hujusmodi 
forte fuit pluvia lapidea a Plinio descripta. Adden— 
dum , tantam dari posse turhinis vim , ut saxa e terra 
elevet, quie in terram delapsa lapidcam pluviam 
pra? sc ferant. Quapropler non statim ac lapides 
pluisse referatur, id tniraculo cst adscribendum, scd 
advertendum erit, an idipsum divino cnnsilio, po— 
tcntia, cl virlutc factum sit; quod quidem ex cir- 
cumslantiis crit desumendum, qucmadmodum plu- 
viam lapideam Jot. 10 rclatam ex circumstantiis 
miraculo tribuendam esse diximus, quo etiam spc— 
ctat grando, quo Exod. 9 percuttit in omni terra 
■>Egypti. 

CAPUT XXVI. 

De sudore sanguineo, et tanguineit lacryrnis a cor- 
pore, et oculis servorum Dei manantibus, et de 
lumine, et splendore, quibus eorum facies ali- 
quando refulget. 

1. etc. Post ultimam cocnam Christus Dominus 
cum suis apo5tolis ad hortum Gctbscmani sc contu- 
lit, ibiquc coepit parcre, et tadere, et mcestus esse, 
et Luc. 22 : Eactns cst sudor cjus, ticut gulta 
sanguinis decurrentis in terram. noc sanj?uinei su— 
doris factum olim in pluribus cxcmplaribus dcsidc- 
rabatur. Sed cum antiquissimi patrcs illam Kvangclii 
Lucx partcm tamquam canonicam rcccpcrint, ct 
Tridentinum concilium dcfinicrit (sess. 4) , inlcfrros 
Scripturx libros, prout in vulgata Latina editionc 
hahcntur, cssc suscipicndos, non potest, salva fide, 
dc co dubilari. Porro Thcophylactus, et Eulhymius 
putarunt, S. Lucam hyperbolice locutum fuissc; 
sed hoc interpretatio communitcr rejicitur, ut apud 
Corncl. a Lapidc (m e. 22 Luca>, v. 44) legi potest. 

4. etc. lllud vero hic praecipuc disputandum oc- 
currit, utrum sudor ille naturalis fucrit, an supra 
naluram. S. Hilarius (de Trinit. 1. 10, num. 41 oprr. 
tom. 2 ), et vcn. Beda (tir Luc. c. 22, op. tom. 5, 
col. 429 ) illum miraculo tribuunt. Et Gaspar a 
Rcjes contendit animi muTorem, ct tristitiam san— 
guinei hujus sudoris causam esse non potnisse, 
cum morbosa? dtspositionis, sine qua moeror, et tri- 
slitia nequcunt sanguincum suaorem producere, 
Cbristi corpus capax non fuerit , quam scntentiam 
Clotius, aliiquc amplecluntur. Contra vcro S. Ber- 
nardinus Scnnensis, et Cnjctanus sudorcm cumdcm 
naturalem fuisse contcndunl, idquc fusius ratio— 
nibus, ct cxcmplis congestis Calmct demonstrat. Et 
sanc laudatus Kcjcs, et alii clare ostendunt, cx 
roaestitia, animique dolore lacrymas, sudoremqne 
6anguincum roanassc, quod Maldonatus, ct Tbua- 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRl QUARTl. PARS I. 



nus exemplis confirraant. In Christo aulcm fuisse 
tristitiam, aliasque animae affectioncs, et passioncs, 
aliter tamcn ac in nobis , theologi cum S. Tboma 
(3 par. q. 15, art. V\ dcmonslranl. Potuit crgo citra 
miraculum sanguineus Chrisli sudor contingcrc ; 
ideoquc in servorum Dei , vel bcatorum actis simi— 
lia invcnianlur, a miraculorum classe excludcnda 
sunt , vcluli notavit eliam Pignatellus. 

8. etc. Ad radios, et splendores, quod attinet, 
Matlh. 17 Pelro, Jacobo, ct Joannc in 
exceUum duclis, tranifiguratui est ante 
quos quidcm transfigurationem communior 
cst apud S. Hicronymum (ep. 27 ad Euitoch. de 
epitaph. Paulu) palrum scntentia, in monte Tbabor 
faclam fuisse. Apud profanos scriptores transligu- 
ralio idem sonat,ct melamorpbosis , sed Cbrislus 
ita transiiguratus est, ul nullam substanliae, vcl cor- 
poris mutalionem passus sit , quemadmodum idcm 
S. Hicronymus cxplicat (in eap. 17 Matth. op. 
Um.l). 

11. 12. In bac transfiguratione verosimile est 
juxta eumdem S. Hieronymum, totum Cbrisli cor- 
pus resplenduisse splendore quidcm ab cjus anima , 
et asuppositodivino ipsi bypostatice unito manente, 
uti docet S. Thomas (3 p. q. 45, art. 1 et *eq.). 
Quamvis cnim gloria animc Cbristi a conccptionis 
momento bcatae in corpus non redundavcrit, ita 
disponente Deo, ut rcdcmptionis perlicereturraystc- 
rium , nata tamcn erat ad sese in curpus cffundcn— 
dam, prout in transliguralionc brcvi temporc, ac pcr 
modum afTcclionis transcunlis sc ctTudil. Ha?c vero 
doctrina controvcrsix viam aperil, utrum illa trans- 
figurationis claritas naluralis fuerit, an supra natu- 
ram. Proculdubiomiraculotribucnda cst; quinimmo 
verius est duplex contigissc in ipsa transfiguralione 
miraculum , ct quod sciliect elTusio gloriaj in corpus 
Christi per modum dotis permanentis sibi debitaj 
impcdita fucril : el quod Deuscotitra bunc stalulum 
ordinem permiscrit , ut cjusdcm gloriai splendor in 
transfigurationc in Cbristi corpus effunderetur , uti 
praeter alios Cajctanus fuse docet. 

13. Moysis quoque facies de montc Sinai cum 
duabus Testamenti tabulis dcscendcnlis Exod. 34 
cornula apparuit; id cst splcndida, ut multi post 
S. Thoraam c\plicanl. Hic quoque splcndor, ulpole 
cx Moysis cuiii Dco consortio dcrivalus, roiraculo 
cst tribuendus; ct S. Ambrosius (in Psul. 118) pu- 



Quippe cx Ludovici morientis orc lucidissimus ra- 
dius prodire visus est. Dc S. Ignalio autem S. Pbi- 
lippus Ncrius tcstatus cst, se cjus facicm cuclcsti 
splendore fulgeutem vidisse. 

1G. Porro in causa S. Ludovici roUe auditorcs 
quaeslionem excitarunl, utrum claritas illa gloriosa 
fucrit.an naluralis.Et gloriosa quidcra juxta S.Tbo- 
mam (in lib. 4 contra gcntei e. 86) a naturali dif- 
fcrl quantum ad cauiam, led non quantum ad tpe- 
ciem , ct eliam illa visui eit proportionata. Qua?stio 
tamen ncque ab auditoribus, ncquc a sacra congre— 
galione rcsoluta fuit, sed lux inter miracula locum 
obtinuit. In causa vcro S. Ignalii iidcm auditores 
dixcrunt, luccm illam, positis hcroicis virtutibus, ci 
fuisse cx consortio sermonis Domini communicatam 
in spccialis amoris signum , magnaequc ejus inter 
horaines cxccllcntiac. 

17. Dchac matcria agit Theophilus Raynaudus, 
cum de fulgorc disserit, qui in S. Francisci Paulani' 
viventis facie apparuit , idquc ostcndit , ChrUti lu- 
ccm transligurati , ab animae beatitudinc fuisse ve- 
ram , in sanctis autcm vivcntibus esse apparcntcm. 
Pignatellus vcro docct , bujusmodi splendorcs diu , 
cla multis visos pbysicam esse qualitatem a Dco, 
vcl ab Angelis itnpressam , ul sanctorum sanctitas 
manifcstetur : eos autem , qui brevi , et paucis pcr- 
spictunlur.essedumtaxat apparcntes. Rejcs admittit, 
eos esse possc,et aliquando fuissc dxmonis commcn- 
tum, ut in Marco Rom. duce, ct in aliis apud 
Livium. Scd hoc tn causis SS. stantc hcroicarum 
virtutum approbatione, locum non habct. Rcliquum 
ergo cst, ut cxpcndamus, quando lux, et splendor 
in servorum Dci adbuc vivcnlium facic, aut in cor- 
pore apparcns, nalurse,vcl miracufo adscribi debeat. 

18. Lucem prima crcationis die, quarta vero 
solcm, ct lunam Gcnei. 1 Deus creavtt. Lucem 
illam SS. Basilius, et Nazianzenus spiritalem exisli- 
marunt. S. vero Bonavcnlura corporalcm fuisse pro- 
nuntiat.S.Auguslinussex illos primos creationisdies 
mysticeintelligcndosesseputavit (tn/i6. 4 de Geneii 
ad litter. c. 28) , cujus explicalioncm a qualibct 
censura card. Norisius vindicat. 

19. 20. Disputant pbilosopbi, utrumlux substau- 
tia sit , an accidcns. Quid de his sit , si de luco, seu 
splendoribus in vullu scrvoruin Dci adbuc vivcn— 
tium dispulariconlingat, utrum natura;, au miraculo 
adscribendi sint, prima diflicultas ex tcsttbus, qui 



tat, cttmdcm usquc ad Moysis mortcm pcrdurasse. rem vidcrunt, desumi potcst; nonnulli cnim suut, 

Differcbat autem juxta Abulcnscin a Cbrisli clari- qui splcndores viderc, et ab his objccta illuslrari 

tatc , cura bcc , non vcro ille , veras glorix claritas , dicunt, scd hallucinanlur , idquc Galenus cxplicat , 

fucrit. ob sanguinis abundaiitiam , ct ob cvaporalioticm , 

14. 15. Longum nimis csset , lumina , et splen- qua? ex vcntrc ad caput fertur, contingcrc. Donatus 

rcccnserc, qui in sanctorura, dum vivercnt, id a spirittbus animalibus visioni inscrvicntibus , 

facic apparuerunt. Qui plura vclit, adcat Bozium, vel cliam a visionis instrumcntis malc aficclis re— 

Cornclium a Lapidc, aliosquc. Contclorus, aliiquc pctit. Jam vcro in cujusdam scrvi Dci causa, cum 

dc canonizatione scribcnlcs tcstanlur, isliusmodi proponerelur cjus concionantia vttltum a quodam 

splcndorcs »anctitatis indicia essc, idcoque inler tcsle irradialum visura fuissc, fidei promolor oppc- 

miracuia rcccnscndos. Dc his praxipuc actum cst in suit, factum dici non posse unico testc probatum, et 

S. Ludovici Bcrlrandi , ct S. Ignatii Loyola;. hunc habuissc caput ad terram inclinaiu.ii , illudquc 



Digitized by Google 



2CG 



DE BEATIFICATIONE ET CANOMZATIONE. 



de repente extolisse adversns solis lomen , coi «m- 
cionalor terga vcrtebat , adcoque falli potuissc. 

21. 22. Sxicccdit alia, eaque gravior difficultas : 
quasdam cnim flammae circa hominum capita na- 
turaliter apparcnt , vcl etiam circa totum homincm 
ignis aliquando emicat, et interdum splendorcs, ct 
flararaae vesuhus , aut baculo adhacrent. Quo spe- 
ctant ea , qua? de Ascanio cccinit Virgilius, ct quae 
de Servio Tullo refert Plinius, necnon quae de 
Alexandro M. cum Indis pugnante in ejus vita nar- 
rantur. Alia vero de flammis e corpore humauo 
erompcnlibus apud Nierembergium , Cobausen, 
aliosque legi possnnt. 

23. etc. Porro ignes hujusmodi dicuntur ignes 
Iambentcs, quorum splendores, et flammae ob sum- 
mam materiae raritatera innoxie sunt. Et Scunertus 
docct, igncm lambentem ex subtili , et pingui oriri 
exhalatione per aercm dispersa, et animalium pilis, 
aut veslibus adhaercscenle , vel ex sudoribus anima- 
lium calidioristcmperamcnli, aut vebementi motu 
calcfactorum. Similia doccnt Frassen , Franciscus 
Resla , et Rejes. Quibus omnibus sufTragnri videtur 
Sanctorii doctrina. In hoc quoquc ii nmnes conscn- 
tiunt, ut ejusmodi ignes aliquando a Deo excilcntur, 
ad pnpsagium aliquod, et porlcnlum designandum : 
ac proinde miraculis eos aliquando acccnsendos esse 
scribunt. In tertia vcro rairaculorum classe miracula 
hcc reponenda sunt, ut notavit Bartholinus, cum 
Deusnovam lucem proxime non creet, sed in ejus 
productione causis utatur naturalibus. 

26. Diflicultas igitur ad facti probationem, ct ad 
ejus, ut vocant, relevantiam redigitur. Et quod 
spectat ad probatjoncm , praeter ea , qua? omnibus 
(estibus necessaria sunt , ut fidera mcreantor, in rna- 
(eria, dc qua disseruimus, si qui luccro, ct splendo- 
rem se vidisse testentur , de eorum sanitate crit 
inquirendum , an scilket aliquo cx iis morbis labo- 
ravcrint , quihus qui aflecti sunt , splendores videre 
falso dictitant. Tum de eorum pbantasia indagan- 
dum erit, cura juxta D. Tbomam (1 part. q. 112, 
art. 3 m corp.) sensus et ab exteriori , id est a re 
sensibili , et ab interiori , perturbatis sciliccl specic- 
bus, et humoribus, pcrturbentur. Quacobrem Au- 
relius Baccius cum S. Philippi Ncrii caput missam 
celcbrantis vidissct aureo splendere circumfusum , 
plnra tentavit expcrimenta, ut certior fierctan a 
propriis oculisdeciperelur, ut in ejnsdem sancti vita 
a Baccio scripta legitur. Probationi pondus accedet , 
si prures testes rem vidcrint , ut notavit PhiJippus 
Maria a S. Paulo , et eruitur cx vita S. Francisci 
Salcsii ; unus tamen tcstis sancthate insignis, ct pru- 
dcntia clarus sufficere potest. 

27. 28. Inde de lucis natura quarrcndum est 
Ac pro miraculoquidem facerc pote»t,si lux ccteries 
splendidior , nc diuturna fuerit; si plures, ac prasci- 
pue interdiu, et in concione, aut in alia in honorem 
Dciactione viw fuerit;si,qui lucc coruscavit,sanclis 
moribus fuerit prsditus ; itemque si videntium con- 
vcrsio t aut aliud spirituale bonum subsecutum sit ; 



ac demum si alia miracula ejusdem servi Dci intcr- 
ccssionc patrata approbentur. Hac enim omnia sua- 
dent, raemoralos splendores a Dco provcnisse ad 
servisui sanclilatem patefaciendam,utcxS. Gregorio 
Turoncnsi desumitur (de gloria confeu. c. 21 , ei 
hb. 2 de gloria martyrum cap. 32 tt teqq.). Horum 
vero exempla splendorum, qui c sanctorum viven- 
tium corporibus prodicrunt, apud Bollandum, hu— 
jusque continuatores legi possunt. 

2». 30. Alios ignes scriplores meraorant, qui 
homincs, in quorum corporibus excitantur, consu— 
munt, cujus rei cxempla Donalus, et Borellus refe- 
runl. Sed quid dicendum erit, si ignis divinss justi- 
tix vindex aliquem consumpserit, idque tamquam 
prodigium proponator? Profecto Guillelmus Linda- 
nus rcfcrt , quosdam Iconoclastas, cum S. Antonii 
imaginem confringerent, sacro ignecorreplos confla- 
grasse. Quarc in similibus de miraculo constabit, si 
ignis a causa naturali cxterna non processerit, si in 
ipso criminc, ct in Dci honorem, multoque magis 
temporepcr scrvum Dei praenuntiatooontigerit. Et 
huc spectat imperatoris casus, qui apud Venantium 
Fortunalum. cum S. Martino asaurgcre dedipnare— 
Inr, ignis de sclla egressus cum compulit ad ejus pe- 
dcs scse prosternere. 

CAPUT XXVII. 

De longa abtttnentia a cibo, et potu, an, et qyando 
miraculo tit adtcribenda. 

1. 2. Diximus lib. 2, cap. 24 §3. B. Nicdaum 
Fluc cremilam viginli duobus annis vixissc sinc cibo, 
potuquc corporco. Quod ctiam Michael Angelus La- 
pius iidci olim subpromotor fusius descripsit in sua 
ad Michaeiem abbatem Justinianum epistola, aVa- 
lcntino Steber in Latinum vcrsa, et Jtomae ann. 
lliblcdita. Hinc controvcrsia orta cst, an simiiia 
jejunia inter miracula sint rcccnscnda , sed boc Sedcs 
Apostolica nondum definivit. 

3. k. Moyses, Elias, el Christus quadraginta 
diebus jejunarunt, ab omni cibo, ct potu juxta He- 
brseorum in jejunio consuetudincm abstincnles, quod 
etiam in primiliva Ecclcsia Rufinus : (de vitit Pa— 
trum ap. Rotwcydum pag. 508) ct Prudcnlius 
(hgmn.6,vert. 54jobscrvatumtcstantur. Dehis vero 
jejuniis tbeologi docent, Moysen, et Eliam divina 
cxterna virtute , Cbristum vcro virlute sibi prdpria, 
et interna jcjunasse. Disputant ulterius, an Cbristus 
singuiis quadraginta diebus famem senscrit, ct com- 
munis apud Calmct scntentia cst, eum post quadra- 
ginta dics dumtaxat csuriisse. Alia plura de modo , 
quo Christi jejunium cxpletum fuil, iidcm tbcologi 
disserunt : nobis vero hic satis cst cum iisdem asse- 
rere , Cbrisli, Eliae , et Moysis jejunia miracula non 
caruisse. 

5. etc. Alia in ecdesiasticis historiis mirabilia 
passim occurruntjcjunia. Apud Bollandianos quippc, 
llaynaldum, aliosque, nonnulli sancti integras qua- 



Digitized by Google 



SYNOfSlS LIBM QUARTI , PARS I. 

ad cxtaticum 



dragesimas, ct aliquaado septem, aut etiam doode- 
cim annos, nullopraeter Eucharisliam sumptocibo 
transegerunt. Nerao vero jejunia tuec a miraculU 
abjudicct, quod sacramcntales species juxta D. Tbo- 
mum(3 part. q. 77, arL 5) nutrianl : adeo enim exi- 
guac sunt illcc specie», ut vitae tamdiu conservanda 



267 

statum calorU naturalis in 
coruc refert. Aiiaminus plansibilcs sententia; aj>ud 
eosdem referuntur. Verum Liceti sentcntiam ira— 
probat Zacchias; hujus sententiam rejicit cardinalU 
de Lauraa, Rcjes vcro de propria dubilat. 

13. Ex dictis tamcn colligitur, longa jcjunia alia 



t. Nequc paritcr obstat, qu» olim, et esse supra, alia intra natoram. Hoc autem Zaccbias 



fortassc eliam nunc apud Grxcos viget opinio, jeju- 
nium per EucbarUtia? frangi sumplionem. Siquidcm 
Nicclas Pectoralu* monachus Studita Latinorum re- 
prchendit morcm, qui quotidic in quadrageiiraasa- 
crum faciunt, quasi pcr hoc frangatur jejunium. Et 
in Gracorum triodio legitur : Aon ceUbrati pra- 
janctificatorum mittam... eo quod omnit fraterni— 
tat... jejunet. Notum vero cst, prxsanctiticatorum 
missam csse, in qua Christi corpus non conOcitor, 
scd antea confectum absumitur, eaque in quadrapc- 
sima Ecclcsia G raxra utilur. A t NiceUe errorem Hom- 
bcrtuscardinalUSedU Apostobcx in Oriente legatus 
acriter rcprcbcndit. Illa vero , qu«e in Triodio ha- 
bcntur, nisi aliquam admittant interpretationem, 
fortasse sacrs congregationU jussu delebunlur. 

9. etc, Post bxc ut cetera prosequamur, qua; ad 
longa quaxlam naturalia jejunia pertinere possunt, 
omissU dxmoniacis, iictisque jejuniis, cujusmodi 
fuit cujuMiam puella: Arabie jejunium apud Baro- 
(ad ann. 434 num. 15 et teqq.), el illud 



resolvil ex concursu, vel defectu circumslantiarum, 
quas supra reccnsuit. Rejes vcro plures miracnlo 
incdias adscribit, at signa non profert, cx quibus 
innotescat, quae miraculo, quaeve naturs jejunia 
Iribuenda sinl. Scribentes de canonuatione SS. 
nonnullas dicunt altendcndasesse circumstantias; si 
enim Dci scrvus longum sine cibo, aut potu jeju— 
nium a Deo ad aliquem probandum fidei articuhim 
pctierit, illudque integris viribus pcrcgerit : si he- 
roicU fulserit virlutibus : Ulud sola sumpta Eucharis- 
tia sustinuerit; hujusmodi, inqniunt, jrjuniura mi- 
raculis erit accenscndum. Et card. dc Laursa, aliiquo 
singulas ex bU circumstantiU probant ad miraculum 
sufticere. Pignatellus tandcm dislinguit inter profa- 
nos, et sanctos, ac profanorum quidem jejunium 
nature, saoctornm vero jejunium miraculo tribuen- 
dum esse scribit, addit tamen , in boc de virtutibus 
heroicis judicinm cssc pramittendum. 

14. Verum si in aliqua bealificationis, et canoni- 
tationU causa longura jejunium tamquam snpra na- 
jusdam Antonii Picci apud Jovianum Poutanum, turam a Dci scrvo, vel bcato peraclum proponatur, 
de hujusmodi cnim jejuniis in beatiticationU , et ca- opos esse vidctur, ul alia phira sedulo advertantur. 
nonizationis judicio approbat* virtutcs suspicionem Ac primo quidem factum ipsum , abstinentia scilicct 
omnera eliminant; Uippocratcs aflirmat, eos , qui abomni cibo, et potn per totum illud tempus, ad 
teptem diebut abtque ullo ctbo permantermt , rfc— quod dicitur jcjunitim fuissc productum, advertcn— 
hincnon potte cibit tubve niri. Et iidcirco Vallesius dum esL lndc observandnm est, an jejunium a 

morbo orptnm iuerit; jejuninm enim a morbo coe- 
ptnm ad qnatuor annos aiiquando naturaliter pro— 
tractum fuit, cojus rei insigne cxempium videri po- 
tcst in tom. 4 supptem. ad hitt. P. Le Brun dn 
tupcrtL cl quatcnns a raorbo non provenerit , inda- 
mcnscs ,* ct annos protrahi posse. Exempla apud AI- gandum cst, an Dci servus, vel beatus irjunans bene 
bertum M. Poggium 1'lorrnlinum, aiiosque Icgi se habuerit, uti de Cbristo notavil Scbevehxcrus. 
possunt. Al Joanncs Vicrua. ct cum ipso Ricbardus 



scribit, sexta dic cibum a Deo ad Daniclcra in iacu 
lconum dctpntum missnm fuissc, nc si scplimam 
attigUset dicra , famc pcrirct. Alii vero pro tempe- 
ramenti , artatis, rcgionis, teraporis, etconsuctudinis 
rationc pcrfcclum jcjtinium asserunt ad plures dics, 



Holdswort hjcrcticarmn partium homo, hujusmodi 
naturalia jcjunia rejicil, addcns, jrjunium ad septcm 
diesabsquc viriura amUsione productum , si demonU 
astus dcsint, miraculo essc adscribendum. Quam— 
quam bos quoquc acritcr Gaspar a Rejcs reprchcn- 
dit, cum ficri possit, ut per aquae potum, vel per 
terras, aut berbarum comessioncm illa contingant. 

12. Scd his omissU, pcrfcctum illud naturale 
jcjunium Fortunius Licetus conlingerc posse cxpli- 



Tum susccpti jejunii cau»a erit investiganda : Chri- 
slusenim aliiqueeum in vcteri, tum in novoTesta- 
mcnto res magnas aggressnri a jejunio initium duxe- 
runt Vidcndura insuper est, an jejonans a ceteris 
piis operibustemporejejunii abslinucrit, qu« exer- 
eere tencbatur, cnm juxla theologos iaudandum non 
sit jejuninm, qood alia pia opera impcdiat, quod 
ctiam S. Hieronymus (m epitt. ad Demetriad. 130, 
oi. 8, col. 982, iom. 1) monnit. Tandem jejunantU 
virlntes , el morcs spectandi sunt , de qua re prarclare 



cat pcr caloris , ct bumidi radicalU qualitatem. Zac- S. Paulin. » (inter epitt. S. Hterm. 148, al. 14, col. 
chias vcro (icri vult per bumorcm crudura, et pilni- 1099, tom. 1) scripsit 



toMim in corpore ng^re^atum; idque, nl contingat, 
nonnullas requirit circumstantias, nempc ut calor 
nalivus non acer, nequc validus, sed debilis sit rc- 
spcctu copiae, el qualitatis humorum, ut culis pori 
constricti sinl; utque piluita, ct crudi humores bu- 
midum quoddam acreum , el unguinusum in se ba 



15. Porro his concnrrentiboscircomstnntiis, je- 
joninm sopra naturam habendum erit. Non tamen 
de eo agi potes>t ad canonixationem oblincndam, pro 
bac enim miracola rcqotruntur post indultam venc- 
ralionem patrata. Et quod speclat ad beatificationis 
judicium, notandnm est, hujusmodi abstincntiam , 



bcanU Et ipsc Rcjes piodigiosam naturalcm ioediam siquidcm miraciilum sit , Dei servi viventis miracu- 



Digitized by Google 



So8 



DE BE.VTIFICATIONE ET C A NONI Z ATION E. 



lum osse • at « alibi dictis momentum in miraculis 
post ejus obitum patralis constituendum est. Itcm 
non stalim ac aliquid constat essc supra naturam, de 
eo lamquam de miraculo in codcm judicio agcndum 
cst. Ex his vcro diificultas oritur, ulrum cjusmodi 
jcjunium tamquam miraculum post dubium virlulum 
proponcndum sit, an potius in eodcm dubio pertra- 
ctatum, lamquam aliquid, quod scrvi Dei morlifica- 
lioncs illustraveril. 

16. Cclcbrccst Bononiense instilutum tmn. 1712 
ereclum, postmodura cum phjsica Academia con- 
junclum. Celebrcs hujus Acadcmiae viros Bcncdictus 
XlVdcjejuniis supcriuscxposilis, necnon dcLiceti, 
Rejcs, ct Zacchiae opinionibus consuluit, iiquc cle— 
ganlissimam cdidcrunt disscrtationem quc inter ap- 
pcndices bujus operis cxhibclur. 

CAPUT XXVIII. 

De quibusdam spirituatibut tniraeulit. 

1. elc Nonnulli nliqnando eliam probi viri ab 
immundo, ct blaspbemo spiritu gravissime cxagitati, 
tentatis fnistra confcssariorum jussu mortilicatic— 
nibus, aliisquc spirilualibus remediis, ad alicujus 
servi Dci , vcl bcati reliqui» contactum illico libcrati 
sunt, et liberi pcrmanscrunt. Insignes tbcologi super 
boc. consulti rem miraculo, ratione modi, quo con— 
tigit, adscripserunt. Ven. card. Bellarminus supcr 
eamdem rcm consultus de miraculo dubitavit. At 
Ccsar Lagnlla medicus ad stifTragium fcrendum 
vocatus miraculum indubitanter asseruit, si vexatio 
a morbo, qui Satyriasit dicilur, proccdebat. £t 
horum omnium suliragia edita fuerunt m informa— 
tiont cautm S. Aloytii Gonsagat a P. Brudiolo 
ejusdcm causae poslulalorc exarata. Similia quoquo 
intcr miracula recensita fucrunl in causis SS. Ray- 
mundi de Pennafort, et Philippi Nerii, atque in. 
eoruradem bullis canoniz. memoranlur. Hujusmodi 
vcro miracuia card. Bona, B. Ilaymundus de Capua, 
aliiquc summoperc extollunt. 

5. elc Similis huic alia est apud theologos con— 
troversia , an scilicct irapii justiiicalio sit ad mira- 
culuro referenda. Ac S. Thotnas quidcm , postquam 
plura supcr hoc docuit, tandcm concludit ( 1 , 2, q. 
113, art. 10 ) juslificalioncra miraculo tribuendam 
csse, si Dco animam vehementer moveotc, Lacc 
quamdam justitite pcrfectioncm assequatur. Kt huic 
doclrinae Salmanticcnses , Suarcz , aliiquc thcologi 
communiter subscribunt. Coramunis ergo, et recepta 
sententia essc videlur, ut impii jusliucatio miraculum 
propric sit, >i pra;tcr consuetum ordincni liat, ctin 
primo moroento perfecta existat , ac diu pcrsevcret. 
Cujus justificationis, seu conversionis excmpla insi- 
gnia videre cst apud S. Augustinum { Ub. 22 de civ. 
Veiy c. 8, col. 668, tom. 7 joper. ) el in S. ficraardi 
vita. 

8. Verum nl horum spiritaalium miraculorum 
pro beaUIicationc, et canonizatione, obtineoda ratio 



habeatur, opus est , ut aliquo externo si^no constcnl, 
de quo tcstes contettet tidcm faciant. Neque in hoc 
sufficit confessarii attcstatio, nequc cjus, qui con- 
versus cst, licel hic attcstationem suam juramcnto 
contirmaret, nisi forte vir esset insignis probitalis. 
Quod sane a S. Thoma (tn 1, 2, cit. 9. 113, art. 10) 
et post ipsum a Suarez, ct Arauzo fuit indicatum. 
Quod si absquc externo signo in quibusdam causis 
ejusmodi conversioncs tamquam miracula adraissx 
inveniantur, nisi id ex fide ei data , qui conversus 
fuit , proccsserit , dicendum est dccretum beatifica- 
lionis, aut canonizationis aliis indubitatis miraculis 
innixum fuiase. 

9. 10. Tres sunt conversiones, quas theologi inter 
miracula recensent, conversio nempe S. Lalronis, 
et conversio S. Matthaei, et conversio S. Pauli. Dc 
S. Latronis conversione Theophiius Bajnaudus plura 
disserit , concluditque , nulla ratione ntgaripotte, 
quin Latronit ad veram fidem deductio.... ptena 
miraculi, et omnino eximia videri debeat. Similia 
dc codem habentur apud S. Eucherium ( tn hom. 
S. Latronit). De S. Matthfeo Luc. 5 et Marc. 2 
dicitur, quod cum ad telonium sederet, ut Christum 
audivit vocantem , relictis omnibut , turgent tetutut 
ttt eum. Ac de publicano, ait S. Uicronjrons (in 
Matth. c. 9, oper. tom. 7) apostolus faclus est. 
Porphjrius, ct Julianus cum accusant, quod stuke 
Cbristum secutnssit, qticm non noverat, scd eorum 
impietatem optimc idem S. Hieronjmus refellit [loc. 
cit. ). ConversioS. Pauli in actis Apoitotorum plenc 
describitur. Porro in his conversionibus inirabile 
aliquod csternum signum contigisse ex iis constat , 
quae in conversionibus ipsis contigerunt. 

CAPDT XXIX. 

De ejeetione demonum a corporibus obtettit. 

1. etc. Ut quis dici obscssus possit, requiritur, et 
nt in eo dtemones sint, ct ut aliquam in ipsum po— 
testatem acceperint; quam quidem potestatem in 
corpora potissimum habent , eamque limitntam , 
quantum scilicet Dcus illis permittit. Sunt vero dse- 
moncs in hominibiis, quos obsidcnt, ut motores in 
corporibus, ita videlicet, ut nuilam corpori hominis 

Jualitatera imprimanl, uti fuse Thjra?us ejplical. 
i primitiva Kcclesia obietti dicebaittur infantcs. 
el etiam adulti nondum baptizati. Dc his bic non 
loquimur, scd de aliis obscssis, etiamsi baptizati sint. 
Porro nonnulli cx medicis negarc ailsi sunt , hujus- 
modi iuveniri obsessos: sed cos strenue Theophilus 
Rajnaudus rcfellit, et manifestc a sacris Scripturis 
rcfcllunlur. Passim enim in Evangelio legitur, da;- 
moncs a Christo ejectos ex obscssorum corporibws 
fuisse. Et Matth. 8 babetur, eumdcm Christum in 
Gcrasenorum regione dcmoniis , qua? a duobus ho- 
roinibus expulerat, in porcos ingrcdiendi facultatcm 
dcdissc. Ha»c, et alia, quae Origenes contra Celsum 
{lib. 7, n. 67) et S. Hicrooymus in tnla S. Hilorioni* 



Digitized by Google. 



SYNOPSIS LIBRI QUARTI, PARS I. 



2C9 



(eol. 25, ttm. 2) scrtbnnt, apcrte ostendont, solcre 
themones tn homincs, et ctiam in bcstias ingrcdi. Et 
qnamquam homines obsessi da?monum tyrannidcm 
aliqnando in suortim vitidictam criminum", vel ctiam, 
Oti SS. Augustintis (lib. 21 de eiv. Dei eap. 14, col. 
63i, tom. 7) ct Hicron jmus ( epist. 39, al. 25, eol. 
176, tom. 1) intcrdum lamcn absque ulla culpa, 
sed inscrutabilibus divina; providenlta; dispositio- 
oibus , daemonis cruciatibus subjiciuntur, ut ncmpe 
probentur, ct aliquid mcrcantur, uti prxtcr alios 
Cassianus cxplicat. Rckker hclerodoxus potcnliam 
negat diabolo, utpote catenis in infcris alligato, 
da?moniacos vcro a CbrUto liberatos ait nalurali 
aliquo morbo laborasse. Scd hanc asscrtioncm , alii 
etiam hcterodoxi intcgris libris confutarunt. 

5. Multi dicuntur obscssi , qui vcrc obscssi non 
sunt, sed vel se obscssos simutant, vel talcs a mcdicis 
pcrperam reputantur. Quamobrcm theulogi , mcdi— 
cique cautiorcs signa moncnt pcrpcndcnda cssc , 
antcqnam dc «bscssionc judicium fcratur. Signa vero 
.in Kttuali, ct Sacerdotali Roman. indicantur : vtdc- 
licet , si quis ignotum scrmoncm loqualur, aut intel- 
ligal : si distantia , et occulta manifcstel : si viribus 
snpra a?tatcm, ct conditionem poUeat; si illittcratus, 
et idiota docte loquatur, el similia. De his plura 
disscrit Eduardos Corsinus ; et Thyrcus monet , ex 
obsessorum signis, nonnulla essc certa, nonnuUa 
incerta , nonnulla vcro probabilia. 

6. Posl ha?c, ut de da?monum cx obscssu cxpulsione 
disseramas, plura a Baronio ( tn annal. ad an. 56 ) 
rcferuntur dc obscssorum libcratione apud Hebraeos. 
Et Josephus testatur, Deum Salomoni prautitissc, 
ut contra daemoncs artem ad hominum utililatem , 
et eorum curas ediscerct. Sed ha?c inccrta sunt ; et 
apnd Estium superstitiosi sunt Salomonis exorcismi ; 
quos etiam nunc nonnnlli adhibcnt. Magna erat in 
Ecclcsta? primordiis energumenorum mulliludo, et 
tunc quidcm cxorcizandi munus christianisomnibus, 
etiam non initiatis, apud Justinum martyrcm, ct 
TcrtuUiamrm, coromunc crat, quod postea ad solos 
exorcistas restriclum fuit. Morinus vcro ostcndit, 
duplicem olim faissc modnm obsessos adjurandi : 
altcrum solcmnem , qui inter missanim solemnia in 
DDU erat : altcrtim privatum ab cxorcistis privatim 
extra mi <aam adhibitnm. Porro fuisse olim in Occi- 
dentali Ecclcsia cxorcistas, constal cx cpislola Cor- 
nelii ad Fabium Antiochcnum relata ab Euscbio 
(hitt. eccl. lib. 6, e. k'i). Fuertint quoquc in Ecclcsia 
Oricntali , ut cx solidis monumenlis colligitur. Sed 
a millc, et ceutum annis acolythi, exorcista?, cl 
ostiarii apttd Gra?cos amplius non inreniuntur, oti 
preter alios idem Morinus demonstrat. 

7. 3*er cxorcismos igilur Ecclcsia; ab cxorcista 
prolatos cx obscssis dxmones nttnc expelluntur. Sed 
disputant thcologi apud Clericatum , utrum non 
solura cxorctst» de superiorum licentta , sed etiam 
alti fidelcs in aliquo pccufiari casu ex interiori Dcj 
instinctu id pra*starc possint. Ac probabilior videtur 
eortim opinto, qui ad solos exorcistas, sacerdolio 



jam initiatos, exorcizandi pofestatcm dcferunt, juxta 
concilium Laodiccnum can. 26, el juxta Gratianum 
ean. 2, ditt. 69. Celebrior controversia est, an rcrum 
nattiralium virtute dtrmones a corporibtts obscssis 
cxpelli possint. Enimvero,Davidc cilharam ptilsantc, 
1 Reg. 16 spirilus malus a Saulc rccrdcbat. Et 
Tob. 6 legitur pcr cordis piscis fumum darmones 
cxpulsos fuisse. Hanc ipsam virtutem nonnulli apud 
Scotum quibttsdam herbis, ct lapidibus tributtnt ; 
eadcmquc catholicos HLspaniartim rcgcs pra?ditos 
esse Tapia, aliique rcferunt. Vcrura theulogi , et 
medici communilcr sentiunt, corporea in da?mones 
incorporeos agcrc non posse, nisi fortc indirccte, 
purgato scilicct morboso humorc, quo dxmoncs dc- 
lectanlur, uti prarter alios Martinus del Rio cxplicat. 
Qtta: vcro de Davide diximus, ad orationcm rcfe— 
rcnda sunt. Quod spectat ad Tobia? factum, non 
fumus, scd AngeluH da?monem profligavit. Quod 
vero dc Hispaniarum regibus narratur, si vcrum sit, 
ad gratiam gralis datam pertineU 

8. Pra;tcr ordinarinm modum dsmones per exor- 
cismos cxpcllcndi , duplici alio extraordinario modo 
hoc prxstari potest. Ac prirrto quidem sanctis qui— 
busdam peculiari Dei dono conccssum cst, ut quoticx 
vcllcnt, obsessos sanarcnt, ul fuse S. Thomas explicat 
(qu. 6 de mirae. art. 10 tn corp.). Et prasler alios 
plurcs, qui hoc dono commendanlur , Sulpicius 
Sevcrus mirabilia dc quodam sanclo rcfcrt, cujus 
tamen nomcn rcticet. Alter modtts est per sacrarum 
rcliquiarum contactum, vcl pracscnliam quo sane 
modo swpc energtimcni sanati sunt, ul apud Thy— 
reum legi potest. El Sigebeitus testatur, quemdam 
Olhonis imperatoris comitcm a dactnonc tam dire 
vexalum, ut sc ipsum dentibus dilaniaret , ac cate- 
narum, quibus S. Petrus vinctus fucrat, contactu, 
ab omni vexatione libcrum remansisse. 

9. etc. Sa?pe de bis e&lraordinariis modis in sa- 
crorum rituum congrcgationc aclum cst , an essent 
miracuto adscribendi, ut cx pluribus rota; audilo- 
rum rclationibus, ct canonizalionum biillis constat. 
Verum cum similia tamquam miracula proponantur, 
strictc rnquirendum est, an qui liberalus dicitttr, 
vere obsessus fuerit, ita ut vcra obscssionis signa 
t'ttibu* contettibut comprobcnlur; ad hoc vcro sola 
exorcistac allcstatio non sufltcit. Tum obscrvandum 
est, an Dci servus, cui miracttlum tribuilur, exor- 
cistatus ordine insignitus fuerit, et per Ecclesias 
exorcismos daemonem expulerit, ct in hoc casu nulla 
miraculi ralio invcnitur, cum hic sit ordinarius dae- 
moncs ejiciendi modus, cxorcistis omnibtis commu- 
nis. Quod si da?monis ejcclio per servi Dci vivcnlis 
impcrium , aut per ejits<Iem ali^uem virtutis actum, 
aul per ejus vcslium applicationem facla fuerit; vel 
ad ipsius servi Dei jam dcfuncti sepulcrum , vel pcr 
rctiquiarum applicationem conligerit, tunc posita 
facli verilate, nultoque naturali rcmedio adhibito, 
liberatio ipsa, si subila, ct pcrfecta fucrit, miraculo 
erit adscribenda, ut Iate card. de Laura?a, aliique 
ostendunt. Porro in actis Apost. cap. 19 legilur. 



Digitized by Google 



270 DE BEATIFICATIO: 

obsessos per vcstium S. Pauli applicationem fuisse 
libcratos. Et Luc. V dacmoncs, iroperantc Christo, 
eiecti dicuntur. Alia exempla legi possunl in vila 
S. F>cnedicti a S. Cregorio M. scripta (c. 30) ct iu 
vita S. Bcrnardi {lib. », cap. k) a Uaufrido Mona- 
cbo exarata. 

12. 13. Pauca hic addcnda esscnt dc signis, qui- 
bus da?inonis cgrcssus demonstralur. Sed in boc satis 
cst, utccssent rootus illi, quos diabolus in corpore 
obscsso cxcrcebat, ct ut hic statu* jjerscvcrcl. Ncquc 
vcro dc ulla magica arte in hujusmodi liberatione 
suspicari licet, cum de miraculis in causis SS. nun 
agalur, nisi postquam dc virlutibus constitcrit, quac 
magicam quamcumquc artcm cxcludtint. Quam- 
obrcm in rc, dc qua nunc agimus, ca, quae supra 
reccnsuimus , sufficiunt , uti Prosper Botlinius ulim 
Cdci promotor adnotavit. Omnia vcro , quae in hoc 
capilc exposuimus , fuse proscquitur Calmet in dis- 
sertatione, oV obsidentibus , et possidcntibus corpore 
dcemonibus. 

li. Quacri tandcm potcst, quantum tcmporis 
clapsum csse debeat, ex quo da?monura ccssarunt 
infestationes, ul quis perfcclc ab iis libcratus dici 
possit. Porro ccrlum est, obscssos csso irrcgularcs, 
jycJ ex can. Communiter dist. 33 plures docent, 
cosdcm, elapsoa liberationc anno, posse cx dispcn- 
sationc susccptos ordines exercerc. Scd in rc nostra 
longius tcmpus vidctur neccssarium, ut miraculutn 
approbari possit. Enimvcro si posl annum obscssio 
urgcat , dispcnsatus potest itcrura suspcndi, adcoquc 
agitur dc actu rctractabili, quod tamcn in miraculi 
approbalionc locum non habet. 

CAPUTXXX. 
De cadacerum incorruptione. 

1. ctc. Scacchus, aliique dc canonizationcscriben- 
tes banc incorruptioncm miraculo adscribunt, si is, 
cujus cadaver servatur incurruptum, hcroicis in vila 
virtutibus fulserit. Huic scntentiac favet S. Tbomaj 
doctrina affirmanlis (3 part. q. 51 , art. 3) , corpus 
Christj in scpulcro virtute divina fuissc a putrefa- 
ctione scrvatum. Et pro hac curporis Cbristi incor- 
ruplione facit illud Psalm. 15 : Nec dabis sanclum 
tuum videre corruptionem , quod vaticinium S. Pc- 
trus act. 2, in Christo completum fuisse testatur 
(ocfor. cap. 2, v. 31). Oe boc non una cst Durandi, 
Medinae, aliorumquc scntcnlia. Scd de Gde est cor- 
pus Chrisli mortuum pcrmansisse incorruptum , ct 
certum quoque inlcr theologos est illud sibi natura- 
litcr relictum, fuissc corrumpcndum , nisi divina 
virtus ipsum a corruptionc pracservassct. Quapropter 
merito cadavcrum hominum incorruptio, qui pic 
vixcrunt , intcr miracula , et sanctitalis indicia rc- 
censenlur, vcluti laudatus Scacchus poiidcrat. Suf- 
fraganlur apud Theophilum Raynaud. aliosquc 
excmpla plurium SS. quorum corpora incorrupta 
pcnnanscrunt; itidcmque bulls canoniz. ct roUe 



E ET CANOMZATION£. 

auditorum relationes in causis SS. Isidori , Francisci 
Xaverii, Teresiae, et aliorum in quibus post appro- 
balas virtutcs, cadaveris incorruplio iuter miracula 
rcccnsetur. Quibus omnibus addcnda est incorruptio 
corporis S. Catharinae Bononicn. quod sedcns pu- 
blic<c cxponitur venerationi, quam quidcm incor- 
ruptioncm , prastcr scriptorcs Bononienscs, BoUan- 
diani (ad diem 9 Martii) aliique extcri miraculo 
adscribunt. 

k. Vcrum ut in cxaminanda cadaverum incorru- 
plionc lutius innolcscat utrum ca miraculo, an na- 
turac tribucnda sit, pnemittcndum csse vidclur, 
incorrupta dici ea cadavera non posse, quac post 
longum tcmpus in scpulcris intcgra invcniuntur, sed 
slatim ac acri exponuntur, in cincres dilabunlur, 
cujus rci cxcmpla viderc cst apud Boccaccium, et 
alios. Quod si acri exposita incorrupla pcrsevcreol , 
duo juxla sacraj rituum congrcgalionis praxim per- 
pcndenda cssc videntur : primum, an aliqua incor— 
ruptionis causa naturalis praeccsserit : sccundum, 
cujus gcneris ipsa cadavcris incorruptio sit. 

5. Nolum quippe cst, naturalcm acris qualitatcm, 
et locum ipsum , in quo cadavcra scpulta sunt , ad 
corum corruptioncm valdc conduccre, uti solidc Ca- 
rolus Taguliuus in univcrsilalc Pisana pbilosophiac 
prufcssor supcr hac re interrogalus rcspondit in 
quodam inccrti auctoris opusculo cdito occasione, 
qua Laurcntii Salviati corpus post ccntum viginti 
circitcr ab obilu annos incorruptura Florcntie in— 
ventum fuil. Huc spcctant, quas Philippus Came- 
rarius retert, in quibusdam insulis corpora inhumala 
sub dio relinqui, ct iucorrupta pcrmancrc. Item 
quem Fclix Pialerus narrat, cadavcra scilicct alle 
dcfnssa minimc putrescerc. 

C. Notum quoque cst , cam cssc posse cadaveris 
alicujus tcmperantiam , ul hacc diu illud conscrvarc 
valcat, ut laudalus Taglinus proscquitur. Et banc 
tcmpcrantiam scribit llcjcs alicujus morbi vi, vcl 
etiam viclus parcimonia, ac vitas auslcritatc acquiri 
possc. Idcmque , Plutarcho, aliisquc teslibus diccn— 
dum cssc videtur dc iis , qui fulminis ictu moriuntur. 
Et Bacco Baro dc Vcrulamio putredincm a corpore 
diutius prohibcri posse ait, si illa qualuor quae pu— 
trcdincm cfficcrc solcnt , prohibeantur : primum est, 
ut excludalur aer, qui corpus tacitc subruit : sccun- 
dum, nc corpus, quod illi adjacet, ejusdem sit ma- 
tcriac, scd prorsus betcrogcncum : lcrtium, utcorpus 
conscrvandum ca non sit mole , ut sponte incorru— 
ptione diffiuat : ultimum , ut corpus conlincns vim 
attrahcndi, ct exsiccandi humidum corporis con- 
tcnli habeat , ne pulredo intcrius inchoata inva- 
Icscat. 

7. Miltimus hic ca , quae apud nonnullos legun- 
tur, corum scilicct corpora , qut 3 aul G Kalend. ct 
Id. Fcbr. nascunlur, ct corum, qui in cxcommuni- 
calionc obeunt, itemquc cx plauctarum influxu a 
pulredinc conservari : baec cmm a cordatis viris ad 
fabulas amandantur. Nequc paritcr huc obtrudi po- 
test, corpora dxmonis artc possc incorrupta scrvnri. 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LlWtl QUARTI, PARS I. 



271 



hoc cnim, ot sa?pc diximus, nihil cum re, de qua 
agimus, commnne habct. Addendum vero esl , aliam 
essc prohibcnd.x putrcdinis causam artificinlcm, cam 
scilicct, qux balsamatio dicitur, quas aliis ctiam 
nominibus appellalur, eiusque dciinilionem Mange- 
tus tradit, et explicat. El hxc baltamatio pluribus 
perfki modis potest , dc quibus fusc Calmct , aliiquc 
plures. Hac rero spectat , quod Joscph Genet. 50 
patrts sui defuncli corpus aromatibus condiri jussil : 
ttem quod mulicr Matth. 20 ungucutum super caput 
Jesu ad lepeliendum cffudit, quod ctiam ipsi morluo 
Nicodemus Joan. 19 prxstitit. Huc quoquc rcfcrri 
possnnt Mumia ./Egyptiacx, quaj juxta scntcntiam 
hodic rcceptam nibil aliud sunt, quam cadavcra 
balsamis linita , et hoc arlificioso modo diutissime 
conscrvata. ln cadcm classc , prxtor alia , qux cu« 
mulari possunt, excmpla, illud comprchcnditur, 
quod Bonifacii VIII cadavcr post terccntos, cl duos 
ab obitu annos in basilica Vaticana invcnlum fucrit 
incorrnptum , ex quo fabula illa corruit , cum den- 
tibus sc dilaniassc, ct hoc modo obiissc. Et Cxlius 
Rhodiginus testatur, Tulliolx Ciccronis filix corpus 
tcmporc Sixti IV pontificis in via Appia invcntum 
fnissc aromatlbus ita conditum, ut tcmporii inju— 
riam non tentiret.... Ceterum cadater in Urbem de- 
latunt tridui mora computavit; menditamine amoto, 
aut vitiato Quocirca scriptorcs conscnUunl cada- 
vera unguentis delibula diutissimc naturaliter con- 
servari. Idcoque Pclrasancta a Jacobo Albergato per 
litteras sciscilatus est , an S. Calharinx corpus fucrit 
unquam ungucnlis dclibutum, cui Albergalus rc- 
spoudit : Nullo unguento, niti sanctilatit tua.... in- 
corruptum remanere. In causa autcm S. Margariue 
de Cortona corporis incorruptio a miraculis fuit 
exclusa , urgcntc fidei promolorc , illud fuisse bal- 
samo conditum. 

8. I£x his omnibus indubitatum videlur, non sta- 
tim ac de hcroicis constct virlutibus, cadavcri* in- 
comiptionem miraculo essc adscribcndam , quin 
prius sedulo invcstigctur, an aliqua prxcesscrit na- 
turalis causa, cui incorruptio tribui possit, eoque 
magis, quod multo plura sunt sanctorum corpora, 
qu» corniptioni obnoxia fuerunt, quam qux incor- 
mpta permanscrunt. Et sanc rotx auditorcs in rclat. 
causar. SS. Paschalis , Francisci Xavcrii , aliorum- 
que plurium , scpulturx locum , ct alia , quibus in- 
corruptio naturalitcr adscribi potcrat, scdulo scrutati 
fuerant. Et fidci promotores cadcm sxpe opposuc- 
runt. Et quod caput cst, quoties sacra rituum con- 
gregatio hujusmodi incorruplionis miraculum , tam- 
quam beatilicationis, et canonizationis fundamcntum 
adraisit , semper in suis decrctis addidil, nullam ad- 
fuissc naturalem incorruptioniscausam. S. Grcgorius 
Turoncnsis (/i6. de gloria confcssorum c. 35) cum 
in nrbc Averna cujusdam puellae corpus integris 
mrmbris rcpertum fuisset , credidit , eam aromati- 
bvt fuitte conditam. Et Thcophilus Raynaudus in— 
terrogatus, quid dc quodam corpore senUrct, quod 
in templo urbis Carpcntoractcnsis inlcgrum invcntum 



fucrat, cxclusis omnibus naturalihus, ct artificiali- 
bus incorruptionis causis, cooclusit, corpus esse 
seorsum condcndum, doncc Deus per opcra super- 
naturalia manifcstarct , quid de illius anima esset. 

9. 10. Neque vcro pro miraculo in hac re satis 
cst, ut quxcuraque naturalis, et artificialis dcsil in- 
cormptionis causa , sed etiam ipsa incorrupUonis 
causa serio cxpcndalur oportel. Sciendum quippe 
est, duobus prxcipue modis corruplionem fieri , per 
putredincmscilicct,exqua corpora in tabcm abeuut, 
ct pcr cxsiccalioncm, cx qua corpora cadem pauia- 
tim, et longo annorum cursu cxsiccanlur, quas Ucet 
vulgo pro incorruptiooe habcatur , vcra tamen cor— 
mpUo est, ut rcclc Zacchias scribiL Quamobrem 
omnis putrcdo cst corruptio , scd non omnis corrn- 
ptio pulredo cst.Ut incorrupUo igitur inter ratracula 
reccnscatur, tum pulredine,tumexsiccalionccadaver 
carere dcbct,uU budalus Zaccbias,aliiqae notanmt. 
Et quamquam SanctorcIIus putcL, cxlremam narhim 
partcm, qua?, ca?tcris cadavcris partibns incorroptis, 
fcrescmpcr dcsideralur, non esse corrupiam, quod 
contracta cartilagine, cui lucc pars bjcrcL, ipsa quo- 
que contrahitur : Sioibaldus tamen medicus in suo 
suffragio in causa S. Jacobi de Marchia edito affir- 
mat, boc esse cvidcns corruptionis cx marcorc si- 
gnutn. Ad rem, de qua nutic agimus, faciunt, qun 
vcn. Beda de SS. Cubcrti, ct Edildridx virginis 
corporibus nar ral, quas ila incorrupta fucr unt in venta, 
ac si lunc dicm obiisscnt. 

11. etc. Porro his , quc hactemu exposuimus, 
inhacserunt rolx audilores in rclat. caas. S. Tcresia?, 
cujus corporis incorruplioncm inter miracula rccen- 
suerunt cura incorruptum, integrum, (lexibile.ct 
odonferum, posl novera menscs, quacumqucnaturali 
incorruptioniscausa cxclusa, inventumfuissct. lisdem 
vestigiis in causa sancte Caiharina? Bononien. mc— 
dici insUtcrunt, cum de incorrupUonc corporis illius 
agerclur, quam incorruptionem supcrius diximus a 

Sluribos scriptoribus miracula fuisse adscriptam. 
c cadcm vero incorruptionc mcdici ipsi dubilarunt, 
cum in cadaverc cxsiccalionem dcprchendisscnl. 
ldcoque utcumque pro miraculo plura ab aliis cu— 
mulata fuissent, miraculum nullatcnus fuit admissum. 
Contra vcro in causa S. Marix Magdalemr de 
Pazzis corporis incorruptiofuittamquam miraculum 
approbata , cura corpus ipsum non solum a putrc— 
dine, sed ctiam ab ariditatc immune inventum 
fuissct, ut cx processu Florcnlioo in ejus cau«a 
compilato dcsumitur. \lx his omnibus comprobatum 
cst , ad hoc ul ejusmodi incorruplio miraculis ac- 
censeatur, opus csse, ul corpus integrum, ac tracta- 
bilc sil , cxclusa incorrupUonis nalurali causa, itera- 
que exclusa putredine, et exsiccationc, uti Peirus 
Assallus in causa S. Nepomuceni notavit,cum de 
cjus lingux incorruptionc agcrctiir. 

H. Ncque vcro his,qux hucusqne exposuimus, 
obslat , quod in bullis canoniz. mcnUo aliqnando 
Itat mirabilis incorruptionis corporum, quc rerrn- 
silis omnibus qualiutibus prxdila non fucrunl. Ar 



Digitized by Google 



272 



DE BF.ATIFICATIONE ET CANON IZ ATION E. 



iirimo qaidem non semper ac incorruptionis in bull. 
canoniz. mentio fit, iiiferre licet, incorruptiunom 
fuisse miraculo adscriptum , sed solum tamquam 
aliquid admiratione, et reneratione riignum cxponi- 
tur, tn tract. de canoniz. S. Didaci Penia notavit. 
Aliquando incorruptio ipsa rcfcrtur, scd non asseri- 
lur, ut in bull. canoniz. S. Margaritoj dc Cortona. 
Nonnuraquam commcmoratur qtiidcm, scd juxta 
anliquura , non juxta praesentem rorporis staltnn , ut 
vidcrccst in bull.canoniz.S.Catbarina dc Bunonia. 
Intcrdum denique narratar lamquara miraculum 
admissum, sedunacum odorc, aliisque miraculis 
approbatis, ut proimlc canunizationis decrctum mi- 
raculo incorruplionis innixum non fucrit ; hic vcro 
dcmiraculo qiueritur, quod formalis bcatificalionis, 
aut canonizationis fundamcntum sit. 

15. Qua? de totius corporis incorruplionc dixi- 
jnus , locum habent in aliqua rjusdcm partc incor- 
rupta. Porro ob largas, frcquentcsquc clccmosynas, 
SS. Stcphani Hungarin? regis, ct Nicolai Myrcnsis 
dcxtcrsc pcrraansissc incorrupta? dicuntur. Alia 
Thcopliilus Raynaudus cxcmpla refcrt.Prsetcrquara 
quod integras adhuc ct robcntes conscrvantur lin- 
gux SS. Antonii Patavini , Calaldi nrchiepiscopi 
Tarcnlini, et Joannis Ncpomuccni. Et quod ad 
S. Joannis Nepomuc. linguam spcctal , ojtis incor- 
ruptio tamquam miractiltim in cjus causa proposita 
fuit. Atquc cum constitisset , incorruptioncm quali- 
tatibus supcrius rcccnsitis prsrditam fuissc, ac per- 
penso , quod lingua pra? rcliquis corporis partibus 
facilc corrumpitur, nccnon quod tdcm sanclus 
vitam, ne sacraracntalis confcssionis prodcret socre- 
tum, amisissct, incormptio ipsa intcr miracula sc- 
ctindi gencris locum obtinuit , ut constat cx dccrcto 
11 Jan. 1729 cdito. 

16. Alia hic qua?slio occtirrit , utrum scilicet in- 
corruptionis conlinuatio habcnda sil pro novo mi- 
raculo ab incormplione ipsa dislincto. Eniravcro 
cum dc canonizationc agilur, pro bac obtincnda 
miracula rcquirantur, qua» post boalificationcm sivc 
formalcm , sivc xquipollcntem stipcrvcncrint. Cum 
autera incorrapuunis miraculum bcalilicationcm 
preccsscrit, nisi incormptio , qn» post bcatificatio- 
nem vel formalcm , vcl «:quippollciitcm pcrsevcrct, 
pro novo babeatur miraculo, non potcrit illius pro 
canonizationc obtincnda ratio habrri. Et ha?c difii— 
cultas locum ctiam habct in odore , et liquorc , qui 
ex servorura JDci , vcl bcatorum cadavcre, vcl ossi- 
bus manat. 

17. ctc. Porro iu causa S. Catharina? Bononicn&is, 
cum corporis inrorraplionis continuatio tamquara 
miraculum pro canonizationc proponcrctur , lidci 
promotor animadvcrtit , cjtisraodi continuationcm 
vcl csse naturalcm, vcl ad novum miraculum rcfcrri 
non possc. Scribcntcs in cansa reposucrunt, conser- 
vationem essc continuatam produclioncm. camquc, 
uti novummiraculum, pro S. Maria? Magdalensde 
Pazzis canonizalionc fuisse approbatam. At cnro, 
uti supcrius diclura csl, S. Catharina» corpus dctri- 



mcntura aliquod suslinuisset, non poterat incorru- 
ptio dici continuata, adcoquc nec miraculum appro- 
bari. Pracscns aulcm qusslio locura habct, cum 
incorruptio, cl odor in codcm statu pcnuancnt. 
Vcrum cnim vcro cum sacra rituum congrcgatio 
ncdum in S. Marix Magdalcns dc Pazzis causa , 
scd ctiam in causis SS. Jacobi de Marchia, Joannis 
Ncpomuccni, aliorumquc, quidquid fidci prumolurcs 
opposucrint, incorruplionis, vcl ctiara odoiis con- 
tinuationcm tamquam novum miraculum procano- 
nizalionc admiscrit, tuto asscrcndum cssc vidctur, 
posito incorraptionis miraculo, quod bcatificalioncm 
vcl formalcm, vcl xquipollentcm praxessisset, ejus— 
dcm incorruptionis post bcalificationcm in cotlem 
statu perscvcrantiam promiraculo ab incorruplione 
distincto habcndam cssc ad canonizationem obti- 
ncndam. Doccnt quippe thcologi, nonnulla virtutcm 
supra naturam ad sui dumtaxat produclionem, non- 
nulla vero ad sul conscrvalioncm camdcm virtutcm 
cxigcre; et htijusmodicsl incorruplionis conlinuatio. 
Quaproptcr unum miraculura in incorruptione, aW- 
tcrum in cjus continuationc constiluendum cst. 

21. ctc. Utquc id cxplicctur, duo quxrcnda sunt: 
primum quanto tcmporc corpus naturaiitcr possit 
incorruptum pcrmancre , qualibct naturali, aut 
artificiali causa scclusa : altcrum, quomodo Deus 
aliquoram scrvorum suorum corpora supcrnatura— 
litcr incorrupta conscrvct. Porro quoad primum , 
Zacchias tcmpus illud tribus dicbus rcgulariter 
concludil; sanc cx Evangelio Lazarus qualriduanus 
fmtebat. Ad altcrura quod attinct, Scacchus putat, 
sanctomm cadavcra a Deo incorrupta conscrvari pcr 
qualitatis naturalis infusioncm , qua cxlranca? qua- 
litales corruptioncm induccntcs prohibcantur. Hacc 
autem naluralis qualilasmiraculum non cxcludii; uon 
cliam primi hominis, pcccato rcmoto, immortalitas 
supcrnattiralis fuis&ct, utcumquc ctiam ab usu ligni 
vilaj causam habcrct, cujus ligni virtutam S. Tho— 
mas ^l part. q. 97 , art. i tn corpore) probat fuissc 
naturalem. Alii probabilius hoc incorraptionis mi— 
raculum cx eo rcpctunt, quod Dcus cum causis 
corruptioncra induccnlibus, ad corruplioncm ipsam 
non concurrat, ut in simili Pcrcrius, cl Cornclius a 
Lapidc (»n c. 3 Exodi p. 330) obscrvarunt. Et bac 
palam faciunt, incurruplioncm cx iis essc, quas ad 
sul conscrvationcm novum cxigunt miraculuro. 
Manifcstum quoquc cst, facilius cssc, miraculorum 
distinctioncm admiltcrc intcr incorruptioncm , ct 
cjus coutinuationcm , qtiam inlinitam fcre miracu- 
lorura scricm.distinctiunc illa non admissa cfTugcrc. 
Transacto cnim naturali incorruptiouislcrmino, mi- 
racula ferc csscnt cum siugulis pcrscvcranlis incor- 
ruplionis momrntis connumcranda. An aulcm con— 
tinuationis miraculum , cum altcro divcrsi gcncris 
prn canonizationc suOlciat, id sacrx congrcgationis 
judicio relinquimus. In causis cnim S. Jacobi dc 
Marchia, et aliorum, prxlcr cuntinualionis mira— 
culura bina, aut plura altcrius gcncris miracula pro 
canonizationc approbata fucrunt. 



Digitized by Google 



S7N0PSIS LIBRI 

24. In nrbe Kijovis nounulla: crypt* sunt, dc 
qoibus Joanoes Herbinius Lutberanus tractatum 
cdiiliL Incolac putant Kijoviam esse veterera Trojam 
a Graxis dirutam, in iis cryptis vero Hectoris alio- 
ramque tum Trojaoorum tum Gracorum corpora 
integra servari; scd cum Herbinius per epistolam 
ab lnnocentio Gizielo Arcbimandrita Kijoriensi cry- 
ptarum statum qucsiisset, Gizielus respondit, raa— 
nere ibi incorrapU quorumdam saoctoram corpora. 
Hoc Herbinius miraculo adscribere contendit; sed 
si ea, qu» ipse congerit, cum iis, quas in hoc capite 
cxposuimus, conferantur, luce clarius erit, taies a 
Sede Apostohca miraculorum approbationi prarmiui 
dibgentias, quales ejus adversarii de his scribentes 
cxcogiUre non poUicrunt. 

CAPUT XXXI. 

De nonnuilis cadavtrum qualitatibus, et de san-~ 
guine, Hquore, et odore, qui a cadaveribus ma- 
nant, an mtraculo stnt adscribendi. 

Dc cadaveribus ttantibui, ant gcnuflcxis. 

1. Sancli Francisci Assisicnsis corpus diu post 
obitura incormptum , slans, oculisquc apertis inven- 
tum fuit. Plures Romani Pontifices illud inviserunt : 
scd Sixtus IV, S. Jacobo dc Marcbia suadentc, adi- 
tum ad illud occludi jussit. Corpus vcro S. Calha— 
rin.T Rononicnsis sedct. Porru Zacchias, et Licetus 
miraculum esse dicunt, quod cadaver stet; aut sine 
fulcro sedcat , quod utique admiltcndum est neque 
cadavcr exsiccatum, ncque ejus musculi aridiUte 
contracti sint; sccus vero, si corpus exsiccaUonem 
contraxerit, uti dc S. Catharinse corpore alii mcdici 
adnotarunt. ldera statucndum videtur de cadavcrc 
in genua provoluto , et idcirco intcr miracula recen- 
setur, quod S. Antonius S. Paulum primum eremi- 
tam paulo ante mortuum flexis genibus invenerit. 
Nisi forte pcr aliquod tcrapus molle fuisse , ac tra— 
ctabilc, et stetisse, aul sedissc, vcl flexis gcnibus 
rnansissc cadaver probctur, licct postca cxsiccaluin 
fucrit : tunc enim ad primum tempus miracuium re- 
fcrri possct. 

De cadaveribus fiexibilibus. 

2. etc Paulo post obitum cadavera inflexibilia 
fiunt FlexibiliUs vero carnium in vivente ex laxa 
oritur partium continuarum textura. Articulorura 
vero flexibilitas organtca cst , cx mecbanica partium 
contiguarum structura provenicns, ct ad articulalio- 
nera concurrunt duo ossa contigua, cartilago, liga— 
mentura, ct humor viscidus, qui a recentioribus 
sinocia, et mucilago dicitur. lnfle\ibilitas vero arti- 
culorum in mortuis ex sinovias coagulationc provc- 
nit, ct hac sinovia deficientc, aut non coagulata, 
flexibihUs in cadavere absquc miraculo esse potest, 
nisi post longura tempus deprehcndatur, veluti no— 
Uvit Sinibaldus in suo suffragio in causa S. Jacobi 

DOCTXIB». 



QUARTI. PARS I. 273 

dc Marcbia edito. Sed hcc innuissc salis, cum 
flexibilitas sit una cx circumstanliis ad incorruptio— 
nis miraculum coostkucndum requisitis, neqoc dc 
ea scorsim ab incorruptione , neqne, nisi post lon- 
gum ab obitu servi l)ci tcnrpus agatur. post quod 
qusestio de sinovias dcfectu locum non habct. 

Ds cadaveribus sese moventibvs , rel qna rubore 
perfunduntur, aut caHda permanent, et m qvibus 
ungues, et capilli creseere dicuntur, et dentes 
augeri. 

5. Omnia ha*c aliquando in cadaveribus depre— 
henduntnr, non tamen naturse vira cxcedunt. Apud 
Marcellum Donatura monialis qutedam defuncta 
dicitur aherios moniaUs riventis manum valide con- 
strinxisse, ideoqueipsc puut, eam non prorsosmor- 
tuam fuisse, sed in ea vit® foraites, et igniculos 
qnosdam remansissc. Villanus quoque teslatur, co— 
jusdam cadaver, cui capnt per carnifieem amputa- 
tom fuerat, ingenti concussione , cura ad sepulcrum 
dcferretur, fuisse agitatura. Expcrienlia quoqne 
compertum est, homines, cl alia qnaedam animalia , 
recens occisa aliqtiandiu diversimodc moveri , non 

Juidem ex principio vitali , scd cx spiritunm aniraa- 
um rdiquis. Quamobrcm vanum cssct, eos motus 
inter miracula reccnsere, ut Zaccbias observat. Et 
Licelus advertit, pilos, ungues, et dcntes in cada- 
veribus solum crescere vidcri ob circumstantiis car- 
nis depressioncm, aut consumptionera. Quamquam 
Aristoteles, aliiquc incrcmentura illud admittunt, 
cum incrementum, quod tinguium, et pilorura ma- 
teria est, et ad illorum radices rcsidct , possit a pne- 
dictis spirituum rcliquiis in piras, et ungues pro— 
pelli ; quod si contingat , natnr» vires non excedit. 

De sangume e cadaveribus manante. 

6. Sanguis a cadavere non diu post obitum ma- 
nans non potcst iuter miracula recenseri. Ut enim 
alibi videbimus , cx morluorum corporibus sanguis 
pnst aliquot horas, et aliquando etiara post triduum 
saepe manet. Ex eflbsso laterc Christi, utique mortui, 
ut contra nonnullos m Oementina de sum. Trin. et 
fid. eathol. § 1 deflnitum est, exivit sanguis, et 
aqua, Joan. 19. Ac veram fuisse aquara, quas ex 
aperto Christi latere fluxit, Innocentius III tn De— 
cretali. In quadam tit. de eeleb. Miss. definit. Me— 
dici nonnulli naturaliter eam fluxisse autumant, ex 
laeso a lancca pericardio, vel ex plura pariter Isesa , 
▼el ex cavo thoracis. Et S. Arabrosius (lib. 10 m 
Lueam et in explicatione SgmboK), aliiqne patres 
hunc sangoinis,ct aqun fluxum miraculo adscri— 
bunt, quibus libenter subscribirous. Hoc vero mira- 
cutum alii in fluxu sanguinis, utpote qui non poterat, 
ait Suarcz, de corpore mortuo naturaliUr effluere : 
alii in aquaj fluxu constiluunt; alii vero in eo, quod 
gcmini liquores non admixli, sed distincti eflraxe- 
rint , primum scilicct sanguis, el deinde aqua. Et boc 

18 

Digitized by Google 



»4 1>E BEATIF IC ATION E 

modo rcto sebabuiase,evangelica ipsa narralio innuit. 

7. 8. Porro si intra paueas post obitnm boras, rel 
intra paucos dies sanguis c cadavere, vel ex ejus 
partc naturalilcr manare potest, non est, cor hujus- 
modi fluxus, ctiamsi virtutes in gradu hereico ap— 

Srobata; sint, roiraculo tribuatar, nisi diu post servi 
»ci, vcl bcali obilum contingat : sanguis enim in 
bomine mortuo iutra venas residens, elapso aliquo 
tempore, nut riget , aut putrescit, aut absumitur. 
Ncquc parilcr miraculo adscribcnduro est, quod 
sanguis scrvi Dci, vel beali cxtra corpus couserve— 
tur, nisi diu post vivus, et liquidus appareat, aut 
siaiis tcrnporibos sine eausa natdrali liqucfi.it. 
Quare Bilsingcrus in disserlatione de Vampiris, dc 
quibus no6 quoqne cap. 21 vcrba fccimua, ajl, no- 
>um non esse, quod ex eornm cadaveribus sanguis 
Jkserit, cum.ex aborum mortuorum oribus, nari- 
bos, et auribus «epe exiisse observatum sit,mirabile 
autcm tantum referri ad longum lempus, quod 
inlev obilum, et sanguinis flusum intercessc- 
rit, et ad circumstantias , in quibus cadavera se- 
pulta fuerunt. Similia tradit Licetus, et admisit 
Prosper fiotlinius olim ftdei promotor in causa bea-> 
tilkat. S. Francisci Solani. Et buc spectant, qua 
dc S. Triphyllio Leucosi» episcopo apud iiollandia- 
nos legunlur (tom. %JunH ad dum 13, pag. 384), 
e cujus corpore , quod pcr trccentos ab obitu annos 
incorruplum permanserat, sanguis, capite exsecto, 
fluxit, Ac praeter alia , qu* de S. Modoaldo Trevi- 
rensi episcopo apud eosdem ( tom. 3, Maji ad diem 
12, pag, 60) , et quas de S. Ebgio apud Surium \6- 
guntur. Huc spectant, qua» de SS. Franoisco Xavc- 
rio, et Petro Kegalato roUe audilores in suis rela- 
tionibus descripscrunt. 

9» Io causa bcaliiicationis S. Andreaj Avellini 
Contelorius apud eosdem auditorcs institit, ut in 
suam relationem tamquam vcrum miraculum insere- 
rent, quod cjus sanguis post annos quatuordecim in 
arupulla incorruptus scrvarelur, et aliquando anni- 
versario obitus die ebulliverit. Auditores negotium 
apostoUco Neapolis ountio commiserunt. Qui rcspon- 
dit, sc veri sanguinu odorcm, et colorem depre— 
hendissc, sanguinem tamen durum persistere, nub- 
Jamque mutationem anniversario die so vidisse. 
Quaproptcr in relntionc ratio babita fuit eorum ? 
quic contigisse diccbantur, sed alia pro beatificatione 
puracula approbata fuerunt. 

De tanguine S. Januarii, qui liquetcit, et ebullit, 
cum adcaput ejyu admovetur. . i 

10. 11. S. Januarius Bene,vontanus episcopus sub 
jDioclctiano Puteobs passus, Ncnpolis deinde tumu- 
latus fuil, cujus sanguts , qui vitrca aropulla concre> 
tus scrvatur, cum ad cjus admovetur caput, lique- 
scit, et ebullit. Adversus insigne hoc, el perenne 
miracubim, cujus totus christiauus orbis testisest, 
multa batrctici effutiunt,qug*slrenuc Putignanus, 
aJiique rcdarguunt. 



ET CANONIZATIONB. 

12. Petrus Molin«us in suo VaU Cafriniano 
idera miracnlnm irridens-, guid faeiliut, inqnit, 
quam injicere calcem in hgeham, quet tic excitet 
huUat, ut liquor fertertvidcaturf \ ermn oroisso, 
nullam in hoc possc fraudcm cxcogitari, com S. Ja- 
nuarii sanguis ferveat, dum soicmni processione 
asportatus, coram innumcris nopulis m medio itl— 
«ere capitiocemrit , bortunius Licetns experimentum 
dlud saepe in Concroto agni , haxb , et homiriis san- 
guitic tcntavit, sedseroper frustra t qnapropter ipse 
concludit , sangniuem coocrelnm per calcis afTusio- 
nem numquam eliqnari pease, nt iropte Molinaeus 
sibi persuasit. Alii, ut idem miraculum obscurent, 
ad antipatbiam, etsvmpatbiam recurrunt , qua oc- 
cisi sanguincm coram occisore ebnllire dicunt , 
magnetcm ad polum converti, adamanlemab hircino 
sanguine disrurapi, cl sibulia. Jamvero dc occisi 
sanguine coram occisoreinferiusagemus. De magnctis 
virtute phira in pbilosophia Burgundica, et apud 
aboslegi possunt;sedquod adrero nostram attinet, lau- 
datus Licctus observat, omnem magnetem ad polum 
semper converti, qucmcumque adamantem cujus- 
cumque sanguine hirci dbrumpi ; solius autem S. Ja- 
nuarii sanguinem,non veroconcrctumaliorumsangui- 
nemcoramsuiscapitibus,liquescerc,etebu]lire,idque 
nroinde non posse ad causam naturalem refcrrt. Idem 
Licctus miraculo adscribit, quod in quodam ejusdem 
nrbis templo sanguis S. Joannis Baptistae cuncretus 
Ilquebat, si supcr altare exponatur, ct in eo missa 
in ejusdcm sancti bonorcm celebretur, dc qua re 
plura etiam legi possunt apud Petramsanctam. 

13. Dc S. Januarii snnguine plura quoque La— 
batus disserit in suo Itinerario an. 1731 edito, in 
quo testatur, se quosdam novisse audaces viros, qui 
cjus sanguinis liquefactionem pernegant, alios vcro, 
qui physicis illam rationibus cxplicant , quos omnes 
ipse strenue redargnit , addcns , bxrcticos atiquando. 
et irreligtosos homincs miraculum spectantcs, ad 
veram fidem , ct pietatcm rcvocatos fuisse. 

ik. 15. Vtx ncc a Labato edita fucrant, cnm 
epistola quaedam snper liquescentis sancli Januarii 
sanguinis miracnio Berolino data est, in qua Neu— 
mannus cbymicus dicitur, trcs pbialas crystallinas, 
pluribus testibus prsesentibus protubsse, materiam 
quamdam nigram, ct duram continentcs, bisce cu— 
jusdam mortui capiti admotis, prima? pbialo; mate- 
riam prorsus ebuUivisse, secundse parum, tertias ni- 
hil. Ac priraam sar\ctum cssc propitium, ostendisse, 
secundam vix propitium, lertiam in helerodoxos 
indigualum esse. 

16. 17. Sed fieri potuit, ut capnt iUnd diversos 
cderct cffectus, si materia in phialis ciausa una, 
eademquefuissct? Ex hoc autem pabtm tit; tripli— > 
ccm jiateriam a Mcumanuo ad convcllcndum mira- 
cuinm paratum fuisse, quarum una nullo modo, 
altera caloreadbibito, tertia vcro ad aerem leviter tn- 
calcscentcmliquesccrel. Quamquam forte pbttnome- 
non istud aUis causis viro cbymico notis tribui potcst, 
ad quod facit experimentom ; quod Heilotius ittAcad. 



Digitized by Google 



-*n 

Januarii sanguine ve rittcanUrr. Kx hiMimmboseon- 
cludendum ease vidctur, Ncuraannuro triplkem di- 
versom materiam parasse, ut spcctatores amicos ad 
teropus ubleetavot. J acoaus Serces ut sanguinis S. 
Januarii ebullitionem a miraculis excludal, eam ad 
efert sAcerdotnm. Sed quis credal , hanc 
tot Kecnla latere putursse? Datihawerus illud 
notat inotile, sed hune Melcblor Comeus bene cas~ 
. • . i i • •. •!• . ' ■ * 



.V IStJJOPSnJ WBlI^OAItt'!^ WfcfcSL ' 275 

Rtg. Pam. Actxt tmn. 1739imtituto dc. «tbeveo «orpore mananiibus adnibitis, sanatns fuerit, exa- 
liquoro krobenii «evmone dcacribil, quod nempc me» ad sanntiones, ct eamm reqnisita crit rcduccn- 
quoddaro oleom in phiala cloosum juxla drversas doro. At si miraculum in so! a - aquai, vcl altcrius 
cireuuuUaoriasmodo sub aqua desidit, modo sursum liquorisex siecis, et aridis servi Dei . vel brati ossi- 
eoatat. bus efiosione reponantur, monet Bordonus, caute 

18. Vcrom costodes «nguinis S. Januarii non loeom, in qooossa sepolta sont, essc inspiciondtim, 
adco chcraias periti videntur, ut eompositioncs illas et videndum, ex quo tiquor prnccdnt , an ex causa 
parare possint. Adde, nou facilepercipi, ilktm Neu- naturali, qvia ibi sit funs; irl rr actr. nn illuc rit 
manni matenam diu erTectus illos producere posse; fc»W irnmttm. Aqnsr cnim in profundis rnvrrnfs 
et a Neumanno peroantari possemns, an materies subterraneis slagranles ob calorem sublerr.ineum 
ifia sempcr, etexsalo capitiaaspectuliquescat; item, conlinuura semper oxhalant, ct r\ hoc fdfltcS oriri 
«n postca itcrnmconcreverit; quas sane omnia in S. posse, Stockius demonstrnt. Ino verbo, ut tjusmodi 
" miracurum approhfltir, dcmonstramlum est, liquo- 

rem ex ossibus jarn aridis, et crtra lociini humidum 
constitutiS manare. Quod si ad submovendnm difli- 
cultatem ossa c tumulo educcrcntur, hisquc alio 
translatis, liquor in illo loco ccssaret, tunc profecto 
mairis constaret, cum non ex loci natura, sed ex 
ossibus scaturire 

! De odore e cadaveribus mananU. ; 

<. . 'I f i i'i i « , ■*" ••** • • •» »a 

22. 23. Anatomici pcritiores odoratus organum 
in membrana nariam interiori constituunt, uti apud 
Criverrram videri potest. Quod vero ad odores attinet, 
nonnofli philosophi putant, eos ncqne suhstantias, 
ncc quidquam corporctim esse. Sed Mcrcatus , alii- 
que htculentcr ostcnduot, cosdem tcnucm essc subA 
stantiam ad modum fumi exhalantem , cl dcfercntcm 
odorum qualiiatcm. Odoris vero causam nonnulli 
reponunt in calore , qui siccum humido permiscet. 
Alii conlra illam constituunt in profluvio quodam 
substantiali sulphureo, et salino ; ita ut divcrsa salis, 
et snrphuris exhalalio gratum, vel ingralum reddat 
odorem. 

24. 25. Sed haec rctulisse satis, cum ad noslrum 
non pertineant institutum. Asserimus autem , quod 
Kcet alfquamixta, dum corrumpuntur, gratum cmit- 
tantodorem, corpus humanum post animje disccs- 
sum, et si possit naturaJiter non maTe olerc, nullo 
tamen modo potest naturaliter bene olerc, sive in- 
corruptum, sive corruptura sit, vcluti cohcludit 
Z:\fchias. Quod vero dc Alcxandri M. cadaverc di- 
citnr, post septem nempc dies, qoibus insepultum 
permansit, gratum spirasse odorem, id laudatum 
Zacchias, nisi potius odor irtgratus fuerit, ad aro- 
mata refert, quibus teste Currio, cadaver fucrat 
delibutum. Qnnproptcr odor, qui ab humano corpore 
slve incorropto, sivc non incornipto effluit, raira— 
cnlo est adscribendus ; dummodo nutla adsit , vel 
adfoerit naturalis cansa , cui odor tribui possit. Et 
idcirco fidei promotores dc aromatibus, capsa, vcs— 
tibus , pulvinaribus , iloribus, ct herbis, ac dcaliis 
rcbus, qua? cadaver forte langant , aut tetigerint, et 
odorifertrm reddcre potucrint , strenuc inquirunt. 
Consentiunt Cardanus, atque Boldctlus, eademque 
fuit medicorum sentcntia, qui de odore, uui cx 
S. Catharinje Bononcn. corpore manare diccbatur. 
mterrogati fuerunt. Odor praitcrea debetper ilwjooo* 



J)c Kquoribus attquandft manantibvs e corporibus, 
rehqniis , et teputcris sanctorum. 

19. S. Bas4lius aqoam laudihus exlolhH (Aom. tn 
S. Julittam marUjr. tom. 2 opensm, p. 35), quam cx 
S. Juhttse martyris sepolcro raanare testatur. Et S. 
Gregofius Turonensrs narrat ilib. 1 d* gtoria mar- 
tyr. c. :J0) , soo tempore salutaris mannee profluvinm 
oS. Joannis Etan^Htstaj, et S. Andrea? sepuleris 
dimanasse. In Noveilm secunda Kmmanuelis Com- 
neni imperatoris mentio fit pretiosa? mannte e S. 
Nicolai corpere scalurientis. PVjrro ex historia , quam 
de bac manna Antoniu» Bealillus Bariensis descri* 
psit, oolligilur, S. Nicolai corpus, statim ac Mvrx 
conditum fuit, eorpiase d*io« liquores eroittere, altc- 
rum ex capitc sub olei speeie, alterumcx pedibus 
snb aquai lorraa , ulromque odoriferum , et contra 
roorbos quo>eomque, expericntia teste eflicacem. 
Quod miracutum, ait Baronius in notis ad martyrol. 
Kom. ad 0 Decembr. hactenus vigere dicitur, id est 
etiam postquam corpus Barium translalum fuit, in 
quo alii plures consentiunt. Porro de salubribus 
liquoribns ex sanelnrum oAsibus manantibus alia 
«xempla iegi possunt apud eumdero Baronium in 
not. ad 9 Maji, in martvrol. Rom. ad 30 .4pri/. et 
apud Nicephomm {hist. >. 18, e. 28 et 32). 

20. De his aliquando actum cst in causis canoni- 
aationum. In bulla enim canonix. S. Whillhelmi 
crchicpiscopi Kboracensis. itemqoein bull. canoniz. 
et relat. caus. SS. Teresia?, ct Maria* Ma(?dalena? de 
Panis inter alia miracula illud quoque recensetur, 
quod ex eorntn corporibus, vd scpulcris miriflcus 
Hquor eflluxerit. 

21. Porro, ti in hujnimodi causis res similes 
proponantur, ct miraculum quidem in eo constilua— 
tor, quod asger aliqois, prawia servi Dei , vel beati 

>, e» aqua , velolco, aot unguento e\ beato 



Digitized by Google 



DE 4 BKAT I FICATI 0.\ 

tcmpus perseverarc, debct e»sc suavis nullique 
noxam aUcrens : hoc vcro non dc noxa momenlanea 
csl intelligendura , nli cura B. Eligius Noviomensis 
cpiscopus apud Surium, rcpcrtis S. Quiutiui ossibus, 
vix ex odore, qucm illa eiUabant , consistere potuit, 
sed dc noxa continua , ct quai corporum incolumitali 
obsit. Sicuti cnim mali odores juxta Lemnium ali— 
quando prosunt; ita suavcs quibusdam obsunt, 
cujus rci exempla idem Lcmnius, Hcjcs, aliiquc 
rclerunt. 

26. 27. Plura mirabilis odoris e sanctorum cada- 
vcribus, vel reliquiis manantis cxempla apud Ba- 
gatlam legi possunt. Et rot* auditores in relat. causa; 
p. Ludovici Bcrtrandi hujusmodi odorcm, sacra 
riluura congregatione approbante, inter miracula 
( rcccnsucrunt; quod ctiain in rclat. causar. SS. Te- 
resia:, Paschalis Baylon, aliorumquc prxstilerunt. 
Suffragantur Castcllinus, Scacchus, aliique de cano- 
nizaliunc scribentes. Ilidemquc in lectionibus propriis 
S. Francisci de Paula, etS. Eduardi Angliae rcgis, 
nccnon in bull. canonizat. SS- Thoma: Aquinatis, 
Bajmundi, aliorumque cjusdcm odoris mcntio (it 
tamquam miraculo tribucndi. 
, 28. Qiuercs, utrum corporisincorruptio, ct odor 
ilb eodem raanans pro uno, an nro duplici miraculo 
liabcnda sint? Porro quidquid Scacchus innucre 
vidcalur, Scdis Aposlolica?, cl riluum congrcgalionis 
praxis incurruptiuncm, et odorem tamquam duo 
dislincla miracula agnoscjt, ut colligcreest cx actis 
caus. SS. Tcrcsiaj, ct Jacobi dc Marchia. 

CAPUT XXXIL 

J)c bealorum, et sanclorumapparitMiiim,, a* inter 
miracula rcceiueri possint. 

. J, Dum Jib. 3 de gratiis gratis dutis ageranus, 
obscrvavimus , an cx Christi, B. Virginis, aut ali- 
cujus sancti apparitionc infcrri pcissit sanctitas ejus, 
cui hx apparitioncs contingcrunt : nunc autem pra> 
cipue vidcudura est, an si aliquis Dci scrvus, vcl 
bcatus, sive invocatus, sive non invocalus fuerit, 
alicui apparcat, id pro miraculo habcndum sit,et 
an ejus ratio in judicio bcalificationis , ct canoniza- 
lionis habcri possit. 

2. In lib. 2 Machab. c. 15 Onias Machaba*» ap- 
paruissc perhibelur. Et Matth. 17 Christus froiu- 
pguratus est. Doccl vcro S. Thomas (3 part. 
q. 45, art. 3) Christum transfiguraxi voluisse, ul 
aloriam suam ostcndcret , boraincsquc ad cam dcsi- 
tlerandam provocarel, et idcirco convcnicns fuisse, 
ut huic traosfiguralioni Moyscs.ct Elias, Pctrus, 
Jacobtis, et Joannes adessenl : additque, Moysen 
lunc non proprio, scd alio assumpto corpore, Eliam 
vcro proprio corporc apparuissc. Verum morloorum 
apparitionibus obstare vidctur illud Job. 7: Qui 
(lescendcrit ad inferos, non asccndcLEi illud Psal. 
T7 : Spiritus vadatts, et non rcdiens. Itcmquc illtid 
Luc* 16 : hter vos f tt nos chaos majnum firma- 



E ET CANONiZATIONE. 

tum est ; ut hi t qtsi vohmt hine transire ad vot , non 
possint. At illud Job de eo, quod secundum nature 
cursum fit; allerum de hominc dcpravalo inlelligi- 
lur; per tcrtium vero denotalur, noluiase Abraham, 
morluos ad Epulonis fratres raonendos rcdire , ut 
pwnitenliara agcrcnt ; cum ai alia haberent convcr- 
sionis argumenla. 

3. etc. Porro apparcnt beatorum , damnatorum, 
ct purganlium animae. Beaiorum quidem, vel ut 
suam, manifcstent felicilatem , vel ut Dci roandata 
ad nos perferant, vel ut aegris assistant , vel ut atia 
nobis beneficia prsestcnt. Damnatorum vero ad ho— 
ininum eruditiunem, et terrorem. Purgantium tan- 
dcra, ut suffragiis juvenlur. ISusquam vcro legitur, 
apparuissc animas puerorum , qui cum sulo peccalo 
onginali dccesscrunt, uti post S. Thomam Thrrams 
latc ostendit. Quamquam card. Ursinus , postea 
Bened. XIII innuit, horum etiam animas posse, si 
Deus voluerit, apparere. Innumere autem sunt ap- 
paritiones, quibus sancti Btcrnara se esse felicitatem 
consccutos ostcnderunt. Sed probalissima? sunt , quas 
de S. Paulo primo eremita refcrt S. Hieronymus 
(/o. 2 oper. col. 11) quasque de SS. Benedicto, 
Scbolastica , et Gcrmano cpiscopo Capuano S. Gre- 
gorius ftf. dcscribit (Dialog. lib 2, cap. 34, 35 et 
37 oper. to 2) item quam de Bernardo Alanus, alii- 
que teslantur. 

7. Familiare esse beatis, et sanctis apparere, ut 
ajgris assistant, rots auditores asserunt in relat. 
causa? S. Caroli Borroraa»i. Et quod spectat ad ap- 
paritioncs, ut aiia benelicia hominibus conferantur, 
iidera auditores rcfcrunt, S. Andrcam Corsini Flo- 
renliuos , quorum oppida Mediolanenses vastabant , 
quiquc S. Andrcam invocabant, per adolescentem 
prxmuuuisse, nc timerent cum lioslibus congrcdi, 
futuruna cnim essc, ut insigncm victoriam adversus 
eos, quamvis numero, et armis pra^potentes , obti- 
nerent, uli rcvera conligiL 

8. Ad apparilioncs damnatorum quod atlinet, 
Baronius ad an. lOi V uarrat (num. k) Benedi- 
ctura IX hortatu S. Bartbolom&i abbatis Crvpta: fer- 
ralx , summum poiilificalura pcenitentta) causa di— 
misissc, ilorumque per sirauniam , nulloque jure 
iuvasisse. El ad an. 1054 addit eumdem Benedictum 
jara defunctum cuidam Vaclo sub immanis monslri 
S|iecic apparuisse, scquc manifeslassc perpcluo ob 
bcstiatcm Iraductarn vilam damnatum essc, 

9. Thnmas (^antipratensis in vita S. Lutgardie 
apud Bt>lland. (ad diem 16 Junii to. 3 , pag. 245) 
narrat, Innocentium III post obitum eidem sanctas 
apparuissc , ac nuuciasse per intercetsionem Vtrginis 
Aiarim atcrnam murtan cvasisse, alrocissimis laincn 
panis diu cruciandum essc, et idcirco suffragia pe- 
tilurum acccssLssc. El hanc apparitionem, (aroquam 
verosimilem, prxter alios admildt Spondanus, Pa- 
gius, ct alii : ct de cadcm nonnuUa Bcllarminus ad- 
notaviu 

10. H<Tapparilioncs, si tamen rera?sint,demoo- 
strant damuatorum, cl purgatorii auimas, juxla 



Digitized by Google 



biAuVSIS LlMl UUAHTl, 1'AttS I. !(1 



superius Jicla, intcrdam apparuisse. Si vera sint, 
inquam; siquidem Benedicl. IX contendit Sciom- 
marum verura poenitenteni in monasterio sub S. Bar- 
tholomaei abbalis disciplina obiissc. Kt Haynaldus 
admiltit quidem , Innocentium III potuisse ad po— , 
scenda suffragia apparere, cetera, vero, quas de 
eodem circumferuntur, ex aliorum tcstimonio rejicit. 
Aliae tamcn hujusmodi apparitiones apud Martiuum 
del Rio videri pussunt. 

11. elc. Post bxc, ut propositara in boc capiu» 
cootroversiam expendamus, si Dei secvus, vel lica- 
tus appareat, «Ure apparitio intellcctuahs fucril, 
quae raro contingit, sive corporalis, quas frequcnlior 
est, apparilio inter miraeula est recensenda , veluti 
docet S. Thomas (part 1 , qu. 89, arL 8 ad 2) quem 
Mattharnccius, Bordonus, aliique communiler se— 
quuntur. Kt bis hominibus sufhragalur S. Augustiui 
auclorilas dt curapro morluit gerenda {to. 6 optr. 
col. 526 , num. 16), ubi docet, quod , cum homines 
mortui,sirc vivi hominibusdorinicntibu», vel vigi- 
lantibus. apparent , non in ip*sis rebus, ut suut vi— 
dentur,scd in quibusdam rerum simililudinibus. £t 
has apparitiones explicat in corporibus Angelorum 
mioisterio formatis, ct assumptis fieri; dubitat vero, 
utrum mortuorura appariliones pcr eorumdem fiaat 
praesenliam , an morluorum personas Angeli in cor- 
poribus assumplis rcprjcscnleat. Martyrcs quoquo 
faletur vivorum necessitatibus inleresse , idque di- 
▼inae congrucre potentis; scd siraul, quomodo ul 
fiat, se nescire afiirmaU S. Thomas (in tupplem. 3 
par. qu. 69, art. 3 ad 3) quoque docet, apparitio- 
nes contingere booorum, vei maJorum spirituum 
operalione, ad viventium instruclionem, vel dece- 
plionem : cum hoc lamen discriraine, quod sancti, 
cum voluerint, apparent , secus vero damnati quam- 
quam etiam sancti, dum apparent, conformantur 
divina voluntati, quam quidein doctrinam late Sotus 
exornaU Sweerts v«ro cx his infcrt, non solum cu- 
riositate, scd etiam implicita supcrslitione cos pec— 
care, qui paciscuntur, ul, qui prior morietur,.si 
permitlatur, superstili appareat, suumque inilicct 
statum. Quapropter do miraculo in praedictis appa— 
ritionibus non est dubitandum , dummodo verae , et 
ccelestis apparilionis notis, alibi indicalis, eaedem 
illuslrcntur. £t bujus rairaculi ralio baberi in bcati— 
ficalionis, et canonizatiooisjudicio polesl,dummodo 
is, cui apparitio facta csl, tabbus sit moribus prae— 
ditis, ut ii, quamvis unico testi,juxta alibi dicla 
fidcs haberi possit, ct dummodo aliquis eQectus ex 
ea orlus sit, qui aliorum teslium diclu compro- 
belur. 

15. Kt quod spectat adcos, qui de apparitionibus 
sibi faclis teslanlur, saepe conligil , ul eae coram aliis 
fiant, sed unus viderit,vel vocem, andivcr.it, non 
aulem alii , ct binc dubium, an asserenli se vidisse ,. 
aut audivisse fidcs demenda sit, co quod alii non 
viderint , ncc audiverint. Porro Daniel solus virum 
vidit, qui ei Danicl. 10 apparuil, qui vero cum cu 
cr»nt r «N| firf*ruff/. Conlra veruAngvli, qui GW 



18 Abrahae appanierunt, ah aliis ctiam visi sunL, 
sicuti et Raphael Tobias comcs. Et S. Thomas doccl, 
(1 par. q. 51 , art. 2) imaginariam apparitionem ab. 
eo solo percipi, cui fit, corporalem vero ab aliis 
eliam percipi. Sed hoc non sempcr verum est, nam 
Cbrislum acL 9 corporalilcr apparentem solus Pau- 
lus vidit , socii autem neminem videruuU Kt juxta', 
card. Bonam Angelus bonus corpus assumptum po- 
test uni oslendere, aliis occultare. £x hisigitur in- 
fcrlur apparitionis verilatem a probatas fidei viro 
relata; non iniici, quod alii praesentcs eam non per- 
ciperinl; siculi quod Scrvandus diaconus aoimam 
Germani Capuani episcopi in ccelum ascendeatem, 
monstrante S. Bcnedkto, non vidcrit, et quod glo- 
bum igneum super caput S. Martini apud Sulpiciura 
Sevcrum [in Dtal. 2, n. 3) pauci de multitudine vi- 
derint. 

16. Quoad effcctum cx apparitione secutum . ?i- 
dendum est , an idem apparitioni congruat ; si autem 
non solum apparilioni congruat , sed eliam aatura 
vires excedat, qualis esset mirabilis sanalio, sacra 
rituum congregatio consuevit illum tamquam mira- 
culum approbare , omissa apparilione. 

17. 18. Post ha?c ut aliqua de viventium appari-. 
tionibua innuamus , quas sane apparitionibus ah- 
quando contigisse S. Augustiuus (M. de cura pro 
mortuit , ttc., c. 10, co/. 523) et S. BonavcnUira m 
legtnda vita S. Francitci (c. k, op. tom. 7) necnon, 
bullai canonii. SS. Pelri de Alcantara, el Pbilippi 
Nerii testantur, advertendum est aliud esse unuiu 
idemque hominis. vivenlis corpns eodcm tempore in 
duobus esse locis, qu»m philosophi replicationem 
appcilani; aliud, bominem vivum in. uno loco cxi- 
stentcm , in aho loco distanti apparere, quales fue- 
runt apparitiones a S. Booavenlura, et ab aliis paulu 
ante laudalis relatae, et de hts impraesenliarum agi- 
mus. Si autem hae apparitiones firmis probationibus, 
ceterisque vera? apparitioncs conditionibus, quas $u- 
perius de mortuorum apparitionibus explicuimus , 
fulciaDlur^inter miracula eruntrecenscndae, carum- 
que in bealificaliouis , et canonizationis judicio raliu 
haberi poterit, cum sine speciah Dei providentia 
fierinequeanU 

•• . .■ • '>>'<'..' n:'u 

CAPUT XXXIII. 

. • • . . . . • ' • ; : i 

Dt tmagtnationt , et ejut viribui. 

1. Nemini extraneum videatur, quod, postquam 
de miraculis egimus, nonnulla ultimo loco de ima- 
ginatione, ejusque viribus adjiciantur : nonnulli 
cnim eiTecta quaedam, quae naluram exceduot, na— 
lurahbus imaginationis viribus adscribunt. Jam vero 
plura hic quaetenda sunt,nempe,quid sit imaginatio, 
seu phanta&ia , et quomodo operetur, an vires exer- 
cere possit in-corpus ab imaginaote separatum , m 
in corpus, quod imaginanlis uon sit, »ed neque ab 
co sit separatum; item aa in curpus ipsius ima^i- 
nantis propriumi «« jn eui morbos gignere, ivcl 



Digitized by Google 



DE |JEATlKK!ATlON£ «T-IAKONIZATIONK. 



ito rtppllere possit ; Undem , qnid de«a dl~ 
9it relatrve ad miraculu , seu ad mirabiles 
sanationes. " ' V * 

2. etc. Scnthmt Peripatetici, homims animara 
totam in toto corpore , toUmqne in quahbet ejus 
parte esse. Imaginatkmem veeo dicunt polcutiara 
anima» cognoscentem ejusqne nctionera imma— 
i cs$e. Carlhestus, minus quidrm probabilitcr, 
in glamlula pmeali coaSlitmt. Alii «rero 
neglecta opinione, quai «oimam in corde reponit,- in 
cerebro eam reskJere oprodhttH-. Cerebrom stqurdera 
merabranis interhss exterinsque vesfitum , et ctfpHis 
esse , nroteetum tutiorem prestat atfrma» sedem. Kx 
eo quoqtie Uervi omnes ad onmes corporis partes 
progrediuntur , receptamque per sentus objectoruro 
lrapressionem ad animam in «orebro iramunHtant , 
eamque ad eorum perceptionem exciUnt. • ' n 

6. ettil*8m*sia quoqoe, seu imaglriatio Ui cere- 
bro , vclin aliqua ejtiifOrte a nonnulhs coHocatmr *' 
in eaqnc imjrrimidicutvi tum nothmes, tum spcctes 
intelleotnales, tom im&ffines objectorum scnsrtrilhim' 
a sensitHi» «ollecta* , «t a spwitibos animalibus per ! 
subtilissimos nervorum canales ad ocrebrura trans- 
t{ BfrfH^nde ph«i«asiam j sire imaginati»B«m 
i esseTacultatort intelHgentam , et animautem, ac 
per so moreotem , sed tam ipsam , quam spiritos 
aniraatos, «t scusus csse anima. instrumenu s quam- 
quam et ipsa anima ab iis s»pe aflieithr, accommo- 
vetur. Pnora volunUria , ac jurisanimas dieuntur ; 
postcriora vero autdmatica, et eorpori, ut vegetati- 
vum , ot sensttivum est. propria, atqwe necessaria. 
Fames, et gimiles corporis motuc juri anima? non 
subduntar, «hntingunt etiam nobis rnvilis: pedura 
rero, et aliarnm partiam motos eurrt e* ii<r, quos 
anima fotenti* molrici imperat,et htee exoquitur. 
-•bjectorum cxternorum imagiiribus ad ce- 
delatis, et in «o depiclis, qnidam same in 
i, relit , notit anirna, motus «xcKalur, et cum 
ao aliqua idea, opmie, ant ircrilas nobis cxbibetur, 
pcr qunm admonemur, rem porimaginem repra> 
sentatam fufcieudam, vei ampieetendam ease, et 
quando id contingit, ntagnns, attt parvuS, 'jhxta 
spirituum animaliura mensuram, amoris, odK, et 
similium alTectuum motus in anima exciutur. 

11. etc. HaeciiauUscautiiciat r cum nostrum non 
sit philosophicas persequi qusesliones , sed potius 
imaginati jnis effeetas invcxtigare, ac nrtmo quidem, 
ut initio proposuimus, an imaginatio in corpus alie- 
num , et |b (maginante remotum opcrari possit. Et 
quod ad> boe aHinet, Arkenna eam essc imagina- 
tioniavtmupinalur, ut aliehnm corpus transmutari, 
pluviasquo . <--t similia natnrae opcro ab ea effier posse 
contendal. Hntc sentenliai adh/fMt P^mvponatius , 
quem taaaen rofcrt Jovins ab Achillino BDnonrensi 
philo»ophi. fuk.»a convietom. Ad pnedicta. opinionis 
•rssidittnt stibdnnt, ex imaginatiom. procedere, 
quod sanguis ex bominis interfeeti cadaver« coram 
oocisorc pvofluat , qnodqufVetola; pueros flscment. 



enms Ramandus refelljt , et qut urara velit , adeat 
ercattini, Maninutn del Rio, alhtsque. Et qnod 
spectat ad sanguinem ex oecisi cadavere corara octv 
sore redundantem , Donanis potat td esse f abnlosum * 
quamqnam Kejes multomm refert testrmonia asae- 
remium id atiquando contigisse, sed adurtirrae josti- 
tiae providentiam rdipsum referunt, ul sceteris auctor 
pcenas lueret. Addit Fienus, id -posse aliquando 
diabulo tribui , vcl ad innocentes veiandos , vd ad 
reos perdendos/Kif boc «rgo non infertur, posse 
imaginationem in corpus a se remntnm vires exce- 
dere. Additur, sa?pe> sahguinem etiam ex eorum 
cadaveribus, qui eccisi non , fnemnt, , per nares, vel 
per aliam viam post horas nomvanas, aut etfam post 
tridnum manare. Kabalusum quoque Vallcsius cen- 
set, quod vetahe pueros fescinent. At 8. Thomas 
docel , ex forti anima* imaginathMre spiritus eorpOri 
conjunctos immutari, et maxime ift ocuHs; hos ao- 
tem aerem continmun ad certvm spalhim inficere; 
adeoque, onima aliqna ad malitiam vehementer 
commota, ut m vetulhi conttnifit. aspectnm efBei 
vencnosum, et notium, nr praripoe pueris, quorum 
tenerum corpus impresMotii non resislit. Martinus 
del Rio brcvrus putat , ptieros ax tmct vetnlarnm 
aspectn lerrito«i faeile irrhrmari. Kt Torrius ostendit, 
nullnm posseex risu, v<pee, laudatione, etstmplici 
contacUi fascinnm inf»Tri ; j>osse tamen dacmonum 
opiflcio pvragt. (leteri fnseinationem , jirout est in- 
fectro oeulis iUnta. liitidunt in rnlgarem, qnx ex 
vulgt fncililate jmvlifiscitnr : in phijticam, quam 
jaxta laudalam D. Thoma" doctrinam exr»ltcant ; e( 
ih divmmmrftvx , quain -Magi ex paeto ciim da»mone 
inilO operantur. Sed Ulcumque ha?c sint . j»rofecto ex 
iisdem non inicrtor, imau-iii.iiMM^m m ■ -q>!i> remo- 
tum vim habere. 

1*>. ctc. Seqnitnr, ut videamuS an imaginatio m 
corpnsalicnum, iwm t.imen ab imaginantis corpore 
separatum vim habeat. I)e hoc autem non videtnr 
dubiUndum; nam hominum, et besti.num fcrtus ex 
matriS imaginatione dnersiinode si^nalos passim 
videmos. Habent enim etiam bruta pliantasiam,Hcet 
hac non rn omnibus nniformis sit , nec Um pcrfecta , 
ut in hominibus. Et sane admittit S. Augostinus 
( 12 oV cirit. /hri',c.25) anrmara prrgnantis 
posse aliquibus fretum indoere qtialitatibus.Exemplo 
allato ex Grnes. 30, ubi Jacob dicilur, virgas varie- 
gatas in aquaritrm, quo pcctides potatum veniebant, 
immisisse, ct ex canim aspectu pccudies hEtus »«!»• 
cobrcs concepisse, ac peperissc. Et hunc quidem 
cffectom i)hucs apud Corndinm a Lapide nattira- 
lcm fuissc cxistimant , ct cx vchementi pccudum coo* 
cipientiura imaginalione proccssissc, DeUm tarocn 
ad eumdcm effectum peculiariler concurrisse. Qua- 
dros vero addit , quOad circumslanlias elfcetam 
eumdem miraculi rationem habutssc. Hoc tamen 
omisso , innumera penc tttm in bominibus , turo m 
brutis cxempla occurrunt fu?tuum, qtii deforraitates, 
maculas, el similia, vi imaginationis matrui con- 
traxcrunt , ut vidcrc est apud Medinara , MaHcbran- 



Digitized by Google 



SINOPSIS LlBRl QUARTI, PARS I. 



che, aliosque plures. Adversus hanc communem 

opinionem insurrcxit Blondellus, io sua pbysica 
dissertatione de viribus imaginationu tuper fatibut 
mordicus negat, ex vehemcnli matris cogitatione, 
sludioquc crga aliquod objeclum posse super fcetus 
corpus, objccti ipsius formam imprimi, nisi alterius 
causa externas vi supcraddatur. Verum admissa 
communis opinionis validitate, Vcrcbyennius, Mal- 
lebranche, Vcrdries, aliiquc divcrsa adornarunt 
systcmata, ut eidem opinioni. fidem conciliarent, 
qux quidem systcmata apud illos legi possunt ; scd 
placet pra catcris Scheuckzeri sentcntia , qui inge- 
nue faletur, nihil solidi de hujusmodi effectibus 
statui posse, et melius esse nihil dicere, quam atir 
quul, quod aquale estnihilo. 

19. Jam nunc expcndendum est, an fmaginatiq 
vires io proprium imaginantis corpus excrcerc possh, 
et in co morbos cflicere, ac momento ab iis liberare, 
Porro tantam nonnulli apud Bartholinum imagina- 
tioni effkaciara adjudicarunt, ut filium ex nobili 
muliere absenle maritonatum,legitimum judicave- 
rint, utpotc ex vehementi uxoris cum marito concu- 
bilus imaginatione conceptura; sed id, quod similia 
tamquam fabulosa ab aliis rejiciuntur. Imagiuationi 
quoque Franciscus Pelrarca, aliique stigmalum 
impressionem in S. Francisci corporc adscribunt, 
quos tamen fuse prater alios Bartholomaus de Pisis 
ord. Min. redarguit. 

20. Ycrum ut veros imaginationit , et pbantasia 
efTcctus refcramus, notissima sunt, qua a noctam— 
bulis peraguntur. Noctambuli vero dicuntur, qui 
gravi opprcssi somrto, relicto lecto, ambulant, ac 
culmina, et domorura tabulata pcrreptant, huc, 
illucque discurrunt , et dormitautes perticiunt, qua 
vigiles aggredi non auderent , ct praestare ncquirent; 
et nisi interpellenlur, sensim , ac sinc scnsu se dcnuo 
In lectum referunt, ncc quid egerint, expergefacti 
cognoscunt, scd Ula oninia se somniasse pulant: 
cujus rei innumera apud Neubusium exempla Icgi 
possunt. Mcdici vero hos motus in sanguincm tur— 
gidum, et spumantem, el inasluosum, fervidumque 
spiritum refcrunt, qui ad imaginationem delatus 
eam ad cjustnodi effectus concitat; sola quippe phan- 
tasia in somno operatur. Plura de his disscrunt 
Crivcllus, et Lemnius. Et Schcnkius concludit, 
eflcctus eosdcm ad imaginationem una cum spiri-j- 
tuum tenuitate , et subtililate csse referendos. 

21. Quoad alios eflectus, docet Matta, morbos, 
et sanitatcm ex imaginatione sa>pe ortnm babuissel 
Id vero juxta S. Tbomam (qua$t. 6 de miraculit 
arl 3) Fienum, aliosque intclligendum est, quod 
vebemens morbi, vel sanitatis imaginatio spiritus, 
et humores moveat, et sic cffedus illos inducat. 

22. 23. Reliquum est, ut de imaginationis viri- 
bus agamus , prout ad miracula spectat , cum sacpe** 
tn boram examinc qusratur, utrum sanaliones di- 
vinitus, on opc pbantasix contigerint. Jamvero 
Arauxo in suis decisionibus , postquam triplicem ad- 
misit miraeulornm gradum , qus classica appellat , 



alia quadam prodigiosa enunciat , quai vulgus un- 

racula vocat ; ct ad nanc classcm revocat inhrmarum 
sanationcm cx apparitione persona invocata); velex 
taclu, el apprchensione imaginis, aut vestimenUH 
rum ejusdcm. Hxc autcm ab ipso partim imagina^ 
tioni, partim daemoni, et partim Deo tribuunUu-4 
Et Lancisius in causa beatificalionis sancti Joannn 
Francisci Regis a niraculis exclusit, ei anaginationi 
adscribere visus est, quod mooiali cuidam usus poW 
licis dextcrx manus restitulus fueriL Muratorius 
quoque monet, non statim ac aliqua saniias extem» 
plo contingit, banc pro miracuk) habendam ease, 
cum sola phantasia a desiderio , et spe recuperand» 
sanitalis vehcmenter commota, concipiens uti pra> 
sens Dei auxiiium , ct alicujus servi ip&ias iaterccs- 
sioncm, cffectum propitium inducere possit : idquo 
polissimum in morbis fcminaram contingere, 

21. NonnulU ab his scopuUs evadere se posse pu- 
tant, si dicant, non ex eo quod aliquis imaginaUonis 
vi sanitatem consecutus sit, inferri posse, aUos ctiam 
eadem vi sanatos fuisse, sed polius ex eo, quod 
plurimi vi imaginationis non convaluerint, neque 
eum, de quo agitur, ex iQa vi convaluisse. At cun) 
in miracuioram negolio pro regula statutum sit, ul 
quidquid per naturas vires obtineri potuit , non sit 
miraculo adscribcDdum, idcirco diligenUus quaestio 
baec pertractanda videtur, ut constet, quid imagir 
naUoni, quidve causaj superna tribuendum sit. AU- 
tcr diligenlissima cessaretindago, quam S. Sedes in 
miracubram examine semper adhibuil, et quam 
haxeticus quidam , teste P. Daubeoton in vita S. 
Joannis Francisci Regis, summoperelaudavit. 

25. etc Primo ilaque dicendum esse videtur, 
morbos quosdam ab imag ; naUone orlos, ab eadem 
tolli posse, cujus rei exempla apud Donatum, aUos-> 
quc legi possunt. Secundo, purgaUones, et vomitus; 
et inde sanitatem saepe ab ea, RarUioUiio, alUsque 
UsUbus, oriri posse. TerUo , dolorum impetum ad 
tempus ab ea reprimi posse, quo spectant ea, qua 
de RestiUito presbytero narrat S. Augustinus, et alia 
apud Pecblinum. Quarto, posse imagmationem sa- 
mtaU, non quidem momento, sed pauJaUm obU- 
nenda prodesse; cum , juxla Sennertum, imaginaUo 
quosdam animi affectus inducat, quibus humores, 
et spiritus movenUir, moti autem ad morbum vin- 
cendum plurimum conferunt. Et Antouius Panor— 
oxUa narrat , Alfoosum Aragonia regem Capua 
agroUnu:m ex Curtii lecUone convaluisse. Et apud 
auctores Collect. Wraiitlaviauit quidam miles Be- 
roliniex accensi pulveris pyrii fragore : Intrapaucot 
dietprittmm sanitati rettitutut fuit. Tandem dicen- 
dum esse videtnr, forsitan posse aUquando morbos 
vi imaginaUonis momento expelli; scd Zacchias, et 

dere. Omnia bac facilc admilti possunt, nec tamen 
sanationibus, qua uti miracula approbantur, oflV 
aunt. Lum ex alibi dictis sanaUo inter imracuJa non 
recenseatur , nisi morbus gravis , et curatu difficiiis , 
vcl impossibiUs, atque in statu , vel argumcnto fuc- 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONB. 



rint, nisi medicamcnta exclusa fuerint, aut inutilia 
adhibrta ; et nisi sanatio subita, ac pcrfecta contigcrit, 
nulla precedente crisi, nullaquc recidiva, aut mc- 
tastasi subsccuta. Quapropter Yera difficoltas in eo 
versator, an tanta sit vis imaginationis, ut ei tribui 
sanatio possit , qaas his omnibus qualitatibus prae- 
dita sit. 

30. 81. Scribit 8. Thoraas (3 par. q. 13, art. 3 
ad 3) , iraaginationem vim babere in qaasdam cor- 
poris arTectiones, non autem in alias corporales 
dupositiones, qnae ad eam ordincm naturalem non 
habent. In causa B. Joannis de Prado cum sanalio a 
gravi arthritide inter alia miracula proponeretar, 
Benedictus XIV, tanc lidci promotor opposait, eam 
posse imaginationis viribus tribui. At Lancisius jussu 
Clementis XI pro veritate scribcns, constanter asse- 
roit , qood ubi morbus non oritur a simpliei tpiri- 
tuum motu, ted a corpore alieubi infixo, extieeato, 
atque immobiH, tunc quidem nuda imaginatio nihil 
operatur. Quamobrera memoratam sanationem mi- 
raculo adscribendam esse censoit, oti rcvcra sacra 
rituum congregalio eam approbavit , cujos dccreturn 
laudatus Pontifex 17 Mart. 1712 confirmavit. Simi- 
lia de imaginatione scripsit comcs Laurentius de 
Magaloltis in quadam sua epistola miss. qoae apud 
erudilos circomfcrtar, et in qua inter alia dc quodara 
miracalo intercessione S. Pctri de Alcanrara obtcnto 
disscritur. Et Blondellos rit. concedit, phantasiam 
in qoibusdam casibos prodesse, in aliis nocere ; mor- 
bos antem , qnl solidas afficiont partes , ab ea ncque 
induci , neque expelli posse. Hoc autem ut explice- 
mos, dici posse vidctur, morbos alios a spiritibus, 
aUos a fluidis, alios a solidis oriri. Primi, utpote 
leves, licet imaginatione illico tollantur, miracoli 
rationem habere neqoeant. Quoad sccondos, si 
vitium sit in floidorum qualitate , non potcst imagi- 
natio eos momcnto pellere; si vero vitium sit in 
eorura qoantitate, et morbos sit gravis, bic non 
alitcr ab imagrnatione pelli potest, quam crisi exci- 
i , et si aliter tollatur, revertitor, et deficit mira- 
i. Tcrtii generis morbos nollo modo pbantasia 

Stest; nisi vitinm a fluidis derivelur, in 
m ac de secondi generis morbis dicen- 

dom est. 

32. Qood ri quis dicat , alibi a nobis relatas fuisse 
instantaneas ab omnibus bis tnorbi sanaliones vi 
imagtnationis seculas, respondcmus, nos cas ex aliis 
retulisse, Bde vcro penes suos auctorcs reliquissc. Et 

- ■ j*i *< * < « . ■ * 

l ca excmpla 



locum habere in hypothai magnaj irae, gravis timo- 
ris , et mortis ccrto imminentis, non autem in hypo- 
thesi solius fiducix sanitatis intcrcessionc alicujus 
obtincnda: : ira autcm, et mortis timor majoris sunt 
cfficacix, quam gaudium, et spes boni obtincndi. 
Etsanc iis, qui lra, vel timore agitantur, gravcs 
corporis motioncs deprehcuduntur, immo ab iis pas- 
sionibus, itcmquc a repentino gaudio, et immodica 
de bono obtento laetitia nonnuUi apud Pliniura, 
aliosque aegrotaront, vel ctiam obierunt, sed diffi- 
culter invenictur, qoi eas motioncs propter spcra 
obtincnda? aliorum interccssione sanilalis patiatur. 
Quamobrcra ab iratis, et lerrore correptis non valet 
argumcntum ad a?grotos, qui sanilatcm ab alicujus 
servi Dei intcrcessione vehcmentcr sperant, et 
optant. 

33. Si quis dicat, posse imaginalionis , et dcsi- 
dcrii vim ad eum motionis gradum pervenirc , ad 
quam iram , et timorcm aliquando pcrvcnisse vidi- 
mus ; primum dicimus, id non facile posse contin- 
gere; dcindc hac etiam possibili aequalitalc admissa , 
adhuc non constat an morbi, a quibus nonnulli ub 
iram , vcl timorcm libcrati dicuntur, sccondinc, an 
tcrtii gcncris fuerint, ct an sanatio momento,stric(e 
tali, ct absque crisi vere contigerint; quse sane a 
memoratarum historiarura scriptoribus non expli— 
cantor : scdulo autem expcndunlur, dum sanaliones 
ad rairacula rcfcrcndae examinantur. 

34. Possct aliqnis distingucre imaginationem , ex 
qua conscquilur liducia sanitalis pcr naluralc remc- 
dium oblincnda!, ab imaginalione, quae liduciora 
pariat, obtincndae alicujus scrvi Dci inlcrccssione 
sanitatis, mox assercre, momentancam sanalioncw 
excitata crisi, secutam in primo casu cssc naturalem; 
secus in secundo , in quo Deus crisi uti posset ad 
sanitatcm concedcndam. Porro libentcr admittimus 
hujusmodi sanationcm posse in sc miraculum cssc, 
scd rcgularitcr non potcrit, ul talis, ab Ecclesia 
approbari , quac cum de extcrnis dumtaxat judiccl, 
vidcns crisim, ct causam ejus ignorans, aut judiciura 
suspcndit, aut fert pro nalura. Concludilur itaquc, 
ncque imaginationem opcrari miracula, ncque cjus 
efficaciae adscribi ca possc, quac tamquam miracula 
approbantur. Proinde sanalioncs conditionibussupc- 
rius rcccnsitis praeditas, Dco supra naturam agculi 
tribucndas csse, hisque evidcnlcr rcddi crcdibilcrn 
sanctitalcm cjus, cujus post mortcm intcrccssione 
contigerunt, uli card. Lugo et Compronius osten- 
dunt. 



i , 



•*, 
I 



Digitized by Google 



LIBER IV. 



PARS SECUNDA. 



CAPUT L 

De eoncettione officii, et tniuet tn honortm beato- 
rum beatifkationc propria, qua formalis dicitur. 

1. Dc praecedenlis, elc. juxta Sixti V Conttilutio- 
nem 74 in ordinaria sacrorum rituum congrcgaliune 
agitur, nccnon de officii missaeque conccssionc in 
honorem bcatorum bcatilicationc formali , et bcatt>— 
rum bcalificatione acquipollcnti, et canonizatorum. 
Nos igitur bic primum de bealis beaUfic^Uonc aequi- 
pollcnti agcmus. 

2. Pracmittendum autem est primo , officium di- 
vinum ccrtam cssc rationem Dcum publicc laudandi 
auctorilate praesulum Ecclcsijc institutam , quo no— 
mine juxta card. Bcllarminum quidam Psalmorum, 
Hymnorum, et precum ordo comprebcndilur. Dco 
hoc officium pro acceplis, et rccipiendis bencficiis 
pcrsolvitur, nibil tamen prohibct, quin alicujus 
beati, vcl sancli in co fiat commemoratio. Dcus 
enim , ut omnium auctor bonorum, exoratur. Saucti 
▼ero, ut pro nobia intercedant, invocanlur. 

3. Premittcndum cstsccundo, Eucharistiam vc- 
rum csse sacriiicium , et quamvis in bonorcm bcato- 
rum, vel sanctorum missa aliquando cclcbralur, 
Sacrificium tamen toli Deo, ut loquilur concilium 
Tridentinum (tett. 22, cap. 3) ct ut antca S. Au- 
gustinus monucrat (lib. 20 contra Fauttum c. 21, 
col. 347, op. tom. 8), qui illot coronavit, oflcrtur. 
Sanclorum missas acrilcr Protcstantcs persequuntur, 
aed perperam; sanctorum quippemissae, vel exeorum 
festivitatibus, vcl cx pio erga illos aficclu appcllanlur, 
cujusmodipluresmissscapud Mabilloniura videri pos- 
asunt. Cclcbrantur autcm in bonorem sanclorum, vel 
»d corum victorias commendandas, vcl adcorum pos- 
ecendum sufiVagium, aut in gratiarum actioncm pro 
twneficiis eorum intcrcessionc obtentis. Quod si ali- 
quando bostiae sanctorum raeritis dicata* dicunlur, 
id juxta Trombclluro inteUigilur, ut Deus hostias 
sibi dicatas sanctorum meritis assumat. 

4. etc. His praeraissis , ut ad propositnm acceda— 
mus , juxta hodicrnam S. Sedis , et rituum congre— 
gationis disciplinam, in formalis beatificationis bre— 
▼ibus indulgclur, ut beatificatus beati nomine 
appelletur; cujus reliquiae publicae vcneralioni (non 
tamcn in proccssionibus) exponantur; cjusdcm ima- 
gines splendoribus ornentur; ut oflicium, et raissa 
de communi, ct sub ritu scmidupUci, vel duplici 
majori, ant rainori in cjua honorcm cclcbretur. 



■ '9 ' 

Cumque beatificatio ex alibi dictis sit sola cultus pro 
detcrminatispersonis, et locis permissio, si dc servo 
Dci rcguiari agatur, oflicium , ct mis&a in ejus bono- 
rem omnibus conccduntur ulriusque sexus rcgulari- 
bus, qui idem , quod Dci servus, institutura professi 
sunt, uti cx beatificatorum brevibus SS. Hosaj Li- 
manae, Francisci Solani aliorumque plurium colli— 
gitur. Si autem beatus martjr, vel cpiscopus fuit, 
vcl in aliquo loco diu vixit, aut cgregia sanctilatis 
spccimina reliquit, concessio fit ctiam diaBcesi, in 
qua martyrium, vel cpiscopatura obivit, e( loco, in 
quo diu , vel sancte vixit. Similis conccssio fit pro 
locis, in quibus Dci servi nati sunl, vcl in quibus 
eorum corpora rcquiescunt : utraque enim loca. ben- 
torum, et sanctorum patria apud Guyet, et Thco— 
philum Ravnaudura dicuntur. Aliquando tamen 
conccssio solara rcspicit ecciesiam Matricem loci, 
in quo scrvi Dei nalisunt, vclsolam ecclesiam, in 
qua corum corpora roquicscunt ; interdura vero con- 
cessio eadcm fit, vcl extenditur pro tota civitatc, 
vel pago, in quo nali, vel mortui sunt, uti colligcre 
est ex brevibus beatificat. B. Pctri de Arbues, 
S. Francisci Salcsii, aliorumque, necnon ex Con- 
ttitut. 13 et 20, Pauli V. Porro concessiones istae 
vel dici, qua Dci scrvi obierunt, vcl alteri determi- 
natac diei aflingunlur, omnesque locorum , pro qui- 
bus factae sunl, saeculares, et regulares uiriusquo 
sexus oomprcbendunt. 

CAPUT IL 

De notmullit quattionibvt , qu<r fiunt a doetoribui 
quoad ea, qua in pracedenti capite dieta wnt. 

1. Prima quaestio est, utrum prcshytcri $ive sas- 
cularcs, sive regularcs, quibus in brevi beatificatio- 
nis missa, ct officium concessa non sunt, possint 
aliquando in bonorem bcali missara cclebrare, et 
oflicium reciUrc? Aflirmat Castropalao cum ahis, 
loqucndo de missa voliva, ac dc oflicio votivo; en 
ductus ratione, quod stalim ac Pontifcx missam, et 
oflicium in bonorcm bcati, bealificatione forraaU 
permitUt, declarat bcatum lali cultu dignum. Op- 
positum late Diana, aliique probant, cum privilcgia 
non sint de pcrsona ad personam extcndcuda. 

2. ctc. Jamvero quaesUo hacc tripiici absolvitur 
proposilione. Prima est : missa , eUamsi votiva, qua 
saue publicum prac sc fcrt cultum, in honorcm 
bcali ab his, qui in brcvi l>caliiicat. non coinpre** 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIONB ET CANOMZATIONE. 



henduntur, celebrarl non potest : missa cnim votiva 
de sanctis lantummodo cauonizatis flcri potest , nun 
outem dc beatis, nisi cx privilcgio; quod qiiniera 
privilegium ab Alexandro Vll 22 Maji 1662 in bo- 
norem tunc B. Aloysii Gonzagx, ct ab aliis Ponli— 
(icibus in aliorum beatorum honorem conccssum fuit. 
Secunda : non permiltitur in honorem bcatorym 
officium recitari votivum ab iis, qui in ejusmodi 
brcvi non comprehenduntur : officium vero voli— 
vum non dalur. Tertia proposilio cst: Licel ctiam 
iis, qui in brevi beatificat. nbn comprehcnduntur , 
aliud in beatonim bonorem rccitarc officium , non 
quidem in satisfactionem, sed privntim, ctobdcu»- 
tionem, uli loquuntur dvcreta generalia, et uli fusc 
Cjuartus prosequitur. 

5. Altera qtix^lio est, utrum missa rn brcvi bea- 
tificationis pro determinataTegularium ecclcsia con- 
ccssa, statuta die celebranda, possit ab cxteris illuc 
confluentibas celebrnri ? Et in hoc negativa opinio 
ri lnieiida est. Etenim quando Sedcs Apostolica in 
indulto extcros comprehendi intendft, id vel iti suis 
litlcris expressit, aut postea exlendit, ut constal cx 
decretis in caasa tunc I). Aloysii Gonzagx 7 Aug. 
et 2 Oct. 1621 , et in caosa S. Francisci Borgix, 
aliorumquceditis, cumquibusconcordantdccrcta gc- 
fteralia anni 1659, ct alia sacra* rituum congrcgationis 
19 Novemb. 1622 deeretn. Ne aulem alia incongrue 
missa ab exteris in eadera ecclesia celebraretur , 
ejusdem celebralio cliam ad Cxteros in brevi bcati— 
ticat. extendi consuevil. Cjuod mi«a particularis in 
honorem beali reguhvribtts conccssa sit, camdem 
non licct exteris cclebrare, scd aliam celebrabunt de 
commani cx mksali desumpta, juxta sacrx congrc- 
gationis resolutionem die et an. cit. ct juxla gcne— 
rale ejusdem decrelum 20 Novemb. 1717 cditum, 
et a Clemcnte XI approbalum. 

6. Alia quxstio est, iitrum liceat officii , et missx 
celebrationem in aliam ab ea , qux in brcvi beati- 
Gcationis pro iis celcbrandis designata est, diem 
tranferre? Joanncsa S. Thoma pulal , id fieri possc , 
cum concessio officii, ct mtssx, nisi aliter notetnr. 
juxta communcs rubricas tflclligcndn sit, ut scili- 
cet, si dies pro officii, et missx celehrattone desi- 
gnata impedita sit, celebratio in aliam dieiri trans— 
fcralur. Verum cum non liceat verbales limites 
hrevium beatificat. excedere, ejusmodi translatio 
ahsque Sedis Ap»Molira? beneplacito non vidt tur 
esse permissa. ldqtte ex eo etiam suadelur, quod, 
inconsulla Sede Apostolicn , non licct , sallem post 
Alexandri VII tempus, primam bcatilirntionis so- 
lcmnitatem in aliani diem tranferre, si dies pro hac 
tolcmuitatc designata impedita fuerit. 

7. ctc. Quxrunl ulterius doclores, utrum uni- 
cuique pcrmisMim sit beatorum imagines in altari 
coleudas constituere? Et hoic ctiam quxsito, quid- 
quid alii senserint, respondetnr, id in locis in bcali- 
ficationis indulto non cxpressis non esse pcrmissum. 
H.tc cnim cultas dc loco ad locum extensio, summo 
Ponlilice incoi»sulto,dccretis gcncralibus adversatur. 



Et sanc ut cjusmodi cultus in honorem lunc beatorum 
Fclicis a Canlalicio , Francisci Salesii , Cajetani 
Thicnxi, cl Turribii ad loca in indulto non exprcs?a 
cxtcnderetur, opus fuit, ut novx a summis Poii ttli— 
cibus cpistolx in forma brcvis expedirentur. Porro 
haec intelligcnda ctiam sunt dc imaginibus, el cultu 
eorum, qui a>quipollenlcr bcatilicali sunt. 

12. Quxritur tandcm, ulrum antc beatorum ca- 
nonizationem officii, ct missx facultasad alios loco? 
indulto non comprehensos extendatur? et affirman- 
ter respondetur. vduti Carnio li Hispaniarum rcge, 
aliisque petcntibus, ejusmodi facultas in honorcm 
tunc B. Kosx Limanx ad plnres provincias propa- 
gala fnit. Momenttim veT* piu bac propagalionc a 
circumstaotiis pendct, sacrx congregalioni cxpo- 
nendis, quates sunt principum, populornmqiic de- 
sideria, gratix bealortiin interccssione obtcutx, et 
similia. 

13. 14. Sed difficultas est, an pro beatorum 
oflicio lcctiones ptoprix sint conceqeodfcl Sopw 
hoc controvcrsia et cxcitata fuil, cum de ofucio pro- 

Erio tunc B. Marix Magdalenx dc Pazzis agerelur. 
!t sacra quidem congregatio dc cadem re juxta fidci 
promotoris oppbsitiones valde dubitavit, primo quia 
cullus in bcatificationc permissus est relractabilis, 
oflfidi aulem proprii conccssio cum virtiilum, et 
miraculorum approbatione aliquem irrelraclnbili- 
tatis gradura constituit. Sccundo quia cum in tians- 
itu a bentilicntionc ad ranonizationcm omnia, que 
bentilicalionem prxcesseranl , quxque subsccuta 
fuerant, referri debcrent, idipsura id ofliiii proprii 
concessionc servandnm videbalur. Quare sacra con- 
gregatio 5 Marlii 16iV promotori mabdarjt, ut 
opposiliones Pontilici rcferret. Quid Pontifex rc- 
spondcrit, ignoratur, ila ut ha*c, qux dc sacra con- 
gregationcretulimus,decrcti nomcn non mcreanlur; 
sed si decrctum dici debeal, id locum babaisie ante 
an. 1668 quando en, qux ante bcauticulioncm dis- 
cussa fucrant , iterum anlc canonizalionem exami- 
tiabantur : non aulem nunc, cum examen hujus- 
modi obsoletum sit , idcoque retractabilitatis cesset 
pcriculum. Ktsancsubsectttis temporibus pro ofllciis 
propriis BB.martyrum Gorcoraicnsium,aliorumquc 
plurimum Icctioncs proprix conccssx fucrunt. 

CAPDT III. 

De conccssionc officii, et missainhonorem beatorum 
beati^cationc aquipollcnti , ct si^nantcr per cul- 
tum tmmcmnrabiltm. 

1 . 2. Quid sit cultus immefflorablHsJct qnomodo 
ex eo aquipollvns coalescat bratificatio , satis lib. 
2 ostcnsum fuit. Cum vero dubium supcrcssct, 
an cultu immemorabili npprobnlo, officium, et 
missa in honorem servi Dei, cujus immemo- 
rabilis cullus approbatus fuissct, concessa intclli- 
gcrcntur, sacra ritnum congrcgatio 20 Xovemb. 
1628 id minime intelligendum esse declaravit , »cd 



Digitized by Google 



SINOPSIS LIBRl QUARTI, PARS II. 



requiri , ut missa ct officium ab immemorabili cele- 
brata fuisse probarelur. Quud dccretum in officu, 
et missac concessione in bonorcm lunc B. Julianao 
de Falcoocru* 17 Oclob. 1693 rcnovatum fuisse 
wdetur. 

3. Juxta baec decreta possunt officium , et missa 
in iis locis continuari, in quibus , probalo immcmo- 
rabili cullu , probatumcsl etiam, eadcm fuisse cele- 
brala ; quod cst juri, tonsonum. Crbanus enim VIII 
in suis decrcus gcnferalibus declaravit, se nolle prae- 
judicare iis, qui aliqifcm anlcacultum obtinuisscnt; 
ex quo infertur, officium, et missam, si pctanlor, 
non esse dc jurc in akcojua.servi Dci honorcm dcne- 
genda, si,approba(o cultu immemorabili, probatum 
fuissct cadem celcbrata fuisse. Etsane Clemens V III 
annuit , ut officium , et missa de B. Pelro eremita in 
tcrra Tribaruin dio?ccsis Auagninae continuarentur, 
quic ab immemurubili celebrabantur , idquc sacra 
riluum congrcgatiu ad tcrram Sublaci , cl ad alia 
loca extendit. Practcrquam quod, debitis concurren- 
tibus circumstantiis, potcst eadem congregalia, Pon- 
tificc approbante, indulgere, ut,probato cultu im- 
abUi , officium in bonorcra bcali rccitclur , efc 



missa celebrctur, quamquam a tempore immcuio- 
rabili haec celebrata non esscnt. Ita quippe Prospec 
Bottinjua olim lidei promotor occasionc pctiliuiiis 
officii, et missa: in honorcm B. Mariae de Socoa 
testalus est; itemque Benediclus XIV, dum fldei 

Sromotorem agcbat, cujus dissertationem Ludovicus 
e Valenlibus nunc fidei promotor in sua disserta- 
tionc super officiis, et lectionibus propriis in hono- 
remsanctorumSabinxcuncedendis cxarala, laudavit. 
Coucordant sacrae congrcgaliunis decrcta, quibus 
officium , et missa pro BB. OUcgario , Amaedet. III 
Sabaudia duce , cl Antonio a Slronconio conccssa 
fuerunL 

4. Ad circumstantias quod attincl, prima cst, sj 
per tempus cenlum annos exccdens officium rccila- 
tum, ct missa cekbrala inalicujus scrvi Dci bonorcm 
fuissel, quamquam rccitatio, ct cclebralio usque ad 
officii, el missae petitiuuem continuatae non fuisscnt; 
▼cl sallcm si per tcmpus notabile, Ucel iinmemura- 
bile, eadem cclcbrata fuissenl, ut cx officii, cl missa? 
concessione in honorem BR. Humilianae dc Ccrchiis. 
jNicolai Eluc, aliorumquc colligitur. Hujusmodi 
autcm conccssioncs ad graliam refcrcnds sunt. Ut 
cnim de jure missa, et officium concedcrcntur, de— 
monstrandum csset , cadem per cenlum annos anle 
innum 1628 , quo Urbani VIII decrctura cdilum 
fuit, rccitata, el usque ad corumdcm petilioncm 
continuala fuisse, uti ia conccssionc officii, et missae 
pro BB. Augustino Dalmata , ct HumUitatc de i a- 
vcntia factum est. 

5. Altera circumstantia est, si praeter cultus im- 
mcmorabilis, quamquam pcr officii, et missae ccle- 
bralionem non cxhibiti, approhationem, virtutes in 
gradu heroico in congrcgatiune rituum discussae e$ 
•pprobal* fuissent, vel saltem si ex processibus lalia 
de \ irtutibus»el miraculis cruantur , ut Dei servu», 



approbato tmmemorabUi cultu, etiam officii, et 
miswe cultu dignus babcalur. Et ex bac circumslao- 
tia in honorcm BB. Petri Rcgalati , Joannis Caotu, 
aborumquc, ollicium, ct mi&sa conccssa fucrunt. 

6. Tcrlia circumstantia ex cultus immoraorabUis 
qualitalc orilur. Qualilas auteni, vel ex velusto, et 
nobili cultus initio dcsumitur, uti in officii et missao 
conccssione pro B. Ollcgario oontigit, cujus corpus 
duodecimo ab obilu anno ab cpiscopo , ct capitulo 
elevatum fucrat ; vel ex raagno cuUus apparatu, ut 
in concessionc pro tuuc B. Margarita ct Cortona, 
ad cujus festum plurcs e flnitimis populi conflue— 
bant : vel ex cullus propagalionc, ut in concessionc 
pro B. Zila, cujus cultusad plures Enropac urbes, 
et provincias cxtcnsus fuerat : vel ex altarium ere- 
ctionc, aut ex diuturna in officio, et missa comrae— 
moratione, et huic cultus quaUlati innixa fuit officii, 
et missae concessio in B. Hosannac de Andreasii» 
aliorumque honorem. 

7. His aliaj addi possunt circurastantiae, e. g. si 
Dci scrvus, cujus immeroorabilis cuHus approbatus 
fuit, rcgularera aliquem urdinem instituisset; aul 
si ejus intercessione recens insigne miraculum con- 
ligissct; aut si princcps, cpiscopi,etpopuli officium, 
et missam spontc,clcnixe in cjushonorcm pcterent, 
et cx his circurastaotiis concessiones pro BB, Ber- 
nardo Plolemceo, Ludovico Bcrtrando,aliisquccma- 
narunt, Hx tamcn , afiaeque circumstaaUs a sacrs 
congrcgalionis arbitrjo pendent. 

S.PuslbxcsacrarituiimcongregaticsClementeXIl 
approbanle, 17 Augutti 1736dccrevit, ut unposte— 
rum imracmorabUis cultus approbalio non suffraga- 
relur pro officio, ct missa in alicujus sancti nec 
canomzati, nec beatificaU bonorem obtincndis , nisi 
simul probelur, ct cullum cummissa, ct officio 
fuissc eidem exhibitum, juxta dccreta 20 Notemb. 
1628 sub Urbano VHI cdita , ct ab Innoccnlio XH 
17 Octob. 1693 confirmata. 

0. elc. Putaruot causarum poslulatores, ex boc 
dccreto aditum supplicationibus pro officii, et missas 
conccssione in bonorcm beatorum bcatfficationo 
squipollcnti fuissc praxlusum. Scd Bcnedic.tusXIV 
tuncBunoniac arcluepiscupus supcr hoc consultus, 
nil tale cx illo infcrri decreto rcspundit : siquidcm 
dccrctum hoc ad alia Urbaoi VIII el Innocentii XH 
dccrcla rcfcrcbatur, post quae decreta similcs coo- 
cessioncs, urgenlibus circurastantits , cmanavcrant. 
Et sane non diu post illius decrcti edilionem sub 
codem Clemcntc XII approbato immcmorabiU 
B. MicheUns collu, officium quoqua, et missa in 
cjus hooorem pro dicccesi Pisaurensi redintegrata 
fucrunt, qusspost Urbani VUI dccrcla intcrmissa 
fuerant, quas tamcn dc jurc ut conccderentur , opu* 
fuis*et, ul usque ad pclitionem continuata essviit, 
ac proinde concessio nonjuslitia:, scd graUsinnixa 
fuit. Quod ct m similibus sub eodcmBonedicto.iin- 
postcrum obscrvalumest. Bax autcm , quac de casu 
ab Urbani VIII decrctis , ratione cultus immemora- 
bilis, cxccpto diximus,locum eUam io casu ex Scdi5 



Digitized by Google 



284 DE BEATIFICATIONB 

Apostoltcc indoitis, vd ex patrum, virorumquc 
sanetorum scriptis cxcepto habent. Quod spectat ad 
ritum, sub quo bxc concessiones fiunt, ct ad ioca, 
pro quibus exdem indulgentur , xquiparantur con- 
cessionibus , qux pro beatts beatificatione formali 
fiunt , de quibus superius egimus. 

CAPDT IV. 

Iterum de eadem materia, et tignanter de nonnullit 
difficuUatibut ad eamdem pertinentibut , exami- 
natit in tacrorum rituum congregatione , et de 
eoncettione lectionum propriarum in honorem 
beatorum beatifieatione aquipollenti. 

1. BenedictusXlV,cum fidci promotoris muncro 
fungerefur, postulatoribus aliquando nimiam in 
officio, et missa pro bealis bealificalionc xquipol- 
lenti petcndis cclcritatcm opposuit, utpote qui una 
congrcgatione tignaturam eommitsionit , in aitcra 
subsequenti cultus tmmemorabilis approbationcm , 
roox officium , et missam petercnt. At sacra congre- 
gatio hanc respondit celeritatis notam in causis pcr 
viam non cullus, non in causis per viam cultus im- 
memorabilis prxcedcntibus csse admittendam. 

2. 3. Dum in eadem congregatione de officii , et 
missx concessione in bonorem sex dc beatis ord. 
Scrvorum B. M. V. fundatoribus agerctur, nonnulti 
ex cardinalibus hujusmodi pro xquipollenlcr beatis 
conccssionem ante discussas, et approbatas virtutes 
incongruam csse cxistimarunt , prxcipue quod , si 
post conccssioncm poslulatores canonizationem pro- 
movere vellent, de virtutibus agendum sit, qux si 
non approbarentur, scandalo id populo esscnt, qui 
ejus rejici virtutes aodirct , de quo rrrissam , ct offi- 
cium fieri vidrt. Scd laudatns hdei promotor aliam 
essc rationabilem sacrx congregalionis consucludi- 
nem subdit , cum in honorem BB. Columbx Realinc, 
Bernardi Ptolemxi, aliorumquc plurium ante vir— 
tutum, vel martyrii discussioncm , ct approhatjoncra 
missa , ct officium , casu cxcepto approbato , conccssa 
fuisscnt. Cumque congregatio ipsa promotoris ani— 
madversioni acqniescens officium , et missam pro B. 
Dalmatio Monerio antc similem discussioncm ct 
approbationera conccssisset, indubitatum rcmanct, 
id utique fieri posse; quamquara discussio, ct ap— 
probatio eadem faciliorcm rcddcret conccssionem. 

k. Rationabilera diximus consuctudinem : siqtii- 
dem xquipoltens bcatificatio cst cultus permissivus, 
ad quem virtutum, vcl martjrii, et miraculorum 
faroa sufficit, el hxc in bac bcatificatione non dcficit, 
cum signaturx coraraissionis, qux casus cxcepti 
approbationem prxcedit,locus non sit , nisi dccadcm 
fama legitirae constet. Neque asscrtum urget scan- 
daluno; nam disputatio de virtutibus, post casum 
exceplum approbatum, ad canonizationem refertur; 
quare potest sinc absurdo de virtutibus conslarc, 
«juantum satis est ad cuttum permissivura , licct de 
iis quoad cultum non constrt prxceplivum. 



ET CANONIZATIONE. 

5. ctc. HactenusadductapTobant,ofHcid,etmissa 
de communi antc virtutum, aut raartyrii discussio- 
nem in honorem xquipollcntcr bcatorum concessis, 
lectiones eliam secundi noctumi proprias possc sub> 
seqnenter concedi, quemadmoduro pro BB. Columba 
Rcatina, Margarita dc Sabatidia, aKisque a sacra 
congrcgatione concessx fuerunt, nrjus decrefa ali^ 
quando a summis Pontificibus pro majori solemni- 
tate, pctentibuspostutatoribus, pcr litteras in forma 
brevis confirmatx fuerunt , qux quidem litterc in 
appendicibus dabuntur. 

: • i i . • 

CAPtJT T. 

De eoncestione officii, et missa in honorcm nonnut- 
lorum beatorum, qui $unt in antiqua cultus pos- 
tettione, vel antiqua habent venerationis indulta, 
hcet tn eorum cautit numquam confcctus fuctit 
procettut tuper catu excepto. 

1. Dc his, qui immcmorabilem cultnm possident, 
vcl pcr summorum Pontificum indulla, aut per 
saicfx congregationis respOnsa cultum obtinucrunt, 
alibi disscruimus, cum scilicct de xquipollcnti bea- 
tificationc agercmus, quibus sanc irreligiosnm cssct 
ctiltum subtraherc, tum qui» Urbanus VIII in suis 
dccrctis nulhim sc vclle cis prxjudiciura atTcrre pro- 
fessus cst, tum quia processu supor casu cxcepto 
opus cst, si dc canonizatione, non vcro si dc cultns 
continuationc agcndum sit. Rcliquum igitur cst , ut 
dc officii, et musx in eorura honorem conccssione 
disseramus. 

2. Urbanus VIII, qui utpote olim cpiscopus Spo- 
Ictinus B. Ritx dc Cassia publicum cultum, menth, 
el miracula satis perspccta habuerat , officiuro \ ct 
missam de communi toti Spolelinx dicecesi, et 
ordini Augustinianoan. 1627 tn ejus honorem con- 
ccssit. Scqucnti anno S. Contardi Percgrini officinm 
cum lcctionibos proprtis ad totara ducis Mutincnsis 
ditioncm dilatavh. S. Rochi cultus statim post ejus 
obitum cirptus, cl in concitio Constanlicnsi auctns; 
postmodum Venctiis, Romx, ct alibi ob pcstis timo- 
rcm, advcrsus quam cjusdem sancti patrocimurd 
pturimi cst apud lidcles, summopcrc invaluit : quare 
sacra rituum congrcgatio , instante civitatc Ma— 
tritcnsi 30 Jun. 1629 censuii, este concedendam 

mistam, et offiehtm tn die S. Rochi de communi 

tn tt« fanfam tocis, ubi adsunt ccclcsia m ejus hono- 
rem edificata. Quod dccrctum idcm Urbanus, teste 
Pi^natcllo, roox approbavit. Qux postea concessio 
sub aliis Pontilicibus cum fectionibus, et oratione 
propriis pro quibusdam civitatibus, ccclesiis, et pro- 
vinciisaucta fuit. 

3. Sub codem Urbano VlII,ac sub aliis ejus 
succcssoribus pro parlicularibus locis, et ordinibns 
facultas officium , ct missam in B. Alberti M. et B. 
Colctx honorcm celebrandi amptiata fuit : et con- 
cessx fucrunt lccttones proprix SS. Brrnardi car— 
dinalis cpiscopi Parroensis, Petri Ignei, ctCheli- 



Digitized by Google 



S7K0PSIS LIBttl QUARTI, PAH8 II. 



doniae virgiuis. kein basiUcis primum i*aiu»...«.», 
dciodc Vatica-a?, ct Liberianse oflicium cura le- 
dionibus propriis, ct missa coneessa fqerunt in ho- 
norem scptuaginta , ct oclo SS. Romanorom PooU- 
6cum , quibus postea B. Gregorius X additos est, 
et quorum virginti octo in anivcna Ecclesia diverso 
ritu ante celcbrabantur. Extrnsus quoquc invenitiur 
B. Petri deLuccraburgncultus; et missa, etoflicium 
pro B. Klisabeth 8. Lodovici GaUiaram regissorore» 

Jro B. Angeia dc Fulgineo, et pro SS. Joanne 
.audcnsi Eugubino, etRaynaldo Nucerinoepiseo— 
pis T et cum lectiooibiis propriis secundi nocturni 
pro SS. Anseloao abbate Nonantulano, Flavio Ue— 
roentc consulari, et martjre, et Petro Urseolo con— 
cessa fuerunt, et rilus, el officii S. Idc a simplici ad 
scmiduplicem fuit elevatus. 

k. Porro concessiones isUe in eo fundamentum 
habucnint, quod B. Ritse, ct SS. Bochi . ac memo- 
ratorum sc ptuaginta octo Romanorum Pontificum , 
nocnon S: Vlavii Clementis nomina in martyrologio 
rotnono antea descripta fuerant, acprattcrca in bo- 
noiem B. RiUe qusedam beatilicationis aolemnia in 
«cclesia S. Augustmi Urbis an. 1628 peracta dicun- 
tur. Et qood speclat ad S. Clementcro, ejus nomen 
in romanum martyrologium fuit reiatum , cum Han- 
nibal Albanus tituli 8. Clementis presbyter cardi- 
nalis anno 1725 sacras ejus reliquias sub altart ejua- 
dcra Basilicse priocipe invenit. Ad hanc vero classem 
possunt reccntcs referri officioram coocessiooes in 
boUorem SS. Antbimi, Serenas, aliorumqae san- 
CtorumSabincnsium.Jamveroinhac nominis inmar- 
tyrologio descriptione vim pro bis concessionibos 
constitulam fuissc cx eo oonstat, quod Siricius papa, 



cUi a quibusdam scriptoribus intcr sanctos numere- 
tur, oihcium tamen , et missam cum aliis SS. Pon— 
Uficibus non bbtinuit, quod ejus nomen in romano 
martrrologio non inveniretur. 

5. Ad alios qnod attinet , antcquam in bonorem 
S. Conlardi, BB. Alberti, ColeUe, Petri de Lucem- 
burgo, et Elisabetb rccensitaa officii, et missae facul- 
tatcs concederentur, quadam oEficii et misss, vcl 
altcrios publici cullus indulta pracesserant : et con- 
eessiones B. Angclam , ct S. Chelidoniam respicien- 
tes cultui immemorabih notorio, licet per proccssum 
non probato,iBnixas fuerunt. DeSS. episcopis Joanne 
Laudcnsi , et Baynaldo aotea in quibusdam locis 
officium recitabator; lectiones vero S. Ansehni ei 
antiquo codice a multis scriptoribus probato de- 
prompta? fuerunt; immosacrserituum congregationi 
innotuerat, officium de communi in ejus bonorem 
alicubi recitari consuevisse : et officii S. Idss ritus 
non fuit clevatus, nisi postquam constitit, lectiones 
ejus proprias pro abbatia S. Galli approbata fuisse, 
et alia sanctitatis documenta allata fuernnt. Tandem 
ofltcii , et miss* concessio in honorem S. Petri Ur- 
acoli fundamentum in historiit ejtts sanctitatem, et 
ntiracula referentibus , et in cullu cjus reliquiis pra> 
Milo, et in similibus habuit. 

0» B**ropla allata ab Urbani VIII tcmporc ianX 



vu. u .» »»•»»»— illius decretis an- 
teriora sunt, nonoulla vero posteriora. {Juicdam 
itidr m ofhcti , ct misss exlcnsionem, riUtsque eleva- 
lionem; et qusedam primam earum eonccssionem 
respiciuni. Atque ex his omnibus cxploralum esse 
videlur, possc in bonorcm beati, qui aliquo ex su— 
perius reccnsitis modis oultum obtineret , missam , et 
oflicium concedi , quin ullus soper casu ab Urbani 
V III decretis exeepto proeessus constructus fucrit, 
scd vel cxbibitis aulhenticU primi caitus indultis , 
vel ex authenticis monumenlis cullu immemorabili 
demonstrato. 

7. Quod si dicatur, non Omnes mcmoratas con- 
ccsstoncs pro &quipollentcr btattficatis , sed etiam 
pro vere canonizatis factas fuisse, id utique quoad 
mcmoratos sanctos Pontificcs admitlitur, qui aute 
ultimam concessionem in rioiversa Ecciesia coleban- 
tur, non autem quoad rehquos. Etenim licet Ferra- 
rius ad 7 Septemb. asserat, S. Joannem Laudcnsem 
a Paschali 11 fuissc canonizatum; Scaccbus tamcn 
monet , ejus martyrologii auctoritatem non magni 
faciendam esse. Poaset ilem nlimtis asserere, omnes 
in romano martyrologio sub titulo sancti, vel bcati 
dcscriptos sanctts adnumerandos esse; sed id non 
facile sustineri poterit : ineernun quippc adhuc est, 
an, et quem cultum ejusmodi descriplio significet, 
iisqtie titulis in martyrologio nonnulli decorantur, 
quiitsdem ab imtnemorabilf adpcllati sunt, quamvis 
dc eoram canonizatione non consteL Et sane puta- 
runt nonnulli SS. Bernardum cardinidem,, et Petrum 
Igneum vere canonizatos esse ; quod Bernardi nomen 
sub titulo sancti, Petri vero nomen sub tilulo bcati 
in martyrologio rcperiantur; sed deboc Castellinus, 
cl Bollandiani merito dubitanU Quidquidde bis sit, 
ai aliqois ex auperiusrecensitis titulosancti in eodom 
martyrologio iosignitus stt, et inter sancU» aliquo 
modo vere rdatus probetur, ejus exemplum ex supra 
cxposita claase erit expungcndum; sin minos, in 
eadem erit relinquendum ; et concludcndum , mis- 
sam, et officium io honorem beatorum bealifica— 
tionc aequipollenti conccdi consuevisse; quamquam 
debujusmodi i beatificatione | 



CAPUT VI. 
De eoneettiotu offieii, et mittet m honorem tcaieto- 



1. 2. In omnium fere beatorum honorem , sive 
formaIi,sire tequipollenti bcatificatione , officium, 
et missa pro determinato loco conoedi consneverunt; 
si vero juxta hodternam disciplinam iidem beati 
canonicentur, cjusmodiconcessioncs , canonizatione 
expleta, permanente, autetiam ad alia loca cxten- 
dunltir. bed ut in universa Ecclesia ofltcium , et 
missa depraeepto recitentur, concurrcnlibus causis, 
nova opus est cooco»ionc. Sanctis quoquc juxta an* 
liquiorem ritum canonizatis missa, et oCtcium aut 



Digitized by Google 



28« 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



de commnni . aut cmm lectionibus propriis conce— 
duntnr, dc qua re plura in sacrae rituum coiigrcga— 
tionis regestis vidcri possunt. Conccssionis vcro 
cans.Ts vcl oi pio populorum affcclu dcsumuntnr , 
acccdentibus principum instanliis, nccnon episco— 
porum petilionibus , pro quorum dicecesibus conccs- 
sioncs liunt, vel cx eo, quud sancti carumdcm dioe- 
ccsum episcopi fucrunt, vcl quod in iis versali sunt, 
et meritis in vita, ac miraculis post obitum florue— 
runt, aut martyrcs occubucrunt , aut insimii^ eorum 
reliquia in iisdeui colitur. l.l huc spectal rccens in 
honorem SS. dioccesis Sabinae concessio, inlcr quos 
8. Laurentios Sabinen. cpiscop. ct confcss. rcccnsc- 
tur , de cujtis sanctilalc, ct antiqua cannnizaliono 
Joannes Vll in suo diplomate an. 706 edilo , et 
S. Pctrus Daminni t» eptst. ad Xtcolaum 11 (epist. 
0, pag. 9, to. 1 oper.) aliiquc testantur. 

3. 4. Sed ad tollcndos abusus sacra rituum con- 
gregatio 16 Jan. 1627 el8 Ap. 1628fcstum, rjBU 
cium , ct missam sancti in brcviarium non rclati 
cclcbrari vctuit , praetcrquam in ecclesia rjusdem 
sancli titulari, aut in qua insignis ejus reliquia 
asscrvnrctur : instgnes autem reliquias declaravit 
esse corpus , caput, braclitum . erus, aut illam cor- 
poris partem , in qua martyr passus est , modo sit 
intcgra, tt non parva, et legittme ab urdinario ap- 
prabata. Concordant nposlolicx (iregorii XIII 1 i t — 
tcre 30 Decemb. 1573 expeditae pro Hispaiuai 
ecclcsiis, et mooastcriis, aliquas insignes reiiquias 
habcntibus. (iuyct vcro notat, cineres, nisi acerjum 
conslituat, vcstcs, aliamque, licet mngn.-c molis 
sanctorum suppcllectilem,non csse in&igncs rcliquias. 
Jnsignis itaquc reliqui.i oiticii, ct raissae conccssioni 
cansam suppedilare pote&t. Et idcirco in ecclesia 
Matrice Tolctana plurium sanctorum oilicia , ex 
Poiitificum npprobalionc, recitanlur, quorum insi— 
gnes reliquis in eadcm asservanlur. Advcrtendum 
tanien csl, qnod si magnussit numerus sanctorum 
Rlicujus loci, aut quorum insignesnHmMai in aliqua 
ecclesii asservantiir, pro aliqtiibus dumtaxal juxta 
ch. (iregorii XIII litteras oflicium, ct missa concc- 
domla sunt, ne othcii divini ordo invertatur. Qua- 
propter sacra rilutim rongre^alio, ut hoc absurdurn 
avcrlcrctur , ct sanctorum cultui , ac dcvotionis zclo 
satisticrct, aliquaodo indulsit, ut unicum oflicium 
de omnibus rcliquis in uno monastcrio, vel ccclesia 
asscrvatis recilarctur, cujusmodi csl dccrctura 22 
Aug. 1620 cditum supcr reliquiis monastcriiS.Lau- 
rcntii in Escuriali, ct alia pro aliis locis. 

.">. Vcrnm hic do oflicii, et misso? concessionc 
pro univcrsa Ecdcsia iu hoiiorcm sanctorum, vd 
juxla antiquiorem.vcl jmta rccenliorem dtsciphnam 
canoniaatorum agimus: hxc autcm conccssi* iit vcl 
ad libitum, vel de pracceplo. Sed ad vitandamcon- 
ecsskmum imilli|dicitalcm,deerctumsubClcraente X 
13 Juri. 1671 editumcst, nepcr quinquaginta annos 
de his concessionibus in sacra congregalionc agerc— 
tnr; cui decrcto suflragalur aiiud a Clomcnte XI 
4 Maji 1714 edilum. 



6. etc. Elapsis quinqnaginta annis, deereta non 
foerunt rcnovata , non tamcn ampla via ofliriorum 
eoocessioni aperta est,siquidem hujusmodi conceaae 
immodica juxla S. Bcmardum (ep. 174, n. 7, oper. 
vol. 1) aliosqnc, ccclesiaslicx non congruit disci- 
plina?. Et proptereaexeculionccaruitS. Gregorii VII 
decrctum a Micrologo rclatum (in Bibl. PP. t». 17. 
c. 43) ut sanctorum omnium Jlomanorum Ponttfi- 
cum , et martyrum festivitates ubique eum plrno 
officio celcbrentur. Nihilominus cum possit summw 
Pontifex ex pecnliaribus circumstantiis antiqua do- 
rogare disciplina:, nonnuils indicanda? sunt raiio- 
nes , seu motiva , ob qure in bonorem sanctomm 
othria dc pra?cepto univcrsse Ecclesis conccduntur. 
Quamobrem, si bcati inter sanctos rclali religionem 
aliquam a Scde Apostolica approbatam fundaverint, 
vel propugnaverint, quos fundatores Cornclius a 
Lapide in Proverb. 8 summis laudibus cxtollit, con- 
gruum cst, ut corum otticia ad universa.ro Ecclesiain 
a Sede Apostolica cxtcndantur, ut fuse PignatelJus 
ostendit. Qtiare in decretis univcrsalis oiliciorum 
concessionis in honorcm S. Joannis (iualbcrti , Coe- 
lestini , Pbilippi fienitii , ct alinrom menlio lit fun- 
dationis, vel propagationisordinis.Si vcro fundatord 
beali sohm sint bcatilicationc formali, vcl aequipoJ- 
lenti, (.flieinm, ct missam inloto dumtaxat obtiatot 
ordine, qttem fundarunt , et in locis ubi nati, «I 
mortui sint, vci ubi UJIlUB corpora requiescunt. 

10. Fidei promotores nonnullas aliquando io 
hac materia contruvcrsias excitarnnt. Prosper H..I- 
tinius, rum ageretur de ritu a scmiduplici nd dupli- 
cem de pr.Tceptoprouniversa Ecclesia in S.Cajelani 
honorem crv.indo, nppnsuit, eum non fuisse ordinis 
Theatinorura fundatorem, sed Tbealinos a PauIoIV 
dictos esse, qui bunc ordincm, cuni Thcatinus csset 
cpiscopus, instiluit. Verora in brevi beatilicationis, 
in universali officii concessione , ct in marlyrologio 
fundaloris lilulus & Cajetano altributus est, eiqtic 
late illum P. AntnninsCaracciolus in vila Pauli IV 
aliique adjudicant. Idcoque promotoris opposilio 
eflicocia caruit. Theatinorum vero nomen vel ex 
iirhe Theatina, in qua nova reliqio floruit, deriva- 
tum est, veleo.quod PaulusIVquicundem ordinem, 
cum Theatinum administraret episcopatam , inter 
primos sti.scepit. ad cardinalitiam postea di^nitatem 
evectns Theatini nomen rclinuit. Sxpe cnim reli- 
piuncsnnn a fundatore,sed a loco, in quo cepenint. 
vel in quo floruernnl, nomcnclalura hauscrunt,ut 
Bunt Carlhusiani, oliique. 

11. Riir.sn> cum in honorem S. Silvestris abbflll 
fundatoris eongregotionis monaeitorum SibcM: 
rum clHi juni ad itniversam Ecclc.siam exlendi pe- 
ierernr , Benodkttis XIV tunc tidci promotor inier 
alia opposuit, absonam esseextcnsionem sub oblento 
fuiMlaUr rcli<;ionis pctitnm, cum rrli^io intrn panca* 
Italiaeprovinciascofitineretiir , et pauca monastena, 
paaposqne monmios lnlierct. Op|K)«li»>ni 
rittium congregatio adhwil, ac petitam exlemioaen» 
dcnegavit, ac solnm poat aliquotannos, pctenlibus 



Digitized by Google 



STTOPSIS LIBM QUARTI, PAB8 IL 



Piccna: provincis episcopis , illam pro tola hac pro- 
vincia indulsit. Porro, diffieultas b«ec, et alia de 
8. Cajetano probabilitatcm aliquam obtincbat, sed 
stulta prorsusest Joannis Bolesii assertio,S.videlicet 
Ignatium non fnisse Socielatis Jeso institutorem 
fpiam proinde'asserttonemBoliandjani (to. 7, Ju/n 
ad dtem 31, n. \k&,pag. 437) optime profligarunt. 

12. Eximia erga Sedoin Apostolicam et tmiver> 
salom Ecclcsiam merita fundamentum aliqnando 
suppeditarunt, ut ad universam Ecclcsiam oflicia 
extenderentnr ; et idcirco S. Hcnrici impcratoris 
oflicium a ritn simplici ad semidupticem pro uni- 
versa Ecclwia fuit elevatum, et 8. Catharinje Scnen- 
sis , ac S. Raymundi de Pennafort officia univcrsali 
Ecclesia? concessa fuerunt. Simile fundamentum 
nliquando publica beneficia intercessione alicujus 
sancti a Deo eoliata prssbuerunt. Hinc propter in— 
signes de Turci victorias a christianis rcportatas 
S. Strphani Hungari» regis officinm a ritn simplici 
ad semiduplicera de pracepto pronniversa Ecclesia 
elevatnm fuit, et in honorem sanctissimi nominiset 
Kosarii B. M. Virginis uflicia ad universam pariter 
Ecclesiam propagata fnernht, et apud Ravnaldum 
in honorem Transfignrationis D. N. Jesti Cbristi 
festum com officio et mtssa per oniversum orbem 
fuit redintcgratum. 

13. Aliquando demom officii, et miss» concessio, 
qute in bulla canonizationis pro universa Ecclesia 
facta fuit, et qnaj ob rationes alibi indicatas exeeu> 
tione caruit , accedentibus prineipam , et episcopo— 
nim, aut spectabilis cmtus precibus innovata fuit, 
uti in concessiono in SS» Didaci , et Nicolai de To- 
lentino honoremcontigit. Monnumqu.imconcessione« 
pro determinatis locis fact» , et Identidcm ad aiia 
loca exlenss, similibus acccdentibus prceibus, ad 
universam Ecclesiam propagat» iuerunt , sicuti in 
oflicii, et miss* conccssiune in bonorem S. Felicis 
de Valois, aliorumque, neenon in honorem Dolo- 
rum B. M. V. oontigit. Preces vero ad hunc efle— 
ctum exhibitaj in conccssionis dccretis refernntnr. 

14. Alks esse posKtint pro hujusmodi concessio- 
nibus circumstanli* , sed cum concessio a sacras 
congregatiohis consitio, summiqne Pontificis appro- 
ba,tionc pendeat , non omnes exponi pDGSuot. lllud 
lamen non vidctur omittcndum , quod concessio pro 
universali Ecclesia prius sub ritu semiduplici ad 
UbUum , inde sob eodem ritu de pracepto lieri de— 
l>cret, quam sob rito duplici rccitatio praeciperetur, 
nti ex concessionibns in bonorcm S. Joanni» de Deo, 
aliorumqae «n bullario Clementi* Xi relatis colli- 
gitnr. Et hunc esse sacrn congregationis morem , 
decreta concessionum in bonorem SS. Caroli Bor- 
roma?i, [gnatii , aliorumque ostendunt. Observat 
enim Guyet , per bas sub ritn duplici concessiones 
praejudicinm officio Dominico inferri. Tandem ad- 
yertcndum est, bls concessiooibos locum non esse 
in eorum sanctorum honurem , quorum nomina m 
rofaoo martyralogio descripta non snntl 



287 

CAPUT VIL 

D* oliis officiorvm conetmombu* pro quibutdam 
partitularibu* locis, 

94 * r « * • • .... '* I | 

1. etc. Nonnullos Guyet reoeuset Utulos , propter 
quos proposita; concessiones pro determinatis locis 
fieri consueverint. Ac primo qwdem reliquiarura 
inventio titolum suppedttat eoucessioni officii proeo 
loco, in quo invenUo contigit, queroadmodum di» 
tioni Mantuaoa? 20 Jul. 1686, oflicium in bonorem 
SangumisCbristi ibi inventiconcesstKri est. Alterum 
tHulum praebet carumdcm translatio. de qna re 
posset eiemplum offlcii transiationis almas Domus 
Lauretanae suflicerc; sed et aha plura saerarum re- 
liquiarum translationis officia in ecclesia Toletana, 
in pluribus religiosornm ordinibUSj et in Urbis basi- 
ttcis celebrantur. Verum cum officium translatiotiis 
corporis S. Pascbalis Baylon petcretur, Benedictus 
XIV, tunc fidei promotor, opposuit, consuevisse 
quidem concodi officium, indnlgentias , et similia 
pro reliquiarum ab una ad aliam civitatem, vel ec- 
clcsiam , non vero ab uno ad aliud altare intra ean— 
dem ecclcsiam translationibus, cujusmodi futt 9. 
Paschaiistramslatib; seii allatisetiam dehis a postu- 
^atoribus cxomplis,sacracongregalio 2 Aprif. 1718 
petitioni annuih Et sane in basilica Vaticana fitcum 
lectienibus pfopriis officiura translatinnis S. Leonis 
Magni , qux sub Clemente XI ab una ad aliam ejus- 
dem basilicaj capellam facta fuit : et Bencdictus 
XUI SS. Joannis, et Pauli reiiquits intra eorumdem 
basihcam solentniler elevatis, elevalionis officium 
cub ritu duplici prcsby teris , et clericis congrcgatio- 
nis missionis, quibus basflic« cura commissa est, 
concessit. 

5. ctc Alius titulus ex beneficiis intcrcessione 
sanctorum a Deo coUatis, vel cu?le.tium apparilio- 
mim prodigiis desumitur. Ordioi quippe Minorum 
facultas data est officium cum lectionibus propriis 
rccilandi in commcmoralioncm insignis indutgenlias, 
quam Deus, S. trancisco orante, ccclestaiS. Marias 
Angelorum, seu Portiuncuto) concessit, et quam, 
eodera sancto jussu Dei instante, Honoritts Ili ple- 
nariam, Uberam, ac perpetuam indulsit, uti ex in- 
stromento jussu Conradi episcopi Assisicnsis anno 
1335 confecto, et ex aliis monumentis, ct historiis 
constat Stmiliter ex sacras congregationis 13 Jun. 
1679 indotto a clerich regularibus congregationis 
Matris Dei in Urbe officinm proprium cum octava 
recitatur ht commcmorationem apparitionis iroagi— 
nis S. Maris m CampiteUo, nua» in a;dibus S. Galloc 
sub Joanne 1 pontifice ad Marcclli thcatrum intra 
porticum Octavia; apparuisse dicitur. Itcm cum in 
civitatc Pistoriensi att. 1490 civilibus bcUis vexata 
sudor non exlguus ex quadam B. Virginis imagine 
tnanasset, dc quo prodigio cptscopus nna cum vica- 
rto gcflerali cxaminatb testibus fidcdignis, constare 
pronnntiaverat, etscnatus, populusque Pistoriensis 
in ejusdem prodigii memoriam nobnulla aotbentica 



Digitized by Google 



DE BEATIFJCATIONE ET CANONIZATIONE. 



mooumeota posoerant, saerariloum congre^atio in- 
dulsit , ut de hoc officium proprium cum musa sub 
ritu duplici in civitate ct dtflecesi Pistoriensi reeita- 
relur, leclionibus tameo secundi nocturni ex scr- 
nione S. Bcrnardi desumptis , addita ultiaue lcctiooi 
brevi prodigii oarraliooe. 

8. v. Fertor ilem an. 1178 B. Virgo io civitate 
Dertosaoa cuidam presbytero apparuisse, et cingu— 
lum a se maoufactum retiqoisse, jubeos orania cpi- 
scopo, dero, populoque referri. Hoc cingulum, teate 
Tbomas Saiazar tn martyrologio Hispano cum 
Hispaoiarum regina partui proxima cst, ad cjus 
oratorium caote defertur, el io eo collocatur, donec 
iosa pepererit. ln bujus apparitioois memoria offi— 
cium proprium olim recitabalur, sed, breviario a S. 
Pio \ ao. 1568 rcformato, intermissum fuit. Epia- 
copus tameo Dertusanus an. lfiitrprocessum super 
immemorabilis ejus cinguli culto coofedt. Subsecu- 
tis tcmporibus petita fuit offidi cum lectionibus se- 
cundi noclurni proprii redintegraUo; et Benedictus 
XIV, tuuc fidei promotor opposuit, in ordine Au— 
gusliniano in commcmoralionem sacrae tonse, et 
opparilionis , quac apud Bergomcnsem tn vita &. 
MoniecB, el apud alios B. Virgine yeste nigra io- 
dota, et zona praecincta facta narralur, officium 
quidcm rccitari, noo aulera proprium, scd de com- 
muni, quamquam ex pluribus Graecorum mooo- 
roentis crcdibile sit, B. Virginem in vita fuisse 
tona prscincta. Addidit, cvcntum illum oon satis 
fuisse probalom. Quare sacra congrcgatio officium 
apud Dertusanos recitari permisit, noo autem pro— 
prium : io qua rc prudeoUssime se gessit; oam sic 
et culloi immcmurabili , et pio pctenlium alleclui 
saiis dedit, appariliooem vero mioime approbaviL 

CAPUT VIII. 

De aliU rurtum ofliciorum concettionibut pro qui- 




9 \ 

'. 1 . 2. Ad tilulum apparitiooom paolo antc me— 
moratum perlinet officium dedicationis ccdesiaj me- 
tropolitaose Cjesarauguslanse, cujus secuodse lectio— 
ncs bis rejectaj post tertiam tandcm pctitionem 
approbatx fuerunt; quod quidem officium ad totam 
postca rcgis catholici dilione cxtensum fuit, de qua 
rc fusc Bollandiani agunt (tom. 6, Julii). Idem offi- 
cium apparitionem respidl , qua B. Virgo S. Jacobo 
Majori in Hispania supcr columnam marmoream se 
vidcndam prebuit; quae idcirco S. Maria de Pilar 
dicilur, dc qua infra. 

3. Ab cgrcgio aliquo fadnore , vel coolesti chari- 
smalc, quo sanctus aliquis insignitus fuissct, tilulus 
etiam pro hujusmodi concessionibus desumi potcsL 
Ad primum titulum speclat officium conversionis 
S. Auguslini , qood sacra coogregatio aliquibus in 
locis rccilari indulsiL Ad sccundum tilulum spe- 
ctanl ca, quae scquuntur. Intcr alia S. Teresi* chari- 
smata ejuscor ob divini amoris inceodiumab Angelo 



dicitur ipuito jaculo transvcrberatum fuisse. Carme- 
litas Discalceati oilicium proprium bujus transverbe- 
rationis , cujus dcairix in oorde adhuc superslite ap- 
parebat , petieroot. £t Bvnediclus XJV, lunc (idei 

firomotor opposuit, dcatricem esse probandam, nul- 
umque dari hujusmodi officiorum exemplum. Pos- 
tulalores et dcalricem judidalibus probationibus de- 
monstrarunt , et exempla atlaleroot : quamobrcm, 
Beoedicto XII approbante, offidi coocessionem ob- 
tinuerunL 

4. etc. Eidem Pootifici supplicatum fuit, ut or- 
dini S. Dominici officium proprium impressioois 
sti^matum in corpore S. Calbarins Sencnsis conce- 
deretor; idemque promotor sensum suum aperire 
jussus, charismatis vcrilalem ex B. Raymunai Ct- 
puaniejusdem sanctc olim confessarii , et ex altorum 
apud Thcophilum Kaynaodum testimonio admisit. 
Pius quoque U in officio , quod in honorem sanctjB 
composuit, eorum stigmalum meminit, eademque 
referuotur in offido, quod in universa Ecdesia re- 
dtatur. Quare, exemplo odicii transverberationis 
cordis S. Teresic adducto, peUtum officium in ho- 
norcm stigmatum S. Calhannc concedi posse dixiL 
Difficuitatem tamen adtexit ex quihusdam ponlifi- 
dis constituiionibus pclilam. Nam Sixlus IV duabus 
editis conslitulionibus , cxcommunicationis papnarn 
indiait adversus eos, qui S Catbarinam stigmati- 
bus insignitam fuisse assererent, aut ejus imagines 
cum stigmatibus pingercnt, ulpote qua: solius S. 
Francisci propria essenL His constilutionibus fratrcs 
Preedicatores in capitulo generali apud Perusiam 
collccto submissionem eibibuerunt, idcmque Ponti- 
fex in brevi ad Lconardum de Perusio ordinis Prae- 
dicatorum generalcm magistrum scriptum, revoca- 
tis pcenis in antecedeolibus bulliscontentis, ordina- 
tionum in eodem capitulo conditarum observantiam 
pra?cepjt. Int>»cenlius VIII Sixti IV succcssor eam- 
dem pcenam adversus eoa comminatos fuit, qui a 
S. Catharinte imaginibus stigmata abraderent, aat 
alias ejus imagines cum stigmatibus pingcrent, ve- 
luti refert Castellinus. Fcrunt quoque, S. Pium V 
indulsisse, ut esedem imagines cum stigmatibus 

Eingerentur. Verum Clcmens VIU probibuil, nede 
ac re quidquam innovaretur, aut disputaretur, do- 
oec in sacrorum rituum congregaUone negoUum ab- 
solvcretur. 

7. 8. Post hujus brevis publicaUooem Sedulius 
tn kitU teraph. aliique scriptores Franciscani cxisti- 
marunt, S. Catbannee imaginem cum sUgmatibua 
pingi possc. Et rolae auditores io rclat. causa» B. Ca- 
tharinae de Bicciis fassi sunt , luto de ejusdem beatas 
stigmatibus disseri possc, non obstantibus Sixti IV 
conslituUonibus. Immosacrorum rituumcongregatio 
S. Catbarinae offidum ad universam extendil Eccle- 
siam, additis postca lecuonibus secundi necturnt 
propriis, in quibus postquam rursum correctae fue- 
runt, stigmalum mcntio rdenla est. AUae intcr 
scriptores suborUe sunt dispulationes, ct tignanter 
super antinomia inter SixU IV coosUtoUonex,et offi- 



Digitized by Google 



SYNOPSIS MBP.I QUARTI, PARS II. 



289 



cium a Pio II compositum. Mclchior Canus id ad 
faclum hbtoricumrefcrt; Thcophilus vero llaynau- 
dus, aliiquc putant, Sixlum IV vetuisse, nc S. Ca- 
(iiarins sligmata S. Fraucisci stigmatibus assimila- 
rcntur. Brevi dicendum cst, prohibuisse, ne S. 
Calharins stigmala adstruercntur, donee Sedet 
Apostoiiea hoe approbaret, quod etiam de stigma- 
tibus S. Francisci oliro cautum fuerat, veluti cit. 
autlilores, aliique prosequuntur : ita ut merito liber 
P. Pctri Sanchez Arroyo Minor Convent. cui titu- 
lus, Dialogo trawnatico Regolar pnescriptus fuc— 
rit. Quarc Bcncdictus XIII offirium eorumdcm sti- 
gmatum cum lcctionibus secundi nocturni proprii 
ordini Prsdicatorum concessit, quod subindcad civi- 
tatcs,etdio2cescsSenensem,etPisanam fuit extcnsum. 

9. Sacris stigmatibus S. quoque Calharina de 
Ricciis, el B. Lucia Narnicnsis ambs cx Domini- 
cana familia decorats fuerunt, quorura quidem 
stigmalum raentio fit in ofTicio proprio, quod ordini 
Prsdicatorum, aliisque iocis concessum, die earura 
beatarum rccitatur. Solius vcro S. Calharins sti- 
gmatadie, et officio distinclis recoluntur; ideoque 
hoc dumtaxat cxcraplum ad rem prsseotem pertinet. 

CAPUT IX. 

De officiorum concessione ex iitdem titulit facta pro 
Ecclesia unitersah. 

1. 2. Sacrarum reliquiarum inventionem supe— 
rius diximus causam aliquando fuisse, cur pro locis 
particularibus in sanctorum bonorem officium con- 
cederetur. Aliquando tamen causa eadcm ad officium 
Ecclesis universali conccdendum impuliL 

3. Porro rcfert Marcellinus Comcs in chron. sacra 
S. Stephani Lipsana a Luciano saccrdote Dei mo— 
nitu retecta fuisse, quorum partem Orosius presby- 
ter sccum in Occidentcm deferens, S. Augustino, 
aliisquc cpiscopU impcrtivit. Hinc religio in Occi- 
dcntcm cum rcliquiis ipsis penetravit, ac teste S. Au- 
gustino, plurims S. Stephani sdes constructs, et 
in bis plurima prodigia patrata fuerunt. Cum autem 
idem S. doctor narret, Ancons a pio christiano 
unum ex lapidibus, quibus S. Stepbanus percussus 
fucrat, rclictum fuisse, ct idcirco in ejtis honorem 
ecclesiam ibi sdificalam fuissc, ex hoc Tillemontius 
putat, festum invcntionis S. Stepbani profluxisse, 
quod quidem feslum in Ecclesia universali cum offi- 
cio, et missa celebratur. 

k. S. PlacidusordinisS Benedicti monachuscum 
aliis pluribus in roonasterio prope Messanam a Ma- 
nucha pirata ub fidei confessionem occisus fuerat, 
quorum corpora, cum diu ignota permansissent, 
landem saxulo XV I in ccclcsia S. Joannis Baptists 
civitatis Mcssancnsis inventa sunt. Archiepiscopus 
Messanensis super his processum confecit, quo a 
tacra congrcgatione concilii interprete, Sixti V jussu, 
cxamiuato, cum de corporum idcntitate, aliisque 
rebus gestis constitissct, idem ponlifex eorum no- 



mina in martyrologio dcscrtbi , eorumque memoriam 
in Ecclcsia universali sub officio simplici jussit cc- 
lcbrari. 

5. Insignes pariter evcntus, et apparitiones hu- 
jusmodi conccssioni aliquando profucrunt. Practcr 
alias B. M. Virginis fcslivitates, cclebratur Dcdica- 
tio ccdesis S. Maris ad Nives, quam Liberius pnn- 
tifex, et Joannes Patrilius Komanus in ea Exquil- 
lini collis parte asdificarunt, quam sstivo tcmpore 
nive contcctam viderunt, cujua rei historiam, quid- 
quid alii dubitcnt, Baronius, aliiquc admiltunt. 
Prsterquamquod jamdiu hoc feslum cum officio, et 
raissa in universa Ecclesia agitur. Huc eliam offi- 
ciura, et missa sanctissimi Kosarii spectant, qus 
Clemcns XI ad univcrsam Ecclesiam extendit ob 
insignem victoriam dc Turcis in Hungaria relatam, 
et ob Corcyram eorumdcm obsidione libcratam, dum 
Cbristi fideles Rosarium rccitarent. 

6. etc. Eadem sanctissiraa V irgo S. Petro Nolasco, et 
S. Kayraundo de Pennafort, et Jacobo Aragonis regi 
apparcns, sibi, Filioque acccptissimum forc indica- 
vit, si in sul honorem pro captivis de Turcarum 
potestalc liberandis religiosorum ordo instituerctur. 
Paruerunt ipsi ac indicatum ordincm excitarunt, 
quarto religiosis iraposilo volo, manendi in pignus 
apud infidcles, si opus fucrit, pro christianorum 
rcderoptionc. Ac Zumcl, aliique probant, bunc or— 
dincm ab atiis per boc quartum votum distingui. 
Hujus apparitionis historiam Bernardus Vargas, alii- 
que referunt , ct approbant ; scd validiora funda— 
roenta pro cadem suppeditant acta S. Pctri Nolasci , 
etS. Raymundi canonizatio, hujusquc cpistola eidcm 
S. Petro scripta, cujus epistols veritatcm contra 
quommdam opinionem ordinarius Bardnonensis vin- 
dicavit. In tanti igitur beneficii, et institutionis me- 
moriam officium prius eidem ordini B. Maris de 
Merccde redcmptionis captivorum, mox aliquibus 
regnis cum lecttonibus propriis, landem universs 
Ecclesis concessum fuit. 

10. Fertur itidem bcatissimam Virgincm B. Si- 
moni Stok apparuissc, et Scapulare, quod Carme— 
litarum ordinis insigne cssct, exbibuissc, ac se pro- 
mistssescapulari sociis in purgatoriu degentibusopem 
allaturam. Putavit Mendoza , priviicgium B. Virgini 
concessum esse damnatos ctiam ab infcris cxtrahendi, 
scd eum card. Capisucchius lale redarguit. Scapu— 
laris quoque traditionem Launojus, et Papebrochius 
pluribus impugnarunt ; verum lum bulls Sabbatins, 
tum rerum dictarum veritas apud Theophilum Kay- 
naudum vindicanlur. Officium vero B. M. Virginis 
de Carmclo, quod pluribus locis curo lectionibus 
propriis concessum fuerat, petcnte christianissimo 
rcge, ad ejus dominium, tum ad univcrsam Ecde— 
siam propagatum est. 

11. Notissiroum quoque est sligmalum S. Fran- 
cisd prodigium; boc enim S. Bonaventura, aliique 
fuse describunt, et Grcgorius IX aliique Pontificcs 
consUlulionibus suis exprcssc illud tcstaUsunt, im— 
posita pojna adversus eos, qui eorum stigmatum 

19 



Digitized by Google 



2«J0 



DK RF.ATIFICATIONE ET CANOMZATIONE. 



vcritali refragarcnlur. Porro Bcnedictus XI horum 
stigmatum festum instituit, peculiare autem eorum 
oflicium antea Minorum ordini indultum, sub Paulo 
V ad universam Ecclcsiam dilatatum fuit. 

12. Alia quoque sanctorum officia in Eccksia 
universali ob pcculiares circumstantias recitantur 
distincta ab iis, qux ccrtisquibusdam diebus in eorum 
liunt bonorem. Ecclesia itaque univcrsa S. Joannis 
BapUsts non solum mortcm, scd etiam nativitatem 
speciati officio rccolit, eo quod ipse in utcro malris 
sanctificatus fuerit, mullaque in ejus orlu prodigia 
contigerint. Graeci ejusdem quoque conceptionem 
colunt , de quo fcsto plura apud Bcllarrainum legi 
possunt. Eccletia vern, ait S. Augustinus, term. 
287, aliat dt divert. 40, c. 1, n. 1, tolot duot na— 
turalet ceUbrat, hujut (S. Joannis Baptista»), et 
Chritti. Ex quo Suarez infcrt, tunc nondum fuisse 
nativitatis B. M. Virginis festum instilulum. Et Spi- 
nellius subdit, boc festum subinde institutum fuisse, 
cum B. Virgo inamissibili sanctitate prssdita fueriL 

13. 14. Preter festum SS. apostolorum Pctri, 
ct Pauli, quod cum ofikio, et missa 29 Jun. cele— 
bratur, qua die testatur Prudentius periiteph. 12, v. 
57 duas missas, alteram in basilica S. Petri, in S. 
Pauli basilica alteram a summo Ponlitice olim cele— 
bratam fuisse , peculiare in Ecclcsia universa festum 
agitur vinculoruro S. Petri, ut cujus est in ligandis, 
atque solvendis praecipna in Ecclesia potestas, ejus 
etiam vincula a cunctis fidelibus in honore babcan- 
tur, veluti card. Baronius tn not. ad martgrol. ad 
diem 1 Aug. pie advertit. In sccundis vero officii 
kctionibus, quod pro boc fcsto extat in breviario a 
card. Uenrico de 1 hiard. de Btssi episcopo Meldensi 
edito, narratur, Pontifices liroaluram cx bis catenis 
cruculis, vel clavibus inclusam ad alios principes 
mittere solitos fuisse. Et Sigebertus refert, Tbeodo- 
ricum Metensem episcopum, cumqucmdam Otbonis 
imperatoris faroiliarem tactis iUis catenis a furore 
libcratum vidisset, earum annuhnn a JoanneXIII 
magna contentione obtinuisse, et in Galliam aspor- 
tasse. Catbedra? pneterea romame, et Antiochena) 
festum curo officio, et missa Ecclesia universa per- 
agit ; ct prime quidem Cathedra cekbritatcm 
Roraas fere oblitcratam Paulus IV restiluit Deinum 
prelcr S. Pauli commemorationero , ejusdem quoquc 
conversionero cum oificio , et missa Ecclesia venera- 
tur. In quibusdam martyrologiis S. Pauli dumtaxat 
translationis mentio lit : sed in aliis comrauniter con- 
vcrsionis fcstum annuntialur, quod cum esset jam 
anliquatum , Innocentius III rcstituit. 

15. De S. Joanne apostolo duo qooque festa Ec— 
clcsia universa celebrat, quorura unum est in mc— 
moriam ejus prodigii, quo S. Joannes Romse in fer- 
ventis oiei dolium missus incolumis servatus est, 
cujus rei anliquum anle portam Latinam extat mo- 
numentum, idcmque festum in marty rologio S. Hie- 
ronjmi , et in aliis monumentis cxhibetur. Aiii sunt 
in Graeconim Meneis tiluli, ob quos in Ecclcsia 
ilrxc* ofikia pecuiiaria rccitantur. Recoiitur enira 



in iis memoria conciliorum gcneralium, et patrum, 
qui ipsis intcrfuerunt : necnon magni terrxmotus, 
qui sub exlrcmum Theodosiijuniorisimpcriura con- 
tigit : itemque nalalis urhis Constantinopolitana?, 
quam Boilandiani ad diem 11 Majipag. till tom. 
2 referunt a (^onstantino B. M. Virgini fuissc dica- 
lam, de quo ritu plura legi possunt in vita Lconis IV 
fiui Leoninam Urbcm a se conditam ccclcsiastico 
ritu dcdicavit. 

CAPUT X. 
De conceirione officiorum propnorum. 

1. ctc. In antecedentibus capitibus hanc officio- 
rum propriorum, sivc pro particularibus ecclcaiis, 
sive pro Ecclesia univcrsali concessionem obiler at- 
tigimus; scqtiitur ergo,ut nuncdeea fusius agaraus. 
Otim officii pars essentialis in solius Psalterii lc— 
ctione consutebat ; S. Gregorius aotipbonas addidit; 
monachi dcinde lectiones inseruerunt. Jam vero offi- 
cium proprium stricte dicitur, vel cum lectiones se— 
cundi nocturni propris in eo leguntur, in quibus 
cjus sancti res geslae refcruntur, in cujus honorem 
officium, et missa celcbralur, vcl cum praeler /e— 
ctiones proprias. Hymni quoque anUphons, ct rcs— 
ponsoria propria leguntur. De horum anUquitate 
plura apud Frontonum legi possunL Verura sacro— 
rum rituum congregatio, teste card. Bellannino, 
olim scnsit, a pecuiiaribus honorum concessionibus 
essc absUnendum. Et quoad lcclioncs quidcm pro— 
prias decrevit, ne de bis regularium adraittercntur 
petitiones, nisi fuerint epectaliter decreta ab eorvm 
capitulo generati. Item nc admitterentur monialium 
ordinariis subjectarum, ncque aliarum communiLa- 
tura pcliUoncs nisi eum hutantiis ordinariorum con- 
junctss csserit. Addidit, lectioncs non esse a cardi— 
naii deputato cxaminandas, nisi ipsa peUUonibns 
annuerit; dcputatus vero lectiones revisas referre 
debtbit a... congregatione approbandas. Prseterea 
per manus uniuscujusque cardinalis super earum 
approhaUone suflragaturi miltcndaj sunt una cum 
documentorum indicio, ex quibus dcsumptte fue— 
runt. Quae sane omnia multo magis observanda sunt 
supcr kctionum propriarum pro univcrsali Ecclesia 
approbationc. 

5. Monet Goyet, lectiones proprias dc sanctis 
canonixatis tuto ex acUs, aut bullis canoniz. desurai 
posse. Verum ex aliis ctiaro probatis monumentis 
hauriri poteront ; sed ex dictis acUs , vel bullis de- 
sumpttt ulteriori non indigcnt examine. Processus 
quoque,et brevo beatificaUonis similcs lectionesin 
honorem fonnaliter beatorum pro particolaribiis 
ecclesiis suppeditabunt. Scd difficultas cst dc lectio- 
nibus propriis in bonorem sanclorum juxla anti— 
quiorcmdisciplinam canonizatorum,vel in honorem 
beatorura bcatilicjtione xquipotlenti , dc quonim 
virtuUbus, aut martyrio, ct miracolis neque pro- 



Digitized by Google 



synopsis Linai quartl pars 11 



291 



lecliones ex historicis similibusque monumcntis 
pctendae sunL Agobardus Lugduncnsis cpiscopua 
aflirmat,in divinis officiis solam sacram Scripluram 
esse admiltendam. Sed id card. Bona , aliique intcr 
errores recensenL Ad levandum siquidem tcedium , 
quod continuus Psalmorum cantus afferre potcrat, 
dudum in divinis persolvcndis laudibus orlbodoxo- 
rum doctorum expositiones, etsanctorum ada legi 
consuevcrunt, quaraquam olim non erant, uti nunc 
sunt, in breviariis digesta , veluti probat Martene. 
Etsanein basilica Valicana Pattionaria, scu tan— 
etoralia adbuc extant, quae inter divina officia olim 
lcgcbantur. Et haec, Bollando teste (m praf. ad acta 
SS. to. 1 Jan. c. 1 , § 4) in monasteriis etiam con- 
servabantur. 

6. 7. Porro S. Bernardus enixe inculcat (ep. 308, 
vol. i, eol. 358), lectiones sanctorum proprias in 
divinis officiis summa diligentia, et ingenuilate csse 
adornandas. Quarc si aliquis cx SS. patribus vitam 
el miracula ejus scripsisset , in cujus honorcm offi- 
cium proprium pro particulari , vcl pro univcrsali 
Ecdesia conccdilur, tuto cx hoc fonlc lecliones bau- 
riri poterunt. Profccto lcctioncs propria: SS. Tbco— 
dori basilicae Vaticanae Manslonarii, ct Marccllini 
episcopi , ct Constantii Mansionarii ecclesiae Anco- 
nitanac ex dialogorum libris S. G-regorii desumptae 
sunt. His monumcnlis deflcientibus, lectiones ex 
historicis probatis, etquanlum fieri potest contcm- 
poralibus, juxta ea , qus lib. 3 de historicis notavi- 
mus, pcti poterunt. Probatit, inquam, aliqui enim 
pium cxistimant pro religione menUri: quod acriler 
card. dc Aguirrc, ct antea S. Petrus Damiani (ro. 
%,op. pag. 185, ed. Parit. 1664), rejecerunt. His- 
toricis deficientibus ex inconcussse tradiUonis monu- 
mentis lecUones dcsumi potcrunt , in quo quanla 
fuerit sacrorum rituum congregationis prudentia, 
ex subjectis exemphs palam net. 

J)e officio concesso pro civitate Afantuat , aliisque 
locit in honorem kwentionit tanguinit Jetu 
ChristL 

8. 9. Pctente CaroloM. S. Leoin pontifex (a 
Pio II in comment. appellatur Leo II a Donesmundo 
autem Lco IX dicilur) Mantuam se conlulit et 
Christi sanguinem ibi repertum recognovit , atquc 
probavit, uti pra?ter cit. referunt Baronius (ad ann. 
804, n. 1), Quaresmius, aliique. Idem vero Dones- 
mundus addit , cjus sangoints particulam ad Urbem 
ab eodem Pontificc dclalam fuisse, et in basilica 
Lateranensi repositam. Et Bonamens Aliprandus in 
suo pocmale , scu verius in chronico Manluano re— 
fcrt , sanguinem Christi Mantuas inventum, illuc a 
S. Longino fuissc delatum, ct in viridario S. Andrca; 
sepullum. At cum nulia adsint pontificia diplomata, 
qua: asserant, hunc sanguinem e Christi latere flu- 
xissc, ct concilicm Nicacnum 2 (actione k) et mar- 
Ijrologiuni romanum (ad diem 9 Not'.) testentur, 
BcryU iu Syria Christi imaginem a Judaeis fuisse 



crucifixam, ex eaque copiosum sanguinem manasse, 
idque a Sigebcrto in cbron. ad an. 765 referatur, 
idcirco muJU exisUmanL sanguinem Mantuae ioven- 
tum illius esse partem, qui cx cadem imagine, non 
qui c Christi corpore dcfluxit. Et sanc Molanus pro- 
bat, nihil ex carne , et tanguine Christi in mundo 
inveniri, niti iUud, quod...per manut sacerdotum... 
eflicitur. EtS. Tbomas docct (3 part. q. 54, art. 2 
adtcrtium) totum sanguinem,quidecorporeCbrisli 
fluxerat, cum ad veritatem humanae nalurae perti- 
ncrct, in corpore ChrisU resurrcxisse : quamquam 
alii putant, aliquas ejus gultnlas ad corporis inte— 
gritatem non peitincntes in terris remansisse. Lcgi 
potest card. de Lugo. Et Honoratus a S. Maria fuse 
oslendit, ChrisU sanguinem, qui Mantuae, et alibi 
colitur, non c Christi corporc, sed ex imagine Be- 
rytcnsi manassc , quod eUam statuit de ChrisU la— 
' crymis,quae in quibusdam colunUir eccksiis. 

10. Quidquid dc his sit , gravcm historia Man- 
tnana ingerit difficullatem ; in ea enim narratur, 
post inventumCbrisli sanguinem corpusS.Longini, 
quicorpus Christi lancea percussit, refossum fuissc, 
difficulter autem intelligitur , qoomodo ejns ossa, 
qui juxta romanum martyrologiura Cacsarcae in 
Cappadocia martyrium subierat, Mantuam cum 
sanguinc Christi translata foerint, uti observant 
Bullandiani {ad diem 14 Alaji m vita SS. Longi- 
norum AfM. § 2, n. 11) qui Umen simul notant, 
hinc nullum alfcrri prajjudicium cullui qui sacro 
cruori Mantux exhibeUir. Quod vcro ad officium 
ManUic , aliisque locis in bonorero inventionis san- 
guinis Christi concessum spectat, advcrlenda est 
sacrx congregaUonis prudenUa; in eo enim anti— 
phonae propriae, lecliones autem cx sermoneS. Cy— 
priani leguntur; in oraUone menUo fit inventioois; 
sed nihil de S. Longini corpore, aut de sanguinis 
qualilale dicilur. Baronius putat (ad ann. 34, n. 
131) ccnturionem, qui Christi divinitatcm in ejus 
raorle confc^sus est, appcllatura fuissc mihtem, qui 
Cbristi lalus lancea aperuiL 

De eoneettiont ofUm trantlationit almm domut 
Lauretana. 

11. Hujus officii propriae lecliones secnndi no— 
ctorni cx sermone S. Bernardi desumptae sunt , qua- 
rum sextae additur : Pontificiit diplomatibut , ct 
totiut orbit veneratione , tum continua miraculorum 
virtute coraprobatum esse , hanc domum eamdrm 
ipsam ette , tntjua Verbum caro faetum ett. Ex 
quo sane prudentia sacrae congrcgalioniscIucet,cum 
in barum lectionum approbalione ejusmodi diplo- 
matibus, et fundamenUs innitatur, de quibus noilum 
subcsse dubium potest. 

12. 13. Ad hanc vero domum qnod attinet, 
card. Baronius affinnat (adann. 9, § 1), ipsam An- 
gehrum minitterio ab infidelium manibut vindica— 
tam, in Dalmatiam primum . inde.. in agrum Lau— 
retanum Pictni provmeia fuissc tramlalam. Dc qua 



Digitized by Google 



292 



DK nEATIFlCATlOXE ET CANOXIZATIOXE. 



re plura Icgi possunt apud Cauisium, aliosque apud 
Antonium Sandinum. 

I V. etc. Nonnulli, ut hanc impngnent mirificam 
translationem, sacram illara aedcm antc translationem 
oonlendunt dirnlam fuissc. idquc ex eo probaro 
conantur , quod Adamnnnus monacbus tcstetur, cc- 
clesiam , ubi jedcs crat, acdificaUm fuisse, et Urba- 
nus IV in cpistola S. Lodovico Franciae regi scripta 
affirmet, quod profanus hoitit... venerandam eccle- 
siam Naxarenam, infra eujus ambitum Virgo 
virginum talutata per Angelum de Spiritu Sancto 
eoneepit,... redegit ad tolum. Verum baec, et simi- 
lia antccedentem non probant sacrae «edis destru- 
ctioncm. Joanncs quippe Phocas, qui Terram sanclam 
an. 1185 vel 1193 dcscripsit, eamdem sdem per 
ea lcmpora conservalam fuisse tcstatur. Enim vero 
potuit ecclcsia in loco, ubi aedicula erat , eedificari , 
eadcmque a barbaris destrui , quin ea domus pars , 
in qua B. Virgo ab Angelo salutata fucrat, diruere- 
tur, vcluti Raynaldus nolat. Idqueut melius inlel- 
ligatnr, advertendum estcom Canisio, B. Virginis 
parentcs facnltatibus utique non amplissimis in— 
slructosfuUse, sed nequc turpissima cgcstate labo- 
rasse, ct B. Virginem haeredcm unicam in bona 
parentum succes&isse. Et sane Niccphorus apud 
cumdem Canisium refert, Josephum , ct Mariam in 
Nazareth doraicilium, substantiam, et posscssionem 
propriam habuissc ; adeoque verisimile admodum 
cst , domum cos babuisse suae conditioni aptam , 
cjnsquc partem , reliquis dirutis, perslitisse, etab 
Angciis tramferri poluissc. Et Papebrocbius quidem 
in retpontione ad P. Sebatlianum a S. Paulo os- 
tcndit, ardiculam, qualit hodienum Loureti eon- 
spicitur, appendiccm fuisse majoris domus, sive 
cubiculum, in quo B. Virgo , Hebreeorum more, 
seorsim a viri habitationc degebat , et in quo sive 
sponsa, sive nupta fueril, sive in paterna domo, sivc 
in S. Joscpbi domo habitaverit , de qua legi potest a 
Lapide (m Matth. e. 1) , ab AngeJo salutata fuit. 
El sane cubiculum a Baptista Mantuano, et ab aliis 
apnd Terlullianum appcllatur, quod profecto non 
univcrsam domum , sed ejus partem designaL Quod 
si cubiculi nomine integra aedes intelligatur , vis ta- 
men argumcnti non corruil , cum in hac materia 
totum pro parte saepe usurpetur; qucmadmodum 
columna, ad quam Cbristus flagcllatus fuit, ltomam 
ilcportata esse dicitur, quamquam nonnulli ex 
S. Hieronvmo (ep. 106 , eol. 001, tom. 1) hanc ejus 
columnaj partem dumtaxat essc exislimant. 

De conccssiune officii , et mitta in honorem B. Vir- 
ginit dc Pilar. 

17. Pro oflicio dedicationis ecclesiae Cscsanugtis- 
tanaD petita fuil lectionum propriarum secundi no— 
cturni concessio, in quibus refcrebalur, B. Virginem 
ailhuc vivcntcm S. Jacobo Majori in Hispaniam 
profecto sii|>cr columnam marmorcam apparuisse, 
ibiquc ecclcsiam sibi «ditkari jussissc. Haec aulcm 
ajmarilio- anUquksimx scnpiurae , pluriomque htsto> 



ricorum, ac pontificiorum diplomatura anctoritate 
comprobatur. Porro Bcnedictus XIV , tunc lidei 
promolor, quamqoara scivisset, card. Baronium, 
aliosque dcS. Jacobiin Hispanias adventu dubitasse, 
ab codera tamen adventu impugnando con — 
sulto abstinuit, cum inter alia advertisset , narratio- 
nem deS. Jacobi in Hispanias adventu, ac de ejus- 
dcm in iisdem rcgionibus praedicatione, quae sub 
Clcmente VIU in breviario ad solam Hisnaniarum 
traditioncm rcdacta fuerat , sub Urbano VIII fuisse 
absolute restitutara. 

18. 19. Opposuit tamen ex card. de Aguirre, 
improbabilc admodum csse, B. Virginem, humili— 
tate praecellentera, ecclesiara sibi adbuc viventi erigi 
jussisse. El quod ad pontificia spectat diptomata, 
animadvertit, illam B. Virginis apparitionem in iis 
occasione concessionis indulgcntiarum, clconGrma- 
tionis privilegiorum referri, non autem approbari. 
Plura postulatorcs reposucrunt ex inconcussa tradi- 
tione , et ex card. Baronio ( in not. ad Martyr. Rom. 
die 9 Oct. ) desumpta. Sed tandem novas exhibue- 
runt lectiones ex S. Bernardi termon. 6 de Eccl. 
dedic. petitas , et solum in fine sextae lectionis adde- 
batnr, ex antiqua tradilionc haberi, B. Virginem 
S. Jacobo in Hispaniis apparuisse, eique injunxisse, 
uttaceRum extrueret; ipsum vcro aediculamin ejus 
honorem dedicassc, et ita IcctionesapprobaiaefuerunU 

20. Hinc sacrae congregationis pietas, etprn- 
dcntia elucent. Pietas quidem, cum traditionem 
in Hispaniis receptam non improbaverit : pruden- 
tiavcro, cum ccclcsiae aedificationem B. Virgini, 
ccclcsifc vero dedicatbncm in ejus bonorcm, non 
ipsi, sed S. Jacobo potios adscripscrit. Diximos Jibro 
primo, ncminem adhuc vivcntem canonizari posse, 
cumque adversus hancassertioncm difficultas excitala 
essct cx tcmplis in B. M. Virginis adhuc viventis 
honorcm erectis petita , huc responsionem amanda- 
vimus. Dicimus itaque, narralionem dedicationis 
horum templorum non esse ab Ecclesia dcfinitam, 
sed tantnm permissam, neque ex ea argumentum 
pro alterius viventis canonizationera dcsumendum 
csse, eum dignitat propemodum infinita ( vcrba 
sunt card. de Aguirrc ) et tanetitat mcomparabilii. 
et puriuu.... exigant quatijure suo ipecxalem alir 
quem cvltum , miffi alteri mortalium concetsum. 

De ofjicio in honorem tanctUsima Virginii RoiariL 

21 Sanctissimi Rosarii institutionem alii ad Apo- 
stolos, ot signanter adS. Bartbolomaeura; alii ex So- 
zomeno, ( lib. 6 hist. eccl. c. 29 ) ct Palladio ( m 
hitt. Lausiaca c. 23 ) ad antiquissimos crcmi patres; 
alii ad S. Bcnedictum, ant ad vct». Bedam, aut ad 
Petrnra eremitam civcra Ambiancnscra, autad ven. 
V. Alanum de Rupe ordinis Praedicatorum refe— 
runt. At cnro Rosarium ex centum , et quinquagtnta 
angelicis salutationibtis, orationc Dominica, vitaequc 
Cbriiti mysteriis idcnlidem intcrjectis componatur, 
profccto ncmmi cx rccensitis ejus institutro adscribi 
potest. Enimvero Sozomenus, ct Polbdtus solum 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBR 

rcierunt, onm orauoncs per caicuios numeraias, ei 
rcpetitas in usa fuisse , sed hoc expositi Rosarii usu 
non probat. Ad alios quod attinet, S. Benedicti, et 
▼en. Bedae tompore salutatio angelica in usu non 
crat, cum Odo Parisiensis episcopus ann. 1196 in— 
ter primos illam orationi Dominica*, et Symbolo ad- 
dcndam esse statuerit. Quts fuerit Petrus eremita , 
incerlum est apud scriptores, et Mabilloniusnotat, 
ei per errorem tribui Rosarii institutionem. Ven. 
Alanus Rosarii polius restitutor dici potest, uli cx 
ejus opere de Ptalt. Chritti, ct Maria colligitur. 
. 22. 23. Quamobrem solus S. Dominicus sanclis- 
siroi Rosarii auctor fuit, Teluti fuse Malvenda, 
Spondanus,aliique deroonstrant; cui assertioni an- 
tiqua raonumenta, et adminicula, ac pra>eipue 
Alexandri IV, Leonis X, S. Pii V , Gregorii XIII, 
al i oru mqu c pon tificu m constitutiones robur adjiciun t. 

2%. Haec vcro fusc Benedictus XIV, olim fidci 
promotor adduxit, cum an. 1725 in sacroram ri— 
tuum congregatione de lectionibus secundi noctumi 
propriis officii sancttssimi RosariiB. M. Virginispro 
universa Ecclcsia concedendis ageretur. Porroearum 
lectionum prima, ejusdem congregationis pruden— 
tiam demonstrat, cum in ca non definiendo, sed 
exponenido ad S. Dominicum Rosarii institutio refe- 
ratur; de qua quidem institutione plura apud Bol- 
landianos ( ad dtem 4 Aug. invita S. Dominici) 
legi possunt. 

De ojficio S. Rdefonti archiepitcopi Toletani. 

25. Sacrae rituum congregationi supplices preces 
porrectaa fuerunt, ut S. lldefonsi officium pro om- 
nibus Hispaniarum regnis, in quibus antea sub rilu 
dupiici minori rccitabatur, ad duplicem primsa 
classis cum octava devaretur, el ad universam Ec- 
clcsiam sob ritu duplici extenderetur. Card. Collo- 
redus hujus causae relator in suo suflYagio in eadem 
congregatione prolato innuere visus est, pelkioni 
esse annuendum , cum S. lldcfonsus inter celebrio— 
res Ecclesiae scriptorcs numerelur. 

26. Sed cum lectiones proprias particularibus ec— 
desiis concessas, si ad universam extendendR sunt 
Ecclesiam, iterum expendi oporteat { aliquid enim 
admitti potest in lectionibus pro particularibus ec- 
clesiis, non vero pro Ecclesia universali ) et in le- 
ctionibus proHispaniarum ecclcsiis antea approbatis 
legerctur, S. Leocadiam S. Ildefonso ad ejus sepul- 
erura oranteesarcophago appamisse, eiquc dixisse: 
O Ildefmte per te vivit Domina mea , quat Cali cul- 
mina tenet; ( S. quippe Ildefonsus Deiparae Virgi- 
nitatera ab Elvidianis oppugnatam vindicaverat ) 
idcm card. relator, attenta apparitionis veritate, ct 
vcrborum inccrtitudine, ac improprietate, in eodem 
sufFragio a sacra congregatione qtixsivit, utrum lc- 
ctiones cum cxpositis verbis in universaEccIesia pro- 
mulgandae essent, an potius emcndandae. 

27. Sacra congregalio verba ilia expungenda cssc 
ccnsuil. lnstantia autemrenovata, Benedictu» XIV, 



QDARTI, PARS . 293 

tunc fidei promotor addidit, S. Leocadiam, cum 
ejus corpos quajrerelur, oranteS. Ildefonso, e tu— 
mulo prosiliisse, tuncque astantes rerba illa: Per te, 
Jldcfonte, vwit Domma mea, protulissc , quasi di- 
cere voluerint : Ex meritit tuit , lldefonte , quaei 
rediviva nobit apparuitS. Leocadia Domina nottra, 
ut proinde priora verba in utriusque sancti laudem 
prolata diccndo sint , non autem ad B. M. Virginem 
pertinere, uti ex S. Udefonsi vita apud Bollandianos 
(ad diem 23 Jan. ) colligitur. Rcliqua autcm 
verba , oii<b eali culmina tenet , non cssc attcndenda 
idem promotor ait, cum in eademvita, ct in S. Lco- 
cadias lectionibus desiderentur. ldcircosacra congre- 
gatio lectiones emendari jussit. Vcrum cum in Hts— 
paniis traditio de iisdem verbis vigeret, indulsk, ut 
S. Udefonsi officium cum praedictis lectionibus pro- 
priis omnia illa verba continentibus , sub ritu 
duplici secundai cbssis cnm octava ad omnia Hispa- 
ni« ditionis regna extenderetur, uti ex dccrelo 25 
Jfo;-tl726editoapparet. 

De aliii ejtutnodi officUi m honorem B. Af. Virgi- 

28. S. Lucas in cpist. ad Colott. k mcdicus 
dicitur. Sed pictor quoquc fuisse fertur. Et sane 
nonnullae extantB. Virginisimagines, quae ab ipso 
pict» dicuntur. Et Theodorus Lector relert ( /»6. 1, 
c, 1, ex recou. Henrici Valttii pag. 531 ) , unam 
cx iis ab Eudoxia ad Pulchcriam missam fuisse. 
Hacc patri Scrry displicent, qui tamen a card. 
Gotto , aliisque bcnc confulatur. 

29. Difficultcr tamen stalui potest, an imagines, 
quae a S. Luca Evangeltsta depictx circumfcrentur, 
ejus vere opus fuerint.Tillemonlius pulat, eas ab alio 
Luca fuisse depictas. Et Baillet noti probari ait, 
imagincm a Theodoro memoratam a &. Luca fa- 
ctam fuisse. 

30. In basilica Liberiana una ex his imaginihus 
colilur, quamS. Gregorius M. lemporc peslilentia: 
ad S. Petrum celebri supplicationc dctulit, ct in 
ejus bonorem ab ejusdem basilicae clcro officium re- 
citatur, in cujus Iectionibus secundi noclurni, a sa- 
cra congregalione approbalis, picturas a S. Luca 
factas mentio fit, sed ad traditionem refertur, quod 
etiam in lectionibus apparilionis S. Mariac in Por— 
ticu, et in lcctionibus B. Mariae dc Carmelo scrva- 
tum est; quae quidcm rclalio assertioncm minuil, 
similibusque concessionibus viam stcrncrc potcst, 
vcluti Prosper Bottinius, olim fidei promotor ani- 
raadvertit, cum approbatio fcsti dclationis imaginis 
S. Dominici in Suriano peteretur. 

CAPUT XI. 

De titulit Apo5toli , aut Doctoris, quibut nonnulli 
tancti appellanfur m divinis ofRciu, aut in parti- 
culuribut eccletiit , aut in Eccletia univertali. 

i . Intcr apostolos a Christo elcctos, Primttt Simon, 



Digitized by Google 



29i 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



qui dicitur Petrus, Matth. 10, consulto collocatur, 
ad kuinuandum, ait card. Cajetanus, valde pra- 
ttare ad chrittianam nntttiam scire prtmatum Petri. 
His postca Mattbias, Paulos, et Barnabas adnnme- 
rati sunt : quin etiam Sulpitius Sererus (epitt 1, 
pag. 39) aliique S. Marlinum apostolis parem fuisse 
pnedicant ; sed per piam dumtaxat liyperbolera , 
cum juxta S. Thomam (tvperc. i ad Ephet. lect. 3) 
aliosquc, aposloli post Christum, B. Virginem, et 
8. Joannem Baptistara ceteros anlcccllant. Ad hy— 
perbolcm quoque rererenda sunt quje de S. Basilio 
S. Gregorius Nyssenus prsedicat, quod ei todem 
tempore, quo Paulut, vixittet Basiliut.... ita pror- 
tut una cum Paulo litterarum monumentii celebra- 
tut ettet. Idem dicendum cst de Nicolai Cabasilae 
ossertione, qui SS. Basilium, Nazianzenum, et 
Chrysostomum apostolos vocat, et evangelistas. 

2. 3. Hic vero quteritur, an aliquissanctus, qui 
aliquam nationem ab infidelitate ad Christi fidem 
converterit, cognominari possit ejus nationis apo- 
stolus, non quidcm simplicitcr, scd minus proprie, 
et ad similitudincm apostolorum , qui a Cbrislo 
cooptati fuerunt. Porro aflinnative respondendum 
csse videtur, juxta Thcophilum Baynaudum, dum- 
modo summi Pontificis auctoriUU cognomen hoc 
innitatur. 

4. Idquesuadcrarprimo,quiaalii in sacris Scri- 
pturis, practer cos, qui a Christo vocati fucrunt, ap- 
pellantur apostoli, uti videre est in epist. ad Rom. 
c. 16, 37, ad Cor. 8 et ad Philip. 2. Quod practcr 
Tbeodoretum (pag. 183, to. 3) Petavius obscrvat, 
qui etiam contra Salmasium , ct Cssaubonum aposto- 
latus notas constituit in rounere , sivc proxime a Deo 
eolIato,sive hominum ministerio, propngandi ubi- 
que Evangelium , in pcrfcctissima potestate ubique 
ligandi, et solvendi, et episcopos, ac clericos ini- 
tiandi : ita tamen, ut haec potestas in S. Pctro, ejus- 
que succcssoribus fuerit ordinaria, in aliis vcro 
extraordinaria. Et Cornelius a Lapidc (in cap. 1 in 
epitt. ad Roman.) ostendit, apostolatum non tantum 
missionem, sed officium etiam, potestatcm, ct di- 
gnitatem summara in Ecclcsia significarc : omnes- 
que apostolos S. Petro tamquam capiti fuisse sub- 
jectos. 

5. Sectindo, quia de S. Martiali cpiscopo licmo- 
vicensi, qui a S. Petro in Gallias missus, Lcmovi- 
censcs, aliosque popnlos ad christianam pietatcm 
adduxit, in duobus conciliis Lcmovicensibus defini- 
tum cst, cum appellandum essc apostolum, quod 
ctiam a Joannc XIX definitom cssc, Spondanus 
testatur. 

6. Tertio, quia in martyrologio romano S. Scve— 
rinus abbas 8 Jan. S. Bonifai ius cpiscopus Mogun- 
tinus 5 Jun. S. Gcrardus 24 Septemb. ct S. Franci- 
scus Xavcrius 3 Drccmb. apostoli titulo dccoranlur, 

§uod ad aliquas nationcs Evangetium propagarunt. 
imilia dc aliis in brevhrio romano habcntur. 

7. Ferunt, S. Marlialem non amplius in iis ec- 
desitscoli ul apostolum, in quibus juxlaconciliorum 



et Joannis XIX resolotiones apostoli cultum anlea 
obtinuerat. Sed distinguendum est inter apostoli ti- 
tulum, qoo quis in martyrologio, et in sermonibus 
decorari potest, et oflicium ecclesiasticum de eo 
tamqoam aposlolo cclebrandum. Quod spectat ad 
primum, extant excmpla superius recensita. Quoad 
secundum vero animadvertit Goyet, neminem, prav 
ter apostolos a Christo designatos, eosque, qui cum 
ipsis in Evangelii prasdicatione laborarunt, ant ab 
iisdem missi fidem primi in aliquas regiones invexe- 
runt, otficio, apostolorum rilu esse colendum. Et 
sane nulium hujusce rei in sacrorum rituum congre- 
gatione exemplum extat. Quamobrcm nemini, pras 
ter nominatos in sacraScriptura, expedil, ut cultus 
sub apostolorum ritu decernatur, ut late card. de 
Lauraca ostendit. 

8. etc Sequitur, nt de doctoris Utulo agatar. 
Doctorum mentio fit ad Ephee. k, itemque apud 
S. Cyprianum (epitl. 24 ad clerum CarthaginJ) et 
Tertulliannm (m lib. de Prtetcript. c. 14). Et a Co- 
dino, Cedreno, Glyca. aliisque illustria refernntur 
de doctoribus, qui in Ecclesia Orientali floraerunt. 
Verum hic non de doctoribus, qui in Ecclesta fue- 
runt, sed de ipsius Ecclesiae doctoribus agitor. Hi 
vero tn cap. (rloriotut de reliq. et vener. SS. in 6 
numerantur SS. Gregorius, Augustinus, Ambrosius, 
et Hieronymus, quibus postea S. Thomas de Aquino 
a S. Pio V et S. Bonavcntura a Sixto V addiU 
sunt. 

13. Ad consUtocndum Ecclesiae doctorem tria re- 
qniruntur, ncmpe emineus doctrina, insignis vita; 
sanctitas, ac summi PonUficis, vel iegitimi concilii 
generalis dcclaratio, uU bene Annalus docet. 

14. Hisce argumentis Bcnedictus XIV, dum fidei 
promolorem agebat, usus est, ai in aiicujus sancti 
honorem officium , et missa cum 4ilulo , evangelio, 
et anliphona doctoris a sacrorum rituum congre- 
gatione peteretur. Etenim cum similis peUtio in 
S. Petri Damiani honorem pro eremiUs, et roonia- 
libus ord. Camnldulensis proponeretur, animadvcr— 
tit , ejus nomen non esse in martyrologio romano 
descriptum , ejusque doctrinam a card. Bellarmino 
non probari , praecipue quod /t'6. 4, epitL 9, S. Leo- 
nem XI ob bellum adversus Normannos gestum re- 
prchenderit. Quare sacra congregatio 28 Jan. 1719 
petilioni annuit , rejecta tamcn doctoris praerogaUva. 
Similia contigerunt, cum simUis pcUtio in honorcm 
S. Ludgeri proposila fuil; codcm siquidem promo- 
tore opponcntc, de Ulius doctrina non verificari, 
qua? dc Ecclesia} doctoribus Bonifacius VUl in cap. 
Gloriosus asseruit , quod scilicet errorcs pi ofligavc- 
rit, obscura, et dubia explanavcrit, et Scripturarum 
aenigmata reseravcrit, congrcgatio eadcm 3 Mart. 
1721 in ejus ofiicio docloris insignia non admisit. 

15. Admisit vcro in honorem S. Anselmi, ut in 
universa Ecdcsia ex pracepto reckarelur. Antca 
enim apud BcnedicUnos, el Cistercienses sub titulo 
doctoris, oflicio a sacra congregaUone approbato co- 
lebalur, et a card. dc Aguirre clogia collecta fucrant, 



Digitized by Google 



6YN0PSIS LIBRI QUARTI, PARS II. 



295 



quibus Romani Pontitices, virique insignes ejus 
sanctitatem , et doctrinam exornarant. Similia in 
honorem S. Isidori 25 Apr. 1722 concessa snnt, ut- 
pote qui ex litteris apostolicis Grcgorii XJU in qui- 
busdam locistamquam doctorjam colebatur, eumquc 
S. Lco IV tn can. de libellu , ditt. 20 inter doctorcs 
reccnsucrat, ctsub Bonifacio VIII, cum de primis 
quatuor supcrius recensitis doctoribus ageretur, non- 
nullj , teste Mariana, S. Isidorum S. Ambrosio pra> 
fercndum, aut iisdem quatuor accenscndum esse 
existimaverant, 

16. De hac materia actum est etinm pro S. Lean- 
dro S. Isidori fratre , ac pro S Fulgcntio cpiscopo 
Cartbaginensi. Porro S. Leander in martyrologio 
romano ad 27 Febr. dicitur Visjgolbos ad fidem ca- 
tholictfm rcvocasse, ejusque sanctitas, ct doctrina a 
S. Isidoro fratre (tn lib. de vitu illustrib. e. 41), et 
S. Gregorio M. summopcre extollitur, et ex aliis 
monumentis colligitur. Ideoque officium , quod de 
ipso , tamquara doctore in dicecestbus Hispalensi , et 
Carlhaginensi recitabatur, ad totam regis catholici 
ditionem 25 Apr. 1722 fuit extcnsum. Quod vero 
spectat ad S. frulgcntium, laudatus promotor ex 
Nicolao Antonio opposuit, solido non niti funda- 
mento, quae de ipso in exhibitis lectionibus refere- 
bantur, eum ncmpe graxae, syriaca;, hcbraics, et 
latinae lingux perilum fuisse, plura edidissc volu- 
mina, ct similia. Addidit, ejus nomen non esse 
in martyrologio romano dcscriplum , licct cnim 
1 Jan. adsil S. Fulgentii nomen , hoc tamcn non 
est S. Fulgcntii Asiigitani episcopi, sed alterius 
Fulgentii episcopi Ruspennis, ac proinde huic, non 
illi tribuenda esse opera, quae sub S. Fulgentii no- 
mine circiimfcrunlur. Quarc , correctis lectionibus, 
ofBcium cum evangelio, Vot ettit tal terra, ad to— 
tam Hispaniam, titulo doctoris omisso, 23 Jan. 
1723 cxtensum fuit, qui tamen tilulus ad iteratas 
prrces paulo posl fuit permissus. 

CAPUT XII. 

/n quo alia adduntur de titulo Doctoris, alia autem 
exponuntur de titulo Martyris, et de titulo Vir- 
ginis. 

1. etc. Cum sacrae rituum congregationi supplices 
prcces pro doctoris titulo , in S. lldefonsi archiepi- 
scopi Toletani honorem obtincndo, cxhibiUe fuis- 
sent , sxpe laudatus fidci promotor eum sanctitate 
floruisse , ct scriplis Ecclesiam illustrasse admisit ; 
monuit tamen ejusdem doctrinam , quod Christum 
dixisset Filium Dei adoplivum secundum carncm , 
gravitcr in concilio Francofordicnsi fuisse perstri- 
claro, cum ab Elipando pro eodem falso assuropto 
alh garetur. Subdidit vero, hoc S. Ildefonsi dictum 
benignam mcreri interprctationem, quod scilicet 
non duas in Christo, Nestorianorum more, perso- 
nas, sed duas naturas distinguere voluerit , snmendo 
iraprupric naturain per pcrsonam , veluti S. Htlarii 
•iictum, eamit Humanitas adnotatur, S. Tbomas 



(3 par. q. 23, art. 4) explicat. Nonnulii in S. Hi- 
lario adoratur legendum essc putarunt, sed ado- 
ptatur legitur in omnium antiquissimo Hilariano 
codice, qui in archivio basilic* Valicanaj asscrva- 
tnr. Cumque imposlor quidam in eo adoratur do- 
lose continuaverit , plures graves viri , Clementis XI 
jussu , fraudem recognoverunt, et authentico scripto 
ad perpetuam rei memoriam tcstati sunt. Addidit 
promotor, alios etiam patres simili modo locutos 
tuisse. Sed tandem his propositionibns rcm totam 
absolvi posse putavit. 

4. ctc. Prima est : Felicem Urgcllitanum , et 
Elipandum Toletanum asseruisse, Christum Filium 
Dei adoptivum, sed incertum adbuc inter theologos 
esse, an cum Nestorio unitatem pertonalitatu in 
Christo negaverint. Secnnda : S. lldefonsum huic 
errori non adhcsissc, ut ex ejus libro d» Virgmitat* 
S. Marias abundeconstat. Tertia : Concilium Fran- 
cofordicnse conditionate dumtaxat lidefonsi, alio- 
rumque doctrinam improbasse, si nimirum ea fuis— 
aet, qualis ab Elipando pro suo errore allcgabatur, 
uti cardinales Baronius (ad an. 794, n. 6, et »eq. ), 
et de Aguirre advertunt. Ultima proposilio est : ce- 
lcbriorcs scriptores asseruisse , Udefonsum ab Elt- 
pandi errore, nonobstante Francofordiensi censura, 
immuncm faisse; ita scilicet, praeter citatos, Pcla— 
vius, Thomassinus, aliique demonstrant. 

8. Tandem ait promotor, ofllcium in ejus hono- 
rcm non esse sub ritu doctoris concedendum, et ad 
Ecclesiam oniversalem extendendum, cum in officiis 
propriis Tolctanas dicecesis, et ordinis Cisterciensis 
S. Ildefonsus cultum dumtaxat confessoris pontificis 
baberet. ldeoque sacra congrcgatio 25 Maji 1726, 
officium proprium omnibus regi catholico subjedis 
locis sine doctoris titulo indulsit. 

9. Sed ut otnnia in unum colligamos, statuen- 
dum esse vidctur primo^concessionem tituli docto— 
ris quoad SS. Gregorium , et cetcros, quos superius 
simul recensuimus, antcivissc officii, et misse sub 
eodcm titulo concessionem pro nniversa Ecclesia : se- 
cundo , S. Joannem Cbrysost. aliosque eundem intc- 
grum cultum in unkersa Ecclesia obtinere, quin an- 
tca doctores dcclarati fuissent; tcrtio, quibusdam 
hunc cultum cum evangclio , et oratione lantum ex- 
hiberi, utS. Hilario, vcl cum antiphona tantom, ut 
SS. Athanasio, et Basilio; quarto, nonnullos ex bis 
in particularibos ecclcsiis integro doctoris officin 
coli ; quinto, sacram congrcgationem aliquando 
titulum doctoris pro officio in quibusdam dicecesi- 
bus recitando concessissc in scquelam immemorabi- 
h's cultus , qucm sancti sub doctoris titulo in iisdcm 
locis possidebant; sexto, officium doctoris a confes- 
soris officio rramquam separari : taodem , nonnullos, 
pro quibus in eornm canonitatione officium sub ti— 
tulo doctoris concessum fuerat, in universali tamen 
Ecclesia coli dumtaxat tamquam confessores pontili- 
ces , quod ex alibi dictis pro officio in univcrsa Ec- 
clesia nova post canonizationrm declaratio requira- 
lur, uti de SS. Antonio, Bernardo, aliisque c^osta:. 



Digitized by Google 



296 



DK BKATIHCATIO.NK KT CANONIZATIONE. 



10. Rcliquum est.ut aliqua dc martyris, et vir- 
ginis titulis addantur, Bonus Lalru, qui cum Christo 
cruci affixus, ab eo audiviL, Iwdie mecum erit in par 
radito, in Occidcntali, ct Oricntali Ecclesia colilur, 
Dnnas , aliisque nominibus in quibusdara monumen- 
tis appellatur, sed h«ec apocrypha sunt, et in reli— 
gione B. Mariae de Mercede officium proprium sub 
numinedumtaxat S. Latronis ex Sixti V concessione 
obtinet. Eumdcm PP. piorum operariorum congre- 
gatio in patronum sibi cooptavit, unde et memora- 
tum S. Latronis officium ad seextendi petiit. Al Bc- 
nedictus XIV tunc fidei promotor id admiltcndum 
non esse opposuit : nam Hcet prima officii concessio 
facta sub titulo confessoris non pontificis fuerit, mar- 
tyr colendus essct : mulli siquidem illum martyrem 
fuisse praedicant, quod proptcr Christi confessioncm 
crurifragium, et mortb accclcrationem passus fuis- 
aet. Sed verius S. Augustinus (/. 4 eontra Donatist. 
n. 29, col. 139, tom. 9), aliique martyrium illi ab- 
judicant, cum crurifragium , el mortcm non proptcr 
Cbristi fidcm, sed proptcr sua facinora substinuc— 
rit, uti ctiam Glossa in ean. Imporiuna 58 dist. 1 de 
Parnit. adnotaviL Et in hoc sensu sacrorum rituum 
congsegalio 23 Scptcmb. 1724 pelttam extensio- 
nem indulsit. 

11. Bcrgomi S. Grata colilur, quae in quibusdam 
monumentis virgo dicilur, quamvis conjugata fuc- 
rit. Forro otlicium de communi virginum in cjus ho- 
norem Bergomi recitabatur; ct in sacrae riluum 
congrcgationis rcgcstis 19 Decembr. 1015 adnola- 
lum repcritur, officium S. Grala? dc codem com- 
muni recitari possc absque lectionibus propriis de 
hiitoria. Et mcrito : nam in martyrulogio romano 
plurics correcto, non virgo, scd vidua appcllalur. 
Quamobrem cum virum ccrlo babucrit, ul verc virgo 
diciposset, nccessario probandum fuissct, virginila- 
tem in matrimonio ab ca scrvatam luissc. Virgo 
furle dici poluisset co pacto, quo S. Humbclina in 
Mcnol. Cisterciensi S. Bernardi soror, qua? ex con— 
jugio ad monaslerium convolavit, virgo appcllatur, 
ca nempe significationc, qua omnes , quat cum vir- 
ginibus, in monastcrio dcgebanl, virginis nomen 
oblinucruut. 

12. 13. Cum dc officii, et missae concessione in 
B. Luciac de Narnia tamquam virginis bonorem 
agcretur, idem promotor intcr alia opposuit, cam 
non csse tamqnam virgincm colcndam, cura matri- 
monio juocta fuissct. Postulatorcs tamcn cx histori- 
cis, virginitatcm in matrimonio ab ca scrvatain 
fuisse dcmonstrarunl. Cumque aliae scrvata in ma- 
trimonio virginitalc, taroquam virgincs colcrenlur, 
Benedictus XIII 5 Febr. 1729 officmm, ct roissam 
de commtini virginum dircccsibus Naruicnsi, Vitcr- 
bienai , ac Ferraricnsi , nccnon univcrsu Praedicalo- 
rum ordini conccssit , pru hac quippe conccssione 
Ecclesia judiciumnon inlerponil delinilivum, quoad 
l*rs»narum qualitalcm, scd satis ei csl, si funda- 
incnta adsint.quae virginitati faveant, ut Tanncr 
advcrlit. Idero lortc diccndura cssel dc iis, qiuc vitn 



passae in stuprum non consenserunt. Viri sancti, etsi 
virginitatem custodierint , titulo tamcn virginis non 
coluntur, cum peculiares alios cultus titulo obtineanl. 
Et quamquara in ilio Apocalyps. V* : Ui sunt , qui 
cwm mulieribus non sunt coinquinati , etc. marcs , et 
fcminae juxta Comclium a Lapidc (in c. ik Apo- 
caL v. k) comprehendantur ; et apud Tertullianum 
(/16. de velandis. Virginib. c. 10 ) viri magis, quam 
feminae ob virginitatem honorandi sint, retinenda 
tamcn est ecclesiaslica discipliua dcsolis feminis sub 
ritum virginum colendis : quamquam utrisque juxta 
D. Thomam ( tn k sent. disl. V9 , q. 5 , art. 3 ad 7 ) 
par erit in ccelis aureola. 

CAPUT XIII. 

■ 

De breviario romano , et ejus auctoritate, aliitqut 
nonnuUit rebut, qua ad ofjiaa divina pertutent. 

1. Officia, et missae universali Ecclesiae conccssa, 
in brcviarium , ct missale romanum insercnda sunt. 

2. Fcrunt, patrcs Franciscanus in apos.tolicis 
missionibus officia quaedam cumpcndiusa rccitassc, 
quac pruptcrca brcviarium appcllala fucrc. Hoc »ero 
breviarum Haymo Franciscanorum gencralis corre- 
xit, correctum vcro Grcgorius IX cunfirmavit. Ito- 
dnlphus Tungrensis, aliique tcstantur, hoc ipsum 
ollicium paulo post in capella papa>, inde Nico- 
bi III jussu in omnibus Urbis ccclesiis, antiquiori- 
bus libris proscriplis, usurpalum fuissc. Vcrum de 
hac Kudulpbi asscrlionc Pagi junior dubitat, cum 
ex epist. apolog. Pctri Abaclardi adcersus S. Ber— 
nardum dcsumalur, diu antc ofiicium in Lrbis ccrlc- 
siis fuisse abbrcviatum. Et Du Cange ex bmiario 
CassinctiM circa an. 1100 scripto cofiigit, breviarii 
nomen solis olim rubricis, pustca loti offido fuissc 
altributum. 

3. Mcnda in brcviarium romanum irrepserant, 
ct parlicularia brcviaria in nonnullas diarccscs inlro- 
ducta fuerant. Quamobrcm de brcviarioemendando, 
codcmquc ubique adhibcndo cogitandum fuit, vc- 
luli ctiam Carolus V Augustae Vindclicorum propo- 
suit. Negotium hoc a Paulo IV strenue inceplum, ct 
a Pio IV ad Tridentinos patrcs, ab his vero ad 
cumdem pontificcm rcmissum , tandem a S. Pio V 
pcritis adhibilis viris, fclicitcr absolutum cst, uli cx 
cjus Conttit. 14 desumitur, in qua alia breviaria 
proscripsit, nisi in corum institulionc a Sede Apus- 
lolica approbata , aut per ducentos annos fuissent in 
usu. tjuare, eudcmS. Piu annucnte, basilica Vati- 
cana antiquum suum breviarium rctinuiu 

4. 5. Praiscripsit S. Pius V r nc quid brcviario ad- 
dcretur, aut dctrahcrctur. ISihilominus aliorum incu- 
ria, vcl audacia laclum osl, ut crrorcs in illud irre- 
pcrcnt. QuarcClcmcns Vlllacposlca Lrbanus VIII 
pcr cruditos viros, intcr quos Gavantus fuit, bre- 
viarium, itcrum rccognoverunt , ct cmendarunt. 
Porro brcviarii romani super omuia aliarum cccK— 
siarum ofticia praislanliam iugenuc Granculas icsm- 



Digitized by Google 



STN0P8IS LIBR1 QUARTI, PARS 1L 



tor, et concilium Rotomagensc ann. 1581 aliaque 
subinde Gallicana concilia statuerunt , breviaria ad 
constitutionis sancti Pii V pnescriptum emendanda 
essc. Quod sane antiquiori Galhcanaeconsonat disci- 
plinst; nam Toletanum concilium ann. 633 habitum 
decrevit, unum per Hispaniam, el Galliam orandi, 
et psallendi modum servandum esse. Et Pipinus , et 
Carolus M. perfecta? cum Sede Apostolica consen- 
sioni studentes, officia romana in Calliam invcxere, 
veluti Ecbardus, aUiquc referunt. 

6. 7. Nibilominus nova quotidie breviaria in 
quibusdam ullra montes dicecesibus eduntur. Gran- 
colascit audacler asserit^S. Pium V non intendisse, 
ut breviarium a sc correclum ubique susciperetur. 
£t Pontas paulo audacius breviarii reformationem 
episcopis adjudicat , cum quo consentit Van Espen , 
qui tamen addit, ubi romanum breviarium rcce— 

eum est, attendendam esse S. Pii V constilutionem. 
t in hoc fere sensu alii quoquc locuti sunt. Sed 
tutius est, ut episcopi in his Sedem consulant Apo- 
stolicam, cum in nonnulla breviaria ab ipsis cdita 
errores aliquando irrepserint sane doclrinae adver— 
santes. Quod autem romanum breviarum correctum 
spcctat, Grancolas cit. censet, nonnullas lectioncs 
eroendandas, aliaque immutanda cssc. Verum Ga— 
vanlus tcstatur, perdifficile cardinalibus Baronio, et 
Bellarmino visum fuisse in correctione secundarum 
lcctionum, in quibus sanctorum hisloria; refcrunlur, 
omnia ad historiae veritatem revocare. Hinc nonnulli 
opud Honoratum a S. Maria ansam arripuerunt 
asscrendi, breviarium fabulis esse refcrtum, ejusque 
auctoritatem in factis historicis esse spcrncndam : 
alii contra, impium, et quasi hxrcticumessedicunt, 
iis, quaj in breviario referuntur, refragari. 

8. Inter ha?c tuto asseri posse videtur , facta his- 
torica in breviario romano rclata, et approbata non 
modicam oblinere auctoritatem ; non autem vetitum 
cssc, ne modcstc, el cum gravi fundamcnto difficul- 
tatcs de iis cxcitentur , et Scdis Apostolic* judicio 
suhjiciantur. lta sanc Bullandiani professi sunt, cum 
accusarentur , quod dc actorum S. Venantii sinceri- 
tate dubitaverint , cx quibus cujus sancti lectiones 
in breviario componuntur. Et Papebrochius adver- 
suserrorcssibi in similibusa P. SebastianoaS.Paulo 
oppositos, se tutatus csl cxemplo Emmanuelis a 
Scliclstratc, qui dc S. Dionysio Arcopagita cum 
breviario romano non omnino consentit, itemqne 
exemplo card. Vinccntii Marirc Ursini, poslea lie- 
nedicti XUI qui pariter dc S. Barlholomxi apostoli 
corporis translatione adUrbcm.a brcviario dissentit. 
Legi possunt Guido Grandus abbas Camaldulcnsis, 
ct Calmct, qui de bac materia solidc scripserunt. 
Addi possct,S. Marcellini papic lapsum in breviario 
, niemorari, quod lamen factum a multis commenti- 
tium reputatur, uti apud Bollandianos , Tillemont, 
aliosquc lcgi polcst. Quarc Janningus continuator 
Bollandtanus de factis historicis, qtie aliquando in 
oflieii lectionibus a sacrorum riluum congregatione 
«pprobalis accurrunt, fatetur , tx ejutmodi appro- 



297 

batione hittorii* auctoritatem fie«rf*re,possctamcn 
de pluribus impune disputari ; ut, an S. Dionysius 
Areopagita in GaUias a S. Clementc I missus fucrit, 
et similia, qux in brcviario leguntur. 

9. Postbec pro complcraento nonnulla de officiis 
duplicibus, et semiduplicibus , de octavit, ac dc pre- 
cibus novendialibus subjicicnda sunt. Jamvero Bo- 
nifacius Vlll tn cap. unic. de reliq. et vener. SS. in 
6 duodecim apostolorum , quatuor cvangelistarum , 
et quatuor doctorum fesla sub officio duplici , ubi- 
que celebranda csse decrevit. Quamquara ipse ejus- 
modi officiorum distinctionis, et rilus auctornon 
fuit, ut eodem eapite colligitur. 

10. De octavit fusc Guyct, aliique rituum tra- 
ctalorcs agunt, quiproinde lcgi possunt. Gravanlus 
eorum originem a Tabernaculorum fcsto , de quo 
Levit. 23 repetit. Bcali octava cultu coli ncqueunt, 
nisi ezpressa accedat Sedis Apostolicaj facullas, ut 
idera Guyet testatur,et ul ex Alexandri VU dccrctis 
an 1659 editis, et lib. 1 cap. 37, relatis desumitur. 
Et sane ex specialibus circumstantiis in bonorem 
BB. Petri Armcngol, Beruardi Ptoloraei, et septcm 
fundalorum ordin. Servorum B. M. Virginis octava) 
a summis Ponliticibus conccss« rcperiunlur. 

11. De novendialibus in honorcm sanctorum 
supplicationibus fusc P. Prola Societatis Jesu agit. 
Numquam vero de his in sacrorura riluum congre- 
gatione, quod sciatur, actum est. Solum binxoccur- 
runt Clcmentis XI litters apostobcs dc novendia- 
libus in capella S. Joscpbi siti in ecciesiaS. Ignatii 
in Urbe peragendis. 

12. ctc. In bullis canoniz. SS. Francisci Xaverii , 
Francisci Salesii , aliorumque plurium miracula re- 
feruntur post novendiales preces secuta. El Guillcl- 
mus Gumppcnberg scribit, B. M. Virginem de 
Novendio Matriti in Hispania hoc titulo appellatam 
esse , quia ob$ervatum est , novem omnino diet re— 
quuri,ut quit , quod vult a Deipara, hic impetret. 
Porro improbandx preces novcndiales non sunt; 
sed ad superstitionis suspicionera avertendam obser- 
velur, ne vis in novenario numero prsscise consti— 
tualur. In vitis siquidem SS. Bononii abbatis, Mauri 
Caesenatensi , et aliorura rairacula, etiara post tri— 
duanasprecesoblcntaJeguntur : Deus cniro,quando, 
et quoties vult, prccos exaudit. Diximus part. i, 
cap. 14, S. Huberli episcopi Leodiccnsis interccs- 
sionc adversus rabidorum canum morsus conferrc. 
Eaautemutprosit, novendialesinstitutesuiit preccsi, 
quas theologi, et examinatorcs Leodicnscs an 1G90 
approbarunt. Gersonius tamen eas diu anle lam- 
quam superstitiosas improbraverat , pra?cipue ob 
nonnulla, quae novera iis diebus agenda pracscribun- 
tur. Sed hsc quidam S. Huberti raonacbus apud 
Pctrum le Brun in hitt. crit. tuperttit. ab omni 
vindicare superstilionc conatus est. Comraendarula} 
itaque sunt novendiales preces, dummodo quaxum- 
que absit vana observantia, sed omnia in Dei, san- 
clorumque honorcm refcranttir. 



Digitized by Google 



238 



DE BEATIEICATIONE ET CANONIZATIONE. 



CAPDT XIV. 
De tlecHone sanctorum in patronoi. 

1. rtc. Antiqua, et pia provinciarum, urbium, 
aliorumque locorum apud Thcophilum Rajnaud. 
consuetudo est, unum, aut plures sanctos in patro— 
nos cligendi. Et antc Urbani VIII decretum etiam 
bcati , sive formaliter, sive cequipoUenter beatificati, 
vel ipsa rituum congregaUone annuente digeban- 
tur, cujus rei plura apud Boliandianos cxempla legi 
possunt. Electio autem a civitatum dccurionibus 
irrequisito episcopi , et cleri consensu perficiebatur. 

k. 5. Anno autem 1630 sacra riluum congrega- 
tio, Pontiiice annucntc statnit, ut sancti in patronos 
eligerentur, non vero beati dum bi neque ecclesia- 
rum Titulares esse, neque octava, patronorum more, 
aut quacumque cultus specie coli possint. Item , ut 
electto , qua; a civitatibus fit per secreta populorum 
suffragia, neque a solis locorum oHiciahbus, sod a 
consilio generali perflceretur, cum eleelio haec sit 
▼oU nuncupatio, quo populus festi obscrvanUae sub 
pcccato se obstringit Idem servandum essc decrevit, 
si regni patronus eligerelur, nempe ut dectio per 
secreta populorum singularum civitatum suffragia 
fieret : simulque prohibuit , ne electiones a regno— 
rum, civitatum, aliorumque locorum repraesentan- 
tibus fierent, nisi ipsi speciale mandatum ad boc 
haberent. Addidit , ut in bis electionibus episcopi , 
et cleri consensu interveniant, idque quod episcopos 
tam stricte praeccpit , ut , sede vacante, novi episcopi 
consensus sit expectandus. Quoad derum vero cx 
praxi debet clen etiam regularis consensus accederc, 
idqae ob plores causas, quarum una est, quod etiam 
rcgularcsoificium, et missam dc patroois celebrant. 
Tandem statuit, ut causae dectionis patronorum in 
eadem congrcgatione expendanlur, et approbcnlur, 
nisi alitcr Pontifici videatur. Porro omnia haec in 
patronorum sive principalium , sive minus princi- 
palium electione observanda sunt, nisi quod pro 
dectione sanctorum in patronos quorumdam com- 
munium , ut ordinum equestrium, aut regularium, 
sulficiunt eorum vota, qui commune repraesentant, 
et obligare possunt. Et boc modo Mmimorum ordo 
S. Michaelem in patronum dcgit, eleclionem vero 
Clemens X confirmavit. Eodemque modo episcopi 
apud Sinas vicarii apostolici S. Josepbum missionum 
Sinensium patronum elegerunt, confirmavitque In- 
nocentius XI. 

6. tfc. Vetitum itaque est, nebeati in patronos 
digantur. Nihilominus Carolo Hispaniarum rege,et 
Marianna regina petentibus, Clemens IX Rosam 
Limanam tunc solura beatam, Liroae, et Peruvii, 
ac postca tolius America?, Philippinarum, et India- 
rum : et Stanislauro Kostkam tunc paritcr dumtaxat 
beatum , totius Poloniae et magni ducatus Lithuanise, 
Michade rege, et archiepiscopis, episcopis, et se— 
nalu Polonias pctentibus, patronos principaliores 
declaravit. Praclcrca sacrorum rituum congrcgatio 



Orontii, JusU, d FortunaU in civitatis Lidenais 
patronos; itcm Chunegundis in Poloniae , ac Lithua- 
niae patronam, decUonem confirmavit : qui quidem 
omncs solum beaUficaU beatificalionc aequipollenti 
dici possunt. Porro in hac confirmaUone non fuit 
decreto superius exposito derogatum, com eledio 
illud prarcsscrit : derogatum vcro illi fuit in HB. 
Rosae, ct Stanislai clcctionc : sed ob peculiares cir- 
cumstantias, ncmpc ob majorem Dci laudcm, divi- 
niquc cultus aiipmcnlum. Acccdit, quod B. Rosa 
prima c\ Indiis OYcidentalibus cullum oblinuil. 

11. His exceplis ciruimslantiis in cxcmplum non 
facile adducendis, inconcussum scmpcr idcm dccre- 
tum perniatiMl. Cumqiic Carolus Hispaniarura rcx 
S. Josephum iu suoriim rcgnorum palronum eicgis- 
sct, non scrvata in electione forma, qua* in codem 
decreto pracscribilur, clectionemquc vcn. Innoccn- 
tius XI litteris apostolicis in forma brevis conlir- 
masset, cxorta subindc supcr hoc brcvi conlroversia, 
ipsaque ad sacrorura rituum congrcgalioncm dclata, 
haec 31 Augusti 1(>80 rcspondit, non suffragart 
brere, attentainnbscreantia decretorum ipsiussacra 
congregationU, quod quidcm rcsponsum idcm Poo- 
Ufex coiiiirruavil. Ihcc autem itn gesta sunt, qnia 
dedecUonis coniirmatione conlrovcrsise, ul dictum 
est, excitata; fucrunl : tiisi cnim controversise orta? 
iuissent, decreto etiam supcr cleri populique con- 
sensusdefcctu derogatum fuisset, uti alias factum est. 

12. In ecclesia castri Tarrega? dicecesis Cclsonensis 
duaj spin.e corona? Christi conservari dicunlur; 
cum vcro de iis in ejusdem castri patronas eligendis 
actum fuiiset, et iu sacrorum rituum congrcgatiunc 
dubium invaliiissct , an id fieri possct, congregalio 
eadem rcm in pcculiari congrcssu cipcndi jussit. 

13. etc. Pro parte ailirmativa animadvcrsum fuit, 
sacellum a S. Ludovico rege in bonorcm spincx 
Chrtsti corona» Parisiis aedificatum fuissc, lesle Fcr- 
rando, ct hanc cr^a sacram spincam coronam reli- 
gionero ad ccclcsiara Lugduncnscm cxicnsam fuissc. 
Praiterea patrocinium pro auxiliosumi , quod a Deo 
speratur, et obtinetur; hoc autem ipsum cx cullu 
erga passionis Chrisli instrumenta spcrari, et obti- 
neri possc : immo apud curadcm Ferrandum san- 
ctorum rcliqui.-K olim Patrociuia appellari, ct in 
castris, ac in pr.xliis circumfcrri consucvisse, ut 
cxercitum patrocinio suo tuercntur. His addi po- 
tuisset, Sixtum V dirrcesi Taurinensi ofQcium pro- 
prium dc sancla Chrisli sindonc concessisse, ct Cle- 
mentero V III lccliones proprias inTra cjtis octavam 
redtandas, ct congregationum rituum byranos pa- 
riter approbassc. Pra?cipuc vero animadvcrti potuis- 
set, eamdem con^rcgattoncm prccibus Maximiliani 
Bavariac ducis indulsissc , ut dc corona Domioi 
festaro cum oflicio, ct missa in civitalc Monachiensi 
cdebraretur , quod subindea vcn.InnocentioXlcon- 
firmalum fuit. 

16. Vcrum ncganti opinioni tamquaro probabi- 
liori sacra congregatio 20 Septemb. 1G81 adhaesit, 
cligi ncmpcspinas illas in oppidi patronasnon posse. 



Digitized by Google 



1 



6YN0PSIS LIBM QUARTl. PAIIS II. 



Sicuti enim Cbristi particularis patroni nomen con- riter de pracepto diccndum est, idque sequcnlibus 
▼enire non potest : ita neque ejus passionis instru- propositionibus absolvitur. 

menta;adeoquenecspinae, utpotc ad ipsum relatae, in 9. etc. Prima est : Princeps sxcularis nequit 
•licujus loci patronas eligi possunt , uti bene Guyet fcstum de pracepio constituere, et idcirco Innocen- 

tius X praeviosacrae rituum congrcptionisconsilio, 
senatus, gubernatorisquc Mcdiolancnsis edictura de 
festo S. Dominici observando irritum dcclaravit. 
Secunda : Clcmens XI festis ab Urbano VIII desi- 
gnatis fcstum iramaculatae Conceptionis B. M. Vir- 
ginis sub praecepto in toto orbe servandum addidit. 



ponderat. 

CAPDT XV. 
De cultu sanctis in patronos eleetis exhibendo. 



1. 2. Plures civitates, ct oppida a sanctis in 
patronos ciectis nomen acceperunt. Patroni vero 



fertia : ex Clementis X ac ven. Innocentii XI con- 
ccssione festa B. Fcrdinandi regis, ac S. Augustini 



alii principalcs , alii minus principales dicuntur. De in universa, Hispania pariler de pracepto scrvantur. 
prirois ofticiura, ct roissa sub ritu duplici primae Quarta : potest cpiscopus, capitulo, et popido, vel 



cla^sis cum octava ctiam a regularibus (octava ta— 
men ab bis omissa ) recitari debcnt. Dc minus prin- 
cipalibus cadcm fieri debent sub duplici tantnm 
roajori. vel secundae classis sine octava : neque his 
rcgulares obstringuntur. 

3. etc. Unus dumtaxat in patronum principalem, 
piures in minus principales eligi possunt. Quam- 
quam Alexandcr VII ad contentiones sedandas 
super boc in regno Navarrae exortas SS. Firminum 
ct Franciscum Xaverium martjres, coli tamquam 
palronos principales jussil. Quod etiam ven. Inno- 
centius XI pro Poloniie regno , ct Lithuaniae du- 
catu, quoad SS. Hyacinthum , ct Stanislaum Kosl- 
kam, ad Joannis regis, totiusque regni petitiones, 

przrstitil. Sacra vcro rituum congregatio ob eamdem roia fcstornm de pracepto muttiludinc apud Bcne- 
causam 22 Aug. 1699 slaluit, civitatis Neapolitans dictum XIV conquesti sunt. Ipse autem nihil super 
instantias pro eleclionibus patronorum minus prin- hoc prius statucrc voluit , priusquam aliorum audi- 



saltcm capilulo conscntiente, festum de pracepto in 
sua dioecesi instituere. Quinta : id tamen non ex— 
pedit, nisi gravissimae urgcnt circumstantiae. Ultima 
propositio est : sacra eadem congregalio post memo- 
ratam Urbani VIII constitutionem, eodem appro— 
bante Pontifice, ccnsuit, feslis ex voto inductis solas 

?ersonas voventes obstringi, veluti ex eius decreto 
8Apr. 1643cditocolligiiur. 

CAPUT XVI. 
De imminutione festorum de praecepto. 
1. Plurcs Italise, et ullra montes epLscopi de ni- 



cipalium confirmandis, non essc amplius admit- 
tendas. 

6. Quod vcro ad feslum de pracepto in patrono- 
rum principalium honorem spectat, Henricus IV 
Galliae rex preces Clementi VIII cxhibuit pro festis 
de pracepto roinuendis , at Pontifex uon annuit , 
nti apud Thomassinum videri potest. Postmodum 
▼ero Urbanus VIII peculiari constitutione fcsta de 
prtecepto obscrvanda dcsignavit , inter quae unius 



ret consilium, quod ut maturius exhiberetur disser- 
tationem cxaravit , et ad eosdem transmbit , quae in 
compendium reducta hic exhibetur. 

DISSERT ATIO 

De festorum de pracepto imminutione. 

2. etc. Siciliarura rex , archiepiscopis Neapoli- 

tantum ex principalioribus palronis festum servan- tano, et Tridentino, lotiusqoe regni episcopis obse- 

dum esse statuit. Quarc sacra riluum congregatb quentibus, itemque Bambergae pra^sul , et princeps 

cum derus, populusque Cajetae S. Montanum in pro tota Germania pro festorum imminutionc enixe 

patronum minus principalem elegisset, ac pro con- institerunt, quibus Joanncs Gcrson, aliique apud 

Brroalione et pro ejus festo de pracepto cclcbrando Tbiers praeiverant , qui concilio Constanliensi inter- 

supplicasset, electionero , non autero festnm admisit. fucrunt. Hanc vero imminutionem co potissimum 

7. Aliquando lamen ex spccialibus circumstantiis titulo commendant, quod ea, quae festisdiebusagenda 
indultum est, ut in alicujus S. patroni rainus prin- sunt, conteranuntur, iisdemque diebus. frequcntior 
cipalis honorem festum de pracepto observaretur. intempcrantia cst , et pauperes ob interdicta sibi ser- 
Cum enim Urbanus VIII electionem S. Dominici in vilia opera non lcve detrimentom patiuntur. Haec 
patronum civitatis, ct regni Ncapolis approbasset, multo ante Simon archiepiscopus Cantuaricnsis in 
sacra vcro rituum congregalio patronatum princi- concilio Machfcldensi anno 1332 habito attigit. Alii 
paliorcm cum feslo de wacepto S. Januario adju- addunl,hsereticos ob majorem ferialium dierum r.u- 
dicasset, Alexander VII nc erga S. Dominicum roerum catholicis ditiores essc, et laudatus Bam- 
devotio minueretur, permisii,utctiaradeboc, utcum- bergae praesul testatur, mercenariorum operas ca- 
quc patrono minus principali , festum de pracepto riori prctio vendi. 

cum officio et octava in toto regno celebraretur. 11. etc. Si episcopis permitteretur, ut pro sna 

8. Hmc quoad festa de praeepto in honorem quisqne dioecesi festa designaret, uti olim in roore 
S. patroni principalis. Nunc aliquid de aliis festis pa- positum erat , sicuti pluribus congestis Thicrs osten- 



Digitized by Google 



DE BEATIFICATIONE KT CANOMZATIONE. 



dit, et sicuti sub Clemcnte VIII responsum fuit, 
res citius expediretur; sed cum Urbanus VIII fesla 
ohscrvanda peculiari constitutiooc designavcril, noa 
licct episcopis ab ca reccdere ; cumquc arcbiepisco- 
pus Parisiensis anno 16CG festorum indicem pro 
sua dicecesi ab eadcm conslilutione dissonum pro- 
muigasset, Alexander VII et Clemens IX apud re- 
gem christianissimum per suos nuntios conquesti 
•unt, quamobrem arcbiepiscopus novum indicem 
constilutioni Urbanae cohaerenlem confccit. Quod 
autem cpiscopis non licet , Komanus Ponlifex abso- 
lulc praeslarc potcst. 

15. elc. Piuribus id modis pcrfici potcst. Ac 
primo quidcm, si nonnulla fesla in Urbani Vill 
constitutione recensita c fcsturum indicc expungc- 
rentur quemadmodum Urbanus ipse ct antea Eugc- 
nius IV quoad aliqua fcsla praesliterunt, qua? sub 
praecepto servabantur. Vcrum plurcs boc asgre fe- 
rent, immo oppugnabunt, quemadmodum sub eo- 
dem Urbano conUgit qui tamen fesla ut plurimum 
suslulit, quasjam in desuetudincm abieranl, uli cx 
S. Antonino, et cx abis scriptoribus et monumcntis 
colligitur. 

21. etc. Alternm modum praesul Caramucl pro- 
posoit, ut scilicet sanctorum festa in dics Dominicos 
transferantur. Sed vix probari haec scntcntia potcst, 
eamque Thicrs pluribus improbat,ac refellit. Enim 
vero jamdiu Ecclcsiasanctorum fcsta dic eorum obi- 
tus celebrare consucvit, ne cultus Deo praecipue 
Dominicis diebus praestandus, invcrso ordineservis 
eju« exbibcrclur, cum juxta Micrologum, Radul- 
pbum, nc Apostolorum quidem festa in Domini- 
cum incidentia eodem dic celebraoda sint, cum 
quibus consentit concilium Moguotinum anno 1549 
coactum. 

20. 27. Tertiam melhodum concilium Tarra- 
concnse anni 1727 suppcditavit, quoad a Bcne— 
dicto XIII pcr cpistolam enixe pclil , ul quibusdam 
dicbus fcstis de praeccpto tidclcs, audi.ta missa, ser- 
vilibus opcribus tuto vacarc posscnt. Pelitionibus 
Pontifex annuit, cujus indultum ad alias subinde 
diaecescs idem deposcenles propagalum fuit , ila ut 
in his dioecesibus opera manualia scptemdecim die- 
bus fcstis nempc S». Mallhiae, Joscphi, Pbilippi ct 
Jacobi, Inventionis S. Crucis, Annae, Laurcntii, 
Barlholomsei, Mallhxi, Dedic. S. Michaelis, Simonis 
ct Judae , Andreae , Thomx , Joannis Evang. Inno- 
centium, Silvestri, cl lertio Paschatis, el Pentccostes 
die post missam pcragi licct. 

28. Totum hoc expcndendum nunc est, ul inno- 
tescat, an pro festorum imminulione lulissima stalui 
norma possit. 

29. clc. Urbanus VIII assiduis adductus postula- 
tionibus festa minuil, sed ejus conslitutio, cum ante 
promulgationem non satis omnibus episcopis dcnun- 
ciata csset, graves passa est difficultates; idque, testc 
Caramuele , duabus de causis : prima , quia Con- 
ceplionis festum sustulit, secunda, quia aliafesta, 
altis suffectis, non satis imminuil. In Gallis ca con- 



stitutio ad omnes episcopos a nuntio apostolico missa 
fuit, quorum nonnulli se ejus observantiam promo- 
turos responderunt ; alii nullum fcstum ante statucn- 
dum esse significarunt, quam magislratibos indica- 
renlur, quaedam vero festa in constitutionc dcsignari, 
quas (ialli numquam observaverant. Hinc nihil ndvi 
deiinitum fuit. 

33. Aliae adversus eamdcm constitutionem cxci- 
tatae oppusitiones fuerunt ; nonnulli siquidem aucto- 
res cx quibusdam constitulionis verbis asscrucrunl , 
festa , quae Urbanus oV preccepto addidit , non cssc 
iu iis dinecesibu» obscrvanda , in quibus antca non 
scrvabantur. Et nonnulli episcopi sciscitati fucrunl , 
an fesla votiva per eam constitutioncm dcmpla 
csscnt, sacra vero rituum congrcgatio, Urbano ipso 
approbante, respondit, solos vovcntes ad illorum 
cclebrilalem tencri ; ceterum ad piclatis fcsta csse 
reducta. 

34. ctc. Jamvero Bcnediclus XIII uti diximus, 
concilii Tarraconensis decrela approbavit, nulla 
edita conslilutione; atUmen nihil advcrsus ca inno- 
valum cst. Quamobrem illa mcthodus lulissima vide- 
I ur, al iisq uc dioxcsi bus idcm exqu irentibus suadend a. 
El quod ad opera attioet in pracdiclis fcstivilatibus 
post auditum sacrura cxcrcenda , idipsum card. Pc- 
trus Alliaccnsis in concilio Constantiensi senserat, et 
suascrat, idcmquc babctur in dissertatiooc Oputcu- 
lum Tripartitum inscripta, et post Laleranensc con- 
ciUum sub Inooccntio 111 promulgata. Porrn id lim 
possc Navarrus, Suarex, aUiqoe alfirmant; immo cx 
constilutionibus episcopi Wigornensis anno 1240 
cditis, cx concilio Trcvirensi ann. 1549, el ex aliis 
monumcntis aliquando factum fuisse colligilur. 

39. etc Sed ut ca, quac a Tarracoocostbus patribus 
gesla sunt, expcndanlur, ipsi permitlunt, ut fcria 
tertia Paschalis, ct Pentecosles post missam opcra 
servilia perapantur. At enim aequum est, ut festa, 
in quibus praxipua iidei raystcria recoluntur , pcr 
plures dics celebrenlur ; verum circa di«rum numc- 
rum, quibus Pascha, et Pentecostes celebrari con— 
sueverunl, varia fuit, teste Baillet, Ecclcsiae disci- 
plina, adeo ut Tbiers affirmct, ejusmodi solcmnilatcm 
unico die absolvi posse. Permittunt itidem , ut in 
aliis festis superius recensitis iidelcs, auditoSacro, 
opcribi» suis libere vaccnt. In quo sanc laudanda 
est eorumdem patrum prudentia, ct Scdis Apostolic.r 
pictas , quae corum mcthodum approbavit. At diiii- 
culler, fortassis in alia regione, praecipuc ip Italia, 
ba:c ipsa mcthodus induci posset ; quamobrem alia 
propunenda est. 

42. Posset ilaquc S. Andreae apostoli fcstum ad 
tertiam Junii Dominicain amandari , ct S. Thoraa; 
apostoli feslura cum S. Barlholomaei festo copulari : 
S. Matlhias cum S. Matthseo , S. Joannes Evangelisla 
cum S. Jacobo fratrc conjungi. Hac methodo sex 
profesli dies comparantur, quibus si septem addan- 
tur, quibus Tarraconenscs patrcs opera servilia post 
missam permiserunt, tredccim dies oblincntur, qui 
in inlegrum annum modum non excedunt. El nc 



Digitized by Google 



SYN0PSI9 UBBI OUARTI, PARS II. 



301 



cum feslis jejunia quoque climiuarentur, jejunium 
pcrvigilii S. Andreas ad Sabbatum ante praedictam 
Dominicam transferri posset; pervigiliorum vero 
SS. Thomac, Jacobi, et Matthix jcjunia, vel ad ferias 
Rogationum, vcl ad Circumcisionis, Epiphaniac, et 
Corporis Cbristi vigilias revocari possenl. 

43. etc. Profcclo in SS. Pctri , et Pauli solcmni— 
tate, si Tbomassino credimus, aliorum apostolorum 
festa olim continebantur. Inducta poslmodum in 
Ecclcsiam Occidcntalem SS. Philippi , et Jacobi 
eodcm die cclcbritate , in hanc reliquorum apostolo- 
rum, SS. Pctro ct Paulo cxccplis, feslivilalcs rclaUn 
sunt, uti latc Tbiers, Bclcthus, el Durandus osten- 
dunt. Quamobrcm absonum non cst, ul aliquorum 
sanctorum celcbritatcs socientur. Superesl, ut ea 
etpcndantur, quac buic mclbodo objici possenL Ac 
primo quidcm illud obstare videtur, quod aequum 
sit , duorum festa sanctorum pcr camdcm diem 
cclcbrari, si tamcn eadem, non diversis diebus, 
decesscrint. Scd id parum otficit ; nam etiam nunc 
SS. Simon , et Judas, itcmquc SS. Philippus, ct 
Jacobus una dic coluntur. At omissa indagine de dic 
obilus SS. Simonis , ct Judae , qui etsi eadem apud 
nos , divcrsa tamcn apud Grajcos die colunlur, diffi- 
cillimc slatui potest, SS. Pbilippum, et Jacobum 
cadcm dic obiisse ; cnimvcro, quidquid de S. Philippo 
«t, S. Jacubus llicrosolyrais martyrium in Pascbate 
consumaviL Pascha vero ncquc apud caiholicos, 
nequc apud Judaeos in Kalcndas Maji , quo die hi 
sancti coluntur, incidere potuit. 

46. 47. Obstaret fcrlassis , quod ex illa festorum 
conjunclione , alicujus sancti celcbrilas a die obitus 
ejusdcm rcmoverctur. At in primis incerta est dies 
obitus S. Andreae, cujus festum etsi 30 Novembris 
in martyrologiis commemoretur, Florentinius tamen 
in suo martyrologio notal, eo dio translaiionem po— 
tius ejus reliquiarum, quam morlem contigisse, quae 
translatio etiam in Graxoruin menologio ponitur. 
Ideo vero ad Dominicam lertiam Junii fcstum S. An- 
drcae refertur, quod eo dic in basilicam Vaticanam 
ipsius caput a Pio II solemniter translatum fuit : ct 
in has translalioncs referri sanclorum fesla consue— 
verunl, quorum mors ignoratur. Neque vero per 
hoc Dominicis pracjudiciunt iofcrtur contra id, quod 
superius stalutum cst, nam pra:tcrquam quod S. An- 
dreae fcstum csl cx prastantioribus , juxta banc 
mctbodum fcslura S. Joacliiin a Dominica quarta 
Augusti dctrahitur. Posset forlassis S. Andreas cum 
SS. Pctro, ct Paulo coli, sed parum aple tres apostoli 
codem dic colercntur, ncquc id sacraj antiquitati 
congruit. 

48. etc. S. Thoma: fcstura 21 Decembris ad 
S. Barlholomaci festum 24 Augusti rcvocalur, quod 
sanc congruenlius est, cum aotc Domini nalivitalem 
artifices operibus absolvcndis urgcautur. Neque sic 
S. Thomae martyrium a dic, quo cvenit, amolum 
dici potest; nam juxta Du Solicr, Baronium, aliosquc, 
discrcpant utriusque Ecclcsiae marlyrologia quoad 
utriusque apostoli solcmnitatcs , ct apud cusdcw 



auctores 24 Augusti , et 21 Decembris eorum fcsta 
celebrantur, non quod iis diebus iidcm apostoli obie- 
rint, sed quod eorum translationcs iisdcm facl» 
fuerint. 

52. 53. Similia de S. Matlhia referuntur. Castel- 
lanus quippe eum 21 Maji obiisse contendit, et Flo- 
rentinius , Du Solicr sulTragante , in suo martyro— 
logio probat, illius cultum 24 Februarii non cssc 
vetustissimum. Quare cum S. Matlhaeo conjungi con- 
venienter potest, quin periculum sit.ne ejus festum, 
a die quo obitus conligit, amoveatur. Quamquam 
neque certus est dies obitus S. Matthaei , cum in 
martyrologiis divcrsis diebus denuncietur, verum 
cum in breviario romano 21 Septcmbris mortuus 
dicalur, hic ipsc dies juxta propositam melhodum 
retinetur. 

54. S. Jacobus Major nunc 25 Julii colitur, quod 
hoc die ejus corpus solcmniter translatum fuit. Cete- 
rum Pelrus de Natalibus cum aliis amrmat , eum 

25 Martii obiissc Porro ejus cum S. Joannc fralrc 
conjunctioni missale Golhicam sufTragatur, quod 
card. Tboroassinus vctustissimo , quod cdidit, Sacra- 
mcntario inseruit, in quo ulriusque apostoli natale 
eadem die enunciatur. Ad feslura autem S. Joannis 
congrucntius colligendis plerumquc implicetur; et 
utriusque festum 26 Decemhris consignatur, nc, 
S. Stcphano ad 10 Augusti translato, Nativitas 
Domini subsequcnli festo careat ; aliunde non satis 
cxploratum est, an S. Joannes 27 Deccmbris obierit, 
immo apud Grtecos, juxta Baronium, aliosque, 26 
ejusdcm mcnsis colitur. 

55. Ad SS. Annam, et Joachim quod attinet, 
profecto si ad S. Josephi feslura 19 Martii rcvocen— 
tur, eorum fcsta removeri a die obilus dici nequcunt; 
nam ex S. Epipbanio et ex aliis patribus , ac raonu- 
mentis incerta prorsus est dics raortis corum. Quod 
si S. Joacbim festum a Dorainica quarta detrabalur, 
jam detrimentum rcparalur, quod ex S. Andres 
translatione Dominici inferrelur. Et S. Anna a 

26 Julii amota pcriculum removetur, ne ejus feslum 
propter instantem messcm violetur. Nec quidquam 
obest, quod sic trcs sancti , iique diversi ritus eodem 
dic colerentur; nam ctiam in Graeca Ecclesia S. Xe- 
nophon cum conjuge , et filiis martyribus, ilemquc 
in Latina S. Eustachius cura uxorc, et liberis, ct 
S. Nazarius cum sociis martyribus, et cura Inno— 
ccntio pontifice, cl confessore simul coluntur. Idque 
convenire Guyet amrmat , si plures vel eodcm die 
decesserint, vel allinitate aliqua copulentur; ailini- 
tas autem inter SS. Joacbim , Annam , ct Joseph 
certa est. 

56. Beliquum est, ut de SS. Laurentii, el Ste- 
phani conjunctione aliqua adnotentur. Porro conve- 
niunl omnes S. Laurentium 10 Augusli martyrium 
subiissc ; quae quidem dies in proposita methodo re- 
tinelur, ct ad cam eliam S. Stepbani festum apte 
reducilur, cum bic juxta Notkerum, aliosquc 3 Au- 
gusli passus sit, non 26Decembris, quo die nunc 
coutur, quo potius aliqua cjus translatio facta est. 



Digitized by Google 



202 



DE BEATIFICATIONE F.T CANONIZATIONE. 



57. Demnm eidem mcthodo objici polcst, qiiod 
novsc lectiones essent adornande, et missale ali— 
quantolum immutandura esscU At vero utrumquc 
facili negotio absolvi potcst. 

58. His positis , tredccim dies pro operibus scr- 
vilibus comparantur, quibus tamen patroni cujus— 
cumque loci fcstum non adnumeratur. Votiva autem 
fcsta, vel juxta Urbani Vill decretum ad pictatis 
festa redigi possunt, vel juxta Benedjcli XIV litte- 
ras apostolicas pro Calaguritana , Pampiloncnsi, et 
Pacensidicecesibusdatas in alia pia opcra commutari. 

59. etc Tandem sufTragia inscriptis de his ex- 
poscuntur, videlicet : an fcsta minuenda sint, et 
quscnam ex Urbani VIII indice expungenda : quac 
mcihodus ex supcrius dictis admittenda : et utrum 
ca, quae admillatur, nova apostolica constitutione 
Grraanda sit, an potius si uni dioeoesi permiltatur, 
aliarum petitiones pro eadam facultate expecUnds 

CAPUT XVII. 
De Martyrologio Romano. 

1. Romanum martyrologium est omnium san— 
ctorum calalogus cum brevi uniuscujusque elogio. 
Olimpost Primam, nunc ante versiculum Pretioso, 
in choro Icgitur, ac praecedenti die sanctorum sequen- 
tis diei mcmoriac recoluntur. Gregorius XIII in hoc 

J'ussit martjrologium correctum adhiberi. Ea vero 
ectio tribus diebus ante Pascha omittitur, de quibus 
omnibus fuse card. Bona. 

2. etc. Vetustius Ecclesiaj Occidentalis martyro- 
logium S. Hieronymo a Beda, et ab aliis tribuitur. 
Hiijus exeraplaria in monaslerio Epternacensi , et 
nlibi inventa sunt, idemque dcmum Florcntinius 
cdidit. Aliud ven. Bedacomposuit,quod genuinum 
ah Henschenio editum est. Alia insuper martyrolo- 
gia Rabanus, Wandelbertus, et Ado composuerunt, 
quae ab aliis postea edita sunt. Aliud edidit Koswey- 
dus, et hoc Sollerius contra Valesium, aliosque 
illud esse putat , quod S. Gregorius M. in epist. ad 
Fulogium Alexandrimm commemorat. Ex praccc— 
dentibus martyrologiis aliud Usuardus, et aliud B. 
Notkcrus composucrunt. Sed illud Usuardi iriter 
Benedictinosprimum ; mox in aliis ccclesiis, excepta 
Vatkana, quae suum habebat, ad Primam legi con- 
sucvit. Idcm martyrologium an. 1498 Venetiis a 
BcIIino, deinde a Sollerio, postmodum ex autogra- 
pho abbatiae Sangermancnsis a quodam monacho 
Bcncdiclino editura fuit. Maurolicus illud dclurpa- 
vit, quamobrem Molanus restituere studuit. Et Ga- 
lesinius eodem temporc aliud martyrologium edidit. 
Martjrotogia haec crroribus non carebant, idcirco 
summi Pontifices necessarium duxcrunt, ut marty- 
rologiura ab crroribus expurgatnm ederctur. 

5. Provinciam hanc Gregorius XUI Silvio Anto- 
niano, Bcllarmino , Baronio , Gavanto , aliisque de- 
mandavit. Hi marlyrologiisUsuardi, Bcdae, et anti- 



qtue ecclestae S. Cyriaci in Via Latea, et qoodain ex 
Graecis monologiis a card. Sirleto in lalinum con— 
versis ust sunt, et plus Bellino et Molano , quam 
Maurolicum, et Galesinio detulerunt. Demum , bor- 
tante Baronio, sancti ex menologio additi sunt , quos 
Graeci antc schisma colebant; item alii ex Latints, 
qui a patribus, et signantcr a S. Gregorio m dicUo- 
gis commemorabantur. 

6. Corrcctum martyrologium ter editum est ; scd 
tertia edilio anni 1584 sincerior habita est , vcluti 
card. Baronius testatur, qui subinde, card. Sirleti 
jussu annotationesaddidit, paucis, consentientc Pon- 
titice , in textu immutatis. Martyrologium sub Sixto 
V editum cst, atlamen Gregorii XIII nomen reti— 
nuit. Baronio inler cardinaJes cooptato, Stephani, 
ct ducentorom monachorum nomina , qui sub RaflTa 
Arabum Tyranno Castcllam devastantc an. 834 mar- 
tyres occubuerunt, apposita fuere, Clemente VIII 
annuente , ct Komae an. 1602 novum editum fuit 
martyrologiura , cujus tamen nullum in Urbe exem- 
plar rcmansit. 

7. Post haec Philippus Femrius Federico card. 
Borromaeo hortante, sanctorum edidit catalogum, 
qui in mraano martyrologio non sunt descripli. Sub 
Urbano V III Baroniana editio recognita fuit , additis 
sanctis sttbsequenter canonizatis, tcxtuque ad bis— 
toriae fidem emendato, teste Gavanto : et Floreoti- 
nius testatur, Sulpitium Severum tunc fuisse a 
martyrologio romano expunctum. Holstcnius FIo- 
rcntinum admonuit, ut vetustius S. Hicronymi raar- 
tyrologium cdcret, putans, sic posse errores adhuc 
extantes corrigi , nonnullasque ipse, ct Latinus Lati- 
nius, ac Philippus Ferrarius notas cdiderunt. Quo- 
circa Augustinus Luhin martyrologium iniegmm 
edidit, ac mappis geographicis, notisqne historicis 
illustravit. Editum quoque fuit sub Innocentio XI 
additis sanctis eousque canonizatis. AHas subinde 
marlyrologii ediliones Franciscus Maria de Astc , et 
cbbas Caslellain curarunt. Alia quoque sunt parti- 
cularia Arturi, Saussaji, Tamaji,et Ferraru mar- 
tyrologia. 

8. Omnia haec ex Baronti annotationibus, el ex 
aliorum in martyrologiura praefalionibits desumpta 
ostendunt, quanta fueritRomanorumPontificum di- 
ligentia pro optima martyrologii editione. Nibilomi- 
nus errores in eo adbuc cxlarc nonnulli contendunt. 

9. Horum errorum nonnulli martyrologii com- 
positoribus, ct correctoribus adscribi possunt. Ad 
diem 25 Januarii commemoratio fiebat sanctac Xy- 
noridis martyris ex raale intellecta S. Joannis Chry- 
sostomi auctoritate homil. U de Laxaro, ubi Xy- 
noris nomen non cst proprium, sed par martyrum 
indicat; sed errorem Baronius ipse ab aliis admoni- 
tus correxit. Ad 31 Jutii S. Firmus episcopus Ta- 
gastensiscommemoratur, cujus nominisapposilionem 
Bollandiani [Tom. 7, Julii ad diem 31, p. 120) 
tamquam Baronii auctorilate factam improbare vi- 
dentur. At eius episcopi sanclitatem S. Augustinus 
(Lib. 1 de Mendaeio cap. 13, n. 22, eoL ko3 t tom. 



Digitized by Google 



6) aperte testatur. Ad 2 Novemb. S. Theodorus 
Laodiceaeepiscopuspomtur.eumque Arianumfuiase, 
ideoque a martyrologio expungenrfum Valesiua, alii- 
que existimant. Verum episcopns Laodicensis Arii 
faulor Tbeodorus apud Labbeura, et Harduinum 
appcllnbatur : Theodorus vero ante ortam Arianam 
haeresim obierat, et tamquam sanctitate conspiruus 
in antiquioribus martyrologiis commemoratur. Ad 
25 Augutti S. Bartholomaei corpus Romam ad in- 
sulam Tiberianam translalum dicitur; id vero card. 
Ursinus, postea Benedidus XIII vehementer impu- 
gnavit. Quidquid de his sit, non proindc romani 
martyrologii minuitur auctoritas ncque cujusdam est 
in hoc ccnsorem agere, sed expectandura est Ecclc- 
siaejudicium. Neque ex errore, qui forte in marty- 
rologium irrepserit, inferrc licet, etiam in canoni- 
zationis judicio posse errorem contingerc, vcluti 
Lupus rectc argnmentatur. Neque enim Scde* Apos- 
tolica omoia , quae in martyrologium inscrta sunt , 
inconcussse veritatisexistimat, uti ex rcpetitis mar- 
tyrologii correctionibus constat. 

10. Et quamvis Grcgorii XIII littercc apostolicae 
martyrologio praefixae aflirment, illud emendatum 
fuisse, idemqucin choro lcgendum, ncquc immuta» 
tum edendum csse , hiiic tamen non est inferendura, 
errores omnes fuisse sublatos, neque eruditis vcti- 
tum essc novae correctionis fundamenta ad S. Sedem 
deferre. Ita Gratiani decretnm usu jam receptnm, 
cum raendis scateret, ab eruditis viris, ctiam Pon- 
tificum auctoritate, correctum fuit, et inter alios 
laudatus Gregorius litteras apogolicas eidem decreto 
praefixit, afiirmans, se iilud emendari jussisse, ne- 
que ulterius essc immutandum , poenis adversus ino- 
bedientes sancitis. Cumquc nihilominus viri docti 
idem decrelum adhuc emcndandum esse censeant, 
manifestum est, opcris alicujus correctiones pontifi- 
cia anctoritate vallatas nltcriori corrcctioni non ob— 
stare, dummodo res S. Sedis judicio submiltatur. 

11. Alii errores typographorum incuria, vel 
malitia irrepserunt, quibus tamen sacra rituum 
congregatio obstitit. Enim vero Ageos de monte 
Politiano, antequam canonizarctur, sub titulo tancta 
in martyrologio inventa fuit, scd postea sub nominc 
beata dcscripta est. Ad% Februar. et 20 Novemb. 
SS. Joannes dc Matha, et Felix de Valois tamquam 
primarii fundatores ordinis S. Mariae de Merccde 
dcscribcbantur, quod cum historiis repugnet , sacra 
congrcgatio expungi jussit. Cumque in nonnullis 
martyrologiis tunc B. Felicts a Cantalicio clogium, 
alias ab eadem congregatione approbatum , omissum 
esset, ipsa illud iterum apponi mandavit 

12. Tandcm romanum martyrologium Bene- 
dicti XIV auctoritate nupcr editum cst, cujus edi- 
tionis tota ratio in ejusdem pontificis litteris Joanni V 
Portugalliae regi fidelissimo directis, el dilioni prae- 
fixis cxhibetur. 



SYNOPSIS LIBRI QUARTI, PARS II. 

CAPUT XVIII. 



803 



De nominum deteriptione m Romano Martyrologio. 

1. etc. Post martyrologii cditionem sub Grego- 
rio XIII , Sixto V, et Urbano VIII factam, alia eidcm 
martyrologio nomina, apostolica auctoritatc, addi 
posscnL Gregorius enim XIII in suis apostolicis lit- 
teris solum vetuit, nc privata auctoritatc addiliones 
fiercnt. Scd sacra rituum congregatio 30 Jul. 1616, 
ct 31 Aug. 1680 dccrevit , canonizatos dumtaxat in 
martyrologio describcndos esse. Et quia hxc de- 
scriptio cum aliquo brcvi elogio fit, sacrae congrega- 
tionis mcthodus est, ut, audito fidci promotorc, 
drbium pruponatur, an nomen tit detcribendum m 
martyrotogio romano, quo aflirmative rcsoluto, 
alicui ex sacrae congregalionis cardinalibus clogii 
compositio coramittitur, quod subindc in eadem 
congregatione refcrtur, ut approbctur, approbatio 
autem a Pontifice esl confirmanda. Haec methodus 
scrvata fuit in B. Petri Amengaudii, S. Petri No- 
lasci, aliorumquc dcscriptione. Porro si alicujus 
sancti canonizatio probanda sit, prius de nominis 
descriptione, mox de elogio disputandum est. Si 
vero de canonizatione constct , de utroque simnl agi- 
tur, ut in SS. Joannis de Deo, ct Pii V dcscriptione 
scrvatum fuit. 

6. etc. Canonizatorum itaque nomina in marty- 
rologio romano describcnda sunt, tam eorum , qui 
post martyrologii cditionem a summo Pontificc ca- 
nonizantor, quam aliorum, qui aliquo alio ex modis 
ab Ecclcsia approbalis canonizati fuerunt, scd non- 
dum in martyrologio dcscripti. Et quoad primos 
quidcm , id ex quotidiana constat disciplina. Quoad 
alios vero, caedem, ac pro primis rationes militant 
quibus praeterca plura suflragantur cxcmpla. Enim- 
vero S. Lconis III nominc in martyrologio descri- 
ptum fuit quamquam in cdilionibus sub Gregorio , 
et Sixto omissum fuissct. Et S. Ptolcmxus S. Petri 
discipulus, ac S. Romanus episcopus Nepesinus 
S. Ptolemaei discipulus, qui martyrcs apud Baro- 
nium ad an. 261 occubuerunt , nonnisi an. 1672 in 
martyrologium relati sunt. Subseculis tcmporibus 
sanctorum quoque Pctri confessoris, et crcmitae, 
Stcphani abbalis ordinis Grandimotensis institutoris, 
Encconis abbatis Benedictini , et Justini cpiscopi 
Theatini nomina , sacrae congregationis , et summi 
Pontificis auctoritate, in raartyrologio apposita sunt, 
authcnticis monumcntis ad omnium sanctitatem, 
et antiquam canonizationem comprobandam allatis. 

9. Ad bcatos quod attinct, ct signantcr ad cos, 
qui post ultimam martyrologii cditioncm beatifican- 
tur, norum noraina cx repctilis sacrae rituuracon— 
gregationis dccrclis , ctiarasi in corum honorem oiR- 
cium , ct raissa pro aliquo detcrminato loco conccssa 
fuisscnt, non sunt jure suo in martyrologio dcscri- 
bcnda, nisi cx specialibus circumstantiis congregatio 
eadcm, annucnte Pontifice, id indulgcndum esse 
ccnsuerit, quemadmodum BB. Calhanna dc Bono- 



Digitized by Google 



304 



DK BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



nia , Fidclis a Sigmaringa , alionimque plurium no- 
mina in martyrologio etiam cum elogiis apposita 
fucrc. 

10. 11. Scd difficultas cst de iis, qui cullum pos- 
sidcnt immemorabilem , ac multo magis si ab immc- 
morabili tcmpore sancti appcllati fuerunt, ct in 
corum bonorcm vcl ab immemorabili , vcl ex apos- 
tolioa concessioDe missa , et officium cum lcclionibus 
sive de communi , sive propriis cclebrata fucrunt. 
Sunt, qui putant , hos prsdiclis sacrx congrcgatio- 
nis decretis non comprenendi, scd melius distingucn- 
dum essc videtur : aut ante dccrctalcm in cap. 
Audivimus, de reliq. et vener. SS. in Kcclcsia uni- 
versali , summo Ponlificc saltcm tacite consentiente, 
coli consueverunt , et isti , cliamsi corum cullus ad 
universam Ecclcsiam extcnsus fucrit, poslquam par- 
ticulares episcopi illum in certis quibusdam provin- 
ciis dccrcvcrunt, jurc suo in martyrologium refe— 
rendi sunt , cum propric sint canonizati. 

12. etc. Aut cultum immemorabilcm modo supc- 
rius cxposito post illam decrctalein ubtinucrunt , ct 
hi quidcm, cliamsi eorundcm cultus in sacra cun- 
gregalione discussus, ct approbatus cssct, non sunt 
in marty rologio rccenscndi : non cnim sunt canoni- 
zati, scd ad summum aquipollenter beatificali ; nc- 
que ex officii, et missc pro dclcrminatis locis con- 
cessionc infcrri jurc potcst, nomina cliam in 
marlyrologio cssc describcnda , uti ex pluribus con- 
stat cxemplis : quai sane descriptio, si formalitcr 
beatiiicatis nou indulgelur, nequc asquipollcntcr bca- 
tificatis est concedenda , nisi sacra congrcgatio cx 
ialibus circumstanliis, Pontificc annucntc , cam- 
descriptionem indulgcndam csse ccnscat, uti 
sane pcrmisit, BB. Bernardi Ptoleimci, Simeonis 
pucri a Judacis interempti , aliorumquc plurium no- 
mina in romano marlyrologio describi, quorum 
cultus vcl ab cadem congregalione discussus, et ap- 
probatusfuerat, vcl non. 

CAPUT XIX. 

De elogiis , qua in marlyrologio romano nominibus 
sanctorum in> eo detcriptis adduntur, et de non- 
nullis decretis sacra congregationis ad idem 
marttjrologium pertinentibus. 

1. Hujusmodi clogia vcl cx probalis auctoribus , 
vel ex probata traditione, aul cx processibus desu- 
mcnda, ac brevi sermone contcxenda sunt, vcluti 
Guyct advcrtit. 

2. etc Porro nonnullorum elogia in romano mar- 
tyrologio cx sanctitate, seu ex virtulibus adornata 
sunt; aliorum cx miraculis; quorundam ex sancti- 
latc simul , et miraculis ; aliorum cx doclrina : non- 
nullorum ex sauctitate, et doclrina: aliorum ex 
ordinum regularium instilutione; quorundam ex 
graliiscorum intercessione a Dco couccssis, marty- 
rum vero elogia ex cruciatibus fortiler toleralis de- 
prompU sunt. 



9. In codem martyrologio festa quoqne conversio- 
nis, et ordinationis , nccnon corporum invcnlionis 
aut translalionis sanctorum annuntiantur, ct ad 
7 Octob. insignis vicloria memoratur, quam chri— 
sliani ad Ecbinadas insulas de Turcis retulerunt. 

10. Similia babentur in Grccorum menologio 
jussu Basilii impcratoris cdito, in quo praetcrea hor- 
rendi terrscmotus, bxrcsium cxtinctiones, et solem- 
nes institulae supplicationes commemorantur. 

11. Denique in martyrologio luna indicalur, id- 
que (ircgorius XIII approbavit; et Baronius ad 
ann. 325 tcstalur; id ex concilii Nicami dccrcto in- 
ductum fuisse pro dic Pascha; staluendo; Miliet vcro 
docct, ex hoc festa mobilia dignosci, diei aulem, ct 
quantitatis lunae numerationem ad ritus in officiis 
servandos conferre. 

12. Olim indulgenti» in honorem beatorum con- 
cedcbantur, qui neque in martyrologium , neque 
inler sanctos rclati fucrant, veJuti in BB. Jacobi de 
Mevania, Catbarinaj Suecs, aUorumque pluriura 
concessaj refcrunlur. Nunc juxta decretum congTe- 
gationis rituum 16 Jun. 1671» in honorcm dumUxat 
sanctorum conccduntur, qui in martyrologio romaoo 
rcccnscnlur. Verumtamcn summus Pontifex indul- 
gentiam plenariam iis concedit , qui in beatificatio- 
nis solcmnitatc Vaticanam basilicam , aut illas ec- 
desias visitaverint, in quibus prima post Valicanam 
ejusdem bcalilicationis solcmnia peragentur, uti ex 
beatificatione S. Joannis Francisci Regis exploratum 
est. 

13. Aliis decretis^sacra congregatio officium , et 
missam in sanctorum honorem, ratione corporis, 
vcl reliquia? prohibuit, nisi in martyrologio descripti 
sint. Sed de bis infra. 

14. elc. Cum in sacra rituum congregatione in- 
stantia examinarelur pro BB. Bernardi Ptolcmci , 
cl Thurribii Mogrobesii nominibus in romano mar- 
tyrologio describcndis, disputalum fuit, an bujus— 
modi dcscriptio ecclesiasticum cultum signiucet. 
Prosper Botlinius tunc fidei promotor hoc ipsum 
allirmavit, cui alii eliam auctores suflragantur. Sed 
cardinalibus in divcrsas abeuntibus scntentias , con- 
troversia indecisa reraansit. Jamvcro dicendum vi- 
dctur, dcscriptionem hanc ad gcslorum potius bislo- 
riam pertinere, quae Fatinelli etiam scntcntia fuil; 
et martyrologium in choro utique lcgendum essc 
neque ex ea descriplione, neque cx bac lcctionc 
cultum publicum univcrsalem ab Ecdesia aut de- 
mandalum , aut permissum inferri. Alitcr plura se— 
qucrcntur absurda ; nam sic beali in martyrologio 
descripli cultum in univcrsa Ecclcsia antc canoniza- 
tionem obtinucrunt , qui lamen pcr solam canoni- 
zalioncm inducilur. Cumquc nonnullorum nomina 
in raarlyrologio anle declaralum casum cxccplum, 
adcoquc antc acquipollcntem beatificalioncm descri- 
bantur, si poslea eadcm a?quipoIlcns bcalilicatio 
ficret, haec cullum non augcrct, scd minucrct , cura. 
per hanc cultus dctcrminatis solum locis pcrmitta— 
tur. Nomina tandero , ct rcs gesta? corum , qui in 




Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI QCARTl, PAR9 II. 



305 



martjrologio dcsoripli sunt, in eodem annuntianlur, 
ut fideles ad cos imitandos, et proportionate colen- 
dos cxcitentur. 

17. Demum plura sandorum, ct beatorum no— 
mina in martyrologio describi sacra rituum congre- 
gatio decrevcrat, sed nondum descripta erant : id 
vero in nupcra martyrologii sub Benedicto XIV 
cditione praslilum est. 

18. 19. Juxta romanum catechismum alicujus 
sancti nomen , baplizatis imponendum est , ut bi 
ad ejus imitationcm excitentur, et hanc piam con- 
suctudincm pervctustam essc cx SS. Ambrosio (in 
exhortat. Virginit. lib. 1 , c. 3, n. 15, eol 281 , op. 
t. 2) , et Joanne Chrysoslomo (homil. in S. Meliti- 
mum to. 2, pag. 519) discimus, cademquc ex vitris 
pictis dignoscitur, quaj ex Urbis cremclcriis idcnti- 
dem eruunlur : immo hoc ipsum in 30 cx Nicaenis 
canonibus , quos Turrianus cx Arabico in Latinum 
transtulit , prxcipitur -. scd hi canones dubii sunt. 
lUud vcro ccrtum cst, cardinalcm de Tournon pra> 
ccpissc, ut baptizalis alicujus sancti nomcn in mar- 
tyrologio dcscriplum imponcretur, interdictis om- 
nino Idolorum , aut falsao religionis pcenitcntium 
nominibus. Verum congregatio inquisitionis sub 
Clcmenlc XIII inlerdicto retento, prcceptum iilud 
ad suasionem remisit. 

20. Rcliquum est, ut pauca de Graecorum meno- 
logiis innuamus. Porro haec a menscis difTerunt; me- 
na?a cnim sanctorum officia, menologia vero eorum- 
dcm vitas singulis diebus assignant, quae proinde, 
uti Allatius obscrvat, Latinorum marlyrologiis res— 
pondant. Refert Baronius ad ann. 886 mcnologium 
a Basilio Maccdone impcratore actum fuisse, id ta- 
mcn Allatius alteri Basilio imperatori tribuit. Subdit 
Baronius, menologium Constantinopoli ad Ludovi- 
cum Sfortiam allatum , ad cardinalem Sfondrati dc- 
vcnisse, qui illud Paulo V tradidit, cl hic in Vatica- 
nam bibliothecam intulit, quod cum vetustate 
fatisceret, sub Clemenle XI, Innoccntio XIII et Be- 
ncdicto XIU, additis imaginibus, restitutum est. 
Hoc scx tantum menses contincbat, alteram partem 
idcm Clemens adbuc juvenis in monastcrio Cryptao 
Ferratae repcrit, et in Latinum vertit, ac tandcm 
integrum , opcra Hannibalis card. Albani editum est. 

CAPUT XX. 

1. Litaoia aliquando proccssioncm , interdutn 
qundcumquc prccum gcnus, iriterdum quamdam 
sanctorum sericm signiticat , qui in quibusdam prc— 
cibus coluntur. Et S. Isidorus ait (lib. 6 Origin. 
eap. 19), iitaniam grxcum nomcn csse, latine vcro 
Rogationcm dici, camque ab exomologesi diffcrre, 
quod baec pro peccatorum confeisione, illa propter 
rogandum Deum agitur. 

2. Silitania prosanctorum seriesumatur, aposto- 
licis viris, juxta card. Bonam , et BclJarininum, ad- 

Docnrn*. 



scribenda est. In quibusdam antiquis lilaniis non- 
nulli invocanlur sancti, qui in h^dicrnis non 
reperiuntur, ut ex, antiquis Angliae lilaniis apud 
Mabillon. ct ex aliis monumcntis dcprchendilur. In 
aliis apud Menardum nonnulli sancti invocanlur, 
qui in hodiernis extant. Omisso, quod nonnulli ali- 
quando beatos in litaniis ex devolionc invocavc- 
runt. 

3. Jamvero S. Pius V. in suis litlcris apostolicis 
hreviario romano praefixis quanicumquc mutatio- 
ncm, ct addilionem probibuit. Quamobrcm nunc 
patriarchis, arcbicpiscopis, ct episcopis vctilum cst 
alicujus sancli nomcn litaniis addcre. Et Clemcns 
VIII statuit, ne praeter lilanias, quae in brcviariis, 
missalibus, ponliiicalibus, ac ritualibus continentur, 
ct lilanias B. Virginis, aliae edcrcntur, aut rccita- 
rcnlur, nisi a sacra rituum congregatione approbatae 
essent. 

k. Potcst igitur sacra congregatio alicujus sancli 
additioncm sive pro univcrsali, sivc pro parliculari 
ccclesia in litaniis admittcre, scd ut plurimum ab 
hoc ipsa abstinuit , uti colligcre cst cx cjus decretis 
20 Junii 1G54, ct 20Martii 1700, quamquam pos- 
tea ordini B. Mariac dc Merccdc permisit, ut S. Pe— 
tri Nolasci fundatoris nomcn in iilaniis addcrclur, 
quac in codem ordinc rccitanlur. Et Bencdictus XIV 
ordini Carmelitarum Excalceatorum pariter indul— 
sit, ut S. Joannis a Cruce nomen in cjusdcm ordinis 
litaniis adjiceretur. Pouget vero refert, in quibusdam 
ecclesiis sanctos patronos, aUosque cclcbriorcs in li- 
taniis invocari. 

5. 6. Cum Clemens XI oificium S. Joseph pro 
Ecclcsia universali composuisset, nonnulli pii viri 
postularunt, ut ejus quoque nomcn in litaniis invo- 
cari permittcretur. Bcnedictus XIV lunc Gdci prc— 
motur, sacras rituum congrcgationisjussu, disserta- 
tionem super hoc edidit : sed dcficicniibus principum 
ecclesiasticorumque cmluum prccibus, neve aiiis ad- 
diiiunibus via apcriretur, nihd decretum cst. Adve— 
nerunt preces, expensaque iterum promotoris dis— 
sertalione tum pro nomine dcscribendo, tum pro 
loco eidem nomini in litaniisassignando, sacra con- 
grcgatio ccnsuit, suffragiorum notamsummo Ponti- 
tici exbibendam essc. Innocentius XUl , tunc pon- 
tifcx, resolutionem distulit, eoque vita functo, 
Benediclus XUI , successor S. Joscpbt nomcn post 
S. Joanncm Baptistam in litaniis rcponi jussit , vclut 
laudatus promotor in suo suffragio insinuaverat, 
quod sequcuti ordinc in compcndium rcdacto con— 
texuit. 

7. etc. S. Josephi nulla in Usuardi, et Adonis 
martyrologiis mentio occurrlr ; ex quo inferri licct, 
modicum tuncin Ecclesu Oocidentali fuisse ejusdcm 
sancti cultum. Idque S. Ber.iardinus ex eo rcpetit , 
quod S. Joseph ad Limbum po«t mortem descendit , 
et ad vetus pertinct Tcslamentum , ac nonnulli lucrc- 
tici cum naturalem Bedcmptoris patrem fuisso assc- 
ruerant. 

10. etc. Haic tamcn subscculis lemporibus nc- 

'20 



Digitized by Google 



306 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



qncunt cultus S. Josephi exlensionem impedire. Et 
ad primum quod attinet in romano martyrologio 
SS. Malachiac, Habacnc, aliorumqne mcntio fit, et 
S. Joannis prsecursoris , ac martyrum Machabaoorum 
mcmoria quotannis colitur, itemque patriarchae, et 
prophetae in litaniis majoribus, SS. Abel, ct Abra- 
ham in commendalione anim® invocantur, licet bi 
omnes ad Limbum descenderint. 

1A. 15. Quod spcctat ad sccundum , nempe quod 
S. Joscph ad vctus Tcstamentum pertineat, nunc 
sancli quoquc vcteris Testamcnti ex superius dictis 
coluntur; immo juxta Suarex, ct Guyct S. Joseph ad 
illud proprie non pcrtinct (quemadmodum neque 
Magi, qui Christum in cunabulis venerati sunt, 
quiquc Coloniae Agrippinae officio, ct missa colun- 
tur : ncque pastorcs , qni eomdem pracsepio rcclina- 
tum invcncrunt, ct apud Graecos spccialcm obtinent 
cultum). Illud de haercticis modcrna excludunt tcm- 
pora, quibus fidessatis est corroborata; veluti Bol- 
Jandiani m vita S. Jotephi lad diem 19 Martii t* 
comment. histor. § 2, pag. C) explieant. 

16. 17. Post naec juval propagationis cultus S. 
Josephi auctorcs reccnscre. Consentiunt erudili, 
cumdem ab Oricntc in Occidentem pcr Carmelilas 
fuissc propagatum, quibus Praedicalorum, et Mino- 
rum ordincs acccsserunt , ncc parum profnit S. Te- 
rcsiae crga S. Joscphum devolio, ct inter alios Joan- 
ncs Gcrson, el Isidorus dc Isolanis cidcm cultui 
amplificando adlaboranmt. 

18. etc. Succedunt Romanornm Pontificum con- 
cessiones. Ac primo quidem S. Josephi nomen in 
roartyrologium romanum ante annos 800 relatum 
fuisse dicitur. Sixtus IV , teste Platina , ejus festum 
19 Martii instituit ; Gregorins vero XV , apud 
Thicrs illud tamquam de pracepto scrvari manda- 
vit, qnod tandem Urbanus VIII confirmavit. Praete- 
rca ejus officium sub Sixto IV simplex ad ritum du- 
plicem sub Innocentio VUI, ac postmodum sacroc 
ritnum congregaUonis anctoritate ad dupliccm sc- 
cundas classiscum bymnis propriis elevatum fuit, 
cui tandcm Clcmens XI lectiones primi nocturni, 
capitula , antiphonas , et responsoria cx novo potis- 
simnm Testamentodepmmpta addidit. His acocdunt 
officium desponsationis B. M. Virginis cum S. Jo- 
sepho , pluribus locis ab eadcm congregalionc con- 
ccssum, ac missa propria in cjusdcm sancti bonorcm 
pro bona morte impetranda intcr votivas missalis 
romani inscrta. 

22. Dcmum ejus nomen in antiquioribus Ecclc- 
stas univcrsalis (et ecclcsiae Bononiensis) litaniis 
invocabatur; ct non extat in litaniis PP. Praedi- 
catorum , ct Carmelitarum Discalceatorum , ut ex 
probatis utriusque ordinis monumentis constaL 
Bollandiani quoque referunt , S. Josephum in qui- 
busdam particularibus litaniis cultum fuisse, ejus— 
quc nomen in litaniis rcperitur, quae in vigilia Epi- 
phaniao ad aquaB bcnedictionem recitantur. Porro 
hujusmodi bcnedictio antiquissima est, eaque ex 
baptismo, qui in festo Epiphania) frequcntobatur, 



origincm traxit. Hic mos in Ecclesia vigct Oricn- 
tali; teste Goar, idemquc viget in Ecclcsia Occidcn- 
taU, et signantcr in quibusdam Romae ecclesiis. 

23. 24. Omnia haec satis esse videntur, ut S. Jo- 
scph in Utaniis ecclcsia; majoribus rcccnseatur; quod 
si alia requirantur, seqnenlia addi po&sunt. 

25. etc. Litaniae a tcmporibus apostolicis iniliam 
sumpserunt, eaeque sunt sanclorum calalogus, qiii 
ritc, et licite coli possunt. Omnis vero sanctus ab 
Ecclesia approbatus in iis, nisi Ecclcsia ipsa vclet, 
invocari potest. Et sane Clemens VIII addiUonem 
in Utaniis privata auctoritate factam dumtaxal pro- 
hibuit, ct vcn. card. Bellarminus testalur, post cjus» 
dem ponUficis dccretum addilionem alicujus sancti 
in litaniis, saltem narticularibus novam non fuisso 
existimatam, ct a Sedc Apostolica non oblinendam. 
Porro addilionis privata auctoritate facicndac probi- 
bitio, ct Ecclesiae difficultas annuendi novas addi- 
tioni in litaniismajoribus, in eopotissimum fundan* 
tur, quod uniformis esse dcbet orandi modus , et si 
nova additiopcrmittcretur, h«c aiiis viam stemcrcU 
Sed baec a S. Josephi praerogalivis excluduntur. 

30. 31. Josephum itaquc Gcrson cum aiiis aflir- 
mat, in utero malris fuisse sancUiicatum. V r crum 
theologi communiler hujusmodi sanclificationcm 
beaUssimae Virgini, Jercmia;, et Joanni Bapti>t.-o 
dumtaxat adstruunt. et S. Thomas ( S part. q. 27, 
€art. 6 incorp. ) elS. Bernardus (cp. 17» ad canon. 
Lugd. op. vol. 1 ) docent, non esse ad aUosexlcn- 
dendam. Quin etiam S. Augustinus docuit , Jerc— 
miam et Joanncm non fuisse in utero matris plene 
sanctificatos. 

32. etc De S. Joscpho praetcrca S Bernardinus 
praedical, eum corpore, et anima gloriosum ad ccd- 
los ascendissc, quam sentcnUam Suarex non impro» 
bat. Id vcro asseri tuto nequil , cum ab ea inter pa- 
tres, et theologos controversia pcndeat , utrum lis, 
qui Matth. 27 cum Christo surrcxerunt , immorta- 
lem anims , et corporis vilam obUnucrint , an poUus 
surrexerint iterum moriluri , de qua plura D. Tbo- 
mas ( Spart. q. 53, arL 3 ad 1 ) ct Calmei. Quarc 
bis, quae ad summum probabilia sunt,omissis, alia 
de S. Josepho pcnsentur oportet , qoas certa suut , et 
ex EvangeUo baurruotur. 

35. etc S. Joscph igitur sponsam procul dubio 
beatissimam Virgincm habuit, Matth. l,etputavi- 
musChrisUpater appellatuscst, Luc. 3ctMatih. 13, 
de qua paternitate plura S. Augustinus disserit 
(/i'6.2 de conseru. Evang. c. 1, coL 27, to. 3,part. 
2op. ). Prctcrea Christus ipsc illi tubditut erat , 
Luc. 2, non quidem ex debito, scd ex usu, veluta 
Suarcx notat ( hanc ipsam subjecUoncm Gerson ia 
sermonc habito in concilio ConsLanUcnsi extoIUt). 

38. Sublima haec sunt, et ccrtissima , neque ai- 
teri sancto communicata, idcoquc S. Joscplium U- 
taniis addendum insinuat,quin altcrius sancU supcr- 
addiUoni aditus aperiatur, idquc multo magis, 
quod S. Joseph cx superius dicUsin aliis Utaniis, 
Scde ApostoUca permittentc, dcscriptus est. Sic 



Digitized by Google 



SINOPSIS UBRI QUARTI, PARS II. 



307 



Conceptionb B. M. Virginis fcstum, quod ex S. 
Scdis totcrantia in quibusdam ecclesiis, testc D. 
Tboma (3 part. q. 27, art. 2) celebrabatur am— 
pliato a pluribus PontiBcibus illius cultu, Clemens 
XJ, ab oranibus de pracepto servandum csse jussit. 

39. 40. Nunc de loco diccndum est, in quo S. 
Josophi nomen in litaniis majoribus reponendum 
est. Jam vero is vel ante S. Joaonem Baptistam, vel 
ante omncsconfessores, vel proxime post eumdcm 
S. Joannem Baptistam esse potest. 

41. etc. Etquod ad primum spcctat, illi assumpto 
favent ea, qua? Suarez docet, qui probabile exisli— 
mal, S. Josephum gratiam S. Joanne perfectiorem 
assccutum fuisse, cum quo Cornelius a Lapidecon- 
flcntit (m eomment. m Matth. cap.l,pag. 52 in /in.). 
. Neque veroobstat, quodS. Joannes Malth. 11, om- 
nibus major dicatur, id enim vcteris Testamenti 
patres respicit, veluti post S. Hieronymum Maldo- 
natus observat: S. Joseph autcm ad novum pertinct 
Testamentum. Accedit, quod in litaniis, qui prior 
obiit, prior invocatur. Et S. Joscphum quidcm S. 
Epiphanius afhrmal ( hares.lS ) paulo post Jesum 
in templo repertum obiisse. S. Joannes vcro juxta 
ven. Bedam anno Christi 33 vel juxta Salianum 
anno 32 occisus fuit. 

44. etc. Verum haec sentenlia non videtur admit- 
tenda. Etcnim litaniae PP. Prcdicatoruro, aliaeque 
superius memoratae S. Josepbum post S. Joannem 
exhibcnt: nequc ScripturjB auctoritas, neque Ec- 
clcsia? traditio docct , S. Joscphum S. Joanni sancti— 
tate prasstitisse. Et, quod periculosum est, juxta ex- 
positam scntentiam admilteretur, Ecclesiam in 
litanibordinem ex majori sanctilate dcducerc. Ne— 
que vero exploratum est, S. Josephum esse S. 
Joanniprsemortuum, cum nonnulli palresexistiment, 
illum in Chrisli passione superstitem fuisse. Dcmum 
illa prscedentia admissa, confessor marlyri prepo- 
ncretnr, cum ex S. Augustino ( comment. tn psal. 
140, col. 1578, tom. 4 ), aliisque pluribus S. Joan- 
ncs martyr occuhuerit. 

49. 50. Potius igitur inter confessorcs primus S. 
Joscph esset collocandus; et sane uti confessorem 
Ecclesia ipsum colit, quemadmodum ex martyrolo- 
giis, missalibus, et breviariis colligitur , idemquc 
laudatus Isidorus dc Isolanb docuit. Quod si imme— 
diatc posl S. Joannem Baptistam collocetur , patriar- 
cbis adnumeratur, cum tamen patriarcha non sit, 
cumquc ad novum pcrtincat Testamentum, apos- 
tolis pracedcret , quod esset ahsurdum, veluti 
Guyct dcmonstrat. 

51. etc. Vcrum ncquc ista opinio retincnda vi— 
dctur; sed tutior ea ccnsetur , qua? post S. Joanncm 
Baptistam immcdiate S. Joscpho locum assignat. 
Ha?c enim cum litaniis PP. Prxdicatorum, aliisquc 
superius adductii coha;ret. Et qnamvis uti confcssor 
in breviariis , et cnlcndariis rccolalur ; cx his lamcn 
illatio ad litanias non valet. In lilaniis siquidcm , 
non vcro in brcviariis habctur patriarcbarum, et 
prophetarum classis. Ncquc S. Josephi post S. Joan- 



nem invocatio recentioram devotioni adscribenda 
cst , uti Guyel censuit ; idem quippe ordo in sa?po 
laudatis litaniis retinetur. 

54. ctc Porro juxta hanc scntentiam S. Joscph 
apostolis prxcederct , at juxta Suarcz cjusmunus, 
et officium apostolico muneri pr«fcrcndura esse vi- 
dctur. His tamen omissis, qua?, ut monuit Guyet, 
concionatoribus magis, quam divinis oiHciis, et lita- 
niis ordinandis descrvirc possQnt ; motiumcntum in 
eo consistit, quod S. Joanncs Baptista, qui utiquc 
ad novumpertinetTeslamentum, apostolisin lilaniis 
pr<efcrtur,nonquia Matih. 1 1 inter nalos muliertim 
major dicitur, cum hoc cx superius dictis vetcris 
Tesloroenti sanctos rcspiciat , adeocpie apostolos non 
comprehendat; scd vclquia patriarchis, aut prophc- 
tb adnumeratur, vcl quia antc apostolos obiit. Hax 
autcra S. Joscpho quoquc convcniunt, ideoque eam- 
dem el ipsi in litaniis pralationcm vindicarc debent. 

57. Jam vero ( quidqnid Guyct scnscrit ) S. Jo- 
seph patriarcha dicendus cst , cum Christi, qui ele- 
ctorum caput est, pater reputatus fuerit. Prophcta 
quoque dici potest cx illo Matth. 1 : Angelus Do- 
tnini apparuit ei dicens: noli timere, etc. ex quo 
tcxtu laudatuslsidorus delsolanis, ct Perezpropbetas 
prerogativam S. Josepho adjudicant. Quamquam, 
ut ejus nomcn in patriarcharum , et prophctarum 
classe coUocetur, sufficit, ul alterutra cx bis quali- 
tatibus insignitus fuerit ; quemadmodum S. Maria 
Magdalena, licetvirgo non fuerit, inter virgines, et 
viduas in litaniis majoribus recensetur. 

58. His posilis sacraj rituum congrcgationis est 
advertere, an S. Josephi nomen in litaniis majori— 
bus sit describciidum, ut sicuti Gersonhis in conci- 
l'!o Constanliensi pro scbismate extinguendo honorem 
aliquem illi instiluendum esse insinuaverat, ita in 
prascntibus calamitatibus hic in iitaniis cultus ei- 
dera supcraddatur. 

59. Hucusque sutTragium , cujos argumenta au- 
ctori scmper probabilia risa sunt, nisi quod litania- 
rntn ritus pro aqua; bencdictione in vigilia Epipha- 
nie, qui tamquam pars rilualis aPaulo V approbati 
antea habitus fuerat, postca privata cujusdarn sa- 
cerdotis Pctri Locatelli auctoritatc additus apparuit. 
Nonnulla in eo contincntur a sacrorum rituum 
gravitate aliena, ct quidcm invocantur sancti,qui 
in litaniis approbatis non inveniuntur ; quapropter 
ritusidem cum argumento ab eo deducto rejiciendus 
ccnsctur: non jam ut ritus bcnediccndi aquam in 
vigilia Epiphaniac rcprobctur, sed utadditamcntum 
privata aucloritate inserlum abjiciatur. 

CAPUT XXI. 

De sacrisimaoinibus, et nonnuUis controvtrsiis ad 
easpertinentibus. 

1 . 2. Juxta concilium Tridcntinum ( sess. 25 ) 
sacra; imagincs, in teroplis proscrtim , retinenda>, 
et colend» sunt, nuHam vcro insolitam collocarc 



Digitized by Google 



I 



508 DR BEATIFICATrONE 

licct, nisi ab episcopo npprobata sit. Cumquc conci- 
Iium de Cbrisli , Dciparae , et sanctorum imaginibus 
loqualur, nonnnlli tum heterodoxi, tum catholici 
cxistimarunt , nequeDeum Patrem, neque SS.Tri- 
nitatem pingi posse. Vcrum ctiam Deus pingi potest 
modo, quo sspe apparuit, elquo,cjus majestas, ct 
omnipotentia reprsescntari potest, uti videre est 
apud Buonarruoti. 

3. Porro nefas essct reputare, Dcum, prout est 
in se, pictura reprxsentari , in hoc quippe Anlhro- 
pomorphitarum crror contincretur; sed recte Deus 
dcpingitur, vclut historia aliqua reprsesentetur, vel 
ut ejus majestas ocuiis propunatur, ut bene card. 
Gottus ostendit. Primis Ecclesiae saeculis juxta Ori- 
genem, ct juxta can. 36 concilii Ulibcntani, Dei, 
ct SS. Trinitatis imagincs in usu non fuerunt, ne 
scilicct gcnliles, ct calhccumeni putarcnt, fidelcs 
Deum corporcum vcnerari , veluli in eumdem can. 
Albaspinaeus, ct card. Lucinius adnotarunt et Ar- 
cani disciplina sccrcliora christianae religionis mys- 
leria occultabat , ne a gcntibus profanarentur. Hoc 
sublato periculo , recte nunc Dci imago in templis 
coUocalur,clabAlexandro VIII proposilio damnata 
fuit, quaj oppositum statucbat. Chrislianus Lupus 
se ignorarc fatetur , quando Dei imagines in Ecclesia 
fieri cceperint , sed ex S. Paulino discimus, cas sae- 
culi quinti initio depictas fuisse. Idem vero Lupus 
aifirmat, Spirilum sub columbae , Angelos sub hu- 
mana specie recte dipingi; et ab Ecclesia Ulae SS. 
Trinitatis imaginesprobantur, quae DeumPatrem in 
forma senis, Christum in cjus sinu, vel ad ejus la- 
tus, et Spiritum Sanctum columbae forma inter 
utrumque rqpnesentant ut videre est apud card. 
Capisucchium , et Perimezzium. 

'». Sarnellus modum cxponit, quo Christus, 
B. Virgo, et SS. Petrus, ct Paulus pingi possunt. 
Et Buonarruoli plura disscrit de veteri more Chri- 
stum sub Agni specie pingendi. Videatur Joanncs 
Interianus de Ajala, qui pictores egregic instruit , 
quomodo sacrae imagines pingendae sint. Volumen 
non diu ante prodiit, quod a sarris Urbis tribunah- 
bus proscriptum est, cujus auctor plures piclurae 
species reprebendit. Alias rcspuunt Ciarapinus, 
Thcophilus, Raynaudus, ct Thiers. Aliis displicent 
martyrum picturae, qui abscissum caput manibus 
gestant, quem pingendi modum BoUandiani, et 
Langlet cx quadam S. Joannis 6hrysostomi oratione 
ortum fuisse existimanL. 

5. 6. Utcumque hacc se habcant , cx his attin- 
gcnda sunt, quae a sacra rituum congregatione sta- 
tuta fuerant. Ipsa itaque 10 Septemb. 1637 prohi- 
buit, ne SS. Auguslini, Nicolai dc Tolentino, 
aliorumquc imagines habitu fratrem Discalceatorum 
ordini S. Auguslini pingcrentur, et congregalio con- 
cilii declaravit, B. Claram de Montefalco ad ordi- 
nvm eremitarura S. Augustini pertinerc, ideoquc 
hujus ordinis vestc pingendam cssc t Urbanus vero 
VUI praevio congregationis rituum consilio, consti- 
tuit, nc sacrae imagincs uercnt abo habitn, ct foma. 



ET CANONIZATIONB. 

quam incathotica Eccltna ab anHqvo Umport cm- 
tuevit. 

7. Post bsec proposilum fuit , n n in Ecclesiis or- 
dinis Servorum imago B. M. Virginis Dolorum cum 
habitu nigro permilli posset : at sacra congregalio 
ad prxcavcnda scandala nihil decrcvit. 

o. Porro ejusmodi permissionis obstarc videlur, 
quod synodus Constatinopolitana sub Uadriano II 
staluil, Deipan imaginem pingendam essc, ut in 
Scripturis figuratur. Et universalis Ecclesiae praxis, 
quam paulo ante mcmorata Urbana constitutio prav 
scrvavit, habitum illum numquam admisit: iramo 
in quibusdam ejusdem ordinis ecclesiis B. Virgo 
juxta antiquum morem, quem Sarnellus a tempore 
Apostolorum rcpctit, rubro, et ccruleo coloribus 
depicta ccrnitur. Quod si aliud apud eumdem ordi*. 
nem in more positum sit , boc univcrsalis Ecclcsias 
consuetudincm non constituit. 

9. Contra vcro ad ipsum permitti possc, cx boc 
suadcri potcst, quod idcm ordo ab initio mcmoriam 
dolorum B. Virginis habitum nigrum, eadem Vir- 
gine monstrantc , assumpsit , ut in bulla Innoccn- 
tii VIII et in aliis monumcntis legitur. Et in chronica 
F. Petri de Tuderto ipsa Virgo dicitur S. Petro 
martyri revelassc, se a Filio suo impetrassc, ut hic 
ordo in signum moe$titiae, quam ipsa in ejusdem 
Filiisui passione pcrpcssa cst, cjusmodi habilum 
gestareL Quamobrem absonum non videtur ut ob 
camdem rationem etiam B. Virginis imago eodem 
habilu exponatur. 

10. Sed ut GTter.i atTcrantur, quaj ad hanc ima- 
ginum matcriam pcrtinent , Alexandcr VII praevio 
congregationis rituum consilio, fratribus Minoribus 
de Observantia Tolosae commorantibus vctuit, ne 
B. Virginis imaginem exponcrcnt, quas Ilosarium 
SS. Francisco, et Ciare cxhiberet , idque, ne Bo- 
sarii institutio his sanctis adjudicaretur, quam Eo- 
clesia S. Dominico altribuit. Eadem congregalio, 
Clcmcnte X annuente , ccnsuit , B. Petri Paschasii 
imagines non csse habitu Trinitariorurn pingcndas. 
Eademque jussit, amoveri Eliae imaginem inusitatd 
modo a PP. Basilianis depictam. Monachi quoque 
Camaldulcnces contra Vallumbrosanos contcndunt, 
S. Joanncm Gualbertum possc alba indutum cuculla 
dcpingi. Nonnulli quoquc B. Petri Urseoli imagini 
albam vcstem, alii nigram attribuunt. PorroMarlene, 
et Mabillon. innuunt, albas vcstcs antiquitus apud 
monacbos in usu fuisse , nigras vcro ab iis assuroptas 
fuisse, cum subuculis uti cffiperunt. De bis tamcn ni- 
hil adhuc a sacra rituum congregalione dcfinitum cst. 

11. Nonnulla item in ordinc S. Francisci inter 
merobra corporb Observanliae dissidia invaluerant 
quoad imagines, inscriptioncs. processioncs , et alia 
qua? occasione beatificationis, vcl canonizationis ser- 
vorum Dei ordinis cjusdem pcragi consucvcrunt. 
Quamobrem capitulum generale Victoriae an. 169k 
celebralum inter alia staluit, ut in praedictis omni— 
bus scmper particularis ordinis status cxprimeretur, 
in quo servus Dei obiissct, et prima solcmuitas iu 



Digitized by Google 



STNOPSIS I.IBRI QUARTI, PARS II. 



conventn ejusdem slalas celebraretur. Et haec a sa- 
croram rituum congregatione anno 1713 conGrmata 
fuerunt. Alias inter FF. Capuccinos, et Conventuales 
exarserunt controversiae, utra borum ordinum veste 
SS. Francisci, et Antonii Patavini imagincs pin- 
gendae essent. Scripta utrinquc prodierunt, quae a 
sacra indicis congregatione proscripta sunt. Tum 
Neapoli , Innocentio X approbante, in sacello Tbe— 
sanri S. Januarii simulacrum S. Antonii sub veste 
Conventualium oollocatum fuit. Contra vero , Ca- 
puccinis insinuantibus, aliud ejusdem sancti simu- 
facrum sub Capuccinorum veste in capella S. Resti- 
lutae in ejusdem Thcsauri conspectu positum fuit : 
at sacra rituum congregatio boc in eadem ecclesia 
exponi non debere censuit; caeterum neutris causam 
adjudicavit ; ut proinde quslibet ex Franciscanis fa- 
miliis eorumdem sanctorum imagines sub proprias 
vestis forma exponat. 

12. 13. Nemincm latet, cereos Agnos a Romano 
Pontifice consecrari , qui mos perantiquus est, ut ex. 
Agno in tumulo Marire Augtist.T Honorii imperato- 
ris uxoris Romae invcnto deprchenditur. Quidquid 
enim Panvinius inscnscrit, card. Augustinus Vale— 
rius hunc ritum ad saeculi V initium, Molanus 
vero ad Constantini tempora referunt. Dccorumdcm 
Agnorum virtute plura card. Papicnsis cumulai. 
Porro sanctorum imagines in iis imprimuntur, et 
Clemens XI etiam sanctos Graecos in illis expressit. 
Et Benedictus XIV, cum fidei promotorem a^eret , 
cxcmplis ostendit, beatos quoque posse iu iisdcm 
repraesentari; quamquam Innocentius XIII ab hoc 
abstinendum esse censuerit. 

lk. Tandem licet B. M. Virginis imaginem Eu- 
charistiam recipientis pingerc , cujusmodi imago 
Romae extat in ecclesia S. Luciaein Silicibus. Siqui— 
dem constat , B. Virgincm ordinis, ptenitentiee, et 
matrimonii Sacramenta non recepisse, et conveniunt 
theologi eamdem baptismum , confirmationem , et 
Eucbaristiam participasse. Solum convertilur, an 
extrcmam unctioncm reccpcrit, de qua rc Suarez 
legi potest. 

CAPUT XXII. 
De (ramlatione corporvm. 

1. Ante Constantini imperatoris tempora non- 
nullae corpornm SS. translationcs factae mcmorantur, 
sanctorum nempe Pontiani , et Cornclii PontiGcum. 
Pacc tandcm abeodem imperatore Ecclesiae restituta 
majori solemnitate translationes ejusmodi peragi 
cxpperunt : et sub ipso SS. Andreae, et Timotbei 
corpora, S. Paulino testc in carmine 11 , m nataii 
S. Felicit tom. 1 Aneedotor. Murat. vert. 321, 
celeberrima solemnitatc Constantinopolim translala 
fuere. 

2. elc. Juxta priesentcm disciplinam , servorum 
Dci, vel beatorum, vel canonitatorum corpora trans- 
ferri possunt. Atquc si scrvorum Dci translationes 
faciendae sint, a sacra rituum congregatione ordi- 



naria facultas petenda est , qnic indulgcre consuevit, 
ut translatio secreto, januisque ecclesic, seu cceme— 
terii clausis Gat; dummodo nihilcorpori addatur, 
aut detrahatur, ct ita, ut cultus introductio non si- 
gniGcelur. Si in Urbc translatio explcatur, fidei pro- 
motor, secretarius, ct notarius sacrae congregationis, 
cadcm jubcnte, intcrcssc consuevcrunt. Si extra 
Urbcm , cjusdem jussu , episcopus vel vicarius gcnc- 
ralis, promotor fiscalis [et notarius ecdcsiasticus 
intersunt. Et hoc modo corpus tunc scrvae Dci Hya- 
cinlhae de Marcscotlis translatum fuit, excommuni- 
cationc Papae reservata iis imposita, qui aliquid 
scrvae Dci corpori, vel sepulcro addere, vcl minuere 
ausi cssenL Similia de aliis translationibus lcguntur 
in sacrae congrcgationis rcgestis. 

5. 6. Haec quoad servorum Dei translationes; in 
quorom causis Sedes Apostolica manum apposuit. 
Quod ad alios spectat , ordinarii est , facullatem pro 
corum translalione concedere, quemadmodum pro 
servi Dei Antonii de Grassis aliorumque translatio— 
nibus, in quorum causis commissio nondum sigoata 
fuerat , sacra rituum congregatio respondit Quamo- 
brcm in causa tunc servi Dei Pelri Forcri cautum 
est, ut appositio manusS. Sedis etiam in cadavcrum 
translatione locum sibi vindicet, veluti ex decrelo 
20 Jul. 1686 cdito, et cx lilteris apostolicis Inno- 
centii XI in forma brcvis ad cpiscopum Virdunen. 
22 Aug. ejusdem anni datis constat His vero trans- 
lationibus causam suppeditant novum aedificiuoa 
construendum, vel locus corpori conservando incp— 
tus , vel opportunitas iltud ab aliis corporibus scpa— 
randi, vel qualitas capsae, in qua primo corpus 
conditum fuerat, in hoc tamen mutatio dumtaxat 
de capsa in capsam indulgetur. 

7. ctc. Ad beatorum corporum translationes quod 
attinet, hae fieri nequcunt, nisi summus Pontifex , 
aut sacra rituum congrcgalio id permittat. Et sacra 
quidem congregatio , cum petitam indulget faculta- 
tem, modum simul translationes peragendae praj- 
scribit, ut scilicet vcl solemniter, et cum aliorum 
interventu, vcl etiam processionalitcr, vel secreto, 
juxta diversas circumstantias expleatur, uti colligcro 
est ex translalionibus tunc BB. Laurcntii Justiniani, 
Joannis a Crucc, Stanislai Koslkac, aliorumquc. 
Cum tameu Urbanus VIH et Alexander VII in suis 
>decretis protestati sint, se nullum velle praejudicium 
illis inferre, qui vel ab immemorabili tcmporc, vel 
ex Pontiiicum, aul ex sacrae congregationis pennis- 
sione, vcl per patrum, virorumque sanctorum 
scripta colunlur, idcirco si horum corpora transfc- 
rcnda smt, nullum eorum sepulcris praeiudicium 
inferendum est. Enimvero cum servi Dci Bartholo- 
mxi de Salulio ord. Minorum Observantium Re— 
formatorum corpus in eccksia S. Francisci ad Ti— 
beris ripam de uno ad alium ejusdem ecclcsiae locum 
transferendum esset, ejusque sepulcrum pavimcnlo 
paululum supcreminens repcrtum esset, idque, 
prxtcr alia monumenta, Castellinus auctor contem- 
poralis lcslaretur, ex Grcgorii XV pcrmissionc fa- 



Digitized by Google 



310 



clum fuissc ; Benedictus XIV tunc fidei promotor ca- 
davcr eodetn modo in alio loco reponcndum essc 
insinaavit, prout sane sacra congrcgatio ficri de— 
crevit. Harum vcro translationum causs sunt vct 
cxdem, quassuperius dc servoruro Dei translatione 
mcmoravimus, vel aliae infra, quoad sanctorum 
translationes, referends. 

11. 12. Quod igitur ad corporum sanctorum 
translationcm spectat, dc jure civili bumanum cor- 
pus perpetus traditum sepulturs, non potest sine 
principis , vel saltem , si legitima causa adsit , sine 
rectoris provincis facultatc ex suo loco in alium 
transfcrri. Hinc plures cxistimant, sanctorum cor— 
pora, et reliquias non posse absque pontificia aucto- 
ritatc transfcrri. Fagnanus, et Pirhing putant epi- 
scopi auctorilatem , capitulo consentiente , sufficcrc, 
Alii nutlam requirunt , si corpora perpetus non sint 
sepulturs tradita. Alii Paps Ucentiam cxigunt , si 
corpus transfcrendum integrum sit. 

13. etc. Nonnulli hanc Paps facultatem necessa- 
riam cssc affirmant pro translatione ab una ccclesia, 
tcI dioecesi ad aliam; quod -ccclcsis res, inter quas 
eliara sanctorum rcliquis computanlur, juxta Ex- 
travag. Ambitiosa de rebus eccl. non alienandis 
inter com. alienari sine summi Ponlificis auctoritate 
nequeant. Scd Fagnanos conlcndit, banc Extrava- 
gantem non possc bis translationibus aptart; adco ut 
qui sinc Pontificis conscnsu bas translationes pera— 
gent, non excommunicationi , sed poense arbilraris 
subjicianlur. Id quidem tutissime asscrendum cssc 
videlur, sed simul etiam statucndum , ex usu non 
posse cx una civitatc, aut ecclesia, ad aliam, transla- 
Uones, Sede Apostolica inconsulta, fieri, veluti sacra 
concilii congregalio respondit. Et sane testatnr Pape* 
brocbius, cpiscopos ssculo X nihil absque apostolica 
facultate innovarc, quoad veteres sanclos, eorumque 
rcliquias, consuevissc, camdcmque consueludinem 
subecuta susccperunt tempora , cum apud Raynal— 
dum, Wadingum, Bollandianos, aliosquc, et ex 
aliis monumcntis exploratum sit, in translationibus 
SS. Bruni, Francisci, Thoms Aquinatis, aliorumque 
plurium apostolicam intervcnisse auctoritatem. 

20. Causs vcro translationum sanctomm, prster 
cas, qus superius exposils sunt, qusque solum 
translationem respiciunl de loco ad locum intra 
camdcm ecclesiam, scquentcs reccnseri possunt ; loei 
nempe, in quo corpora condita sunt, indecentia; 
populorum devotio; novus locus venerabilior; ac 
uivina rcvclatio de translalionc peragenda. 

21. Tandem quas superius num. 6 ct seqq. dicta 
sunt, adamussim comprobantur cx Bcncdicti XIV 
littcris aposlolicis in fonna brevis ann. 1742 Ludo- 
vico Valenti fidei promotori dalis pro nova lunc servi 
Dei Camilli dc Lcllis translatione in dcccntiorem 
locum intra camdcra ecclesiam pcragenda, i 
ncnte ejusdcm bcatificatione. 



DE BfcATIFICATIONB ET CANONIZATIONE. 

CAPUT XXIII. 
De modo , guo fieri debent sanetorum corporum 



1. Refert S. Ambrosius epist. 22, tom. 2, col. 875, 
SS. Gcrvasii, et Protasii corpora a se inventa, et 
translata fuisse : in transiatione autcm testatur, iu- 
gcnlem fuisse populi concursum , manus imposilio- 
nem, concionem, et vigilias habitas fuisse, ac mira- 
cula contigissc. Similia etiam referunt centuriatures 
Ma»del>urgcnscs. 

2. In martyrologio romano 27 Januar. comme- 
moratio (it translationis corporis S. Joannis Chryso- 
stomi, de qua in msneis officium habetur. Extat 
ctiam Synaxarium , in quo translationis bistoria 
refertur, eademque a Cosma Vesliario, Socrate, 
aliisque dcscribitur. Bosius quoque narrat, S. Csciiis 
corpua a S. Paschali I propnis manibus pcrtractatum 
fmssc. Et apud Baronium ( ad ann. 438 , n. 1 ) 
S. Leo IX dicitur S. Bemigii corpus propriis manibus 
transtulissc. Apud Bollandianos tom. 1 Jun.pag 383 
item monumenlom referlur translationis S. Quirini 
episcopi, ct martyris, qus sub Innocenlio II facta 
est. Porro in co lcgitur, clericos S. Maris traos 
Tybcrim illud magna revcrentia, hymnis, ct ora- 
tionibus ad eamdem eccksiam translulissc. Plura 
harumtranslationum exempla legi possunt in ofliciis 
propriis basilicarum Lateranensis ct Vaticaus. 

3. Sed ut ad reccnUorcs translationes Boms po- 
liasimum solcraniter peractas devcniamus, prima 
occurrit translalio capiUs S. Andres. Demetriua 
Conslantini ultimi impcratoris frater iUud Konura 
transferri curavit : ct Pius II idem a card. Bessarione 
ad pontem Milvium propriis manibus suscepit , ac 
primo in ccclesia S. Maris de popoJo rcposuit, po- 
stea vero die instituta supplicatione , .ad basilicam 
Vaticanam cum cardinabbus , ct reliquo clero , 
hymnis, ct oralionibus transtulil 

fc. 5. Succcdil ferri translatio, quo Chrisli latus 
pcrfossum fuit, quodque BajazetTurcarum tyranmu 
Innocentio VIII dono dedit. Tyranni lcgatus illud 
Anconam detulit, ibique summi Ponlificis lcgati 
archiepiscopus Arelatensis , ct episcopus Fulginas 
sacram reliquiam rccognovenint , eorumquc primus 
camdem processionalUer per civitatem sub balda— 
chino dctulit. Tum ad civitatem Narnicnsem per— 
rexernnt, uli duo cardinalcs legati sacrura fcrrum 
susccperunt, hisquc poslea Boraam appropinquan— 
tibus, Innoccntius exlra porlara Flaminiam obviam 
proccfsit. Mitraque deposila , illud reverenter cxcc- 
pit , tum milra sibi imposita , usque ad basilicam 
S. Petri proccssionaliter gcstavit, ct apud seretinuil, 
ut in tnrifmificentissimo, quod construerc meditaba- 
tur, sacelio collocaret : mox imminentc morteidem 
fcrrura cardinalibus tradidit in eamdem basilicam 
inferendum , qui sane paulo post reliqutam cum 
sancto Christi sudario collocarunt, quod ibi con- 
scrvnlur. 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI QUAHTI, PARS II. 



811 



6. Tertia solemnia translatio cst corporis S. Gre— 
gorii Nazianzeni sub Grcgorio XIII ab ccclesia 
sanctimonialium Campi Martii ad basibcam Vatica- 
nara , de qua Mucantius , et martyrologium 11 Jun. 

7. Qaartam locum iranslatio corporis S. Leonis 
M. obtinet. Hoc in basilica Vaiicana conditum fue- 
rat. Scrgius vero I in nobiliorem tumbam transtulit, 
et Pascbalis II cum SS. Leonum II, III, et IV, cor- 
poribus in oratorio ejusdem S. Leonis IV rcposuit ; 
postea Paulus V snb altari S. Marias dc Columna 
omnia bec corpora recoodidit, uti Aringhius, aUique 
refcrunL Sacellum subinde nobilissimum Innocen— 
tius X S. Leoni M. in eadem basilica cxtraxcrat, ad 
quod tandem Clemena XI ejusdem S. Leonis corpus 
transfcrcndum csse ccnsuit. 

8. Qnapropter Hantribal card. Albanus basilicao 
arcbiprcsbyter 20 Maji 1713 ad altare S. Mariaj de 
Columna cum aliis accessit, ibique S. Leonis M. cor- 
pus in capsa, a SS. Leonum U, 111 et IV, corporibus 
distincta invenit, atque revisit, sigillisque appositis 
in eodcm statu reliquit. 

9. Scquenti anno 24- Mart. idcm cardinalis ad 
memoratum altare cum aliis rediit, omnibusque, ut 
in prscedcnti actu, inventis, corpura in aliis duabus 
capsis composita fuerunt, ac sigillis appositis, ca— 
rumquc clavibus cardinali traditis, ad S. Nicolai 
sacellum ad latusaltarisCrucifiii situm processiona- 
liter dclata fuerunt. 

10. Die 2 Apr. duodccim cardinales sacra cor- 
pora, capsis rcseratis, iterumque ul prius clausis , 
veneraU sunt. Die 11 Clcmens XI ad sacellum, 
pluribus comilantibus, se contulit, ibique oravit, 
et S. Lconis M. corpus, aperta capsa, inspcxit; 
mox quidam pbysicus corporis statum dcscripsit , et 
capsa dc more obscrata fuit. 

11. Sequcnti anno 1715 Pontifex statuit, S. Leo- 
nis M. corpus 11 Aprilis transferre, ct indulgentiam 
plenariam iis impertivit, qui poenitentia», et Eucha- 
ristias sacramentis susceptis, translationi interessent, 
aut basiUcam co die visitarent. Quapropter card. 
arcbipresbyter , et card. Ursinus (postca Benedi- 
ctus XIII) 10 ejusdcm mensis capsam cum sacro 
corpore in aUam ligncam incluscrunt, ct ad capellam 
cbori procetiionaliter asportarunt , apertisque cccle- 
site januis, populus undique conflucns sacrum corpus 
veneratus est. 

12. Tum usquc ad horam solcmnis raisste, qu» 
sequcnli dic 11 cantata fuit, archipresbyter, cste- 
rique dc clcro basilicx antc sacrum corpus orantes 
aiternis horis vigilarunt. Inlcr missarum solemnia 
oratio de translationc habila fuit, qua audita , Pon— 
tifcx missam privatam ad altarc chori celcbravit. 

13. 14. Ad vespcras omncs fcrc cardinales, prae- 
sulcs , tum Pontifcx , aliiquc innumcri ad basilicam 
convenerunt, institutaquc solcmni proccssione, quaj 
e dextero porticus laterc ad mcdiam plateam cgrcssa 
per januam basilicaj majorem rcdiit, capsam cum 
corpprc ad cusdcro S. Lconis M. altarc laudibus, ct 
canticis dclaUua fuit, ct supcr aram ibi paratam 



repositunn, Papa coram ipso oravit, populo bene— 
dixit, ct cum cardinalibus reccasit. Tum coram card. 
archipresbytcro , canonicis, clcro, el oeconomo gc— 
nerali fabrics S. Pctri capsa cum corporc sigiiiis 
obsignata in alia plumbea intra aram altaris S. Lco- 
nis M. condita fuit, sculpta in operibus plumbcis 
totius rei gesUc inscriptione. Post b«c 28 Jun. alia 
a card. archipresbytero , canonicis ct dero basilicaQ 
proceasione circum interiorem ecclcsiam inslituta , 
rcliqua SS. Leonum corpora in alia capsa plumbea, 
imposiu inscripUone, in altareB. Mariae dc Columna 
restituta fuerunL 

15. Sacra hxc corpora sub baldaehino delata fue- 
runt, juxta opinionem in congregationibus toram 
card. archiprcsbytero prxhabitis admissam, cui epis- 
coporum ccremoniale, aliaquc monumenta , ct au- 
ctorcs suffragantur. 

16. Sigilia, ut supra, apponuntur, ne de corporis 
identitate ahquando dubitari contm^at, utin Ale- 
xandri VU apostoUcis litteris fuse describitur anno 
1662 pro S. Francisci Salesii corpore ( in decenUori 
arca reponcndo daUs. 

17. 18. Si quis transIaUonis ritum mane , Ponti- 
fice missam celcbrante, pcragendas nosse velit, Bo- 
sium adeat. De modo transIaUonis ab una ad aliam 
ccclesiam , Pontifice absentc facicndc, legi potest 
Castellcttus. De eadcm materia plura in concilio Me- 
diolanensi IV ct apud card. Gabrielem PakeoUi ha- 
bcntur. 

CAPUT XXIV. 

» 

Do idcntitate tanctorum corporum, etrcliquiarum. 

i. etc. Haec quoque materia ad sacram riluum 
congrcgationem ordinariam perUnet. Porro non licct 
sacras reliquias pubbcas cxponere veneraUoni, nisi 
de earum idenUtate constet. Hcc vero idenUtas aiH 
tiquitus ignis experimento probatur, ut ex concilio 
Cacsaraugustano U apud card. de Aguirre, ex vita 
S. Meinwcrci episcopi Paderboncnsis tn act. SS. 
Ordin. Bened. et ex Lcone Marsiano cxploratum. 
Scriptores quoque de bellis Crueiata narrant, An- 
Uochia a christianis subacta, clericum Gallum, Pc- 
trum nomine, ex rcpetita S. Andreas revdaUone in- 
dicasse, in ecclesia b. PcUi ejusdem urbis, lanceam 
occuUari, qua3 Chrisli latus aperuit, qus sane ibi 
quasita, et invcnta fuit tcsle Haymundo de Agilcs, 
qui invcnUoni interfuit. QuxsUone dc lanceae veri- 
tate exorta, ad hanc dirimendam Pctrus per ignem 
transiit, sed cum paucos post dies obiisset, contentio 
major exarsit, tesUbus Alberto Aquensi, GuiUeimo 
Tyrio, aliisque. 

7. 8. Ab his vero probaUonibus nunc absUnen- 
dum cst. Rcliquiarum tamen idenlitas probationibus 
moralitcr saltem cvidentibua adslruenda est, sive 
coram ordinario, sive coram rituum congregatione 
dc illa agatur. ConciUumquippe Tridenl. (tete. 25) 



Digitized by Google 



312 



DB DEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE, 



episcopis hoc judidum dctulit, sed aliquando a 
Sede Apostolica intcrponitur. 

9. Ad moralem vero evidcntiam quod atlinet, S. 
Martinus Turonensis apud Sulpicium Severum ( in 
ejut vita e. 8 ) tcstimonium seniorum ex clero pro 
sacris vindicandis reliquiis exegit. Et S. Ambrosius 
(epitt. 22, tom. 1, oper. pag. 877, § 12) in SS. 
Gcrvasi , et Protasii inventione scniorum testimo- 
nium magni fccit, idcmque teslhnonium sufficcre S. 
Grcgorius epist. 31 (lib. 11 ) ad Augustinum insi— 
nuat. Porro nisi moraJis cvidentia in faac materia 
sufficiat, rcliquiarum idenlitas dcslruatur oporlet, 
in quo sane auctorcs omncs conscntiunt , ct Pape— 
brocbius monet, bujusmodi evidcntiae acquiescen- 
dum essc. Majorcs tamen probationcs eoram riluum 
congn>gatione, quam coram ordinario requirunlur, 
cum apostolica approbatio majoris sit momenti, ve- 
luti constat ex ejuidem congregationis judicio super 
idcntitate capitis S. Brunonis cpiscopi Signini. 

10. etc. Miracula quoque, juxta Ferrandum, 
aliosque, probabilibus concurrcntibus rationibus, 
identitati asscrendae prosunt, ut etiam colligitur ex 
responsis S. Gregorii M. ( tom. 2, lib. 11, epitt. 44, 
pag. 1157) ad Augustinum , ct ex responsis Hono— 
rii III ad Stephanum archiepLscopum Cantuaricn— 
sem , et Othonem subdiaconum , quibus Pontifcx B. 
Birni cpiscopi translationem commiserat. 

13. Plura excmpla ad rem hanc Fcrrandus con- 
gerit ; quibus addi potest id, quod card. Toletus, et 
ex eo alii referunt. In Urbis nempe direptionc an. 
1527 milcs sacrilegus e Sacrario , quod Sancta San- 
clorum dicitur, Christipraepuliura abripuit , ac fu— 

K'ens illud in oppido Calcalae vili scriniolo defovit. 
)st annos 30 scriniolum repertum est , eoque 
apcrto, et involucro, in quo nomcn JESUS inscri- 
ptum erat, soluto, suavissimus odor c globulo mana- 
vit , qui proindc in ejusdem oppidi ccclesia colloca- 
tus fuit , moxque prodigia , et miracula sccuta sunt. 
His auditis, Paulus IV duos illuc Latcranenses ca- 
nonicos misit, qui omnia Pontitici rctulerunt, si- 
mulque testati sunt , in perantiquis Latcranensibus 
codicibus inter insignes reliquias adnotatum Christi 
preputium reperiri, quod post Urbis dircptioncm 
non fuit amplius repcrtum, ubi anlea conservabatur. 
Quapronlcr constans cst apud Italos traditio , in op- 
pido Calcataj insigncm hanc rcliquiam conservari , 
cui traditioni cum miracula pondus addidisscnt, ma- 
nifcstum cst, ex identitalis judicioprodcssc, quam- 
quam nccessaria non sunt. 

14. 15. Nunc resolutionum exempla addcnda 
sunt , quae in hac materia a sacris congregationibus 
prodierunt. Sixti V tempore in ccclesia S. Joannis 
Baptistrc civitatis Mcssanae S. Placidi , ct sociorum 
marlyrum corpora invcnta fucrunt , et archiepisco- 
pus Messanensh supcr eorum idcntitatc processum 
confecit , cx quo concitii congregatio idcnlilatem ip- 
sam salis probatam cssecensuit, ct Ponlifcx hanc 
sententiam conflrmavit, officiumque in corumdem 
honorem conccssit. Cum vcro nova ecclesia bis mar- 



tjribus sub Paulo V axtificaretoT, alia martjram 
corpora invcnla fuerunt, super quorum idcntitato 
idem archiepiscopus processum construxit*: quam- 
obremsacra rituum congregatio, identitateapprobata, 
permisit, ut hdelium vcnerationi exponerenlur, ut cx 
ejus dccreto 19 Januar. 1611 , colligitur. 

16. Tempore pariler Pauli V inter antiquse civi- 
tatis Otriculanae ruinas quinquaginta septem cor— 
pora inventa fuerunt, qu* martyrum esse diceban- 
tur.Episcopus Narniensis processum super hoc fecit, 
quo ad sacram rituum congrcgationem misso , haec 
respondit : constare dumtaxat de corporis S. Medici 
identitate , reliqua non esse colenda; uti ex ejusdcm 
dccrcto 16 Jol. 1612 consUU 

CAPUT XXV. 

■ 

De nomullit quwstionibus pcrtractatis in taerorttm 
rituum congregatione quoad tanetorum eorporu m 
identxtatern. 

1. Plures bujosmodi quarstiones, in sacra ritnum 
congregationc , Bcnedicto XIV, fidei promotore 
agcnte, pcrtraclatas fucrunt. Ac primo quidcm 
cum in monaslerio S. Tercsia? civitalis Fancnsis 
mitra S. Pii V et indumentum S. Fclicis a Cantali- 
cio asservari dicerenlur, episcopus Fanensis ab ca- 
dcm congrcgationc qussivit, an liceret eas rcliquias 
publicaj venerationi cxponere, sed rcsponsum fuit 
negative. ldem quippc fidei promotor animadvertit, 
totam identitalU probationem cujusdam sanclimo- 
nialis atlcstationi innili , quae asserebat , has rcli- 
quias easdcm cssc, quas ipsa Romas in domo Rusli- 
cuccia magna vcnerationc asscrvari * tcncris annis 
vidcrat. Porro hoc unius fcmina?, liccl piae, ct reli- 
giosee , testimonium quamquam adminiculis valla- 
tum essct, quidquid nonnulli auctores ccnscant, 
insuffiriens evidcntis morali stalucndas visum est. 

2. Secunda quaestio fuit de cullu coronae fcrrea , 
quae in ecclcsia S. Joannis Baptistae oppidi Modoc- 
tiae prope Mediolanum conservatur, el in qua unus 
cx clavis contineri dicitur, quibus Christus cruci- 
fixus fuit. Jamvcro Modocliae capitulum coronam 
illam cum aliis reliquiis in crucc aurca inseruit, 
quam postea in magnifica capclla collocavit. Qua- 
propter vicarius gcneralis arcbicpiscopi Mediolanen- 
sis in ejus ccclcsiae visilalione dccrevit, ut archi- 
prcsbjlercorara archicpiscopodocerct,qua facultate 
corona e thcsauri loco, in quo conservabalur, ex- 
tracta, cl in aurca crucc collocata fucrit. Capitulum, 
ct commune Modoetia; ad arcbicpiscopura apnclla- 
vit, isque rcspondit, rera esse ad Ronianum Ponti- 
ficem deferendam. Hinc in sacrorum rituum cun— 
gregalionc actum fuil, an capitulo liccrct coronam 
inlra cruccm rctincrc, autsallcm in altari majoride 
morccxponcrc, ct proccssionaliter dcfcrre? 

3. etc. Porro laudalus fidci prbmotor in hac rc 
cxaminandum csse contendit, an conslarct, S. Hc- 
lenam unumclavum Conslanlini coronaj innexuisse;' 



Digitized by Google 



stnopsis UBni 

• 

vel saltera ao constarct , hanc coronam ad S. Grego- 
riom M. ct ab hoc ad Thcodolindatn reginara, 
dcindc ad praediclam ccclcsiam devenissc, vcluti 
Modcelienses contendebant. Ac primum quidem non 
constarc ait, cum antiqui- scriptorcs clavum non 
diadcmati, sed galeae intextum fuissc memorent. 
Nequc constare secundum , cum neque id scriptores 
rcferant, neque temporibus S. Grcgorii permitle- 
retur, sacras reliquias ab Urbe ad alias civitales 
transfcrri , vcluli ex codem S. Gregorio (in Regetto 
lib. 3, epitt. 30 ), et ex aliis monumentis desumitur. 
Addidit cx S. Tboma (//6. de Regimine principum 
lib. 3, c. 20), imperatores in oppido Modoetiac fer— 
ream coronam assumere consueviasc , quod Carolus 
M. Longobardos reges domuerit. Ferrcam vero in 
cxremoniali romano eamdem appellari cx fcrrca la- 
Diina illi intexla : dcmum, cum Carolus V Bononiaj 
a Clemcntc VII coronaretur, allata a Modcctiensibus 
corona , nihil gcstum fuisse , quod cuitum Cbrisli 
clavo dcbilum prac se ferrel, qui utiquc non fuisset 
omissus , si verc Christi clavus coronac inesset. 

6. Modceticnscs contra, inter alios Fontanium 
advocarunt, ut eorum causam tuerctur, isque lucu- 
lcntissima dissertatione omnia a promolorc oppo— 
sila diluit. Antiquissimum pneterea cokum, con- 
scnlicntibus ordinariis, erga camdem coronam, 
itcmque prodigia, ct miracula ad eam Conti^isse 
demonstrarunt, et auctoses, qui dc i!la di^crcnt, 
atlulerunt. Cumque omnia ba?c cviocrLir.m moraiera 
constituerent, sacra congregatio capilulo Liodce— 
tiensi causam adjudicavit. 

7. His fidei promotor acquievit , et merito. 7e- 
statur quippe S. Ambrosius, unum cx Cbristi clavis 
fuisse a S. Helena coronx intettum. Sendbus 
quoqoe putat, bos clavos Constantinopoli usquc ad 
Christi an. 550 asscrvatos , inde ad Latinos proba— 
biliter per S. Gregorium transmissos fuissc; ct cx 
ipsoS. Gregorioquodammodo desumitur (epitt. 12, 
al. 7, lib. 14), coronam ab ipso ad Tcodohndrra 
devenisse. Quod vero ad Caroli Y coronationem 
spectat, testatur Ripamontius, congruaro vencra— 
tionem lunc itli coronac exhibitam fuisse. Plura vero 
de hujus coronae identitate in eadem Fontauini dis- 
sertatione congesta legi possunt. 

8. Questio tertia fuit super identitatc corporis 
S. Joannis de Matba, quas in sequenli suGTragio in— 
tegra continetur ; quod laudatus fidei promotor, 
tamquam sacrte congregalionis consultor cxaravit. 

9. etc. S. Joannes dc Malha , ordinis SS. Trini- 
tatis redcmptionis captivorum fundator, Iloma) 
an. 1213 morluus est, ejusquc corpus in ecclesia 
S. Thoma: dc Formis sepultum, ibi cx Panciruli, 
aliorumque tcstimonio plurihus sacculis permansit. 
Ka ecclesia a religiosis Trinitariis derclicta et basi— 
licaj Vaticana? capitulo unita, duo conversi Trini- 
tarii Gundisalvus dc Medina, ct Josephus Vidal 
ann. 1655 noclu pcr fenestram ingressi , sepulcrum 
aprruerunt, in cujus cminentiori parte S. Joannis 
ossa invcnerant una cum oratione in ejus honorem 



DARTI, PARS II. 913 

super illis apposita ; ia separatis rero, et depressio- 
ribus cjusdera sepulcri partibus aliorum duorum 
ossa erant, qui primus, et secundus post S. Joan- 
nem ejusdem ordinis generales fuerunt; tum S. Joan- 
nis ossa asportarunt, moxque P. Petro Arias Por- 
tocarrcro cjusdem ordiois in Urbe procuratoro 
generali insinuante, duorum quoquc gencraliam 
ossa sustulcrunt, rclicta in sarcopbago syngrapha, 
manu ejusdem procuratoris exarata, in qua surrc- 
ptionis historia contincbatur, cum additione, ut ossa, 
prope quaj similis sjrngrapha repcrirctur, S. Joan- 
nis ccnserentur. Idquecaute procurator iosimiavil, 
ne de ossium identilatc, aut confusione dubitari 
contingeret. Ha*c cx processibus dcsumunlur Romao 
anno 1655 , et Matriti 1657 constructis. 

16. etc. Post bajc regis cathoUci apud summum 
Pontificem oratori , mcmoratus procurator duorura 
generalium ossa tradidit, illa vero S. Joannis Ma— 
tritum detulit , et Camillo de Maximis, tunc nuntio 
Matritcnsi solemniter consignavit, quae nuntii sigil- 
lis obsi^nata in nuntialura conservata fuerunt. Anno 
autem 1671 alter apostolicus nuntius Marcscottus, 
Clcmentis X jussu , eadcm cum anteccssoris nuntii 
sigillis , ac memorata syngrapha , de qua P. Porto- 
carrero,et F. Gundisalvus tcstati sunt, recognovit; 
ct sacro capitc circumstantium osculis cxhibito , si- 
gillis ilcrum appositis , clausit. Tandem alius nun- 
lius Duranlius an. 1686 illa minislro gencrali, ac 
terinitorio PP. Trinitariorom discalceatorura Ma- 
triti tradidit, ut sub altari capcllaj in cclla ven. 
P. Thomac de Virgine existentis reponcrenlur uhi 
ctinmnum conscrvantur. 

18. Omnia hacc omncm de hujus corporis iden- 
tilate difficultatem satis cxcludere videntur, nihilo- 
minus sacra congregatio bis respondit dc eadem non 
constarc, scd cum Clemens XI indulscrit, ut de 
hoc itcrum agerctur, sperarc licct, idenlitatcm de- 
mum fare statuendam. 

19. Prasmissa itaque regula generali, ut in hoc 
idenlitatis judicio plena evidentia non requiratur^ 
hic ostendendum cst, ccrtum moraliter esse, S.Joan- 
nis corpus in ecclesia S. Tbomae de Formis sepul- 
tum fuisse , et in ea usquc ad an. 1655 permansi&sc, 
tum hoc corpus idcm essc , quod nunc in convcntu 
Matritensi cxbtit. 

20. 21. Quod igitur ad scpulluram spectat, hanc 
tum historici, tum lectioncs ejus oflicii proprii pro 
universali Ecclesia approbali lestaatur. Permanen- 
tia vcro cx scriptoribus ferc contcmporancis, ac 
multo magis cx processu Roma? supcr ossium sur- 
rcptione constructo indubitata est. 

22. ctc. Altcrum quoquc ex pluribus fundamen- 
tis constat, eaquc sunt memorati P. procuratoris 
attestatio, ac judicialcs FF. Gundisalvi, ct Josephi 
de facto proprio deposilionis , nccnon aliorum reli- 
giosurum , qui corpus extraclum , idemque in Hispa- 
nias asporlari viderunt, vcl audierunt, eliam in 
sacramenlali confcssionc cum facultalc rem propa- 
gandi. 



Digitized by Google 



3ii 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATICTNE. 




26. Ctc. Acccdonl solemnis ossium consignatio 
nuntio Matritcnsi facta , nccnon sigiUorum opposi- 
tio, ct conservatio; itcmque syngrapha in sarco- 
pbago adjvcrtcndum identiutis dubiom relicU, et 
altera syngrapha ossibos surrcptis addiU, et in 
ossium rccognitione an. 1671 invenU, de cujus 
idcntitate testes deposueruot Uis addi potest ossium 
qualitas, eximia? nempe albedinis, et ingentts pro- 
ceriutis, qualem sancti Joanni natnra coutulit, tcsle 
Gcorgio Inncs (si tamen hic auctor umquamcxstitit, 
quod negat Caverus). 

30. Suflragalur fama per Hispanias divnlgaU , 
seroperquc continuata , et ab ipsis ministris aposto- 
licis admissa, qucmadmodum ex nuntii de Maiimis, 
alioramque attesUtionibus, ct ex ossium recogni- 
tione a nuntio Marescotto facU, necnon ex corum- 
dem a nuntio Durantio TriniUriis Discalceatistradi- 
tione constat Addi potest fama, qoaj Boma sUtim 
de S. Joannis corpore sublato viguit. 

31. 32. Urget praterea vcrisimilitudo. Quis 
enim credat, P. procuratorem consilium surrc— 
ptioni ossium preslitisse , duosque religiosos rem 
perfecisse , ut ossa in Hisponiis colercntur; snrre— 
pta vcro fidelitcr non servasse, et nuntio non tradi- 
disse? Urgent insuper contentiones inter 
familias, CalccaUm , et Discalccatam , 
corpuscertatim exiguunt. 

33. Quocirca si in identitatis judicio moralis 
sufiicit cortitudo ,profecto in re praesenti tot tcstes, 
tot prxsumptioncs , et adminicula , qus omnia con- 
junclim utiqnc de jure accipienda sunt, corpori 
6ancti Joannis dc Matba identiUtem satis evincunt. 

34. 35. Nequo vcro urgent ea , qua in hac re 
alias apposita fucrnnt. Ac primo non obsUt , quod 
jn codem scpnlcro aliorum duorum gencralium ossa 
essent ; siquidem inter se divisa , et per syngraphas 
notata erant, ac postea oratori praxlicto tradita 
fuerunt. Ossa vcro S. Joannis per orationem supe- 
rius memoratam distinguebantur ; et quamquam 
P. Velex testetur orationem hanc occasione visiUtio- 
nis apostolicae appositam fuisse, de qua visitatione 
non consUt , sufficit tamcn quod soper ossibus ora- 
tio inventa sit. Prartcrquam quod super aliorum 
ossibus syngraph» rcpcrtas fuerunt, et S. Joannis 
ossa in emincntiori loco cofiocaU erant,juxta usum 
distinctc custodicndi ossa eorum , qui cum sanctiU- 
tis fama mortui esscnt; uti sane S. Joannes obicrat, 
cujus. propteroa funeri , teste Donaventura Baro , 
Innoccntius III cum cardinalibus adfuit, idemquc 
roiraculis illustratum fuit. Accedit, quod S. Joannis 
ossa sublala fuerunt , ut in Hispanias transfcrrcn- 
tur, ibiquc distincti coloris, et magnitudinis appa- 
rucrunt. Ex quibus omnibus ossium confusio cxdu- 
ditur. 

36. Ifiud quoque rejicitur, quod nempc ossa hnc 
ifiuc delata, antequam nuntio tradercntur, nullis 
sigillis munita fuerunt. Enimvcro sigUla idcntiUti 
nrobandffi valdc ntique prosunt, sed ex eorum de- 
fcotu ipsa non cxcluditor j 



tiUtem reprobat, nisi sigiUa apposiU sint, et < 
ludo moralis aliunde, uuam a t>igillis bauriri potest. 
Et sane Clemens VUI permisit, ut S. GuiUelmi 
Aquiunias ducis caput ab incendio crcptum , et plu- 
ribus annis apud sajculares abscondilum, acpostea 
eccIesisB PP. SocieUtis Jesu Antvcrpis tradilum, 
publtcjB vcnerationi exponeretur ; neque Umen in 
uttcris apostoficis sigilta memorantur. 

37. Dcmum non officft, quod tota hujusce rei 
historia illorum tcstimonio innitatur, qui sacra ossa. 
surripucrunt , quique proinde nullam mereri fidem 
videnlur. Omisso enim, hos peccasse quidem, excom- 
municationcra tamen non incurrisse, qui advcrsus 
cos tantum lata est, qui ex Urbis cocmctcriis reli- 
quias rapiunt, ut probat Boldettus; profecto Eccle- 
sia in similibus casibits hujusmodi testes alias admi- 
sit, et dcpendenter ab ipsis reliquias coli indulsit. 

38. etc. Eriimvcro S. Hilarionts corpus, apud 
S. Hieronymum in ejtu vita et Soxomcoum Hb. 3, 
hitt. eccl. eap. 13 , ex Cypro in Paheslinsm furtim 
ab Hesychio deductum fuit; eodemquc modo apud 
Sigcbertum, S. Romani abbatis reliquias ad mona- 
sterium S. Germani Antisiodorensis, et Clementis 
martyris caput a monasterio S. Mariae ConsUntino- 
pofiUnas ad abbatiam Cluniacensem dclata fuerunU 
Item S. Bertuiphi abbatis corpus apud BoUand. 
tom. 1, Febr. pag. 682 , n. 26 et teq. sublatum , ct 
ab ipso fuse detectum fuit , et juxU Ikatillum S. Ni- 
colai Myrenris corpu» mercatores Barienses vi ra— 
puerunt, et Barium transtulcrunt. AlUmen omnes 
hc sacrae reliquie, accedenle etiam prelatorum 
consilio , publico cultui exposiUs fuernnt. 

43. PraHerea S. Marci Evanffelista? corpus ah cc- 
clesia Alexandrina in ^Egj pto a Vcnclissublatum et 
V cnetiastrarislatumfuisscdicitur, cujusrei historiam 
BolJandiani referunt, ct translationis quidcm etiam 
nunc mcmoria recolitnr, quamquam supcr corporis 
idcntiute diligcntix solum tcmpori , et loco propor- 
tionatx adhibitae fuerunt (ldem corpusjuxU Dan- 
dulum, ecclesia, in qua crat, igne consumpta, 
iterumque ope divina invenlum, in loco duci, pri— 
micerio , procuratori, eorumque succcssoribus dum- 
taxat cognito collocatum est. ) 

kk. 45. Quidam pariter nauta Venetus S. Atha— 
nasii corpus ConsUntinopoli furatus Venctias trans- 
tulit, Uludque S. Laurenlius Justinianus, re cx 
naula solum, cl ex quodam magistro Jacobo co— 
gnita, publica? vcncrationi in ecclcsia monialium 
S. Crucis coUocari jussit, uti viderc cst apud Bol- 
landianos tom. 1 Maji pag. 252, n. 422. Similia 
rcfcrt Baillet de S. Bochi corpore a Venetis paritcr 
sublato, ncque Umen ulla umquam dc idcnlitatc 
controversia cxcitala fuit, immo Urbanus VUl insi- 
gnem ejus corporis rcliquiam, teste Castellino, 
in ecclesiam S. Bocbi de Urbe collocari jussit, ut in 
ca colcrctur. 

46. 47. Huc spcctat furtum reliqui» preputit 
Christi in Urbis dircptione ( de quo supra cap. 24 , 
n, 13), quas qnidcm reliquia, indicio iuris, tn op- 



I 

Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRl 

pido Calcatflc inventa, in ejusdem oppidi ecclesia, 

Emtificia auctoritate collocata fuit, ibique colitur. 
t Clemens VII apud Raynaldum archiepiscopo Ca- 
laritano, qui nonnullas reliquias in cadem Urbia 
dircptionc sublalas, et ad ipsum casu delatas, suaa 
ccclesiae concedi peticrat, respondit, se ejus de?o— 
tioni, quo plus posset , adhasurum. 

48. Corpus quoque S. Ludovici episcopi Tolo- 
aani ab Alfonso Aragonia? rege, cum ftlassiliam de- 
popularetur, raptum fuisse ducitur, et in mctropo- 
htana Valentina collocatum, ubi etiam nunc colitor. 

49. Fertur demum , corpus S. Lucaa Evangelistsc 
Constantinopoli , furtim Brundusium , inde ad mo- 
nasterium GuletidicecesisNuscanctransIatum fuisse, 
cjusque monaslerii abbatissam monacho Ccelestino 
ejuscorporis brachium, quod solum ibi supererat, 
tradidisse, monachura vero abbati sui ordinis gene— 
rali dcdisse, qui illud Bononiam detulit. Post hjec 
Julius II idcntitatis brachii judicium legato Bono- 
niensi commisit cum facultate subdeiegandi vicele- 
gntum ; hic vero de idcntitate constarc pronuntiavit , 
cjusque sentcntiam legatus confirmavit. Quam- 
obrem sacra reliquia in ecclesia 9. Joannis Baptislae 
Ccelestinorum Bononiae solcmniter collocata fuit , 
ibiquc colitur. 

50. etc. Porrohaec furtoruminsigniumreliquiarum 
ciempla sunt, earumque idcntitatis ex furantium 
tcstimonio admissae; ex quibus proinde indubitata 
videtur Ecclesis praxis admittcndi furantiom dicta 
ad probandam sacrarum reltquiarum idcntitatem. 
Quod si quis obstrudat in recensilis cxemplts, prae— 
terfnrantium attcstationcs, miracula intcrccssisse; in 
primis eliam quoque ad ossa S. Joannis de Malha 
nonnulla rcfcrunlur, scd his omissis, certe non in 
omnibus iis cxemplis historici miracula inferunt. 
Practcrquamqnod si in hoc identitatis jodicio mira- 
cula absolutc rcquirercntur, actum esset de sacris 
rcliquiis, qua; ex Urbis ccemeteriis eruuntur, ct pu- 
blicae venerationi cxponuntur ex palmae durataxat , 
aut vasis sanguinci signis , quae una cum reliquits 
rrperiuntur. Sufficit crgo in eodem judicio raoralis 
dc idcntitalc certitudo, qua* sicuti de S. Joannis os- 
sibus non deest, ita de corum identitate constare 
declarandum cst , multo magis cum ossa eadem in 
loco certo existant. 

53. Hactcnus sufTragium, in quo omissa cst fur- 
tiva corporis S. Bcnedicti ad Floriaccnscs , ct corpo- 
ris S. Scnolastico! ad Cenomanos translatio, qnam Ma- 
billonius, aliique anno 660 contigissccontcndunt. Scd 
hanc Angclus dc Nucc, aliiquc impugnant, ct mc- 
rito cum cx bulla Zacharix papx, ct cx aliis monu- 
mcntis cxploralum sit, cadcm corpora in monasterio 
Cassinicnsi adhuc cxistcrc. Scd ad S. Joannis dc 
Matha corpns quod atlinct, sacra rituum congrcga- 
lio 6 Septembris anno 1721, Innoccntio Xlft ap- 
probantc, rrscripsit, de cjus idenlilatc constarc, ita 
ut publica veneralioni exponi potsit. 

54. De hac idcntitatc matcria raro in sacra ri- 
luum offigrngalionc di^ntatur. Si cnim pootulatovcs 



UAHTI.PAnSII. 315 

otficium, et missam proptcr insignem reliquiam, 
petant , ca conccduntur, eitra tamen approbationem 
reliquia. Idquc fit, nc pcr hanc grattam rcliquia, 
ob solnm postulatorum expositionem approbari vi- 
deatur. 

55. E^emplosit lancea, quae Christi latus apcruit, 
quamque Praga; asservari Germani eo potissimum 
fundamento contendunt quod Innocentius VI Ca- 
rolo IV imperatore pelente, fcstum, et indnlgen- 
tiam, itemqne officium in ejus honorem concessit. 
Hanc Ianceam Henricus I ab Arnulpho Burgundi» 
regc, juxta Othoncra Frisingcnscm , cxtorsit. Alii 
putant esse Constantini lanceam, quae clavorum 
Cbristi partem continct. Utcumque ha?c sint, cx 
Innocentii indulto non infertur, hanc lanceam esse 
eamdem, qna? Cbristi latus aperuit; nam qua In- 
nocentiiu retulit, ait Raynaldus, ex imperatori» 
relatiotut repetivit. 

56. Post hasc Muratorius alia raulta sacrarum rc- 
liquiarura furta retulit, et iraprobavit, quasi pcr 
hoc rcliquiae incertas esscnt, quod in his furtiSjiit, 
fnnbut dumtaxat erat habenda fidet. ILcc tamen 
verba iis non officiunt, quae de identitatc corporis 
S. Joannis de Matha superius dicta sunl, cura hacc 
identitas non soli furum dicto, scd aliis quoquc pro- 
balionibus innixa sit. 

CAPUT XXVI. 

De loeo in quo tancta corpora, sacreque rcliquio 
debent conservari, et de atiis ad corpora , et re— 
liquias sanctorum pertinentibus. 

1. 2. Sanctorum corpora, insignes rcliquise, et 
corporis pars, in qua martyr passus est, si integra 
sit , in ccclesia collocari debcnt. Et quamvts in au— 
thenticis card. vicarii, et palatii apostolici sacrista) 
litteris dicatur, eadem retineri ab unoquoquc posse, 
cui conceduntur, id tamcn , Boldetto tcste, ad tem— 
pus est intelligendum, donec ncmpc in ccclesia re— 
ponantur. Excipiuntur autcra roagni principcs, 
praesertim Ecdesiac praesulcs, qui illa apud sc reti- 
ncrc possunt, uti sanc dux Joanncs Angclus ab Al- 
tcmps S. Aniceti corptis quod a Clemcnte VIII obti- 
nuit, in proprii palatii sacellomagnificccollocavit, ut 
idem dux in cjus vita refert. Reliquias vero minus in- 
signcs unicuiquc domuisua; dccenter conservare licet. 

3. k. Ad locum vcro quod altinct, in quo intra 
ecclesiam ilia conscrvanda sunt, profccto non in area 
super altare exponcnda, scd vel sub tcrra, vcl intra 
altaria, supcr qna? missa cclebratur, rcponi dcbcnt; 
partcs tamcn rcliquiarnm non admodum grandcs in 
reliquiariis clauduntur, ut populorum vcncrationi 
in solcmnitatibus exhibeantur, veluti sacrs rituum 
congregationis nominc PP. Capuccinis civitatis Nca- 
politana* card. Rusticuccius anno 1592 dc quorun- 
dam sanctomm corporibus rcspondit. Porro anliquis- 
simu» cst ritus cadcm intra allaria collocandi , supcr 
quaj sacrum fit. Anastaaras qnippe id a S. Fdke I 



Digitized by Google 



8K DE BEATIFICATION 

staluturo esse narrat, idcmque ex SS. Arobrosio 
epitt. 22, tom. 2 oper. coi. 874, et Hieronymo 
advers. Vigilant. tom. 2 oper. pag. 395, necnon 
cx aliis scriptoribus, ct monumcntis exploralum est, 
ct ab ipsa sacra congregatione, quod S. Joannis 
Neporouceni corpus anno 1721 decretum fuit. 

5. Nunc de reliquiarum ostensione dicendum est : 
siquidera ex ordine Romano 12 apud MabiUon. et 
ex aliis scriptoribus jampridem hic ostensionis ritus 
in usu fuit. Porro juxta cap. Cum ex eo de reliq. et 
vener. SS. non sunt sacrae reliquite sine operimento 
ostcndendac, vel proptcr dccentiam, vcl ne oblo- 
qucndi, aut surripicndi, ct falsas pro veris suppo- 
nendi ansa prtebealur. Vidcatur canonicus Morrctus, 
qui hunc ritum exactissime cxpendit. 

6. Sequitur, ut de earundem in processionibus 
dclatione verba GanL Hic quoque ritus antiquus 
cst, ut ex S. Augustino de civit. Dei tib. 22, c. 8 
constat. Et Paulinus, atquc Eragrius tradunt, sa— 
cras reliquias leclicis, ct vehiculis impositas dcferri 
consuevissc. Bcatorum vero reUqui* , ex sacra: ri— 
tuum congregationis decretis, non sunl proccssiona- 
liter dcferendte nisi, immcmorabilis consucludo 
pcrmittat. Solet Assisii prima die Augusti solemnis 
processio quolannis institui, in qua Bencdictio, nt 
vocant, gcstatur S. Francisci manu conscripta. 
Anno 1720 processioncm nonnulh probibcndarn 
esse conlcndcbant, tum quod in ea multa mala con- 
tingercnt, tum quod non constaret, Benedictioncm 
camdcm esse , quse a S. Francisco scripta fuerat , 
tum quod ctiam epistola alicujus sancli manu cxarala 
non esset reliquia, qux cultum , et dclationcra 
pcr processionem mereatur. His omnibus Benedi- 
clus XIV, cura in minoribus essct, jussu card. Val- 
leraani ord. Min. Convcntualiura protcctoris, abunde 
salisfecit; quapropter particularis congregalio a Clc- 
mentc XI deputata , ct processionem servandam , ct 
Bcncdictionem in ea defercndam esse censuit. 

7. Enimvero ad sanctos arclius scripla, quam 
vestes pertinent ; ideoque si vestibus, mullo magis 
scriptis cultuscstexhibcndus.Diu autographamApo- 
calysim Graeci colucrunt, et Veneliis summa in venc- 
ratione Evangelium est S. Marci manu conscriptum. 
Ferunt item, Abgarum Edessae regem a Christo per 
epistolam corporis sanitatem peliissc, Christum vcro 
rescripsisse , missurum se post suaro in cadura asccn- 
sionem aliqucm cx suis discipulis, qui ipsi, ejusquc 
populis salutero afTerrct , quod a S. faddxo prssli- 
tum poslca fuisse graves refcrunt auctores. Has 
Abgari, et Chrisli epistolas rcfcrt Euscbius ( lib. 11 
hitt. eccl. c. 13), casque uli genuinas Baronius (ad 
ann. 31, §60, etad ann. 43,§ 18), aliiquc tucntur; 
irapugnat Natalis Alcxander cura aliis, praccipuc 
quod Gelasius papa illam Cbrisli intcr apocrypha 
rccensuit : id tamen Gretserus faclum putct , quia 
illara nonnulli canonicis scripluris tequabant. Ut- 
cumquc hsec sint, qui cpistola veritatcm admiscrunt, 
camdcm, apud Baronium, inlcr sacras reliquias 
venerali sunl. Qucmadmodum admissa cpistolac vcri- 



ET CAN05IZATI0NE. 

tate, quK a B. M. Virgine, dum in bumanis essct, 
ad Messanenscs scripta dicitur, quamquam a non- 
nullis rejiciatur, veneratio non dcncgatur. Quam- 
obrem epistol» a sanctis scriptc coli tamquam eorum 
reliquix et pcr processiones deferri possunt, uti de 
eadem Christi epistola refert Cedrenus. Et aUquando 
Deus cumdem cultum miraculis comprobavit, uti de 
S. Martini scriptis testatur Venantiua Fortunatus 
(Um.8Biblioth. PP.). 

8. etc. Post hasc nonnuUa dc indumentorum mn- 
tatione dicenda sunt , qun circa scrvorum Dei , vel 
beatorum, aut sanctorum corpora fit, de qua ali— 
quando in sacrorum rituum congregalione ordinaria 
agitur. Si enim corpora intacta, et veteres eorumdem 
vestes atlrita; sint, novis vestibus contcguntur,quem- 
admodum de S. Calharina Bononicnsi Bzovius, 
aliique referunt, ac dc SS. Jacobo de Marcbia, 
Pio V aliisque passim in eorum actis legitur. 

11. Pro his pcragendis facultas a sacra congrega- 
tione pclitur , quso Ulam concedere consuevit , si 
lcgitima causa adsit, et dumraodo episcopns, aut 
vicarius gencralis vcstium mutationi interveniat, 
cadcmque secreto fiat , neque a sepulcro aUquid de- 
trahatur. Si corpus sit aUcujus serve Dei, vel beata?, 
aut sanctc, indumentorura, saltcm intcriorum mu— 
tatio a fcminis facicnda est, ut pluribus constat 
exompUs.»' eteres vcro vestes, pracsertim beatorum , 
vcl sanctorom in causa obsignata apud ordinarium , 
vel ^iopc corpus retinentur. 

ii. nsx cx sacrae congregationis decrelis, in causa 
t»nc Calharinse FUscse Adurnse dcsumunlur, quaj 
qiddcm rationabilia sunt, cum beatorum, et sancto- 
i iiin vcslibus juxta Nicolai pontiiicis epistolam ad 
T iichaclem imperatorem veneratio exbibenda sit^cC 
juxta imperatorum Tbeodosii, et Valentiniani re- 
sponsum curanda sit eonundem sepulcrorum uo- 
nestas. 

13. ctc. Rcliquum est, ut de reUquiarum conscr- 
vatione aliqua adnotenlur. Inter pretiosas Urbis 
reliquias scalae sancts rccensentur, quas Christus 
morti proximus sanguuieis vestigiis decoravit; ct 
S. Helcna juxta antiquam traditionem , quidqutd 
nonnulli blaterent, Hierosolymis Romam transtulit, 
tesle Megisto abbate, qui anno 844 vivebat, cujus 
narratio in bibliotbeca Vaticana asservatur. Eanin- 
dcm scalarum gradus viginti octo numcranlur, quus 
Constantinus imperator io porticu palalii disposuit 
juxta scabm, quaj ad Patriarchium ducebat Cuinque 
tcmporum injuria scalarum dispositionem amiscrint, 
Sergius papa II an. 844 ante basilicam Constanti— 
nianam eos raagnifice collocavit, vcluti rcfert Ana— 
stasius; et ex buUa Paschaiis U an. 1099 ediU 
manifcstum cst. 

16. ctc. Post ha;c Ccelestinus III scalas sanctas 
antc Patriarchium juxta Porticum Latcranensem 
collocavit, nc multitudine ad illas accurrcntium 
ingressus in basiUcam Constantinianara impediretur, 
uti vjdere cst apud Nicolaum Proccssi. Tandem 
Sixtus V eas ante capeUam posuit, qu» Sancta 



Digitized by Google 



STTOPSIS LIBRI QUAB.TI, TARS 11. 



317 



Sanctorum dicitur, binis hinc inde scalis ad commo- 
duro a*dificatis. Verum tum longum tempus, Uim 
frequcnUssimus per illas ascensus nedum Dominici 
vcstigia cruoris abrasit , sed quosdam etiam gradus 
attrivit, et tales in aliis foveas aperuit, ut difliculter 
genua illis imponi possent. 

19. Quamobrem Clemcns XI Bcnedicto XIV, 
tunc 6dei promotori mandavit, ut quid pro iis ser— 
vandis agcndum esset , scripto aperiret, ct ipse qui- 
dcm insinuavit, ut singuli gradus lignco claudercn— 
tur operculo rimulis perforato, ut asccndcntes sacra 
limina videre, et osculari posscnt , idque sacra apo- 
stolicffi visilationis congrcgatio an. 1723pcrfici jussit. 
Et hoc modo scala sancta ab interitu scrvata est , 
quam anUquiores Pontilices nudis pedibus ascen- 
derunt. 

20. Reliquiarum conservaUoni exacta addenda est 
custodia , nc illac furto auferantnr. Et sane Paulinus 
jn vita Ambrosii ( n. 33, tom. 2 op. ejusd. sancti) , 
ct acta SS. Epipodii , et Alexandri testanlur ( ap. 
Bolland. ad diem 22April. tom. 3, pag. 10 ) , dili- 
gentissime eam ob causam sacras reliquias a chri— 
sUanis olim fuisse custoditas. 

21. Neque vero pcrmissum est eas, licet obtentu 
pietaUs, furari, ut videre est in can. Quisavis, 17 
q. 4, et apud Ferrand. et Piringb. Licet tamen 
casdem ex infidelium poteslate eripere, ut probat 
Tbeophilus Raynaudus. Immo laudantur, qui cas, 
ne foidentur, ab infiddibus pretio redimunt, ouem- 
adruodumLuitprandus Longobardorum rex S. Au- 
gustini corpus e Saracenorum manibus , Bcda teste 
(m Chronko pag. 33, edil. nova Cantabrig.), 
pretio vindicavit. 

22. Plura de sacrarum reliquiarum furto apud 
auctores legi possunt. Sed quod in boc ad Sedis 
Apostolicaj praxim spectat, primo ipsas reliquias 
furto sublatas liberaliter iis concessit, ad quos e 
furum manibus devenerunt , ut ex alias afiato Cle- 
mcntis VII ad archiepiscopum Calaritanum responso 
colligitur, cum idem archiepiscopus bumillimc sup— 
plicasset, suae ecclesiai conccdi reliqoias, qu« in 
urbis direpUonc sublat», ad ipsum forte delatae 
fucrunt. 

23. Secundo , Sedes Apostolica eorum annuit peU- 
tionibus , qui ablatas reliquias sibi restitui conten— 
dunt, uU cx apostolicis Clcmentis VIII lilteris constat, 
in quibus mandavit , ut oppido de Ubeda tunc servi 
Dei, nunc S. Joannis a Crucc corpus resUlucrelur, 
quod ad civitatem Scgobicnscm furtim translatum 
fucrat. 

24. TerUo, resUtuenda esse sanclorum corpora 
censuit : quae titulo dcpositi ad alium locum translala 
fuissent, quemadmodum ex aliis ejusdem Clemen— 
tis Vlll liltcris desumitur, in quibus S. Ildefonsi 
corpus ccclesia; Toletanx resUlui jussit, quod, Sara- 
cenis Hispaniam occupantibus, ad civitatem Zamo- 
rensem delatum fuerat. Quamquam in aliis aposto- 
licis litteris permisit, ut aliqua ejusdem corporis 
parlicula Zamorac rcUnerctur. 



CAPUT XXVIL 

De sanclis baptixatis. 

1. etc. Antequam de his sermo institualur , non- 
nulla prsmiltenda sunt. Ac primo quidem loca in 
quibus martyrum , aliorumquc fidelium corpora sc— 
pelicbantur, Cameteria, Catacumba , Arcnaria , 
Crypta , aliisque nominibus apud Baronium , Bol- 
land. aliosquc appellari consueverunt. Hacc loca a 
gentilibus fortassis, eruenda? gratia arcnx, initium 
habuerunl, scd postca christiani ea ad suos usus 
pcrfecerunt, atque aptarunt. Quocirca venerationem 
aliquam mercntur, cum in iis multa sanctorum cor- 
pora, teste Prudcntio, condita sint. In iis quoque 

Eraicipue perseculionum tempore, roissffi celebra- 
sntur, sacramenla administrabantur, ordinationes, 
synodi, ac rcliqus sacrs functioncs peragcbantur, 
veluti Panvinius, aliique oslcndunt. 

4. etc. Sccundo, innumeri martyres in hiscrjemc- 
teriis sepulti sunt, quorum nomina , tcste Prudcntio 
(peristeph. 3 de S. Laurent. v. 5il ) , ut plurimum 
ignorantur, non quidcm ob cbristianorum incuriam, 
sed proplcr gentilium furorcm, qui ingenlcm novum 
numerum hausit, ita ut vix cum notis, ct signis 
martyrii sepeliri potucrint, ut notat Aringhins. 

7. 0. TerUo, soli christiani in iis scpeliebantur, 
ul late Baronius dcmonstrat , ct uU cx cpist. 68 
S. Cypriani, et ex aliis monumcntis exploratum est. 
Basnagius contendit, gcntilcs quoque simul cum 
christianis tumulatos fuisse, scd Dommicus Georgius 
eum fuse refellit. Non oranes tamcn , qui in crjemc- 
teriis sepulU sunt, pro sanctis, seu marlyribus habcri 
dcbent. Omnes quippe christiani in iis tnmulaban— 
tur, qui nequc primis ilKs tcmporibus omnes sancU 
erant, ut videre est apud Panvinium, ct Schacchum. 

0. 10. Quarto, licet ex cpist. S. Germani ad 
Hormisdam papam, et cx aliis antiquismonumentis 
Romani Pontinccs vidcantur, nou corpora, aut 
ossium fragmina, sed vcl olca ex eorum lampadibus, 
vcl juxta S. Gregorii cpistolam ad ConstanUam im- 
peratricem , Brandea . seu Pannos sanctorum corpo- 
ribos admotos, consuevisse ad alios miltere : testatur 
tamcn S. Paulinus Nolanus, sacra corpora, sacrasque 
rcliquias e Romanis aemetcriis anUquitus extraclas, 
ct aa remotas ecclesias transmissas fuisse. lmmo ex 
memorata S. Gregorii cpistola cruitur, ejusdem san- 
cti tcmporibus non absolute prohibitam , sed solum 
dirficulter admissam cjusmodi transmissioncm fuisse, 
cujus rci excmpla videre est apud RipamonUum , et 
Ugbellium. 

11. 12. Porro conveniunt omncs, sanctorum cor— 
pora esse in Urbis crrmeteriis; quamquam nonnulli 
cxbausta illa esse ob frequcntcm extractioncm cxis- 
timarunt , cum Gregorius IV Orgario archiepiscopo 
MogunUno , et Clcmens IV rcgi Caslellse sanctorum 
corpora posccnlibos responderit, ea praesto non csse. 
Verum Gregorii IV tempore non omnia Urbis cce— 
meteria dctecta erant , et Orgarius alicujus sancU 



Digitized by Google 



319 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZxVTIONK 



ccrti nominis corpns fortassu petierat, cnjusmodi 
corpora in Urbanas ccclcsias c uemcteriis translata, 
oliis concedenda non erant, ut obscrTat Mabillon. 
et ut Rainulpho comiti Aliphano similc corpus pc- 
tcnti Anaclctus II apud Telcsinura respondit, quam- 
quam postca S. Sixti I corpus cidcra concessit , quod 
tamcn non constat, utrum ad civitalctn Aliphanam 
translatum fuerit, an in Alalrina rcmanserit. 

13. IV. Nunc de signis dicendum est, quibus 
martyrum corpora ab aliis in cnmcterio distin— 
guuntur. Primum signum cst inscriptio corpori ap- 
posita, dummodo darasit, ideoque juxta Mabillon. 
nomcn, et titulum martyris debet exprimere. Et 
sane cum de S. Felicis papaj U meritis cardinales 
Baronius, ct Saqctorius acritcr disceplnrcnt, con- 
tcntioncm suslulit Iapidcus laterculus in diaconia 
SS. Cosm« , ct Damiani una CUIll S. Felicis corpore 
invcntus, et inscriplus, Corput S. Felicit papa , et 
martyrit, aui damnavtt Conttantium. Quamobrem 
Grcgorius XIII cum in martyrologio romano tam- 
quam martyrem dcscribi jussit, uli fusius apud 
cumdcm Baronium ad ann. 357 Icgi potcst. Non ta- 
men suflicit, ut inscriplio tilulum sancti exhibeat, 
quia hic olim titulus , juxta Boldcltum , christianu 
omnibus communis erat. 

15. ctc. Secundum in martyrii instrumentis con— 
sistit, qus olim a christianis cum martyrum corpo— 
ribus intcrdum recoodebantur, veluti Casalius, Ario- 
ghius, aliique refcrunt. Et S. Ambrosius, ct Baronius 
testantur, quorumdam martyrum corpora cum mar- 
tyrii instrumcntis reperta fuisse. Incerta tamen sunt 
ha?c signa , si dcpicta tantum in tumulis sint , cum 
fortassis artcm indiceot , quam quis , dum viTerct , 
profcssus fucrat. 

18. Tcrlium signum consistit in symbolo X, quod 
cxplicatur pro Chritto. Monogramma hocConstan— 
tinus cruci vexillo procfixse inseruit, teste Eusebio, 
anlc ipsum tamen apud christianos usitatum fuerat; 
Dominicus quippc Grcgorius refcrt, illud in Marci, 
aliorumque sepulcris inventum fujsse, qui sub Ua- 
driano , ct Antonino Pio marlyrcs occubucrunt. Si 
autcm hoc signum cum aliquo corporc solumsit, 
quidquid alii scnliant , verius neque martyrera, ne- 
quc confcssorcra , scd borainem dumlaxat christia— 
iium significat, ut vidcrc cst apud Scacchum, alios- 
que. 

19. 20. Quartum signum cxhibent palras scpul- 
cris incisx. Has cnim martyrii symbolura esse juxta 
illud Apocalyps. 7, et Palma in manibut eorum, 
docent S. Gregorius, S. Ambrosius, aliique, et col- 
ligitur ex actis SS. Jacobi, Mariani, aliorumque 
apud Ruinart. • 

21. Quinlum signum dant phialae, scu vascula 
sanguinis, qua; in scpulcris repcriuntur. Siquidem 
mos erat apud christianos sacrum martyrum cruo- 
rem colligcndi , ct in scpulcris una cum martyribos 
condcndi , testc Aringbio , cui cum aliis subscribit 
Muratorius. 

22. ctc. Ex hisomnibus signissacra congregatio 



indulgcntiis, ct reliquii* praposita palmas, ct phia- 
lassanguinisdumtaxat, tamquam certissima , admi- 
sit, reliquorum vero cxamen distulit, ut colligitur 
ex decreto 10 April. 1668 cdito. ld ipsum aflirmat 
Fabrcttus in suo Interiptionum libro , et in publico 
instrumento, quod condidit, cum, tamquam cardi- 
nalis vicarii secretarius, extractioni corporum SS. 
martyrum Ptoleouci, ct Romani propc civitatcm 
Nepesinam intcrcsset. His addi potest , qnod , cum 
de corporc in confettione S. Petri in Ca?lo Aureo 
civitatis Ticinensis invento contentio exarsisset, 
otrum illud sancti Augustini ecclcsiac doctoris , an 
altcrius sancti csset, utpote quod cum quibusdam 
ampullis vitrcis rcpcrtura fuerat, episcopus, Bcne- 
dicto XIII approbante , declaravit , corpus idcm esse 
S. Augustini, cum ampulla: nullum sanguinis ve- 
stigium exhibcrent. Ex quibus omnibus manifestum 
est, vasa sanguine tincta indubitatum csse martyrii 
signum. 

25. Qnapropter Bollandiani , et Mabillonius ne- 
gant , solam palmam martyrii argumcntum esse. pu- 
tantes, in laudato congrcgationis decreto, palmam , 
ct simul vas sanguincum pro signis certissimb re— 
quiri. Verum ex illo decreto vidctur, alterulrum esso 
aignam suificiens, ut probat Boldettus. 

26. Porro Muratorius a Boldetto dissentit, et 
Mabillonio , aliisque adba?rct , qui negant , ex sola 
palma indubitatura dcsumi posse martyrii signum, 
ulcmquc Muratorius ex S. Grcgorio M.,Cassiodoro, 
et Beda docct, palmam solum esse justorura symbo- 
Ium. Et sane , qui e catacumbis corpora extrahunt , 
totum martyrii fundamcnlum in vase sanguine 
lincto constituunt 

CAPDT XXVIII. 

De extraetione, cuttodia, et dittributione sanetonm 
eorporum , et reliquiarum , qua extrahuntur ex 
cameteriit Urbit , et de eultu illit dcbito. 

1. etc. Juxta Pontificum statuta sub pcena trirc- 
mium , aut pecuniaria , et excoramunicationis latas 
sentcntia: Pontifici rcservata; cautum cst , ne quis cx 
Urbis ccemeteriis sacras cxtrahat reliquias. His vero 
extrahendis saccrdos interesse debet, a card. vicario 
designandus, isque ca signa recognoscere, qua; pro 
tutioribus habuit indnlgentiarura congrcgatio, ad 
qtiam sppctat juxta Clementis IX constitutionem 
0 Jul. 1669 editam , reliquias recens invcntas rcco- 
gnoscerc. Rccognitx in capsa sigillis obsignata ad 
sacrarii apostolicis pra?feclum , vcl ad eumdcm sa- 
ccrdotcm custodienda; dcferuntur. Neque licct pu- 
Wkae venerationi rcliquias exponerc , nisi a card. 
vicario, aut ab alio deputando cxaminate, et a 
Pontificc, vd a pra;dicla congrcgationc approbata; 
sint. 

6. etc. Insigncs reliquise in ccclcsia collocand* 
sunt, attamen credcm non conccdnntur, nisi ordi- 
narius per Utteras occlesia; dignitatcm cl mcritum 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRl QUARTI, PAHS IL 



319 



testctur. Exapiuntur magni principcs, ct Ecclcsiac 
praesules, cum quibusliberalius in boc agi cousuevit, 
ei minores reliquiae privatis etiam ftdclibus dantur. 
Porro rcfiquiae, ct accipientium nomina in peculiari 
libro notanda sunt : neque aliud licet rebquiis nc- 
men imponere praeter illud, quod a card. vicario 
impusitum est. ldcmque vicarius , sacroram corpo- 
rum eflbssoribus mercedem ex pecuniis solvet, quas 
piis operibus applicantur. Demum sub poena excom- 
municationis latae sententise vetilum cst , ne sacris 
corporibus tradcndis, aut pro littcris patcntibus, 
earumque sigillo quidquam , etsi sponte datum ac- 
cipiatur. Omnia haec in aposlolicis Clementis X lit- 
teris in forma brevis 13 Januar. 1672 dalis confir— 
mantur. 

12. etc. Nominc ul plurimum sacra corpora ca— 
rcant, quae ecatacumbis extrahuntur, quod proinde 
a card. vicario iliis imponitur. Quis mos nedum 
laudabilis est, cnm, sicuti Fcrrandus notal, fidcles 
ferventiori aflectu crga reliquias certi nominis fe— 
rantur : scd etiam antiquissimus , ut pluribm Joan- 
nes Mabillon. aliiquc ostcndunt. Et sane in ipsis 
Ecclcsiae primordiis christiani martyrcm illum, qui 
S. Fclici paticnti sc comitem addidit, Adauctum 
appcllarunt, cum proprium cjus nomcn ignotum 
esset, uti in romaho martyrologio ad 30 Augusti 
habetur. Et ad 8 Novemb.SS. Severus, iratresque 
martyres diu S5. Quatuor Coronati *ppellati sunt, 
donec eorum nomina divinitus innotneranL 

15. Porro nomina, qua» imponuntur, ex sacraj 
indulgcnliarum, ct reliquiarum congregationis de— 
creto 23 Jun. 1670 appcllativa cssc debent , quas 
sanctis communia snnt, ut Jutlu*, et Candidm, et 
similia , quorum clcnchus apud Plowjerium videri 
potcst. Idque caute observandum esse Baldcllus, 
aliiquc insinuant. 

16. Opponunt nonriulli, ex horam nominum im- 
posilione mendacium, ct supcrfluitatcm oriri, itcm* 
que confusionem, quippc cum idcm nomen pluribus 
sanctis imponatur, multae civitatcs contcndunt , se 
unius, et cjusdem sancti corpus haberc. At menda— 
rium ab ipso nominc appcllativo cscluditur, super- 
fluitas vcro a cullu abjicitur, qni ex borum nominum 
appositionc augctur. Pius autem civitatam crror, 
vel facilc tollitur, vcl nullum pietali , ac rcligioni 
detrimentum aflert, tcstc (iuilierto abbatc. Qui de 
his ptura velit, Ricciulum , et Boldcttum adeat. 

17. etc. Supcrcst, ul de horam sanctorum corpo- 
rum cultu aliqua adnotcntur, et signanter quoad of- 
ficium cl missam , et dclationem per processiones. 
Sacra itaquc ritutim congregatio dccrcta 3 Jun. 
1617 aliisquepluribossubinde editis dcclaravit, non 
licere officium , ct missam in corum honorcm ccle— 
brari, quorum nomina in martyrologio romano non 
sont dcscripta, et dc quorum indcntitate non con- 
stat, ctiamsi insignes corumdem reliquiae publico 
cnltui in ecclesiis cxponantur. 

25. 26. Verum cnm ex martyrologii romani rn- 
bricis alicujus sancti officium cclebretur, qui in eo- 



dcm martyrologio non sit dcscriptus, cnmquc Scdcs 
AposloUca consuovcrit officium, ct missam conccdere 
in honorem beatorum bcaliiicationc formali, vel 
axmipollcnli, quoram nomina non sunt de jure in 
martyrologio describenda : hinc fit, ut memorala 
congregationis decreta intelligcnda sint dc oflicio, 
et missa qooad Ecclesiam universalem , et quoad 
sanctos, quorum corpora, et insignes rcliquiae ad 
publicam venerationem exponuntur, sed corum no— 
mina, et martyrii acta ignoranlur, qualcs utpluri- 
mum sunt ii , quoram corpora ex Urbis coemeteriis 
extrahuntur. Porro sacra congrcgatio offirium, ct 
missam in honorcm sanctorum hujus generis vctuit, 
non quod dc coram sanctitate dubitaverit , aut vene- 
rationcm illis subtrabere voluerit, scd quod lccliones 
propriae, actis incognitis, in eoruro honorcm con- 
ccdi non posscnt ; quod si de communi conccderentur, 
officia nimis cxcrcscercnt , qnod non est admittcn— 
dum. Similia docent Boilandiani (tom. 7, Jul. pag. 
33) , ubi historiam refcrunt corporis S. Theodori 
martyris, quod cx Urbis catacumbis eralum, et coN 
legio Augustas Vindclicoram Societatis Jesu conces- 
sum fuit. 

27. Paucis rclata dccrcla vctant oificium , et mis- 
sam ratione insignis reliquiss , nisi haec sit alicujus 
sancti in martyrologio romano dcscripti, ct de idcn- 
titatc constct: ita ul baec prohibitio sanctos,sivc 
baptuatos , sive non baptizatos, in martyrologio non 
rccensitoei respiciat, non aulem beatos sivc formali, 
sivc aequipollenli bcatiftcatione , dc quoram virluti- 
bus, aut martyrio, miraculis, et cullu monumenta 
supcrsunt, licct corum nomina in martyrologio non 
sint dcscripta. Et baec quidcm a sacra rituum con- 
gregalionc admissa fuere , cum de conccssione lc— 
ctionum propriarum in bonorem S. Silvestri abbalis 
Nonantulani agcrctur. 

28. Ab hac tamcn regula aliquando congregatio 
eadem ex parlicularibus circumstanliis rcccssit. Nam 
instantc card. FlavioChisio, officium, ct missam dc 
eommuni in honorem S. Sergii martyris conccssit , 
cujus corpus sub proprio nomine e ccemcterio Cal— 
listi eductum Alexandcr VII in metropolitana Se- 
ncnsi ccclesia sub ara sacclli B. M. V. ImroaculaLe 
ab codcm Pontificc cxtructi collocaverat , ct cnjus 
dic fcsto indnlgentia plcnaria idem sacellum visitan- 
tibus conccssa crat , ut videre est in decrelo 26 No- 
vcmbris 1678 edito. Et Benedictus XIV in suU 
apostolicis litteris in forma brevis 21 Jul. 1741 , 
datis, ad enixas card. Lambergh Passaviensis cpi- 
scopi prcces indulsit , nt canonici regularcs ordinis 
S. Augustini congregationis Lateranensis ejusdcm 
direcesis oflicium , et mbsam de communi in hono- 
rcm S. Amantii martyris celebrarent, cujus corpus 
sub proprio nomine ex Urbis coemeteriis exlractum 
iisdcm religiosis dono datum fucrat. 

29. Quod si ab immcmorabili tempore in cjus- 
modi sanctorum honorem officium , ct missa celc- 
brentur, ea rctincnda sunt; nam in superius citato 
dccreto anni 1691 reservatur codccssJo apostoJic» , 



Digitized by Google 



320 



DE BEATD7ICATI0NE ET CAKONIZATIONE, 



ct in decretis Urbani VIII cultus immemorabilis 
pracscrvatur : et ita scrvandura csse ipsa rituum con- 
grcgatio episcopo Ripano rcspondit quoad officium , 
et missam, quae in ejus dioecesi in honorem cujusdam 
8. Bcnedicli martyris cclcbrata fuerunt. 

30. Reliquumest, utexpendatur, an horum san- 
ctorum corpora, scu reliquise per processiones dcferri 
possint. Porro cum de hoc in sacra indulgcntiarum, et 
reliquiarum congregatione agerelur, Bcnediclus XIV, 
tunc fidci promolor opposuit, nullam hujus delatio- 
nis mentionem fieri in liltcris tcstimonialibus, quae 
in harum reliquiarum distributione dantur ; ct quam- 
qnam in bcalorum honorcm oflicium , et missa con- 
ccdantur, non tamen permissum esse, horum reli— 
quias per processiones deferri; idcirco neque id 
pcrmiltcndum esse pro sanctis baptizalis, qui utiquc 
ofllcium , et missam non obtincnL Verum nihil in 
cadem congrcgatione stalutum est. 

31. etc. Attamen probabilior vidctur contraria 
scntcntia ; si cnim certa est corum sanclitas , nomcn 
ignotum obstare ncquit. Quin etiam hunc ritum an- 
tiqua disciplina insinuat ; nam S. Paulus papa 1 et 
Pascbalis 1 apud Anastasium , ac Stephanus V apiid 
Baronium (ad an. 886) , ct Surium (ad diem xl Ja- 
ttuar.) , sanctorum corpora c ccemctcriis eruta in 
Urbem solcmni processione deduxerunt. Congruit 
quoquc disciplina recentior ; siquidcm in his reli- 
quiis, ad alias urbes transmissis, excipicndis, pro- 
ccssiones fiuot, et ex pontificali romano, si in altari- 
bus consccrandis collocandac sunt , processionaliter 
pcr ecclesiam dcferuntur. 

34. Hisjpositis evanescunt ca, quae fidci promotor 
opposuit. Enimvero facultas deferendi has reliquias 
per processiones, non litteris teslimonialibus, sed 
fundamenlis paulo ante adductis innititur. lllae vcro 
beatorum dcfcrri ncqueunt , quia aliud dc his judi- 
cium superest, non item de sanctis baptizatis. Quod 
si de his officium, et missa non conccduntur, 
id non ob sancUtatis incertitudinero fit, scd ob 
aclorum defectum , et nc officia nimis mulUpli- 
centur. 

CAPUT XXIX. 
De culUt tanetorum veterit TestamentL 

1. 2. Nonnulla de his alibi attingimus, alia hic 
cxpendcnda supersunt. Ac primo quidcm quaeritur, 
an omncs, qui ante Christum mortui sunt, ad vetus 
pertineanl Tcstamcntum ? scd ncganter respondetur. 
Siquidem juxta S. Thomam (tn 2 , q. 179 , arl. 4) , 
Suarez , aliosque, sancli Joannes Baptista , Joscph , 
pueri Innocentes, Zacharias, Elisabet, Simeon , 
Anna prophetissa, Joacbim, et Anna, quamquam 
Cbristo praemortui , ad novum Tcstamentum spe- 
ctant. 

3. 4. Secundo quasritur, an cxpcdiat , ut cultus 
sanctorum veteris aequctur cultui sanctorum novi 
TcstamenU? ld Theophilus Raynaudus affirmat a 



summo PonUfice de potestate absoluta fier! posse, 
non autem de ordinaria , quae Ecclesiae discipUnae, 
et consuetudini alligatur. Enimvero ab Ecclesiae ini- 
Uo ad hajc usque tempora inter utrosque sanctos 
maxiroa intcrcessitdiflerentia, veluti card. Capisuc- 
cbius adnotavit. Alii dixcrunt, sanctos vcteris Tes— 
tamenti non essc in universali Ecclesia colendos, 
quod ad Limbum descendcrint, et dilata cis visio 
beatifica fuerit; hic vero addatur, quod cum fidcs 
doceat, Christum coelos aperuissc , ct per ipsum so- 
lum cctcros beatitatem consecutos essc, id juxta 
Fcrrarium aptius insinuatur, si sancti qui Christum 
subsccuti sunt, spccialitcr colantur et sancU veleris 
TestamenU anteferanlur. 

5. ctc. Quaercs tcrtio, cur ex veteris TcstamenU 
martyribus soli Machabaei colantur? S. Crcgorius 
Nazianzenus id fleri docel (fn Orat. de Machab. in 
princip.), quia pro Icgibus patriis fortiter passi sunt, 
et ad Oncitnormam vitam cxegcrunL S. Bernardus 
(epitt. 98) vero id ex co rcpctit, quod cx veteribus 
solum eo.mm msrtjrium quoad causam, et formam 
martjiio marlyrum novi Tcstamenti assimiliclur, 
quia nempc justiUam descrcrc , ct diis alienis libarc 
no!nerunt. Sed bae raUonci nor omnibus satisfaciunt. 
Aliam ralionem dat Thomassinus, scilicet, quia 
Machabaei ultimi ex Synagoga martyrium subierunt, 
et Judaei HeiHcnisUc , qui christianam fidem statim 
suscepc.-unl , eos forlassis martyribus novi Tcsta- 
mcnti in Orientc adjunxerunt , unde ad Occidentem 
cultttj corum dimanavit. 

9. 10. Quaeres quarto, an in orientali Ecclesia 
saactorum veleris TcstamenU festa celcbrentur? Et 
id quidcm vcrum est : nam in Graxorum menolo- 
giis, ct synaxariis Malachias, aliique propheta;, 
nccnon Abraham, et Lot commemorantur. Certa 
quippe cst Abraha; sanctitas, quam cjus fides, ct 
obedientia satis commendant, Lot vero, etsi pecca- 
vcrit in filiarum stupro, pcenitcntiam tamen egissc 
colligitur cx 2 Petr. 2, ubi Lot justus appcllatur. 
Alia itidcm hujusmodi festa referunlur a Gregorio 
Tauromitano, a Balsamone, et Joaones Nicamo , ct 
apud Wadingum calendarium extat EccIesiaB Hic- 
rosolymitanae, in quo plurima sanctorum veteris 
Testamenli festa reccnsentur. 

11. Quaeres quinto, an etiam in Ecclcsia occiden- 
tali ex concessionc Sedis ApostoJica? sanctis veteris 
TcstamenU in quibusdam locis cultus exhibeatur? 
Et hoc pariter ccrtum est. Siquidem ex ejusmodi 
concessione officia, ct missae cclcbrcntur in ecclesits, 
qua; ab antiquo tcmpore bis sancUs dicatae fuerunt , 
quaj profccto in Sardinia, in Apulia, Cremona:, 
Vcncliis , ct in aliis pluribus locis reperiuntur. 

12. Duo quoquc sunt Lazari , alter mcudicus, do 
quo Luc. 16, altcr Marthx, cl Mariae frater a 
Chrislo resuscitatus Joan. 11. Duobus islis Lazaris 
Ecclcsia cultum cxhibet, et templa dedicat, ex quo 
cvincitur, coli sanctos vetcris Tcstamcnti. Primus 
quippc ad velus Tcslamcnlum pcrtinct, ejusdem 
factum hisloriam redolct , ut notat Maldonatus , et 



Digitized by Google 



STNOrSIS LIBRl 

Bellarmmns , aliique affirmant, eumdem tamquam 
vcrum sanctum recte coli , pingi, et invocari. Roma: 
quoquc extra portam Angelicam extat tcmplum , et 
huspitale S. Laxari. Plura de cjus cultu habentur 
in bulla 95 Pii IV, in qua ordiocm S. Lazari resti- 
tuit. 

13. Acccdunt officiorum , ct missarum cclebra— 
tioncs. Etenim in caercmoniali monastcrii Fontisc— 
braldi , et in calendario, ac breviario congregationis 
Oratorii Jesu, cx auctoritatc apostolica, rcperitur 
officium S. Abrahae , itcmquc officium , ct missa 
S. Job. Et sacra rituum congregalio lecliones S. Da- 
nielis , ct officium S. Zachariac approbavit pro qui— 
busdam Vcnetiarum monialibus. Praeterca universus 
Carmelitarum ordo ex Grcgorii XIII aliorumque 
Ponlificum indultisrecitat officium S. Elia», idquc 
sacra rituum congregalio retineri posse, tcstc Le- 
zana, statuit, imposito contradiccntibus silentio. Et 
Iunoccnlius XIII controversiae de primseva hujus 
ordinis institutionc silentium imposuit. Quaenam 
vcro lectiones pro sanctis veteris Teslamenti aptioris 
sinl Gravanlus insinuat. 

CAPDT XXX. 
Dt Angelis, et eorvm cultu. 

1. Venerationcm , et preces Angelis exbibitas 
fuisse, vctus Testamentum passim dcmonstrat, cu- 
jus auctoritates apud Calmet , videri possunl. Item 
cx verbis Christi Matth. 18 : Angeli eorum... vident 
faeiem Patris mei, constat, Angclos parvulis apud 
Dcum patrocinari , et fidelium orationibns praessc, 
ut cxplicat S. Hilarius (eol. 699, num. 5). Quod vero 
in Apocalypsi Angclus Joanncm , qui ipsum adorarc 
volebat, probibuerit, ct synodus Laodicena adora— 
tioncm pariter Angclorum vetucrit , id S. Tbomas 
(2, 2, q. 84, art. 1 ), Zonaras, aliiquc interprctan— 
tur de adorationc, qua». idololatriam saperct, ct in 
Christi contemptum redundaret. Colcndos autcm, ct 
invocandos cssc Angelos deserle docct Origenes ho- 

1 m Exechiel. quam homiliam S. Hicronymus 
cx Gracco in Latinum vertit, eamquc contra Dal— 
leum , et Bochartum Origeni Erasmus , et Huetius 
adjudicant. 

2. 3. Novem in sacris Scripluris, et apud patrcs 
rccensentur Angelorum ordines , videlicet , Angcli , 
Arcbangeli, Principatus , Potcstates , Virtutes, Do- 
minationes, Tbroni, Cberubim , ct Seraphim. Eo— 
rum nomina apud scriptores sunt, Michael, Ga— 
briel, Raphaei, Uriel, Sealticl, Jehudiel, et 
Barachiel, sed Ecclesia Gabrielis, Michaelis, et 
Raphaclis dumtaxal nomina admitlit, ut constat 
ex capitularibus Caroli M. cx concilio Romano sub 
/acharia papa cclcbrato. Cumque in ecclesia S. Ma- 
riae Angeforum dc Urbc pictura qnaedam cum aliis 
Angelorum omnibus apposila fuisset, roandalum 
est. ut ea nomina delercntur, teste cafd. Albitio. 

4. Jlis prseraissis, videndum cst, quaenam sit £c- 

DOCTBtHA. 



QUARTI, PARS II. 3.M 

clesiae disciplina in Angclis colcndis. Porro vcnera- 
mur Angelorum imagines, qui figura humana justis 
apparucrunt, ct circumscripti sunt, ut loquitur 
conciliura generalc seplimum ( act. 5 ). Nemo vcro 
hinc inferat, concilio autumassc, Angclos esse cor— 

fioreos, ut quidam pcrperam suspicati sunt, sedso— 
um intellexissc, Angelos pingi pofsc. 

5. Prcterca invocantur in litaniis, et in bene- 
dictionc incensi ad oflertorium dicilur : Per inter- 
cestionem beati Michaetis, etc. Quamquam in anli- 
quioribus codicibus lcgitur : Per intercessionem S. 
(jabrielis, etc, et hoc modo lcgcndum esse, prxter 
alios , docet ven. card. Tbomasius. 

C. Templa insuperDco inhonoremomnium Angc- 
lorum dcdicantur, cum Ecclesiaj, et fcstum S. Mj- 
chaclis, juxta Gtiyet, ac Durandum, dici omnium 
Angelorum ecclesise, et festum possint, et Romaj 
templum est B. Maria; Angelorum a Pio IV dica- 
tum. 

7. Dedicantur ctiam in bonorcm singulorum , ut 
S. Michaelis, etc. Tbeodoretus, ut S. Michaelis, 
elc. Theodorctus siquidcm , et Sozomenus ( /«6. 2 , 
cap. 3 ), testantur, plura oratoria pcr totum Oricn- 
tem in bonorem prascrtim S. Michaelis instiluta 
fuisse, quaa Michaelia diccbantur. 

8. Idcra honor Angelis custodibus tribuitur, non 
quidera Angclo custodi cujuslibet honiinis, sed cus- 
todibus omnium bominum, ut notat Guyct, qui 
etiara advertit, in recognitionc breviarii sub Urbano 
VIII ubi antea legebatur : in festo S. Angeli custo- 
dis scriplum futsse in plurali numero : /n festo SS. 
Angelorvm custodum, ut intelligerctur, non unius, 
sed omnium Angclorom custodum fcstum celebrari. 

9. 10. Rursus dcdicantur ecclesiae in mcmoriam 
insignis apparitionis alicnjus Angeli, aut accept» 
ejus opc singularis gratise ; queraadmodum iu me- 
rooriam apparilionis S. Michaelis in monte Gar- 
gann, Ravenns, ct alibi apud Rubeum, Sozome- 
num , Longueval , aliosque , cclebres ecclesiae erecta; 
sunt. Porro apparilio in montc Gargano apud Baro- 
nium an. 356 contigit , et ad eam ecclesiam frcquens 
olim erat christianorum pcregrinatio, et Otho im- 
pcrator hanc peregrinationem nudis pcdibus obivit. 
Item Lco IV Saracenis interccssione S. Michaelis 
fugatis, ccclesiam prope Vaticanum in cjus hono- 
rem extruxit. Aliam crexit Bonifacius IV in summi- 
tate molb Hadrianae , supcr quam Angelus visus 
fucrat gladium, cessante lue, in vaginam rccon- 
dcre, ut rciert Raronius ( m not. ad martyrol. rom. 
29 Sept.). Notandum tandcm est, non dcdicari ec- 
clesias in honorem omnium Seraphim , aut altorum 
ordinura Angelorum, quia non cx usu esl reccptum, 
ut notat Guyct. 

11. Praeterea officio in Ecclesia universali reco- 
luntur apparitio, ctdedicatio S. Michaelis archan- 
gcli in monte Gargano. Et Clemens X in bonorem 
Angelorum custodum officiura, quod Paulus V pe- 
tentc Ferdinando impcratorc, concesscrat, in tolr- 
Ecclesia recilari praicepit. 

21 



Digitized by Google 



323 



DK RF.ATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



12. In plerisque ecclesiis, ct ordinibus regulari- 
bus rccitatur ofBcium S. Gabriclis octava die ante, 
vcl post annonciationem B. M. Viiginis, idquc 
juxta Guyct , quia Incarnationis mysterium B. Vir- 
gini Gabricl annuntiavit. Plura dc cjusdem cullu 
aptid BoHandianos vidcri possunt. 

13. Similitcr in bonorem S. Kaphaclis oflicium, 
et missa in quibusdam locis, sacra riluum congrcga- 
tione approbantc, celcbrantur, ac tcmpla dicala 
sunt, et mcrito , ut notat idcm Guyct, cum Raphacl 
in litaniis iavocctur, ct cx sacris Scripluris ccrta sit 
cjii.5 sanctitas. 

14. Tnndcm in rcgionibns rcgi Portugalliac sub- 
jcclis oflicium Angcli custodis cjusdem rcgni cx 
Sixti V conccssinne rccitatur. Conscnliunt quippc 
tbcologi cum S. Bonavenlura (m comp. theohgica 
veritat. lib. 2, c. 10, tom. 7 ) non solum singnlis ho- 
minibus, sod cliam rcgnis, ct proviociis Angclos 
custodcs assigunri. 

CAPUT XXX. 

Nonnulla misceUanea insacrorum rituum congrc— 
galione cxaminala, et vel approbata, vel rcpro- 
bata. De officin, missa, et fcsto in honorem Pa> 
tris atcrni celebrando Dominica quinta post 
Pascha. * 

1. 2. Alcuimis a S. Bonifacio archicpiscopo Mo- 
guntino rogatus, intcr alia oflkia illud quoque SS. 
1'rinitatis compusuit, idquc AlcxamJer 11, vcl ut 
alii malunt III tn cap. Quoniam de feriis non rcpro- 
bavit. Scd landcm fcslum hoc juxta Durandum , 
aliosquc in univcrsam Ecclcsiam sub Joanne XXII 
introducium ftiit. 

3. Post ha>c Innoccntio XII preccs cxhibitac sunt, 
ut in bonorcm Palris «cterni fcstum cum oflicio , ct 
mi«sa propriis conccdcrctur. Porro Ecclcsia ali- 
quando solum Patrcm orat, et rcctc in unam pcrso- 
nam mcntcm intcndcre possumus, non crfgitando 
actu de aliis, vcluli Kaytiaudus docct. Hinc non- 
nutli putarunt pctitioni annucndum csse. Verum sa- 
cra rituum congrcgatio, cui pclitionjs cxamcn a 
Pontiflcc commissum fuerat, instantiam proponcn- 
dam quidcm cssc censuit. Fidci siquidem promotor 
animadvcrtit , non quidquid sanctc suscipi potcst, 
ab Ecelesia prscserlim publico ritu admittenrlum 
csse, et inde fortassis nonnullos ansam arrcpturos si- 
milia petendi in honorcm Filii , et Spiritus Sancli. 
Praeterca personarum distinctio quoad fcsta occasio- 
nem radibus praebcrct plures naturas divinas admit- 
tendi, quod ut caverctur, Kcclcsia in oralionibus ad 
unam divinam personam dircctis alias personas sta- 
tim nominat. Neque vcro obstat, qoud alia fcsta in 
honorem unius ex divinis personis seorsum ab aliis 
institota csse videantur. Siquidem pcr fcstum Pcnte- 
oostcs solum Sfriritus Ssmcii advcntus raemoria re- 
rolitor: illa vero. qnae de Christo eclcbrantur, non 
«lirtguntur ad Filium, tamquam ad secundam Tri- 



nitatis personam, scd praccipua Tncarnationis, et 
humana: salutis mysteria repracsentant, ut late Tbo- 
massinus, ct Kaynaudus proscquunlur. Omnia vero 
ad hanc petilioncm spectantia luculentcr exprcssit 
vcn. card. Thomasius in suo suflragio soper oadem 
cxarato , quod cxtat intcr Mss. cclcbris bibliolhcca 
card. Passionci. 

De festo in honorem nominis Jctu. 

5. G. Sanclissimo Jcsu nomini , quod a Dco pcr 
Angclum Luc. 2 impositum cst, Latrm cullum 
cxhibcndum cssc docct S. PauJus ad Philipp. 2. 
Plura dc codcm nominc pracdicat S. Bcrnardus 
( tom. 3 oper. edit. Maur. pag. 22, scr. 15 in Can- 
tica). Et S. Bcrnardinus Scncnsis ordin. Min. S. 
Francisci , sacculo XV incuntc, ut populus ad poe- 
nitenlinm, ct spcm cxcitarct, illud in labclla deli- 
ncatum consucvit in flnc concionis proponcrc ado- 
randum. C*unproplcrtamquam novi cultus inductor 
apud Ponlilicem accusatus fuit. Vcrum, S. Joannc 
dc Cnpistrano ejus causam tutantc, non solum ipse 
uti innocens dimissus , scd cliam sanctissimi N imi- 
nis cullus approbatus fuit, vcluli S. Ant., Wadin- 
gus , aliiquc rcferunt. 

7. Post haec F. Bcrnardus dc Buslis cjiisdcm or- 
dinis officium SS. nominis Jcsu proprium compo- 
suit, ct Sixlo IV ct Innoccntio VIII obtnlit, illud- 
auc postca Clcmcns VII univcrso Franciscano ordini 

14 Jan. rccitari conccssit : indc ad alios ordtncs 
propagaturo, ac tandcra ad univcrsam Ecclesiara 
pro sccunda Dominica post Epiphaniam, pctente 
Carolo VI imperatorc, cxtcnsum cst. 

De quibusdam msignibus rcUquiis pertinentibus ad 
passionem, etnativitatem Domint N. Jcsu Chruti 
cxistentibus in basilicis Urbis, in quibus tamm 
offidum de cis non recitatur, nec missa cetebratur. 

8. ctc. In basilica Vaticana fcrnim sacrac lancex 
asservatur, quaeChristi latus apcruit, quamvis non- 
nulli illud apud Gallos, vcl apud Gcrmanos esse 
contcndant. Porro ostcndnnt Bollandiani ( ad diem 

15 Martii, § 21, p. 379) , hanc lanccara a S. He- 
lcna Hicrosolymis invcntam fuisse ; indc s«cctilo VI 
excutitc, tesle auctore contcmporanco in chronic. 
Alexand. Constantinopolim translata , et in tcmplo 
S. Sophiae collocata fuit : postca ad ccclcsiam 8. 
Joannis de Pctra cjusdem civitatis dcducta est, cu- 
jus tamen pars cum spongiae , ct arundinis passionis 
Dominicac parte in palalio imperiali asservabatur, ut 
probal Du Cangc , qui ctiam pulat , solum laocex 
ferrum fuisse Constantinopolim allattira. 

11. 12. Has riliquias, labente sacculo XHI, BaJ- 
duinus imperator Gallus , qui tunc Constantinopoli 
dominabatur Venetis, rcccpta pccunia, pignori dedil; 
sed, eodcm pcrmittente, S. Ludovicus GaJlise rcx 
casdem pretio redcmptas in Gallias, Bcrgomcnsi, 
aliisque testibus, transtulhy, et in aaccllo Parisicnsi 
posuit Et Caorsinus addit, ex his reliquii» Ularo 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI OUARTI, PARS II. 



cssc solam cuspidcm, qua? nempe in palatio 
impcriali Constantinopoli asscrvabatur. 

13. Subacta a Mahumcle Constantinopoli , Ba— 
jazeltes ejus tilius rcliquam lanccac partem, quaj 
Conslantinopoli rcmanscrat , Innocentio VIII dono 
dedit, ut collata figura cuspidis, quae in saccllo 
rcgio Parisicnsi colilur, invcnla cst omnino con- 
Tcnicns. 

14. Extat praeterca in basitica Vaticana sudarium, 
quo a pia femina nominc Vcronica, ut fcrtur, faciei 
Christi admolum ejus cffigiem rclinuit. Nonnulli de 
boc faclo dubitarunt , cum tota antiquitas Vcronicas 
nomcn ignorarcrit, ncque in martjrologio romano 
rcperialur. Cum vcro Nicolaus IV, aliique Ponti— 
ficcs, ct scriptores apud fizovium, et apud alioslioc 
sudarium Yeronicam appcllavcrint, idcjrco Pilic— 
mont cum aliis vcrusimiic esse pulat, ut Fcro lcon, 
litk-ris paulispcr transpositis , dicla sit Veroniea. 
Ulctimquc batc sint, ccrtum cst, sudarium ipsum 
insignUsimam csse rcliquiam , ct multis ab binc sae— 
culis in basilica Vaticana coli consucvissc, ut pluribus 
probant lionoratus a S. Maria , Sandinus , ct alii. 
ilcfcrt Grelscrus, imagincm banc cliam Gicnnae iu 
Hispaniis asscrvari, cl rdigiosCcoli, quod ut tucalur, 
sudarium fuisse triplicatum cxislimat , ct unicuiquc 
parti imaginem vullus Cbristi imprcssam, carumque 
unam Romac, allcram in Hispania, tcrtiam Hicro— 
soljmac conscrvari; sed vcrius diccndum est, cxem^ 
plaria ab autograpbo Romano fuissc desumpla , ct 
subscculis temporibus pro ipso prototjpo babcri 
ooepla csse. 

15. In basilica S, Marix Majoris conscrvalur prac- 
sepe Redcmploris nostri. Fcrtur, illud an. 352 ad 
Urbem allatum fuisse, verum S. Hieronymus tcstatur 
(ep. 18, tom. 1), idcm suis temporibus Bethlemi 
cxtitissc. Quapropler probabilius vidclur,steculo VII 
irrucntibus Saraccnis, Romam cssc translatum, uli 
prcler Blanchinum , o&tcndil Baltcllus rjusdem ba— 
silicae canonicus, qui ctiam notat hanc basiiicam 
variis olim nominibus appcllatam , stib Theodoro 
papa, qui ab an. Gi2 ad 649 Scdcm Romanam tc— 
nuit S. Mariam ad pnesepc vocari coppisse. Dcmuni 
sacram hanc rcliquiam dignis laudibus prosecutus cst 
Clcmcns XI in homilia,quain dic nativitalis Domiui 
habuit, cum in cadcm basilica sacrum faccrct. 

1G. Titulus, qui causam injustu» mortis Christo 
illai.T pnrfcrebat, Romam a S. Hclena dclatus, et 
in basilica S. Cnicis rcpositus fuerat, anno autem 
1492, cuin basitica rcstaurarctur, inventus csl iu 
modio muri , in quo Placidius Valenlinianus imfic— 
rator illuro diu antc clauserat. Porro lola rci serics a 
Benediclo X.lV r cxpunilur in opcre dc festis, cl a 
Lconardo Sarzanensi in suis cpistolis , qux intcr 
appcndices dabuntur. 

Dc rcliqiria S. Sindonii , qv9 asscrratur in civitate 
Taurinaui, et de officio, et missa m ejus ho- 
norem. 

17 



Josepb Arimalbcus, el Nicodcmus, judaico 
a.romatibus inunxcrunt etsindonc involvenmt,uliex 
Evangclio constat. Haec sindon Taurini asscrvatur, 
et banc eamdem csse, qua (ibrisli corpus involutum 
fuit,Sixlus IV aliiquc Pontiticcs apud Rajnaldum 
tcstati sunt. Historiam ejusdem a civitale Hieroso— 
limitana ad Taurincnscra translationis Pingonius, 
Victon , ct Alfonsus Palxotus conscripserunt. De 
Cbrisli quoque clavis notanl Baronius , et Fonta— 
ninus, quod quamvis quatuor dumtaxat fucrint, 
plures tamen in Ecclesia catholica coluntur, vcl 
quia fortassis aliqu4 clavorUm CbrUli particula in 
alios clavos intixa fuit, vcl quia plures fuerunt davi, 
quibus crux ipsa Christi, litulus, el suppedaneum 
compacta fuerunt, ut advcrtit Lucas Tudensis, vcl 
atia dc causa apud eumdcm Baronium. 

18. Porro lnnoccntius VI apud Raynaldum , et 
Martinus V apud Getserum sacras islas rcliquias 
cultu ctiam officii, et missacdignas cssc asscruerunt. 
El Julius II in S. sindonis bonorem missam, et 
oificiuro concessil pro cavella sancta castri Cambe— 
riaci, in qua olim eadem sindon conservabalur. 
Sixlus vero Vcivitali, ct dioeccsi Taurinensi, quo 
reliquia poslmodum translata fucral, eamdem con— 
cessit , approbatis a sacra rituum congregatione qui- 
busdam pro eo officio lectionibus, et bjmnis; quod 
quidem officium ad alias subinde ecclesias exlensum 
fuil, eademquc congregatio aliis locis de corona 
spinca, ct quinque plagis Domini officium concessit. 

De officio in honorem plagamm Christi, et de 
offxcw, et missa pelitis in honorem SS. cordisJesu. 

19. Apud Joannem lcgitur, Christum sua vulnera 
tractanda Thomae oblulisse ut nostraro fidcm robo— 
raret, qucmadmodum S. Leo adnotavit (serm. 61 
de Ascensione primo cap. 3). Refert Gujet, dc 
iisdcm vulneribus solemne festuro instilulum essc. 
Ab his exemplis an. 1G97 in sacra riluum congre— 
galione , postulante Maria Angtic regina , pctita 
fuit inslitutio fcsti cum missa propria in honorem 
SS. Cordis D. N. J. Christi pro ecclesiis monialium 
Visilalionis B. Virginis. Scd cum Prosper Bollinius 
tunc fidei promotor novitalem festi ecclesiastice 
disciptiuae advcrsantem opposuissct, sacra congre— 
gatio solum indulsit , ut feria 6 post ootavam Cor— 
poris Cbristi in iis ccclesus misn quinque vulnerum 
Cbristi celebrarctur. 

20. Post aliquot annos Polonie rex , nonnulli 
cpiscopi , ct laudatae moniales preces instaurarunt , 
cujus rci poslulator fuit P. Joseph de GallifTet Socie- 
tatis Jcsu , qui librum de cultu Cordis J). N. J. 
Christi cdidit. 

21; etc. Porro tam in hoc tibro, quam in scriplu- 
ris sacrae congregationi exhibitis ratio fcsti insti— 
tucndi conslituebatur in Corde Jcsu, non solitarie 
sumpto, scd lamquam unito cum Corpore divino, 
et tamquam sede , ct compnncipio virlutum , et 
iolerioium aficclionum Christi, praecipuoqoe loco 
vulncri» lancca inllicti. El vero docel S. Tbomas 



Digitized by Google 



DE BE ATJFICATIONE ET CANONJZATIONE. 



(Spart. q. 25, art. 1) , huroanitatem Christi ana 
cuoi ejus divinitate adorandam esse. Pnrterea Clau- 
dins la Colombiere Societatis Jesu inter alia scriptum 
reliquit, vcn. Margaritam Alacoqae ordinis Visita- 
tionis B. M. Virginis sibi rctulisse, quod Christus 
ipsi revelaverat, ut feria 6 post sui Corporis octavam 
ejus Cordi* cotendo peculiariter dicata ettet. Addi- 
tus fuit catalogus locorum , ccclesiarum ct ordinum , 
in quibus Cor Dei solemniter colitur, itcmque pa— 
trum , ct theologarum huic cultui favcntium. Prar- 
cipnam vcro vim suppeditabat festam Corporis 
Christi , cujus institutio orta dicitur ex revclatione 
B. Julianae virginis facta in civitatc Leodicnsi de 
codem festo instituendo. 

24. Plura adversus ba?c Benedictus XTV, tunc 
fidci promotor, auctoritate 8. Bernardi (ep. 174 ad 
canonic. Lugdunent.) opposuit. Ac primo quidcm 
ait, hoc festmn novum csse; tum Ecclcsiam non 
consucvisse festi institutioncm admittere, ex quo 
aliorum consequi festoram institiitio possct; admisso 
autem Cordis Jesu festo, inde fesli oculorum rjusucm, 
et similinm institutioncro pcti posse. Ncque ad hoc 
sufliccre, nit, ven. MargariUe revelationcm , cui, 
ncc ratio tuppeditare , nec certa invenitur faven 
auetoritat, ut loquitur S. Bcrnardus (ep. cit.). At 
enim festo Corporis Christi B. JuUanae revclatto 
causam dcdit. \ erum revelatio ha?c ab episcopis, ct 
ecclesiasticis doctoribus prius examinata fuit, et 
Urbanus IV idcm ofiicium ad univcrsam extendi 
Ecclesiam non pcrmisit ; nisi postquam novo mira- 
culo edoctus, divina? id volunlalis essc cognovit. 
Cumcnim in civitateUiboventana degerct, incrcdulo 
sacerdoti missam in ecclcsia Vnlsinii Urbeventana 
dimcesiscelebranti Hostia apparuit vera caro, roseo 
craore rcspersa, elTusoque sanguine vitta linlea calici 
imposita , et corporale maduerunt, quemadmodum 
Panvinios, S. Antontmis, aliique referunt. Prsterea 
SS. Sacramcnti ofRcium a S. Thoma de Aquino, 
eodem Urbano prscipiente , compositum ftiit. 

25. Cum igitur pro Cordis Jesu festo non verifi— 
ccntur, qua? pro festo Corporis Christi contingerunt, 
hujus inslitulio itli instituendo non sufTragatur. Ad 
iltud , quod addebatur, Cor esse virtutum , intcrio— 
rumque affectionum comprincipium , reposuit orcte- 
nus idcm promotor, discrcpare in hoc philosophos 
antiqnos, et modcrnos, tdeoque non esse petitioni 
annuendum, que controversa? inter philnsophos sen- 
tcntie innheretur. Quapropter sacra congregatio 
instantiam secundo rejccit. 



officii, et mitsa S. Marias de Littera. 



26. Beatissima Virgo, dum in bumanis agcbat, 
litteras ad Ignatium, et ad civitatcs Messanensem, 
et Florcntinam scripsisse drcitur. Et aliam ab ipsa , 
ejnsque Filio ad S. Walthenum abbalem scriptam 
Rollandiani admittnnt (to. 1 Augutti pag. 248, 
t>. 46). Sed ad cpistolam, quod atUnet , qua» eivitali 
Messancnsi scripta dtcitur, in cadem civitatc solemnis 



hnjus cpistolas invcntio celchrattir, testo Josepho 
Bcnato a Jesu Maria, qui etiam refert indulgentias 
a summis Pontificibus in ejus honorem fuisse con— 
cessas. Cum vcro Bcncdictus XIV fidei promotorem 
agcrct, nonnulli pii Siculi ipsum consuloerunt , 
quomodo B. Virgtnis de Liltcra cultns augcri posset, 
ct, an spcs essct obtinendi a aacra ritnum congre- 
gationc pro civitatc Mcssancnsi missam, et officium, 
in cnjus lectiontbus atiquid diccretur de eadcm lit- 
tera , sed promotor iis suasit , ut rcm in suo statn 
relinquerent; de hujus cnim epistol» veritati* Barc— 
nius (ad an. 48, n. 25) , alitque gravissimi auctores 
dubitant. Pr«tcrea prohibitus est P. Mclchiorts In- 
chofier libcr sub titulo Epistola Ji. Maria ad Met- 
sanentet veritat vindicata : qui tamcn liber postea 
permissus est , titulo , nonnulltsque aliis in eo im- 
mutalis. 



- 4 



De novo quodatn rotario a sacrorum rituum 
gregathne prokibito. 

27. 28. In Tolosano conventu PP. Trinitariorum 
novum quoddam rosarium in honorem SS. Trini- 
tatis rccitari cccpcrat, de cujus recitandi melhodo 
libcllus cditus fucrat, ut scilicet, omissa oratione 
Dominica , pauca qmcdam orationis Gloria Patri 
addcrentur. His cognitis, procurator gcneralis ordi- 
riis S. Dominici Clemcnli XI supplicavit, ut novum 
Rosarium cum libello proscriberetur. 

29. Re ad sacram ritttum congrcgationem re- 
missa, bujus jussu Benedictus XIV tunc fidei pro- 
motoris coadjvtor inter alia animadvertit , aliud 
antca novum rosarinm prohibituro fuisse , quod sub 
titnlo Seraphiei a PP. Minoribus de obscrvantia in 
eadcm civitate Toletana institutum fuerat , a summis 
vero Pontiiicibus approbatum jam essc B. Virginis 
rosarium , in quo SS\ Trinitas dcbite laudatur ; ne— 
que facile admittcndas esse novas preces , ncc preci- 
bus Ecclcsis quidquam privata auctoritate addcn— 
dum. Enim vero si angelicx salutationi , ct orationi, 
Salve Regina aliqua addita sunt, id tegitima aucto- 
ritate factum cst. Quocirca sacra congrcgatio rosa- 
rium illud prohibcndnm essc ccnsuit, cjusque sen— 
tentiam idcm Pontifcx iittcris apostolicis 8 Mart. 
1712 datis confirmavit. 

De officio in honorem beatittima Yirginit dicta 
de Remcdio. 

30. 31. Hoc officinm PP. Trruitarii a sacra con- 
grcgationc an. 1727 obtimterunt. Cum vcrosequenti 
anno lectiones proprias concedi postulassent, ir» 
quibus B. Virgo bis S. Joanni de Motha apparuisse, 
pccuniamqne ad redimendos captivos subministrasse 
dicebatur, obstiterunt patrcs ordinis S. Maria* de 
Mcrcede, aflirmantcs, ca ex Lubiano Zappatade— 
sumi, de quo alibi actum csl, tilulum vero de Reme- 
dio, juxla Bernardinum (iomesium Miedes cpisco— 
pnm Albarracinenscm, cumdcm essc ac de Mercede. 



Digitized by Google 



SYN0PSI5 LIBRI QDARTI, PARS II. 



325 



Idcoque cultus B. Virginis sub titulo de Remedio 
ad spiritualem temulalionem referri poase videbatur. 
Quarc sacra congrcgalio gratiam concessam reroca- 
vit , cjusquesentcntiam Clcmens XII litteris aposto- 
licis confirmarit , uti cx instrumento a Rigantio 11 
Maji 1731 exarato constat. 

De cultit crga Driparam in Sacramen to A Harii. 

32. Dc boc cultu P. Zephyrinus de Somcire re— 
coUectus S. Francisci librum edidit, in quo B. M. Vh> 
ginis carnem, sanguinem, ct lac in Sacramcnto 
altaris adessc asseruit: idque fusius Vega prosecutus 
cst. At Theophilus Raynaudus, juxta Guidoncm 
carmelitam, illud haeresim sapere ostendiL Porro 
docet S. Thomas , Christi corpus concepium fuisse 
ex purissimo B. Virginis sanguine , sola Spiritus 
Sancti operatione in ejus utero adunato, et iu prc— 
lem formato ; neque potuisse de ejus subtantia , id 
est de carne, et ossibus formari sine ejusdem cor- 
ruptionc, ct diminutione,cum es sint partes corpo- 
ris integrantes. Alia plura in banc rem S. Doctor 
tradidit , cx quibus omnibus doctrina P. Zephyrini 
tamquam erronea , periculoia et tcandalota habita 
est,simulque ejusmodi cultus reprobatus fuit. Pa— 
trum vero locutiones : Caro Maria ett caro Chritti, 
et similes, non ila inteUigenda» sunt, ut in Christo 
aliquid esse dicatur , quod sit Maric , scd Christum 
cx M. Virgine conceptum esse; nam etiam in Scri- 
pturis filii , el fratres scpe palrum et fralrum caro 
dicuntur. 

De cultu beatutimm Vrrginii tub vuigari titulo 
Del Lume. 

33. Hunc cultum privatus quidam in Sicilia , et 
praecioue Siracusis excitaverat, festo, imaginibus, 
aliisque inductis ad eumdem cultum pertinenlibus, 

ri singula sacrs rituum congrcgationis decreto 
Jan. 17 42 edito dcscribuntur. In eodem dccrcto 
sacra congrcgatio episcopo Siracusano scribendum 
esse statuit, ut cultum Ulum omnino proscriberet , 
et climinaret. Librorum vero examen , qui super 
eodem cultu prodierant , ad sacrae indicis congre- 
gationcm rcmisit; haec autem illos probibuit. 

34. Porro ex antiquis Ecclesise monumentis con- 
stat, alia olim vetita fuisse , qu» licct ex pietate 
ortum duxerint , scandalum tamen postea induxe— 
rant. Concilium Trullanum can. 79 festum Secun— 
dinarum impollut» V. Maris prohibuit , innixum 
opinioni , qu» nascenti Jesu sordes ilf as naturales 
negabat, quas tamen patres, ac theologi rectius illi 
adjudicant; idcirco fettivitatem , ac nugae , ait Lu- 

tn ipta fieri consuetat rectittime protcribit , at 
(secundinas) Domino denegant ao antiquo Ec- 
tletim dogmate reeedit. Quamquam tenendum cst, 
partum iUum sine matris dolore fuisse , ut monet 
S. Bernardus (oper. to. 2, n. 9, et teqq.). In qui- 
busdam pariter Callicanis ecclesiis ntus quidam in 



usu erat, quo nonnuUi pontiiicalibus ornamentis 
iuduli, episcoporum more benedicebant, alii ut regcs, 
et duces induti procedebant. Et hoc in quibusdam 
regionibus festum fatuorum, vel puerorum appel- 
labalur , et ab Odone dc SoUaeo Parisiensi episcopo, 
auctorilate lcgati a latere prohibilum fuit. In riluali 
Rothomagensi apud Honorattim a S. Maria habetur 
processionem quamdam in Nativitate Domini fieri 
consuevisse, in qua nonnulli , Judax>rum et Genti- 
lium morc , iuduti sub nominc prophetarum , Vir— 
gUii, et Sybilla? de Measic adventu interrogabantur, 
et respondebant Sed hax jam absolcla sunL Pra>- 
terea in urbe Alatrinate in festo S. Sixli papx I 
anle fores ecclesi» viri cum femiois choreas ducere 
consueverunt; id vero episcopus vetuit ejusqueju— 
dicium sacra episcoporum, et regularium congrcga- 
tio approbavit. 

35. Benedictuj quoque XIV quosdam episeopos 
pcr littcraa encyclicas monuil, ut inverecundos ludos 
ayertercnt, quibus dies festos in eorum dioecesibus 
violari acceperaL 

36. Demum cum petitum esset, ut per totum 
regnum Neapolitanum in oificii, et missc orationi- 
bus, cum S. Januarius nominatur, titulus Patri nottri 
adderetur, card. Thomasius in suffragio superius 
laudato petitionem rejiciendam esse censuit, cum 
Ecclesia Evangclio Matt. 23 et Luc. 11 edocta hu- 
jusmodi tilulum nuUi attribuaL 

CAPUT XXXII. 

De examine nonnuUorum miracuhrum , quod ali- 
quando fit in tacrorum rituum congrcgatione or- 
dinaria. 

1. etc De miraculis quoad beatificationem , ct 
canonizationcm agendum est in congregationibus 
Antevrorparatoria, Praparatoria, et Generali. Ali- 
quando tamen qUorumdam miraculorum examcn 
ad congrcgalionem ordinariam deducitur. Nempe 
cum ordioarii juxta Tridentinum possint consullis 
tbcologis, aliisquc piis, acdoctis viris, processum 
construere, ac sententiam pronuntiare super mira— 
culis eorum intercessione patralis , qui jam canoni— 
zati sunt, ut lib. 2 dictum est, et uli archiepiscopus 
Messanensis an. 1712 et vicarius generalis Bono- 
niensis 1718 segesserunL Si iidem ordinarii a pro- 
nuntianda sententia abstineant , ad congregationem 
ordinariam pertinet miracuhun cxaminare , et ap- 
probare, vel reprobare, ut ex pluribus ejusdem 
congregatbnis decretis colligitur. Quod si de his, 
qui miraculum testatur fraudis aut iUiciti lucri, vel 
aflectate sanctitatis suspicio adsit , miraculi examen 
ad tribunal inquisitionis pertinet, ut deUnquenlcs 
punianlur. 

6. Ante institutam sacrorum rituum congrega- 
tionem , cum S. Pius V a quodam sacerdote acta 
cujusdam miraculi accepisset , quod in GaUiis in 
Hostia consecrata contigerat , idem Pontifex , coacU 




Digitized by Google 



32C 



DE BEATIFICATIONE ET CANONIZATIONE. 



virorum doctomm congregatione, litteras apostolicas 
informa brevis 8 Octobr. 1571 nuntio apostolico 
inscriptas eidcm sacerdoti tradidit, in quibus tidctn 
nuntio mandabatur, ut rc cum cpiscopo Laudunensi, 
ct cum quodam canonico, qui rei gcsta 1 interfutsse 
diccbantur, communicata, curarct, ul farorc cliris- 
tianissimi regis miraculum tjpis edilum in laccm 
omnium prodiret. 

7. llcm Alcxander VI indulgcntiam elargitus 
cst iis, qui ecclcsiam DomusS. Crucisordinis Pra»- 
dicatorum dio?ccsis Jauriensis qnibusdam diobus 
visitarcnt, in qtia Hostia prodigioso sanguine rcs- 
persa conservabalur, ct miraculis cornscabat. Alias 
indulgcntias plurcssummi Pontiiiccs ccclcsix S.Ma- 
ri» a Vado Fcrrarixconcesserunt, in qua cum qui- 
dam parochus in iidc haesitans Hostiam in missa 
elevarct , infantulum adstantcs omnes viderunt , et 
in Hostiffi fracttonc sanguis manavit, cx quo totum 
capcllK ccelum sanguineis stellis respcrsum cst. 



8. 9. In ecclesia collcgii Complutensis Socielatis 
Jcsu vigintiquatuor Hostire consecraUe ab anoo 
1597 conservanttir , quas a Mauris surreptas adolcs- 
ccns cltristianus conscrvavit , ct P. Joanni Suarcx 
tradidit. Hic vcncni suspicionc adductus eas in loco 
humido rcposttit, ut corrumpcrcntur , sed potius 
conservari deprchcndit, sicuti Pclrasancta, aliique 
rcfcrunt. Et vicarius generalis Tolctanus an. lt>82 
visitata custodia, iu quo Hostix conscrvabanlur, 
declaravit , cas cssc , quas P. Suarcz acceperat , cas- 
demque miraculo conservari,indulsitque, utsolcmnc 
festum cum processionc celcbraretur. 

10. 11. Post hoecrexcalbolicus, archiepiscopus 
Toleldtnus, aliique institucrunt, utoJficium, etmissa 
propria Compluti celcbrari possent; verum sacra 
rituum congregatio minimc annuit, cum hostiarum 
consecratio , ct idcntilas, quemadmodum iidei pro— 
motor animadverterat, non satis comprobarentur. 



TIMS HBRI QUABTI. 



Digitized by Google 



LIBER V. 

- 

\ 

' CTA CAN0X1ZATI0CS19 SS. FlDELlS SlGMABIXCA, CaMILLI DB LeLLIS , PeTRI ReGALATI , JoSEPOI A 
LEOMISSA, ET CATHAttlXAS DB KlCCIIS, IWA CDM AP0ST0LIC1S LITTEBIS SS. D. N. BbKEDICTI XIV 
BT VATICAS^ OASILICiE ORKATUS DESCttlPTIONB. 



CAPUT I. 

SS. D. iV. BenecUcti PP. XIV decreta de cano- 
viMatione BB. Fidelis a Sigmaringa, Camillide 
Lcllit, Petri Uegalati, Jotephi a Leonitta, et Ca- 
tharinat de Ricciit. 

Cum ad summum Romanum Pontificem privativo 
pcrlincat Dci scrvos inler bealos el bealus inter san- 
ctos referrc, Bencdictus XIV, qui id ipsum in suo 
opcre dc servorum Dci bcaliOcalione , et bcatorum 
canonizationc abondc dcmonstravcrat , bcatiiicatis 
Alcxondro Saulio, ct Camillo deLeliis, cultuquc 
immcmorabili Nicolai Albcrgati , ct Bcncdicti a S. 
Philadclpbio approbalo, BB. Fidelem a Sigma- 
ringa , cumdcm Camillum dc Lcllts, Pctrum Bcga- 
lalum, Josepbum a Lconissa, ct Calbarinam dc 
Uicciis canonizavit. 

2. l.l quoad B. Fidclis causam, approbatU 18 
Januarii 17 i4 duobus cx quatuur posl bcaliticatiu— 
ncm patratis miraculis, 25i Marlii in congrcgalionc 
gcncrali D. Alcxandcr card. Albanus, locu D. card. 
Aidrutandi rclatorU absenlis , dubtum, omissa 
compcodiaria actorum rclationc, proposuit, an pro- 
cedi possct ad canonizalioncm. Omnibus aflirmanti- 
bus, summus Ponlifcx scnlcnliam fcrrc distulil, lu- 
mcu a Dcu prccalurus. Dci vcro 24 Aprilis B. 
ejiudcm annivcrsaria, missa in Cappuccinorum lern- 
plo cclcbrala, dccrelura dc cauonizalionc quando- 
cuinquc celebranda publicari jussit, uti, consticta 
caTcmonia, ac magna lacliiia, faclum fuit. Similia 
dccrcla idcm Pontifcx G Oclobris cjusdcm anni, cc— 
lcbrala ad altarc S. BrunonU in ccclcsia S. Marias 
Angdurum missa , cxpcdiri voluit , in causU BB. Pc- 
tri Bcgalali, cl Calharinxdc HicciU, rcfcrcotibus 
iu priraa causa card. dc Gcntilibus, in secunda 
card. Lcrcario, poslquam in congregalionibiis ge- 
ncralibus 24 Marlii, ct 2 Junii habilis, duo in sin- 
gulis rcspcciivc causU miracula approbala fucraut , 
ct in alia gcnerali congregalionc 22 Scpt. proposita 
fucrant dubia , an tutoad eorumdcm BB. canoniza- 
tioncm dcveniri posset. Kadcm dic G Oclubr. in 
cboro rjusdem ccclcsiae, plura sumraus Ponlifcx in- 
dulsit quoad cultura B. Nicolai Albergaii , quic fusc 
cxponuntur in praedicto opcrc dcscrvorum Dci bca- 
tibcat. ctc. tom. 2, cap. 24, § 58. 

3. In causU BB. Camilli , et Josephi miracula 



post coram beatificalioncm sccuta perpensa jam 
(uerant , ac solum cxpectabatur PontificU super iis 
oraculum. Ipsc tamen sacrara vUitationcm tunc in- 
stiluit, idcoquc Kalend. Maji an. 1745 ad Latcra- 
num sc contulit, ubi a captiulo, et card. archiprcs- 
bytero cxccplus , sacrum fccit. Mox Eucharistiae, et 
sacrorum Olcurum custodias, tum sacras reliquias, 
coosccnso pegmate, in quo asscrvantur, diligcntcr 
inspexit, ac veneralus est. Altaribus dcindc , celcrU- 
quc ad divinum cultum ^pcclantibus inspcctis , ca- 
pellam quoquc doraus Corsinae a Clcmcnlc XII S. 
Andreae Corsino magnificcntissimc creclam , in qua 
cjusdcm Clcmcntis cadavcr dcpositum cst, ct omncm 
ejus ornalum obscrvavit. Tandcm per Oricnlalem 
portam novae porticus ab codera Clementc sedilicalc, 
cx qua ipsiusBenedicti rauniticcntiaeopera qiurdam, 
Lconis ncmpc triclinium rcstitutum, basiiica Scsso- 
riana aucta, ct illustrata , ut lapis supcr uslium intus 
inscriptus tcstalur, viaquc ad banc basilicam cxpla- 
nata, conspiciuntur, cgrcsstis ad Quirinale rcmeavit, 
ubi sccrctariu cungrcgalionU riluum, ac fidci pro- 
molorc acccrsitU , cidcra sccrctario dccrcta approha- 
tionU duorum miraculorum tcrtii gcnerU pro singu- 
lis cx duabus prxdiclis cauiis tradtdil , quac quidcra 
miracula in gcncralibus congrcgalionibus 22 Sc- 
ptcmbr. 1744 ct 1G Martii 1745 habitis discussa 
fucrant. El quoad miracula B. Joscphi, ctim Sancti- 
las sua in proccssu deprchcndissct , arliculos non 
fuUsc Romam dc morc raissos, ut fidci promolor 
consuetas intcrrogalioncs ad crucndam vcrilalem 
conficcrct, ad cpiscopnra Spok-tinora , a mjus prae- 
dcccssorc proccssiis cunstructus fucral, scribcndum 
sccrcto cssc anlc illorum approbationera duxit, ut 
tcstcsjara cxaminalos, aliosquc ad cxamcn impro- 
viso vocarct, ul vcritas ccrtius cluccsccrct, qua tan- 
dcra ubtenta, supradictum apprubationis dccrclum 
vulgari jussit. 

4. Poslcro dic summus Poniifcx ad Latcranum 
rcdiit vUitalioncm prosccuturus. Pcraclo sacro, lt- 
hrosad animarura curam, ct ad missarum applica— 
tioucm spcclantcs sedulo scrulalus fuil. Tum salu- 
brrrima dccrcta propueris, ct rudibusad catholicara 
fidem institucndis, dc qua re summo zclo alia saepc 
ante praestiterat, ac pro iis , qui choro intercssc dc- 
bent, nccnon dc aliis rcbus cdidit. 

5. Sed ad BB. Camilli , et Josephi causas quod 
allioet, approbatU, utdictum est, miraculU, du- 



Digitized by Google 



323 



in congregatiunc generali dic 3 sequcntis Au- 
gusli habita propositutn fuit, an luto ad corum 
canonizationcra procedi possol. Aflirmarunt sulTra- 
gatores omnes, ac Pontifrx scntcnliam suam distu- 
lit, lumen a Dco precaturus, donec dic 17 ejtisdem 
mensU, ipsius in poutiiicatum electionis anniversa— 
ria, fidei promotorc, et congregationis rituum se— 
cretario advocatis, cclebrata missa, decreta dc ca- 
canonizationc quandocuraquc faciendacxpcdiri 
" ivit. 

CAPCT II. 

Solemni dictorum BB. canonizatione templum Va- 
ticanum pro antiquiore deligitur diesquc consti- 
tuitur. 

1. Statuta quinque prxdictorum beatonim cano- 
nizationc tcmphim Vnticanum ad eam peragcndam 
elcctum fuit, pancis enim beatilicationibus, et cano- 
nizationibus cxecplis sub Benedicto XIII ct Clc— 
mentc XII in Lntcranensi hasilica celcbratis, alias 
omncs m Urhc peractx in dicto templo fuerunt. Kt 
Bencdictus XIV constitntione Cal. Dcccmbr. 1741 
cdita sancivcrat, ut in eodem omnes inposternm ce- 
lcbrarentur, innovato Alexandri VII decreto sub 
contributione, ipsius templi sacrario in hissoleroni- 
tatibus prastanda. 

2. Novis intcrim prccibus pro cadem canoniza- 
tione quantocius pcragendr. advenientihus, idcm 
sumnnis Pontifcx Benedicttis XV sequenti anno id 
se factuntm aflirmavit, postulatoribus, quorum est 
omnia ad tantam celehritatem neccssaria parare, ad- 
monilis, nc sumptui parcerenl, iisque R. P. D. 
Theodorum Boccapadulinm, qui ei a secretis elec- 
mosvnis crat, in hoc pra*fecit, et diem 29 Junii anni 
sequentis pro solcmniialc peragenda statutara de- 
nuntiavit. fpsi igitnr sa?pc apud rcvcrendisMtuum P. 
Thomam Ripoll gcncralcm ordinis Pracdicatorum, 
ct c.itisa? B. Catharina: postulatorem convenientes , 
omnia moliri cicpcrunt, et qua* rata habcbant, Pon- 
tifici significabantur, ut ipse praeccpcrat. 

3. Bcllum interim Europam totam divexahat, 
cum menses Seplenibr. Komam nuncius allatus cst, 
Franciscum I Loiharingia» ducem in Romanorum 
imperatorem electum esse. (>uamobrem Pontifex in 
consistorio seereto in dicm 15 Decimbr. indicto ac- 
ceptas ab eo lilteras coram cardinalibus recitari vo- 
luit , sequcnti die, omnibus. qui ad pontificiam ca- 
pcllam convenire debuerant, per intimationem 
vocatis, graliae Dco actae sunt, celehrata a card. 
Passionco missa. 



ACTA CANONIZ. QUINQUE SANCTORliL 

CAPUT III. 



Ad canonizationis celebritatem episcopi Roma. i 
auitantur. Orationc a SS. D. N habita suprr 
quinque HB. canonizatione, cardinales eunt in 
sttf[ragium,ubi incidenter ca>remonia claudendi y 
ct apcriendi os novis cardinalibus describitur. 

1. Sequenti anno 1746 Pascbate celebrato secrc- 
tarius congregalionis concilii Trident. episcopos in- 
tra cenlesimum ab Urbc lapidem ad canonizationis 
cclcbrilatem per liltcras, jubente Pontifice, Id. Apr. 
accivit. Cjuoad alios antistites Sanctitas sua significa- 
vit , sc eorura ad hanc solemnitalem accessum loco 
constitutae sacrorum liminum visitalionis hahilu— 
ram, quamobrcm nonnulli cliam Orientales episcopi 
adfucrunt. 

2. Intcrim consistorium secrctum, data ad cardi- 
nales inslructione, 18 Apr. coactum fuit, ut Ponti- 
fex cardinalium sententias super canonizatione pcr- 
agcnda exquireret, ct andiret, in quo ante omnia 
cardinali Paululio rccens inter cardinalcs adlecto 
Sanctissiraus os clausit, seu interdixit, ne senten- 
tiara in consistoriis , ant consiliis dicerct , donec ei os 
aperiret, quod olim pluribos ac nunc caeremoniis 
perlicifhalur. 

3. Tum Pontifcx oralionem super canonizando— 
rum causis babuit, quod munusaliascardinaliscon- 
gregationis ritunm praefectus, vcl alras antiquior 
obire solet, in qua commcrooratis primum studiis, 
in quibus versatus, ofiiciis, quibus functus, ct di- 
gnitalibus, quibus merito gradatim insignitus fue- 
rat, nonnulla de praefatarum quinquc causarum 
actis attigit, ac sermone paulisper interrupto, car- 
dinali Paulntio os aperuit, ut ipse quoquc suffragium 
ferrc possct. .Mox resumpta oratione , de rebus a B. 
Fideli de Sigmaringa gestis dixit, ct cardinales in- 
terrogavit, an ipsis placeret, ut ad ejus canonizs- 
tionem proccderet? Placet, omncs responderunt. 
Orationem prosecutus de B. Camillo de Lellis sc- 
cundo loeo, terlio de B. Petro Regalato, quarto dc 
B. Josepbo a Leonissa , quinto de B. Catharina de 
Ricciis similia peregit, et id ipsura a cardinalihus 
quoad singulos hos bcatos quaesivit , ct audivit. Pos- 
tremo de puhlicis, et semipublicis futuris consisto- 
riis, ac de rebus iisdcm praemiltendis, ct in ipsis 
gercndis admonuit, quibus orationera absolvit. 

4. Post haec , signo ab ultimo ex diaconibus dalo, 
alterex ingrcssiscatremoniarum roagistris prcdictum 
cardinalcm Paulutium c suo loco cvocavit, ut a 
summo Pontifice annulo , cl titnlo dccoraretur. Si— 
quidem ad cardinalatum promotis non licct annulum 
geslare ,nisi a summo Pontifice illum recipiant. pro 
quo quingcnti aurci ducati solvuntur. quos alii Pon- 
tifices divcrsis locis , sed dregorius XV congrega- 
tioni de propaganda fidc attribuit. Titulus anlem 
ecclesia est, cui prcsbytcr cardinalis pracficittir, 
qnam etiam diaconi cardinales nunc obtinent, licet 
ad aliud eorum instilutio rcspiciat. Idemque tituhis 



Digitized by Google 



SYNOPSIS UBIU QUINTJ. 



829 



vel crucls signura, quod in loco Dco dicato erigilur, 
vel tutelam, vel memoriam signiflcat. 

5. Incertus olim erat cardinaliiira nuraerus: Six- 
tus IV illura auxit, ct Sixlus V scptnagesimum 
praefinivil, ita utsex episcopi , quinquaginta presby- 
tcri, diaconi qualuordecim essent. Antiquissimum 
SS. Joannis, et Pauli lilulum cardinalis Fabritius 
Paulutius ditissimc instauraverat, in cuius mcmo- 
riam prsefato modcrno cardinali Camillo Paululio 
collatus cst, quo ad osculum cxcepto, consistorinm 
fuit absolutum. Porro dum cardinalibus os claudi- 
tur, vcl aperitnr, peculiari Pontificcs formula utun- 
tur. Ad bocautcm, sicuti ct ad annuli, ct tituli 
traditionem, non scmpcr consistbrium rcquirilur, 
qucmadmodum antiqua, et rccentia comprobant 
> cxempla ctiam sub Bcncdicto XIV rcgnantc, qui 
cliara 11 Martii 1744 dccrevit, ut si praclati, qui 
ccclcsiis in partibus infidcliumcxistentibus praccrant, 
ad cardinalalum evchantur, in formula traditionis 
tituli a vinculo spiritualis conjugii cum priori ec- 
clesia contracti sotvantur. Hujus autcm Pontificii 
quanturasiterga amicos studiura, magnificcntissime 
indicant monumcnta, quae Lazaro Pallavicino Tbe- 
barum arcbiepiscopo , qui vivcns cardinalatum ab 
eodcm oblalum rccusavcrat, etScbastiano cardinali 
Tanario jam dcfunctis posnit, quacque Joanni An- 
tonio cardinaU Davia , ct Alexandro cardinali Ca— 
prara pariter dcfunctis ponerc meditatus est. 

CAPUT IV. 

Injnimo publico consistorio a tribus adrocatis con- 
sistorialibus eausa agitur trium BB. Fidclis a 
Sigmarmga, Camillide Lellis, et Petri Regalatu 

1. Scd ad canonizalionem quod allinet, ventura 
est ad duo publica consistoria in aula regia Quirinali 
babita, quorum primum in diem 21 Aprilis indi- 
ctum fuerat, ad quod pcr intimationem omnes acciti 
sunt,qno5 acciri solcmneest. Ad dictam aulam cum 
per alteram parafrcnariorum solcmniter transiret 
laudatus Ponlifex, scx nova peristromata , seu peri- 
petasmata in pauperum invalidomm hospitio propc 
majorem Tiberis ripam mirifico artificio , cjusdcin 
jussu, contexta inspexit, quorum quatuor Fidero, 
Spem , Charitatcm, ct potestatcra Ecclesia? , rcliqua 
aliquot Principisapostolorum gesta repracsenlabant. 
Ha-c cum vcstibus in tanta solemnitateadliibitis Bo- 
noniam in metropolitanae ornamentum , quam antc 
ponlilicatum rexcrat, ct in pontificatu, aliorum 
Pontificum cxcmplo, rctinuerat, roisit novom be— 
ncficiorum , quae eidem, et Anconitana? pracstiterat 
ecclcsiae, quam paritcr olim rcxerat, argumentum. 

2. Ad consislorii aulam cum pervcnisset Pontifex, 
ct in emincnti calhedra assedisset , omnibus dispo- 
sitis primtis acremoniarum magistcr advocatos, ju- 
bcnte Pontilice, accersivit: qui cum acccssissent . el 
dc gcnu apostolicnm adorassent , primus cx his Vir- 
gilius Montecalinus 'Ferraricnsis oralioncm suara 



pro B. Fideli a Sigmaringa exorsus, de qus patria, 
moribus, studiis, pcrcgrinationibus, ingressu in 
Capuccinorum religioncm, de vita intcr ipsos acta, 
de virtutibus hcroicis, dc ejus missione contra hac- • 
reticos Rhctiae , ct praxlicatione , de martyrio , ct 
miraculis luculentissimc disscruit, ac tandem pro 
ejus canoniratione perorans, ct preces congregatio- 
nis de propaganda fide , aliorumqne ad hnnc effe- 
ctum porrectas cxponens,scrmoncro clausit. 

3. Alteram pro B. Camillo de Lellis eximiam 
orationem habuit Julius Cacsar Fagnanus, tertiam 
non absimilem de rebus gestis B. Petri Bcgalati 
dixit Joseph Ascevolinus. Quibus omnibus communi 
adstanlium plausu exceptis, D. Cajetanus Amatus 
epistolarum ad principcs sccretarius , Pontificis no- 
minc, respondit, aequuro csse, ut rccensitis beatis, 
pro quibus pcroratum erat, solemncs honores defe- 
rantur, sed interim lumcn pro boc gravissimo judt- 
cio a Deo petendum esse, ct reliqua do more in 
consistork) semipublico peragi debcre. Turo consoeta 
bcnedictione cardinalibus diroissis, ad mansiones, 
quas principum vocant, digrcssus, ibi sacris vesli- 
bus exutus est, et ad interiora cubicula se recepit. 

k. Imminebant annuse publicae supplicaUones, 
seu Litama majores, et Sanctitassna novas indaW 
gcntias per edictum a card. vicario propositum pcr 
eos dies intervenientibus, vel alia in edicto injuncta 
peragentibus, concessit, ut divinom auxilium pro 
futura canonizatione eidem Sanctitati suae implora- 
rent, et pro pacc inter dissidentes christianos prin- 
eipcs orarent. Quamquam ob nimios imbres die 23 
Aprilis processio perfici non potuit, ideoque in eo- 
clesia sancli Marci solum litania dccantatae fue- 
runt. 

CAPUT V. 

e 

/n aUero yublico consistorio a duobus aliis adooca- 
tis consutorialibus agitur causa BB. Josephi a 
Leonissa, et Catharina de Rieciis. Pontifcx m 
castrum Gandulphi seeedit. Interim quinque bea- 
torum res gesta tn compendium redacta in singu~ 
los eardinales, episcoposque distribuuntur. 

1. Mox in dicm 20 cjusdcm mensis alternm pu— 
blicum consistorium indictum fuit, ut BB. Jom phi 
a Leonissa, et Catharinac de Hicciis causae pertra- 
ctarentur. Quo dic pro prima causa D. advocatus 
Philrppus Maria Pirelius, pro allera D. Paulus 
Franciscus Antamorus luculentissimas habuerunt 
orationes, quibus absolulis, supradictus sccretarius 
siroilia , ut supra, reposuit. 

2. Post aliquot dies sanctissimus Paler castrum 
Gandulphi peliit , in cujns templo , rccurrente Peii- 
tecoste, KucharisliaB sacramento exposito, fioitimis 
populis illuc invitatis, et incredibili frequentia con- 
flucntibus pro Pontifice oraturis indulgentiam ple— 
nariam concessit, ac demnm Eucbaristiae bcnedi- 
ctionc demisit. 



Digitized by Google 



330 



ACTA CAXONIZ. QUINQUE SANCTORUM. 



3. Itilerca compendia vitx , et actorum quinquc 
canonizandorum cxarata erant, caque R. P. dc Va— 
lenlibus tidci promotor in scparatis libellis imprcssa 
■ ad DD. cardinalcs, patriarchas, archicpiscopos , ct 
episcopos ad Urbcm conrenicntcs transmiltcbat, ad- 
dila inslruclionc dc mcthodo scrvanda in quinquc 
scmipublicis consisloriis juxta canoniiandorum nu- 
mcrum habcndis. Omnibus paritcr monitis, ut unus- 
quisquo propriam scnlcntiam scriptam sccrclario 
congregalionis riluum, vel uni cx cxrcmoniarum 
magislris traderent. Primum compcndium crat B. 
Fidclis a Sigmaringa, sccundum B. Camilli dc Lcl- 
lis, tcrtium B. Pclri Rcgalali, quartum B. Joscphi a 
Lconissa, quintum B. Calharinx de Kicciis. 

CAPUT VI. 

Primum tcmipublicum consistorium pro tanonisa— 
tione U. Fidelis a Sigmaringa , quod gemina elo- 
quentistima allocutione tanctittimi Domtni not— 
tri apertum, et conclutum ett. 

1. Octava Idus Junii Pontifex e Gandulphi cas- 
tro Romam redux, cardinales, et prxsulcs in Urbe 
prxsentcs por schcdulam commoncri dc primo scmi- 
publico consistorio dic 8 cjusdcm mcnsi* in auia du- 
cali Quirinalis Palatii habcndo jussit. Statuta die in 
hanc aulam, omnibus in ca a Ponlificis Cosmelis, 
seu Florcrlu, rite dispositis , cardinales, et prxsu- 
les convcncrunt, ctiam Orientalcs; quibus papa ne- 
dum cibaria, scd rhcdam quoquc subministrari pra> 
ceperat. Tum ipsc congrucntibus vcstibus indulus 

Scdcs acccssit, ct in solio scdit, omnibusquc , qucis 
)i locus non crat, cxclusis, ac solum cx spcciali 

Satia R. P. D. Joscpho Livizzano protonotario, ct 
nclitatis suac a supplicibus libcllis , nccnon R. P. 
D. Vinccntio Malvczzi paritcr protonotario , et 
aposlolici cubiculi prxfccto propesedcm pontificiam 
atlmissis, scssionem inchoavit crudita alloculionc, 
in qua commcmorata vetcri disciplina dc actorum 
martyrum collectionc, corumque vindicationc, ac 
laudato Scdis Aposlolicx instituto dc non conccdcndo 
martyribus cullu publico, nisi corum non solum 
martyrium , sed ctiam miracula salis perspecta fuis- 
scnt , ab iis cxquisivit , an ad B. Fidelis canoniza- 
tionem cujus martyrium , ct miracula probata fuc- 
rant, dcvcnicndum csse censcrcnt. Porro omncs, 
qui adcrant, cardinalcs viginti quinquc, patriarcbx 
pontificio solio assistcntes trcs, archicpiscopi eidcm 
solio assistcntcs duodccim, intcr quos unus crat 
Oricntalis, cpiscopi quoquc assistcnles sexdecim, 
archicpiscopi non assistentcs trcs, cx quibus uuus 
Orientalis, cpiscopi parilcr non assislcntcs decera, 
qucm numcrum unus Orientalis complevcrat, res 
ab codcm B. Fidcli gestaa summis laudibus extule— 
runt . dignumquc unanimitcr censuerunt, cui cano- 
mzationis honor impenderetur. £t Oricntales qui- 
dem patrio prius, tum lalino sermone wifFragia 
tulerunt. 



2. Que ubi absoluta fucront , Pontifcx nova ad 
omncs allocutionc commendavit , ct jcjunia, aliaquc 
pictatis opcra commcmoravit a fidclibus adimplcnda 
pro adcptionc plcnarix indulgenlix ab codem con— 
ccssx iis, qui a Dco lumcn ipsi supcr futura cano- 
nizationc implorarcnt. Mox procurator gcncralis 
camciaB npostolica; Joanncs Philippus Toppi prot»>- 
nutarios,ct notarios aposlolicos adstantes paucis ro- 
gavit, ut unum , vcl plura instrumcnta dc his con- 
sistorialibus actis conlicercnt. lil R. P. D. Antonius 
Maria Erba protonotariorum pro-dccanus collrgii 
sui nominc rcspondit : Conficiamus, solioquc cir— 
cumstantes in testes appcllans ail : Vobis tettibut. 
£t ita conscssus solulus cst. Instrumcnlum vcro di- 
clum constructum fuit, notatis in co siHTragatorurn 
nominibus, ct rcliquis in consistorio gcstis. Ut autcm 
pra?dicta piclatis opcra pcr ediclum a card. vicario 
publicata mclius innotcsccrent , unicuiquc ab aula 
reccdcnli cxemplar dabatur, addita pro cardinalibus 
schcdula circa veslium colorcm iisjcjuniorum dicbus 
adhibcndum. Cumque iis dicbus £ucharistix sacra- 
mcntum publicx vcncrationi iu palriarchalibus ba- 
silicis cxponi consucvcrit, ct basilica S. Marix ad 
Praesepc impedita cssct, utpolc qux summa hujus 
Pontiiicis liberalitatc cleganlius rcsarcicbatur, in 
ejus locum ccclcsiam S. Marixsupra Minervam idcm 
substituit. 

3. Abfuerunt a consistorio cardinales duodccim , 
archicpiscopi duo, ct scxdcctm cpiscopi, Ucct in 
Urbc csscnt , qui tamcn scntcnlias suas scriptas , 
Ponlificis jussu, sccrctario congrcgationis riluum 
transmiscrunt intcr alia acta scrvandas. 

CAPUT VII. 

Processio Vaticana Corporit Chritti detcribiiur. 
JUujus solcmnitatu origo et incrementa, recen— 

ttSi^Ht Ct C / 1 (l C 1 C J.J t ( il i C 1 1 ^L. I CUIiSiitlltltJllCS. 

1. £adcm dic 8 Junii iit saccllo Paulino palatit 
Quiriiialis cclcbratx sunt magno cardinalium, prx- 
suiumquc numcro primx vcspcrx sulcmnilalis Lor— 
poris Christi. Vias intcrca apud V r alicanum , pcr 
quas postridie solcmnitcr proccdctidum erat, cardi— 
nalcs ornari curavcrant , cl R. P. D. Marcus Anto— 
ttius Columna prolonolarius dc nuincro parlicipan— 
tium, aliiquc cum ipso mililibus Hclvctiis stipali 
cas equitando circumivcrc, ul circumspiccrcnl , an 
omnia recte convcnircnt. Post vespcras Papa c Qui- 
rinali ad palatium Valicanum pcrrcxil ibi ea nocto 
mansurus. Postcro dic in Sixli IV sacellum vcnit , 
mUsam sinc canlu cclcbravit, et Sacramcnlum a sc 
cunfcctum, ac in pretiosa custodia clausum, supra 
tbalamum composilus, ct parafrcnariis clatus solemni 
processione gcslavit. 

2. Ncmo cst qui ignoret, qua solemnitatc, qua 
luminum copia , quo comitalu , ct quam rccto ordine 
solcmnis hxc processio peragatur. Hoc anno anlis- 
tiles amplius octogiota interfuerunt. Umbellx supra 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBIU QTJINTT. 



831 



Sacramentum , et Papam oblensaj hastas mutatis vi- 
tibus delulerunt rcfcrendarii , equites S. Pclr-i , ma- 
gistri viarum , scnenses, dcmum, absenle scnatoro 
Urbis , qui primam hastam deferre debuisset , con- 
scrvatorcs pariter Urbis cum oratorc Bunonia? , ct 
Capitolii judicibus, cui oratori Pontifex pridem in- 
dulscrat , ul fascias aurcas senalorie vcsti nigr» su- 
pcradderet in solcmnioribus dumtaxat funclionibus, 
et quando dicli oonservatores aureas togas induunt. 
Ad quatuor baldacbini angulos totidcm dcrici la- 
ternas hastis prxfixas juxta Bencdicli XIII stalula in 
concilio romano gcstabant. 

3. Hoc Corporis Cbristi fcstum Urbanus IV insti- 
tuerat, Urbanus VI sacrum, illo recurrentc, cliam 
in locis interdiclis fieri pcrmisit, tunc tamen liucba- 
ristia in ccclcsiis adoranda cxponi dumtaxat solebat; 
Martinus veroV indulgentias concessitcomitantibus 
processionem , cum Sacramentum eodem fcsto pu- 
blicedcferretur,ct primus intcr Pontificcs Nicolans V 
illud per vias pcdibus gradicns publice a D. Pctri 
templo gestavit, teste Stephano Infcssura. Sub 
Leonc V hic mos incremenlum accepit, ct nonnulli 
quidcm Pontificcs pcdites, alii in sublimi sella com- 
positi, ac ministrorum humeris subvecti sacram Eu- 
charistiam detulerunt ; tandem ab Alexandri VIII 
vel a Pauli IV tempore papa non sedcns , sed in 
genua provolulus, innixusque scabello bajulari cum 
Sacramento ccepit, idemque Paulus lampades ccra 
instmctas in ponUficio sacello lucere inslituit. 

k. Tandem scpe laudatus Bcncdictus XIV ul tam 
solemnis processionis celebritas apud Vaticanum 
peragi solita numquam minucrctur, cum compertum 
babutsset, Sede Apostolica vacante , clerum, recur- 
rentc memorato feslo dividi , et partero ad Latera- 
nam, partcm ad Valicanam basilicam accurrere, ac 
duas propterea solcmnes processioncs codcm tcmporc 
pcragi, constitutione speciali molu proprio edita 
15 Fcbruarii 1744 sancivit, ut untca procesaio gc- 
ncralis SS. Corporis Christi in dicto festo, eadcmquc 
opud basilicam Vaticanam , eliam ApostoUca Scdc 
•vacante , peragatur, methodumqnc simul ejus pcra- 
^eoda? staluit , ct personas, quas intervcniant, desi- 
^navit , acordinem, quas cacdem procedere dcbeant, 
sstabilivit, quo omnia in aliis lilleris apostolicU, 
auino, et rocnse iisdem datis, clarius exprcssit, at- 
que firmavit. 

CAPUT VIII. 

lYonmlla a SS. D. N. advocatu consistoriahbus 
receiu concessa prarogativa referuntur. 

1. Atque ad hos advocatos quod atlinet, inter 
quos et ipse locum olim obtinuerat, per aliam con— 
slitulionem 29 Augusti anni supradicti editam plura 
privilegia a pracdcccssonbus Pontiucibuseisdem con- 
cessa , vel alitcr acquisita confirmavit, et auxiL Ac 

Simo quidem duodenarium eorum numerutn a 
xto IV slalutum constaDiuvu, cx qutDus septcm 



participantes, rcliqui supranumcrum nuncoparen- 
tur, coadjutores vero , qui alicui cx iis sorte depu- 
tcntur, vocc, et cmolumcntis carcant , doncc succes- 
sionem acquirant. In eodem unus Bononicnsis pcr 
immemorabilc jus locum obtinet; alius cx littcris 
aposlolicis Pii IV esl Mcdiolancnsis, alius I' Crraricn- 
sis cx conccssione ct Clemcnlis VIII , Pauli V, ct cx 
littcris Urbani VIII alius Neapolitanus ex apostolicis 
lilteris Inooccntii XII. Hos omncs idcm Benedictus 
approbavit, ceterosex omni advocatorum Homana? 
curiaj, qui vd Romani, vcl alterius Urbis pontificiaj 
ditionis uvessint, ccetu assumi voluit, ita ut advo— 
cati ipsi collcgialiter congrcgali tres summo Pontifici 
cxhibeant , ct bic unum cligat , et quoad hoc dccreto 
Clcmentis XII aliam digcndi formam pnescribenUs 
dcrogaviL 

2. Korum ofiicium non nisi pcr spontaneam di- 
missionem, autjuridicam privationem, aut promo- 
tionem ad auditoralum causarum sacri palatii , aut 
cardinalatum, vd ad episcopalum residcntia; onus 
habcntcm, vocare : necnisi post consuetas functioncs 
explelas exerceri posse aUirmavit. AUa subindc 
quoad eorum, rt coadjutoram antiquilatem statuit. 
Juniores, coadjotores episcopos, ct prselatos, qui 
intcr ipsus reperiantur, necnon absentes, a decana- 
tus oflido exclosit, quod anUquiori ex senioribus 
addixit; quod si omues scniorcs vcl episcopi, vel 
prxlaU sint, eorum antiquior pro-decani tilulo gau- 
dcat, donec in participantium numerum alius subin- 
grcdiatur, cui dccanatus jure dcferatur. 

3. Ad eorum privilegia quod attinet, ipsossummi 
PontiGcis famiiiares, et commensales esse, et in ejus 
comitatu, vd in associandis Icgatis dc latere , aut 
st principibus ad curiam venientibus occurrendum 
sit, inter pontiliciaj aulc prslatos , et familiarcs in- 
cedcrc, abisque advocaUs, et procuratoribus, et cu- 
juscumque UniversitaUs licenUaUs, et doctoribus, ac 
rdiquis clericts, et latcis, ac principum familiaribus 
prasire voluiu £t in capdlis, ct consistoriis ac pro- 
ccssionibus ponUficdibus , equitatibus, celcrisque 
publicis funcUooibus locum immediate post cubicu- 
lariosauhe tam secreta), quam honoris, scilicet supra 
intimi ponUfidi sacelli capellanos secretos , aliosquc 
inferioris ordinis eisdcm assignavit cum debitis pra> 
rogaUvis quoad inUmaUoncm, candelarum, ct si- 
milium distributionem. Seasionis locum in capdlis, 
quaj in basUica Vaticana celebrantur, infra conser- 
vatores Urbis, in aUis vero capcllis sedile ante cubi- 
culartos ad hooorcm confirmavit, et in pontifidis 
supplicationibos umbeUc bastas, abscnte Pontifice, 
ac rcferendariis dcficientibus, ab ipsisadvocatis dc- 
ferri decrcvit, omncsquc pra?rogativas, quas in Ho- 
maoa curia obUnent, cisdem conciliis tam genera- 
libus, quam provincialibus competere voluit. 

4. Consuetum in memoratisfunclionibushabitum, 
diumque ab Alcxandro VU iis concessum contir- 
mavit , et dium viatorium coocessit ad formam ha- 
bilus, quo prclati, et familiare» pontificii cxtra 
Urbem uti solent. 



Digitized by Google 



ACTA CANONIZ. QUINQUE SANCTORUM- 



8. Omnia dcmum romane caris mnnera pra> 
diclo advocatorum consistorialium collegio attribui 
solita, cidcm pcrpctuo stabilivit ; ncmpe munus pro» 
motoris tidei , advocati paupcrum , advocati fisci, et 
camerx apostolica», advocati fabricae basilicx 8. Petri, 
advocati senatus, et populi Komani , et munus com- 
missarii conclavis Sede vacante; ita tamen ut officia 
promotoris fidci , et advocati fisci , non ab uno , ut 
olim , sed a duobus ex prtedictis advocatis separa- 
tim exerceri debeant.idemque fisci advocatus, sicuti 
ctiam advocatus pauperum , patrocinium causartim 
non suscipiat. 

9. Privilegium insupcr privati oratorii in propria 
babitationis domo cuilibet ex ipsis advocalis con- 
cessit, in quo una missa singulis diebus , quibusdam 
exceptis, celebretur, sub certis tamen conditionibus. 
Qua? quideni omnia enarrata privi|egia firmissimis 
exprcssionibus , ac summa auctoritate communivit 

CAPUT IX. 

Alterum temipublicum contittorwm pro canonixa- 
tione brati Camilli de Lellit, qvod contuetit 
tanctittimi Domini nottri alloeutionibtu deto- 
ratur. 

1. Cclcbrata apod Vaticanum, SS. Corpwis 
Cbristi solemnitatc «uperius dicta, Papa ad Quiri- 
nale palatium rediit, ad quodaltcrum scmipubliaim 
consistorium supcr B. Camilli canonitatione in diem 
10 ejusdem mensis Jimii indiclum fuit. Huic Pon- 
tifex sua allocutione inilium dedit , in cujus pra»fa- 
tione antiqnitatem cultus confessorum cxposuit,tum 
dc ordinum regutarium panca disseruit , affinnans 
Sedem Apostolicam eorum fundatoribus wmpcr ca- 
nonizationis bonores libentcr tribuisse, quodexempus 
plurium, qui vel juxta- vctcrem, vel juxta roodernam 
disciplinam canonizati fucrunt,demonslravU.Cum- 
que B. Camillus ordinisregularis.ckricorum scilicet 
ministrantium infirmis, instilutor fuissct, heroicisquc 
virlulibus, et miracutisclaruisset, cardinalcs, cete- 
rosque prsscntes, qui suffragaudi jure potiebantur, 
interrogavit, an ad ejus canoniiationem dcvenicn- 
dum esse sentirent. 

2. Moxomncs, quorum erat sufiragtum fcrre, 
cardinales nempe viginliseptcra, palriarchse assis- 
tenlcs trcs , areliiepiscopi assistentcs tredccim , inter 
quos unus Oricntalis, cpiscopi parilcr assistentcs 
viginlitres , archiepiscopi non assistcntcs tres . ex 
quibus duo Orientales erant , alii episcopi dcccm, 
quorum unus erat ex Oricntalibus , in canonizatio- 
nem Iieati Camilli peragcndara consenserunt. 

3. £xpletis stillragiis, Papa solum rcspondit , in- 
dictas jam preces peragcndas osse ad caelesle super 
futura canonizatione lumcn obtincndum. Prncurator 



5. Ad majorcs causas in consistorio secrcto per- 
tractandas ipsos dumtaxat admilti , et privilcgitim 
scribendi in jure quoad beatificationum , et canoni- 
zationum causas iisdem rescrvari editit,quamquam 
in hoc alii a sacra rltuum congrcgationc deputari 
possont, instantis vero pro iisdcm bcatificationibus, 
et canonizationibus oblinendis , in consisloriis pu- 
blicis proponere, et beatificandorum , ct canonizan- 
donim actaexponere ad solosccmsistoriales advocatos 
pertinet, quibus pro hisrebus emolumcntum quoque 
assignatur. Si summo Pontifici in consistorio cxhi- 
bcnda sit ahcujussupplicalio,cxccptisimperatoribus, 
rcgibus, et cardinalibus consistorio prasenlibus, nisi 
cardinales dignitatem dimitterc fortassis vellcnt, 
aut si patriarchx , vcl arcbicpiscopi , sive cpiscopi 
pallium petere debeant, haec per advocatos consis- 
toriales seniores cxpleoda erant, assignato ipsis 
congruo cmolumento. ' 

6. Regimen quoque archigymnasii Urbis tam 
quoad scholas, quam quoad ejus ecclcsiam, ct bi— 
bliothccam ad idcm advocatorum collegium spcctare 
approbavit, eosque in cxaminandis lectoribus et 
profcssoribus suffragium fcrre posse dixit; ita ut 
cxamen ad obtincndas cathedras in jure canonico, 
vcl civili ab ipsis advocatis peragatur; quoad alias 
vcro facultates, alii periti pro examine eligantur, 
jm^Dquorum sententiam sullragium iidem advocati 
feratbi, qoibus privativam quoque contirmavit fa— 
cultatem. Doctorcs in utroque , vel in alterutro jure 
creandi, sublata quibuscumque simili facultate,et 
lite super boc inter praefatos advocatos, et Scdis 
Apostolics protonotarios exlincta, declarans non 
licuisse, nec licere protonotariis cxamen ad bujus— 
modi doctoratum extra Urbem committere, et ab— 
sentem sub aliena fide de ejus examine ad eumdem 
gradumtamqu am prasentem promovere ; sed quatuor 
dumtaxat personis in Urbe revcra prxsenttbus, ct 
rigoroso examine per ipsos protonotarios collegialiter 
peragendo probatis quotannis iHum conferre posse , 
quin imo id pro sex pcrsonis, quibusdam scrvalis 
conditionibus , extendit. Quod si alii altera supra- 
dicto modo ad doctoratum promoti inveniantur, 
eorum promotioncs benigne revalidavit. 

7. Statuit preterea , ut nemo impostcrum a die 
pobUcationis hujusmodi constitutionu, qua advoca- 
torum consistorialium collegio memorata privilegia 
attribuit, ad prdaturas, magistratus, aut ad alia 
munia, et officia in romana airia cxcrcenda, aut ad 
ecclesiastica bencficia doctoratus in utroque, vel in 
alterutro jure gradum cx quocumque capite exigcn- 
tia, admittatur, nisi doctoratum cjusmodi in romano 
pnedicto archigymnasio obtinuerit.Admitti vcropos- 
sint,qui antc illum diem in alia sludii gencralis uni- 
versitateeodemgradnpctiti fuisscnt.Quemadmodum 
etadvocaticonsistorialesmunus, et auditoratuscau— 
sarnm palatii apostolici conferri iis possint, qoi in 
alia pariter oniversitate, aut collegio privilegiis, aot generalis cameras protonotarios rogavit , ut publica 
indullis apostolicis ad hoc gaudente ad doctoratem super his actis instrumenta conlicercnt , corumquc 
gradum in ulroque juro promovcantur. decanus R. P.D. Fraociscus Maria? Riccardi omnia, 



Digitized by Google 




il instruroentnm dcmorc fait confcctum. 



k. In boc consistorio cardinales undecim, episcopi 
novem desiderati fuerunt , licet in Urbe cssent, qui 
Umen soffragia sua scripta ad secretarium congre- 
galionis rituum de more transmiseront. 

CAPBT X. 

Tertium semipublicum contittorium pro canoniza- 
tUme beati Petri Regalati majoti, quam qum 
pracesserunt , frcquenlia celebratur. 

1. Tertium subinde consistorium pro causa B. Pe- 
tri Hcgalati in diem undecimam Junii indictum fuit, 

J|uod majori anlistitum quotidic supervenicntium 
requcntia celcbratum fuit. Accessit Pontifex, emis- 
sisque iis, quibus noncrat in aula locus, prefari 
coepit, ac primo quidcm ordines regularcs , eorum- 
que coUabcnUum restauralores , et rcformatores 
coramcndavit, cxcmpbsostcndcns, eorum nonnullos 
fuisse sanclis adnumeratos. Subdidit, B. Pctrum 
Rcgalatum in ordinis Minorum reformationcm a 
Sede Apostolica in Hispania indictam enixius incu- 
buisse , virtutibus heroicis , donis supernaturalibus , 
ac miraculis fulsissc , ideoque a cardinalibus , cete- 
risque suffragatoribus qua?sivit, an cjus canonua- 
tionem peragendam ccnscrctur. 

2. Totidein cardinalcs, ct patriarchae ac in altcro 
consistorio proximc celcbrato, archiepiscopi vero 
assistentes duodecim, quorum unus Orientaliscrat, 
cpiscopi assistentcs vigintiquinque, archicpiscopi 
non assistentes trcs, duo oempe Orientalcs, et unus 
Occidcutalis, episcopi paritcr non assislcntcs duode- 
cim.interquos sccundum locum unusexOrienlalibus 
tcncbat, B. Pctrura dignum censuerunl, quiinler 
sanctos adscribcrctur. 

3. Sentenliam suam Pontifex in futurum distulit, 
intcrea omnibus commendavit, ut lumcn a Deo in 
re tanti momenli sibi adprecarentur. Procurator 
gcncralis camcrac aposlobca? protonotarios de moro 
rogavit , ut instrumcnta de bis actis conficercnt, eo- 
mmquc sub-decanus, qui aderat, consuelis cxremo- 
nus instmmenti construclionem promisit, quod sane 
postea ctaratum fuit. 

4. Reliqni interim, qui Roma? commorabantur , 
ct jus in consislorio sufTragandi babenles, ab eo ab- 
fuerunt, scntentias suas secretariura congregalionis 
riluum scriptas mberunt, ut inter alias in ejus ta- 
bulariis asscrvarentur. Porro absentcs fuenint car- 
dinalcs undecim, unus archieptscopus, et sex cpiscopi. 

CAPUT XI. 

Quartum semipublicum eonsistorium pro canoni- 
xatione B. Jotephi a Leonissa. 

1. Dies Dominicus cclebratum consistorium im- 
mediate subsecutus in caUsa fuil, ut quartum consis- 
torium supcr causa li.Josephi a Leonissa in feriam 2, 



BRI QUINTI. 333 

qu» fuit 13 supradicU mensis Junii , differretur. 
£t hoc die omncs, quorum adesse intcrerat, pcr 
cursores vocati in consuetam Qnirinalis auhim con- 
vencrnnt. Adfuit et PonUfex sacris ornatus resUbus, 
dimissisque iis, queis in oonsistoriostare non Uccbat, 
ejusdem B. Joscphi causam proposuit. 

2. In sua brevi oraUone morem in Ecclesia anU- 
quitus admissum.ctexempliscomprobatumexplicuit, 
eos inter martyres recenscndi , qui pro cbristiana 
rcligione tormenta susUnuissent, licet superstites 
post notabile tempus in paceobiissent. Theologorum 
sentcnUas super boc protulit, sed consuetudinem 
subseculis temporibus invaluisseait, ut nemomar- 
tyribus accenseretur, nisi mortem in odium chris- 
Uans iidei a tyranno illatam subiisset. B. Josepbum 
a Leonissa crudelissimum tormentom Constantino- 
poli in ojusdem iidei odium a Turcis pertutisse, ac 
divino bcneficio fuisse ex tllo ereptum innuit , ejus 
tamen bcatirkaUonis causam , eodem Pontifice in- 
stautc, cum fidei promotorem in minoribus agcret, 
tamquam confeasoris fuisse pertractatam. Prseclarts- 
simum vero illud facinus ad ejusdem beati canoni- 
zaUonem valde conferre , si tamen in virtuUbus he- 
roicis ipse imposterum se exercuissct. Cumque id 
sane ipsc tam in sacris missionibus, quam in reliquo 
vit« cursu praestitisset , pretiosa morte quievissct, ac 
miraculissubindefulsisset, asfanUum fratrum sen- 
tenUas de solemni ejus canonizaUone indicenda idem 
Pontifex requisivit. 

3. Morem summo PonUGci gcrentes, qui ade— 
rant, vigintiocto cardinales , tres patriarchac, qna- 
tuordecim archieptscopi, quorum tres erant Orien- 
Ules, viginti quinque episcopi, inter quos unus 
Orientalis, statim suffragia sua emiserunt, afifir- 
mantes, squum csse, ut B. Joscpbus, qui tot, ac 
tanta pro Dei gloria in terris gesserat, ab omnibus, 
tamquam Dei sanctus, interposito Sedis Apostolic» 
judicio, coleretur. 

k. Auditissuffragiis,snromus Pontifex omneshor- 
tatus furt, ut preces funderent, quibus in re summi 
momcnti dtvinum ei auxilium obtineret. Mnx gene- 
ralis camcra» apostolicse pvocurator consuetam ad 
protonotarios interpellationem emisit pro instm- 
mentis conficiendis de hujus consistorii aclis. Eoram 
decanus de more reddidtt responsionem , et instru- 
mentum ab iis subinde exaratum fuit. 

5. His accesserunt absentium suffragia, novem 
scUicet cardinalium, trium archiepiso^porum , ct 
octo episcoporura, qua? quidem ad congregationis 
ritoum secretarium ex more deferri Papa jussit. 

CAPUT XII. 

■ /n ultimo semipublieo eonsistorio cauta B. Catha- 
rma de Ricciis discutitur, et ad diem 29 Junii 
solemnis BB. canonizatio indieitur. 

1. Qnintum tandem , et nltimnm consistorium 
scmipublicum pro causa B. Catharina: de Ricciis in 



Digitized by Google 



ACTA CANONIZ. QUINQUE SANCTORUM. 

sequcntcm dicm ii Junfi indictum fuit , in cujus in- ctionc , cjusqae dignitaUs acceptattone i 
timationc, cursorcs oretenus cardinalcs admonuerunt 



de sccrcto consistorio antc scmipubiicum babcndo. 

2. Statota die in dcsignata consistorii aula solus 
Pontifex cum cardinalibus, ccteris cxclusis. de re- 
bus consislorialibus primum cgit. Quibus cxpcditis, 
ac patriarchis , et aliis, quibus Jocus crat, admissis, 
inculcavit, nc foribus ciausis supcrvenientes ampiius 
intromittcrcntar. £t sanc protonotarii, ct advocatus 
fiscoJis scro advcnicntes introirc probibiti sunt. 

3. Consucta allocutoria orationc Sanctitas soa 
consistorio initium dedit- Et ducto ex cap. 21 act. 
Apost cxemplo, ubi dicitur S. Paulus Caesaream 
cum sociis vcnisse, acdomum Philippi Evangclistsc 
intrassc, cai trant quatuor filia vtrgincs prophc— 
tantcs, in claustris quoque ordinis Praxlicatorum , 
qucm S. Dommicus instiluerat, quataor tanti paren- 
Us Glias invcntas csse dixit , qux et propbclantcs ap- 
pcllari mcrito possunl, Catharinam scilicet Senen- 
scm, Hosam Limanam, Agnciem a Montepolitiano, 
ct Catharinam de Ricciis. Cumquc primae tres a 
prxdcccssoribus in sanctorum album rclatas jam 
fuissent, reliquum esse, ul ctiam quarta, nempe 
Caiharina dc Ricciis pari honore cumularetur, ul— 
pote quas tam virtutibus hcroicis, quam miraculis 
tioruissct; quare indixit, ut suftragaturi astantes 
mcntem suam super boc apcrireni. 

k. Nulla post banc orationem intcrposila mora 
cardinalcs vigintinovcm, patriarchae assistcnlcs duo, 
archicpiscopi assistentes duodecim, quorum unus 
Oricntalis, episcopi assistcntcs viginti, archicpis- 
copi non assistcntcstrcs, cx quibus duo OricntaJcs, 
cpiscopi noo assistcntes trcs, cx quibus duo Oricn- 
lalcs, episcopi non assistcnlcs dcccm, intcr quos 
unus Oricntalis, scntentias suas cxpusucrunt, ct Oc- 
cidcntalcs latino, Orienlales patrio primum tum la- 
tino idiomate, ut in aliis quoque antcccdcnlibus 
consistoriis factum fucrat, unanimitcr aflirmarunt, 
B. Catharinc mcrita, ct miracula ejusmodi esse, ut 
cam canonizationis bonorc dignam elbecrenL 

5. Sanctissimus, auditis suflragiis, brcvi altera 
oralionc lsliliam suam significavit, quam in hoc, et 
in supcriuribus consislonis ex similibus sutlragiis 
senserat. Dicm 29 ejusdcm mcnsis Junii S. aposto- 
lorum Pctri, ct Pauii fcslo cotisccralam designavit 
ad quinque bcatorum, ncmpc Fidclis a Sigmaringa, 
Camilli dc Lcllis, Pctri Regalali, Josepbi a Lco- 
nissa , cl Calharinas dc Riccits canonizaUonem com- 

Slendam. Omnibusquc commendavit, ut preces ad 
>cuni fundercnt divinum lumca in re tam gravi 
petiluri. 

6. Abfucrunt, uti supcrius diclum est, procura- 
tor goncralis camcra; apostolicac , ct protonotarii; id- 
circo SancUtas sua procuratoris dcfcctui consulens, 
commisit csremoniarum praifccto, ut protonotario- 
rum abscnlium loco instrumcnlum dc ultimi hujus 
consistorii semipublici aclis conGcerct; idque ab 
apusiolicis ccfemooiariis Geri posse sanctissimus Pa- 

't, cum de canoniw novi Ponlitici» efc- 



conlicere solcant. Prcfectus ilaque se instrumcnta 
cxaraturum consactis cxremoniis promisit, uti re- 
vera postea exaravit. 

7. Non omncs, quoram tntcrcrat, ohimo buic 
consistorio adfscrunt. Qaamobrcm novcm cardina- 
lcs, unus palriorcha, duo archicpiscnpi, cl ur 
cpiscopi absentes sufTragia sua ad cum, ad 
spectabat , cx more miscrunU 

CAPUT XIII. 

Summtu Pontifex basilieas Lateranam, et Vaiiea- 
nam t templumquc S. Maria supra Afinercam 
invUit, auTilium a Deo potlulaturus , qvibus tn 
locis a frequenli cardinalium numero excipitur. 

1. Porro cum indicta; prcccs juxta snpcrius dicta 
pcragcnd&! csscnt, ct Dominica dic 9 Junii SS. Sa- 
cramcntura in basilica Latcrana cssct cxponcndum, 
Pontifcx signiGcavit, sc frcqucntiori comihlu illuc 
itumm, idcuqnc pcr privalam schcdulam admonili 
sunt cardinalcs, ut si ct ipsi acccdcrc, prascrtim 
acqitircnda! indulgcntia; gratia, vellent, rubris vcs- 
tihtts utercntur. 

2. Staluta dic, ct hora viginti fcrmc cx cardina— 
libus adfuerc , ct paulo post advcnicntcm summum 
Ponliliccm solcmni pompa cxccpcrunt; ipsc vero 
tamquam collcgialitcr acccdcns in basilicam solemm 
coraitatu ingrcssus SS. SacramenVum, maxima po- 
puli multitndinc adstantc, adoravit, ac pcraclo sa- 
cro disccssit. 

3. Postridie simili schcdula iisdem DD. cardina- 
libus nunciatum cst, SS. Palrcm dic 22 cjusdcm 
mcnsis ad basilicam Vaticanam iturura , ut cadcm 
ac in Lalerano pcragcrct, uli revera omnia non mi- 
nori solcmnitatc ac frcqucntia facla sunt. . 

4. licclesiam S. Maria; supra Minervam basi- 
licsc Liberianae sufTcctam Sanctitas sua 24 cjusdcm 
mcnsis post mcridicm iusUs causis adire statuit. De 
qua rc pcr schedulam DD. carditialcs admonuit, vi- 
gintitrcs cx ipsis ad cam ccclesiam convcncrunt, 
scd ob ingenlem populi concuroura vix unus, aut 
altcr eorum comitari summum Pontificcm potuit, 
qui. rc cognita, populique rcbgione commotus pras 
gaudio illacrymatus cst. 

CAPCT XIV. 

Jndulgentia plenaria omnibus , qui canonizationi 
interessent. conceditur, totius cleri secularis, ac 
regularis ad processionem m Vaticano ante cano- 
nizationem peragehdam conventus jubetur, aliar- 

Jfu« sanctiones pro majori tantw solemnitatit ce— 
ebritate referuntur. 

1. Post prcccs reversus ad Quirinale sanctissimus 
Pater oovam plenariam induhrcntiam iis conccssit , 
qui i 



Digitized by Google 



STNOPSIS L 

cidem supplicationi intercsscnt. Quarn quidem in- 
duigcntiam ii quoque lucrarcntur, qui aliquo impc- 
dimcnto a prxdictis rcbus distracli quasdam saltcm 
dcsiguatas prcccs rccitarcnt; dummodo omncs sa- 
cramcntalcm confcssioncm, ct communioncm aut 
prxmiltcrcnt, aut intcr octiduum cxplcrcnt : omni- 
bus, qui canonizalioni, aut proccssioni intcrcssc 
vcllcnt, adraonitis, ut debitam serrarcnt modcstiam, 
ct revercnliam. Mandatum insupcr cst basilicarum 
capilulis, cl univcrso dero sxculari, ct rcgulari.cx- 
tcrisquc solcmni Cnrporis Christi proccssiuni intcr- 
csse solitis, ut dicta die26 Junii pcragcndx ca- 
nonizaiionis dcslinata omncs in magnum palatii 
pontificii Vaticani atrium convcnircnt proccssionis 
antc canonizalionis actum peragcndx gratia, mo- 
dusquc pra?scriptus cst cxcipiendi Ponlificcm, cum 
in basilicam Vaticanam ad tantam solcmnitalcm in- 
grcdcrctur. Jussi quoquc sunt omncs rcctorcs , aut 
quovis alio nominc ecclcsiarum, ct oratoriorum om- 
nium Urbis custodcs, ut cum primum audicrint 
bombardarum cx arcc S. Angcli strepilum, aul cam- 
panx Capitolin» sonum, statim caropanas omncs 
pulsarent. Dc bis omnibus apostolicus cxrcmonia- 
rius jussu PontiGcis ccrtiorera fccit D. cardinalcm 
Guadagni Sanctitatis sux vicarium, qui indulgcn- 
ti» cdictum in locis frcqucntioribus affigi jussit , do 
aliis vero mandata ad ecclcsias omncs tr<msmisit. 

2. Interim cxremoniarum prxfectus utrosque 
ponlificiaram cuslodiarum cqucstrium duees scripto 
cdocuit , quo ordine canonizationis dic milites suos 
in platea S. Pctri disponercnt. Prxsulcra gcncralem 
armomm monuit, ul pcditum copiis iler supplica— 
tionis prxscriptum tnm extra, quam intra tcmplum 
custodiri jubcrcL Hclvelix custodix duci, ct arcis 
S. Angcli pro-prxfccto significavil, ut statim ac 
turbx, ac tympana concrcpuisscnt , minora omnia , 
ac majora lormenta bcllica cxplodi curarcnt. Ut 
Hclvclici milites fcrrco thoracc, ct galca induli par- 
tim sanclissimum Palrcm dcscendcntcm in basilicam 
custodircnt , partim tbeatri cancellos tuercntur, qui- 
liusdam dumtaxat rccludcndos impcrm exccllcntis- 
simi D. ducis de comitibus magislri S. hospilii. 
Actum prxterca cst cum D. fiscali fori Capitolini , 
ii t tympanistx, ct tubicines scnatus, populiquc ro- 
mani ad basilicam Valicanam prxdicto festo contcn- 
dcrcnt , ct ad cantum hvmni Te Deum laudamus 
lubis clangercnt , et lympana pulsarcnt saltcm pcr 
bor» quadrantem, utque a» campanum Capitulii 
ad primum bombardarum strcpilura per integram 
lioram quatcrctur. 
♦ 

CAPCT XV. 

Eminentissimui Portoearrerus canonizationis pro- 
curator ennsUtuitur. Ad cardinales instructio 
transmitdtur, quahora, modo, tt ordinc eanoni- 
sationi interesse deberent. 

t. Post hicc idcm ca?rcmctiiiftrnra praifcctus D. 



tRI QUINTL 335 

cardinalcra Portocarrcrum adivit, ut certiorcm rcd- 
dcrct, fuissc a sanclissiino Patrc procuratorcm fu- 
turaj canonizalionis dcsignatum, quod munuscun- 
aucvcrc Itomani Pontiticcs ncpotitius suis dcfcrrc , 
ut a Clcmcntc XI factum cst. Annuil prsefatus car- 
dinalis, ac dc iis, qua* ad ipsum spcctabanl , a cx- 
rcmoniario inslruclus est. 

2. Augcbaiur in dics nobilium advcnarura, popu- 
lorumquc concursus; postulalorcs salagcbant, ut 
parata esscnt nmnia; cum D. cardinalis Columna 
ponlificix domui pro-prxfcctus cum quibusdam aliis 
spcciaJitcr accilis ad basilicam Valicanam triduo 
anlc pcrvigilium fcsti vcnit , cl ab ipsis quxsivit , an 
omnia bcnc disposila vidcrcntur. lis probantibus, 
mox spalium totum divisum fuit, ac rcgiis oratori- 
bus Gallo, ct Vcneto, scnatori Urbis, magnatibus, 
atquc matronis supcmx pcgmaluro contignationcs 
altributx; iis, qui oblationcs portarcnt, ccrta scdcs 
constituta; ct cantoribus odxumcrcctum : abacorum 
ac mcnsarum silus dcsignatus; ubi nubilcs, intcr 
quos convictorcs collcgiorura Ilomani , ct Clcmcn- 
tini, et nonnulli cliam rcligiosi commodc adesso 
posscnt; spccialis vcro suggcstus scrcnissimo Ja- 
cobo III Britannix rcgi comparatus. Tum alia loca , 
rouncra, ct scdilia distribula. Pridic solcmnitalis 
summus Ponlifcx Vaticanum adiit, ct cuncta prxscns 
inspcxit. 

3. Post hasc instmctio typis imprcssa ad cardina- 
Ics transmissa a cxrcmoniarum prxfccto fuit de 
bora , qua sanctissimus Paler ad capcllam co solcm- 
nitatis dic dcsccndcrct, dc via, pcr quam ipsi ad 
Vaticanum palatium convcnircnt, dc vcstibus , qui- 
bus utcrcntur, dc raodo incipicndi, ct pcragctidi 
solcmncm proccssionem cum codcra SS. Patrc , dc 
comitatu , quem babcrcnt, ac dc aliis pluribus, qux 
in tam solcmni canouizationis aclionc agcnda csscnt. 
Alia spccialis instructio data cst cardinalibus cim^rc- 
gaaonis sacromm rituum quoad oblationcs facicndas. 
Consultoribus vcro cjusdem congrcgalioois manda- 
tum est, ut cleri utriusque proccssionem prosequc— 
rcntur. 

CAPUT XVI. 

Constitutio BEXEDICTI XIV indicatur, qua in 
posterum SS. Petro, et Paulo apostolorvm prin- 
cipibus *n ipsorum annua solemnitate cultus au~ 
getur. 

1. Ad augendum veroSS. apostoloram Pctri, ct 
Pauli cultum id summus ponlifcx BcnCdiclus XiV 
constituit, ut Romx in postcrum singulis dicbus in- 
fra octavam fcsli eoramdcm SS. Apostulorum ponti- 
licalis missa in aliqua cx ccclesiis aliquo corum mo- 
numcnto cclcbribus manc cancrctur, adslantibus 
romanx curix prxlatorum ordinibus juxla gradum, 
et dignilatcra, ct prxcipuc juxla locum,qucm in 
pontiticiis capcllis obtincnt. Cumquc prxccdenlia 
mler prxlatos votantcs justitix , el gratix , contro- 



Digitized by Google 



ACTA CANONIZ. QUINQUE SANCTOUUM. 

vcrterelor, idcm Pontifcx littcris apostolicis die omnibus injunctum cst Urbis confratcrnitalibus a 
7 Junii cjusdcm anni 174G datis conlrovcrsiam sus- cardinali vicario in singulos dics debila partitionc 
tulit , stalucns , ut si aliquando utriusque signalurm distribuendis, ut cam adeant ccclcsiam, in qua manc 

missa cclcbrata fuit, concessa proccssionalilcr acce- 
denlibus scplem annorum, ac totidcro quadragena- 



votantcs qnomodocumque simul repcriri contingat, 
illc pra*cedat , qui prior in suo respcctive tribunali 
fuit adlcctus. Si autem eodcm dic adsciti fuisscnt, 
tunc prxcedenlia illi ccdat, qui in pralatura qua- 
cumquc antiquior cst. Et ha?c quidcm scrvari intcr 
eos jussit, nisi alilcr cpiscopalis cbaractcr, aut alia 
dignitas fortc cxigcret. Sed ad statulura SS. Aposlo- 
lorum cullum quod atlinet, voluit insupcr Ponlifcx, 
ut singulis cjus oclidui diebus aliqua; laicorum con- 
fratcrnitalcs a card. vicario dcligenda? ccclcsiam il- 
lam vcspcre supplici ritu adircnt, in qua manc pre- 
ccs babitaj fucrunl; oclidui tandem solcmnitas ad 
Lalerancnsem basilicam ultimo dic majori cclcbri- 
tatc claudcrclur. 

2. Siquidem in mcmorala conslitutione , quae pro 
hoc pcculiari cullu 3 calcnd. Apr. an. 1743 edila 
cst , sanclissimus Patcr dccrevit , ut rccurrcntc eo- 
rumdcra Aposlolorum natali dic codcmque in basi- 
lica Valicana,consuela cclcbritatc, pra-scntc summo 
Ponlilicc cum cardinalibus , cctcrisquc interessc so- 
litis, pcracto, sccunda infra octavam die missa in 
ponlificalibus in basilica R. Pauli apostoli via Os— 
ticnsi cclcbrctur, praescnlibus cpiscopis ponlificio 



runvaliis vcro ccnlum dierura indulgcntia. 

o. Constitulioncm tandem suain claudit , omncs 
in Domino enixius hortans, ut lantam sulcmnitatcm 
ea, qua par cst , frcquenlia, pietalc, ac icvcrcnlia 
celebrent, memorcs scmpcr bcnciiciorum, qua: almc 
huic Urbi iidem Apostoli conlulcrunt. 

6. Porro cminentissimus card. vicarius ciiam hoc 
ipso anno 1 7 4G pcr cdiclum 19 Junii datum memo- 
ralai conslitutionis cxeculionem promovit, confra- 
tcrnitatcs juxta ejusdcm constitutiunis praescriptum 
in singulus dies dislribucus, ct ad f 
dirigcns. 



CAPUT XVII. 



I M 



Pompa, gua inpcrviligio SS. Petri, et Pauli vt- 
ctigalpro utrtusgue Sicilia regno persolutumest, 
ac festi ignes multo copiosiores sequentis Hia 
celcbritaUm pranuncianL 



1. Priraa. SS. Aposlolorum vcspcra non in ba*- 
lica Vaticana, utpotc ab operariis impcdita , sedu 



throno assistcntibus , in qua quidcm basilica cclcbris 

est utriusquc Apostoli mcmoria , ct sacrae asservan- Sixti IV saccllo cantats fuerunt, ad quod cum Pan- 

tur rcliquia;. Tertia die sacrum codem modo, adstan- tifex in sclla dcfcrrctur, adslantc advocato fiscali, 

tibus prutonotariis apostolicis de numcro participan- citali sunt, qui annuo solvendo tributo erant obnoiii- 

tium, fiat in ecdesia S. Pudenlianx, ubi Pudentis ln aulam rcgiam dclatus , in qua card. caincrarius, 

senatoris domum fuissc perhibcnl, in quaS. Petrus aliique camcrales cum praestolabuntur, D. advocato 

Romam primum advcnicns hospitio cxccptus est , Toppi Gsci , cl camcrae homine pro Parmcnsi, et Pla- 

prsedicavit, sacrum plurics fccit, et sacramenta ad- cenlino ducatu intcrpcllanti , ac protestanli re- 

ministravit. Quarta die, intcrvcnientibus causarum spondit. 

palalii apostolici auditoribus, idem pcragatur in cc- 2. Vcctigal deindc pro ulriusqnc Sicilis regno , 

clcsia S. Maria: in Via-Lala , ubi primum hospitio quarum dircclum dominium ad Aposlolicam Sedem 

cxccptum S. Paulum ferunt. pcrtinet, pendcndum crat, quod quidem quotannis 

3. Quinta die solcmnitas , convcnicntibus camcrx regis lcgalus cxtra ordincm pendil Pootitici, all-um 

apostolicaj dericis, celcbrelur in ccclcsia S. Petri ad cquum, ct certam pccunie summam exhibens. Id 



Vincula, quae prima ab eodem Romae Deo dicata 
traditur, ct in qua illius vincula summo honore co- 
lunlur. Sexta die ad ccclesiam S. Petri in carcere ad 
solemnitatem accedant refercndarii votantes signa- 
lura? justitix , in qua uterque Apostolus dicitur pcr 
plurcs mcnscs usque ad obitura fuissc in vinculis dc- 
tcntus,baptizassc custodcs Proccssura, ct^Iartinia- 
num, mirabili ex petra exorto fontc, ct alia mira— 
cula , et opcra palrasse. Septima dic missa solcmnis 
cclcbretur, adstantibus abbrcviatoribus de Parco 
Majori, in ccclesia S. Petri in Monte Aureo, ubi cx 
pia traditione S. Pelrus dicitur cruci capitc ad ter- 
ram vcrso aflixus fuisse. Octava dic sulcmnitas in 
basilica Latcrancnsi absolvatur, in qua sacra eorum- 
dem Apo5lolonjm capita asscrvanlur.Missarum vcru 
solcmmis cardinalium collegium assistat, ct vcspcrc 
senator, et conscrvatorcs Urbis carum reliquias 
neraturi, et aliis excmplo futuri, illuc acccdant 



in SS. Apostolorum pervigilio, et intra Vatican* 
basilicae vcstibulum post vesperas fieri solet , qnam- 
quam ob divcrsas circumstantias alio dic, et aW« 
ficri possit, uti anno 1740 faclum est, quo Bene- 
dictus XIV 17 Augusti in pontihcera electus iltod 
in tcmplo B. Maria? dc Populo 8 Septemb. ab escel- 
lentLssimo D. Fabritio Columna Magno Comc stahili 
rcgni Neapolitani, et extraordinario regis Siciliarum 
lcgato exccpit. Jam vcro hoc ipso anno cum basilica, 
ul dictum cst, proxima; celcbritatis causa impedir^ 
tur, idcm lcgatus, ex palatio Farnesiorum, undc 
genus cx materno sanguinc Carolus nunc utriusquc 
Siciliae rex trahil, discedens magno nobilium , ct 
episcoporum, aUorumque comitatu equo insidcns ad 
V alicanum accessil, ac pcr rcgiam scalam ad aulam 
asccndcns, in hac vecligal rcgls nominc summo 
Puntitici consuctis cxremoniis pcrsolvit. 

3. Scqucnti noctc ignibus feslis, facibusquc Url* 

• «r .• • . i; II 



4. Poraeridiano tolius di-scripti oclidui lcmpurc tota, ac praxipue Vaticani tcmpli tholus colluxit. 



Digitized by Google 



SYNOPSIS UBM QUINTI. 



337 



Voluptalein addiderunt insipnla nitrati pulveris opc 
spectacula in Hadriani mole, qua; biduo spectari 
qtiolannis, recurrente apostolorum Principum natali, 
solcnt , sed hoc anno in novorum bonorem sancto- 
mm tertins additus dies cst. Nec defuerunt religiosi 
viri, qni reliquum noclis in orationibus traduccrent 
dc proiima beatorum gloria Uetantcs. 

CAPUT XVIII. 

Series proeessionis ante canonisationem peracta. 

1. Summo mane utcrque derus ad constitutum 
in Vaticanum locuro supplicalioni adfuturus conten- 
dit. Porro sanctissimus Patcr preccpcrat, ut non, 
sicut olim , clerus a porla palatii ferrca ad obeliscum, 
et ad primarium basilicae ostium in duas lineas dis- 
tributus Sanctitatis su«e advcntum prastolaretur, 
sed ut composile incedens, bymnumquc Ave Maris 
stella canens recta introiret in tcmplum , et quinque 
beatorum vcxilla postremo comportarcntur, et intra 
basilicara transeunti Pontiiici bumilitcr exbiberen- 
tur, quo populi, cleriquc vota publice accedcrent 
ad ullimam canonizationis deliberationcm exoran- 
dam. Viam vero a frontc ad frontcm quadrigcmini 
peristylii apertam, per quam procedendum erat, 
postulatores tegcndam curavcrant , ne soli esset ex- 
posita. Duo cx cteremoniarum magislris, ct aliquot 
patrcs cx iis ordinibus rcgularibus, ad quos sumplus 
in canonizationem pcrtinebant, ccrcos singulis sup- 

, plicalioncm componcntibus in divcrsis locis distri- 
bucrunt, majores, vel minores juxla uniuscujusquc 
dignitatcm , ct ordinem. 

2. Viis deinde, et inleriori basilica: parte , qua 
supplicitcr procedendum crat, pcr milites circum- 
scptis, ctrpta est sopplicatio, cujus prima acics puc- 
ros bospitii S. Michaclis, et orpbanos, patres Gallos 
tertii ordinis S. Francisci ex conventu S. Marix 
Miraculorum, aliosque mendicantcs complcctebatur, 
pralata cruce invicem discriminalos. Secundam 
actem monacbi S. Hieronymi Longobardia ad D. 
Alcxi: acdem in collc Avenlino , aliiquc raonasticas 
vila: professorcs componebant. In tertia aciepraeun- 
tem clcri secularis crucem scqucbantur aluroni se- 
minarii Romani , parochi, ac vicarii pcrpetui Urbis, 
quibus SS. Pater stolac in pubiicis processionibus 
usum nuperinduberat, tum canonici collegiatarum, 
quorum postremus crat clcri camcrarius. Succede- 
bat insignis collcgiata S. Maris in Cosmcdin, cui 
Rencdictus XUI cappa: magnoc, et rochctti usurn, 
nccnon facultatem prxfcrendi papilionis , et 
roanualis campanulnj instar aliarum collegiatarum 
insignium , et basilicarum in signum matricitatis 
concesscrat , cnjus quidem carapanule in nrocessio- 
nibus pulsandx ritus antiquissimus est. Subseque- 
bantur dox antiquiores coflegiata: S. Maria: trans- 
tjberim, et S. Laurcntii in Damaso, postreraos tres 
patriarchales S. Maria: Majorh,S. Pctri in Vati- 

uocraiR\. 



cano , et S. Joannls in Laterano , unaqua?que sub 
cruce sua cura papilione, et tintinnabulo. 

3. Jnsdicentes tribunalis ecclesiastici , et civilis 
cardinalb vicarii, qui pneside R. P. D. Ferdinando 
Maria dc Rubeis Urbis vicegerente extra portam 
ferream sub pcristylio consederant, Lateranense ca- 
pitulum proxime sccuti sunt, nt contenliones in via 
fortc exorientes statim compescerent. Dcinde procc- 
dchant consultores congrcpationissacrorum riluum, 
regulares juxta admissionis proprietatem, reliqui 
juxta dignitatis gradura. Postremo quinque canoni- 
zandorum vexilla comportabanlur ab aliquot confra- 
tribus diversarum Urbis societatum, singula pra> 
cuntibus octo singulorum respeclivo institutorum 
palribus superpelliceo indutis , ac intortitia deferen- 
tibus, alii vero quatuor quotidiano habitu non im- 
mutato oblongos funes ex superiori vcxilli transversa 
hasta pcndentes sustincbant. Unumquodque vexil- 
lum canonizandi imaginem ex una, ex altera vero 
parte insignc aliquod ejus factum repraesentabat. 
Primum hoc modo vexillum B. Catharinn de Rio- 
ciis deferebatur a confratribus arcbiconfraternilatis 
sub titulo Nativitatis Domini, vulgo, degli Agonix- 
santi. Altcrum B. Josepbi a Leonissa gestabant con- 
fratres socictatis stigmatora S. Francisci. Tertium 
B. Pctri Rcgalati dcfcrebant confratrcs arcbiconfra- 
ternitatis Confalonis. Confratres vero societatis S. 
Spiritus quartum B. CamiUi de Lellis : ultimum B. 
martyris Fidelis a Sigmaringa alii ejusdem socieUtis 
stigmoium gcrcbanU 

CAPUT XIX. 

Pompa, et comitatus, qnibus stmmus Pontifex m 
Umplum Valicanum processit. 

1. Hac supplicatione procedente, SS. Paterin 
aulam apostohco sacrario proxlmam descendit, ubi 
cum Urbis gubernator, vice-camerarius, conserva- 
tores Roraani populi , aliique nobiles viri ex officio 
prxstolabantur. Deficientibus solii principibus, con- 
servatorum antiprior substitutus est pro sublevando 
pontificin vestis oblongo syrraale. Intererant cum 
ministris acolytbis diaconi cardinales duo antiquio- 
res, quorum ministerio Ponlifex amictu , alba , cin- 
gulo, ct stola rubra indutus est, qua? sicut et indu- 
menta alia sacra Pontificis, alioruraque in ministerio 
alUris cidcm inservientium , ad hanc solemnitatem 
poslulatorum suraptibus comparata fuerant. Thus 
deinde in thuribulum injecit, sumptisque pluviali , 
ac sacra tiara quam utpote triplici corona composi- 
tam triregnum appeilant , praecedcnte cruce ab au— 
ditorc rotsc subdiacono clata inter candelabra , in 
proximum Sixtinum sacellum pedes cxivit. Aderant 
hic cardinales speciosa veste juxta cnjusque sacri or- 
dinis gradum distincti : item patriarchaj , archiepi— 
scopi , episcopi , abbates pluviali rnbro induti : tan- 
dem prslati romana» cuna? , quonrm aliqui cappam, 
alii superpelliceum snper rochcHrm, alii habitum in 

22 



Digitized by Google 



ACTA CANONIZ. QUINQUE SANCTORUM. 



pontificia capella consaetum induerant Advcniente 
Pontifice assurrexerunt omnes, quos ipse benedixit, 
et ad fnldistorium ante altarc , deposito regno, pro- 
cubuit, et aJiquantisper oravit; mox surgcns bym— 
num Ave marit ttella prsjcinuit, mitraque rcdimi- 
tus , et in sella gestatoria compositus duos magnos 
cereos, aliumque minorem a cardinali Portocarrero 
ad postulandam canonizationera procuratore desi- 
to recepit, sed parvum dumtaxat accensum in 
supplicatione detulit. 

2. Haoc breviori itinere , quam illa prima com- 
pleta est,siquidem ab aula regia per magnam scalam 
descendit, et a Constantini simulacro per Vaticanum 
Xystum in templum ingressa esL Procedebant bini, 
ac bini incensos ccrcos portantes, primi scutiferi 
Papse, deinde procuratores generales ordinum locum 
in capella habentium, post hos cubicularii extra 
camcram, mox capellani communes, et intimi, quo- 
rum scx primi pontiticias mitras, atque tiaras ges- 
tabant. 

3. Sequebanlur advocati consistoriales, inde cu- 
bicularii nonoris, et intimi Papas, tum cborus, seu 
cantores ponlilicii rcliquum hymni Ave marit ttella 
psallentes, post hos RR. PP. DD. in ulraque signa- 
tura referendarii , mox abbreviatores de Parco Ma- 
jori, votantes in signatura justitiae, clerici cameraj, 
et rots auditores, et cum his R. P. magistcr sacri 
palatii : scquebanlur auditores, ac duo deinde ex in- 
timis Sanctitatis sua? capeilanis regnum , et mitram 
levissimi ponderis ad frequentiores usus Ponlilicis 
deferebant ; unus rota; auditor subdiaconalibus vcsti- 
bus indutus intcr duos ostiarios crucem gestabat, 
ante qtlam a prajccdcnte acolytho apostolico thy- 
miamaterium morabatur : alter quoque rota» auditor 
similibus vestibus insignilus subdiaconi munus in 
missa obilurus, inter diaconum, ct subdiaconum 
Grsccos epistolam , et cvangelium lingua Graxa re- 
citaturos cxceptus est. Sequcbantur patres Sociclatis 
Jesu in basilica Vaticana pcenitenliarii : abbatcs gc- 
neralcs canonicorum regularium Laterancnsium , ct 
S. Basilii; episcopi priussolio non assistentcs, tum 
assistentcs , necnon arcbiepiscopi , et patriarchao, 
omnes rubro pluviali , et mitra tcxlili lino obducta 
ornali : succcdebant cardinalcs, diaconi cum dal- 
malicis, presbyleri cum casulis, cpiscopi cum su- 
pcrpcllicco praeter rochelum , pluviali , et formalio , 
singuli. mitris textili damasccno albis rcdimiti , ad- 
dito supra rochctum circa collum amictu, cujus 
usum Benediclus XIII ad cpiscopos cxtcndit. Pro- 
gredicbantur demum orator Rononia:, conscrvatorcs 
populi romani, gubernator Urbis, trcs diaconi car- 
dinales, quorum mcdius diaconalibus vcstibus indu- 
tus postulatorum aere comparalis minislcr in missa 
fulurus crat : aderant duo rot« auditores fimbrias 
pontificiac vcstis anleriorcs clevaturi. 

4. Tum Pontifex in sublimi sclla subveclus ce— 
rcum accensum in sinistra gercns sub umbella de- 
fcrcbatur, cujus hastas refcrendarii suslinebaut, 
circum custodicnlibus procastonibus, ac dynaslis, 



selectaque Hclveliorum militum manu. Sequebatur 
inter duos Papae cubicalarios assistentes decanus au- 
ditorii rotas cum vitta e collo pendente ad susci- 
piendam mitram : agmen claudebant protonolarii, 
ac nonnulli alii prslati, antecedcntibus auditore,ct 
thcsaurario camers generalibus, magistris vero 
mendicanlium generalibus subsequentibus, quos 
omnes Helvetici milites a turba protcgebant. 

5. Pontifex in porticum ante basilicam venit, et 
Vaticano capitulo occurrente, musicisque antipho- 
nam , Tu es Patret, concinentihus, in tcmplum in- 
grcssus ad sacellum SS. Trinitatis de sella descendit, 
relictisque mitra, et candela coram augustissimo Sa- 
cramento ibi exposito, in genua provolutus oravit; 
mox recepto cereo in theatri caveam subvectus esl, 
ubi deposito ccrco e sede descendit , ac super faidi- 
6torium procumbens ante aram principcm, sub qua 
SS. Apostolorum corpora condita sunl, oravit; inde 
assurgens, producto supcr astantes hinc inde dispo- 
sitos crucis signo, eminens solium petivit, seditquc 
in Petri calhcdra, ubi cardinaJes primum, iude 
episcopos, abbates, et pcenitentiarios ad debilam 
obedientiam excepiL 

CAPUT XX. 

Initium actut solemnit eanonizationit. Triplex h- 
ttantia ab advocato contittoriaU nomine cardi- 
nalit procuratorit facta tummo Pontifici pro 
canonisatione quinque BB. et triplex rctpontttm 
redditum a tecrelaria epittolarum ad principct. 

1. Post haec omnibus considcnlibus, exccptis 
quibusdam circa soliuro, cardinaJis Carafa eptsco- 
pus assislens, loco cardinalis Ilufi decani, a caerc— 
rooniarum magislro deductus cst supcr nudum 
faldistorium in sumina solii planitie dextrorsum 
scsserus. Altcr cacrcmoniarius' ad anteriorcs cjus— 
dcm solii gradus adduxit cardinalcm Portocarrcro 
procuratorcm, comilaute ad lxvam advocato con— 
sistoriali. Cardinalis caput profunde inclitians, ad— 
vocatus genu flectens altare, et Papam, monentc, 
ac paululum precunle caeremoniario , coluerunt, 
tum ante imum solii gradum advocatus genuflexus , 
cardinalis stantis nomine, sanclissimtim Patrem in— 
stanter rogavit, ut BB. Fidclem, Catnillum, Pc— 
trum, Josephum, ct Calharinam inter sanclos rc— 
ferret. Ad banc instanliam secretafius brcvium ad 
principcs , laudans prajditos bcatos . in planitic solii 
slans , respondit , Sanctitatcm suam ccnscre, prius 
in rc tanti momenti implorandum esse cclestc lu— 
mcn. Tunc cardinalis procurator, salutalo Pontifice, 
ad locum suum iisdcm comilibus rcdiit. Papa vcro , 
rctenta semper mitra, ad faldistorium in solii arcara 
tunc dclatum procuhuit, cetcrisquc genuflcctcnti— 
bus, lilaniac sanctarum canlatx fuerunt. 

2. Consurgenlibus dcindc omnibus, cardinalis 
procuralor ad solium cum iisdem rcdiit, cjusquc 
nomine advocatus canonizationcm instanlius petiit. 




Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBIU QWNTI. 



330 



Sccretarius respondit, Sanclilatem suam ccnsere, 
ac praxipere, ut Spiritus Sancti gratia imploretur. 
Abiit ut prius procurator, mox diaconus cardinalis 
clamavit , orate , tum Papa , aliiquc omnes, deposi- 
tis mitris, genua flectentes paulispcr orarunt, alio- 
quc diacono cardinali succramante, levate , surre- 
xerunt, et episcopis assistentibus librum ministran- 
tibus, ct cardinali Carafa sustinente, Sanctissimus 
hjmnum Veni Creator Spiritut, prtecinuit, quem 
cantores, omrubus in genua provolutis, prosecuti 
sunt Ad ultimos tctsus Papa mitram accepit ct ad 
sedem profectus deposuit : cantores Yersicuios ceci- 
nerunt, ipse vero orationem. Deinde sedit mitra 
redimitus, ac tertio canoniaatio instanlissime postu- 
lala , ut antea, fuit. Secretarius brevium rcspondit, 
sanctissimum Patrem jam intelligerc, hos quinquc 
bcatos dignos esse, qui sanctis adnumerentur. 

CAPUT XXI. 

Sententia a tummo Pontifice profertur, qua quin- 
que prcedictnt BB. inter tanctorum numerum 
refcrt. Caremonu» hanc declarationem suLse- 
quuta. 

1. Omnibus deinde consurgentibus , summus 
uuirersalis ecclesiae Pastor in catbedra Petri sedens, 
et consuetam solemnis sententiae formulara cx libro 

Ser assistentcs episcopos oblato iegens B. Fidelem a 
igmaringa inter sanctos martvres, B. Camillum de 
LeJlis , Petrum Ilcgalatum , et Josephum a Leonissa 
inter sanctos confessores non pontilices, B. Catha— 
rinam de Ricciis inter sanctas virgines de plenitu- 
dinc potestatis retulit, dies simul annuncians, qui- 
bus unusquisque eorum colendus esset. Hancsenten- 
tiam D. advocatus acceptari a cardinali procuralore 
pronuntiavit, ab eoque gralias agisummo Pontifici, 
ac supphcari, ut apostolicas litter» super ea deccr- 
nerentur. Decernmut, Papa respondit : tunc idem 
procurator gcnu, ac manum Sanctissimi deosculatus 
ad cardinalium subsellia rediit. Advocatus vcro 
protonotarios, etnotarios interpellavit, ut super hoc 
canonizationisactn instrumentum conficerent , quo- 
rum antiquior subdidit , confiriemut , in testes ap— 
pelians solio astantes, verbit teslibut. 

2. Surrexit cum aliis Pontifex gratias Deo reddi- 
turus, atque ex libro, ut supra admoto, hjmnam 
Te Deum, etc. prsecinuit, quem chorus prosecutus 
est , dum interea signo dato , lurbarum , tjmpano— 
ruin, tormcntorum, terisque campanx strcpitus, 
tota plaudenteUrbe, ljetissimum pcractaj canoniza- 
tionis nuncium propagabat. 

3. Absoluto hjmno unus diaconus cardinalis can- 
tavit V. Oratepro nobit, beate Fidelis, etc. subdi- 
dere cantores il. Ut digni, etc. et Papa orationem dc 
iisdcm sanctis cantu feriali rccitavit, ct facta a dia- 
cono cardinali in missa ministraturo confessione cum 
novorum sanctorum commemoratione, et cruce a 



subdiacono antc solii gradus delata, absolutioncm 
fecit, cosdcm sanctos commcmorando , tandcm so— 
lemnem benedktionem. imDerlivit. 

CAPUT XXII. 

Canonizatione peracta, mitta sacrificium eelebrare 
voluit Itcnedictus XIV, homiliamquc inter nuim 
solnnma habuit. Oblationet in hac canoniza— 
txone in missa factw reeententur. 

1. Extinctis tunc cercis, actio canonizationis ob- 
solvitur. Solcmnem vero missam non esse dc hnjus 
actionisessentia, et posse in sequcntcm dicm trans- 
ferri , aut ab alio , quam a summo Pontilice , aut 
eodcm absente peragi, ex pluribus monumentis ex- 
ploratum est. Clemens XII, peracta canunizatione 
SS. Vinccntii a Paulo, Julians de Falconeriis, et 
aliorum , rcccptisquc dum h jmnus Te Deum, etc. 
cancrctur, oblalionibus, ccterisque, ut supra, per— 
actis, abiit sinens, ut missa a cardinali Rufo cele* 
brarctur. 

2. Vcrum saepe laudatus Benediclus XIV in hac, 
quam peregit, solemnitate solemnc quoque sacrum 
per se ipsum facere voluit, ideoque ab eminenti ad 
nliam minoremsedcm a Izva altaris posilam, diaco- 
nis, aliisque paucis ministris comitantibus , progrcs- 
sus horam tertiam inchoavit, qua absoluta, sacra 
ad sacrificium ornamenta suscepit , et ad altare , oc- 
currcntibus tribus ullimis presbjteris cardinahbus 
ad oris, pectorisque osculum, processit, et missara 
solemni ritu celebravit, in qua de quinquc beatis 
recenter inter sanctos relatis facta est commcmora- 
tio, et post Evangelium Sanctitas sua homiliam ha- 
buit. In hac exposito ritu quo olim SS. apostolorum 
Petri, et Pauli festum celebrari consueverat , et quo 
imposterum ceiebrandum esse nuper ipse constituit, 
opportunc hoc idcm festum ail quinque prn?diclorum 
beatorum canonizationem selcctum fuissc disseruit. 
Siquidem res ab iisdcm Apostolis gestas identidem 
•»mmemorans, quam se illis quinque beati confor- 
maverint, simul oMcndit, dcUbatisquc utrorumque 
miraculis, postremo eosdem sibi , et Ecclesia uni- 
versx propitios adprccalus est. 

3. Absoluta homUia , cardinalis diacontis Evan- 
gelii, in solii planitie, Confiteor rccilavit, episcopus 
cardinalis assistens indulgcntias a Sanclitate sua pe- 
tiil, obtinuit, cl promulgavit, prascnlibus quidem 
plenariam , septem vcro annorum , tolidemque qua- 
dragenarum quotannis quinquc sanctorum sepulcra 
die eornm natalitio visitantibus. Postea Papa sine 
mitra stans populo solemniter benedixit, sjmbolum 

1>rxcinuit, et submissa voce rccitavit , et oflcrloriura 
egit, mox mitra redimitus sedil, postulatorum obla- 
Uoncs cxceplurus. 

4. Trcs cardinales congrcgationis riluum,quorum 
unus esset episcopus, vel episcopi vicesgererct,alter 
prcsbjter , tertius diaconus, ad singulas oblationes, 
lntervcnerunt, cumque tot non essent cjusdem con- 



Digitized by Google 



ACTA CANONIZ. QUINQUB SANCTORUM. 



gregaUonJs caidinalcs diaconi, quot erant oblationcs, 
alii duo substituU fuerunt. 

5. Porro singuli cardinales duobus nobilibus fa— 
miliaribus praeeuntibus utebantur ad cas compor— 
tandas : subsequebantur primarios duo patrcs ex 
reguiari illo ordine,quem sanctusincoluerat, parvum 
portantes cereum loco canistri , ab alterutro alias 
gestandi cum quibusdam avibus , cujus generis ob- 
laUonem Sanctissimo omnino ablegaverat. Oblatio- 
nes singulae in totidem mensis deccnter compositas 
fuerunt, quo, postquam PonUlici exhibiUe fuerant, 
rursum deferebantur. 

6. Jam vero procurator canonizationis cardinali 
Portocarrero , quiad sinistram cardinalis episcopi 
primae oblaUoni assignati inccsscrat, in planitiesolii 
dcxtrorsum consistenles sex parvos cereos pictos , in 
unaquaque oblatione a religiosis patribus delatos 
Pontifici ofTerebat. Quilibet cardinalis episcopus 
duos pregrandes pictos, ac stemmaUbus pontiiicio, 
et regulari insignitos; presbyteri cardinales duos 
magnos panes, auro unum, alterum argcnto iltitos, 
ac ponUnciis insignibus ornatos : cardinales diaroni 
dohola duoiisdem ornamenUs, atque auro, argcn- 
toque splendida afferebant, ex familiaribus accepta 
Sanctissimo exhibebant , simulque ejus genu , ct 
manum deosculabantur, reUquis vero pedis osculam 
permittebatur.Et hoc ordine quinque factae fuerunt 
oblaUones, quot nempe erant sancU canonizali, 
pra?eunte singulas aliquo ex ccremonariis. 

7. Perceptis oblationibus, Sanctissiraus missam 
consueto ipsi ritu absolvit,ac ponUficali beoedicUone 
populo imperUta , palUoque super aram deposito ad 
sellara gestatoriam descendit, in eaque compositus , 
tiara, aliisque ornamentis resumptis, consuetum 
presby terium a cardinali basilicse archipresbytero , 
et a duobus canonicis sacrario praefectis accepit , 
quibus ipse aureum calicem , et patenam tradidit, 
quiuus eo die libaverat. Presbytcrio inde in clericos 
crogato, numisma novuminsuper largitus fuit,quod 
novorum quinque sanctorum imagines repraesen— 
tabat. Post haec dimissiscardinalibus, in praeparatum 
extra Uieatri aream tentorium divertit, ubi sacras 
vcstes cxuft. 

CAPUT XXIII. 

Compendium litterarum decretalium canonixatioms 
B. Fidtli, a Sigmaringa. 

1. Inslrumentum postea in soletnni actione pro- 
missum prolonolarii confccerunt , relaUs omnibus , 
qu» ab iuiUo solemnis suppUcationis ad finem 
integri solcuuiis actus canonizaUonis gcsta fucrant. 

2. Acrcsserunt litleras decretalcs dc uniuscujus- 
quc beati canonizatione , in quorum singulis patria, 
orlus, mores, virtutes, obitas, el miracula eorumdcra 
beatorum, necnon omnia , qus in eorum causis acta 
sunt , prcccsque a regibus, principibus, populis, et 
ordinibus rogularibus pro illorum bcatilicaUoue, et 



canonizatione summis Pontificibus exhibitaj rcccn— 
sentur,ac postremoasummoponUfice Bcnedicto XIV 
in sanctorum album fuisse solerani canonisaUonis 
ritu relatos aflirmatur, et ut tales ab omnibus colen- 
dosesse deccrnitur, et indulgenUa saperios relata 
visitantibus eorum sepulcra recurrente eorum festo 
confirmatur. 

3. £t ad litteras decretales canonizaUonis B. Fi— 
delis quod attinet, in his ipse in oppido Sigmaringae 
ConstanUensis dicecesis catbolicis, piisqueparentibus 
ex honesta Rejorumstirpe natus dicitur, ac pueriUa 
innocenter exacta, studiorumque emenso curriculo, 
nobilium adoleseentum Italiam , Galliamque pere— 
granUum comes primum,et g^ubernator,mox utrius- 
quejuris laurea Friburgi insignitus,advocaUmunus 
professus est, sed deinde forum dimiltens, ac sacer- 
dos factus ordini FF. Minorum Cappuccinorum 
nomen dedit, relictoque Marci nomine, Fidelis ap- 
peliatusest. 

k. Exaclo tirocinio, emissisque paupertaUs, casU- 
tatis, obedienUxque votis, regularem disciplinam 
studiose humiliterquc servavit. Conventui Veldkir- 
chiesi prscfectus fratribus mirifice profuit, abjecta— 
que ministeria obivit. In mcditatione assiduus, post 
nocturnas preccs in orationc usque ad auroram per- 
severabat. Prastcr horas canonicas offiria B. M. Vir- 
ginis, et S. Francisci recitabat. Utque vitam, sicuti 
aDeopeUerat, innocenter traduceret, voluntariis 
cjsiigaUonibus corpus suum afiligena, pneter cou— 
sueta sui ordinis jejunia, plures alios per annum 
dies vcl ab omni obsonio abstinens, vel solo pane, et 
aqua contentus transegit. 

5. Proximorum saluUs solliritns in audiendis 6- 
deUum confessionibus, et in verbi Dei praedicatione 
mirabilitcr ingcntiquc animarum fructu sese exer— 
cuit, ac prsecipue eliminandis haereUcorum impieta- 
tibus aeerrimc operam dedit. CariUte flagrans pu- 
pillos, viduas, aliosque indigcntes spiritualibos , et 
corporaUbus solaUis juvarc staduit. Milites Austriaci 
exercitus epidemico morbo correptos cibis , medica— 
mentis, sacramentis.aliisquecariUUs ofiiciisalacriter 
adjuviL 

U.Cum itaque jamdiu flagTantissima! erga Dcutn, 
ct proximos caritatis specicm praibuisset, dignus 
effectus cst, qui ad apostolicum munus advocaretur. 
Quare cum Paulus V, et Gregoriua XV decrevissent 
grassanti per Rhstiam hxresi per orthodoxa; do— 
ctrinae prtedicationcm resistere, Cappuccinis ad hoc 
missis Fidelis ipse prsefectus fuit. FervenUssimo 
slatim zelo impositum munus exequens pcrecdesias 
per domos, atque plateas concorsans nuUntes in 
fide confirmavit, errantes quamplurcs rcvocavit, 
quin fame, frigore, nudiUte, vitae discrimine, quam 
plurimisquc aliis incommodis,quibus ferme qnotidie 
conflictabatur, ab apostolico munere deterreretur, 
imo vero ad bujusmodi pcrfcrcndos labores, tum 
uberrimus animarum fruclus, haerelicorura con- 
vcrsio, tum obtincndi optali, diuque cxpeUU mar- 
tyrii spes excitabant. 



Digitized by Google 



STNOPSIS LIBB.1 QUINTL Sil 

7. At noo diu tulit humani generia hostis tantas semper fidei promotore, ez qoatoor ibi asscrUs, et 

a fortissimo Christi athleta praxlas sibi eripi ; quam- in eadem rituum congregaUone dlscussis duo Bcne- 

obrem incitati ab eo nonnulli pervicacissimi im- dictus XIV solemni decreto 18 Januar. 1744 ap- 

pietatis scctatorcs Fidelem io oppido Luccyn com- probavit, et publicavit, primumnempe momentancaj 

morantem ad pagum Seviensem evocant , p'ietatcm , F. Candidi sacerdotis Cappuccini a Mediolano sa- 

et conversionem simuJantes. Sequenti die 7 Kal. nationis a gravi morbo cpileptico per decennium 

Majas ann. 1622, praesto ipse adfuit, acsacro pri- tolerato, ac subinde pluribus symptomatibus cum 

mum in ccclesia peracto, suggeslum alacer conscen- totali virium dejectione aucto : secundum instanta- 

dit, cumque indictamsbbimortemperscripta verba, neae iiberationis ab impotentia ad motum, quam 

hodie pradieabit, et non amplius, ibi comperisset, puer Joseph Kirner in cruribus, et pedibus ez dira 

impavidus tamen catholicam veritatem aanunciaro rachitidc pcr triennium passus fuerat. 
non dcstitit. Cum subito conflucntcs armali homtnes 11. His positis idcm Bcnedictus XIV accepto con- 

concionem clamoribus tnrbant, Fidelem armis im- gregationis rituum consilio, aliud die 24 Apr. 1744 

petunt, explosoque ignito giobulo Fideli vitam decrclum in ecclesia FF. Capuccinorum , peracto 



eripere quidnm ex illis, irrito tamen ictu, conatus sacro, publicavit dc hujus beaU canonizatione quan- 

est. Tum ipse cxtrcmam sibi horam adesse conspi- documquc pcragendi. Pro cujus decreti cxeculion» 

cicns descendit, ante majorem aram provolotus pro cum novae in dies preces ab unperatrice , et ab aliis 

se, pro Ecclcsia, pro persecutoribus preces Deo cxlubercntur, consuctudini, slatutisque Sedis Apas- 

obtulit, mox e templi foribus paululum egrcssus im- tolicae ipse Pontifex insistens 19 Aprilis 1746 car— 

piorum manibus circumseptus, vulneribusque supra dinalibus in consistorio secreto merita B. Fidelis 

viginUconfossus, subUusadccelumocuHs, gloriosam exposuit. Omnibus in cjus canonizationem consen— 

lactns mortcm aspexit, cujus in ea perferenda con- tientibus, complures arcbiepiscopos , et episcopos 

6tantia> tcstcs sicarii ipsi facti sunt, quorum nonnulli accivit, ct publico coacto consistorio virtutes, mar- 

rcm admirantes ad orthodoxos rcdierunt. tyrium et miracula bcati ab uno ex consistorialtbus 

8. Calbolici eum slatim pro martyre babuerunt, advocatis perorando exponi , mox aliam de iisdcm 
et scptimo post mensc concisas cjus exuvias ad ecde- relationem scriptam omnibus suflragium laturis tradi 
siam Curicnsem solemnitcr transtulerunt , ejusquo jussiL Post haec cardinalcs iterum , archiepiscopos , 
opem implorare coeperunt. £t sane exercitus Au— et episcopos, aliosque in consistorium semipublicum 
striacus, baud multo post rcbcllantes illius regionis die 8 Jun. eiusdem anni 1746 congregavit, ubi 
hnrclicos, visibili FidcUs pracsidio profligavit. omnium, quious fas crat, suflragia in beati canoni- 
Curaque ejus miraculorum fama in dies augcretur, zationem convenienlia Isetanter accepit. Quamobrcm 
instante potissimum congrcgatione de propaganda generalia primumjejunia, aliasque publicaspreccs, 
fidc, cujus ipse protomartyr cxtilit, legilimse inqui- et indulgcntias indixit , landem in templum Vati— 
sitiones super ejus martyno , et miraculis fieri cos— canum solemni totius clcri supplicationc cum se con- 
perunt. tulisset, enixis iterum postulalionibus principum 

9. Acta ha?c sub Urbano VIII cccpta , et pcr in- ccdesiarum , populorumque a cardinali Portocarrero 
tegrum fcrc saeculum continuata,tandem instantibus auditis, post nymnos , et preces de morc dccantatas 
Carolo VI impcralore, praedicta congregationc, B. Fidelem preedictura sanctum esse dcfinivit, ct 
Cappuccinorum ordine, aliisquc insiguibus viris martyrum catalogo solemni ritu adscripsit , concessa 
ccclesiasticis , et saecularibus sub Benediclo XIII ad in ejus honorem indulgenlia superius relata. Hacc 
trutinam in sacrorum rituum congregationc rcvocala ouoque ad littcras dccrclales super canonizationo 
fucrunt. Expleto examineidcm Pontifex de ejusdem o. Fidelis a Sygraaringa, quae die 20 cjusdem men- 
congregationis consifio 24 Fcbr. 1729 pronunciavit sis Jun. an. 1746 datas, ct ab ipso Benedicto XIV 
constare de martyrio, ac dequatuormiraculis, nempe suramo pontificc, necnon a cardinalibus Komaj pra> 
dcsubita adFidelisinvocationemcxtinctionemaximi scntibus 6ubscriptc fucrunt. 

inccndii in arceMajcnfeldensi; dercpentina Cacciliao 

Musin^erin monialis sanalionc ab horribifi inflam- CAPUT XXIV. 

malionc mammilln cum suspicionccancri; dercin- 

tcgralione oculi cujusdam infanlis Paufi Francisci Compendium UUtrarum decretalium canomzatioue 
Papussin , postremo de rcstitulo mcmbrorum motu B. Camilli de Lcllit. 

Gaspari Sligber post quinqucnnalcs dorsi dolorcs. 

Dcin itcrato pracfatae congrcgationis consilio idem 1. Scqnontur litters decrelales canonizalionis 

Bcnedictus consuetos formalis bcatificationis hono- B. Camiiii de Lellis. Buclanici Thcatinae dicecesis 

rcs ei indulsit, cum oflScio, et missa pro dclcrminatis oppido in Marruccinis an. 1550 natus est, cnjus fu- 

locis. Et ClemcnsXH cjus nomcn in mariyrologio turao sauctitatis praesagium fuit, quod mater pr<>- 

describi pcrmisit, et lcctioncs proprias conccssit. vectaB aetatis in utero ipsum gerens visa sibi iti 

10. Quin ctiam ipse Clemens novos wiper mira— somnio fuerit puerum peperisse crucem in pcctorc 
culis post indullam venerationera patratis processns fcrentcra , quam ingens hominum chorus eodcm si- 
conslrui jussit , quorum validitalc cognita , audito gno distinctus comitabatur. Vcrtim adolescenliatu 



Digitized by Google 



3*2 ACTA CANONIZ. 

Camillus a prssagio nirais dissonam in vitiis, pr®- 
cipuc in alearum lusu traduxit : quamubrcm pro— 
hrosa paupcrtate adaclus abjcctissima ministeria in 
nosocomium incurabilium dc Urbc , io Venelorum 
caslris, ac tandcm in sipunlino Capuccinorum con- 
Tcntu inconstans, omnibusquc gravis obivit, a blas- 
pbcmiis tamcn alicnus, divina cum protcgcnte mi- 
scricordia , quae etiara a perdilionis via ad salulis 
tramitcm ipsum tandem revocavit. Siquidcm accepta 
quondam piarum exhortationum verba solus animo 
volutans, mteriuri lucc subilo perculsus, ac pecca— 
torum conscientia, divinoquc judicio pcrtcrritus, 
humiquc prosfratus dc antcacla vita vcbementissimc 
doluit , ac dc sanctiori capcssendo vitae gcnere im— 
mulabiliter coustituit : quapropter ad perfectionem 
contcndcns S. Francisci habitum in praedicto Cap- 
puccinorum conventu susccpit. At rccrudescentc 
ldcntidcm uJccre in tibia quondam contracto , bis 
dolens dimissus est. 

2. Rumam rcvcrsus incurabilium nosocomrum re- 
pcliit, cujus bonorum administratiuni praefectus 
fuit. Infirmorum vcru ncccssitalibus mclius suble- 
vandis intcntus , communicalo cum S. PhUippo Nc- 
rio consilio, a cujus nutu pcndebat , sodalitatcm 
laicorum bominum instiluit, qui pro sulu Dei amorc, 
et futurae vitae mcrcedc, divinis obscquiis, ct asgro- 
tantium curae se in dicto nosocomio primum , mox 
exlra manciparunt. Pruprio dcindedumiciliu sibi in 
Urbc cunslitutu , paupcribus ubique rcgrotis mirificc 
profucrunt, praccipue cum multi ccdcsiastici Ca- 
millo se adjunxcrunt, et ipsc Camillus, exactis hu- 
militer in collcgio romano studiis, saccrdoliu initia- 
tus fuit. His permulus Sixtus V institutum hoc 
volunlariae paupertalis, caslilatis et obcdicntiae pro- 
posito , non tamcn votum , obstriclum , pcr suas lit- 
tcras apostoUcas 18 Martii ann. 1586 datas com- 
mendavit, ct perpcluo approbavit sub nominc 
Congregationis mmutrantium infirmu , eique plura 
indulta, et privilcgia elargitus cst, facta insupcr po- 
lcstate defercndae ad Ialus dcxlrum crucis fulvi co- 
loris. 

3. Aucta subinde bujiismodi congregationc, ct ad 
amnliorcm dumum S. Mariae Magdalcna? dc Urbc 
translata, ejus alumnis sub rcgulis a Camillo prac- 
scriptis, solemniquc trium votorum cmissiunc in 
aegrolanlium ministerio, ctiam in casu pcslifcras 
contagionis, rcligiosam vilam profitcri cupicnlibus 
Gregorius XIV 1 Oclobr. 1501 congrcgationem 
ipsam sub nuncupalionc Clericorum regularium 
minitlrantium infirmit in ordincm regularcm ere- 
xit , gratiisquc, ac privilegiis atnplissimis dccoravit. 

4. Mira indc in umnium urdinum homincs utilitas 
tam spirilualis, quam tcraporalis dimanavit, ut 
proptcrca huc cbaritatis institulum mudico tcmporis 
intcrvnllu pcr Ilaliam, Siciliam, lotamquc Kuropnm 
propagalum fucrit. Ipsc vcro institutor traditas aliis 
chrislian.r prrfcctionis loges, pra?cipuc charitatcm, 
cxartissimc implcns ox robus omnibus amandi Crca- 
loiis incilamcnta sumcbal, idcoquc ad operosa mi- 



B 8ANCTORUM. 

nisteria proximis praestanda co spiritu accedebat 
tamquam Deo , quem in pauperibns intuebatur, ob- 
sequium aliquod exhibcret. Hoc sanc amore flagrans 
sensibilcm aliquando lucem ex vultu emittebat, ct 
mirabilcs extascs , corporc interdum in aera clcvato 
passus, spiritu prophetiae, gratia curationum, ct 
mirabili in naturac lcgcs impcrio claruit. 

5. Tol supernaturaUbus donis a Deo cumulatus 
de sc ita demisse sentiebat, ut pcccatorcm pessimum 
se appcllaret , el assiduis prrnitenliis suurum mcmor 
peccaturum corpus afUictaret , quin ctiam totius or— 
dinis prxfccturam , pcr 27 annos sapicntissimc ad— 
ministratam sponte dimisit, paupcmm ct a>grolorum 
servitio sompcr inlcntus, qua in rc nulli in Urbe 
indigenti umquam dcfuil, oninilnisqiie in spiritua- 
libus, ct tcmporalibus ncccssilalibus ingcnti chari— 
tatc succurrit, <pia charitate faciiun est, ut aliqui 
ha?relici in urbc a*grotantcs ad luclcsiam calholicam 
rcdierinl. Uxc charitatis oificia, cum per totam 
Url>ein, tum in publicis xcnodochiis prarscrtim S. 
Spiritus in Saxia elTusa sunt ,ubi nullus intcr aegru- 
tos fuit, qui qiiocnmquc languorc, quocumquc 
morbu aflligcrolur, commodum , et solatium , quan- 
tum optarc potuisscl, a ("amillo non obtinucrit. 

G. Noiidum tamcn CamiUi sociorumquc charilas 
in fidclium pcstc infectorum servitio spccimcn juxta 
profcisioncm suam praebucrat, cum paucis annis 
post apostolicam ordinis confirmationem contagiosa 
lucs, cum cxtrcraa annunae caritatc conjuncta Ur- 
bcm invasit. At vcro Camillus, cum sociis propria 
vila contcmpta tam in publicis nosocomiis, quam in 
privalis dumibus, quas aliquando clausas pcr fcnc- 
stras adbibilis scalis pcnctravit, et in rcmotisMmis , 
immundisquc lucis contagio, aut fame Jangucnfcs, 
ut puterat, adjuvit, recrearit, atque refccit; quin 
ctiam ad tantum charitatis opus io ipsa religionis 
suae dumo xcnodochium aperait, ut proptcrea judi- 
catum fucril , clcmcntissimum Dominum immisso 
huic flagcllu opportunum levamen perCamUlum, 
cjiiS4}uc sectatorcs opposuissc. - 

7. Novam subindc lantas charitati matcriam Ti- 
lieris suppcditavit , cujus alluvione cum S. Spiritus 
acdcs occuparcntur, Camillus infirmorum pcriculo 
commotus in mcdias aquas prosilicns ipsos corum 
grabato alios transfcrcns ingcnli trium dierum in 
tuto rcposuit. Hcroicam igitur fuissc cjus charitatcm 
mcrilo dicitur, cum vitam saepc suam in manifcsluui 
discrimcn pro aliorum salutc adduxerit. 

8. Tanlae vero dilccliunis amplitudo non solum 
Rumac, scd pcr lolam Ilaliam sesc dilTudit. Siqtii— 
dcm intcr alia multa cum Mcdiolanum, ct l\<da 
pcstifcra contagionc vcxarcntur, has Camillus urbcs 
impavidc ingrcssus cst, in quibus admiranda illa 
virtutis cxcmpla cdidit, quibus olim Romam illus — 
travcrat. Et cumpcrla Budanici patrii oppidi ur— 
gcntc itiopia illuc advolans civcs suus impcnsis pro— 
vidcntias ct cliarilatis ofliciis rccrcavit. Tandcm 
triginta trium mcnsium infirmitatc pmbatus, prae— 
nuncialo sibi cueJitus mortis dic, cbaritalcra spirans, 



tlrlli III 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI QUINTI. 



843 



sociisque comracndans, Ecclesiae Sacramcntis pie 
suscepUs in coelos migravit 14 Jul. 1614. 

9. Mox servi sui sanclitatem Dcus potcnliac stuo 
signis tcslatam voluit, cum de ilJa, ac de bis simul 
univcrsalis fama vigeret, processus statim ordinaria, 
et apostolica auctoritate constructi sunt, et post ma- 
turum de omnibus examen Bcnedictus XUI, consu- 
lcntc sacrorum rituum congregatione, decrelo 24 Jul. 
1728 edito pronunliavit, conslare de Camilli virlu- 
tibus in gradu beroico. 

10. Examinatis subinde in cadem congregatione 
novcm miraculis, cjusdem servi Dei intcrcessione 
post obitum patraUs, Benedictus XIV per decrctum 
26 Septembris 1741 editum duo approbavit, nempe 
sanationis cujusdam pucUae Vitcrbiensis ab enormi 
polypo, et libcralionis a febri mabgna, pulmonum, 
et pleune inflammaUone , et gutluris ulccre , quibus 
morbis Calbarina Dondula a scxto mcnse gravida 
laborabaL Tandem audito praefatae congrcgationis 
consilio super bcatificatione eidcm Dei scrvo indul- 
genda, idem Poutifcx dic 2 Fcbruarii 1742, qua 
dic Camillus ad mcliorem frugcm oUm convcrsus 
dicilur, hcaUficaUoncm ipsam dccrevit , quae poslea 
in basilica Vaticana cclcbrata fuit. 

11. Indultam vcncrationcm alia miracula subse- 
cula sunt, super quibus lcgitimis construclis pro- 
cessibus, iisque in sacrorum rituum congregalione 
rite discussis, Benedictus XIV Kal. Maii 1745 duo 
approbavit. Primum sanalionis Luciae 1 b eresia: 1 c- 
tri pucUac ex oppido CapraroUc a magna rcspirandi 
diflicultate, pluribus aliis comilanlibus morbis. Se— 
cundum, sanationis Margaritac Castcfii duodcvi— 
ginli anuorum pucllic cx oppido Marini a malignis 
puslulis vexaUc, ct supervcnientc fcbri jamjam mo- 
rilurx. 

12. Post haec sacra cadcm coogregalio censuit 
ad ejus canonizationem procedi luto posse, cujus 
sensui idem Pontifcx pcr dccrctum 17 Augusti edi- 
tum adbaesit. Hujos decreti cxecutionem postnla— 
bant, enixse preces congregaiionis clericorum regu- 
larium a Camillo insUtutae, ac nonnullorum regum, 
aliorumque insignium virorum ecclesiasticorum , ct 
saecularium summis Ponttticibus idcntidem porrectse. 
Quamobrem, re in consistorio secrelo cum cardina- 
libuscommunicata caeterisque in consistorio pubUco, 
ct scmipublico rite peractis, tandcm 29 Junii 1746 
idem Bencdictus XI V r Camillumin sanctorum album 
consueto solemni ritu retulit. 

CAPUT XXV. 

Ompendium liUerarum decretalnm canomzatianit 
B. Pelri Regalati. 

1. Accedunl bltcrae decrelales canonizaUonis S. 
Rcgalati. Hinc porro ValUsolcti in Hispania nobi- 
libus, piisque parentibus anno 1390 natus , ac 
sancte educatus, traitsacto decimo aetatis anno, S. 
Francisci institutum, frustra pcr triennium obsis- 



teute amantissima matrc, in patriae civitaUs cocno- 
bio professus fuiL Statimque perfectionis itcr pcr 
mortificalioncm , orationcm , et per cordis scnsuum- 
que custodiam diligcntissime percurrcns eo brcvi 
deveuit, ut ct toti sodalitio cxcmplis praeluceret, ct 
Mluorum ordincm nonnihil laxatum in prislinum 
splcndorem rcstituerc conlcndcret. 

2. Quamobrem pio ac prudcnti viro Petro Villa- 
cretio in ordinis reformationcm de superiorum fa— 
cultate intcndenti associalus in solilariam domum 
prope Aquilcriam Oxomensis diaeccsis extructam 
cum eo secessit, ubi ambo pietatcm, ct pcenilentiam 
adeo coluerunt, ut aucta mire reformalorum fami- 
lia, aliud cccnobium de Abroxo in agro Tribulo 
extrui opus fuerit. 

3. In horum convcntuum regimine VillacreUo 
forte in aUa distracto Regalalus sufficiebatur, cum- 
que Villacrelius ipsc, oblentis a Martiuo V ad rc— 
IbrmaUonis Grmitalcm, atque dilaUoncm necessa- 
riis, obiisset, Pelrus communi religiosorum voto 
successit : qui mox ulrumquc convenlum per sc, cl 
per vicarios sanclissime gubcroavit. 

4. Hinc sociis, subditisquc in via mandatorum 
Dci dirigendis xelo, et excmplo invigilans jejunia ad 
mcntem S. fundatoris in usum redacta non modo 
cxactc servavit, scd aliis voluntariis mortificationi- 
bus, et abstinentiis cumulaviL Brevissimo somno 
conlenlus saepc humi cubabal. Paupertatis amator 
laccris vcstibus iibcns utcbatur, nudisqucplerumquc 
pcdibus inccdebaL 

5. Sibi igilur, ac mundo crucifixus tanto rerum 
crrlestium amore flagrabat, ut in divinis attributis, 
et redempUonismystcriis contemplandis splendor cx 
ejus corpore diflusus supra crcnobii teclum emicaret, 
quod proptcrea a finitimis Domut Dei nomcn usque 
adiiuc relcnlum obUnuit. Ex frcquentibus menUs 
excessibus coelestium virtutum formam in sc rcfc- 
rcns, earum excmplar aUorum quoque animis im- 
primere optabat. Quare zelo pro animarum salute 
ardens cum rcligiosos viros curaB suaj commissos, 
tum caetcros onyics pauperes, aegrotos , a barbaris in 
captivilate detentoa opcra, consilio , sermone juvare, 
dissidcntes componere satagcbat, ut cunctos tandcm 
Cbristo lucrifaceret; purgatorii vero animabus prc- 
cibus, sacrificiis, ct morUficaUonibus subvenire im- 
pensius nitcbatur. 

6. Tot virtutibus, necnon miraculis, aUisqnc su- 
pemaluralibus donis clarus sexagesimum sextum 
aetatis annum agens, ct vicinum mortis diem pro- 
spicicns Lupum Salazarium anUqui instituU vindi- 
cem grcgi suo rectorcm posl se rclinquerc studiose 
curavil. Tum Tribulano ccenobio visitato, ad Aqui- 
lcricnse perrexil, ubi gravi morbo per integram 
Quadragcsimam cruciatus, tandcm in Paschalibus 
solcmniis, Sacramentis rite susccptis, fratres ad se- 
verioris disciplina; custodiam, ad paupcrtatem, ct 
Cbristi imitaUoncm adhortatus obdormivit in Domiiio 
3 Kal. Apr. 1456. 

7. Ejus corpus ul fidelibus undiquc conflucnli- 



Digitized by Google 



31 i ACTA CANONIZ. Ql 

bus satisCerct per aliquot dies inhuroatum rcroan- 
sit; mox in communc scpu'crum illatum, indc post 
triginta scx annos cxtraclum in pramobile locula— 
mentum ab Elisabetha Castellae regina extructura 
translatum fuit, ibique tum propler roiraculorum 
frcqucntiam , assiduum cultum obtinuit. 

8. Porro super hac sanditatis, ct miracnlorura 
fama antiqui extraordinarii processus, quibus ante 
viginti annos ad Scdem Apostolicam delatis , et pro 
legitimo cultu Hispaniarum regibus, universoqne 
Minorum ordinc apud eamdcra instantibus, Urba- 
nus VUI novos processus construi ad discutiendam 
in specie beatificationis, ct canonizationis causam 
jussit. Hos ad Urbcm aliatos tres rotae auditores exa- 
minarunt, cosquc validos, ac servi Dei virtutes, et 
miracula satis demonstrala essc censuerunt. Idcm 
Pontifexcausam congrcgationi sacrorum rituum rc- 
misit, quae approbata processuum validitate , dubia- 
que de virtutibus , ac de miraculis simul expendi de- 
ccrnens, quatuor miracula ad trutinam revocavit. 
Primum, quod Dci servus in visitationc conven— 
tuum Aquilcriae, ct Tribuli quadraginta millia pas- 
Buum una hora pcdes confcccrit. AHerum, quod 
cum mcnsae reliquias adpauperes deferret, ob idquc 
vicario objurgatus florcs essc asseverarct, insulili 
revera florcs rcpcrti sunt. Tcrtium, quod Duiium 
flumcn aquis redundanscxtensodcsupcr pallio trans- 
iverit. Quartum, quod paupcri ad ejus scpulcrum 
dc fraudata sibi cleemosyna conqucrenli cxcrto c 
sarcophago brachio pancm porrcxerit. Quae quidem 
miracula, ac servi Dei virtules eadcm congregalio 
per dccrctum 1G Noverobr. 1030 approbavit. 

9. Supervcnerunt postca ejusdem Urbani VIII 
supcr hujusmodi causis dccrcta , utquc bis obedien- 
tiara preestitam cssc constarct , cullum Dei scrvo per 
cenlum ct amplius annos ante decrctorum cdilioncra 
pr.Tstilum fuissc ostcndcndura erat. Quarc causa si- 
luit, doncc pcrcrebrescentibus postulationibus, sub 
Clemente X an. 1675 dc consilio congregationis ri- 
tuum causa rcassumpta fuil, idcoque episcopus Oxo- 
mensis proccssum parlicularcm construxit, ct sen- 
tentiam tulit super cultu per ccntum annos ct ultra 
cshibito, idcoque super casu cxceplo a diclis Urbani 
dccrctis , quam scntentiam lnnocenlius XI 17 Au- 
gusti 1683 approbavit. 

10. Crcvit tunc B. Petri cultus, accedcnlibus Sc- 
dis Apostolicx concessionibus oflicii et missac in Dei 
scrvi houorcm primo ordini Minorura dc observan- 
tia, mox univcrsa} Franciscanac familiae, omnibus- 
quc Hispaniarum civitatibus, ct diaecesibus eliam 
cum oralionc, et lectionibus propriis a congrcga- 
tionc rituum approbatis, demum permissa fuit 
bcati corporis translatio. 

11. Miraculis vcro indultae vcnerationi supervc— 
nientibus opus crat , ut B. Petri canonizatio perti- 
ccretur. Quarc proccssus a constitutis delegatis sub 
Bencdicto XIII et 6ub Clcmentc XII supcr asscrtis 
miraculis coustructi, ct approbati fuerunt. Exami— 
nata subindc miracula cadcm fucrunt a fidei promo- 



INQUE SANCTOUUM. 

tore, et de ipsis coram cardinali Genlili causs po— 
nente consultores egerunt, mox xero in gencrali 
congregatione sub Benedicto XIV die 2 Jun. 1744 
post novas (idei promotoris anhnadversiones pleno 
discussa fuernnt. In festo tandem S. Bonaventurae 
idem Pontifex celebrata in ecclesia S. Mariae de Ara 
Cceli missa duo ex dictis miraculis solemni decreto 
approbavit , nempe liberationem a caecitate in sa— 
cerdote Didaco Plasentina , et sanationem Birgittae 
Orregae ab horribili ulcere. 

12. BcUquum erat, ut discuteretur an ad soletn- 
nem canonizationem procedi tuto posset. Negotium 
faccssebat laudati Pontificis decretum , die 23 Apri- 
Iis 17M editum, quo cautnm fuerat, ut iu causis 
per viam casus excepti procedentibus, ct in quibus 
virtutes ex testibus de auditu, cl ex coaevis scripto— 
ribus approbatae fuerint ; quatuor pro canonizatione 
miracola requirerentur. Scd hanc ipsam difficulla— 
tcm idem Benedictus sustulerat per aliud decretum 
dic 2 Augusti ejusdem anni editum, quo hanc cau- 
sam a dicta lege cxcmerat, utpote quae ab Urbani 
VIII temporibus quatuor jam miraculis una cum 
virlulibus hcroicis approbala fuerat. Quare genera- 
lis congregalio 22 Seplcmbr. 1744- scnsit B. Petri 
canonizationem quandocumque pcragi posse, cujas 
scntcntia? Pontifcx G Octobr. sequentis per solemne 
decretura adhasit. 

13. Tandemconcurrenlibus Hispaniarum regum, 
et compluriura ejusdcm nationis antistitum , totius- 
quc ordinis Minorum pro B. Pctri canonizatione vo- 
tis, ct obsccrationibus idem Pontifex, peractis, quao 
juxta praedecessorum constilutiones agendi crant in 
consistoriis sccrelo , publico et seraipublico eurodem 
B. Petrum intcr sanctos solcmniter retuht 3 KaJ. 
Jul. 174G. 

CAPUT XXVL 

t 

B. Josephi a Leonissa. 

1. Expositas littorns decretales de B. Pelri Be- 
galati canonizationc stalim excipinnt illae de B. Ju- 
sephi simili solcmnitatc. Hic Leonissae Anrutii op- 
pido in Spolctana ditrccsi ex Joanne dc Dcsidcriis , 
et Francisca de Paulinis natus, el in baplismalc Eu- 
phranius dictus, ab ipsis jpie liberalilerque educalus 
fuit. quibus defunctis, Yiterbii ubi patruus publice 
docebat, adolescentiam sanctc transegit, et oblalas 
ab illo nuptias , perpctuo virginitalis proposito , rc— 
cusavit Scd ut Deo tutius adhacrcret , Cappuccino- 
rum ordinera , consanguineis frustra reluclantibus, 
apud AssUium professus est. 

2. Statim omnium virtutum culraen altingcre 
assiduo pcrfcctionis studio contendit. Beligiosam 
paupertatera ciimie cohiit. Milis animo, ct humilis 
corde a supcriorum arbitrio , et nulibus summa vc- 
neralione pendebat, dc sc vcro nihil praesumcn* 



Digitized by Google 



STNOPSIS LlfiRI QUINTI. 



alioram orationibus sc humillime commendabat. In 
vilissimis obeundis ministcriis alacer, in fercndis 
ludibriis laetus, honorcs, ct laudes contemncbat. 

3. Sc ipsum tam rigidis jejuniis, et abslinentiis , 
lot voluntariis flagellaliontbus , tot aspcris ciliciis, 
aliisquc cruciantibus instrumentis tractabat, ut alios 
novissimis biscc saeculis rxrnitcntia,ct mortificationo 
antecelluissc dici possit. Attamen tanta erat animi 
vis in adimplcndo apostolicae praedicalionis ministe- 
rio, ut neque voluntarios crurialus , neque aeris in- 
tempcriem, nec famem, ac sitim penitus senlirc 
vidcretur animarum lucro , Dciquc cultui, et gloriae 
scmper intcntus. 

4. Siquidcm aliorum salutcm ardenlissime siticns 
pra?dicandi , et cvangelizandi munus incrcdibili la- 
bore, ac zelo animarumquc fructu toto vila? cursu 
gessit , plures diversasquc uno codcmque diesacras 
conciones haberc,pcccatoresa viliis revocarc, pueros, 
et rudes fidei clcmentis imbuerc privatis cxhortalio- 
nibus consuevit. Ad infidclium tcrras,ctad ipsam 
Mnhumetana: fmpietatis arccm digressum captivos 
fidclesin rcligionc confirmavit, plures infideles ad 
veram fidcm dcduxit, ipsum irnperii tyrannum adire 
tentavit Evangelium ei annuncialurus, curoque id 
inscrutabili Dci judicio in irritum ccssit, in ltaliam 
regrcssus Dominica: vinca? culturae per Aprutium 
putissimum, ct Umbriam vacavit. 

3. Hic doctrinae, ct miscricordise continuo intcn- 
tus, et pro animarum salutc pcr apostolicum suum 
ministeriura utilissimc adlaboravit.ct afflictos orancs 
adjuvare indesincntcr .s'uduit. Nullura fuit calami— 
tosorum gcnus, cui Joscph impensis charitatis officiis 
non succurrcrit, quara quideni hospitia pro infirmis, 
ct pcrcgrinis, monlcs pietatis pro paupcrum subsidio 
ejus opera constiluta adhuc tcslanlur. 

G. in assiduis hisce pnedicalionis, et bcneficiaj 
cxercitalionibus invicturn ab oratione spiritum nou 
retrabebat. In rcrum c.i lcsliura mcditatione intc— 
gras sxpc noctcs anle Crucifixi imaginem insouracs 
duccbal, sc laborcsque suos, ct Kcclesix causam illi 
commcndans : ad quem proinde divinx amicilia: 
gradum ipse pervcncrit, sa.is innuunt singularia 
dona, quibus a Deo glorificatus sccrcta cordium 
penetravit, abscntia tainquam videns cnunciavit, 
futura pranlixit, naturae, cl clcmcntis imperavit. 
Spirilualc* autem cjus dclicias , f rcqucnlcs adspira— 
tiones, affcclusquc ardentissimi dcmonstrabant, qui- 
bus frcqucntcr in Deum fcrcbatur, intimam vcro 
cum Dco unioncm constans scciim, et cran proximo 
pax oslendcbat. 

7. Hanc porro pacem, quam Sal.ator noster lam- 
quam ba?rcdilatcra discipulis suis rctiquit, Joscph in 
fidclium cordibusplantarcprospero succcssu curavit. 
Iniraicitix ttinc intcr quasdam civitatcs, discordiac 
intcr familias, odia intcr civcs ardcbant, indc rixa- , 
frcqucntcs ccedcs, et humicidia. Huc ipse cvangeli— 
cut> nmiiius nccurrcns tumcntcs iras corapressit,odia 
rcstrinsil, cffcrata corda dcmulsit, ita ut novam 
paccm, ct m jrum facicm rcgioncs illsc brevi lcmporc 



induerint, maxima ipsi tamquam quieUs lnstaura- 
tori parta apud homincs gloria. 

8. Vcrum Deus , ut servi sui virlus magis cluccs- 
ceret, ct major adipiscendi Coelorum regni sccuritas 
adesset, in graves iilum tentationes, et pcrsecutiones 
incidcrc permisit. Nam praelcr immanc supplicium, 
quod Constantinopoli , cum Turcarum tyrannum 
adire contendit, e trabe, igne fumoque supposito, 
snspcnsus sustinuit, innumeras ab improbis christia- 
nis injurias, verbera , contumelias aliquando cum 
vita; discrimine, passus cst , mansuetus tamen , ut ea 
omnia ad ciclcstem gloriam ei gradus fuerint. 

9. Quam sanc gloriam ipsi a justo judice tribu- 
tam esse manifeste rum prctiosa ejus mors apud 
oppidum Amatrici Rcatinae diu?cesis anno 1012 
ctalis suae 57 tum subsecuta signa, et miracula 
evincunt. Siquidemdefuncti corpus antea squallidum 
inusitato colore , et venustate repente rcfloruit et 
suavissimum odorem exhalavit; intima cjus viscera 
dissecta sine ulla faece, sed lactcu bumorc redun- 
dantia reperta sunt. Innumeras vcro gratias ejus ope 
obtentas teslati sunt fidelcs , qui ad ejus funus con— 
venerunt ob prseconceptam de illius sanctitate opi— 
nionem , qua sane adducti ejus cives sacrum corpus 
post aliquot annos sublatum Leonissam asporta- 
runt. 

10. Cum autcm institucndo dc ejus beatificatione, 
et canonizalionc legilimo judicio locus essct, con— 
structi fucrunt ordinaria primum , mox apostolica 
auctoritatc proccssus, quibus tam cjus virtules,quam 
miracula plcnc probata fuerunt , hisquc dcinde in 
sacrorum rituum congrcgationc cx morc discussis 
Clemcns XII dic 15 Jul. an. 1734 de virtutibus; 
die vero 8 Jun. an. 1737 de duobus miracuUs con- 
stare decrevit , nempe de facultate vivendi cuidam 
puero rcslituta; et de sanalionc Josephi Novclli a 
gravi vulnere. Post hacc, consulcntc eadem congre— 
gatione, idcm Poulifex publicum Joscpho cullum 
indulsit, datisque apostolicis litteris, solcmnis ejus- 
dem beatificatio in basilica Lateranensi die 19 ejus- 
dcm mensis, et anni celebrata fuit. 

11. Bicnniovix clapso minister generalis totius 
ordinis Cappuccinorum cidem Ponlificicxposuil,no- 
visB.Joscphum miraculis coruscarc, compluriumque 
principum ecclesiasticomm , el saccularium votis 
cxpcti cjusdcm canonizationem. Idcirco, pracfala 
approbantc congregalionc , Pontifcx comraissionein 
signavit, et quosdam episcopos ad novos proccssus 
supcr indicalis miraculis post indultam Joscpho vc— 
ncrationcm scculis construcndos dclegavit. 

12. Approbata proccssuum validitale , scx mira- 
cula in sacrorum rituum congrcgationc disctissa 
fucrunt , dc quibus Dcncdictus XIV ad summum 
ponlilicalum evcctus consucta suffragia in congre— 
gationc gencrali dic 22 Scptemb. anni 1744 cxcepit, 
el dilatam tunc duorttm tertii gcncris rairacnlorum 
approbationem Ral. Maji anni sequcntis publico dc- 
crclo dcclaravit, primura scilicet consolidationis 
crurium, ctfcmorum cujusdam pucri Jusephi Dio- 



Digitized by Google 



346 



ACTA CANONIZ. QUINQUE SANCTORUM 



nysii, altcrum sanationis Antoniae.Murclle a gravi 
hcctica, ct horrcnda Gstula. 

13. Actum deindc fuit in eadcm congregatione 
dic 3 Ang. an. 1745 an ad soicmncm B. Josephi 
canonizationcm tuto proccdi possct, omnibusque 
conscnticntibus idcm Pontifcxdicl7tjusdcm mensis 
dccrctum dc eadcm quandocumque pcragenda edi- 
dit. Cumque pro bujus dccreti cxecutione supra- 
dictorum precescontinuo urgcrcnt, peraclis quae ex 
more in consistorio primum sccrcto, deinde publico, 
tandem semipublico geri solcnt , B. Josephus sxpc 
laudatus sanctorum calalogo dic 29 Junii 1740 so— 
lcmni canonizationb ritu a Benedicto XIV fuit 
adscriptus. 

CAPDTXXVIL 

Compendium litterarum decretalimn canonizationie 
B. Catharinae de Ricciit. 

1 . Haec quoad litteras dccrctales super canonira- 
tionc B. Joscpbi a Lconbsa , poslrcmo tandcm loco 
ponuntur littcrae paritcr dccrctalcs canonizationis 
B. Catharraae. Haec itaquc Florentiae cx nobili fa— 
milia dc Bicciis anno 1522 orta , et in baptismo 
Alcxandra nuncupata futurasanclitatis ab ipsa puc- 
rttia nou lcvia dedit indicia , tum sanctae orationb 
excrcilio, tum aliis pictatis oflicib. Cum yero clau- 
stralis vilaj bona in monasterio primum S. Pctri e 
MonticulispropcFlorcntiam, luminalioS. Vincenlii 
in civilate Pratcnsi praegustasset, in hoc tandcm sub 
regula S. Dominici se pcrpetuo addicere enixe obli- 
nuit, ac frustra eam patcr, propositis nuptiis, rctra- 
herc conatus cst. 

2. Angelicam vivendi rationcm atirocinio exorsa, 
omnibusquc virtulibus resplcndens ad religiosam 
profcssioncm, a qua nc rcjiccretur, bumilis limebat, 
admissa fuit. Tura slatim pcrfeclissima obcdientia , 
absolutissima regularb dbciplinae custodia, admi- 
rabili modestia, aliisquc virlulibus, ctassidua cum 
Dco unione rcsplcnduit. Cujus proinde virtutibus 
pcrmoUcmonialcsvixquintum a?tatis lustrum egres- 
sam unanimi conscnsu tolius monasterii modcratri— 
cem elcgerunt, quod inde munus, iisdem suflragan- 
tibus quoad vixit summa prudentia , scdulitate , ct 
charitate administravit, obcdicndilamcnmagisquam 
impcrandi cupida , abjectissima ministcria prae hu- 
militatesibi rcscrvans, ct orationi scmper intenta, 
quam proinde sorores magbtram ct matrcm expc- 
ricbantur. 

3. Porro pcr sut contemptum in Dci amore quo- 
tidie cresccns, brevi chrislianarum virtutum pcr- 
fcctioncm adcpta ad inlegram tandem sanctitatcm , 
quac omnes in gradu hcroico virtutes complcctilur, 
pervcnit, quas quidcm cx habituali cjus in Deum 
charitate, in proximos mbcricordia, in scmetipsam 
sevcrilate colleclas quisquc intclligcrc facilc poterit. 

k Enim vero unum sibi librum, unum cxcmplar 



proposuit, in quo praecipue intcndcrcl. Jcsum Qiruv 
tum crucifixUm , quem assidue contcmplans in eum 
omncs suas cogitationes, scrmones omncs, et actio- 
nes dirigcbat. In rebus omnibus Dcum agnoscens ad 
fervenlissimas adspiralioncs, adsuspiria, vel eliam 
ad animi dcliquia compcllebalur. Scd quanla fucrit 
intima ejus cum ccclesli Sponso unio in orationc , ct 
in mysteriorum cjus contcmplatione, tcsles sunt illi 
raptus, illae extases, in quibus pcr integros aliquando 
dies pcrscveraverit; meditalio autem passionis Christi 
Ulis fuit, ul singulis bebdomadibus a meridic ferias 
scxtx a scnsibus abstracta totam illius scriem ordi— 
nate ad vivum repnTsentaret. In Eucbarislici panb 
sumptione ib consolationibus perfundcbalur, ut cla- 
rissimac lucis radios diflunderet , ct a tcrra elata diu 
in acre pendcns persblcret. Hinc c<rlestium virlutura 
formam in sc recipicns, et in sub moribus exbibens, 
ac divina? gloriae zelo flagrans, tam subjectas sibi 
virgines, quam alios fideles ad amorcm Dei, et ad 
virtutcm excitarc satagcbat. 

5. Sanc sororum curam gcrens omni studio inten- 
debat, nc quid ipsb spirilualis, aut corporalb subsi- 
dii deessct. Inlirmis dies noctcsquc adslabat, raori- 
bundas apud Dcum juvarc nilcbatur. Monastcrii 
finibus cjus charitas non contenta pro cunctis ulique 
terrarum hominibus assiduas prcccs , ct voluntarios 
sui corporb cruciatus offerebat. Et ad sublevandas 
calamitosorum aerumnas ditiorum charitatem exci- 
tans acgrotb, vidub, orphanb, virgiuibus, aUisque 
indigcntibus subsidia pcr tolam Helruriam submi— 
nistrari obtinuit. In purgatorii animas cbarilas lanta 
eflusa prcces , ct carnb siue afflictationcs pro ipsb 
Ubcntcr multiplirabat. 

6. Advcrsus carncm suam pcrpetuurn Mlum sibi 
gerendum csse rata asperrimb flagcllb, ctlicib, 
inedia, omniquc cruciatuum gcnere virginale cor- 
pusculum assiiluc divcxabat , el per quadraginta ct 
octo religionis annus soto plcrumquc pane ct aqua 
victitavit. Scd paticndi adhuc cupida acerbissimis 
morbb , ct doloribus se amplius probari a Domino 
precibus obtinuit, quos proindc supra naluram fuissc 
medici saepc afllrmarunt. 

7. Tot tsmen crucialus, et poenarum acerbitates 
cojlcslb Sponsus incffabilibus spiritus dclcctationibus 
voluitin hac innoccnlissima virgincpensare. (Juam— 
obrcm cflusa in cam lucb , ct vcritatb suae com- 
municatione ad sublimiorum veritalum cognitionem 
et ad intelligenda divinorum mjstcriorum arcana 
deduxit, et bcatissimam cbaritatis sua? flammam in 
ea accendit, qua ipsa dcficiebat in Dcum salulare 
suum. Tot insignium cbarbmatum largitione cam 
in tcrris adhuc vivcntcm illuslrare voluit, ut cx hb 
quisque salb arguerc posset, quantam in ccelis glo— 
riam ci confcrrc decrcvbsct. 

8. Etcnim ad comurobandam ejus in proximos 
cbaritatcm dcdit ci Dominus poteslatcm faciendi 
mirabilia in inslanlancb morborum depubionibus, 
aliisquc signis, ct prodigib supra naluram , cl spiri- 
tum tribuens propheliac in aliorum ulilitatcm futura 



Digitized by Google 



SYKOPSIS LIBRI QUINTL 



347 



prxvidcre, abscntia conspicere, et cordium sccrcta 
pcndrare. 

9. Pro amorc , quo crga Dcum afGciebatur, ipsc 
Rex gloriae-sxpe ei curporali spccie apparuit , ct lo- 
cutus est. Aliquando Jcsus sub spccic pucruli a Malre 
Virgine in ejus ulnis reclinatus, aliquando revulsis 
a crucc brachiis illam amplcxatus cst. Denique ipsam 
in fide, et charitatc sibi sponsatam , suorum vulnc— 
rum sligmatibusdccoravit, ct omnia fermx sux pas- 
sionis vcstigia in cjus corpus imprcssit , quin cliam 
facicm ejus in vivam sui vultus imagincm transfor- 
mavit. 

10. Tanlam sanctitatcm pluribus modis Dcus 
comprobatam voluit. Probata siquidcrn csl contra— 
diclionibus obloqucnlium , ct calumniantium vitu— 
pcrationibus, admirantium laudibus, clarisumaque 
fama, qux per univcrsam Europam diffusa, incre— 
dibilem hominum multitudinem ad ipsam cx omni 
conditione , scxu , atque xlatc traxil ad pctcnda 
consilia, ct bcneficia,et ad magnificandum Deum 
in mirabilibus cjus. Vcrum Calharinx virtus con— 
stanti innocentix, et sanctitalis tenore, ac singulari 
humilitate omniaxquesupcravit. Sc vero divinorum 
bencficiorum indignam cx animo repotans, nihil 

auod ipsi gloriosum esset, in vulgus prodire volcbat. 
iinc cum libruu. apud moniales dc rcbus a se geslis 
asservari comperisset , reperlum in igncm conjccit. 
Et solum , ut prudenli confcssarii judicio pareret , 
arcanas diviox bonitatis communicationcs , in ora- 
tionc potissimum acceptas , cuidam c sororibus fidc- 
litcr, humililcrque narravit. Dumquc ex virtutum , 
ct signorum ostcnsiune, ct hominum ad monastcrium 
frequeutia, vanitatem sibi, religiosx vero quieti 
turbationcm mctuerct, Sponsum oravit, ut divinis 
muncribus modum imponcrct, velsaltcm cam oc~ 
cultarct. 

11. Ex hac hurailitatc plures piclate, et doctrina 
insigncs viri , inlcr quos nonnulli ecclcsiarum prx— 
sulcs , et S. H. E. cardinales , veram esse Catharinx 
sanctitatcro, sumplis dc ejus spirilu etiam summi 
Ponlificis jussu experimcntis , agnovcrunt, et com- 
probarunt, cl in gravissimis negutiis monila, ct con- 
silia abipsa bauscrunt. Quurum judiciis pondus addit 
S. Philippi Ncrii tunc in bumanis agentis existiroa- 
tio dc Calharina, cujus cliam spiritualcm amicitiam, 
et liltcrarum commcrcium cxpelivit, cl Romx de— 
gens ipsam in monaslerio Pralensi commoranlcm 
aJJoculus coram Deo cst, ut in liltcris npostolicis 
suuer cjusdcm S. Philippi canonizationc Urbanus 
VlU tcstatur. 

12. Tandcm anno ipsius xtatis GG religios» prc— 
fessionis 48 in extremam incidit iniirmitatcm , qua- 
proplcr Sacramcnlis susceptis, salutaribus monitis 
sororibus relictis, morboque palicntissimc tolcralo, 
in Cruciiixi contcmplationcdcfisa, intcr Angelorum 
conccntus, quos eliam astantcs audivcrunt, sanctis- 
sime obiil dic 2 Fcbr. 1589. Fcstivum ejus in Co>- 
lum ingrcssum S. Maria Magdalcna de Pazzis tunc 
Florcnlix vivcus in mcnlis cxccssu spcclavit ; com- 



munis de cjus sanctitate opinio ingentcm poputi 
frequentiam ad ejus funus adduxit ; et crcbra b<*nc- 
ficia atque miracula ejus scpulcrum cclcbrc rcddi- 
derunt. 

13. Ejus sanclitatem indubitatam reddunt juri— 
dicie probationcs episct>pali primum, mox apostolica 
auctoritatc supcr cjus virtutibus, et miraculis col- 
lectx. At rotx quidem auditorcs ante Urbani VIII 
decreta tam processuum validitatem, quam virlutcs, 
ct miracula comprobarunt : antequam vero hxc 
omnia in sacrorum rituum congregationc perlracta- 
rentur, instilutum fuit judicium supcr prxdictorum 
decretorum intcrim editorum observantia, quam 
dcinde cpiscopus Pistoriensis an. 1675 , mox eadcm 
congregatio an. 1679, tandcm Innoccnlius XI plc— 
nissime asscrucrunt. 

14. Ante hos triginta annos itcrum Catbarinx 
virtutes in prxfala congrcgatione discussa; fucrunt, 
ct Bcnediclus XIII dic 7 Mart. an. 1727 dc iis con- 
stare dccrcvit. Clemcns vcro XII dic 30 Apr. 1734 
de cjusdcm congregalionis consilio duo miracula ap- 
probavit, nempe instantanca! sanationis sororisCa- 
tbarino; de Bosiis pnedicti monastcrii Pratensis ab 
aneurismate, et similis sanationis sororis Elisabcth 
Chcrubina; Caltani Convcrsaj in Pratensi pariter 
monastcrio S. Clara; ab ischiadc. Tandem idcm Cle- 
mcns, datis Kal. Oclobr. ejusdem anni litteris 
apostolicis, bcatificationis honorcs Catharinx in- 
dulsit. 

15. Cum vcro post hoc indultum comperissct, 
nova miracula ejusdcm bcatx intcrcessionc conti— 
gisse, novos conlici supcr iisdem processus jussit, 
illius canonizatioucm catbolicis principibus , el po- 
pulis, pluribusquc episcopis , et universo FF. Prae- 
dicatorum ordine postulantibus. Proccssuum validi- 
tate approbata, miracula in congrcgationc rituum 
discussa sunt, dc quibusetiam in congrcgatione ge- 
nerali die 24 Martii anno 1744 consultores , et car- 
dinalcs suffragia Bcncdicto XIV Clemcntis succes- 
sori exhibucrunt, idcmque dic 26 Maji scquentis 
duo miracula publicc approbavit, quomm primuror 
sccundi gcneris cst , nempe sanationcm Marix Clc- • 
mcntinx Slaccioli puellx Florcnlinae ab invetcrato 
cancro; alterum lertii generis, scilicct sanationem 
sororis Marix Magdalenae Fabris monialis ordinis 
S. Dominici Augustac Vindelicorum a pcrtinaci ar- 
tbridile in inferioribus mcmbris. 

16. Tandcm dic 6 Octobris ejusdcm anni decon- 
silio pracfatae congrcgationis idcm Bcnedictus dccrc- 
vit, ad B. Calharinac canonizationcm quandocumque 
dcvcniri tuto po*sc, quam sane dic 29 Junii anni 
1746 prxmissis omnibus, qua? in consistoriis sccrcto, 
publico, ct scmipublico agi, quxquc cx morc S. R. 
Ecclcsix prxmilti solent, perfecit, ipsamque B. Ca- 
tharinam una cum BR. Fideli martyre, Caraillo de 
Lcllis, Pclrti Regalato, ct Joscpbo a Leonissa in 
basilica Vaticana consucto solemni ritu sanctorum 
numcro adscripsit, conceisis indulgentiis superius 
rcccnsitis. 



Digitized by Google 



358 ACTA CANONIZ. QU 

17. Et haec sunt, quaebabentur in quinquc littc- 
ris decrctalibus super indicata canonizatione saepe- 
dictorum quinque bcatorum a Benedicto XIV ut 
aupra explcta. 

CAPUT XXVIII. 

Marjnifkentunmu» Vaticana basUica ornahu «©- 
cinte detcribitur. 

1. HujuscanonizaUonissolemnitastnmagnificcn- 
tissima, ct pulcherrima Vaticana basilica celebrata 
fuit, cui quidem basilicae tantus cultus, et ornatus 
tunc additus fuit , ul adscilitia pulchritudo cum na- 
tiva contendere videretur. 

2. Mediam templi faciem , adeoquc princeps os— 
tium, ex quo in porlicum intratur, ingens pictura 
ornabat quinquc bcatorum imagines repraesentans 
SS. Trinitatem vcncrantcs, et ab apostolorum Prin- 
cipibus invilari vidcbantur, ul supcrius asccndercnt. 
Sublus gentilitium summi Pontificis stcmma, infc— 
rius insignia rcligionum , ex quibus beati prodie- 
rant. Januis utrinquc adjacentibus lelae singnlis su- 
pcreminebant aurci culoris vario ornatu consptcuac, 
tn quibus lemmata quaedam inscripta crant. Inle— 
riores Xysti parietes egrcgiis peripeUsmatis conves- 
Uebantur. 

3. Ab ipso januae liminc, nbi prospectus in basi- 
licam erat, miriiicum occurrebat spectaculum, cum 
ab epistylio ad stylobatem boloscricis vestibus diver- 
sis columnae, peraslatae, mutuli, ingcntcsque ar- 
cuum fornices convestircnlur. Interiorcm basi- 
licae frontem contra aram principem peramplum cx 
damasceno rubro vclum oblexcrat artiGciosc com- 
posilum, aurcisque tamiolis discriminatum , et in 
mcdio Lambcrtinae gcntis tesscram pontiticiis in- 
signibus gloriosam praefcrebat. Prscgrandes fronlis 
cjusdcm fcncstrae, subjectaquc iisspatia vclis scricis, 
pontificiis clavibus, ct similibus ornabantur. Supra 
trium magnarum portarum coronidcm plures funa- 
les ccrei iinpositi erant. 

4. Sericum villosum rubnim universam templi, 
tholiquc coronam ambiebat, in jucus supercilio ma- 
cbinas quacdara undique attollebantur , quae ccreos 
sustinebant. Scxdecim tabulae magnorum instar nu- 
mismatum ct illustriorea quinquebcatorum miracula 
repraesentantes, ita mutulo singulorum arcuum in 
navi media innitebantur ut coronam tcmpli maxi— 
mam interciperent quibus aplus undique additus 
crat ornatus. Ex his tern«e unicuique beato altributae 
erant; decimasexta vero ecclcsiae imagincm in 
sanctorum suorum gloria , laetitiaquc triumpbantis 
pra: se ferebal. A summoarcu intcr dccidcntia holo- 
serica aligcr pendebat, minorem gestans tabulam 
cum inscripto lcmmate, quod expressum in supe- 
riori numismate miraculum significareL Magnus 
aligcro subjiciebatur iychnuchus ornato fune sus- 
pensus, qui duos cl viginti funalcs ccreos habcbat, 
ad cujus latcra alii duo minorea cadcm forma , ct or- 



NQUK SANCTOnUM. 

natu demittebantur, qui cercos qualuordecim sus- 
tollerent. Porro lychnuchi majores quatuordecim , 
minores quatuor et viginti erant. 

5. Singulis supernc intcr cpistylia loculamentis 
singuia imposita apparebant virtutum simulacra , in 
quorum suppositis basibus eorum nomen inscriptum 
lcgebatur: fuerunt autem numero viginti. Quatuor 
inferiora navis mediae loculamcnta, qua? statutii 
fundatorum alicujusinstituti regularis adbuc carent, 
imagincs exbibebant dextrorsus SS. Fidclis a Sigma- 
ringa, et Pctri Begalati; sinistrorsum SS. Camilli de 
Lellis, et Josepbi a Lconissa; cffigics S. Catharinae 
rn uno ex vacuis loculamcntis sub bcmicyclo sacelli 
SS. Processi, et Marliniani slatuta fuerant, in altcro, 
quod ex adverso est, divioae gratise simulacrum 
promincbat. 

6. Ad singula praedictae navb mediae loculamenta 
binae mensulse appositae fucrunt per interjectam pcl- 
tam junctae; addebantur rami frondentes, et reli- 
gionumstemmata, lychnuchi ad ccreos sustinendos , 
qui unicuique statuae prcelucerent. 

7. Antc aencam D. Pctri statuam ad dccimum 
scitum loculamcnlumpositam, quae in tanta solcm- 
nitate pontificalibus vestibus ornari consuevh, doo 
argenlca candelabra praegrandia statuta erant, ad- 
dito lycbnucbo cum dcargentatis ligneis brachiolis 
ad duodeviginti ccreos sustinendos. 

8. Ad transvcrsae navis ornamcntum , praeter dc- 
scriptas virtutum imagines , supra coronam utriusque 
lateralis absidis quatuor ad columnarum perpendi— 
culum prospiciebantur virtulum slaluae, addilis plu- 
rimis ramis ad ccrcos sustcntandos. Supra cpistyiia 
columnarum lateralibus utriusque dicti absidis alla- 
ribus adjacentium aligeri assurgebant palmas, fla— 
gclla , ct similia gestantes ad ostendendam canoni- 
zandorum sanctitatcm, ct tam has columnas, quam 
incumbas altarium holoscricum clcganter composi- 
tura ornabat. 

9. Tara ingcntcm appaiatum par luminum copia 
aequabal. Quorum primus urdo iis constabat cems, 
qui in supcrioribus basilicae aris , et ante statuas in 
inferioribus loculamentis, et circa confessionem 
B. Petri collucebant. Secundum, et tertium consti- 
tuebant lycbnuchi majeres , et minores sub arcubus 
pendentes. Quarlum cerci , qui summam primaria- 
rum absidum, ct fornicum coronam ambiebanL. 
QuJntum, qui ad magni hcmispberii projecturam, 
et prominentia inter iUius pilas podia digesli erant. 
Ita ut omnes mille quingcnti ocloginla sex numera- 
rentur , sex , aut octo Ubrarum pondere, praeter eos , 
qui in missa summo Pontifici oblati , quiquc in tam 
frequcnti supplicationc distributi fuerant. 

10. Praecipua tanti apparatus pars crat nobiUs- 
simum thcatrum. Ab ipso basilicaesolo antearamprin- 
cipcm ad occidentalcm tcmpli partcm ampla scnsim 
attollebatur lignca contignatio, ad quam quatuor 
duccbant gradus, qui utrinquc primum dirccti , mox 
sinuosi , in ovalis bemicycli figuram desincbant. Hus, 
et intcgram theatrali carcam stragulum laneum co- 



Digitized by Google 



SYNOPSIS UBRI QUINTl. 3tt 

lorc viridi obtexerat, cum supra cos sessuri suffra- religionis, et jusUUse simulacra. Ponlificia calhedra 

gatores in signatura justitiae, aliique essent. ei supereitabat sub umbclla e serico villoso. Ultra 

11. Ex eadem areae planitie prope Veronicae lo- solii supercilium emincbat S. Fidelis vexillum; boc 
colamentum parvum tribus gradibus laneo texto autem alUorisuberat,splendidissimaquelucecircum- 
rubro opertis attollebalur tabulatum , in quo PonU- fuso Spiritus Sancti symbolo. Ab utroque vexilli la- 
cis catbedra, seu parvum solium erat nobili stragulo tere magnum serici villosi rubri paludamentum la— 
tectum,ex quo ad sacrificium Pontifex procederet. bebatur, quod sensim diuusum, et post alteram 
Kxtra solii gradus raensa fuerat instructa pro septem flexuram iterum labens praedicta simulacra a tergo 
candelabris ante crucem ad suppUcaUones, et ante vesUebat.Huicalterumvelutamplissimumconopeum 
cardinalem diaconum ad Evangelii cantum defe- subjectum erat, el sociatum, ex damasceno rubro, 
rendis. Ex advcrso prope S. Helenae loculamentum quod demissum paulatim discurrens totum tbeatri 
quinque erant mcnsae cum oblationibus PonUfici pro prospectum circumvelabat , ct mollibus modo nexi- 
unoquoque sancto exhibendte. Abaci ad sacra minis» bus corrugatum ab aligeris allcvabatur , altera manu 
terii vasa intcr aram maximam, et theatri caveam polimyxum quindecim cereorum sustinentibus. Hu- 
dispositi fuerant. jus throni moles alUtudinem centum, et decem pal- 

12. Non longe a parvo solio, et ab oblationum morum aequabat. 

mcnsis scamna triplici ordinc cx utraque partc ad 15. A supradicUs simulacris utrinque per latera 

imam theatri partem protendebantur, Babylonicis, »d fincm usque primarum tboli pilarum propelocu- 

aliisquc aulasis instrata, super quae cardinales, et lamenU Veronicae, etD. Helenac cratcs inaurataa, 

alii, quibus fas crat , assidcrcnt. His proximum erat ct cminentes nobili ornatu instruclae protendcbantur, 

pro oratorc Bononiae scamnum. Pro consultoribus quae Ugneam interius cxtructam conUgnaUoncm in* 

vcrosacrorum rituum humiliores sedes post parvum tcrcluderent. Similes comparatae fuerant in locula- 

solium , et post dictas racnses stabant. * menUs D. Andreae, et S. Longini. Omnes congruis 

13. A fronte thcatralis areae scpteni assurgcbant intcrpositis rcpagulis separatae, Pontilicis jussu pos- 
gradus, supra quos suprcma porrigcbalur maximi tulatoribus quinque bealorum, principum oratori- 
throni planilics, quam cum gradibus^ laneum pcripe- bus, Columnensium familiae, Urbis senalori, urba- 
tasma rubeum operuerat , et in his gradibus audi— nis, exterisquc matronis dislributae fuerant. Aderant 
tores rotae, aliique sessuri eranL In eadcm planiUe practerea conUgnaUopro cantoribus capellanis, et 
per duos elata gradus serico villoso rubro contectos altcra capitulum VaUcanum inter, et roU ducem 
ponlificia cathedra in summa, et media toUusthea- sacri hospiUi magistrum bipartita. 

tri parte eminebat, in cujus posUca parte parvum 16. Esuperioribus tandem qualuor lapideis pro- 

erat cubiculum ad opportunum SancUtaUssuaereccs- ccstriis, apud quae reliquise sanctorum servantur, 

sum. Ad latera pro sacri senatus opportunilalibus aUa quatuor BB. Camilh dc Lcllb, Pctri Regalati, 

aUa erant inlerna receptacula. Josephi a Leonissa, et Catbarinae de Ricciis vexiUa 

ik. Porro pontificium solium mira strnctura, va- supcr Vcronicac,S. Helenae, S. Andreae, etS. Lon- 

rioque, et eleganU columnarum, aUarumque rerum gini simulacra per ordinem pendebant. 
ornalu composilum cminebat , cujus latera adstabant Omnia in suis tabuUs meUus reprcsentantur. 



FINIS LIBBl QDIKTI. 



Digitized by Google 



LIBER VI. 



SS. D. N. Be.nkdjcti XIV Poirr. Orr. Max. acta , kt dkcbbta ih cacsis bk ati picatiomcm , rr cakojtixa- 

TIONOM, AUISQCE AD «ACBORCM RITCCM MATEBIAH PEBTIKKrriBUS , AD AJWUM POTnFICATCS SCI DECIHl X. 



CAPUT I. 

JDecreta gencraHa. 

Suminus ponlifex Benedictus XIV optimam 
causarura beatificationum , ct canonizationum me— 
thodum diligcnter inlendcns, consultoribus sacrae 
riluum congregationis mandavit, ut octiduo antc— 
quam aliqua ejusmodi causa coram ipso proponcrc— 
tur, suiTragia sua scripta ad ipsum transmittcrcnt, 
ut et is rem scrularctur, ct cauwc statum , consulto— 
rumque difficullates cardraalibus ejusdcm congrega- 
lionis proponens, borum consilia facilius e.xcipc- 
rct. Cum vero plura in hac , ct in aliis materiis ad 
camdem congregationcm spcctantibus ediderit dc- 
creta, congruum visura cst omnia in unum collccla, 
et compendiaria scrie disposita cxhiberc. 

Ac primo quidem , cum dubium vigeret , an in 
cansis bcatificalionum, et canonizationum per viam 
non cultus proccdentibus virtutes, aut martyrium 
alicujus scni Dei per tcstes de auditu , aliasque sub- 
sidiarias probationes admitti, deficientibus, absquc 
dolo, ac postulatorum culpa tcstibus de visu, pos- 
6ent : idquc consultorum sententia, et predictae 
congrcgationis praxis affirmare vidercntur, uti sane 
in simili causa ven. servi Dei Francisci Caraccioli 
in congrcgationc gcncrali die 21 Martii 1741 coram 
eodcm Bcnedicto XIV proposila affirmarunt : Sum- 
mus Pontifex duo subinde decreta die 23 Aprilis 
rjuMicm anni supcr hac re cdidit. 

Primum decretum solam rcspicit pracdicti scrvi 
Dei Francisci Caraccioli causam, in qua attentis 
consultorum, et cardinalium laudatae congrcgatio- 
nis suffragiis, dcclaravit, virtutcs cjusdcm scrvi 
Dci, licct pcr solos testesde audilu asserlas, itapro- 
bari ut tuto deveniri potsit ad ulteriora , nimirum 
ad diicuitionem miracvlorum, etc. Sed attcnta cjus 
gcneris probatione, ultcrius statuit, nc ad illius 
servi Dei beatiiicatiunem proccdatur, nisi quatuor 
cx testibus de visu probata miracula prius appro- 
bcntur. 

Dccrctum alterum cst gcncralc , ad illam tollcn- 
dara controvcrsiam edilum. In hoc autcm primo de- 
cernitur, ul in causis per viam cultus , sivc a Scde 
Apmtoiica indulti, sivc pcr tcmpus immcmorabile 
cxbibiti procedentibus admittatur ex vctcri morc 
subsidiaria, sou ex tcstibus de auditu , probatio vir- 



lutum, aul martyrii, variis tamcn adminiculis robo- 
rata; nec tamen, si adsint, tcstes de visu omittan- 
tur. 

Id ipsum admittcndum csse dicitur in causis pcr 
viam non cultus procedcntibus, dumraodo nec do- 
lus, ncque culpabilis ncgligenlia tanidiu primos au- 
ctoritatc ordinaria proccssus distulerit , donec testes 
dc visu dcficcrcnt, ct quando, compcrto horum lcs- 
tium dcfcctu, commissio signata,ct littcrac remisso- 
rialcs cxpcditac fucrint proccssus auctoritatc aposto- 
lica construcndos. 

In hujusmodi autcm casibus ii, qui sulTragium la- 
turi sunt, si cx subsidiaria probationc moralem mar- 
tyrii , aut virtutum ccrtitudinem compercrint, re- 
scribant , virtutei in gradu heroico, aul martyrium 
itaprobari, ut tuto procedi poitit ad ulteriora. 

nliracula vero in quacumque causa ex solts testi- 
bus de visu quoad substantiam approbentur, neqne 
attcndanlur si qua in proccssu ex testibus de audilu 
dcposita sint. In causis autem pcr viam cultus immc- 
morabilis, aut indulti procedentibus , approbatis 
virtutibus, aut martyrio cx tcstibus de audilu , qua- 
tuor omnino miracula , ut dictum est , probala , ad 
canonizalionem peragcndam rcquirantur. In causis 
vero pcr viam non cultus procedentibus , et in qui- 
bus virtutes , aut martyrium simili modo approben- 
tur, quatuor miracula pro bcatificatione , duo autcm 
post illam sccuta pro canonizatione neccssaria sinU 

Secundum decrclum generale in eo versatur, 
qnod cum in causis non martyrum in disculicn- 
dis virtutibus consullorcs difficultalibus quibusdam 
pressi , quid sentiendum sit , proferre non audeant , 
idcirco postulatorcs instarc consuevcrunt vcl ut, sus- 
pensa super virlulibus deliberationc , miracula intc- 
rim disculianlur, ul pctierunt in causa tunc scrva 
Dci HyacinthaB de Marcscotlis, vel ut utraquc simul 
cxaminentur, ut in causa servae Dci Joannae Fran— 
ciscaj Fremiot dc Chanta). Utrumque sacra riluum 
congrcgatio rcjccit. 

Cum vero illud ultimum Bcnediclo XIV in causa 
servi Dci Pauli Buralis cardinalis dc Arctio insi- 
nuatura fuisset, idem Pontifex inharens scntentias 
ejusdem congregalionis absolute die 10 April. an. 
1742 staluit, ne umquam dubia virtutum, ct mira- 
culorum misceanlur, aut transponantur, scd scpara- 
tim , ac sncccssivc examinentur. 

Aliae olim vigcbant controvcrsiae in causis pcr 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI SEXTI. 



331 



viam casus excepti proccdcntibus, an scilicet mira- 
cula post primam cultus concessionem patrata , post 
quam conccssionem alia amplior facta sit ; aut pa- 
trata post completum cenlum annoram cultum, 
nondum tamcn prolata super eodem sententia, satis 
esse possint ad canonizationem obtinendam juxta id , 
quod a Clemente IX die 10 Scplembr. ann. 1GG8 
statutum videbatur. Negativam tidci promotor, aflir- 
mativam postulatores partem tuebanlur, et his non 
semcl sacra rituum congregatio favit. Cum vero 
dillicullas eadcm coram Benedicto XIV invaluissct 
in causa B. Petri Begalati , duplex decrctum idem 
PonUfex die 14 Jul. ann. 1744 cdidit. 

Primum specialc cst quoad diclam B. Petri cau- 
sam , in qua cum per viam casus excepti procedcret, 
dillicultas urgcbat, an duomiracula indullam vene- 
raUonem consecula sufficcrent ad canonizaliotiem 
obtinendam , cum quatuor in hujusmodi causis re- 
quiri laudatus Ponlifcx in suo decrcto 23 Apr. 1741 
statuissct. Sed hanc causam idcm Pontifei per aliud 
decretum 2 Aug. cjusdcm anni cxceptam a supradi- 
clo dccrcto esse declaraveral, utpote in qua olim 
quatuor miracula approbata fuerant antc virtutum 
approbationem, idcoquc duo satis esse pro canonixa- 
tione edixit. Declaravit insupcr attendendum esse 
quoddam , si approbari mereretur, miraculum sccu- 
tum post ccntcnarium cultum, sed antequam de hoc 
sentcntia lata fuissct , quod tamen ex probaUonum 
dcfcctu approbatum non fuiL. 

Consultores vero, et cardinales sacrae congrega- 
Uonis duo alia miracula post ejusmodi scntenUam 
patrata approbari posse censuerunt , nempe libera- 
tionem sacerdolis Didaci de PlasenUa a caecilate ; et 
sanationem Birgittae Otlegae a grovi fislula in sinis- 
tra lumborum regione ex pcriculoso ulcere relicta. 
Quae quidcm miracula summus PonUfex supradicta 
die 14 Jul. ann. 1744 appnmavit, de quibus eorum- 
dcm consultorum, et cardinalium suffragia in prajce- 
dcnti, cui intcrfuit,gencrali congrcgationeexceperat. 

Aliud deinde generale decrelum in hac nuiteria 
editum cst. Elenim Urbanus VUI die 13 Mart. 1625 
puhlicura cultum servis Dei, nondum beatiliuatis, 
ncc canonizatis prohibuil, exccptis iis, qui vel ex 
summorum Pontificum, aut sacrau conjiregationis 
indullis, vel ex longissimo tcmpore, vel per £ccle— 
siae conscnsum, vel pcr patrum, virorumque san- 
ctorum scripta colerentur; idemque PonUfcx in alio 
brevi dic 5 Jul. 1634, pro horum dccretorura con- 
tirmalione expcdito, declaravit, in causis proceden- 
tibus pcr viam alicujus ex dicliscasibus exceplisante 
omnia supcr cultu ferendam esse a judice ordinario, 
vel delegato seutenUam, longissimum vero tempus 
intelligcndum csse, quod metam centum annorum 
exccdcrct. 

Jam vcro sacra rituum congregaUo die 23 Mart. 
1C52 declaravit, pro cjusmudi cenlenariae comple- 
mcnto non esse attendcnda, quae post dictum an. 
1634 gesta essent , ita ut ccntenaria cadcm completa 
essedebcatan. 1G33. 



Decreverat praelerea Clemens XI ut in causis tam 
per viam non cultus, quem per viam casus excepU 
procedentibus, miracula post indultum vcneratio- 
nem secuta attenderentur pro canonizaUone obli- 
nenda. Hincgraves inter fidei promotores, ct causa- 
rum postulalores controversiae cxortae sunt , supcrius 
indicatai, quas omnes laudatus Pontifex decreto suo 
generali dicta die 14 Jul. 1744 edilo sustulit, sta- 
tuens, ut in causis per viam casus excepti sive ex 
apostolicis indultis, sivc ex longissimo tempore pro- 
ccdcnUbos , roiracula post primam cultus concessio- 
nem patrata dici debeant, ad effectum obtinend® 
canonizationis, secuta posl indultam veneraUonem, 
ctiamsi ampUor postea cultus concessio facta sit; et 
ad cumdem effectum sufficiant miracula , quac post 
complementumcentenariicultus contingerint, quara- 
vis nondum super codem cultu emanaverit scntenUa 
in decrctis Urbani VI 11 demandata. 

Qnarlum generale dccretum plura continet ad 
rectam causarum beatiiicationis, et canonizationis 
discussioncm necessaria. Et enim cum die 13 Maji 
1749 in congrcgaUone generali coram suramo Pon- 
Ufice in causa bealificaUoois ven. servi Dei Andreae 
Bobolae Suc. Jesu propositum fuisset dubium super 
martjrio, necnon signis et miraculis cjusdem senri 
Dei, ac plura occurrisscnt , circa martyrii probaUo- 
nem, ct quoad alias circumstanUas, qua? causae 
cursum retardarunt, idem Pontifex die 22 ejusdem 
mcnsis, et anni decretura edidit, in qno nonnulla 
explicuit, et statuit ad camdem causara perUnenUa. 
lnde occasione accepta quaedam alia declaravit , at— 
qucsancivit, quae in aliis liujusmodi causis deser— 
vire possunt : nempe, quoad faclum quod dicitur 
concordatum; quoad id, quod praestare promotor 
fidci debet, dum scribcntes in bis causis utuntur 
exemphs pneteritaramcausarumrcsolutarum desum- 
pUs cx animadversionibus promotorum fidci ; qooad 
tcstes singula marlyrium afferentes ; dcmum decla— 
ratur, an in causis martyrum, cum dubium mar— 
tyrii proponitur una cum dubio de signis, et mira- 
culis , defectus probaUonum martyrii suppleatur ex 
miraculis. 

Kt quod ad dictam causam ven. Andreae Babnlrc 
atUnet , cum in omnibus his causis ante processus 
apostolicos in specie necessarius sit aller processus 
apostolicus in genere in congregatione rituum discu- 
Uendus, nisi summus PonUfex ab boc dispenset, 
pro ut in causis martyrum, eUam post Urbani VUI 
decreta, aliquando fit; in hac vero causa nulla fiat , 
menUo bujus processus in dccreto, cdicilur opus 
cssc ad causae progressum, ut vel ostcndalur complc- 
tum fuissc judicium illud in generc , vcl super hoc 
obtentam fuisse pontificiam dispcnsationcm. 

Pra*terea, cum ex archivo domus professa* Bo— 
manae Societ. Jesu desumpta fucrit epistola P. tunc 
praepositi generalis, in qua bic a P. provinciali cer- 
tior factus de morte ven. Andreae, eumdem monet, 
ut accuratam de cjusdem ven. servi Dei, ac de P. Si- 
meonis Maffon morte relationcra ad sc transmiltat; 



Digitized by Google 



ACTA ET DECRETA.W CAUSIS BEATIFICAT. ET CANOMZAT. 



mandat sammus Pontifex , ut servatis iis, qass in si- 
raili casu servata fuerunt pro causa 8. Joannis f ran- 
cisci Regis, diligentius in archivo indicata rclalo, 
qus transmissa prsesumitur, pcrquiralur, cum cxhi- 
benda sit. 

Declaravit insuper, inbsrens snflragiis cardina- 
lium , et quorumdam consultorum , non constare in 
hac causa de martyrio , et cansa martyrii per directas 
probationes, per testes vidclicet de visu contcstes 
idoneos, et aptos. lndulsit tamcn , ut cadcm causa 
progredi possit, et iterura proponi dcpcndcntcr a 
probalionibus subsidiariis, dummodo pro beatifica— 
tione perficienda quatuor approbcntur miracula 
juxta decretum dic 23 April. 1741 cditum. 

Dccernit praterea , ut in his causis factum con— 
fxtrdatum ex morc a cardinali causse rclatorc cdatur, 
scd non nisi extraclis authentice ex rcgcstis congrc- 
gationis riluum omnibus decretis in causa, dc qua 
agendum est, editis , neque editio fiat, nisi factum 
idcm a fidei promotore approbetur. 

Cum vero scribentes in his in sui as- 

sumpti comprobationcm cxcmpla assumant prstcri- 
tarumcausarum resolutarumdcsumptaex animadver- 
sionibus promotorum fidei, omittcntes postulatorum 
rcsponsiones a sacra cnngregatione approbatas , ju- 
bctur fidei promotor, consultores, ct cardinales ad- 
monerc de abusu, qui in boc fortc subesset. 

Item cum in discussione dubii super martyrio 
consultores saepc disputent , an factum, quod ex se- 
paratis, licet continuatis actibus convalescit, satis 
probctur per testes de visu non contestes, scd singu- 
lares singularitate adminiculativa , quorum unus e. 
g. dcponat de captnra , alter de vuineribus inflictis, 
etc. dccernitur, hujtismodi probationem non esse 
plenam, ac sufficicntem, ut asseri possit, constare 
dc martyrio, ut constat etiam ex causis criminalibos; 
quibus quantum ad probationem assimilantur causee 
beatincationis , ct canonizationis. 

Rursuni cum in causis martyrum aliquando con- 
cedatur, ut una cum martyrio, et causa martyrii 
proponatur dubium de signis , et miraculis , quod 
tamen in confessorum causis velitum est quoad vir- 
tutes, ct miracula , ct cx ca conccssionc nonnulli ju- 
dicium ferant super martyrio non satis probato, 
supplcndo defectum probationum martyrii ope si- 
gnorum , et miraculorum , idcirco summus Pontifex 
in boc suo generali decreto dcclarat, cjusmodi con- 
cessionem ex dupUci capite fieri, primo quia causx 
roartyrium minus operosc sunt, quam causa? con- 
Tessorum; sccundo, quia cum eaedem citius expe- 
diendc sint, ad hoc confert utriusque dubii conjun- 
ctio. Attamen dubium demartyrio in cansis mart y rum 
ecquivaletdubio de virtutibus in causis confcssorum ; 
et utraque causa? quantum ad miracula, eorumquc 
numerum, et examen cquiparanlur. Quapropter 
statuilur, ut siquando in causis martyrum facta sit 
pra^dicta concessio, is , qui suflragium ferre debct , 
si martyrium independenter a signis probatnm cen— 
seat , judicium super utromque ferat ; si vero mar- 



tyrium non satis , aul non nisi depcndenter a mira» 
culis probatnm agrroscat,omisso judicio de miraculis 
respondeat , non constare de martyrio. 

Postremo jubet Ponlifex , hoc decretnm , ejus 
manu subscriptum , inter congregationis rituura rc— 
gesta asservari , ejusque excmplar typis impresstim 
cardinalibas, ct consulloribus sacrorum rituum con- 
signari. 

CAPDT II. 

Dtereta super signatura cotnmiuionis , el remotione 
obstativorum. 

1. Quamquara ex roore sacrs rituum congrega— 
tionis operum * servis Dei conscriptorum revjsio 
fiat, priusquam signetur commissio , tamen si pcri- 
culum adsit , ne dum hujusmodi scripla aut perqui- 
runtur aut perpenduntur, tcstes vita dcccdant , ali— 
quando summis PP. placuit commissioncm signarc 
antc operum revisionem. 

2. ld factum est in causa V. servi Dei Francisci 
dc Caslillo Socictatis Jesu. Proposito enira dubio ex 
apostolioa dispensatione in tribus congregalionibus 
ordinariis sac. rituum absquc intcrvenlu cunsuito- 
rum dic 3 Octobris 1690 ct 26 Augusti 1702 et 
12 Julii 1704 : An sit signanda commissiu introdu- 
ctionis caus», editoque in primis duabus rcscripto 
Dilata ; jussit opuscula, de quibus agebaltir, omnino 
exbiberi; aUisquc peraclis, landcm instanlibus po— 
stulatoribus die 6 Septembris 1713 expeditie fuerunt 
litteras R. P. D. fidci promotoris ad R. archiepisco- 
pum Limanum pro aliquot opuscuUs servi Dei per- 

uirendis. Post aUquot annos conslitit Utteras ob 
istantiam locorum fuisse dcperditas, ct ncperireot 
probationes, rogarunt postulatorcs litlcras rcmisso- 
riales pro construendo processu apostolico cum qui- 
busdam clausuUs, quod SS. Dominus N. benignc 
concessit, missis aliis simul litteris ad praedicta opus* 
cula perquirenda. Quod decretum prodiit 20 re- 
bruarii 1741. 

3. Cum a Clemcnte XII causa V. S. D. Joannis 
de Krilto ad S. R. U. mquisilionem fuisset delata; 
iUud enim maximc videbatur obstare, quod idem 
servus Dei usus fuisset ritibus aucloritate Sedis Apos- 
tolicae probibitis, ipse summus pontifcx Benedi— 
ctus XIV pretcr morcm pcculiari cardinalium con- 
gregationi die 22 Aprilis 1741 interesse voluit, in 
qua cum varia esscnt cardinalium suflragia , «liis 
opinantibus cos ritus obstare, et quatenus non obsta- 
rcnt, timentibus, ne ex favorabili causc successu 
via aperirelur inobservantix decretorum. Aliis vcro 
censentibus prasdictos ritus obstarc non debere , ut- 
pote adhibitos non utcunque, sed pro ut a sancta 
Scdc ad cnm dicra fuerunt pcrraissi ; et posito etiam 
quod modo vetilo fuissent adhibiti , quod tamen non 
probatur, qucmcunque reatum censeri debere procul 
dubio deletum per subsequens martyrium ; summus 
Pontifex in hac causa , cum in minoribus esset ver- 



Digitized by Google 



SYNOPSIS UBRl SEXTF. 



3D1 



ralissimus, injuncta pr.rdictorum dccrctorum obser- 
vantia , dccrevit 2 Julii 1741 objectos rilus nibil 
obslare , quo minus ad ulteriora procedatur : cum 
facultate, ut proponatur dubium de signis , cl mi- 
racolis una cum dubio de martyrio et causa mar— 
tyrii. 

4. Etiamincausa ven.servajDei Joannae Franciscae 
Frcmiot de Chantal , cum amicitia a serva Dci cum 
abbatissa Portus Regii, atquc abbale Sancirano con- 
tracta, et suspicio Quietismi impedimento essc vidc- 
rctur, quo minus ad ulleriora procedi posset , hanc 
controversiam antea a Clcmenle XII ad congrega- 
tioncm sacrac inquisitionis remissam ad congregatio- 
nem sacrorum rituum coram sc habendam revocavit 
Bencdiclus XJV statuitque nibil hujusrnodi opposi— 
tiones obstare, decreto die 10 Scptcmbris 17*1 bac 
de re edito. 

5. Cum autcm promotor fidei signandam non esse 
existimarct commissionem introductionis causae scrvi 
Dei Joannis dc Avila, nisi prius processus a sacra 
inquisitione advcrsus ipsum formatus Hispali cxhi- 
beretur, cognita hac promoloris fidei pelilionc, ab 
H ispalensis inquisilionis tribunali quaesilus processus 
Rumam ad Sanctissimum transmissus est : cum au- 
tem a Sanctitatc sua proccssus ilie diligentissime 
pcrlcctussil; ct ex processu quidem offensivo nihil 
erucretur contra servum Dei, ex dcfcnsivo vero 
plura colfigerentur, quse ipsius sanclitatem mirificc 
Ulujtrarent, pro ut ipso decrcto fusc, ac distincte 
reccnscntur ; Sanclilas sua cosdem prucessus iterum 
clausos in Ilbpaniam remisit, nequc aliud quidpiam 
imposterum bac super rc a promotoribus tidei re- 
quiri mandaviu Quod decrctum prodiit dic 3 Apri- 
lis 1742. 

G. Sequitur dccrelum aliud in causa ven. scrvi 
Dei Innocentii XI. Cum enira nonnullas opposilio— 
ncs a proraotore fidci faclas Clcmcns XII peculiari 
congrcgationi examinandas coramisissel, ad ordina- 
riam rituutn congregalionetn coram se babendam 
die 1 Augusli 1744 eas revocavit Bencdictus XIV, 
cumque nemine discrepante responsum ab omnibus 
fuisset eas oppositioncs nibil obstare, quominus ad 
ulteriora in causa procdli posset, Sanctissimus ad 
magis, magisqueeasdcm oppositiones diluendas plu- 
rima, validissimaquc monumenta in medium protu- 
lit , quae a postulatoribus aut neglocta , aut ignorata 
fuerant, ct sileotio supcr praedictis oppusitionibus 
promotoriTidei imposila, ad ulteriora procedi tulo 
posc£ aflirmavit. 

7. Deniquc cum in causa vcn. servi Dci Casaris 
de Bus lidei promotor obstalivum desumpsisset ab 
unico27 teste, quod removeri oportcbat , ut com- 
missio introductionis causaesignarelur , babitacorant 
se sacrorum riluum congregalione die 28 Martii 
1747 , ipsc Benedictus XIV dubium boc in ca pro- 
posuit, eloquenlissimeque pcrlractavit, auditisque 
cardinalium suffragiis remolioni hujus obstaculi 
faventibus , adhuc ad atiam dicm scntentiam ferre 
distulit. DeuiqucO Aprilis 1747 decrcvit signandam 

docibi.-u. 



essc eommissioncm inlroductionis causae , atque oL— 
stalivum omnino rcmovit. 

CAPUT III. 

Decreta svper casu excepto. 

Quindecim ad hanc usquc dicm a BenedicloXIV 
hac super re prodierunt decreta, quorum dccem 
hajc sunt, qua: superius habentur iibro 2 capitc 24 
a tiumcro 186. 

1. B. Colctae virginis reformatricisordinissancla) 
Clarae causa proposita fuit , et resoluta die 23 Ja- 
nuarii 1740 deindc ob mortem Clemcntis XII Bt- 
nedictus XIV cjus succcssor annnit atlenta secrelarii 
relalione dic 20 Augusti cjusdcm anni. 

2. B. Stephanae de Quinxanis monialis ordinis 
Praedic. 10 Decembris 1740. 

3. B. Alvari de Corduba sacerdotis professi or- 
dinis Praedicatorum, die 26 Septembris 1741. 

4. V. Pelri (ionzalez sacerdotis professi cjusdcm 
ordinis , San. Telmi, ct B. nuncupati dic 9 De- 
cembris 1741. 

5. B. Joanna) Valesiae reginae Franciae et funda- 
tricis ordinis B. M. V. sub regula S. Francisci die 
14 Aprifis 1742. 

6. B. Gerii patroni Montis Sancli 28 Julii 1742. 

7. B. Benedicli a S. Philadelpho laici profcssi 
ordinis Minorum Observanliu.m Reformatorum 
S. Francisci dic 11 Maji 1743. 

8. B. Francisci Palritii ordinis Servorum B. M. 
31 Augusti 1743. 

9. B. Nicolai Albergali S. R. K. cardinalis, ct 
episcopi Bononiae 25 Seplembris 1744. 

10. & Pacifici a Cercdano ordinis Minorum 
S. Francisci de Obscrvanlia 3 Julii 1745. 

Reliqua vero quinque , quae superius lib. 2 , cap. 
24 non referuntur , hoc ordine sunt exponenda. 

11. B. Alberti a Bergarao tertii ordinis Prxdica— 
torum, in cujus causa abemin. cardinali Guadagni 
poncnte ad inslantiam R. P. Vincentii Mariic Fer- 
relti vicarii, ct procuratoris generalis praedicti ordi- 
nis proposita, ctasacra cougregatione R. P. D. 
Ludovico dc Valcntibus fidei promotorc,qui scripto, 
et vocc suam exposueral sentcntiam , decrctum edi- 
dit affinnativum die 4 Maji 1748. 

Et die 9 cjusdcm mensis, et anui habita rclationc 
sccretarii Sanclitas sua bcnigne annuit. 

12. B. Gillii , scu Egidii sacerdotis professi ordi— 
nis Praedicatorum. 

Supplicante supradicto R. P. Vincentio Ferrelti 
per sacr. rit. congregalionem decerni , el declarari 
constare B. Egidio cultum cvbibilum fuisse, et ex— 
hibcri ex apostolicis indultis, idcoquc causam bujus- 
modi comprchendi inler casus cxceptos a decretis 
jussu fcl. rfx. Crbani VUI in congregatiooe sanctis- 
sima; inquisitionis super non cultu cditis , necnon 
istis fuisse sufiicientcr satisfactum, rdatore emincu- 
tissimo D. card. Portucarrcro, ct audilo ul supra U. 

23 



Digitized by Google 



354 



ACTA ET DECRETA IN CAUSIS REATIFICAT. ET CANOMZAT. 



P. D. proraotorc sac. congregalio die 4 Maji 1748 
constare dc casu excepto declaravit. 

Die vero 9 cjusdem mcnsis, et anni, audita secre- 
tarii relatione, Sanctitassua bcnigne annuit. 

13. B. Ladislai de Gielniow sacerdotis profcssi 
ordinis Minorum Observantium S. Francisci. 

Signata fuit prxscns causa manu san. mcm. Cle— 
mcnlis XII usque ad annum 1730 pro reassum- 
ptione; an. 1747 Varsaviajconstructusfuitprocessus 
particularis auctoritate apostolica super casu excepto ; 
indc ad instantiam causa; postulatoris proposita 
causa in sac.rituum congrcgatione ordinana, eadem 
sac. congregatio, dubio maturc discusso, ac dc morc 
11. P. D. promotore voce, ac scripto audito respondH 
albrraaUve die 31 Januarii 1750. 

Idcmque sanctissimus Dominus noster praestitit, 
nuditosecretario, die 11 Februarii ejusdcm anni. 

14. B. Marcolini a Forobvio sacerdolis professi 
ordinis Prcdicatornm. Admissa a sacra rituum con- 
gregatione dic 16 Septembris 1747 commissione 
praxiictx causae, ct a Benedicto XIV signata, postea 
ad tcnorem praefatae coramissionis ex apostolica dis- 
pensationc, proposito dubio, an constet dc casu cx- 
ccpto;sacra congregatio adhibitis solitis cautelis, 
nllirmative rescripsit dic 2 Maji 1750. 

Idcmque sanclissimus Dominus noster rescripsit, 
facta cidem per secrclarium de prsdictis rclatione 
die 9Majil730. 

15. B. Henrici de Bolzano. Ad instantiam D. ab- 
balis Gasparis Ruggia; causa; postulatoris per cmi- 
nentissimum, et rcverendissimum D. cardinalcm 
Bcsutium ponentcm proposita praedicta causa cano- 
nizationis B. Hcnrici in congregatione ordinaria, 
supcrdubio, an constet decultuab immcmorabili 
cidcm B. prxstito; sacra eadem congregatio pensatis 
omnibus affirmative rescribendum censuit , die 18 
Julii 1750. 

Quod rcscriptnra Sanctitas sua confirmavit post 
rclationem secrctarii eidem factam die 23 ejusdcm 
raensis, et anni. 

CAPUT IV. 

Decreta super martyrio , et eausa martyrii. 

Duo tantuminhocgenercbabcnturBenedictiXIV 
decreta. 

1. Alternm est in caasa qninque martyrum Sal- 
set. qui die 15 Julii 1583 marlyrio coronati siint; 
hi sunt V. D. S. Bodulphus Aquaviva, etsocii, nempe 
Alpbonsus Pacechus, Antonius Franciscus, Pctrus 
Bernus, et Franciscus Aranna Socictatis Jesu. In 
hoc decreto principia, progrcssusquc causas primum 
enarrantur, deinde dubiura propositum, in congre— 
gat. gen. sac. rit. corara se die o Augusti 1741 ha— 
bita , an sctlicct constet dc martyrio, et causa mar— 
tyri i , quamq u a m autera omnes constare respondissent, 
nihil tuoc censuit decernendom Sanctissimus ulte— 
rios lomen a Deo pctiturus ; denique post celebratom 



ad bunc etiam ftnem missac sacrificiura unaniracm 
congregationissententiam approbavit ; declaravitque 
constare de martyrio, ct causa martyrii in casu, ei 
ad effectum de quo agitur , die 20 Augusti 1741. 

2. Alterum vero in causa quadraginta martyrum 
Brasilicnsium Societatis Jesu, quorum dux, et caput 
V. P. Ignatius dc Azevedo, expositisut supra prin- 
cipiis, progrcssibasquecausas,propositoqne coram 
Sanctitate sua in congregatione gencrali sac. riL 
dubio , an constel dc martyrio , et causa martyrii , 
quamquam omnibus constare videretur, tamen 
Sanclissimus rcsponsum dislulit, a die 4 ad diem 22 
Scptcmbris, ut Dei opcm, consiliumquc magis, 
ma^isque implorarct, denique, posl missa; sacrifi— 
cium in tede sancti Andrec in Quirinali ceicbralum 
ad majorem aram ante S. Francisci Borgie imagi— 
nem, dcclaravit prsfatorum servorum Dci marty— 
rium, ct causam martyriiita probari,ut tuto procedi 
possit ad ulteriora. 

3. Plura eum ad hoc favorabile responsum eden- 
dum impulerunt. Primo: Pcrfecta subsidiaria mar- 
tyrii probatio. Secundo: Causc antiquitas, ct publicus 
cultus a die obilns ad Urbani VIII dccreU; quas 
duo 8 Aprilis 1704 Clemens XI suffragaturis atten- 
dcnda praiscripsit. Tertio : Kesponsio S. Francisci 
BOrgia*, qui consultus inobituservorum Dci,ao esset 
pro illisorandum^acsufrra^iapcrsolvenda, respondit, 
pro iis, ut martyribus, orandum non videri. Dixit 
Pontifex nihil intcrim dissereredereveIationcS.Tere- 
aia; circa martyrium servorum Dei. His consideratis 
subdit se ad incitamentum eonim.qui addefercndam 
inter nostrae religionis iniroicos tidem versantur, 
tum ad nationis religionisque decus quam sortitus, 
ac professus fuerat V. D. S. de Sede Apostolica , et 
fide catholica optime meritaj, decretum in lucem 
edere die 21 Septembris 1742. 

CAPUT V. 

Deereta $mper vv tutibut. 

1. Etsi primo loco dc decreto V. S. D. Franctsci 
Caraccioli esset agendum ', nihilominus cum de ipso 
lib. 6, cap. 1 agatur, illud omittitur. 

2. Decretum dc virtutibus V. S. D. nunc B. Joannx 
Franciscaj Fremiot de Cbantal, quod decretum 
adhibiUs omnibus prarequisilis dic 31 Martii 17 
edilum est addita clausula , quod ob defectum tes— 
tium dc auditu, quatuor ad bcaUficaUonem probcn- 
tur miracula. 

3. Decretum V. S. D. Nicolai Fador cujus causa 
cum tulisset favorabile judtcium a sac rot* audili»- 
ribus ante Urbani VIII decreta, post eadem reasum- 
pta causa ,et eisdem obedientia prcstita, propositum 
dubium de virtuUbus, faciliter absolulum fuit, post 
solitas discussiones , ac decretum editum die 8 Dc- 
cembris 1743. 

4. B. B. Septem fundatorum ordinis Servorum 
B^M. Virginis, de quibus cum in ordinaria congre- 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LlBRl SEXTI. 



gatione coram Sanelissimo dubium propositum fucrit 
circa miracnla, Sanctissimus suspcnso dubio de mi- 
raculis, rescripsit, quod tieret rdatio de virtutibus, 
quo pnestitosac. congregatio rcscripsit procedi possc 
ad ultcriora, et Sanctitas sua conlirmavit die 3 Fo 
bruarii 1744. 

5. Decrettnn V. S. D. Petri Claver sacerdotis 
professi Socictatis Jesu. Relatis iis omnibus, quae 
servanda sunt in discussionc dubii virtutum, oom— 
mcndat Pontifex statum, ac merita catisas, unifor— 
meraconsultorumsententiam approbationi faventcm, 
necnon consona cardinaliom sufiragia ibiqae cum 
Ljetitia repetit, quas promotoratus sui tempore in 
calce animadversionum edixerat , videlicet inter pne- 
cipuas cansas hanc esse recensendam. Inde qute ab 
aliquibus scrupulosioribus opposilac fucrant dilticul- 
tatcs proponit, et repetito novo studio, rcpctitis pre- 
cibus, descendit ad pradictas difficultates , quarum 
una est, quod S. D. noctis tcmporc orans clauso 
ostio, flexisgenibus, etc. ingrodiens collegii rector 
cubiculum ad confitcndum, convcrsus ad eum ait : 
Quid a me quaeris ? rcccdas quxso : hoc adscribi ir- 
reverentie erga suom superiorem videbator, cui 
respondit : consideratis circumslanliis omntbus , et 
cjos obscrvantia erga superiores , lcvitate materias, 
ac cmendalione perpensis, scmpulum tolli. Altera 
vero quod erga conversos .Mauros ad fidcm sa?pe ni- 
mio rigore segesserit, eosflagcilo percutiens ob cbo- 
reas ac alearum ludos. Rcspondit, quod considerata 
pervicaci Maororum indole, ac S. 1). suavitate cum 
cbaritate ac benevolentia crga Mauros ipsum quasi 
patrcra, ac benefactorem vencrantes resolvit cum 
Apostok) ad Galatas 6, ad Corinthios 4, et ad Ti- 
ttim 1 , quod pro diversitate personaram modo se— 
vere, modo suavitcr agendum. His ablatis , ac at- 
tentis soperius dictis constare de virtutibus, etc 
decrevit die 24 Septembris 1747. 

CAPUT VI. 
Deereta tuper miracuKs. 

1. Decreturo B. Alcxandri Sauli ex clericis regn- 
laribus S. Pauli, Bamabitis nuncupatis, episcopi 
Alerien. et Papien.editumfuitdie26 Januariil741, 
hnbita congrcgatione gencrali , ac perpcnsis omnibus 
duo in 3geoere miracnla approbavit, videlicet 6 
fratris Laurentii Mariae Obez lairi professi 4ictx 
congregationis septuagcnarii , qui febr^ maligna, <ic 

Sustulis jara animam agensex impositione rochetti 
. cpiscopi statim sanatus est dic 31 Augusti 1674, 
et dccimum militis Caroli Bcrtol sexagenarii , qui 
ut lelhali pro febre rochetti cjusdcm impositione 
depulsa gratias ageret, ad ven. epis. scpulcram in 
sella delattts, ac super lapidem stratns, a sexennali 
etiam crurium debilitate liberatus, repente surgens, 
domum suispedibus rediit die 12Decembris 1678. 

2. Dccretnm tunc B. nonc S. Camilli de Lcllis 
fundatoris clericorum regularium minislrantium in- 



firmis resultavit ex npprobalione scxti, ac noni mi- 
raculi utriusque 3 generis ex novem propositis; 
sextum, Catbarina; Marcionia? undennis puell» a 
septimeslri polipo ulccroso , ac fcetido , simul ac su- 
buculae olim a SS. D. gestat;e lila duo a>gris nartbus 
admota sunt , dolore omni protinus cessante , et nullo 
rclicto morbo sanatac exeunte Novembri 1728. 9 
Caibarinac Dondola; annoram circitcr 30 que 6 gra- 
▼iditatiaroense,maligna febri, non pleuram modo, 
scd et puunones inflammantes, totumque guttur ul- 
ccrantes, in raortis agone conslituta ad simplicem 
haustum aquie commistas puiveri cubiculis S. D. ac 
dum illi commendaretur anima, porrecta; , abjecto 
prorsus omni morbo, viribusque receptis, surgerc 
statim potuit, sanam se clamitans, et probans, 
Romas die 28 Januarii 1736. Quibus attentis decre- 
tum SS. D. N. publicari jussil die 13 Novembris 
1741. 

3. DecretoincausnB. nuncS. FidelisaSigmaringt* 
die 18 Januarii 1744. Ex quatuor miracnlis propo- 
sitis anprobantur duo rclata lib. 5. cap. 13, n. 10. 

4. In decrcto edito 26 Maji 1744, die S. Phi- 
lippi Nerii, cum quo intimam spiritualem amicitiam 
foverat S. Catbarina de Ricciis.approbata sunt duo 
miracula pro bujus sanctae canouizatione. V. lib. 5, 
c 17 , n. 15. 

5. B. Petri Regalati approbata sunt miracula jam 
indicala lib. 6, c 1, circa medium, et lib. 5, c 25, 
n. 11 , edito decrelo die seraphici Docloris 24 Julii 
1744. 

6. In caas. RB. scptem Fund. Ord. Servorom 
B. M. V. dccretum cst die 8 Aug. 1744 non esse 
habendam rationem miraculorum a Deo patratorum 
ad collectivam invocationem septem beatorum in 
causa canonizationis eorumdem, ntsi supra nume— 
rum. Undercquirunturmiracula intercessione unius* 
cujnsque ipsorum patrata, cum circasanctos confes- 

■ sorcs nullum simile extet exemplum. 

7. In causa S. Camilli de Lellis approbata sunt 
1 Maji 1745 duo miracula exposita lib. 5, c. 24, 
n.ll. 

8. Duo pariter B. Josephi a Leonissa eodcm dio 
miracula sunt approbata, qua) referuntur in bulla 
canonizationis lib. 5, c. 26, n. 12. 

9. In decretoB. Hieronymi iEmiliani legiluruna- 
nimc fuissetum consultorum , tom cardinalium suflra- 
gium : additur vcro, quod Sanctissimus D. nostcr 
Iitteras scripscrit patriarcbx Venctiarum , ut duos 
sanatos, primum a scorbutico morbo, sccundum ab 
incurabili malo antiquato opprcssos , ac tcstes de ip- 
sorum sanatione benc instructos de stalu valctudinis 
utriusquc examinarct, ac de sanitalis continuatione. 
Obtemperavit antistes, ac Sanctissimum de statu 
valctudinis utriusquc, saiiitatisquecontinuationccer- 
tiorcm fccit. Quibus attentis idem Sanctissimus fa- 
vorabilc decrctum cdidit die 23 Aprilis 1747. 

10. Veram vigHantia Pontificis ultcrius in hac 
causa processit, cum enim causa pcrviam ordinariam 
procederet, ctdecretumapprobativum virtutumexi- 



Digitized by Google 



356 



ACTA ET DECRETA IN CAUSIS BEATIPICAT. ET CANONIZAT. 



steret editum a Clem. Xllsubsidiariisprobationibus 
innixum , non obstante decreto edito 23 Aprilis 1741, 
quo statuitur probanda esse quatuor miracula , ubi 
soli essent testes de auditu in causis non cultus, 
quia tamen studio, porquisitione, ac diligentia in- 
venit Pontifex in proccssu testes de visu , idcirco die 
5 Augusti 1747 decrevit causam praedicti beati sub 
sua nova lege non esse comprebensam. 

11. In causa beatiHcationk B. Josephi a Matre 
Dci Sanctissimus D. N. consideratis concordibus 
consultorum, nccnon cardinalium snflVagiis, ut 
religiosi scbolarum piarum alumni, expleto genc- 
rali capitulo in Urbe, adsuasjamjam reversuri rcgio- 
ncs certo favorabilis decreti monumento spiritualem 
Ixtitiam sociis abscntibus afierre possent, duo ap- 
probavit miracula ; sanationis nimirum Christianae 
Ceccherinae ex complicatione quamplurium inter- 
norum morborum contracta) spatio decem, et se- 
ptem mcnsium, quae cjussanitatc a mcdicis procla- 
mata, Dei servo invocato, incontinenter et perfccto 
ab omni incommodo liberata est : ac sanationis Mar- 
garitao Tanteri aneurismate sensibus obvio, ac insa- 
nabili, nccnon decem annis gravtssimis symptoma- 
tibus laborantis, quse invocato Dci scrvo, momcnto 
sanitatem omnino recuperavit. Utrumque miraculum 
in 3 jenere approbavit, ac decrctum cdidit die 14 

CAPUT VII. 

Bulla eanonizationis , et brevia beatificationis. 

Unica sub pontiGcatu Benedicti XIV canoniza— 
tionis solemnitas pro quinque sanctis pcracta cst, 
quai toto lib. 5 fuse describitur; beatiGcationes vero 
VV. SS. Dci Alexandri Sauli , Camilli dc Lellis, 
Hieronymi iEmiliani, ct Josepbi a Matre Dei hoc 
loco rccenseri deberent. Sed cum post cditum tomum 
sextum operum summi PontiBcis bonor delatus 
fucrit B. dc Cbantal , occasione illius , quatuor etiam 
supradictas bcatificationes referimus in prima hujus 
tomi appendice. 



De 



CAPUT VIII. 



tn 

t tiiulo, 



et de pa- 



Singulac consueverunt ccclcsiac aliqnos sanctos 
sibi palronos eligcre, cosquc illustri patronorum ti— 
tulo suis calcndariis inscribcrc. Cumque Bcncdictus 
XIV decrcta aliqua super bac malcria edidcrit, ea 

liici 



Decretum, quo SS. apostoht Petrum, et Paulum , 
Romw patronot principalet mncupari ttatuitvr. 

Bomanam Eeclesiam principnm apostolorum Pe- 
tri, et Pauli martvrio consccratam. eosdcm apud 
Deiim a fidei primordiis patronos bauuisse, et ati 



talcs agnovisse, cx S. Leone, aliisque monumentis 
cxploratum est. Sed cum in ordine divini officii in— 
signi patronorum principahum ejusdem almae Urbis 
titulo appellari iidem non consueverint, fortassis 
quia tamquam generales catbolicas Kcclesia» patroni 
ubique invocentur , Bcnedictus XIV advertens per 
hoc non effici, quominus ipsi quamplurimarum ec— 
clesiarum pcculiarcs, ac principalcs patront habcan- 
tur, die lo Octobris 17^3 prax-cpit, ut imposterum 
in kalcndario romano sive in ordine divini officii 
pro clcri romani directione quotannts imprimendo, 
principalium Urbis patronorum titulo inscribantur, 
et quando post laudes, et vesperascommemoraliones, 
seu suffiragia sanctorum recitantur, commemorationi 
de patrono, ubicumque laudati SS. Apostoli tam— 
quam principales coluntur, satisfactum ccttseatur 
per ordinariam commcmorationem , qoae de iis in 
universa Ecdesia fit post illam B. V. Alariae. 

Per alias litteras apostolicas 1. 5, c 13 insertas 
natalem eorumdem SS. Apostolorum pcr octiduum 
Bomic quolanniscelebrari, beatificationes, et cano- 
nizationes, et processioncm Corporis Cbristi, etiam 
Sede Vacante, adeorumdem basilicam Vaticanam 



Indultum ejutdem Pontificit, quo S. Franeucum 
Xaverium tamquam patronum principaliorem 
Indiarum OrientaHum colere deeernit. 

Sanctua Franciscus Xaverius Indiarum gentium 
apostolus mcrito appellatus eisdem novo bonore , 
novoque titulo colendus proponitur. Joannes Portu— 
galliae rex jam Sanctitati suae supplicavit , ut tanti 
apostoli cullum augere satageret , sed mota in Sina- 
rum maxime regno in Christi fideles persecutio ad 
hoe ipsum vebcmenter extimulavit. Sanctissimus 
itaquedie 24 Februarii 1748 statuit, ot bodatns 
apostolus imposternm principalior patronus ac pro- 
tcctor lndiarum , quse a Capite Bonae Spct ad rcgna 
Sinarum, et Japoniae numerantur cisque adjuncia— 
rum provinciarum, et adjaccntium insularum ha— 
beatur, atque colaturcum omnibus pra?rogativis, 
quaj sanctis patronis principalioribus coropctunt, 
utque annua ejus die sub riU duplici primae classis 
i ocUva peragalur. 



Indultum aliud. quo S. Joachimum , Genttncis 
Jetu Christi patrcm , patronum principalem , ac 
protectorem regni Polonia, magnique ducatut 



Catholica Ecclesia B. Joachimum quotannts re- 
colere, ejusque feslum diem solemni ritu officio, et 
missa celcbrarc studuit. lnter caetcras vcro catholi- 
cas naliones Polonorum nalio, ut cumdcm sibi bcno- 
voluro patronura apud Dcum magis conciliaret , 
solcmniori ritu illum vcncrari exoptavit. Augusto 
itaque Poloniae regc publicum procerum Polonitc , 
et Lituania», populiquc dcsiderium summo Pootifici 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI SEXTI. 



t t et Adara arduepiteopo Goesnenst 
nomine totius coUegii epiacoporum ejusdem regni , 
et ducatus supplicante, Sanctitassua die 29 Janaarii 
1751 jussit , et declaravit , eumdem S. Joachimum 
babendum, et invocandum esse patronom principa— 
lem, et protectorem supradictorum regni Poloniae, 
et ducatus Lituania», cum omnibus prasrogalivis , 
patronis hujusmodi compctentibus, ejusqueanniver- 
sariam diem Dominicam sccundam post octavam 
AssumptionisB. M. Virginis in Ccelum ritu duplici 
oetava in perpelaam celebrari. 



857 



ven. tervt 



CAPUT IX. 

De fettit de praceplo. 

Plurima circa hoc argumentum prodiere apoeto— 
Kcas litterae, et decreta : cum vero episcopus Lame- 
censis ad sacra Apostolorum limina visitationem 
misisset, fcstorumque dierum imminutionem pro 
sua dirrcesi postulasset, epistola ad ipsum scripta 
est, in qua omnia quas in boc capite continentur in 
•ppendice 2 infra referimus. 

CAPUT X. 

De martyrotogio romano. 

Qux spectant ad. banc de martjrologio romano 
materiam, ea omnia in appendicem lertiam rejecla 
anut, quam vide infra. 



CAPDT XI. 



Requiriiur breve pro eievatione eorporis 
Dei Camilli de Ldlis fi 
Ministrantium rnpZrmit. 



Imminente hajus servi Dei beatificatione , prcces 
summo pontifici Bcnedicto XIV cxbibitss fuerunt , 
ut ejusdem servi Dei corpus in ecdesia S. Marias 
Magdalenae de Urbe pr«dictae congregationis condi- 
tam levaretur, et in decentiorem locum transferre- 
tur public« venerationi eiponendum. Hinc summus 
Pontifex die 5 Martii 1742 litteras apostolicas in 
forma brevis Ludovico de Valentibus tidci promo— 
toridedit, eique commisit, atque mandavit , ut se 
ipsum ad dictamecdesiam conferret, et januis clau- 
MS,omnibus cujusque conditionis, status, dignitatis, 
et auctoritatis personis (pneter publicum notarium 
acta rogaturum, praepositum gencralem, et assisten- 
tes prsedictae cougregationis, necnon causs praefati 
servi Dei postulatorem , et fossores ad ministerium 
necessarios) sub multiplici gravissima, etiam excom* 
municalionis pcena exdusis, tumulum, quo ven. 
corpus continebatur, per dictos fossores rcserari ju— 
beret, ct omnia ad autbenticitatcm pertinentia accu- 
ralissime scrutaretur, omnibusquc superiusenume- 
ratis, sub gravi&simis poenis.probibcreL, ne minimam 
corporis partem , inconaulto Pontifice , detraherent , 
et sccum astwrtarent. Tum corpus in aliquo loculo 
rccondcret ; suoque signo muniret in deccntiori loco 
tutissimc custodicndum, donec opportuno temporc 
in alio loco , ubi postca servandum , colendumque 
foret, collocaretur. 

Alia3 similes lilteras datae sunt die 17 JuL 1748 
ro elevatione corporin 'ven. servi Dei Josephi a 
Dci i 



De 



Qnamquam sacras ritnum congregationis decreta 
a summo pontifice Benedicto XIV in suo opere de 
beatificat. cl canonis. Kb. 4 , par. 2 , eap. 28 relata 
prohibeant concessionem officii, et missac ratione 
msignis reliquiae, aut integri corporis alicujos sancti 
baplizati,aut in martvrologio romanonon descripti, 
aliquando tamen eadem congregatio ex peculiaribus 
drcumstantiis ab bac regula recessit , ut in laudato 
opcrc loc. citat. innuitur. Ab eadem laudatus Pon— 
tifex semel recedendum esse censuit. Ideoque ad 
enixascardinalisdeLambergh episcopi Passaviensis 
preces, nomine etiam abbatis ct rcligiosorum mo— 
nastcrii, seu conventus S. Nicolai congregationis 
Latcrancnsis canonicorum regularium ordinisS. Au- 

Sistini propc civitatem Passaviensem sibi porrectas, 
e 21 Julii 1471 indulsit,ut a dictis rdigiosis ejus- 
dcm dumtaxat conventus fo bonorem S. Amantii 
martyris, cujus curpus sub proprio nomine ex Urbis 
ccemctcriu obm extractum, illique convcntui done 
datum in eadem asscrvatur officium, et missa de 
communi unhis martjris, die a laudato cardinali 
assignanda, quotannis cdebrentar. 



Deeretum pro identitate eorporit S. Joarmit de 
Matha fundatorit ordhtit SS. TrvntaUtredem- 
ptionit eaptivonm. 

Sacrum hujus sancti corpus in arca marmorea in 
ecclesia S. Tbomae in Formis de Urbe, qose ecclesia 
ad capitulum basilicsB Vatican» spectat, ab inilio 
conditum , inde an. 1655 in Hispanias translatum , 
et apud nuntium apostolicum depositum , ab alio 
nuntio postea traditum ministro generali, et diffi- 
nitorio laudati ordinis fuit, ut sub dtari capelhc in 
cella V. Fr. Thom» de Virgine Matriti erecta} 
collocaretur. Actum ddnde fuit in sacra rituum 
congregatione de ejusdcm corporis identitate, sed dc 
hac tunc eadem congrcgatio non conttare respon— 
dit. Instaurata sub Clemente XI eadem quaestione, 
Bencdictus XIV, tunc in minoribus constitutus , ac 
fidei promotoremagens, amplam super boc disscr- 
tationem docubravit, quae in suo opere de canonit. 
lib. 4, par. 2, eap. 25, n. 8 imprcssa cst, unde die 
6 Septcmb. ann. 1721 rcsolutio prodiit, conttare de 
identitate, quam resolutionem , mortuo praefato 
Clemcnte , Innocentius XIII confirmaviL Cumquc 
idem lknedictus tuuc simul canonicatum in dicu 



Digitized by Google 



ACTA ET DECRETA IN CADSIS BEATIFICAT. ET CANONIZAT. 



basilica oblioeret , et sacrte congregationi concilii 
Tridenlini interprctis a secretis esset, aliis canonicis 
enixe suasit , ut praedictum ordipem liberarent ab 
• obligalionc sacrum corpus Romam remittcndi, mox 
babitum canonicorum consensum ab eadem congrc- 
gatione confirraari oblinuit. Ad summam pontiB- 
catum evectus supradictam arcam cum inscuJpta 
epigrapheboc indicante, a laudato capitulo acccpit, 
etin benevoleotia? erga diclum ordinem, acio ve— 
neralionis erga S. Joannem de Matha argumentum , 
F. Michacli a S. Jusepho ministro gcncrali fratrum 
cxcalceatorum ejusdera ordinis tradidit Matritum 
in Uispanias transmittendam. In quorum omnium 
conhrmationem litteras apostolicas in forma brevis 
die3Febr. 1749 edidit laudato ininistro generaU 
inscriplas. • • . t j. • 

CAPDT XII. 

Nonnulla mitcettanea ad materiam tacrorvm n— 
tuum aliquo modo pcrtmentia. 

1. Plura Benedictus XIV decrcta edidit ad sacros 
ritus aliquo modo pcrtinentia. Omissis illis, qua 
superius indicata sunt, prsescrtim libro 4 ct 5, infra 
libro 7 iterum recurrent, ca modo referemus, quae 
ad boc caput peculiariter spectant. 

De cauteiit pratttandit in cmficiendi» procettibus 
tuper fatna tanctitatit tervorum Dei. De prohi- 
bendit imaginibut Spiritut Sancti tub humana 
tpecie depictL De aliit tuperstitionibut non tole- 
randit. 

2. Cum in civitatc impcriali Kauffbura sanctimo- 
niaUsquodam, Crcacentia nomine, magna sancti- 
talis opinione celcbris viveret, summus pontifex 
Bcncdictus XIV apostolicas litteras dic 17 Maji 
17 Vk dcdit cpiscopo Auguslano, ut is in ejus vitam, 
et mores inquireret, ac de oranibus Snnctitatcm 
suam certiorcm reddcrct. Obicrat dicta soror, ante- 
quam lilterce ad cpiscopum perveoirent, qui nihit- 
lominus ioquisitioncra pcr subdclcgatos perfocit, et 
acta una cum speciali cpislola ad eundem Pontificcm 
misit. Hic omnibus expensis, probam quidera fuisse 
sanctimonialis vitam , nullam tamen virtutem he- 
roicam, autmiraculum deprebendit. 

3. Alias subindo littcras snb die 1 Oct. 1745 ei- 
dem cpiscopo dcdit, in quibus primo juxla sacne 
rituum congrcgationis regubis in suoopere de ca-~ 
noniz. tanclor. expositas, monuit, causas bcalifi- 
calionis, et canonizationis ab ordinariorum proces— 
sibus initium sumere. Ordinarios autem non statim, 
sed post veram , ac legilimam sanctitatis , et raira- 
culorura famam debcre processus cunstruere, ct io 
his extremum morlis articulum praecipue considc— 
randum, imo si qua servi, velserve Dei descripta 
rcpcriantur, ante omnia esso expcmienda. Hajc au— 
tem, et aiia ad rcm pertincnti» significavitPonUfex, 



non quod cpiscopus per indicatum suum processum 
voluerit causam beatilicationis praefatx sanctimo— 
nialis inchoare, cum nec testes recte examinati es- 
sent, sed ut si quando ad hoc deveniendum esset, 
quod facto opus sit, pcrspectum haberet. 

4. Significavit praeterea episcopus, imagines quas- 
dam diffusas fuiase Spiritus Sancti sub speciosi ju- 
venis forma referentes , subscriptis verbis : Veni 
Sancte Spiritut. Dc quibus imaginibus inquiri primo 
potest, an soror Crcscenlia eas inveneril, vulgave- 
rit, approbaveril; secuodo, an earum usus admitti 
possit. 

5. Omissa tamen prima quaestionc, ad secundam 
quod attinet, summus Pontifex in primis episcopi 
selum iaudat , quo hujusmodi icones diligenter au- 
ferri jusscrit, cnixeque borlatur, ut idipsum irnpos- 
terum pcrficiat. Pergit , ct sacrilegum fore errorem 
affirmat,siquissc putaret, Dcum, siculi in se cst , posse 
coloribus exprimcre. Verum quidquid hetcrodoxi , 
paucique catholici scriptorcs dixerint , juxta com- 
muncm calholicorum sentcnliam rcprcsentatur ipse 
Deus co modo, et forma, quibus aliquando appa— 
ruisse in Scripluris sanctis legimus. Ncqae id repro- 
bat Tridcntina synodus, imo contrarium damnavit 
Alcxandcr VIII. Hinc cum ex Evangclio expfora- 
tum sit , Spiritum Sanctum in columbae spccie visi- 
bilitcr apparuisse , profccto illius imago sub cadem 
specie pingi debet. Et boc sanc modo in Ecclesia 
rcpracscnlari consucvit, qua in re consonat vctus 
EcclcsisB disciplina, uti ex pluribus monumenlis 
conslat. Prarterca cum ex actis Apostolorum habca- 
lur, solemni Pcntccostes die post Christi Asccnsio- 
nem supcr Apostolos, aliosque tum in coenaculo 
congrcgalos apparuisse dispcrtitas linguas tamquao 
igncm, licet utiquc pictoribus hoc raystcrium, tlqve 
adeo Spirilum Sanctum represcntarc, sicuti appa- 
rilio hasc facla lcgitur. Scd extra hanc oceasiooeia 
dob aliter, quam sub columb» b>rma ipse reprssen- 
tandus est. 

6. Neque ex his quisquam inferat, possc eumdem 
Spiritum etiam speciosi juvenis, aut viri forma re- 
prssentari. Nam nusquam hoc modo illum bomini- 
bus apparuisse in sacris paginis legitur. Ulerque 
vero supradiclus pingendi modus in earumdem pa- 
ginarum historia, et auctoritale fundantur. Et Tri- 
dcntina synodus proh ibet quascuraque insolitas, et 
falti dogmatis ima^ines. lmago aulcm Spiritus 
Saocti sub viri specio insoliu est, et posset damna- 
tum eorum errorem revocare, qui dixerunt Spiritum 
Sanctum bumanam assumpsisse naturam. . 

7. Contra bujus argumenti vim reposuerunt non- 
nalli , qui apud laudatum episcupum de hac quaes- 
tionc egcrunt, quasdam reperiri SS. Trinitatis ima- 
gines quibus eadem sub figura triura bominum 
undequaque similium rcprescntatur. Id , quod aliis 
disqui.sitionibus aditum aperit. 

8. Conseoliunt itaquo tbeologi communiter, licere 
SS. Trinilalcrn coloribus exprimcr*', quamquarn 10- 
certum est, quando harum imaginum consuetudo 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI SEXTI. 



351) 



creporit. Non tamcn permissum est pictoribus eam 
ad libitum cllingere. Quapropter reprohatae sunt 
ima^incs, quibus Deipara Virgo reprsescntatur Tri- 
nitatem ipsam in utero gerens. Quemadmodum et 
ah*. quse Trinitatem exhibebant sub humani cor- 
pons (igura tribus capitibus instructa ; iromo poste- 
riores has imagines ferunt ab Urbano VIII fuisse 
damnatas. Valdenses, et alii iUam approbant, quae 
Trinitatcm exhibet in tribus personis omnino aequa- 
libus.Et baec sententia innititurapparitioni Abrahamo 
factae in Convalle Mambre Gen. 16, ubi dicitur, 
quod apparuerunt ei tret viri ttantet prope ewn , 
pcr quos tres viros S. Aug. quem aiii sequuntur, 
agnoscit S. Trinilatis imagincm. Plures vero eiisti- 
mant duos ex his tribus viris Angeios, tertium vero 
fuisse filium Dei , secundam nempe Trinitatis per- 
sonam. 

9. Jam vero SS. Trinitatis iinagines approbatac, 
et permiltendae illae sunt, quae vel patrem exhibent 
in forma viri senis, in cujus sinu Christus Deus et 
homo , et inter utrosquc Spirilus Sanclus in columbse 
specie sit , vel duas personas modico intervallo se- 
junctas repraesentant, unam senioris viri, scilicet 
Patris, alteram Christi, mediam antem inter ipsos 
Spiritum Sanclum in columba eipressum. Potcst 
tamen Christus in sinu Patris pingi velut mortuus, 
nam quamvis nemini ut mortuus apparuerit,certum 
tamen est coram innumerabili multitudine expirasse. 

10. Jam vero cum fundamentum pihgendi Spiri- 
tum Sanctum sub bumani juvenis specic constat in 
usu tabularum SS. Trinitatem in tribus personis 
omnino aequalibus reprssentantium, et hic usus ex 
supradicta apparitione Abrahamo facta desuraatur, 
advcrlendum est, quod si talis usus non sit in Kc— 
ciesia pacifice receptus, necsatis tuta sit seotentia, 
quod per tres viros, qui Abrahamo apparuerunt, 
mjsleriutn signilicctur SS. Trinilalis, profecto non 
cst permiltenda Spiritus Sancti imago sub juvenis 
spccie. Si vcro idcm usus sit rcccptus, eademquc 
scntentia tuta sit, ad summum infcrri posset, mo— 
dum repraeseutandi Trinitatcm sub trium virorum 
{equalium specie tolerandura essc; non aulcm pin— 
gcndi solum Spiritum Sanctum in forma juvcois,. 
cum hoc modo idera SpiritUs seorsim ab aliis perso- 
nis numquam apparucrit. Immo hujusmodi imago 
inusitala est, et consequenter juxta Tridentinam 
synodum nullo modo adrniltenda. 

11. Quod si pingitur SS. Trinitas vel repraesen- 
tando Patrem juxta FiUnro, vel Filium in sinu Pa- 
tris, et Spiritum Sanclum in coiumbac forma. Si 
pingitur solus Pater instar senis, si soius Fibus vel 
cruci affixus, vel in forma agnL Si solus Spiritus 
vel in figura linguarum ignis die Pentccostes e cnelo 
desccndentium, vel in colurabae specie. Uisomnibus 
pingendi modis fundamentum suppeditant appari- 
tiones, et visiones in sacris Scripturis cxprcssac. At 
nullibi inrenilur, Spiritum Sanctum. in formaju- 
venis seorsira ab aliis personis apparuisse, ideoque 
nec hujusmodi ejus imagines admittendae. 



12. Atque hax sunt, quae quoad dictas Spiritus 
Sancti imagines summus Pontifcx laudato episcopo 
significanda duxit, ailirmans,sc apostolicam suara 
auctorilatem interposilurum adversus eum, qui pro- 
hibilioni ab eodem episcopo facta? de iisdem imagini- 
bus refragari ausus fuerit Cum vero idem episcopus 
in sua epistola addiderit , spargi plures prxfaUe so- 
roris Cresoentia? cffigies, coronas precatorias, 
earumquc grana, cruces, acapularia, oleum, pulvo- 
rem, aquam, et manus vcl pictas, vel sigoo effictas 
cum pollice mler indicem, el medium inserto, quas 
quidem corooas, et cruces a Deo benediclas, et in- 
dulgenliis ditatas fuisse; earum vero manuum simu- 
lacra ad fugandosdcmoncsplurimum valere nonnulli 
venditabant; Pontifex eumdem episcopum in hoc 
quoque laudat, quod nempe ea omnia reprobaverit , 
aflirmans ejus judicium fuisse sensui Sedis Apoato- 
licas consentaneura. Nara cum de scrva Dei Joanna 
a Cruce olim vulgalum esset, qusedam coronarum 
precatoriarum grana fuisse ipsius interceasione a 
Jesu Christo benedicta et indulgentiis aucta , cadein 
S. Sedes bujusmodi indulgentias dcclaravit apocry- 
pbas. Cumque inlroducta cssct illius causa bcatifica- 
tionis , et post Urbani VIII decreta rcsumi deberet, 
ob difficultates ex dictis granis, et indulgeutiis exci- 
Utis, statira conscpulta remansit, ut idem Pontifex 
narrat in suo opere de canon. sanctor. I. 2, cap. 
36 » num. 18, ubi etiam c. 8 dccrelum refert Ur- 
bani V quo numismata in eorum honorem prohi- 
bentur, qni a Sede Apostolica cultum taraquam 
beati , aut sahcti nondum obtioucrinL 

13. Demum quod attinet ad da>monum expulsio- 
ncm a corporibus obsessis, plura habentur in cit. 
opere l. k^par. 1, c. 29. Practcrea S. Carolus Bor— 
romaeus rectam exorcizandi rationcm in libro a so 
probato tradidit, et in sua quarta dicecesana sjnodo 
probibuit , nc quis aliis exorcismis, aut prccationi— 
bus ad hoc uteretur. Postea Paulus V rituale roma- 
num publicavit, in quo peculiaris adest titulus de 
exorcizandis obsessis; et Clemens XI in quadam 
sua epistola encicijca edixit, ne quis cxorcizans a 
sorma in eodem rituali prascripta discederet. 

14. Litteras tandem suas summus Pontifex con- 
cludit episcopi propositum summopere commendans 
conservandi, immo augendi sacrarum littcrarum, 
aliarumque scienliarum studia, et apostolicam bcnc- 
dictionem ipsi, et universo ejus gregi impertitur. 

Quidquid super cultu S. Luca CcualU hoc loco rfi- 
cendum erat. Et de publico cultu qttem quidam 
vellent atterere Nicolao PP. I V in Appendiei I V 
legi pottunt : in Appendice V agilur de operibut 
V. S. D. Maria de Agreda. 

Super bacchanalibut eputola BenedicU XIV ao* 
archiepitcopot, et epitcopos dilionit temporaiit 
pontifida , data KaT. Januarii 1748. 

15. Duo praiscrtim sunt, quae summum PonUfi- 
ccm.iu hac materia vebcmcnter commovcrunt, et 



Digitized by Google 



ACTA KT PKCRETA 1N CAUSIS REATIFICAT. ET CANOMZAT. 



de quibus rcligiosiorcs epkcopi supradicta? dilionis 
apud ipsum conqucsli fucrnnt. Primum, quod ul— 
tima bacchannliorum nocte ludi aliquando usque ad 
primum Quadrngcsimae diluculuro protrabanlur, et 
nonnulli, larva dumtaxal dcposita, iisdem tamen, 
quibus personatt incesseranl, vestibus induli eccle- 
siam stibeant, sacros cincrcs rccipiant, divinisque 
intcrsint mysleriis, episcopum vcro in id animad— 
vcrtcntem nimiae scvcritatis rcdarguant, allegantes, 
alios sanctitatc insigncs episcopos super bis tacuisse. 

16. Pessimum hoc scandalum nullo fulciri argu- 
mento , nulla juvari tolerantia ostcndit Pontifex, at- 
que adeo supradictis episcopLs , et archiepiscopis in- 
culcat, ut illud, ubi invaluit, cxtirpare, ubi non 
viget, impedirc pro viribus concntur, contravenien- 
tes vero acerrime puniant. 

17. Alterum est, quod dicbus festis in quibus- 
dam ccclcsiaslici status civitalibus personati homi- 
nes pervagentur, circulatores, et id gcneris blatero- 
ncs populum majorifrequentia ludifaciant; etcborea? 
publice cclcbrcntur. 

18. Ad bacc fatctur Pontifex , bacchanalia ab Eo- 
clcsia , aegre tamen, tolcrari. Summos vero Pontifices 
pracdcccssorcs in Urbe statuisse, ne, quamvis per— 
pauci dies bacchanalibus pcrmiltantur, diebus tamen 
tcstis, ac sexta fcria quisquam larvam sumat, ac pu« 
blice debacchctur. Hoc ipsum in tolo ecclesiastico 
slatu obscrvari jubct, idqucetiam quoad circulatorcs 
obscrvari dicbus feslis vellet Sed quoniam non ora- 
nia , quamquam justa , facile ab bominibus impe— 
trantur, idco S. Caroli Borromaci, et Clcmcntis XJ 
vestigiis insistcndo pro regula statuit, ut iidem cir- 
culatorcs nec mane, nec vcsperc dici festi, si fieri 
potcst, adsint; sed ubi bujusmodi abusus tolcrari 
consuevit, mane saltem nullo modo pcrmittatur, 
•nec post mcridicm , nisi post cxplela vespertina of- 
ficia, et doclrinara christianam. Monet tamen, se 
inlegras relinqucrc omncs super bacchanalibus pro- 
bibitiones in sacris canonibus, conslitutionibus apos- 
tolicis, ct conciliis aut provincialibus, auldicecesa- 
nis factas, praescrtim quoad ccclesiastieos viros. 

19. Notae sunt supcrstitiones , quas olim elhnid 
Kal. Januar. in honorcm Jani , ct deae Streniae in- 
stituebant. His aliqunndo christiani fcrdc intererant, 
quam pravum morcm tam SS. patres in suis sermo- 
nibtis, quam Ecclcsia in suis conciliis damnarunt; 
gravissimis ctiam prrnis reos indictis. Hac extirpata 
consuctudine, bacchanaliorum fccditas cl corruptcla 
iuvecta csl in hcbdomadas plcruraquc Scptuagesima?, 
Scxagesimae, ct Quinquagcsima? , quibus Ecclcsia 
nobis praccipua rcdemplioiiis noslrae mystcria medi- 
tnndo proponit, ut alacriorcs ad Quadragcsimalcm 
scveritalcm rcddat. Corruptelam describit, ct arguit 
opiscopus Gratianus in sua synodo Amcriae babita 
nn. 1595. Ac dc illa quidem Turcarum legatus, qui 
inter christianos fuerat, Constantinopolim rcversus, 
rctulit , chrislianos certis dicbus insanirc , donec gc- 
jicrc quodam cineris in templo rcspersi convalcscunt. 

20. Huic pcrversitati Ecclesio preces et pia opera 



opponere slnduit, ut Dcus paeoas impiis debitas 
diffcrret , ct huic malo remedia praeberet ; et quap- 
dam religiosorum familiae a Dominica aut Septoa- 
gcsimae, aut Sexagesimse, aut Quinquagesirae, ad 
dieni cinerum abstinere a carnibus consueverunt. 
S. Pbilippus Ncrius morem induxit invisendi solcm- 
niter septcm Urbis ccclesias lempore bacchanalio- 
rum , ct summi Pontifices plurimas indulgenlias iis 
impcrtivcTunt, qui Sacramcnta suscipcrent. Quam- 
obrcm ipse Bcncdictus XlVpraefalos archiepiscopos, 
ct cpiscopos monct, ut eo lemporc divinis ollkiisin- 
tcrsint , missam coram populo celcbrent, ecclesias, 
ct xenodochia visitent, ct ab hoc olios etiam invi- 
tent , curentque ut in aliqua ex supradictis hebdo- 
madis, aut in omnibus Lucharistias sacramentum 
pcr triduum uublicae vencrationi cxponatur, el ad 
vcspcram popub benedicalur, concessa indulgeotia 
plenariaiis, qtii pcenitentioe, ct Eucbarislia; sacra- 
mentis muniti augustissimum Christi Corpus singu- 
lis dicbus visitaverint, Deum juxta Ecclesiae mcntcm 
supra indicatam orantcs, duramodo alia in cadem 
ecclesia non adsil plcnaria indulgcntia impediens. 

Compendium Htterarum apostolicarum S, D. N. 
Benedicti XIV cardinali Danieh Delphmo pa- 
triarchn Aquihjenti dxe 19 Januar. 1748, p* 
quas plurima capitulo ecclesia Veronentis cout- 
duntur privilegia, et providetur, ut astistentu 
•n choro una cum aliit cantent, et ptol/ant 

21. Intcr alia ornamema, et privilcgia, quibus 
capitulum cathedralis ecclesiae Vcronensis a Roma- 
nis Ponlificibus, ab imperatoribus, et ab aVtis prin- 
cipibus cumulatum fuit, illud quoque memoratur, 
quod Rotaldus cpiscopus Vcronensis anno 813 ab- 
dicala in ipsum capitulum omni jurisdicliooe, iHisd 
sub patriarcbae Aquilejensis tutela ita rcpown, ul 
ab omni cpiscopi Vcronensis, qui illius patrutchs 
sulTraganeus est, jurisdiclione sit prorsus immune. 

22. Nuper vcro pnefatus Bcnedictus XIV prc- 
dicto cardinali Dclpbino patriarcha Aquilejcnsi pos- 
tulanle, canonicis laudati capituli Vcroncnsis oon- 
cessit usum scotuloe, vulgo Buggia ubicumque 
missas tam privalas, quam solcimiiter celebrave- 
rint : ct quodcumque altarc , in quo pro animabus 
purgatorii sacrum fccerint, bis in hebdomada illis 
prh ilegiatum sit. Indulsit praeterea, ut eoruroueru 
canonicorum quilibct ad ejusdcm capituli villam 
Avyiari dictam pcrgcns , ibique commorans, possit 
in oraloriis aedium ejusdem villae dccenter instruclis, 
ct a capituli archipresbytcro visitandis, et appro- 
baudis, missam cclebrarc, aut celebrari faccrc, ila 
ut ipsi , eorumquc famuli per boc dicbus fcslis dc 
praeccpto obligationi audiendi missam satisfacianl, 
salvis tamenjuribos parochialibus. 

23. Cum vero compcrtum cssct , cosdcm canoni- 
eos ab antiqua traditione contra sacrorum canonum 
sanctiones coutendere , sibi satis esse, ut choro oim 
ceteris mancionariis, acolythis, et clericis canenti- 



Digitized by Google 



SYXOPSIS L 

bro, pyillenlibusque assistentes, non autem canctit, 
el psallanl, laudatus summus Pontifex suae conslilu- 
tioni, quae incipit : Cum temper oblatai, inhserens, 
cidem palriarcbac cnixc suadet, ut abusus ejusmodi, 
et corruptclam omnino cradicarc adnitatur, canoni- 
cisquc praedictis inculcct, ut dum cboro intersunt, 
cum abis canent, ct psallant, admoneatque, eos, 
nisi hoc praeslent cx praebendis, et distributionibus 
non faccre fructus suos, scd ad restitutioncm tc- 
neri. 

24. Cumque nonnulli ex iisdcm super boc con- 
scientiae stimulis angercntur, summusPontifexeidcm 
patriarcbae facultatcm concessit, ut iis, qui ad ipsum 
confugerint ab omni culpa, et restitulionis obii- 
gatione per ipsum sive pcr alios ab eodem dcpulan- 
dos , absolvantur, dummodo resipiscentiam promit- 
lant. Ccterum nuili eorum suiTragari prcdicta 
indulta et privilcgia maodat, nisi cboro assistenlcs 
canant, et psallaot. 

Litterm apoitolicm ejusdem Bcnedicli XIV datm 4 
Kalend. Aprilis 1751, per quat preibyterit latini 
ritut in Ruitio Polontca dtgentibui permittitur 
in Rutkenorum Unitorum eccleiiit , dcficicntibui 
lapideit tabulit de more comecratit, et calieibui 
aureit, vel argenteii, miuam tuper eorumdem 
Ruthenorum antimcntiii et cum caJicibut ex 
ttanno cclebrare. 

25. Presbylcri latini ritus apostolicas missiones 
in Russia Polonica excrcentes sacrac congregationi 
depropaganda fidc cxposucrant, quod, cum in vas- 
tissimis iliis regionibus frcquentes csscnt Ruthcno- 
rum Unitoruro ecclcsia;, rarissimac vcro ritus latini, 
neqiie pro missis cclcbrandis tapidcas sncratas tabu- 
las, et caliccs aureos, vel argentcos pcr longa, cst 
difficilia itincra sinc gravi incommodo, ct pcriculo 
sccum dcfcrrc possent , plcrumque a missarum cc— 
Icbrationc ipsi abstincrc, alii vero fidelcs latini rilus 
sacrorum mvslcriorura participatioue fraudari , gra- 
vissimo cum animarum dclrimcnto cogebantur. 
Quamobrem enixc poslularunt, ut facultassibi con- 
ccdcrclur missas, sinc lapidca sacra labula , super 
Rulbcnorum antiracnsiis celebrandi, corumquc 
stanneos caliccs adbibcndi. Benedictus XIV enar— 
rata bujus negolii serie, ct materiam erudite expo- 
nens, prxdictam facultatem concedit , cum ad uni- 
tatem stabiliendam valde cxpediat; Grseci enim 
uniti opportuniute exigente super lapideis Latino- 
rum tabulis sacra faciunt. Jubet ut latinus rilus 
scmpcr servcUir, innovando supcr boc S. Pii V con- 
•stitutioncm, qua; incipit: Providcntia Romani Pon- 
tificii , ac dummodo in eorumdcm Rutbenornm ec- 
clesiis cclebrandum sit, non autcm in aliqua latina 
ccclcsia, aut in domesticb Lalinonim oraloriis, si 
forteibi inveniantur. 



WU SEXTI. 801 

CAPUT XIII. 

De conceitione officii, et mtita. 

Hoc fixum animo habuit Benedictus XIV, nul— 
lum ad Ecclesiam univcrsalcm officium extcndere, 
benignc tamcn particularium locorum, autprovin- 
ciarum pictati satisfacit conccssione proprii oflQcii, 
et misssi. Ex plurimis rcfcruntur tomo 6 cpislola 
san. Pont. circa otficium S. Braulionis. Littera? 
apostolica; pro officio S. Barbarx, trcs missa; quas 
in Hispaniae , ct Lusitaniae dominiis dic Com. om- 
nium tidclium dcfunctorum cclcbrantur. Pro domi- 
nii Lusitaniae ofiicia Maternitatis ct Puritatis B. V. 
M. Quinquc SS. protomartyrum ordinis seraphici , 
S. Jo. Damasccni, ct SS. Tbeotonii C. et aliis. De 
his in Appendice 6. 

CAPUTXIV. 

Appendix , fn qua Romanorum Pontificum , regum, 
atque illuttrium virorum tcitimonia de B. Nicolao 
Albergato cardataU S. Crucii , et epiicopo Bo— 
noniemi, juiiu Benedicti XIV pontificii maximi 
collecta , et in tex ctaiict diitributa reccntentur. 
Pramittitur ejuidem vita tcripta a Jacobo Ztno 
epiicopo Fellrenti ad fidem codicit Vaticani re- 
cognita, notiique Uluttrata, itudio et labore 
Comtantini Ruggerii 

1. Primo loco ponitur Pratfatio, in quo totius 
indicalae collcctionis ratio, et serics explicatur. Indc 
duorum extant thcologorum testimonia, quicolle— 
ctionem ipsam examinarunt, ct approbarunt. 

2. Vitae vcro B. Nicolai a Jacobo Zcno scripta: 
prccmitlitur ejusdem Prarfatio , in qua cardinalem 
Pclrum Barbo alloquitur, cui opusculum boc suum 
inscribit, causas mcmorans, ob quas hoc opus ag— 
grcssus est. Tum in opusculo ejusdem bcati vita de- 
ccribilur. Ac primo quidem Albergatorum slirps 
inter alias Bononia* nobiles familias laudatur, cx qua 
lpsc prodiit. Mcmorantur illius parentes, studia, 
ingressus in Carthusiensem ordinem, et qua; in eo 
sanctissime gessit. 

3. Episcopus Bononiensis a civibus suis sponte 
electus, munus hoc non nisi a supcrioribus compul- 
sus acceplavit. Ab iisdem civibus non semel ad Mar- 
tinum V summum pontificcm in Bononiensibus vi— 
cissitudinibus , ct ab codcm Martino in Gallias, ut 
Gallos et Anglos diuturno, ac teterrimo bello dccer- 
tantes ad concordiam rcvocarct, Icgalus missus om- 
nia sapienlissime , et piissime administravit. Mox 
cardinalis sancte Crucis in Hicrusalcm creatusaliis 
pluribus, gravibusquclegationibussub laudato Pon- 
tifice, et postea sub Eugcnio IV, tum pro pace inter 
christianos principcs intra, et extra Italiam compo— 
ncndam, tum in concilio Basilcensi, cui aliquandiu 
prarfuit,roira prudentia, animique constantia fun- 
ctus est. Ferrariam , ubi idem Eugenius concilium 



Digitized by Google 



3G2 ACTA ET DECRETA IN CAUSIS BEATIFICAT. JST CANONIZAT. 

pru Graecorura unione indixcrat , venit ; sed cum in B. Nicolai laudes conlinenlur; mittitur in Gadlias 

Germania adversus Pontificem novi molus exardes— amplissima legalione: Prioratus S. Firmini eidem 

cerent, illuc missus labentibus jam apud Germanos confertur; Sedis Apostolicae legatus in conventu 

Pontificis rcbusnon levi adjumcnto fuit. Arebatensi pro stabiiienda pace, et ilerum lcgatus 

4. IndeFlorenliam, quo concilium Fcrraria trans- in Gallias pro pace cum Anglia, demum Iegatus 
lalum fuerat , se contulit , ibique insignia consilii , conctlii Ferrariensis constituitur. 

ct virtutis exempla edidit. Simplicissima humilitas, 7. His accedunt alia tcstimonia summorum pon- 

prxcipua clemenlia, charitas in omnes, pietasque tificumPii V et Bencdicti XIV, quomm primus in 

patcrna, ardcns fidei, ac rcligionis relus in co sem- responsione ad orationcm oratorum Gallicorum in 

pcr eluxerunt. Lcctioni sacrorum librorum deditus, conventu Mantuae publice habita, aller in opcre de 

doctos virtulibus addtctos dilcxit, ingenuam fami- canonir. SS. lib. 1 , cap. 13, § 18, /16. 2, cap. 18, 

liam aluit, aflincs vcro suossccum domi esse noluit, § 16 , lib. 3, cap, 33, § 22, ft6. i, oarf. 2, c. 14, 

asperam vitam duxit , Carthusianamque rcgulam ad § 3, et in suis monitis pastolaribus, B. Nicolaum ob 

extrcmum inviolate scrvavit. Tandem pra?fatum eximias virtutes, ct mcrita miris laudibus cxtollunt, 

Eugenium Florenlia Romam proficiscentem secutus, ct sanctitatem insigncm praedicant. 
scnis gravissimo calculi morbo corrcptus , acerbissi- 8. Classis secunda continct regum testimonia, 

raisqucdoloribus palienttssimc tolcratis, ecclesiasti— ncmpe epistolam Caroli VII Francorum regis ad 

cis sacrameutis rite munitus, piissime in Domino synodum Basileensem,et duas pariter epistolas Hcn- 

obiit, non sinegravi Pontificis, aliorumque omnium rici VI Anglorum regts, unam ad Eugenium IV, 

mcerorc, sed simul cum magna sanctilalis fama. alteram ad omncs regni sui incolas. Ulerquevero 

Ejus funeri Ponlifex ipsc intercssc voluit , corpus rcx Nicolaum congruis laudibus exornant 
vero Florentiam delatum , in monasterio Carlhu- 9. Tertia classis cxhibct tcstimonia Vespasiani 

siensi, ut ipsc vivens mandaverat, religiosissime tu- Florentini , S. Antonini, Pogii paritcr Florentini, 

mulatum fuitl Haec cx Jacobo Zcno. ct aliorum triginta trium scriptorum Italorum , qui 

5. Sequuntur alia testiroouia a viris illustribus de unanimiter B. Nicolai virtutcs , et sanctitatem coo- 
B. Nicolao Albergato in scx classes distributa. Prima testantur. 

summorum Pontilicum. In hac duodecim exhibcntur 10. In quarta classc vigintinovcm Galli scriptores 

Martini V epistolae, in quarum prima Pontifex ipsi recensentur, qui vernaculo fcre omnes idiomate tes 

utpote episcopo Bononicnsi mandat, aut fidelitatis aB. Nicolao gcstas maximis Jaudibus data 



sacramentum a magistratibus Bononicnsibus , Ro— prosecuti sunt. 
manae Ecclesia? nominc, rccipiat. In altcra cumdcm 11. Qnintam classcm testimonia constituunt scx— 

constituit Ap«tsloIicx Scdis nuntium in Galliis ad decim scriptorum Bclgarum,qui nonsccus, ac alii 

Sacem inter rcges, et principes sancicndam. In tertia paulo ante indicati, mcrila , virtutes, et sancUtatem 

lum legalionis onus modeste rccusantcm , excitat. B. Nicolai cxtulcrunt. 
Quarta ad Henricum V Anglia; rcgera, qucm ad 12. Scxtam classem novcm diversi complent stri- 

paccm cum Gallis bortatus, ct B. Nicolaum missum ptorcs, Gcrmani, Poloni , Hispani, Britann/, ffi- 

a sc nuntium eximiis ornat cnromiis. Iri duobus aliis berni , ct Grxci, qiii et ipsi dc legationibus a S. Ni- 

laudatum nuntium commendat. In scptima Ludovi- colao in communcm rcipublicae christianx utiliutem 

cum cpiscopum Porluenscm S. R. E. cardinalem peractis, ac de aliis ipsius rcbus prxclare, etsati- 

G jlliac Icgalum ad prxdictum pacis negotium monet, ctissimc gestis testimonium rcddidcrunt. 
ut B. Nicolai consilio et opcra utatur, cujus etiam 13. Subscquitur sjnosis chronologica rerumejus- 

cgrcgia? animi dotcs rccenscntur. Octava, et nona dcm beati gcstarum. 

ad ipsum B. Nicolaum , cui idcm pacis ncgotium Tandcm pro coronide adncctuntur littene aposto- 

commendat. Dccima ad Joanncm Bcthfordiae ducem, licae in forroa brevis a Bcnedicto XIV die 6 Octobris 

cui Ponlifcx B. commcndat, suadctque ut cum in 17V4 expcditae, in quibu;omnia describuntur, quae 

procurandapacejuvct. Undecima ad Carolum Fran- Pontifcx pro totics iaudati B. Nicolai cultu gessit, 

corum regem cst, cui insinuat, ut rebus in Gallia ct videri possunt lib. 5 , c. 24, num. 227. 
ferc compositis, B. Nicolaum Bonontaro rcverti si- 

nat. Duodecima cidem bcato inscribitur, cique Pon- C A P U T XV. 

dux Mcdiolani, Vencti , ac FlorcnUm tn pacem con- rt ^ *^ 

vencrint. Antequam sextus tomus opcrum Benedicti XTV 

6. Succcdunt undccim Eugcnii IV pontifiris vulgarctur , duo dccrcta prodierunt supcr miraculis 

maximi epistolac tam ad insuin B. quam ad Hcnri- interccssionc B. Joannac deCbantal patratis, quae 

cum, ct Carolum regcs christianissimos, una vcro ad calccm tomi 6 inscrta sunL Cum vero de iisdera 

ad Joanncm archiep. Tarentinum , alia ad Philip— in appcndice prima hujus voluminis sermo crit , ca 

pum Burgundiae ducem. In his omnibus pcrspicuae htc rcpclcre : 

FINIS LIBRl SEITI. 



Digitized by Googlc 



LIBER VII. 



APPEMDICKS AD TRJtCRDEMES tlBROS. 



CAPUT I. 

De diver$is hujus operis editionibus. 

Universum Bencdicti XIV opus de scrvorum Dei 
bcatificaliooe, et beatorom canonizatione ia qaatuor 
tomos dislributum jam bis cditum fuerat, quorum 
singulis appcndiccs, ct alia quacdam addita crant, 
pro ut uniusctijosqiie materies poscebat: hec vcro 
omnia in tertia editione in r 
collecta , et hic in < 
cxhibentur. 

Primus tomus primas editionis anno 1734, Qe- 
mcnli XII tunc rcgnanti dicatus fuerat, praefixa ei 
nuncupatoria cpistola, in qua expositis rationibus, 
qnae auctorem ad hanc pertractandam matcriam , ct 
ad primum dictum tomum ei dicandum allexcrant, 
eumdem tum a familia? splcndorc, tum a rcbus ab 
ipso, et a majoribussuis praeclare gestis, auctor ipse 
laud.it ; tandcm bcncficiorum in sc cullatorum mcmor 
banc grati animi sigpificationem ut libentcr excipiat, 
cnixe obsccrat. 

Sccundo ejusdem primse editionis tomo an. 1735 
Clementi XI dicato epistola praemitlilur, in qua pri- 
roum ob innumera ab eo accepta beneficia bunc li— 
brum , ei Ucet diu ante vita functo, dicasse auctor 
protitetur , simul commcmorans , eum super his li— 
bris cdendis consultum authoris consilium mirifice 
probasse; abeoque plurima hausisse. Tum ejus do- 
ctrinam etcruditionem praeserlim in bujusmodi causis 
pcrlractandis , ncc minorem in ipsis sedulitatcm 
commendans, ipsum, quem ob ante actam lauda— 
bilemvitam immortali gloria donatum putat , hoc 
grali animi testimonium ut excipiat sibique propi- 
tius sit , exorat. 

Epistola alia tertinm primae pariter editionis an. 
171)7 tomum Benedicto XIII inscriptum praecedit, 
in qna se cardinalitia dignitate , aliisque cumulatum 
bcncficiis ab illo Pontifice fuisse , et idcirco banc sut 
opcris partem ejus nomini inscripsissc auctor glo- 
riatur. Pergit, etnobilissimamejtis familtam laudans, 
ipsius pranripuc Bcnedicti tum sanctum, fir— 
roumque in amplectendo rcgulari S. Dominici in- 
stituto propositum, tum in suspicit^nda cardinalitia 
dignitate ultro, acnolenti oblata moderationem, tum 
in admintslrandocpiscopatu Siponti, et Caesenaepri- 
mnm. mox Bencvcnti vigilantiam , ets<ilicitudinem, 
tum ejus caritatcm , abstinenliam, regolarem etiam 



in iis muncribus obscrvantiam , et erga Deiparam 
Virginem, et S. Pbiiippnm Nerium pietatem , cujos 
opc ab evidcnti vitae periculo in borribili terrae motn 
tncolnmis evaserat, miris laudibus extollit. Haec 
vero omnia cum in ceteris antea, tum maxime in 
regcnda snmma Romani Pontiflcis dignitate, ad 
quam tandcm elatus, retento sempcr Bcncvcntato 
arcbiepiscopatu,fuerat,miram in modnm rcfulsissc, 
et post ejus obitum in translatione ejus corporis a 
Vaticana basilica ad Dominir^ni ordinis templum 
totius civitatis grati animi significatione compro— 
bata fuisse,fuculenlerdomonstrat. Concludit dcpre- 
cans, ut quem in perennis gloriae sedera deductum 
putat, auxilium a Patre luminum sibi impetraredi- 
gnctur. 

Seqtiitur epistola , quarto ejusdem primae editionis 
an. 1738 tomo praeflgebatur, cardinalibus, et con— 
sultoribus congregationis rituum inscripto. In bac 
sacram eamdem congregationem auctor sammopere 
commendat, muncra ad ipsara delala, et operam, 
quam ipse tum advocati consistorialis, tum fidei pro- 
motoris, et consultoris rauneribus olim fungcns, tum 
iiltcr cardmales sacrts riltbiis prspositos cooptatus 
sedulo praeslitit , diserte commcmorat. Mulla ad hoc 
concinnandum opus ab bac congregatione didicisse, 
et in ilhid inseruisse profiletur, suaeque erga if 
obserranliae significatione concludit. 

Hactenus prima editio : Sccunda vero ab 
cardinalisRezzonicoepiscopi Patavini ad Bcnedictum 
XIV exordium ducit; in ea , quae praemissa est vc— 
turoini primo editionis secundaean. 1743 idem emi- 
ncntissimus cardinalis insigne hoc opus typis sui 
scminarii cdi aliorum diligentia cteptum , sua de— 



auctori offert, se et seminarium simul ipsi 
mcndans. 

Subest alia Jacobi Facciolati V. C. epistola ad 
eundcm Bcncdictum XlVsupradicto volumini primo 
prirflxa, qua littcris apostolicis ad eundem datis, 
ibidem positis, et in hac tertia editione prope ini— 
lium tomi primi recusis rcspondetur. Totum opus 
gemino indice tnnc illustratum, ejusque auctor con- 
dignis laudibus cxornatur, ac debila obsequii, et 
gratitndinis signiticalione clauditur. 

Epistolis hucusque recensitis judicia quscdnm 
tubnectuntur. Vix enim opus hoc de servorura Dei 
bealificatione , et beatorum canonixatione typis Bo— 
nonicnsibusin lucem primo prodiit , statim diversa- 



Digitized by Google 



3G1 



AITKXDICES AD LIBROS DE SERV. DEI BEATIFICAT. , ETC 



rum eruditi naUonum judicia sua interposuerunt, 
quorum primum est Germanicum ex aclis erudito- 
rum publicatis Lipsic Kal. Octobr. an. 1740, Kal. 
Januar. ct Aug. an. 1741, ct Kal. Januar. an. 1742. 
Ncmpe singulis toUus operis libris singula judicia 
accesserunt,quc unum illud Germanicum consti- 
tuunt. 

Porro actorum, adcoque judiciorum scriptorcs 
primum de iis, quc in cpLstoIis dcdicatoriis unicui— 
que libro prcfixis contincntur, sermonem faciunt, 
roox auctoris laudcs sublexunt, quem scmper summo 
bonore, ac debita rcverentia nominant. Tum singula 
libri , quem versant, capita , et appcndices percur— 
rentes cuocta iu iis fuse digesta summatim ingenue- 
que exponunt, et condigna auctoris laude coodu- 
dunt 

NonouUa tamen in bis exarandis judiciis irre- 
pscrant , quc auctoris menti et calamo non satis 
conveoicnUa rcputata sunt. Opportunum idcirco 
visum est ea perspicuisanimadvcrsionibus adnotarc; 
cl has sane in secuoda opcris editionc Patavina ac— 
curatissiraus editor adamussim apposuiL 

Secuodum locom judicium Galucum occupat ex 
oclis Trevoltianis mcnsis Jul. an. 1735, Gallicano 
pariter idiomato conscriptum. Totum supra primum 
tomum versatur, cum is solus ad judicii scriptorem 
pervenerit. Et iniUo quidem auctorem honorificis 
laudibus , ut par est , proscquitur , tum intcgram 
materiam per summa capita digerens totam ejus 
raUonem per cpitomen oiUde exhibct , siraul ostcn- 
dens, quam recte omnia, et accommodate ponantur. 
Ultimo loco dc cxpeusis in beatilicalione, ct canoni- 
taUone ncccssariis agit , ul libri ordo exigit, carum- 
que justitiam, et cquiutcm, summoruinquc Ponti- 
ficum in iis minuendis sludium ct atteouonem 
dcmonstrat. 

TcrUo loco judicium Italicum ponitur ex obscr- 
vationibus littcrariis Veronc ediUs desumplum, ct 
lingua vernacula tradilum. Tolum opus , id est qua- 
tuor tomos rcspicit , nec minus, quam duo alia pra> 
missa judicia, tum auctorem, tum opus ipsum col- 
laudat, et compendiario sermone in propatulo ponit. 

His tria alia acccsserunt judicia , et in tertia 
omnium Kcnedicti XJV opcrum cditione apponun— 
tur. Horura primum est Hispanam ex bibliograpbia 
criUca, sacra, et profana Matriti cdita an. 1740, 
auctore revcrendissimo P. Fr. Michacle a S. Joseph 
ordinis PP. Excatceatorum in tota Hispania SS.Tri- 
nitatis redcmptionis captivorura generali, etc. Hoc 
judicium non dissimili a paulo antc indicatis ratione 
in auctoris,operisquelaudibusprocedit,fusius tamcn 
singula, quc ibi versantur, accurato stodio vestigat, 
brcviter enuclcat.et (Jilucide,ac rccta mcthodo juxta 
ordincm Iibrorum, ctcapitum lolius operis exponit, 
comprobal, atquc defcndit. Quatnquam non inte- 
grum est hoc dc toto operc judiciura ; tota coim 
secunda pars, et nonnihil cx prima parlc libri quarU 
prclermitUlur; solum quoad secundam partom no- 
' .-..r cujusdam disscrlaUonis a D. Didaco 



del Corro Hispali vulgatc de argumenti ex Bree. 
Bom. ut rebut huloricit petiti voJore. Subdit judicii 
scriptor, alius raUonis fortasse futuram fuisae dis- 
sertaUonem illam , si ejus auctor caput 13 deBre- 
viario Bomano , ctc. prcdictc secuodae parUs per- 
currisset. 

Succedit judicium secundum Romanum de sac- 
pedictis operibusnuncinduodccim tomos dislributis 
edilionis tertic ad usum acaderaiae liturgica?Conia> 
bricensis ; quam quidem editionem, ut initio dicilur, 
instanUhus PP. canonicis regnlaribus in Lusitania 
reformatis, ct ejusdera acadcniia: moderatoribus, 
auctiorem, casUgatioremque Koms perfici P. Ema- 
nuel de Avcndo Sociclatis Jesu sacronim rituum 
consultor, ct io collegio Romano professor enixe 
contendit. Hoc judicium lingua vernacula oroatc 
compositum operum, eorumque parenlis laudes to- 
tnm, ul sane deccbat, efTunditur. Sub iniliuui cx 
pluribus, tum ex hoc capite commcndalur aucujr, 
quod heterodoxos scriptorcs noluerit asperis dicus 
proscindcrc, at polius corum opinioncs catholica) 
vcritaU oppositas docte, moderaleque profliga^erit, 
aliasquc justas prudenter susceperit. Paululum sub- 
inde ci castiganlur calholici, qui in hasretkorum 
opera incidenter, parumque in hxc qualiacumTue 
sint, intcndentes,vel acrius perstringunt, vel tmpru- 
dcnter sub silenUo prmtermiUunt. Ceterum ouuU 
facienda sint laudati BencdicU opera, inde satiscoV- 
ligi in hoc judicio ostenditur, quod eradili Lipsien- 
scs, aliiquede litteratia rep. beoemeriu, <ftiamva 
heterodoxe, iUa, eorumqueauetorem summis Uudi— 
bus prsedicarunt. Ex catboUcis viris docUs in diversis 
Europx regionibus constituUs tam in sacra r quam 
in profana studia incumbentibus nullus ferme exti- 
Ussc dicitur, qui non eadem adrairabundusMimma- 
que reverentia confiterelur, et commendarct. Coa- 
cluditur adducto judicio laudatorum enditoraii 
Lipsiensium super prsedicta terUa ediUone, quam 
ipsi magno plausu excipiunt , ct de prasfatiooe . ac 
de aliis, quc operi prmmittuntur, accuratam spe- 
ciem exhibent 

Judicium terUum Lusitanura inscribitor ; et ex 
epistola anUsUUs Conimbricensis excerptum est, 
que habetur in prcfatione operis cui Utulus: CVIum 
noeum, elc. ln hacepUtolaciarissimuaanUstesstudia 
Conimbricensia in tota Europa cclcbraUssima pri- 
mum commemorat; tum magnura, quod ea,cttola 
Lusitania summi PonUficis beneficio, suscepere «ug- 
mentum ; etcommodum lam per Liturgicc academis 
aucUs redditibus erecUoncm , quam per laudatorum 
opcrum exhibiUorem summopere gratulatur, quo- 
rum subinde excelleoUam , et utibUtcm condignis 
laudibus prosequilur. 

Hajc intcr alia sunt,quc divcraarum naUonum 
eruditi dc Benedicto XIV operibus tulere judicm^ 
eoque avidius inter eruditos, terUa ediUo expetilur, 
quod prclcrquam quod mulU addila , et cmendala 
conlincat, quinlum, et sextum totum prius editos ad 
perfcclum operis complementum adjuoxcril. Ap- 



Digitized by Google 



STNOPSIS LIBRl SEPTnil. 



3G3 



pendices vero ad prxcedcnlcs Ubros in hoc ultimo 
colligere opportunum judicavimus. 

CAPDT II. 

Prima appendix ad primum Hbrum. 

Appendices qnindechn ad librum primum perti- 
nent, quarum prima est relatio in consistorio secreto 
coram Lrbano VIII facta a card. a Monte die 13 
Januar. 1625 super actis B Elisabetbe Lusitanias 
reginse [de quaineap. 9,fom.l)ciijusha*c summaest. 

Sanctitate , qua> in ceteris raro admodum invcni- 
tur, si regiae dignitatis femina fulgeat, cndcstc ap- 
pellari prodigium mcrito potesl. Hujusmodi profecto 
fuit Elisabeth Lusitaniae regina , quas regiis clara 
natalibus ea virtutum gloria splenduit,. ut cuilibet 
cbristiano rcgno exemplar a Ccelo datum exisli— 
mari jure possit, a qua proinde qui sccplra mo— 
deranlur, optimum cum dominatu, et gubemio 
sanctitatem componendi roodum addi«""nt. Digna 
sane, qu« ad rcgia , et popularia vota iu principum 
utilitatem et in christiani nominis glorlam inter 
sanctos rcferatur. Omnia siquidcm in ejus causa dc 
more acta , et discnssa legitimc sunt , quae ut clariua 
patent, primo de ejus vila et morte, mox de virtuti- 

PARS PRIMA. 
De rito. 

Ex Petro Aragonix rcge, et Constantia Siciliae 
rcgisGlia B. Elisabciha an. 1271 orta, christianis 
moribus ad sextum annum ab avo Jacobo rege im— 
buta fuit , prxmonente sxpius, neptem oplimam 
omnium ex regia Aragonia stirpe feminarum futu- 
ram. Ad patrem , defuncto avo, revocata acceptam 
vitae rationcm retinuit, puerilcs ludos, corpus orna- 
tum, etvoluptates fugiens, precibus, abstinentiae, et 
caritati impense vacabat : ut proinde pater affirma- 
verit regni felicitatcm Elisabethac meritis esse rcfe- 
rcndam. Adulta a muitis principibusinmatrimonium 
cxpetita, Dionjsio Lusitanie regi an. 1282 nupsit, 
dolcnte patre, rcm sibi clarissimam distrahi. Anno 
aetatis 17 Constantiam peperit, vigesimo Alphonsum 
rcgni hacredcm. Interim non minus cxcolcudis vir— 
tutibus, quam liberis cducandis intenta, in rebus 
sacris assiduc versabatur, humanitatis, mansuetudinis, 
ac providentin laude omnibus accepta. AUquot 
annos Dionysius integre cum ipsa vixit, donec im— 
modicis voluptatibus captus scptem mulierculis as- 
sucvit, a singulis singulos filios susccpit. Patien^er 
id Elisabclha tulit, immo pueros ipsos bcnc educari 
curavit, qua virtutc victus, mutatusque vir reliquam 
vitam cum ipsa caste, sancteqne transegit. 

Disscnsionum inter affincs principcs scdula simul, 
ct gloriosa pacatrix dissidium, immo bcllum inter 
Dionysinm regem,cjusque fratrem Alphonsum, fusts 



ad Deum precibns, crebrisque ad dissidcntes adhor- 
tationibus interpositis sedavit. Mox ejusdem regis 
armain Ferdinandum Castclla: regem mota retraxit, 
aliorumque affinium principum dissensiones com— 
posuit. lntcr hax: illud inprimis eluxit, quod Al- 
phonsus (ilius Dionjsio patri ab ipsa reconcilialus 
fuit. Siquidcm filius facinorosis hominibus stipatus, 
palrem a regno deturbare nixus, a patre proximo 
opprimendus crat, nisiapia matrcmonitusevasisset. 
Quamquam nihilo melior factus ab incepto non 
destitit. Intcrim suspccta regi Elisabetha in liberam 
custodiam amandatur, ipsa vero piis fcminis convc— 
catis divinam opem advcrsum impcndcntcm ruinam 
prccibus, jejuniis, aliisque piis operibus enixius in- 
cumbebat; cumquc bcllum acrius ardere cerneret, 
pia regina e custodia ad urbem convolans, filium 
tandem patri rcconciliari obtinuit. Mox sedata dis- 
cordia atrocius recruduit, jamquc ad urbcm Scalabin 
(vulgo S^netareiatm) acies utrinque inslructae, dato 
pugnse signo, concurrebant, cum Elisabelba raptim 
accurrit, nulloque deterrita pcriculo filium intcr, ct 
virum sese intcrponens utriusque iram fregit, fi- 
liumque morigcrum patri , patrem filio placatum 
reddidit, ac loti peneLusitaniss impendens excidium 
avcrtit. 

Filiam Constanliam solatnri Dion jsius , ct Elisa- 
betha ob viri Ferdinandi CastcUas regis roortcm adi- 
vcrunt, quo in itinere Urracam Vaschiam familia- 
rem suam ab acerrimis doloribus rcgina precibus 
liberavit. Cumquc, defuncta Constantia, Uljssipo- 
nem rcverterentur, ignotus Anachorita a Constanlia 
in somnis monitusmatri ipsinuavit, ut sacrum quo- 
lidic per annum fieri pro anima filias curaret, quod 
et praestitit , exactoque anno videndam se matri filia 
e purgalorio in ooelum advolans per quietem exhi- 
buit. 

Dionjsius in morbum incidit, et omnibus, quas 
ipsum decebat, rite peractis anno 1325 obiit, cui 
infirmo pia uxor sumraa caritate, et diligentia mi— 
nislraviU Statim ipsa veslem rcligiosarum virg^intim 
propriam sumpsit, rudique funiculo praecincta, 
candido velo capite obducto, regio funeri constan— 
ter interfuit; precesque et spontaneas afilictaliones 
pro ejus anima subinde obtulif , et sacrificia ofierri 
jussit. Quin eliam Compostellanum D. Jacobi tcm- 
plum adiit, quo procul aspecto, reliquum ilineris 
pedibus confecit. Preliosissima munera ei obtulit, 
ingcntemque pecuniam in templi sumptus, in ege- 
norum levamen erogavit. Inde proficiscens scipio- 
nem, et peram piae pcregrinationis insignia ab ar- 
chiepiscopo Compostcllano Ubenter suscepit, et sub 
anni finem ad anniversarias viri exequias Alphon- 
sum filium comitata est 

Post hsec in sacros usus domcsticas opcs convertit, 
ac solitudini, ct orationi intenta sacrarum virginum 
domum propc Conimbricam acdi(icari , sibique rdcs 
illi proximas poni curavit, obtenta a summo Ponti- 
fice facullatc in eam domum pro vohintate ingre- 
dicndi, ubi frcquentcs adbortationes ad virgines 



Digitized by Google 



3R6 



APPENDICES AD LIBROS DE SERV. DEI BEATIFICAT., ETC 



habebat. Ex his quinque ctim ipsa religiose cxtra 
claustra vivebant; non enim intcr ipsas, ut oplavc- 
rat, Dco sc consecrare potucrat, prudcnlibus id in 
aliorum utilitalem consulcnlibus. Omncs igitur ju- 
vare salagebat. Quindecim paupcrcs viros, toUdem- 
quc fcminas in aediculis prope diclam domum aii 
juss.it , et saccrdotem constituit, qui mram ipsis rcs 
sacras pcragcrct. Alpbonsum nepotcm suum Ca- 
stellse rcgcm ab adultcrio revocavit. Inde illud I). 
Clarae cicnobium atixit, ct crrnantilnis ibi prima 
vicc monialibus ipsa cum sua nuru rcgina mini- 
stravit. 

Anno 1333, cum fames Conimbricam vcxarct, 
omniuin calamitati libcralissima B. rcginx caritas 
succurrit. Annura vcro a-tatis quartum ct sexagcsi- 
mum agcns D. Jarobi tcmplum pedes, ct mcndicans 
iterum invisit. Mox Stremotium nobile oppidum pe- 
tiit Alpbonsi filii cum nepoteCastellae regcdiscordias 
sedatura. Ibi in supremum morbum incidit, mox a 
Dcipara Virginc visitala, Ecrlesia? Sacramcntis ritc 
susceptis, in bymnis, et precibus ad Coelum transi- 
vit anno salutis 1336, aetatis 6Bi 

PARS SECUNDA. 

De virtutibut. 

Quae in B. regina fulscrunl virtutcs, eas rotae au- 
ditores confirmarunt , cl cougrcgalio rituum appro- 
bavit. Sunt autcm : 

Fides. 

Cbristianis, ct catbolicis rcgibus totics fidei nos- 
trac adversus infidelcs dcfcnsoribus orta B. regftti 
fidcm in baptismo susccptam ad extremam usquc 
vitae pcriodum rctinuil , ct jam moritura lidoi sym- 
bolum ab Apostolis traditum rccitnvit, ut proindeab 
omnibus ncdum cjusdcm fidci cultrix , scd etiam in- 
victa propugnatrix crcdcrctur. 

Hunc splcndorem opcribus fidcm in menle pr.r- 
cipuc silam confirmantibus comprobavit. Ter enim 
pcr dicm missa? intcrcral , dies noctcsque in dlvino 
cullu, ct divinis concincndis laudibus, in sacrorum 
libronim lectione, in precibus, ct contemplatione 
cum incmlibili voluptatis sensu , el lacrjmarnm co- 
pra transigebat. El ab bis quidcm ne gravissimis 
quidcm , divcrsisque vcxata calamitatibus umqiiam 
cessavit, immo invicta sanc fidci conslantia rectum 
sempcr pictatis cursum retinuit. 

Spes. 

Illum solum votorum suorum scopnm B. regina 
sibi proposuit , qui spcrantes in $e non derelinquit. 
Quare in lot vicissitudiuibus ad divinam opcm piis 
opcribus confugicbat. Hegio fastigio eminens, omni- 
husque terrenis rcbus affiuens, in eo tamcn spcra 
omncm rcposuit, a quo vitam sperabat sempitcr- 
nam. 



Caritas \n Devm. 

Universa ejns vita virtnw-m hanc supra ceteras 
excellcntem prae se ferebat Parentes, virum, filios 
ob unius Dei amorcm diligebaU Hinc caducas res 
contempsit, vfcia odit, divinam oflensam eliam in 
aliis summoperc detcstabatur. Voluntarii corporis 
cruciatus, vigilise, et percgrinationes illi suaves 
crant. Eamdcm caritatem tcstabatur ille religionis 
sensus crga SS. Sacramentum , et omnia ad ipsum 
perlinenlia. Altare secum, ubicumque esset, rebus 
omnibus ad rcm divinam faciendam instructum ba- 
bere concucvit. Saccrdotcs adeo venerabalur, ut in 
missa post Apostolorum svmbolum ad altare arce- 
dens manus cis genuflexa oscularctur, et pecuniam 
juxta diei exigentiam offerret. Inde eliam tcmis 
quolidie sacris lactissimc intercsse solebat. 

Caritat in proximum. 

Eximium hunc superioris caritatis partum illud 
imprimis in B. Elisabetha tcstatur, quod vitam suam 
in discrimcn adduxerit, ut viri, filiique vitam intcr 
se pugnantium , toUusque Lusitaniae salutem tuere- 
tur. Eumdem inlcr alia dedaranl ingens ejus libera- 
litas in Conimbriensi penuria; illud D. Clarcoxno- 
bium, et alise domus, quas in aliorum utUitatem, 
vel aedilicavit, vel perfecit, et redditibus auxilRdi- 
giosis familiis plura impcrtivit suhsidia, pauperum 
ncminem a se vacuum abire permisit; e( si quos pu- 
dor a pctcnda stipc retrahebal, ipsa opportune aJuit, 
ut proptcrea communis omuium parens censeretur. 

Prudentia, Juititia, Fortitudo , TtvniperanUa, ele. 

Cardinalibus eUara bis virtutibns B. Elisabetbam 
cumulare Dcus voluit. Et ca quidcm B. reginc prv- 
denlia fuit, ut accrrimas inlcr viros principes dissen- 
siones ipsa componere sciverit, et quas ipsi lite» 
fcrro , et sanguinc terminare decreverant , ipsa una 
imbellis consilio, et allocutionibus feliciter direme- 
rit, et res suas mirabiliter administraveriL 

Justiliam sempcr protexit, unicuiquc jus smun 
integcrrime reddidrt, adeo ut in 6emeUpsa jusUuai 
spccimcn prsbcret. 

Fortiludo ejus in tot, quae ipsi conUgerunt, rcbus 
advcrsis, et asperis mirabiliter enituit, praecipue 
cum vir a conjugali fidc defccit, et filius in patrem 
rebcllavit. 

TcmpcrantiBm adeo coloit , ut quadruplex Qua- 
dragesimale jcjunium per annum ctutodicrit : in 
cibo valde parca , a vino abstinebat, et in reliquis 
sibi summoperc tcmpcravit. 

Ilumilitatem a regia majestatc ceteroquin dissi- 
tam ipsa tamen adco cxercuit , ut non semel ancil- 
lam scse cxhibuerit. Praefatis D. Clarae virginibus 
ministravit; paupcribus sacpe famulata pedes ipsi 
qnamquam lcpra contaminatis lavit, osculata fuit, 
ct stipem tribuit. Mansueta omnibus, fidc in virum 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBIU SEPTIML 



3c; 



ronstans, piclate, ac rcllgione conspicua, in piis, 
ac jijslis rcbus oninibus pcrsevcravit. 

Hinc praeclara ilia sanclitatis fama, et existima- 
tio. Pr-arler illud enim, quod ejus mater sccnndinas, 
quibusinvolula Elisabclha prodiit, in argcnlca cap- 
sula diligcnler asscrvari jussit, quodque avus, pater, 
vir, aliiquc cctcris Aragouia rcgia stirpe fcminis ip- 
sam praeiulcrunt, multi ad ejus prcccs, tamquam ad 
salutis araro, summa fiducia confugiebant. Dcfunctao 
patrocinium complurcs imploravcrc ; ct continuo au- 
clam tota Lusitania dc ejus sanctimonia , ct merilis 
apud Deum publicam famam multis prodigiis Dcus 
ipsc comprobavit. 

PARS TERTIA. 

■ 

De miraeulis. 

Clarissimam B. reginae sanctitatem miraculorum 
tam in vita , quam post obilum splcndore Deus cu- 
mulare voluit, quae tum certissirais bistoriis deprom- 
pta , tum juralis testibus confirmata sunt. 

Miracula in vita, 

Et ad miracuk in vita quod attinet , primo : 
R. reginae in urbcm Portum cunti rusticana mnlier 
tiliolam caecam supplex oblulit, ut ejus oculos tan— 
gcret. Suppliccm cxaudit, illico caeca visum oblinuit, 
ct post paucos dics mater, ct filia acccsscrunt gratias 
agcntcs , quibus humilis rcgina imperavil , nc quid- 
quam dicerent, quoad ipsa vivcrct, vcstcmquc id- 
circo utrique dedit. 

Secundo : nobilis, et retigiosa mulier Margarita 
Freila ex tuberc super stomacbum macie confccta 
rcginam adiit, quae signo crucis illud statim expulit. 
Sanata rem gaudens vulgavit, quam propterea Eli— 
sabctha graviler accusavit, silcre jussit, afiirmans, 
id Dco unice tribuendum. 

Tertio : cum aliquando in oppido Sealabi unus ex 
leprosis, quibus B. Elisabctba tam grande caritatis 
oificium feria sexta sanctioris bebdomadae praestare 
consueverat , ob morbi vim in regia parumper sub- 
stitisset, janitor quidam capul illi fustc percussum 
graviter vulneravit, quod ubi regina ex Urraca Va- 
scbia rescivit, vulnerato in suum cubiculum dcferri 
jusso, ovi albumen stuppa exceptum sois manibus 
imposuit, ac postridic comperit, eum post factam 
mcdicinam fuisse sanatum. 

Quarto : cum similem caritatem leprosis molie- 
ribus Elisabctba cxhiberet, ex his una pedem 
cancro dcformatum in pclvim immiltere lavandum 
rccusabat , cumque per Urracam Vaschiam immitli 
bcala jussissct, tam gravis prorupit odor, ul omnes 
rcgiac ministrse aufugerent. Sola perstitit humanis- 
sima regina, ulcus leniter expurgat, osculatur, et si— 
gno crucis munit , ac stalim insanabilis evanuit 

Quinto : stomachi morbo in oppido Alenquerio 
aboranti reginae vinum medici praescripsere ; rccu- 



sa vit ipsa vino abslinere solita, sed aqua bisallala 
bis in vinum convcrsa cst. 

Scxto : opcs paupcribos distribuendas in sinu 
saepc ipsa fcrcbat. Rcm vir cjus fore suspicalus, 
quid ca in sinu gcrcrct, aliquando intcrrogavit. 
Rosas libcralis rcgina rcspondit, cxplicatoque sinu 
rcccntcs rosae in mcdia hyemc prodigiosc apparue— 
runt. Hinc ejus imagincm cum rosis iu sinu pktorcs 
passim cflinxcrunU 

Miracula pott mortem* 

In oppido Strcmotio mense Jnlii moriens B. re- 
gina filio Alpbonso regi testamento mandavit , ut inde 
corpus suum Conimbrkam in aedem monialium 
S. Crarae dcferri curaret. Loci dtstantia, et vchc— 
mcntissimus calor cadaveris putredinem, fcetorem- 
quc , ct hinc intolerabilcm dclationem praenunciare 
poterant, ideo corpus alibi interira humandum ple- 
rique censebant. Atfilius voluntatem matris rmplcri 
jussit. Igilur Conimbricam corpus dcductum post 
scptem dierum iter circumfusae venerabundae mulli— 
tudini gratum inspiravit odorcm. Qoin ctiam anno 
1612 judices bujus causae commissarii cum ntcdicis, 
theologis, ac retigiosis viris ad ejus sepulcrum acccs- 
sissent sacrum inspccturi corpus, hoc penitus incor— 
ruptum, suavcmque spirans odorem, integris cir- 
cumdatum vestibus repcrerunt. 

Sccundo : cum in quadam parte monasterii 
D. Clarae Dominicus Machadus faber lignarius tccto 
ligna componerct, rcpcnte ipse cum aliquot lignis 
praeceps roi ceepit. Confugit miser ad B. EJisabethas 
opem, et statim una cum lignis in prtstinum locum 
salvus restitutus est. 

Tertio : Anna Acpilcueta monialis in coenobio 
Cettis prope Conimbricam diu cruribus infirma 
nullo modo per sc incedere potcrat. Suadctur, ut 
B. Elisabethae praesidium , imminentc ejus festo , im- 
plorarct, ut fecit ; mox per quictem admonetur de 
valetudine obtenta : surrexit sana, et in chorum, 
laetantibus et stupcntibus aliis ibi matutinas laudes 
canentibus, venit, ut refert Martinus Azpilcueta. 

Quarto : quinqungenaria mulier Mana Antonia 
ex oppido Sarnacensi a duobus et viginti annis in- 
foecunda , cum lacte in sinistro ubere diu ex morbo 
careret, el pauperem nepotem educandum susce— 
pisset, veoit Conimbricam, ac suadentibus D. Claras 
monialibus vinum cura croco a B. Elisabetba olim 
prsscriptum bausit : indc ad cjus sepulcrum supplcx 
aceessit, et illico Iac ubcribus largiter afTusum sensit. 

Quinto : Agnes Dalmeida cujusdam medici uxor 
non diu post filii partum angina vcheroentcr cru- 
ciata lac amisit Dcspcrata salulc post mcdicamenta 
a viro inutiliter adbibita, idcm vir nulriccm filio 
quaesiturus domo abscns H. reginae opcm implnravit, 
ct eadem hora uxor convaluit, ut ipsa mox indicavit. 
Graliis actis, medicus ad templum, ubi beatae corpos 
manet, supplcx pro lacte uxori obtinendo accessit, 
domumque rcversus id quoque oblenlum agnovit. 



Digitized by Google 



APPENDICES AD LIBROS DB SEBV. DEI BEATIFICAT., ETC 



Sexto : pestiferum , et inveteratum ulcus labia , 
gingivasque Constantiae Aniae in D. Clarae coenobio 
corrodcbat cum maximo cruciatu, fruslra medicis 
obnitentibus. Cum vcro B. rcginae cadaver ilhic ad- 
fcrretur, acccssit infirma, et feretrum, in quo illud 
jacebat, oscuhta nerfcctam consecuta estsanitalera, 
sociis interim reginae sanditatem extollentibus tanto 
tmracalo comprobatam. 

De actis causa legitimuh 

Cum fama sanclitatis B. Elisabetbae, miraculorum 
frcquentia magis increbrescerct, Emanucl Lusi- 
tanwe. rex anno 1516 per legatum suum a Leone X 
obtinuit, ut ipsa in tota Conimbricensi dicecesi cum 
bcataj titul» colerctur, ejusquc imagines dedicaren- 
tur. Anno 1551 oflicium in cjusbonorem a viro docto 
compositum fuit, mox Joauncs Lusitani» rex impe- 
travit , ut eamdem in rcgia venerari sibi liccrct : 
anno autem 1553 legatus apostolicus indulgenlias 
non modicas in beatae honorcm conccssit. Sebaslia- 
nus subinde Lusitaniae rex superiorum concessionum 
amplificationcm apud Paulum IV obtinuit , praeterca 
ut cjus cultus in tota Lusitania ditione celebrarelur, 
cujus fcstum k non. Jul. consignatum fuit, quo die 
beata obicrat. 

Anno 161 1 PbilippuslII rcx calbolicus, ct remna 
Margarita Austriaca beatae canonizationem a Paulo V 
posiudarunt. Ponlifex tribus rotas auditoribus causara 
dcmandavit, bi vero dalis litlcris remissorialibus, et 
compulsorialibus iudices dclegarunt, a quibus con- 
stiucti processus Komara missi sunt, quos cum au- 
ditores expcndercnt, Paulus V et Gregorius XV 
obicrunt, ideoque opus absolvi non potuit. 

Urbano VIII ad summum pontiticatum evecto, 
Pbilippus rex postulaliones rcpctiit. Quarc audito- 
ribus rotae causa ilerum delata cst, qui ipsam sub- 
inde ad sacrorum riluum congregalionem transmilti 
posse ccnsuerunt. Congrcgatio autem pluribus supcr 
ea sessionibus habitis, processus validos , et lcgitimas 
super sanclitale, et miraculis probaliones judicavit , 
idcoque possc adB. Elisabelhae canonizationem pro- 
cedi. 

CAPCT UL 
Appendix II ad primum librom. 

ConttituHo Bcnedicti XVI de beatificationibus , tt 
canomzationibusin basihca VaticanaceUbrandis, 
{dcquacap.36,§2,lib.i). 

Omnes in Urbecanonizationcs in basilica Vaticana 
celebratas fuisse cx antiquis, et fide dignis monu- 
mentiscxploratumcst. Quamquam Bcnedictus XIII, 

Gstquam BB. Turribium ex Majorga, Jacobum de 
archia, aliosque in eadem basilica intcrsandos 
retulit, B. subinde Joanncm Nepomucenum in La- 
tcrancusi basiliea canonizavit, fruslra pcr Iittcras ab 



eodem Betedido XIV tunc Ancons eptscopo mo- 
nitus de antiquo more canonitaliones in Vaticani 
celcbrandi, cum litterae serius ad Urbcm perve- 
nissenL 

Post haec editio j.ira primo tomo operis ejusdem 
Bcncdicti XIV de scrvorum Dci bcatificalione , tt 
beatornm canonizalionc, in quo praedictus antiquus 
mos abunde demonstratus fuerat, Clemcns XII 
B. Vincentium de Paulis, et alios simul in eadcm 
Lateranensi basilica canonizavit. 

Jamvero Alexander VII beatificationes omoes in 
Vaticana basilica cclebrari dccrevit, idquc sabse- 
cutis tcmporibus obscrvatum est, una vcl altcra ei- 
cepta beatificationc, quae in Laterancnsi sub prefaiis 
Bcnedicto XIII ct Clemente XII pcracta fuit. Tan- 
dem Benedictus XIV praedicto Alcxandri VII de- 
crcto confirraato, 9 Kal. Decemb. an. 1741 coosti- 
tuit, ut imposterum bealificationcs, et canonizatiooes 
omnes in saepe dicta Vaticana basilica celebrarentor, 
ct simul aliud laudati Alexandri decrclum confir- 
mavit de contributione Sacrario ejusdcm basilic* 
prxstanda in singulis bcatificationibus , et caooni- 
zalionibus. 

CAPDT IV. 

- 

Appendix III ad primum librum. 

Publica instrumenta canonizationum SS. Yincttin 
a Paulo , Joannis Francisci Regis, Jultana Fa\r 
coneria, CaUurincB Flisca Adurnce, et £lisa- 
betha Lusitanorum regma, (de guiotu cop. 36, 
lib. i, etc). 

CANONUATIO 

B. VmCESTII A PAULO. 

In bumili pago, Ranqulncs dicto , AquensU 4\as- 
cesis, pauperrimis, scd piis natus parentibos Vm- 
ccnliusa Paulopasccndis grcgibusapueriliaaddicta*» 
mira tamen innoccntia vivens, et caritate flagrans, 
tcnucra victum sibi a parcntibus tradituoi, ctquid- 
quid ex parsiraonia, ct induslria minutatim colle- 
gerat , pauperibus crogabat. 

Aquas dcinde studiorum causa missus, mot To- 
losae, inde Cxsarca; Augustae mira pietate lheok>$ie 
opcrara dedit. Sacerdos factus ad pingucmbeneficii 

firaebendam inscius norainatus cst, quamcumsine 
ite obtincri non possc cognovissct, spontc dimisit. 
Vcrura ut sibi, et paupcri rnatri victum honeste 
quaererct, bumaniorcs litleras in castro Bututo, 
mox Tolosae docuit, cujus pictatc commoli nobiles 
viri filios suos certatim cjus curae commiltcbant. 

Profectus Massiliam , indc Narbonam navigans io 
Turcas incidit, ct captivus in Africam abductus, 
multa , et gravia ab ipsis passus cst , nclcgcm Domiw 
sui desererct. Se ipsura vinculis subdidisse ferunt, 
ut conscrvum iis afflictum sublcvarct. Agrorum cul- 



Digitized by Google 



SYNOPSIS U 

tnrae ab immiti bero addiclns, el ab una ex herilibus 
concubinis jussus oonnuJla de chrbtiana religionc 
eloqui, et cancre, psalmum, «uprr flumina Babylo- 
nis, etc. cecinit,cx quo Mahumetana mulier tamam 
bausit dulcedinem , ut maritum cbristianae udei de- 
sertorem grariter objurgaverit, quod optimam rcli- 
gionem ahdicasset. His, et Vincentii monitis, at— 
que orationibus vir commotus in Gallias cum eodem 
aufugit, et ab Avenionensi prolegato apostolico Ec- 
clcsiae reconciliatus est. 

Romam accessit Dei servus sacras martyrum exu- 
vias, Apostolorum sepulcra,el Petri calhedram vene- 
raturus. Reversus in Gallias, suadente Petro Berulio 
cardinali, paraecias administravit, tumque in Eccle- 
siae xdiiicationem juniores clericos educandos, et 
instruendos cxcepit. Mox a S. Francisco Salesio sao- 
ctimonialibusaVisitationenuncupatispraifcctusoperc 
eomprobavit, quod palam idem Franctscus affirma- 
bat , nullum scilicet sacerdotem Vincentio digniorem 
agnoscere. 

Interim magis flagrans Viocentii caritas, et in 
proximorum saiutem curam sedulo intendens, COn— 
gregationem praesbyterorum seculariura missionis 
instituit, qui castissime, et sanctissime conviveutcs, 
Ct clericos seculares in scicntia IXmiini , et in eccle- 
siasticis ritibus erudirent, et laicos prsesertim rusli— 
cosin viam mandatorum Dei dirigerent; perpetuo 
adstricti voto apostolicas peragendi missiones. Cala— 
mitatibus subinde corporalibus compatiens Societa- 
tcm puellarum caritatis fundavit, aliasque matrona- 
rum, et puellarum societates in singulis urbium, 
f agorumque paraecii», vel erexit , vel erectas pro- 
movit ; quse senibus , debilibus , aliisque indigentibus 
opportune spirituali, et temporali subsidio succur— 
rerent. Uospitium pro amentibus, et alias pias do— 
raos pro cujuscumque generis calamitosis , etiam pro 
remigibus oedificavit , vel ipso procurante regia con- 
struxit, et dotavit liberalitas. 

Etenim Ludovicus XIII Galliarura rex , probitate 
ejus compcrta, in distribucndisoccultiseleemasynis, 
etin nominandis clericis ad episcopatus et benelicia 
utebatur; et moriens adjuvari ab eo voluit. Tum il- 
lius uxor Anna Austriaca regina ipsum in suae con- 
scicntise auxilium adscivit, qui tamcn in omnes cu— 
juscumque generis pcrsooas caritatis suse flammas 
cflundens, et saeculi vanitate conteinpta, in Deum 
scmper conversus permansit; spretisquc nobilium 
proraissis, et minis, enixe curavit, ut ecclesiasticsB 
prcbendae, et dignitates dignioribus semper attri- 
buerentur. 

Intersuos missionum socios fidelem, indefessum- 
que vinese Domini cultorem pcr omniacaritatis opcra 
sc semper exhibuit ; eorumquc subinde regimen, li— 
cite invite susceptum, sanclissime, ac prudentissimc 
administravit. Cumque illud in gencrali conventu 
dimiltere ex animi dcmissione contenderct , coactus 
est retinere. Continua ilaque humilitate sibi constans, 
licct apud omncs magno in honore hahcretur, nil 
^amen unqtiam in opere, aut sermone admisil, quod 

Docrais*. 



M SEPTIMI. 360 

non bumilitatcm, ct rectitudincm pra sc ferrei. 

C.lcri Gallicani sanclitatem injuria tcmporum la- 
befactatam , et collapsam ecdesiasticam disciplinam 
reparare nitens, rehgiosas domos recipiendis clericis 
ad sacros ordines ascensuris apcruit, et auctor fuit, 
ul priusquam promoverentur , per aliquot dies divi- 
nis rcbus in solitudine vacarent. Sacerdotum quoquc 
csetus adunavit, qui statis diebus de ccclesiasticis 
inter se, divinisque rebusconferrent. 

In cgenos, et miseros adeo liberalis, ut paupcrum 
patcr nuncuparclur. In sacras missioncs, quamris 
aetate provectus , alacer incumbens omnibus, praeser- 
tim pauperrimis ruricolis cvangclizabat. Mis>is in 
di vcrsas remotissimas regiones sociis , plures ad evan- 
gelicam verilatem adduxit. Provincias plures, et ur- 
bes pcste, fame, belloque vastatas large refecit, at— 
quc adjuvit. Et quamvisgravibusdistcnttu negotiis, 
omnes tamen cariutis officiiscomplectebatur, neque 
ullum a se raoestum, aut vacuum abiresinebat. Inju- 
rias admirahili patientia sustinuit : miserum artificcm 
a furentibus mditibus qusesitum ad necem, proprio 
objecto corpore, a prsesenti discrimine subduxit. 

Jejuniis, aliisquc poenitentise operibus corpus suum 
in cummunibus preecipue calamitatibus cunterebat. 
Et si quid grave , arduuraque dicendum , vel agen- 
dum occurreret , Deum supplex prius consulebat. E 
cubiculo in pubbcum proditurus , divinam opem im- 
plorabat, reversus quidquid incaute dixisset, aut 
cgissct, sollicitc inquirebal, et emendabat. Orationi 
assidue deditus, in omnibus Deum agnoscens, cx 
omnibus contcmplandx cccleslis pulcbntudinis ma— 
tcriam hauricbat : semper modestus, et milis, in 
prosperis, et adversis sempcr immotns. Missam quo- 
tidie cclebravit , nisi quodaliquot aoteobitum mcn- 
sibus morbo praepeditus, sacriticio intererat, et 
Eucbarislia rcfectus, gratiis actis preces pro agoni- 
zantibus praeseriptas veluti proxime moriturus re— 
citabat. 

Strenuas Gdci propugnator, exorta in Galliis 
Janseniana hxresi, praesulcs excitavit, ut vigilanter 
resislerent , iidemque mox, ipso suadente, ad Apos- 
tolicam Sedera miserunt, ut pullulantes infringerent 
errores. Decretum inde allatum reverenler suscepit, 
regemque et rcgios ministros commonuit, ut con— 
tumaces ad ohcdientiam inducerent, pertinaccs e 
regnoexpellerent. 

Tandcm octogesimum quintum aetatis annum 
agens, Ecclesiae Sacramentis raunitus Parisiis in 
domo S. Laxari congrc^ationis missionum sanclis- 
sime obiit 5 Kal. Oclqbr. 1604). Famam ejus san— 
clitatis iooge, latequedilTusam miraculis Deus illus- 
trare dignatus est. Quare constructis de morc 
auctoritate ordioaria processibus, inde signata cora- 
missione introductioms causss, virlules, et miracula 
in congrq<ationc rituura discussa fuerunt, ct Bene— 
dictus XIII die 21 Scptembr. virtutes in gradu be- 
roico, et paulo post quatuor miracula approbavit; 
tandcm cidem con^rcgalioni annucns die 13 Au— 
gusti an. 1729 Viucentiam inter beatos solcmnitcr 

2i 



Digitized by Google 



370 



APPENDICES AD L1BR09 DE SERV. DEI BEATIFICAT., ETC 



adscripsit, missamque, ct officium, aliaque in ejus 
honorem indulsit. 

Novis supervenientibus rairacuhs, et proccssu 
apostolico super bis constructo, duo ex iis, post— 
quam discussa in sacrorum rituum congrcgaUone 
fuerant , Clemens XII dic 24 Jun. an. 1736 appro- 
bavit. Inde congregaUonis cardinalibus in B. V in- 
centii canonizationcm coosentientibus , decretum de 
illa peragenda editum est. Post haec, accedenlibus 
Galliarum regiis, aliorumque plurium postulatio- 
nibus, omnibusque cx Ilomanae Ecclesic more 
expletis in consistoriis secreto , publico , et semipu— 
bhco, tandem laudatus Clemens XII in basilica La- 
terancnsi 16 Kal. Jul. an. 1737 ipsum B. Vincen- 
tium a Paulo inter sanctos per ultimam definitivam 
scntentiam retulit , conceasis in ejus bonore consuetis 
indulgenUis. Tum Pontifex senio, et infinnitate 
pra?pt*dilus missam in bac solerani canonizatione 
haud celebravit, sed a cardinali Tboma llufo inter 

in ara maxima 



B. JOANNIS FRANCISCI REGIS. 

In oppido Gallic Narbonensis cui nomen Fons 
Cooperttu, prid. Kal. Febr. an. 1597 natus Joan- 
nes Franciscus ibique pueritia innnceoter exacta, et 
primis linguffi LaUnae elemenlis eruditus, Bitteras 
mitUtur,ut in gymnasio Societatis Jesu studiorum 
cursum absolveret. Ibi oUum, improborum consue- 
tudinem , et juveniies ludos fugiens quod a liltera— 
rumstudio supererat temporis, in oratione, aiiisque 
piis operibus itnpendebat. 

Deipararo Virginem, et Angclum sul custodcm 
singulari devotionis aifectu prosecutus, alios quoque 
ad pietatem, et virlulem sectandam excitavit, et 
cum sex electis certam servans vivendi formam apos- 
tolicis missionibus jam tum prolusit. 

Dccimum nonum srtalis annum agens Societatcm 
Jesu ingressus, per omnium virtutum, et cbristianc 
perfecUonis semitas ad Deum contendens, omnibus 
admirationi, et exemplo fuit. Humanis subinde lit- 
teris edocendis addictus, adolescentes pietatc in 
Deum adeo imbuit, ut a ceteris viUe innocenUa dis- 
cernercntur. 

Sacerdos ex obedientia factus, admirabili caritatc 
rcsplcnduit. Pauperibos, infirmis etiam contagioso 
morbo corrcptis, in carcere inclusis, viduis, pupii- 
lis, puellis et mulieribus periclitantibus, omnibus 
dcmum quomodocumque indigcntibus prompte suc- 
currit, ter etiam ad aleudos pauperes multiplicalo 
per miraculum frumento , et ccenobio posniteotibus 
mulierculis sdificato, ut proindc miserorum pcrfu- 
gium, pupillontm tutor, viduarum defensor, csu- 
ricnlium cibus, calamitoaorum spes, aegrotorum so- 
laUum, communis denique ommum parens es*t, et 
Sul Umcn contcmptor gravissimas in- 



jurias , contumelias, irrisiones , verbera , vulnera , et 
similia in iis omnibus peragendis invicta patientia, 
et mirabili mansuetudine sustinuit. Amorc erga 
Deum flagrans, pro ipso, ejusque fide pati , et vi- 
Um ipsam perfundere ardentissime cupiebat. Corpus 
asperrimo cilicio, cruenlis flagellationibus, abstinen- 
tia . jejuniis , vigiliis in servitutem redactum , ul spi- 
ritum ad Dcum anbelanlem sequeretur, severe coe- 
git. Suam condolentes vicem corripiebat tanquam 
ignorantes volupUtem in tolerandis pro Cbristo in- 
juriis positam. Honoribus, laudibusque affcctus tri- 
stabatur, ea soli Deo dcberi , se vero concuJcandum 
esse dictiUns. 

JJe ammarum salutc praxipue sollicitus omnes in 
viam Domini dirigere satagcbat. Ullimos decem vitas 
annos in sacris missionibus impendit, quorum sex 
primos in inferiori OcciUnia, in Vivariensi, Vakn- 
tinaque dicecesi , reliquos quatuor apud Velaunos 
lraduxit. 

In boc ministerio perpetua hcc fuit ejus viue ra- 
Uo : duas, vel tcrnas boras somno, rcliquum noctis 
oraUoni , et parandis conciooibus dabaL Ad desti- 
nalum locum perveniens, recla se ad ecdesiam cud- 
fcrebat. Pustridie ecclrsiam summo maoe ingressns 
doclrinam cbristianam expUcabat, iode pa?niteniium 
confessiones audiebat, mox concionabatur, rursn» 
ad confessiones redibat, tandem sacrum facietut. 
Post meridiem pueros erudiebat, a?gros et paupcrfl 
sublevabat, componcbat lites, concionabalur, « 
confessioncs diu audiebat. 

Nullis delerritus laboribus, periculis, aut cujusvts 
generis incommodis, non viarum, locorumque aspe- 
ritate deterrilus sacrum boc munus conlinuo, ct aia- 
cer obivit. Husticos in silvis, ct montibus, in suis 
inapalibus, ac vduti iatibulis pedes semper j/uJjo- 
sissime quarebat , erudicbal, et solabatur. Pnapero 
sanc successu, nam ingentem chrisUanoruni, et 

a vitiis ad virtutem, ab erroribusad vcriUurmtMo- 
cavit. 

Missionem Undem Lalovcsci, ignobili Viennensis 
dkecesis pago in borridis Helviorum montibus mu>, 
ulUmis adventus Dominici dicbus indicit, postremam 
sibi fore, Dco docente, praedicens Diificillimum 
iter per aspcros, inaccessosque montes nivibus, et 
glacie coopertos ingressus , et recta decrrans via iu 
derclicto lugurio pernoclare compulsus, sudore ma- 
didus, urgcnte frigore, gravissimo laleris dolore cum 
acuta febri correptus fuit. Amore nibilominus in 
Deum fervens Lalovescum pcrvenit , et dissimulaU 
infirmitate, consuetum doccndi, concionandi, et 
confessiones audiendi opus prompte cxercuit, donec 
exbaustis prorsus viribus, el deiiciente spiritu coo- 
cidit. Paupertatis, et burailitatis Domini nascenlis 
imitandse cupidus in slabulum deferri postulavit, 
scd nc citius dcficeret, in leclo subsistcre jussus.Sa- 
cramentis rite muniUts, Cbristi, et Virginis Matris 
pnesentia rccreatus, et ad Ccelum inviuius, cruci- 
lixi imagincm dcxtera tenens inUr pauperum, ct 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBM SEPTIMI. 



371 



rusticonim turbas, bilari vultu sanctissime obiit 
circa mediam noctem ultinuB dici exeuolia anni 
1640. 

Statim conclamavcrunt omncs, sanclum obiisse, 
ct ecce duo, et viginti parochi cum dcnsis montano- 
rum agminibus accurrerunt. Pcrcrcbrescciitc vero 
sanctitatis, el miraculorum fama, Lalovcscus exi- 
guus antca vicus ccepit incolis frequcntari, coove- 
nientibus undique advenis ad bcatos apostolici viri 
cineres venerandos, et opem ejus implorandam. 

Anno postmodum 1676 cpiscopus Anicicnsis pro- 
cessum ordinarium super vita, et miraculis servi 
Dci construxit. Duobus supra viginli annis clapsis 
die 25Januar. signata est commissio introductioois 
causae, datisque liUeris remissorialibus, processus 
apmtolicus super non cultu construclus est , eoquc 
ad Urbem delato, tandem die 31 Julii an. 1700 ap* 
probala fuit scnlentiaarchicpiscopi Viennensissuper 
cultu non exhibito. 

Dalis subinde aliis lilteris remissorialibas , et 
compulsorialibus ad tres episcopos, novi apostoUca 
auctoritate processus super servi Dei virtutibus, et 
miraculis constructi sunt, quibus Romam deduclis, 
ct in sacrorum rituum, congrcgatione rite discussis , 
Clcmens XI die 27 Martii an. 1712eadcm congrc- 
gatione suflragante, pronuntiavit constaro dc virtu- 
tibus in gradu henrico. 

Miraculorum subinde examen asstimplum cst,dc 
quibus plurcs viri principes tam ecclcsiastici , quam 
secularcs testimonium dixerant, iisque mature in 
eadem congrcgatione discussis, tandem iaodatus 
Pontifex anno 1715 duo approbavit; sequenti vcra 
anno Joannem Franciscum in beatorum numerum 
retulit. 

Nova subinde miracula supcrvencrunt , novique 
supcr his proccssus apostobca auctoritate in Galliis 
construcli sunt; ex iis vcro in congregatione rituum 
cxaminatis, Clcmcns Xll die 19 Martii anno 1737 
duo approbavit, ac dic 3 ApriJis sequentis, cardina- 
libus ejusdem congregationis sulTragantibus, dc— 
crevit ad beati canonixalionem luto deveniri possc. 

Mox omnibus, quae in consisloriis sccreto, pubiico, 
ct semipublico, et rcliquis , quae ex S. R. Ecclcsiac 
instituto ad tantam solcmnitatcm fieri solent , rite 
peractis, tandem 16 Kal. Jul. anno 1736 in basilica 
Lateranensi idem Ciemens XII B. Joannem Fran- 
ciscum Regis sanctorum catalogo solcmniter adscri— 
psit. In bac vero solemnitate, Pontiticc scnio, ct in— 
tirmitatibus impedito , cardinaUs Thomas Rufus cjus 
loco missam celebraviL 

CANOMIZATIO 

B. JVUANM FALCONERIJE. 

Florentiae ex perillustri Falconeria gente , patre 
Clarissimo , matre Reguardata , ambobus stcritibus , 
ct jam sencsccnlibus orta B. Juliana in ipso nulricis 
sinu, dum fasciia involviiur , infantilcs manus hi 



arlum tcndcns dulcissima Jesn , ct Mariaer nomina 

Erotulit. Paulatim crescens , oroniaqne fugens pueri- 
a spirilualibus exercitationibus adeo studebat, ot 
B. Alexius ejus patruos genitrici affirmaverit , cam 
non puellam, scd Angclum pcpcrissc. Virginitatis 
vigilantissima custos oculos nunquam in hominis 
faciem intcndit , omnia vcro mulicbris vanitatis or- 
namcnta scmper exhorruit. 

Decimum quarlum astatis annum agcns nullis 
consanguincorum blandiliis , aut minis ad nuptias 
adduci poluit. Quare obtcnto sacrarum virginuin, 
quas Mantellatas vocanl , habitu, emissis tribus so- 
lemnibus votis, -sacrum vclamen a B. Philippo Be— 
nilio aecepit, qui etiam przdixit, ipsam totius socic- 
tatis virginnm tertii ordinis Servorum B. Maria? 
Virginb institutricem fuUiram. Solitudinem optans, 
in sjeculo tamen viduam roatrem solatura remanere 
cogitur, tam sancte vivens , ut complures virgincs, 
ct roalronas, ipsam secutae idem rcligiosum institu— 
tum capesserint, et mater ipsa se Ulis institueodam 
tradidcrit. 

Eis numero auctis , ct in unum coetom adonatis 
ceiiam vivendi formam pr.rscribi opus fuit , idque 
mox B. Juliana juita S. Philippi Benitii prsdictio- 
nem prcstiUt , et regulas ab ipsa conditas S. Sedes 
approbavit. Dcfuncta matre, ad sancUmonialium 
domum, quas instituerat, convolans, fune ad collum 
alligato, inler ipsas tamquaro serva admitti humil— 
lime postulavit; at ill» tantam admiratae virlutcm , 
monasterii regimen ei solum ex obcdientia acce- 
ptanti delulere, quod munus mira stibindc bumani- 
late, prudenlia, carilate, omniumque virtutum 
exemplo administravit, filias in pietale orga Dcipa- 
ram Virginem , in vanitatis , ct mundi contemptu , 
in castitate, et in reliquis virtutibus sanctissimc in- 
stitucns, ad quas ipsa admirabili paticntin, mansuc- 
tudine , paupcrtatc , modestia , inlegritate , et omni 
boni opcris forma omnes inflammabaL 

Psnitcntie addicla ab adolescentia ad obituro 
rudi panno induta, nudis pcdibus incessit, nodosis 
funibus, ferrea aculeata zona, cilicio, flagcllationi- 
bus, rigidis jejuniis, aliisque aspcritalibus corpus 
suum cruciabat , et quibusdam quidem diebus pro 
animabus purgatorii, quibusdam in passionis Cbristi 
mcmoriam, ct in B. M. Virginis honorem , cujus 
etiam dolores experiri aliquando obtinuit. His vero 
rnunita prassidiis horrendis dcmonis insidias, et ten- 
tationesfortiter snperavit. 

Amore in Deum primum, tum in protimos fln- 
grans oftensam Dci adeo odit, ut audita sccleris oar- 
i-atione prope exanimis corruerit, ct omnes a dis- 
cordiis, a vanitate, et a peccatts cnnctis revocarc, 
infirmos, pauperes, ct reliquos calamitosos juvare 
soUicita studucrit , et soi juris fada biereditatero in 
pauperes , et in Mariae servos distribuerit. iflgrotos 
tangens saepe sanavit, virgines ex odore agnoscebat, 
in oratione saepe in mirabiles extascs rapicbalur, 
aliisqoe gralix donis ithistrata fuit, semper tomcn 
humilis, et mansttcta dc sc dcroiwius scnticbct. 



Digitized by Google 



AD MRROS DE SERV. DEI BEATIFICAT., ETC. 



372 APP 

Demum austeritatibus, ac xtatenempc septnaj;e- 
naria major.attrita.stomacbi morbo graviter aflecta, 
eoque ingravcscente patientissime tolerato , ad olti- 
mum spiritum redacta est. Poenitentia», et Extrema? 
Unctionis sacramentis rite susceptis, vehemenler 
dolebat, Eucharistiam sibi ob atomacbi debilitatem 
denegari. Quare confcssarium suum enixe rogabat 
ut saltem auguslissimumSacramentumadsedcferret, 
cujus aspeclu solaretur. Morem gessit sacerdos, eo- 
que allato statimejusfacicsmorbo sqoallida angelico 
decore refloruit, mox Paniscmlestis ejus pectori , at 
ipsa pctierat, admotus illic disparuit, et serva Dei 
aanctissime obiil 13 Kal. Jul. an. 1341. Cum vero 
ejus corpus de more curaretur , inventa est circa si- 
nislrum pcctoris latus carni veluti sigillo impressa 
bostiaeforma, quae crucifixi imagioem reprarsen- 
tabat. 

Hoc prodigio , el cjus fama sanctilatis cxcitatus 
Florcntinus populus undique confluxit ad sacrum 
ejus corpus venerandum, moxque plures infirmi ad 
ejus feretri, aut vcstium contactum convaiuerunL 
lnde miraculis illustris, et bealae, sanctaequc nominc 
nuncupata in multis provinciis continuo colitur, ubi 
ejus instituti monasteria reperiuntur , cujus regulam 
lnnocentius VIII et Martinus V approbarunt, et 
Paulus V in suo quodam brevi , beata; , atque ejus— 
dcm instituti palronae titulo Julianam condecoraviL 

SanctitaUs, et miraculorum fama percrcbrescente, 
Qemens XI commissionem introductionia caus» 
canoniiationis aono 1607 signavit; anno autem 
1673 processu Florentias constnicto, judex delega- 
lus sententiara super cullu immemorabili, et casu 
exccpto tulit, quam Sedes Apostolica an. 1678 
confirmavit. Post ha?c Innocentius XII an. 1G93 
universo scrvorum B. M. Virginis ordini , ct Flo- 
renUnae civitati missam, et oflicium dc communi 
Virginuro m e^jus bonorem recitari concessit sub 
ritu semiduplici, quem Clemens XI an. 1718 ad 
duplicero eievavit, eo quod B. Juliana supradictum 
lcrlium ordinem tundaverit. 

Anno 1728 Benedictua XDH Icctioncs proprias 
cum bymno, et oratione approbavit, et B. Juliana; 
uomen in martvrologio roraano inscriptum fuit. In- 
terim causa canonizationis in sacra rituum eongre- 
gatione discussa idem Pontifcx die 5 Febr. an. 1725 
decretum edidit, iladc cjus virtutibus constare, ut 
miracula discuti possent. Qua subindc discussione 
in eadem congregationc pcracta , quatuor miracuia 
die k Septemb. an. 1729 approbaviL Die vero 5 
Octobr. sequcntis,congregalioneritunm suffragantc, 
decretum edidit de canoniiatione peragenda. 

Obiit intcrca budalus Benedictus XIII, quam- 
obrcm Clemcns XII, successor inccpta ejus perficienda 
csse ratus omnia, qus in cnusa acta fucrant, coram 
se, ct cardinalibus in consistorio secreto rcfcrri jussit, 
mox reliquiis, quae in consistoriis publieo, et semi- 
nublico, et ex sacris constitutionibus, Romansque 
Ecclcsia? consuetudine ficri solcnL absolutis, adeoquc 
cardinalium, aliorumque sulTragiis in scmipublico 



consistorio auditis ,tandem idem Clemens XII B. Ju- 
lianam 16Kal. Jul. an. 1737 in basilica Lateranensi 
sanciorum fastis adscripsit, missam tamcn in hacso- 
lemnitate, non ipse utpote impeditus, sed loco sui 
cardinali Tboma Rufo inter cardinaJes antiquiori 
celebrari permisiL 

CAiroiruATio 
B. CATHARTNjE FLISC^E adurn.e. 

Genuse celebri urbe an. H47 nata Catharina ex 
patre Jacobo Flisco prorege regni Neapolis, et raa- 
tre Francisca de Nigro sanguinis vetustate nobilibos, 
sed ex prole ipsa nobilioribus,vixratk>nisusupoliu, 
amore erga Deum , aliisque esimiis virtutum argo- 
mentis futurs sanclitati prolusit. Nam ex frequenti 
crucifixiimaginis obtutu paUcndi desiderio accensa, 
et paleis pro culcitra, ligno pro cervicali utens, bre- 
vissimum somnum capiebat, et puerilia oblectamenU 
contemnens silentio , etoratione delcctabatur. 

Annum agens decimum terUum, consuho confes- 
sario suo , se totam Deo in sancUroonialium dicare 
monasterio decrevit. Sed obteneros annos.et im- 
becillam valetudinem repulsa est, postmodtun jw- 
rentum voluntaU, atque imperio obsecuU nooili, 
ac diviU viro Juliano Adurno nupsiL 

Sed ne mundanis voluptaUbus caperetur, ttftala- 
Uones Dominus, et pressuras immisit. Siquidem vir 
luxui, etsimilibus intentus ipsamab iis ahfaorrentrm 
aversatus durius tractavit. Quinqucnnium in hoc 
muirore transegit, donec aliis suadentibu* fcminis 
ad lcvandam trisUtiam, nobilium feminarum calw, 
ac domos frenquentare , et vivendi raUonem sequi 
instituit. 

Sed in his omnibus amaritudinem potim, D» 
disponente, experU, ingravescenUbus aagustih, 
sororem suaro sancUmonialem consuluit, fjasque 
bortatu monasterii confessarium adivit , ad cujos 
pedes dum se prosternit, mcntis oculis divinnm sU- 
tim lumen affulsit, etdoloris, atque amoris vulnere 
percussa, parum abfuit, quin prolaberetur in terram. 
Domum reversa miseriam suam , irradiante divioe 
lumine, profunde perspexit, projectisque mulieribus 
ornamentis numquam resumendis, et amarisima 
cordis contrilione culpas anteacts vitas delestAta 
ingentem lacrymarum imbrem, et gravia suspiria 
cmisit. 

Statim mentis oculis apparuit imago Salvatoris 
crucem hajulantis, toto corpore sanguine diftluentis. 
qua; animo tam alte infixa remansit, ut scmper im- 
postcrum Salvatoris patientis imaginem in omnibus 
rcbus intucri sibi viderctur. Hinc patiendi ardore 
succensa carncm suam ciliciis, flagellis, aliisque 
aspcritatibus continuo cdomuiL Uno , vel altero ab 
admirabili ejus conversione anno elapso , inleriore 
Christi voce ad Quadragesimale cum eo jcjunium 
peragendum invitaU, quo trcs illas, quas ipsa volens 
pertulit, tentaUones superare ediscerct, idcoque 



Digitized by Google 



STTNOPSIS LIBIU SEPTIMI. 



373 



concupiscentiam carnis, concopiscentiam oculorum, 
ct ambiiionem saxuliinfringerct,sUtim paruitfortis 
Dci mulier, et non solum primam illaro quadrage— 
simam, sed per plures annos lam quadragesimae, 
quam adventus ferias solo orationis cibo, et Eucba- 
ristico pane sustcnUtatranse^isse fertur,amarissimo 
tantum aqus liquali salis, atque aceti potu silim 
quandeque eludens, laboriosis tamen caritatis mune- 
ribus vividior perfungebalur. 

Divino interim bumilitatis magisterio edocta, alti- 
tudinem perfectionis mensuram esse dcbere bumili- 
tatis, aliis sc nobilibus matronis comitem addidit, 
quarum cura erat infirmis, et miseris opcre , et pe- 
cunia succurrere. Quare modesta, ct mansueta per 
urbcm incedens paupcribus, et infirmis omni cbari— 
tatis officio bumillime subvenicbat in privatis domi- 
bos, et in pubbco nosocomio, cujus regimen sibi 
demandatum proprii* expensis integemma admi- 
nistravit. 

jEternae majestatis pulchritudinem alte contem- 
plans, de se, et de terrcnis rebus dcmisissime sen— 
tiens, omnibus monita salutis sollicita caritatc imper- 
livit, cujus etiam spatia dilatans , dialogum inter 
animam , et corpus conscripsit. Amore erga Deum 
adeo exarsit, utcorporis partes cor ambientes ignem 
spirare viderentur. Dulcissimum Jesu nomen scmper 
in cordehabebat,nullum majuspraesentiensgaudium, 
quam si illud ab aliis pronuntiari audiret : cumque 
a mulierc contagiosa febri laborante illud pronun- 
ciaretur, statim pestilens ejus os osculala, euxndem 
morbura non sine vitae discrimine oontraxit. Sed a 
Deo sanata pristina cariUlis officra alacris rcpetiil. 

Hinc contumelias, aegritudines , et alias hujus 
generis calamitates invicta patientia, et constanti 
animo perlulit. Praecipuc ejus cura erat Dei bonor, 
et gloria, vitiorum destructio , animarum salus. 
Quare orationibus, et suasionibus plures peccatorcs 
ad viam Domini rcrocavit, inter qiios virum suum 
Julianum Adurnum. Ab hoc primum impetravit, 
ot sibi in castitale vivcre liceret, mox ipse cum ea 
collatis consiliis, babitutertii ordinis S. Francisci 
induto, piam vivendi rationem instituit. Cum vcro 
postremse aegritudinis moleslias impatientcr fcrret , 
ideoque indignalione correptus in pcriculo actcrnao 
salutis versari videretur , sancta uxor ad orationcm 
pro eo confugit, qua tranquillilatem illi a Dco obti- 
nnit, adeoque divins voluntatisubmissus,doloribus- 
que patientcr toleratis, mortuus est. 

Catbarina intcrim Dci amore magis succensa , 
orationi intenta , ubi proximi caritas non exigeret, 
contemplationc delccUbatur,ciijus aclcstibus fruens 
deliciis alienabatur a sensibus , ejusque animae a 
terrenarum rcrum tumultu liberae coelcstis rcvela- 
bantur mystcria. Flinc admirabilis ille caritatis ar— 
dor adco excrevit, ut purgato, et sandificato spirito, 
infirmam quoquc carnem fcre consumpscrit. 

Vehemcntcr itaque cupicbat dissolvi ct cssc cum 
Christo. Verom divinae exequcnda) voluntati scmpcr 
intenta vilam sibi produci non recusabat, ut pcr 



diuturna dolorum tormcnta conformior fieret ima- 
gini Filii Dei. In hoc suaviter adversantium deside- 
riorum conflictu inusitata quadam, et gravi xgritu- 
dine decubuit, cui cum nulla remedia proficerent, 
re mature perpensa, convenere medici, aegritudinom 
illam non numanam, sed divinitus immissam esse, 
ideoque ccelesti medico rclinquendam. luqueseia- 
gcsimum tertium aeUlis annum agens, oculis, et 
manibus inccelum intentis, illis verbis: Intnanu» 
tuai Domine commendo spiritum meum, suavissime 
pronunciatis, placidissime obdormivit in Domino 17 
Kal. Octobr. an. 1510. 

Ubi vero serva» Dei mortis rumor Genuensem 
urbem pervasit, ad sacrum ejus corpus in roagno 
nosocomio, ubi decesserat, venerandum ex omni 
ordinc, atque aetate viri, et mulieres confluxcrc, 
ibique plurimi in molestiis solatium , in sgritudini- 
bns mcdicinam invencrunt. Illudque intcrca flexilc, 
incorruptum , rubroque colore circa cor, et vivo ore- 
nino simili decorum in novo scpulcro intra ejusdem 
nosocomii ecclesiam summa veneratione collocalum 
fuit. Post duodeviginti menscs extractum, et pcr 
octo continuos dies expositum, ut confluentium 
multitudini salisfieret. Deo circa illud opcrante mi— 
racula, tandem ad decentiorem marmoreum tumu— 
lum in sublime crectum in cadem ecclesia delatum 
est, nbi miraculis clarum publicx vcnerationi cxpo- 
situm , devotionis fervorc crga B. Catharinss reli- 
quias numquam imminuto, ad bcc wque tempora 
pcrmansit. 

Post baec nedum Genuenscs, sed ettam alii populi 
ad sacrum cjus corpus vencrandum accnrrerunt. 
Cjuare coltu erga illam perseverante, et post cen— 
tum annos percrebrescente, constroctisque auctori- 
Ute ordinaria proccssibus supcr ejus sanctiUte, ac 
miraculis, et in sacra rituum congregalione exhibi— 
tis, die Undem 24 Maji an. 1036 expedita fuit 
commiasio ad apostolicum proccssum super cultu im- 
memorabili , et casu excepto a dccretis Urbani VIII 
construendum. Indc Clemens X sentenliam ab epis- 
copo Genuensi judice delegato super iisdem cultu, et 
casu latam approbavit die 6 Ap. 1675. Die vero 17 
Aug. an. 1683 facultas obtcnU est conficiendi prc— 
cessum super sancliUtc vita?, virtutibus, et miracu- 
lis ad bcata? canoni/.alioncm i>crn^endam. Inlerim 
sacra rituum congregatio, approbante Clemente XI 
officium, et missam dc communi viduarum in cjus 
honorem pro civiute Gcnuensi dic 19 Septcmbr. 
anni 1710 concessit, mox ad tolum Genuensem do- 
minium extendit : landem officium, et missara pro- 
pria de eadem bcala approbavit cum elogio in ro- 
mano martyrologio apponendo. 

Completis processibus , et in supradicU congrc— 
gationc cxpensis , virtutcs heroicsB dic 30 Maji an. 
1732 ac tria miracula die 2 Ap. an. 1737 sub Cle- 
mcnte XII approbata fucrunt, idcmquc Pontifex 
dic 30 ejusdcm racnsis, ct anni, suflraganlibus cjus- 
dem congregationis cardinalibus, canoniz. pcragi 
twsse dcclaravit. Omnibus subinde absolulis, qu«s iu 



Digitized by Google 



374 



AITEXDICES AD LIBROS DE SERV DEI T.ExVTIFlCAT., ETC. 



consbtoriissecrelo, publico, et semipublico, queque 
cx sanctorum patrum auctoritate, sacrorum cano- 
num stalutis , ct sancte Romanae Ecclcsie consuetu- 
dine pcragi solent , tandcm laudatus Clemens XII 
in basilica Latcranensi 16 Kai. Jul. an. 1737 qute 
dics crat Dominica SS. Trinitatis, B. Calbarinam 
una cum BB. Vincentio a Paulo , Joanne Francisco 
Hcgis, ct Juliana de Falconcriis in sanctorum album 
soicmni canunizationis rilu rclulit. 

CANO.MZA.TIO 

a ELlSABETHiE LUSITANORUM REGDCE. 

Intcr Lusilanie rcges, qni adverfuscbristiani no 
minis hostes tot , ac lanta non minus pictatc , quam 
bello tcrra marique gcsserunt , ct in remotissimis 
eliam rcgionibus Evangelium disseminare studue- 
runt , femine quoque pietate, ac sanctitate cclebrcs 
floruerunt, sed pr« omnibus una sanctarum virtu- 
tum, et miraculorum magnitudine emicuit B. Elisa- 
bcth regina. 

Hec Aragonie regibu» orta anno 1271 virtutibus 
ab ipsa adolescentia adco floruit, nt ejus avus aflir— 
roare non dubiiaverit , Elisabctbam reliquis Arago— 
niarum rcgtim sanguinc nalis fcminis pracstantiorem 
futuram. Palcr vcro crclcstcm ejus vitam admiralus, 
rcrum suarum, regniquc fclicitatcm unius (ilie me- 
rilis refercbat acceutam. Nubilis facta,et honestis 
moribus suis longe claresccns , a pluribus christiano- 
rum principum filiis in matrimonium cxpetita , Dio- 
nysio Alphonsi 111 filio Lusitanie rcgis chridiani , 
rcgiisque ritibus nupsit, eiquc Conslantiam filiam, 
ct Alpbonsum regni heredem pcperit, quos subindc 
sancte cducare summopcrc studuit. 

In prccibus assidua, vanitatcs aversata, dccenti 
induta cultu , modesta sempcr inccssit. Amorc Dci 
flagrans vilia , ct peccata vehcmenli odio proseque- 
batur. Hinc corpus asperitate subjicerc nitens, qua- 
druplex longum jcjunium pcr annum solemne ha- 
buit. A vino abstinere consucvit, cumque a medicis 
ob stomachi inlirmitatem prescriplum sumcre ali— 
quando recusasset, allata bis ejus jussu aqua in vi- 
num bfe conversa fuit. 

Hinc summa erga proximnm caritate predita, 
indigentibus omnibus abundc succurrit, monaslcria, 
xenodochia , et similia vel erexit, vel perfceit, vel 
auxit. Pauperibus,et infirmis deservire non horruit, 
quotum gravissimos morbos manibus snis contre- 
ctans non semel prodigiose sanavii, ct opcs egenis ab 
ipsa distribuend» in rosas aliquando medio hyeme 
converse fucrunt. 

In adversis constans , maximas erumnas pattcn- 
tissime tolcravit. Constanlie filiac , aliorumque ca- 
rissimomm jacturam fortiter sustinuit. Dionjsium 
virum a sc alienatum, aliisquemulicribus ndheren- 
tcm mira humilitate, et mansuctudine passa est, cu- 
jus illc landcm virlule fractus rcliquam vitam caste, 
aanclcque traduxiu Moerore afTccta cx dissidiis inter 



cumma, ct carissima sibi capita, exortis, in illa se- 
danda, et extinguenda totis viribus incubuit; felici 
sane successu , cum dissidentes principes ad concor- 
diam precibos, et laboribus suis rerocavcrit. Atquc 
in his illud imprimis eluxit , quod immanc bcllum 
intcr Alphonsum filium, et Dionysium parentrm 
coropescuit, ct toli pene Lusitaniae impendcntcm 
ruinam excussil. 

Obiit tandem ipse Dionysius ejos vir, cnjns roorte 
sui juris facta vestem religiosarum virginum pro- 
priam surapsit, et in xdibos sccus eorumdcm do- 
mum , qnam prope Conimbricam B. Clara? nominc 
ipdilicavcrat, cum quibusdam cx iis rcligiosam vitam 
cxlra claustra ducebat , bumilitate , roansuetudine, 
caritate, misericordia, ccterisque virtutibus, quas 
apostolus Paulusin viduis exigit,conspicua. Alplioc- 
sum ncpotcm suum Caslelle rcgcm altcri ab uiore 
fcmine adhaerentem ad honestiorem vitam rcvoca- 
vit. Post haec cum in oppidum Slrcmotium ad sc- 
dandas inter eumdem ncpotem, ct filium discordiai 
se rontulistet, in suprcmura morbum incidit. ibiqut 
Ecclcsiae Sacramentis piissime suscrptis , sanclissime 
obiit die k JuL anno 1336 etalis sue 65. 

Fama sanctilatis, quam virens acquisierat, mi- 
xime post cjits obilum pcrcrebuit , et facto ad rjw 
funus ingenti hominum concursu, multi singularta i 
Dco beneiicia ejus intercessione ohlinuerunl. Ej»* 
corpus Conimbricam delatum incorruptum, etsn»- 
vcm spirans odorcm permansit, ct in eodem staln 
anno 1612 repertum est. Magnis deinde. ploribus- 
qne miraculis claruit, ob quorum frequeniiam cum 
sanctilatis fama rringis increbrescerel, Leo X iliique 
post ipsum summi Ponlificcs nonnullas cullus spccics 
in B. regine honorcm , instantibos Lusitanue rcgi- 
bus, concesscrunt. 

Paulus V cause cognitioncm auditoribos rote 
demandavit, iiquc judices delegatos constuuerunt, 
qni processus aposlolica auctoritale construrtos ejus- 
dem auditoribus transmisemnt. Postroodum lirba- 
nus VIII acceptam ab his cause relationem,rem ad 
sacram rituum congrcgationem remisit. Hac vero in 
hcate canonizationeroconscntiente,omnibusquc per- 
actis, que in consisloriis sccrcto, pnblico, et semi- 
publico, nccnon ex sacris constitutionibus, ac Ro- 
roane Ecclesie consuctudine, pcragenda erant, 
tandero in sacrosancta Principis apostolorum ba- 
silica an. 1626, 8 Kal. Jul. B. reginam Elisabciham 
sanctaram viduarum catalogo adscripsit , ct in tanta 
solcmnitatc missam cum cjusdem cancta? coraraemo- 
ratione celcbravit. Cum vero hujus canoniialionis 
bulla neque ab ipso, neque ab aliis Successoribus 
expedita fuissel, illam tandem Benediclus XlVanno 
1742, 4 Kal. Mnji cxpcdivit. 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBHI SEPTIMl. 



CAPUT V. 

Apfeidix IV. 

PubKca instnmenta solemnum beatificationum S. 
Retas Limana, et S. Turibii, {de quibut in 
cap. 24). 

Monumenta publica solcmnis beatifkationis servae 
Dei Ilosae de S. Maria a civitate Limae lertii ordinis 
S. Dominici ex actis sacrorum rituum congregatio- 
nis sub die 15 Ap. an. 1668 eruuntur. In bis primo 
omnia, quae in ejus causa beatificationis, et canoni- 
tauonis gesta fuerant, commemorantur ; tum indt- 
catis, quae a sumroo Pontiticc Cleroente IX in ejus 
bonorem concedebanlur, apparatus basilicae Vali- 
canae ad beatificationcm peragendam describuntar. 
Inde edictum super indulgenlia plenaria concessa 
pro illa solemnitate memoratur, et notarius supradi- 
ctae congregationis rituum ad solemnia beatificatio- 
nis adnotanda advocatos, testatur, post ingenlcra 
populi multitudinem, accessisse ad locuro in dicta 
basilica pro solcmnilate destinalum cardinales, et 
consultores ejusdem congrcgationis, aliosque prala- 
tos, necnon dictse causae procuratores; roox a sacra- 
rio processisse toturo basilics capitulum una cum 
caniiuali archipresbytcro, etcum canonico episcopo 
solemniacelebraturo pretiosis vestibusinduto. Causae 
procuralorcs babcntcs litteras apostolkas in forma 
brevis super beatificatione scrvae Dei Rosx praedictaa 
apud cardinales praedictos institerunt, nt litterae 
cicdero nublicarentur. Cardinalis congregationis pra> 
fectus illas accepit , et ad cardinalem archipresbyte- 
rum per congregationis sccretariuro transmisit. 
Arcbiprcsbytcr vero illas uni ex caeremoniarum 
magisiris consi^natas per Mansionarium archivis- 
taro publicari jussit, isque mox eas e suggeslu per- 
legit. 

Hoc brevc bontificalionis apud S. Sabinam datura 
fuerat die 12 Febr. ann. 1668. Summus poolifcx 
Clemens IX indulgebat, ut eadem Dei serva Rosa 
inposterum bcala nuncuparctur, ejusque reliquiae 
publice colercntur, non tamen in processionibus cir- 
cumferrentur, atque ejus imagincs radiis, et splen- 
doribus exornarentur, ofilciuroque, et missa de vir- 

finc non martyre sub ritu duplici in universo 
rcdicatorum ordine, et in aliis determinatis locis 
in ejus bonorem cclebrarentur : et solemnia bcatifi— 
cationis pcragerentur. 

Absoluta brevis lectione cpiscopus celebrans can— 
ticum Tc I)eum laudamus incboavit, et statirn 
servae Dci imagines detectae fuerunt , quas in genua 
provoluti adstantes orones devolissime venerati sunt , 
et alia lactitiae signa cdita fueriuil. Absoluto canlico, 
diaconus f. Orapro nobis, B. Jtoaa.-cborus at. Ut 
digni cfficiamur, ctc. protulerunt : celebrans vero 
oralionem propriam de dicta beata recitavit, imagi- 
ncmque incenso thurc veneratus est , et missara dc 
virgine non marlyre solemniter celebravit, curo in- 



terim iraagines et compendia vitae beatae distribue- 
rcntur. Ad vesperas summos Pontifex ad eamdem 
basilicara magno comitatu se contulit sacras bcatac 
iraagines veneraturus. Adfuerunt mnlti riri prin— 
cipes ecdesiastici , et seculares, quibus pariter ima- 
gincs, compendia ritae beatae, et alia distributa 
tuerunt. 

Post baec in iisdem monumenlis alia ejusdem bca- 
tificationis solcmnitas in ecclesia S. Mariae supra 
Minervam pcracta die 1% Maji cjusdcm anni per 
cumdem sacrae congregationis rituum notarium 
apponitur. Primo igitur msignis apparalus itlius ee- 
cJesiae describitur, in qua capella cardinalitia ba— 
benda erat in eadem solemnitate : complures idcirco 
cardinales in eamdem ecclesiam convenissc reccn— 
sentur, obi episcopus Urbevetanus, solemnem missam 
cclehravit, in qua post evangclium reverendiss. 
Paulus Oliva Societatis Jesu gcncralis pnpositus, 
et apostolicus roagni nominis concionator luculentis- 
simam orationcm panegyricam Italice conlextam su- 
per vita,et miracolislM atji habuit. lraagincsquoque, 
et compcndia ot supra distributa fuerunU Haec so- 
lcmnitas per integram hebdomadara continuata fuit, 
et singnlis diebus solemnis missa celebrabatur, post 
vcsperas orationcs italico idiomate de ejusdem beataj 
rebus gestis pcr diversos concionatores babebantur, 
innumcra populi multitudine illuc conOuente ad ple- 
nariam lucrandam indulgentiam in bac solemnitate 
concessam. 

Die 23 ejusdem mensis Maji aliqua de eadem 
bcatiiicatione solemnitas celebrata fuit in ecclesi* 
S. Ignatii Societatis Jesn ; in quam cnm cardinabs 
vicarius, aliiquc prslati, et nobiles viri, et religiosi 
convenjssent , nonnulli Convictoree seminarii llo— 
mani partim sotuto, partim versibus composilo ser- 
monc bcatae laudcs pra?dicarunt. 

Die 10 mensis Junii proxime scquentis solemnia 
cadem in eccksia SS. Jacobi , et lldcpbonsi nationis 
Uispanae dc Urbc cclebrata fuerunt. Siquidcm sum- 
mus Pontifex in supradictis litteris apostolicis permi- 
serat, ut postquani in basilica Vaticana peracta 
fuissent, celebrari etiam in dicta ecclesia intra bi— 
mestre posscnt. Klcgans igilur bujus eccJesiae ornatus 
primo describitur, mox accedcnte ad eam catholici 
regis apud summum Pontificem oratore, arcbicpi- 
scopus Tarentinus missarum sokmnia celebravit, 
inter ouae R. P. Nicolaus Martinex Societ. Jesu am- 
plam Hispanico idiomate orationem de beatae virtu- 
tibus, et miraculis babuit, et alia heutiee signa tam 
praecedenlibus vcsperis, quam per tolam illam diem 
edita ibi fuerunt. 

Porro de praedictis omnibus Horatius de Abba— 
tibus sacras rituum congregationis notarius , cancel- 
larius, et archivista inslrumenta confecit, atquc sub- 
scripsit. Et de borum instrumentorum subscriptione , 
et publkatione subditur attestatk cardinalis Ginelti 
sacr. rit. congrcgationis praefccti, et Urbis vicarii. 

Scquuntur monumeiita publica solcrnnium beati- 
ficationis servi Dei Turibu arcbiepiscopi Limani. 



Digitized by Google 



376 



APPEXDICES AD LIBBOS DE 



Ac primo quidem Inslromentum exhibetur de iis— 
dem solemnus die 2 Jul. an. 1679 in basiiica vati— 
cana sub Innocentio XI celebratis ; in hoc ea , quae 
in congregatione rituum in hac causa gesta sunt, ct 
quae in scrvi Dei honorem summus Pontifex con- 
cessit, necnon hasilica) apparatus memorantur. Mox 
omnia, quas pro rccta solemnium celebratione in 
eadcm basilica, sicut in beatificatione S. Rosse Li— 
manac pcracta sunt, rccenscntur. Postremo appo- 
nuntur litterae apostolicae in forma brevis a laudato 
pontifice Innocentio XI expedita; die 28 Jun. ejus— 
dem anni, in quibus omnia, quae in bcati honorem 
concedebantur, ct loca , in quibus solemnia eadem, 
posteaquam absolula in basilica Vaticana fuissent, 
celebrari possent , rcferunt. 

Additur in eodcm instrumento eamdem postca 
solcmnitatem die 19 Novemb. celebratam fuissc in 
ecclesia S. Mariac Monlis Serrati nationis Hispa- 
norum de Urbe. Siquidem prsfatus summus pon- 
tifcx Innocenlius XI Uispaniarum rege, aliisque 
postulantibus, pcr alias litteras apostolicas in forma 
brevis die 27 Septembr. supradicti anni 1G79 eo- 
rUmdem solcmnium celebritatem io aliud tempus 
prorogavit, ct ad alia Ioca extendit ultra designata 
in primo brevi beatificationis. 

Atque de his omnibus instrumentum subscripsit, 
et pubiicavit Jacobus Sassus notarius, cancellarius, 
et archivista congregationis sacromm rituum. Et 
aulhenlicum redditur per attestationcm cardinalis 
vicarii. 



Subditur aliud publicum instrumentum super 
rumdem solemnium cclebrationc in ecclesia S. Ana- 
stasias de Urbe. Postulatore enim hujus causae suppli- 
cante, idem Pontifex per alias litteras in forma brcvis 
die 9 Martii an. 1680 expcditas cjusmodi cclebri- 
tatem in dicta ccclcsia peragi benigne indulsil ; uti 
sane die 5 Maji ejusdem an. 1680 magnifice pcracta 
foit, cujus tota series in eodem instrumenlo descri- 
bilur, quod subscripsit, et publicavit Jcrcmias de 
Rubeis curise cardinalis vicarii notarius, cui accessit 
vicarii allcstatio. 

CAPUT VI. 

Appendix V ad primum librum. 

Brevia beatificatiamtm serrorvm Dei Petri Forerii, 
Catherina de Bkciit, Alexandri Saulii, et Ca- 
mMi de LeUit, de quibus in eap. 24, lib. 1. 

Bcalificatioservi Dei Petri Forcrii praepositi gene- 
ralis, el reformatoris congrcgationis Salvatoris or- 
dinis canonicorum regularium S. Augustini, etc. 
sub Bcnedicto XIII pcracta est ; qui per suas lit- 
teras aposlolicas in forma brevis cxpeditas die 10 
Januar. an. 1730, auditis cardinalium, et consul— 
torum sacrse congregationis riluum sufiragiis, ac— 
ceptisque cumplurium principum tam ecclcsiasti- 
corum, quam saecularium poslulalionibus, cidcm 



SERV. DEl BEATIFICAT., ETC 

servo Dei Pctro Forcrio beati nomcn , ejusque reli— 
quias publicae venerationi exponi, imaginesque 
radiis cxornari indulsit, dummodo tamen in publicis 
processionibus non circumferrentur. Officium quc- 
que et missam, et solemnia beatifieationis in deter- 
minatis locis, et a desiguatis coetibus, necnon statuto 
tempore in cjus honorem celebrari conccssit. 

SimiUa huic sunt , qua3 seqountur, brevia beati- 
ficalionum servc Dei Catharinae de Ricciu monialis 
ordinis S. Dominici, aub Clemente XII dic prima 
Octobr. anno 1782, servi Dci Alcxandri Sauliiex 
dericis regularibus S. Pauli vulgo Barnabitis, pri- 
mum Alerias, deinde Papis episcopi sub Bene- 
dicto XIV die 23 Apr. an. 1741^ B. Caroilli de 
Lellis fundatoris clericorum regulanum minislran- 
Unm infinnis sub eodem Benedicto XIV die 7 Apr. 
1742. 

CAPUT VII. 

Appcndix VI ad primum librum. 

Breve solemni* beatificationit BB. martyrtm Gor- 
comiensium undectm ex ordine fratrum Minorum 
S. Franeisci dt Observantia , et aliorum oclo, 
qui m odium orthodoxa fidei 9 Jul. 1572 simtl 
Brila perempti sunt. Dt quo m cap. 27,fiU. 

In hoc brevi die 14 Novembris an. 1675 exptdito 
rclatis sacrae rituum congregalionis suffragiis,qux 
martyrio, acsignis, prodigiisque diligenter expensis 
censuit ad borum martyrum canonizationem dere- 
niri tuto possc, atque interim honores beatificationis 
dccernendos illis essc : Clcmens X illos beatos no- 
minari , eorumdcm rcliquias coli (noo (amen in pro- 
cessionibus), imagines radiis ornari, missamque, e( 
officium in corum honorem , ac beaUficalionis so- 
lcmnia in determinatis locis et statulo lcmpore cc\e- 
brari permisit, postquam in basilica ValkanapcracU 
fuissent. 

Subditur breve beatificationis B. Joscpbi a Leo- 
nissa ordinis Capuccinorum sub Clemente XII die 
19 Jun. an. 1737 expedilum, in quo idcm Pontifex 
eosdem beatificationis bonores buic bcato indulget , 
sed prima hujusraodi solcmnia in basilica Latera- 
ncnsi de Urbe celcbrari jubeL 

CAPUT VIII. 

Appendix VU ad primum librum. 

Compendia vita, virtutum, et miraculorum , necnon 
actorumin cautit cdnonizatioms BB. Pii V, An- 
drea Avellini, Fclkis a Cantalkio , et Catha— 
rina de Bononia, compotita ab hujut operit an* 
ctore tunc fidei promotore ; de quibut in cap. 34, 
/i'6. 1. 

Primum compendium est actorum B. Pii V, io 
quo ejus ortus, 14 Kal. Fcbr. an. 1504 in oppido 



Digitized by Google 



SYNOPSIS IJBRI SEPTIMI. 



Boschi DertlioDensis diceccsis ex nobili Ghisleria 
gente e Bunonia oriunda primo rcfcrtur. Michael in 
baptismate appellalus, decimoquarto actatis anno 
ordinem Praedicatorum ingressus , ar sacerdotio ini- 
tiatus, nonnulla in eo munia laudabilitcr obivissc 
dicitur, ac praccipuc illud fidei quaesiloris. Nepesi— 
nus episcopus, mox cardinalis a Paulo IV creatus, 
inde ad rcgendam ccclesiam montis Regalis in Sub- 
alpinis a Pio IV translatus, tandem anno 1566 ad 
summum pontificatum eveclus, assumpto Pii V no- 
mine, omnia haec munera admirabili prudentia, ac 
sanctitate administrasse pcrhibctur, tum caritate, 
bumilitate, ceterisqoe virtulibus floroissc, invicta 
praesertim constantia in tuenda adversus hxrclicos, 
f urcas , et impios quoscumque cathotica tide. San- 
ctissime demum obiisse, postquam annos sex , men- 
srs tres, dics vigintiquatuor Ecclesiam rexisset : san- 
clitale vero, ac miracolis in rotae auditorio, et in 
sacrorum rituum congregatione probatis, a Cle- 
mentc X per breve apostolicum die 27 Apr. 1672 
interbeatos relatus est. Post haec aliissupervenienti- 
bus miracuiis et approbalis, a Clemente Xll decre- 
tum cmanavit de peragenda ejus canonixatioue. 

Sequitur compendium actorum B. Andreao AveJ- 
lini. Hic apud Castrum Novum Lucaniae oppidum 
an. 1521 nalus, ac pie educatus dicitur. Lanceltot— 
tus appellatus fuit, et paterna e domo, studionim 
causa, egressus, pietatem tamen rebus omnibus an- 
tetulil, ac pudiciUam adversus iniquissimas insidias 
strenue custodivit. Sacerdosfactus, ac legalibus dis- 
ciplinis eruditus, causarum patrocinia in foro dum- 
taxatecclesiastico, et pro privatisquibusdam personis 
Neapoli suscepit. Sed ab his, suadcnte confessa- 
rio, distractus, sanclimonialium regimini praeficitur, 
quod exacte administrans pravorum hominum odia 
subiit , a quibus immissi sicarii tribus eum in facie 
vulneribus percusserunt. Injuriara banc, et postea 
intcrfecti cujusdam ncpotis sui necem aequo animo 
pcrtulit , et pro pcrcussoribus vcniam apud judices 
imploravit. Perfectioris vitac desiderio flagrans , ubi 
convaluit, inter clericos regulares Theatinos adscribi 
anno 1556 obtinuit. 

In hoc statu humililatc, caritate, aliisque virtu- 
tibus darus Neapolitanae domus Theatinorum regi— 
mini praeficitur, quod subinde summa prudentia, ct 
attentione administravit. Orationi, et sacramentis 
ministrandis addiclus, animarum totius Neapoli— 
tanae civitatis modcrator extitit, unde et quampluri- 
mos e peccalorum baratbro exlraxit, idque postea 
Mediolani , cl Placentia? pra»stilit , ubi etiam sui or— 
dinis domicilia instituit. lllius operam S. Carolus 
Borromaeus, ct Paulus dc Aretio in pastoralis mune- 
ris ncgotiis adbibucrunt. Provinciarum Lombardiae, 
llomanae, ct Ncapolitanae visitator designatus trtaxi- 
mas ordini suo ulilitales aflcrrc curavit. Ad rcgen- 
dam Neapolitanam S. Pauii domum intcrim adsci- 
tus ingcntcm populi tumultum in ca urbc cxortum 
sedavit. Duplici arduo voto sese obslrinxit, altero 
sua: voluntati scmpcr obsistcndi , allcro in via ihri— 



stianae perfectionis scmper nlterius progrediendi ,• 
quae sane quam cxacte custodierit, satis probant as» 
perrimae sui corporis afllictationes, et rehquae virtu- 
tcs, quibus floruit, ct insignia charismatum, prae— 
sertim prophetiae dona, quibus Deus servi sui 
sanctitatem illuslravit. 

Tandem anno setatissuae88 reparatje salutis 1608 
cum altare missam celebraturus acccssit, ad illa 
verba : Jntroibo ad altare Dei , apoplcxia repente 
pcrculsus, ideoque in cubiculum reductus, el Eu— 
charislia , ac extrema Unctione munitus sanctissime 
obiit. Statim ejus sanctitatis fama percrebuit, et 
nonnulli tam ordinaria, quam apostolica auctoritate 
processus eflbrmati super ipsius virtutibus , et mira- 
culis fuerunt. Quibus omuibas primum a rotae au— 
ditoribus, inde in sacrorum rituum congregatione 
approbalis, Urbanus VIII dic 10 Jun. an. 1025 
Andrcam inter bealos retulit , mbsamquc , et ofli- 
cium apud Tcatinos celebrari in ejus honorcm con- 
cessit, et in aliis civitatibus, quac bcatum sibi in 
patronum, nondum tunc lala lege id vetante, 
cooptarunt. Quibus aliae subindc in ejusdem hono- 
rem concessiones accesscrunt. 

Post edita laudati Urbani generalia decreta , lit- 
terse rcmissoriales, et compulsoriales expeditac fue- 
runt ad construendos processus supcr iis , quae post 
beatificationcm contigerant, demum tria sub Cle- 
mente XI approbata fuere miracula, ct congregatio 
generalis censuit, hujus beati canonizationem perfici 
tuto posse, de qua redccretum idcmClemens die 12 
Maji an. 1707 cdidit. 

Subditur compendium actornm B. Fclicis a Can- 
talicio. Porro in hoc caslro diircesis civitatb Duca- 
lis, paupertbus, sed piis parentibus an. 1513 natus, 
postmodum agriculturam exerccns aliquandiu pii*- 
sime vixissc dicitur, donec an. 1543 Capuccinorum 
religionem ingressus, in eaque muneri quaerendi 
ostiatim per urbcm eleemosjnas addictus summa 
castitate, paupcrtate , obedientia , humilitate, absti- 
nentia, caritatc, sacramcntorum frequentia, cete- 
risque christianis virtutibus clarus, fratribus, atiis- 
que quampturibus, praecipue S. Philippo Nerio 
acceptissimus, usque ad annum 1587 sanclissime 
vixit , quo sane anno , mortc sua pra?cognita, et prav 
nunciata , Felix B. M. Virginis praesenlia recrealus 
die 18 Maji, plenus dierum, et mcritorum sanctis- 
sime obiit. 

Ingcns statim populi concursus ad ejus cadavcr 
venerandura factus est , quod subinde in arca plum- 
bea conditum in communi primum fratrum caemete- 
rio, mox in templi sacello, duobus praescntibus 
cardinalibus , scpultnm fuit. Crevit pnpulorum con- 
cursus, miraculis Dro servi sui sanclitatem illus- 
tranle, ct paulo post ipse Sixtus V ante illius sepul- 
crum oravit , et alii postca Pontifices quxdam in 
ejus honorem concesserunt. Processus quoque super 
illius virtutibusct miraculis ordinaria , et apostolica 
aucloritate constmcti fuernnt. Prodierunt interim 
Urbani VIII decrcta a quibus Umen B. Feliciscultus 



Digitized by Google 



378 



APPENDICES AD LIBROS DE SEUV. DEl BEATTFICAT., ETC 



fuit exccptus, utpote pontifitia auctoritatc conces- 
sus. Quamobrem actis, virtutibus et miraculis pri- 
mum a rot« auditoribus, moz a sacrorum rituum 
congrcgatione approbatis, idem Urbanus per apos- 
tolicum diploma Kal. Oclob. ann. 1G25 datum , Fe- 
licem beatum nuncupari ofilciumque, et missam in 
ejus bonorem in quibusdam locis celebrari permisit. 

Aliis pust boc indullum patratis miraculis, con— 
sueti auctoritatc apostolica efibrmati sunt processus ; 
inde duo miracula, unum sub Innocentio X, alterum 
sub Clcmcnte XI approbata sunt. Demum laudala 
congTcgationc in B. Fclicis canonizationem consen- 
tientc, idem Clemens die 8 Maji an. 1709, decre- 
tum dc itla pcragenda edidit. 

Ullimo loco ponitur compendium actoram B. Ca- 
tharinac dc Bononia, in quo, ut in rcliquis supra- 
dictis compendiis, ejus ortus, et rcs sanctissimc 
gestse primum in saecularibus, mox in religiosis sub 
S. Clarae instituto domibus tam Ferraris , quam Bo- 
noniae, nccnon ejus obedientia, humilitas, ausleri- 
tas, et rcliquae admirabilcs virtutcs describuntur. 
Hisquc omnibus, ac prophelia , aliisquc cbarismati- 
bus conspicua an. Domini 1463, actatis 50Bononia) 
sanctissimc obiisse dicitur. 

Prctiosum ejus cadavcr in carnctcrio primum se- 
puitum, inde ad nobiliorem locum translatuin, piaj 
confluentium undique mulliludiui vcncrandum pa- 
tuil, et incorruplum permansit, Deo varia confc* 
rcnte postulanlibus bcneficia ad servae suac interccs- 
sionem. Aclum fuit dc ipsius canonizalione sub 
Clcmcnte VII, sed acerbae illius temporis vicissitndi- 
ncs rcm perfici prohibuerunt. Plures tamen cultus 
spccies laudatus Pontifex ct alii succcssores in ejus 
bonorem concesserunt. 

Anno tandcm 1G45 inlroducta fuit canonizatio- 
nis causa , ct approbnto ob supradictas conccssiones 
casu cxcepto a decrctis Urbani VUI , constructisquc 
proccssibus super fama sanctitalis in gcnerc , et su- 
pcr reliquis, ct in congrcgalionc rituum perpensis 
virtules beroicx, sub lnnocentio XI an. 1680 duo 
vcro miracula, post indultam vcncrationem patrata , 
sub Clcmcnle XI an. 1703 approbata fucrunt. Dc- 
mum cum sacra eadcm congrt-galio crnsuissct po$se 
ad cjus canonizationrm dcvcniri, idem Clemensdie 
17 Maji an. 1707 dccretum dc illa pcragcnda publi- 
cari jussiL 

CAPUT IX. 
Appendix VIII ad primum librum. 

Retpontionet pratulum a tecretit bretium ad prin- 
cipes, lata in publicit consittoriit nomine tum— 
moruin Pontificum, etc.dequtbut cap. 34, lib. 1. 

Prima est pro Clcmente VIII in canonizationc 
S. Hyacinthi. ln qua praesul secrctarius brevium 
iiomine cjusdcm summi Pontifis rcspondet, accepta 
Sanctitati sujc fuissc, quat in copiosa orationetunc 



babita de eodem sancto explicata fueronL LauJai 
B. Hjacinlhi merita, et postulationes memorat a 
principibus pro illios canonixatione impetranda por- 
rcctas. Sed de re tanti momenti cum cardinalibas, 
archiepiscopis, et cpiscopis maturius esset agcndum, 
quos idcirco hortatur,ulquae in baccausa acta sunt, 
diligcnter expendant, et divinac gratiac lumen ad 
tantum ncgotium justius pcrficicndum humillimis 
precibus a Deo indesinanter cxposcant. 

Secunda responsio est pro Sixto V in canoniza- 
tione S. Didaci, qua quidem in re cum superiori 
convenit. 

Tertia pro Gregorio XV lata perhibetur io ca- 
nonizatione S. Teresiae, qtta eodem fere modo,ac 
duaj antecedcotes, proccdiL 

CAPUT X. 
Appcndix IX adprimum librum. 

Summnrum Pontificum allocutiones habita in stm* 
duplicis contittoriit, ete. de quibut, cap. 34, lib. 1. 

Prima ponitur allocutio Pauli V super caoooiu- 
Uone B. Franciscs Ilomanm , in qua ipse euarrali* 
summatis rebus gestis, et virtutibus heroicis cju^Jexn 
sanctac, hanc canonizationis honore di^natn eiiiti- 
mat , super quo tamen prius venerabilium tnlrm 
prflesentiumsentcnlias audire exoptaL 

Altera cst allocutio Urbani VIII procanoniuuont 
B. Andreae Corsini, qux codem ferme modo, ac 
superior procediL 

CAPUTXI. 
Appendix X ad primuo libnun. 

/it qua nonnulla exhibentur tvffragia in trrnidrt- 
pticit lata contittoriit occatione eanomxationii 
quorumdam tanctorum, de quibut cap.oi, lib.l. 

Primo loco duo rcfcruntur ftuflragia cardinalis 
Bcllarmini, altcrum Clementi VIII exhibitum pro 
canonizatione S. Raymundi , alterum Paulo V pro 
canonizationc S. Franciscac Romanae. In ambobus 
laudatus cardinalis utriusquc sancti mcrita paucis- 
simis pcrstringens, censct non csse diutius eoruni 
canonizationcm diflerendam. 

Octo subinde adduntur sufTragia in setniduplicis 
cousistoriis sub fienedicto XIII lata ab hujus operis 
auctore, non jam tamquam fidei promotore, qualis 
tunc erat, sed ut archicpiscopo Theodosiae. Primum 
sufTragium B. Pcregrini canonizationcm, alterum 
B. Aloysii, tcrtium B. Stanislai, quartum B. Jacobi 
de Marcbia, quintum B. Joannisa Cruce, scxtum 
B. Agnclis virginis Polilianas, scptimum B. Fran- 
cisci Solani, oclavum B. Turribii canonizationes 
respiciunt. Et in bis pariter suflragiis auctor, altcn- 
tis eorumdcm beatorum mcritis, eornm canonixa- 
tiones pcragendas esse insinuat. 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LlBRl SEPTIUl. 



87» 



CAPUT XII 

Appendix XI ad primum librum. 

Rcsponsumes tumau svmmorvm Pontificum tn qui- 
busdam solcmnibus canonizatiumbus a pratulir 
bus secretariis brerium adprincipes data poe- 
tulatorum petitumibus. Aeeedit bretis relatio 
caremoniarum, qua habita fuermtineanonua- 
tione BB. Jsidori, Jgnatii, Francisei Xaverii, 
Teresia a Jesu, et PhiUppi Nerii, qui a Grego- 
rio XVdte 12 Mart. anno 1G22 canonixati fuc 
runt. De quibus omnibus eap. 36, lib. 1. 

Priroo loco refernntur responsioncs pro Clcmente 
VIII dals in canoniiationc S. Raymundi. Tres sunt 
hujnsmodi responsiones totidem petilionibus pru 
obtincuda canonizatione porreclis correspondcntes. 
lit in duabus primis prosul secrelarius nomine 
summi Pontificis respondit, orandum esse Dcum, 
Ul in rc tam diflkili, ipsc quid agendum luminc 
suse vcritatis ostendcret. Post primum vero respon- 
sionem litanias decantatse fuerunt, post secundum 
bymnus Veni Creator Spiritus : In tertia respon— 
sionc idem prssul subdidit, summum Pontificem 
exislimarc, aequum esse, ut B. Raymundus inter 
sanctos adscriberetur, moxque Pontifex per defini- 
tivam sentcntiam illum sanctum esse, pronunliavit, 

Secundo loco aliae exhibentur responsiones pro 
Sixto V in canonizationc S. Didaci datae, quarum 
tota scries eadem ferme, ac paulo ante indicata 
dignoscitur. 

Tcrtio loco ponuntur responsiones pro Bcncdicto 
XIII datae in canonizalione SS. Turribii, Jacobi de 
Alarchia, et Agnelis Polilianae. Postremo aliac in 
canonizatione SS. Aloysii Gonzagae, ct Stanislai 
Koslkae, quae quidem omnes in rccum superioribus 
cobaerent, scd practcr ipsas rcsponsioncs nilaliud 
bic refertur. 

Succedil relalio csremoniarum, in canonizatione 
BB. Isidori , Ignatii, Xavcrii , Teresiac , et Philippi 
Kerii, scrvatarum. Brevi binc prami&sa nolilia or— 
tus, et obitus, ac ualrias uniuscujusque cx diclis 
bealis ,ad basilicam Vaticanam, qua> ad hanc pera- 
gendam solemnitalem magnificenlissime ornata fue- 
rat, e palatio summum Pontificem solcmni pompa, 
et comilatu descendissedescribilur, eique in ponli— 
ficali sede assidenli consuetam cardinales obedientiae 
significationem cxhibuisse. Tum cardinali» canoni- 
xalionis procurator accessit, ejusque nomine advoca- 
tus temas instantias pro eadem canonizalione obti- 
nenda exposuit, ad quarum singulas Pontificis 
secrclarius cjus nomine, ct jussu respondit. Etad 
primam quidem el scciindam, rci attcnla magnilu— 
dine, preccs ad Dcum fundendas csse dixit, idcoque 
post primam, litaniic sanctorum, post secundam 
hymnus Veni Creator Spiritus , et aliae preces de- 
caotalae fuerunt. Ad tcrtiam dcmum inslanliam 
idcm sccrctarius rcspondit, Sanctitalem suam decer- 



nere, recensitos quinque bealos Inter sanctos esse 
refcrcndos. Post tuec advocatus nomine cardinalis 
procuratoris , gratiis actis, lilteras apostolicas super 
canonizationc facta peliissc dicilur , casquc Sanctis— 
simus decrevit. 

CAPUT XIII. 

Jncipiuntur taxationes expensarum , qua fiunt m 
promoiendis causis servorvm uei. 

Appendix XII sd primum librum. 

Taxatio notarii congregationis sacrorum rititum, 
dcquaincop.W, lib. 1. 

Omnia bic italico idiomale exprimuntur, et vi- 
gintiocto numeris omnia comprehcnduntur, qu« a 
solo notario observari sacra riluum congregntio 
jussit. Notario itaquc prascribitur quid in acta rc— 
ferre, et quid pro his acciperc dcbcat. Quomodo 
instantia pro causis beatificationum , et canonizatio- 
num recipere, cu&todire, et petentibus communicare. 
Quid pro cxemplaribus actorum , et proccssuum 
cxigere,quomodoeadcmconficerc; qua iis rubricas, 
addere, et quid pro his accipcre possit. Quid pro 
auscultatione, el collatione proccssuum , pro remis— 
soriis, compulsoriis, ct compulsationibus , pro cxa— 
mine, pro subrogalionibus judieum, et novorum 
terminorumincausisbeatificalionis,etcanonizationis, 
pro citationibus , aliisque scripturis , aut barum du- 
plicatu rccipcre debeat. Emolumcntum vero pro 
quibusdam practer hacc occurrentibus, a cardinali 
pnefccto decernalur. Statuitur subinde quid obser— 
vandum sit in construendis proccssibus beatificatio- 
num, et canonizationum : utnotariuslibrum receplo- 
rum conficiat; ul duo comparcnlur manualia, 
alterum auctorum causarum beatificationis, et ca— 
nonizalionis , altcrum causarum controvcrsarum,et 
legenda gratis exhibcantur : ne notarius scripturas 
originalesextrabcreab oflicio po.sil.sedexemplaria: 
originalia vero gratis exhiberc legenda debeat: 
quid cxigere .possit , dum scripturas prodiictae rcsli» 
tuunlur : nihil ipsi dcbctur de iis, qua» ex congre- 
gationis secrctaria expediuntur; neque si pergat ad 
lcgcndas cilationes. Jubctur idem peculiari formula 
jurare hujus taxationis observantiam : landem omnia 
haeccxcudi, et palam in officio rclincri decernitur, 
qua* quidcm sub die 6 Augusti anno 1678 statuta 
exbibentur, et ab Innocentio XI dic 15 Octobr. sc- 
quentis approbata dicuntur. 



Digitized by Google 



APPENDICES AD LIBROS DE SERV. DEI BEATIFICAT. . ETC 



CAPUT XIV. 



Appeodix XDI ad 



Iibrum. 



I, Ct OObwbwwii, 

otn beutificationum , et c anonix ationum cauiat 
patrocinantur, a lacrarituum eongregatione sla- 
tula, de qua cap. 46, bib. 1. 

Haec quoque Italico idiomate exprimitur , et sep- 
temdecim numeris omnia traduntur , qua? pro qui- 
buscumque scripturis, summariis, responsionibus, 
supplicibus libeUis , exemplaribus , informationibus 
invoce, citationibus, et aliis hujusmodi ad supra- 
dictas causas pertinentibus, iisdem procuratoribus , 
et advocatis tribuenda sunt ; et si aliquid obtingat in 
hac taxatione non exprcssum , ad arbitrium cardina- 
Kum, prcfecti sacrae cungregationis et causae po- 
nenUs remittitur. Postremo statuitur ,ut haec in ejus- 
dem congregationis acta referantur, excudantur, 
pubticentur, adamussim sub gravibus poenis obser- 
ventur. Die vcro 15 Octobr. an 1678 ab lnnocentio 
XI approbata dicunlur. 

CAPUT XV. 

Appendix XIV ad primum libnnn. 



Taxatio pro mercede scripturarum 
non fidei lubpromotorii pro earum revisione , et 
correctorum pro correctume, de qua cap. 46, 
Kb. 1. 

Exhibetur hic decretum ab Alexandro VII dic 
19 Jul. 1661 expeditum. Ac primo quidcm , de con- 
silio sacrss rituum congregationis, permittit summus 
Pontifex , ut omnes scripture ad beatificationum, 
et canonixationum causas pertinentes typis mandari 
possint , quamquam id Urbanus VUl olim prohi- 
boerit Tum hanc imprimeodi faculutem typogra- 
pbo camerali concedit, dummodo ipse pro uno 
quoque folio quatuor paginarum linearum, et lilte- 
ranim numerum continentium cum apostiUia Julio 
quindecim dumtaxat accipiat, suisque sumptibus 
omnia in hoc comparet. 

SexaginU dumtaxat exetnplaria imprimantur, 
quod si plura secreUrius congregalionis rituum de- 
sideret, pro unoquoque horum folio tres Julii solum 
solvantur. Impressa subscribantur, et sigillocongre- 
galionis muniantur ab eodem secretario, et praeter 
haec nullum exemplar quisquam sub gravibus pcenis 
retineat. Ante impressionem subpromotor illa revi- 
deat, et subscribat , eui pro quocumque folio unus 
carolenussohatur, neque alia pro impressione opus 
sit licentia. Pro scripturis fidei promotoriis impri- 
mcndis ejus subscriptio sufliciat. Corrccloribus duo 
caroleni pro quolibct folio tribuantur, a supradictis 
quindecim Juliis detrabendi. Quod si typographus 

11. y fg^QSd V .1 r.rilm- inim 



cuicumquc Urbis typographo permittitur. Scriptur» 
vero quomodocumque impressa? majorem probatio- 
nem non constituunt, quam si imprcssasnon fuissent. 

Subpromotori autem nonnulla mandantur quoad 
proccssuum expoliationem,et examen, necnon quoad 
summariorum, qus a procuratoribus conBciuntur, 
revisionem, et subscriplioncm ante, et postquam 
impressa fuerinU Summaria vcro, et informationes 
ante hos subscriptiones sub gravibos puenis noo 
publicentur. Tcnetur quoque aliud, si promoton 
vidcbitur , summarium objcctionale conficere, quod 
sacra congregatio valde expedirecognoscit, ut veritas 
raagis elucescat. Pro quolibet autem processu exami- 
nando decem ducati aurei in quolibet dubio ei per- 
solvantur. Sed quoad processus apostolicos in specie 
tribus dumUxat vfcibus, nempe cum de validiute, 
cum de virtutibus, cum de miraculis dispuUtur, 
stipendium illnd tribuatur , ctiamsipluries de recen- 
sitis dubiis disputari contingat 

Sutuit insuper sacra congrcgatio , ut interpro 
proccssuum extero idiomate confectorum, necnon 
interpretationis revisor a cardinali poneote eligaUr, 
citato, et audito tidei promotore. St error subsUn- 
tialis adsit, interpres arbitrio congregationb ponia- 
tur. Utrique autem ab eodem cardinali juramenium 
deferator de munere fidcliter adimplendo, et unun 
carolenum pro quocumqoe folio reducto, cujusfjoo 
lineas24, linea syllabas 16 habeat, persolvaUr. 

CAPUT XVI. 

Appendix XV ad Iibrum primum. 

Nom taxatio expensarum pro causis, rttolcmot- 
tatibus beatificationum , et cvnonuatw**** <* ^c- 
nedicto XIV statuta. 

Ad controversias in antiquis expensarumVmVuy 
nibus interpreUndis exortas , et abusus, qmsnuim 
irrepserant, tollendos, ac in posterum pricavenoos 
hanc Uxationem , deinceps omnino scrvandam. sU* 
tuit Benedictus XIV quam lulico vulgatam idio- 
mate, hic LaliniUte donaUm subdimus. 

De fidei promotore. 

1 . Fidei promotori pro autographa, id esl propna 
manu subsignata descriptione animadversioooro so- 
per commissione introductionis, aut resumptionis 
causae , aut supcr cultu , aut non cultu , aut super 
validitate processuum, aut fama virtutum velmira- 
culorum in genere, quinque argentei nummi , q«o- 
rum singuU sint Juliorum decem, trubuantur, et 
nihil ultra. 

2. Pro autographadescriptioneanimadversionooi 
super virtutibus in specie, aut super miraculis de- 
ccm argentei nummi et nibil ultra. Pro secundis, ct 

H8ae - dubiis, si port 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI SEPTIMI. 



381 



riaro, fadendas sint, quinque argentei nummi, et 
nihil ultra. 

3. Pro autographa descriptione animadversio- 
num, aut notarum, qua; ab ipso sacrre congrega— 
tionis jussu facicndjc sint , super concessiooe officii, 
descriplione in martyrologio , rcvisione scriptorum, 
ordinatoriis judicii , expeditione rcmissorialium , etc. 
autetiam supcr ultimo dubio , an luto deveniri possit 
ad beatiiicalionem, vel canonizaUonem , tres argentei 
nummi, et nibil ullra. 

4. Pro autographa descripUone instructionum 
jussu sacne congrcgationis facienda ad investigalio- 
ncm scriptorum , qus servorum Dci esse perhibentur, 
aut alia simili de causa, unus nummus aureus. Pro 
aliis vero descriplionibus instructionum hujusmodi 
ad plura, ac diversa loca mitlendarum, duo dum- 
taxat Julii. 

5. Pro autogra ph a descripUone interrogaloriorum, 
soper quibus cxaminandi sunt testes in prucessibus 
supcr non cullu , aut cultu , aut fama sanctitatis in 
genere, duo tantum argentei nummi.et supervir- 
tuUbus in spccie, aut miraculis, tres dumtaxat ar- 
gentei nummi. 

6. Nullum autem emolumentum, autmunusim- 
pertiendum cidem est pro alia quacumque opera , 
aul labore, quem subeat raUone officii sui, cujus- 
modi csset accessus ad archiva, bibliotbecas , altaria, 
saceUa , sepulcbra, vel ut scripta, aut inscripUoncs 
recognoscat, vel ut de cultu, aut non cultu certior 
fiat, aut ut cadaverum incorruptiooem deprehendat, 
aulea alio transferat, etc. Hi enim labores salis 
compcnsantur redditibos , quibus fruitur ut fisci ad- 
vocatus ; aut ai hoc munus a promotoris fidei munere 
sejunctum sit, annua trecentorum argenteorum num- 
morum pensione, quae ex advocaU fiscalis redditibus 
cidem traditur , et quotidiana porUone panis , et vini 
pontificii palaUi , quas ab advocato fiscali ad promo- 
torem fidci tunc transfertur. 

7. lllud animadvertat promotor, ut animadver- 
sionessuas ea majori brevitate exaret, quam paUtur 
materies, de qua agitur,neqne opposhiones repetat, 
in similibus causis ut inanes nulliusque ponderia 
rejectas. PraMerea sccundas, ac tcrlias animadver- 
siones ad ea difficultatum capita coarctet, quas in 
prsecedenUbus congregationibus consullores excita- 
verint; eas vero etiam indicet, quibus jam antca 
excitatis non fuisse plene satisfactum consultoribus 
videatur. 

De fidei tvbpromotore. 

1. Pro examine, et spolio processuum, sive sint 
ordinarii, sive aposlolici, sive remissoriales, sive- 
compulsoriales, sive rcmissoriales simul, et compul- 
soriales, quod tcr , vel quater a subpromotre facicn- 
dum est, ut quas apponenda sunt, adnotet, vidclicet 
nunc pro signatura commissionis ad introducendam , 
vel resumcndam causam, nunc pro dubio snper 
proccssunm validitate , nunc pro dubio super virtu- 



tibus in spccie, aut snper mnrtyrio, nunc pro 
dubio super miraculis, quindccim dumtaxat eidcm 
solvantur Jolii pro singulis ccntenariis chartarum, 
quc duas habent frontes , et quaelibcl frons Unea 
syllabas sexdecim complectatur. 

2. Pro spoUo , ct examine proccssuum supcr fama 
sancUtatis, et miraculorum in gencrc, et super non 
cnltu , quod scmel tantum faciendum est , ut singulis 
cenlenariis chartarum ut supra, tria dumtaxat den- 
tur scuta Romana. 

3. Tria pariter scuta Romana eidem tribuantur 
pro spolio , et examine processus parUcularis super 
cultu. At si processus exaratus sit super fama , etc. 
et simul super cultu , tunc quia pro hoc processu 
Julios quindecim pro stnguUs centenariis chartarum 
subpromotor accepit, com de signanda commissione 
actum fuit, idcirco alios quindecim dumtaxat Julios 
pro singulis centenariis cbartarum ejusdem proces- 
sus accipiet , cum de cultu approbando agelur. 

4. Pro proccssibus super miracolis , qui seorsim a 
processu super virtutibus exarentur, cum eorum spo- 
fium, el examen bis fiat, semel videlicet, qaando 
de validitale, ct iterum, quando de reverentia dis- 
putatur, duo dumtaxat scuta Romana pro singulis 
centenartis charUrum in quolibet examine tribuan- 
tur. 

5. Pro nolis, aut autographo exemplari notanrm, 
seu difficultatum, quas in processus cxamine collegit 
ad parandas animadversiones (qua> tamen a promo- 
tore, non a subpromotore sunt exarandc) super 
fama satictitaUs in genere, aut supcr cultu, Julii 
dumtaxat quindecim : super oommissione introdu— 
ctionis, aut resumptionis causae, aut supcr cultu , 
aut super plurium processuum validitate, duo tantum 
scuta Komana : super virtuUbusin specie, aut super 
martyrio aut super roiraculis, quotquot sint, tria 
solum scuta Romana. Nccrae ultra taxatum emolu— 
mentum postulare is quidquam aliud quovis prte- 
textu, aut cujusvis causs obtcntu possit. Quod si 
prcdictis notis summarium objectionale adjun— 
gatur, quod promotoris jussu subpromotor exara- 
verit, pro ejus descriptione novum emolumentum 
accipial, videUcet sex asses pro qualibet charta, ut 
supra. 

6. Pro rccognittone scripturarum typis editarum, 
et pro revisione, aut collationc summariorum , aut 
documentonrm ad causam perUnenlium cum proces- 
sibus , aut aliis autographis solvatur unus tantum- 
modo carolenus pro quolibet folio typts edito , quod 
quatuorpaginas, seu frontes conUneat. 

7. Pro correcUone summariorum, qam typis - 
eduntur, subpromotori a typographo duo tantum 
caroleni solvantur pro quolibct folio typis cdito ut 
supra. 

8. Si forte inveniantur positiones typis edita? cum 
Retita subpromotoris anterioris, et a subpromotore, 
qui in illius locum succcsserit, qusratur, ut illas 
non nomine signet, neque bic novum einolumetilum 
petcre, neque illi postulator canss tribuere potest, 



Digitized by Google 



382 



APPENDICES AD LTBROS DE SERY. DEI BEATIFICAT., ETC 



cum jam solutnm faerit pretium antecessori dom 
illae imprimcrcntur. 

9. Si tamen dict» positioncs , aat summaria im- 
primcnda itemm sin'. , pro rccugnitiune , et colla- 
tionc novae editiunis cum vetere, postulator det ipsi 
unum dumtaxal carolenum pro singulis fuliis editis, 
ut supra. Pro correcliune vero typographus camc— 
ralis duos tantum carolenos solvat pro singulis foliis 
impressis, ut supra. 

10. l'ro sessionibus, et assistcntia, dum Roma» 
apostolici processus fiunl, tribuantur eidem as-v-s 
duudecim cum dimidio pro singulis cbartis testiiica- 
tionum, ct asses quinque pro singvlis cbartis acto- 
rum, et nihil ukra, cum hac tamen lege, ut charta 
quxlibet duas paginas, seu fronles, quzlibet pagina 
vigintiquatuor lineas, quxlibet linea scxdecim syl— 
labas complcclatur; et ut in diclarum cbarlarum 
calculo non comprebendatur tcnor documentorum 
produclorum , aut compulsatorum , aot regestorum 
in processu , m«mdati procuralionis , privilegii ta- 
bclliunum, articnlorum, intcrrogaturiorum, decre- 
torum sacra? cungregationis , subrogationis judicium, 
prorogatiunis terminorum, aliorumquc hujusmodi. 
At prsetcr diclum cmolumentum nibil ullra petere 
sub quocumque pretexta subpromutor possit. 

1 1. Iu dictis sessionihus, ct in earum qualibet im- 
pedire nequit, ne procurator causc eodem tempore 
inducat, ct curct, ut jurent, quotquot testes ipse 
volueriL Careat preterea, ne multiplicentur acta 
superflua, eorum enim nulla babebitur ratio, sed 
merccs pro iis dumtaxat actis solvetur, qu« ad pro- 
cessiis validilatem sunt necessaria. 

12. Pro sessiunibus, aut assistentia in audiendis, 
eut confcrendis descriptionihus documentorum in— 
sertorum , aul compuUatorum in processu eum au- 
tographis; necnon in audienda, aut conferenda 
descnptione processus (qus sacra? congrcgntioni mox 
cxhibelur) cum suo autograpbo, dentur subpromo- 
tori dcccm tantum Julii pro singulis centcnariis 
cbartarum, ut supra. 

13. Pro nulla ;ilia opera , aut laborc hic non ex- 
presso mercedcm ullam quocumque oblentu subpro- 
molor oxigcre, aut partcs ei tribuere valeant. 

IV. ILcc taxatio, qua> pro fidci subpromotore sla- 
tuta est, constituta eliam intelligatur pro fiscali 
prumoture cardinaJis vicarii in Urbe, aut episcopo- 
rum cxtra Urbem in conslrucndis processibus, aut 
alio labore subeundo, quem cum subpromotore com- 
munem babcat; nisi forte aliurum extra Urbem tri- 
bunalium laxatio minor sit, qu<x sane lunc servanda 
omnino est. 

15. Pustquam hec regula vulgata typis fucrit, 
subpromotor in sacra congrcgaliune ad cjus obser- 
vantiam jurc jurando sc adstringet juxla furmulam 
pro tabellione praescriptam , qu* tradetur inferius. 

• 

De tabelliont. 
1. Omnia regcsta, excmplaria, et scripturas in 



papyro, quassit scribendo utilis, et cbaracteribu , 

qui intclligi possint, exaret juxta reformationem, 
et pricscriptum Pauli V secus suis curabil impeuMJ, 
et absque novo partium impendio, ut itcnim exscri- 
banlur. 

2. Duos habeat ad manus codices, quorum unw 
acla in causis bcalificationis , aut canonizationis, & 
ter causas controversas, et contenliosascomplcctalar. 
In corum quulibet describantur omncs comparitio- 
nes, protcslaliones , cilaliones, ac denunciatiunn 
cum siiis inscriplionibns, rt nomquam a taboll.»n^ 
rrmoveantar, neqae pro iis qaidquam solvatur, imo 
gratis inspici , ac lcgi possint ab omnibus interase 
habentibus, ac tabeilio diclos codices iis semper <»- 
tendere teneatur. 

3. ln qualibet caosa regestam ornnino faciat, sed 
actorum dumtaxat judicialium, non vero examimj 
testium , aut aliarnm rerum, sine exlensione tenni- 
norum , aut repetitionc titulornm , praetcrquim io 
primo cx dictis actis. 

4>. In actis non describat per extensura instanti» 
principum , religionum , aniversitatum , alioruirup. 
quas eidero rituum secretarius ratione sui moneris 
tradet, sed innuens durataxat titulum beatificatkmu. 
aut canonizationis, aut alium magis partkulamo 
introductionis, aut resamptionis, aat ulleriuspm- 
grcssus causx, ob qoem producta? sunt , *ub eo Wuf» 
corum recenscant nomina , qui instantias propme- 
runl; barum vero autographa in ritaum arduuo 
conservabuntur. Prxterea carum exemplar tran- 
scriptum de verbo ad verbum nemini, licet rogatus. 
dabit, sed compendiolum dumtaxat, quod » dkto 
regesto, aut codice ad manus eruet. Pro bujos com- 
pendiolis exemplaribus , qua? postubtorei abiberc 
debent cardinali causa? ponenli, secreiarfo. et pro- 
motori , illud solvatnr pretium , qmxi dicrtnr infe- 
rius. Pro authentica vero altestatione coiiibetexem- 
plari subnexa duo tanlum solvanturlnui. 

5. Describi pariter non debent, neqne iaacUre- 
ferri processus, qui mitlunlur de partibns , sive smt 
ordinarii, sive apustolici , etiamsi mimerom viginti 
cbartarum non transcenderenl , sed ipsorum dum— 
taxat indices, aut tiluli describi possunt, si id nulla 
ratione factum sit. Quod si solum ex parte id fartiim 
csset, describantar indices, ac tituli solum illios 
partis, quc deest. 

6. Pru titulis, et indiribus cnjuscumquc rei , qo* 
illis indigeat , juxta dictam rcfurmatiuncm pro qua- 
libet charta continenle duas paginas, quarum quc- 
libet vigintiqnatuor lincas complectatur, quaelibet 
vcro linca scxdeciro syllabas, solvatnr carotcnu* 
unus, ac praHerea pro singulis cenlrnariis chartarum 
rubricaturm Julii decem , et nihil ullr». Rnbricx 
vcro compendiarie continere debcnt , quidqnid ptt 
exlensum contineturin ipsis processibus, et longio- 
ribus scriplis. 

7. Pro singulis centenariis cbartarum regcsti dili- 
genter exarati juxta reformationcm Pauli V quatoor 
scuta Romana solvantur, noc quidquam ultra dctur 



Digitized by Google 



STNOPSIS JJBRI SEPTIXL 



383 



si?e pro collatione, sife pro rubricis, sive alio quo- 
cumquc praetextu. 

8. Pro quabbet simplici cilatione expedienda so- 
lum , ut supra, et exequenda extra Urbem , solvan- 
tur tres tanlum Julii : pro its vero, quae cxpedinntur 
eum inhibilionibus vigorc commtssionum , Julii 
dnmtaxat dccem. Quod si ipse pergat ad legendas 
citationes, nibil pro viatico possit exposcere. 

9. Pro quolibet examine in loco officii sui, si in 
nnicasessione absolvatur, trcs tantum Julios accipiat, 
si vero plures ad illud explendum sessiones requi- 
rantur, duos tantum Julios in posterum accipiat. 

10. Pro remissoriis in genere, et (ubi opus sit) 
auper cultu, aut non cultu, aliisque hujusraodi sex 
tantum scuta Romana , ct pro remissoriis in specie 
decem tantum scuta, pensatis omnibus, solvantur, 
ita ut eo prctio comprebcnsa intelligalur etiam scri- 
ptura, et quidquid ad talem expeditionem spectabit. 
Quod si fbrte duplicanda sint remissoriae, tonc 
merces dimidietur. Pro scriptione autem interroga— 
toriorum, quse clausa mitluntnr, tabellio nihil acci— 
piat : at pro articulis pro quaiibet charta , qua? sit 
supra qutndecim chartas , carolenus unus , et in du- 
plicata descriptione quinque asses, ut supra, solvan- 
tur. In causis controversis pro qualibet expeditione 
rcmissorialium , et compulsoriariun, prorogationis 
terminorum, subrogationis judicum, (quxnonnisi 
jussu cardinalium prxfrcti congregatiunis, et po— 
nentis causte ficri possunt) nihil solvatur, praeter id , 
quod praedicta reformatio pro tribunali A. C. prav 
acribit. 

11. Pro judicum subrogatione, aut novis termi- 
nis in causis beatificationis, et canonuationis, sol- 
vantur Julii dumtaxat quindecim. 

12. Procompulsoriissolvanlurduodecimtantnm 
Julii.ut prsescribit reformatio Pauli V, tribunali A.C. 

13. Si compulsandae sint scripturac cxtra tabella- 
rium, pro actis dictae compulsationis solvantur asscs 
tantum quinque pro qualibet cbarta redacta , ut su- 
pra ; et pro esemplan transcripto earumdem acri— 
pturarum corapulsatarum asses dumlaxatseptemcom 
dimidio; neque pro excessu, aut alia qualibct re ul- 
lum cidcm detur emolumentum. Pro coUatione au- 
tcm dictarum scripturarum cum suo autographo 
solvatur unus dumtaxat assis pro qualibet charta 
redacta, nt supra. 

tk. ln compulsationc librorum typis cditorura, 
cum a partibus detur transumptum , idem a tabcl- 
lione inseratur processui in tine, quin ejusdem cxem- 
plar transcribat, aut regesiura faciat. 

15. Pro audiendis, aut confercndis processibus, 
tabellioni solvatur unus dumtaxat assis pro qualibet 
charta redacla , ut supra , et auditores deputentur a 
partibus, et iis pretium solvalnr, in quo cum iis con- 
venerint. Pro attestatione autem, et collatione to- 
tiui processus cum suo autograpbo , quinque tantum 
Julii pro primo solum exeraplo. Quod si partcs alias 
eliam autbenticas dcscripliones requirant, asses 
dnralaxat quinquc petere poterit tabellio pro qua- 



libet charta rcdacta , ut snpra , nna cum tota ru— 

bricae descriptione. Praeterea solvatur eidem mercea 
collationis , et auditionis, ut supra , et pro ejus altes* 
tatione asses viginli quinque pro qualibct ex iis du 
plicatis descriptionibus. 

16. Educere e suo tatallario neqnit antographos 
processus tabellio , sed dare dcbebit eorum dcscri- 
ptionem vcl aulhcnticam, vei simpliccm, proot par- 
tes poslulabunt. 

17. Pro descriptione actorum exaratorum in cu- 
ria , aut extra curiam , si liat ad formam boni auto- 
graphi , asscs tantum quinque solvantur pro quaiibet 
charta, quae duas paginas complectatur, pngina vero 
lineas vigintiquatuor, et linea syllabas sexdecim ; si 
vero fial ad formam regesti , illud solvatur pretium, 
quod pro regesto solvitur, ut supra. 

18. Pro publica descriplionc cujuslibet proccssus 
ordinarii , aut apostolici unus dnmtaxat carolenus 
solvatur pro qnalibet charta rcdacta, utsupra, ne— 
que aliud emoluraentum , aut merces tribualur pro 
eadem descriptione. 

19. Si postulator ad tabellionem deferat descri— 
ptionem alicujus processus autographi in ejnsdem 
actis exhibiti , recipere illam debeat , eaqne uti loco 
illius descriptionis, quam ipse exarare deberet , ac 
postulatori compcnsabit asses quinque pro qualibet 
charta redacla, ut supra. 

20. Pro duplicatione cojnslibel scripturae sivo 
publics, sive privatae, cum subscriptione , sigillo, 
etc asses tantum quinque solvantur pro qnalibct 
charta rcdacta , ut supr.t. 

21. Si qua forte alia danda sit scriptnra, aut alius 
suheundus labor,cujus hic mentio facta non sit, emo- 
lumentnm staluatur a cardinali prcfecto sacrae con- 
gregationis , ultra quod recipere tabcllio nibil aliud 
possit, quamquam eadem, aut etiam major militet 
ratio aliarum mercedum, quas bic expressimus. 

22. Pro reddenda qualibet scriptura in actis pro- 
ducta, dimissa copia, tres durataxat Julii tabeiboni 
solvantur, qui pro duabus cbartis nibil accipiet, pro 
reliquarum vero singulis redactis, utsupra, carole— 
nura unura habcbit. Quod si eodcra tempore plures 
rcddantur scriptura in unico acto producue, tres 
itidem Julit pro iis omnibus solvantur, et duabus 
exceptis chartis, pro reliquarum singulis redaclis, 
ut supra, carolenum unum accipiet. 

23. Si partes videre velint processus, aut aliam 
autographam scripturam in tabellario, permittat 
tabeliio, ut videant , neque ullam proinde mercedem 
requirat. 

2i. Parlibus notum sit, in sccretaria sacra> con— 
grcgationis rituum omnia gralis expediri, adeoquc 
mcrcedcm nullaro, aut croolumenlura solvi debere 
tabeUioni pro sigillo, subscriptionc , aut alia qua- 
curaque re, qute in dicta secretaria facicnda sit. 

25. Habeal apud se tabeltio Ubrum receptorum, 
ac in eo fidcliter adnotet omnia , ct singula emolu- 
menta, qux recipil, sub pcena privationis officii. 

26. TabeiUooibus tribunalis cardinalis vicarii, 



Digitized by Google 



3S4 



APPENDICES AD LIRROS DE SERV. DEI REATIFICAT. . ETC 



qui depulantar in actaarios processuum , tam ordi- 
nariorum , quam apostoJicorum , qui Romae confi- 
ciuntur, pro qualibet cbarta rcdacta, ut supra, 
examinis teslium solvatur unius dumtaxat Julii 
emolumentum , et pro qualibct charta actorum di- 
ctorum processuum, qu,i> pro eorumdem validitate 
sint omnino necessaria, quinque tantum asses. Pro 
tota authentica dcscriptionc dictorum proccssuum, 

3us2 coroplectatur tam dcposiliones testium , quam 
ocomenta producta , aut compulsata , et acta eo— 
rurodem processuum, et qu« sacra? rituum congre- 
gationi est cxhibenda, pro qualibet charta redacta, 
ut supra, decem dumtaxat asses solvantur. Pro aus- 
cullatione vcro, aut coilatione dicta? descripuonis 
cum processibus, et docuroentis aulograpbi, unus 
dumtaxat, pro qualibet cbarta redacta, ut supra, 
solvatur assis. 

27. Quoad tabelliones vero curiarum ccclcsiasti- 
carum in aliis dia>ccsibus,scrvalur localis carumdcm 
taxaUo, si hac minor fucrit, at si fucrit major, pra> 
scrvanda erit taxatio. 

i. Postquam jussiones hs nostne, ac taxatio 
typis fuerint, sacrte congregationis tabellio 
earum exemplarin patenU locosui labcllarii affixum 
semper habcbit,ut videri facile a quopiam possil. 

29. Omnia vero, et singula a Nobis praescripta 
cxecutioni mandare tabcllio teneatur tam in causis 
beatilicaUonis, aut canonizationis , quam in aliisad 
eamdem congregaUonem spectantibus , sub pa-nis in 
jurejurando contentis , quod in eadem congregatione 
juxta hanc formulam emittere debebit. Ego N. nota- 
rius ab hac sacra congregaUone in causis ad cam per- 
UnenUbus specialiter deputatus, tacUs sacrosanctis 
Evangeliis, juro, et promilto, fidelitcr exequuturum 
oflicium mihi commissura, ac taxam auctoritate Se- 
dis Apostolica: mihi constitutam omninoservaturum, 
sub pocna perjurii privaUonis officii ipso facto incur- 
rcndae, ac restilutionis omnium conlra, vel ultra 
dictam taxam babitorum , aut acceptorum , aliisque 
pccnis ipsius sacra: congregaUonis arbitrio impo— 
nendis. 

30. Omnibus vero, et singulis , qui ob non obser- 
vanUam reram superios praescriptarum se gravatos 
sentirent, recurrere licet ad sacram rituum congre- 
gaUonem, quaj opportunum adhibebit remedium. 

jPro traductore et revisore. 

Tradactori processaum ex idiomate peregrino in 
Italicum,aut Latinum, ct rcvisori traducUonis jam 
exaratse, qui a cardinali ponente causss sunt depu- 
tandi, pro qualibet charta , quae sit paginarum dua- 
rum, pagina vero lincarum vigintiquatuor, ct linca 
syllabarum sexdecim, unus dumtaxat solvalur caro- 



litterarom circiter sexaginlaquinque, characleris 
sylvii una cum cbaractere currente proportionalo, 
sed roinori in noUs marginalibus, dummodo oharta 
sit oplima, et numerus cxcmplarium sit scxaginta, 
Julii quindccim ad summum solvantur, si adsint 
nota?, quatuordccim vero, si nota? dcsint; ita tamcn 
ut ad typographum etiam pertincat espcnsa facienda 
pro editionis correctione. Quod si sacrs congrega- 
tionis secretarius pro caus« expcdiUonc necessariurn 
csse duxerit, ul major numcrus typis edatur, tuoc 
pro qnolibet simifi folio aliorum quinquagintaexcm- 
plarium tres tantum Julii typographo solvantur, uti 
fusius edicitur in decreto Alcxandri VII cdito die 19 
Julii 1601. Si vcro typographus, adamussim, ut 
debct, taxationem pro cditionc faclam non servet, 
ne postulatores quidcm camdem taxationem pro so- 
lutione factam servare tcneantur, scd pro 
inobservanUa? minorem solvant i 



Pro subttituto ieeretaria. 



1. Subslituto sccretaris rituum, 



cjusque 



it sli 



nullum emolumcntum dctur pro decretis, 
quacumquc re , cum oronia gratis cxpediri debeaoL 

2. Si tamen postulatores duplicatum alicujus de- 
creti requirant, tres tanlum Julios substituio m>I- 
vant. Atsi plura-sint simul dccreta, occasione ride- 
licet efformandi statum causc, quindecim taotoo 
asses eidem pro quolibet decreto solvantur, eiceptis 
decreUs prorogationom terminorum , pro qnibos ni- 
hil est solvendum. 

3. Quando epistolis, quc a sacra congrepatione 
super aliquo puncto scribuntur, inseruntur tnstru- 
ctiones, pro earum descriptione regesUs ir 

sscs solvantur pro qualibct cbsrta. 



Pro typographo 

Pro quolibet folio typis cdito , q^uod sit paginarum 
uatuor, Da«ina vcro hnearum quinquacinta ct linca 



Juxta decrctum cditum a sacra riuium congte— 
gatione die 15 Septembris 1678 ct, approbauim a 
ven. Innocentio XI, qui se quoque in eo comprehendi 
voluit, nemini liceat dare, aut reciperc propinas, 
aut sportulas pro decretis laUs, aut fercndis in causis 
bcaUficationu, et canonizationis. Neque ab hoc de- 
crcto eximuntur secretarius ejusdem congregationis, 
aut fidei promotor aut subpromolor (qui tamcn noa 
proindc fraudantur, uU dicctur inferius, debito 
pracmio) multoque minus cximunlur judices ordi- 
narii, aut adjuncU, aut delegati , quando decretum 
cdunt, aut scntcritiam fcrunl supcr cultu. Neque 
prxfati judices exigere , aut conscqui possunl emo- 
lumentum ullum pro assislcntia, quam praestant 
clTormandis proccssibus tam ordinariis, quam apos- 
tolicis, tam in Urbc, quam cxtra : scd solum iis 
diebus, quibus assislunt, si choro interesse tenen- 
tur , ab eodcm dispensantur , ct lucrantur distribu- 
tioncs, tamquam si intcresscnt. Quod ti locum a 
propriodomicilio divcrsum adirc dcbcant, tunc sup- 
pcditanda?erunt a postulatoribus cxpcnsac nccessarix 
pro accessu, ct reccssu, ac pro victualibus ( 



Digitized by Google 



SYNOrSIS LIBIU SEPTIMI. 



385 



ralis tamen , ac frugalibua ) toto eo tcmpore , quo 
processus efformandi neccssitas eoruni abscntiain 
postulabit. 

Pro advocatu, et proatratoribtu. 

1. Pro mstructione proccssunm efformandorum 
dari dumtaxat poscunt scuta quatuor Romana, pro 
ejus vero descriptione sex asses solvaotur pro qua- 
Lbet cbarta, quas duaspaginas complcctatur, pagina 
rero Uoeas vigintiqualuor , et linea syllabas sex- 
decim. 

2. Pro spolio documcntorum ad articulos effor— 
maodos , qui in processibus producendi sunt , pro 
■ingulis centcnariis cbartarum scuta dumtaxat qua- 
tnor , proquolibet autcm arliculo unus tantum Julius. 

3. Pro quolibet Ubello supplici seu magno , seu 
parvo , ejusque descriptione Julii solum duodecim. 

4. Pro inibrmatione , quas vulgo dicitur JVinuta, 
cujuslibet commissionis signanda: a Papa quindecim 
dumtaxat Julii , ac pro duplici ejus descriptiooe ad 
hunc cffectum tradcnda congregalionis sccrctario sex 
tanlum asscs pro qualibct cbarla redacta, ut supra. 

5. Pro citationibus , si bae Gant a procuratore , et 
a pragmalico, vulgo tollicitatore, nibll solvatur, pro 
earum vero executione mcrces solvatur juxta taxa- 
Uoncm cursorum. 

6. Pro universali processus spolio , quod a pro- 
curatore totum simul fit, pro singulis centenariis 
chartarum reductarum, ut supra, qualuor dumtaxat 
scuta Romana. 

7. Pro scriptura, qu» fit super solis principalibus 
aubiis de virtulibus, aut de martyrio, aut de mira- 
culis in specie, viginli tantum scuta Romana tri- 
buanlur. 

8. Pro scripturii, que fiunt super causas intro- 
ductione , aut rcsumplione , aut super validitatc 
processuum , aut super cullu , seu non cultu , aut 
super fama sanctitatis , et virlutum in genere , 
aliisque similibus dubiis, quindecim dumtaxat scuta 
Romana solvantur. 

9. Pro respoosione ad animadversiones promo- 
toris in dubiis maioribus super virtutibus, aut 
marty rio, aut miraculis, aut censuris scriptorum, etc 
scuta solum decem. Verum ubi in bu, aut aiiis 
scripturis controversia, de qua agitur, studium re— 
quirat , et laborcm gravem , ad arbitrium cardinalis 

einentis causas mcrces augratur. Decem etiam scuta 
ornana dumtaxat solvantur pro responsione ad 
animadversiones in dubiis super introductione , aut 
rcsumptiooe causc, validitate proccssuum, cultuque 
immemorabili : pro responsione vero ad animadver- 
sionessuper fama sanctitatis in geoere, aut super 
non cultu , quinque tantum acuta. 

10. Pro scriptura super concessione orRcii , et 
misaas, descripUone in marty rologto , ac «imilibus 
scuta tria , et pro responsionc ad promotoris ani- 
madversiones , quando bsc sacrs congregationis 
jutfso fiunt , scuU tria. 

DOCTXIHA. 



11. Pro descripUone autographa.omniom scri- 
pturarum, ac rcsponsionum superius enunciatarum, 
qua? a procuratorc, aut advocato subscriptas sint, 
pro qualibet charta rcdacta, ut supra, caroieni duo. 

12. Prosummariodocumenlorum, alque attesta- 
tionum testium super quolibct dubio, pro qualibct 
cbarta redacta, ut supra, asses quinque, et pro 
dcscriptione autograpba ejusdcm summarii, pro 
qualibet cbarta redacta, ut supra, sex tantum asscs. 

13. Pro ooUs marginalibus ejusdem summarii, 
aut scripturarum , pro quolibct carum ccotenario 
duo tantum scuta. 

14. Pro compendio actorum , quando de pro- 
cessuum validitate disputatur, scuta tria, pro auto- 
grapba vero ejus descripUone solvatur, ut supra 
statutum cst de autographa descriptione summarii. 

15. Pro testium tabella, aut catalogo, qui in 
eodem dubio exbibetur, unus tantum Julius pro 
quolibet testc. 

16. Pro verbali informaUone apud congrcga- 
lionem , in qua consultores adsunt , scuta tnginta 
solrantur inter procuratorem , et advocatum divi- 
denda , si tameh etiam advocatus informationem 
habeat; secus oumia solus procurator accipiaU Pro 
informalione vero apud solam congregalionem ordi- 
nariam quiudecim solvantur scuta, et quando in- 
formaUo fit pro conccssione officii, et missa), dentur 
solum scuta septem cum dimidio. 

17. Pro verbali infonnaUone apud Romanum 
Pontificem , ejusquc auditorem , scuta tria solvan- 
tur procuratori , et toUdem advocato , si is quoque 
informationem babcat. 

18. Pro accessu procuratoris ad cardioalem po- 
nentem , et ad fidei promotorem , ct pro exemplari , 
ac descripUone autographa facti concordaU Julii 
duntaxat duodecim. 

19. JuUi ilem duodecim solvantur pro acccssu , 
cl informatione ad cardinalem prsfcctum , aut ad 
cardinalem poncntem , aut ad tidci promotorem , 
aut ad secretarium pro subplicibus libellis, et instan- 
tiis, quae proponantur extra folinm , atque etiam 
pro celeri decrelorum expeditionc procuranda. 

20. Pro congressu cum periUs, et postulatore 
quoad ordinatoria judicii , aut aliud conducens ad 
causam recte ordinnndam , Julii vigintiqoatuor pro- 
curatori, et toUdem advocato, si eUam is ingTessui 
intersit. 

21. Pro alio quolibet labore , aut scriptura sope- 
riusnon cxpressa merces erit statuenda arbitriosolum 
cardinalis praefecti , aut cardinalis ponentis causa?. 

22. - Qui bas leges non servaverit, palrocinio pri- 
vetur causarum ad sacram rituum congregationcm 
pertinenUum, aliisque pceuis subjaceat ejusdcm 
congregaUonis arbilrio statuendis. 

De medicu. 

Medici, qui ad scribendum deputentur seu ad 
opportunitatem, scu pro veritate supcr miracuUs 

23 



Digitized by Google 



API»END1CES AD LIBBOS DE SEBV. DEl BEATIFICAT., ETC 



dislinctas, cc prolixas scripluras exarare non dcbent, 
sed unica scriptura strictim complccli rationcs super 
quolibct cx propositis miraculis. Neque singulis 
lidci promotoris animadversionibus rcspondcrc de- 
bent, sed iis solum, quae ad eorum munus spectant. 
Pro hujusniodi vero scripturis, ac rcsponsionibus 
triginta omnino scuta tribuantur , sivc plura , sive 
pauciora sint miracula proposita. 

Dc strenis. 

1. Liberum omnino sit, ac pcnes arbitrium agcn- 
tium, postulatorum , ac procuratorum causarum 
dare , vcl non dare strenas famulis cardinalis prae- 
fccti , cardinalis poncnlis , secrctarii , ac promotoris 
pro favorabilibus rescriptis , qoae ab iisdem ferun- 
tur. Scd si sponte strenam aliquam iisdem dare 
velint, permitlilur, ut occasione solum rcscripti 
favorabilis supcr operum revisione , signatura com- 
missionis, cultu, et non cultu , fama sanctitatis, 
validitate proccssuum, et concessionc oflicii, ac 
missae pro bcatis postcditam cultus declaralionem, 
non vero aliorum rescriptorum , cuilibet famili<e 
supradictorum , non vcro aliorum, dari valeant 
tres Julii; occasione vero rcscripti, aut decreti, quo 
virtutes, aut martyrium, aut miracula approbentur, 
et ultimi decreli bcatificationis, aut canonizationis 
Julii tanlum sex. Non tamen proinde inlerdicitur , 
ne sccretariae substituto dari etiam possint ab iis , 
qui velint , pro prioribus rescriptis Julii scx , pro 
posterioribus vero Julii dumtaxat duodccim. 

2. Itcm pcrmittitur, ut Julii duodecim tantum 
dari possint secretarii famulis, in laboris mcrcedem, 
quam subeunt in Urbe percurrcnda, ut cardina— 
libus , et consultoribus cougrcgationem quamlibct 
cxtraordinariam indicant, videlicet anteprseparato— 
riam, aut prasparatoriam , aut gencralem super 
virtutibus, aut marlyrio , aut miraculis, el Julii sex 
pro labore, quem subeunt, cum positionibus si- 
gillum apponunL 

3. Promotoris vero famulis Julii dumtaxat tres 
dari poterunt , cum postulatoris aut causae procura- 
toris domum processus fuerunt una cum animadver- 
sionibus. 

De muneribus. 

lis , qui student , aut votum ferunt in bis causis , 
postuhteres, earumque procuratores sub pcena pri— 
vationis officii , aliisque gravioribus poenis arbitrio 
sacra: congregationis rituum mfligendis nullnm 
dare possint munusculum, imo ne comestibilia qui— 
dem , tum -antequam causae in congrcgationibus 
proponantur, tum postquam propositte , ac definita 
fucrint. Imo iisdcm ne permiltitur quidera dare 
aliquid , ut celerius aut a subpromotore notas , aul a 
fidei protnotore animadversiones accipiant, sed 
M>\am licrat modicam comestibilium quantitatem 
mcnsibus Decembris,et Augusti iisdontre,quibus cx 



consueludinc dictis temporibus munus aliqnod mitti 
aolet, videlicet secretario, promotori , advocato, 
procuratori , subpromotori , et substituto sccretarix, 
ct id quidcm co tantum temporc liceat , quo causi 
agitalur, non vero cum per plures annos suspcma 
quiescit , vel quia proccssus conficiuntur, vel alia 
de causa. 

De pictu tabulis, eeumaginibus. 

1. Pro signatura commissionis donari de tnore 
polcst picta tabula servum Dci reprsesentans , car- 
dinali ponenti, ejusque auditori , secretario congn- 
gationis, ejusque substituto; fidei promotori, ae 
subpromotori , advocato , et procuratori , ct pro for- 
mau bcatificationc, praeter enumeratos, etiamRo- 
mano Pontifici, et cardinali praefecto sacne ritouD 
congregationis. 

2. Pro solemni vcro canonizatione dari potex 
Romano Pontifici, cardinalibus, et cousultunbn< 
congregationis, sacri palatii apostolici przfecto, eo- 
biculi praefecto , caercnioniarum magistris , advocatj 
consbtoriali, qui orationemhabet,cardinalis poncn- 
tis auditori , substituto secretariaa , causae adtocato, 
ct procuralori , fidei subpromotori, sacrae congrega- 
tionis tabellioni, et non aliis : neque ejusdem m«i- 
suraj , ac pretii omnibus detur, sed ratio senctw 
personaa, cui donatur. 

D» beatificatione. 

1. Pro beatificationis decreto solvantttr jniU 
statutum Alexandri VII sacrario S. Petri prosacra 
supellectili in ejusdem basilicae usum cottipinnd* 
nummi aurei quingcnti , seu , quod idem aL, scuta 
Romana octingenta, ct viginliquinquc 

2. Pro brevi beatificationis solrantur secrcUna 
brevium acuta Romaoa quadraginta ettru, K asses 
scptuaginta quinquc , et pro strena, quat dan&a csl 
aula?, aut famiiiae cardinalis secreUrii,tria dumtaxat 
scuta. 

3. Magistris caeremoniarum basilicae Vancans 
doodecim tantum scuta inter eos dividenda. 

k. jEditubminoribus, aliisque ministris ejusdom 
basilicae scuta viginti et unum , et asses quinqua- 
ginta, quam summam inter eos distribuent, de more 
xditui majores. 

5. Legenti ex pulpito breve beatiBcationis Jalii 
dumtaxat quindecim. 

6. Expensae pro basilicae apparatu , ccra pro so- 
lemnitatc, tabula picta pro altari, musica pro missa 
cantata, imago serica, et papyracea, compendinm 
vitae beati, et reliqua quae ad solemnitatis decns re* 
quiruntur, a postulatoribus parari poteront juxta 
consuetudinem. 

7. Tabellioni sacra congrcgationis riluum pro 
assistentia, et rogatu acti scuta tantum tria. 

8. Helvetiis, qui fuerunt in cuslodia , scuta doo* 
decim. 



Digitized by Google 



SYNOPSIS UBRI SEPTIMI. 



9. Ballistariis Helvetiorum , qui raajora lormeola 
bollicaexploduut, scuta qualuor. 

10. Ballistariis arcis S. Angeli, qui prope basili- 
cara rninora torraenta explodunt, scuta qualuor. 

11. Tibicinibus populi Romani scuta tria. 

12. Prostreua subsUluto secretariae rituum, cjus- 
que socio scuta tantum quinque. Famulis aulac Ilo- 
mani Pontiticis, cardinalis praefecti, cardinalis po- 
ncnUs , secretarii rituum, ctpromotoris fidei scuta 
tantum tria pro qualibet aula. Famulis vero pnesu- 
lis, qui missam ceiebrat, Julii scx, et totidcm famulis 
aula? auditoris Romani Ponlificis. 

De canotdzatione. 

1. Pro decrcto canonizationis cujuslibet beati 
dentur secretario S. Pelri, ut supra, mille nummi 
anrei, seu quod idem est, scuta nomana mille sex- 
craUi quinquaginta. 

2. Scx millia scutonim Romnnorum prociijuscumquc 
fceat i canon ixatione, quae a postulatoribussoU i coosue- 
▼erunt Romano Pontifici,ctabAlexandro VII desti- 
nata fuerant ad ees alicnum cxUnguendum contra- 
ctum ab aulca basilicae Valicanae , coque extincto a 
successoribus Pontificibus in alios pios ususderivata, 
et modo ad quatuor, modo ad tria millia reducta 
fuere, in posterum reducantur ad sola tria millia, 
et in perpetuum applicata intelligantuc sacrae con- 
grcgationi de propaganda fide, aqua eroganda erunt 
in usus sacrarum missiouum, et in sustentatione 
missionariorum versantium in parUbus infidclitim, 
spcratur autem futurum, ut etiam alii Pontifices 
sucoossores hunc tam pium usum approbent, pro 
fidei catbolicaB propagatione , et populorum intcr 
erroris tenebras viventium conversione. 

3. RemuneraUones, quae titulo calicum, vesUum, 
ac largitionum bac occasione a postulatoribus daban- 
tur iis, qui familiae, et capells pontificiac erant ad- 
scripti, aliisque, et quae etiam pro beatorum numcro 
multiplicabantur, si fortc plures simul beati cano- 
nizarentur, dcinceps ad numerum, normam, et 
quantitatem reducantur, quae in infrascripto indice 
dcscripta, ac taxata reperielur. 

4. Quoad vestes , aut calices, juxta decretum cdi- 
tum dic 27 Septembris 1712 a congregatione trede- 
cim cardinalium, qui super hoc a Clemente XI 
fuerunt specialiter deputati, deinceps non mullipli- 
centur, sed una tantum vestis, aut unus calix detur, 
licet plures simul beati canonizentur, et licet plura 
quis officia simul administret, ob quse vestis, aut 
calix dari soleat. 

5. Idem servetur quoad largitiones , quae si plu- 
res simul canonizentur , multiplicari pro quolibct 
beato non debebunt quoad omnes universim , sed 
solum quoad illos, qui aut in praecedenti causa illius 
Leati, aut in praeviis consistoriis, aut in ipsa canoni- 
zatione particularealiquidgesscrint, quemadmodum 
ctiam quoad illos, qui titulo oneroso funguntur ali- 
quo munere , ratione cujus parti» ipes diclarum lar- 



gitionum fieri consuevcrunt, cujusrnodi sunt secrcLa- 
rius cpistolarum in forma brevium ad principes, 
fidci promotor, ejusque subpromotor, advocatus 
consistoriahs , qui orationem habet, et instantias 
lacit; procurator generalis fisci, secretarius sacri 
collegii, advocatus, et procurator causae, davarii, ct 
cursores Papae, ostiarii, custodes gubernatoris Urbis, 
custodes catenarum, et portae fcrreae , mandatarii 
cardinalis vicarii, et ii, qui Papaeaulamconstituunt. 

6. Nemo, qui in infrascripto indice nominatus, 
aut descriptus non sit, remunerationem ullam prae- 
sumerc possit titulo vcslium, ac largitionum, etiamsi 
ratiooe muneris, aut ofiicii, quo in apostolico pala- 
tio, et apud Romanum Ponuiicem fungatur, excm- 

lum aliquod sibi favorabile proferre valeat, cum ex 
oc tempore quaecumqoe contraria consuetudo su— 
blata declaretur, cliam quoad quantitatem remune- 
rationis cuiUbct ex descriplis in dicto indice altri- 
butae , ea enim major esse non debet, quam taxata 
in eodem indice. Penes solius Romani Pontificis 
arbitrium sit distribuere aUquibus familiae suae in 
dkto indice non descriptis, sed aliunde ob aUquam 
rationem aliquo praemio dipnis; aut in aUum usum, 
quem decenliorem arbitrabitur , convertere ducenta 
scuta Romana pro quolibet beato, quae postulatores 
in manibus praefecti palatii apostolici dcponcnt, ut 
iis ad bunc effectum Romanus Pontifex uti quando- 
cumque possit. Quod si , variatis lapsu temporis 
circumstantiis , opportunura non vidcretur, ut ea 
aerventur, quae hic quoad bujusmodi remunerationes 
statuta sunt ; tunc etiam ad hujusmodi contributio- 
nem, ac depositum postulatores non teneantur. 

7. Ministri vestiarii palatii apostolici commodare 
debcnt pannos rubros, et virides, quibus tegenda 
sunt scamna, pavimcntum, ct gradus magnisolii 
pontificii,immo etiam scabella,qua? sunt necessaria : 
pro dictis autem pannis, aliisque rebus, ut supra, et 
pro iis sternendis dentur iisdem, praeter oonsuetam 
largitionem, scuta tantum quadringenta. 

o. Pro bulla canonizationis cujuslibct sancti,ut 
cito (quemadmodum fieridcbet) expediatur, ncquo 
per saeculum, ct ultra, uti aliquando accidit, expc- 
ditio differatur, ante ipsam canonizationem a postu- 
latore quolibet deponentur in monte pietatis, aul in 
aede nummulariaS. Spiritus scula Romana sexcenta, 
et quadraginta novem (non vcro major summa, 
ut oUm fieri solebat) quac hoc pacto dividentur. 
PraesuU videlicet bullar canonizationis expositori , 
dentur acuta centum , et quinquaginta : scriptori 
secreto, extraordinario, et pro majusculis scula ccn- 
tum scptuagintaquinque. Officialibus plumbi scuta 
octog^inta seplem, et asses quinquaginta; secretariic 
brevium, ct pro regcsto scuta centum septuaginta 
sex, et asses quinquaginta : expeditori Ultcrarum 
apostolicarura scuta sexaginta,cum hoconere tamen, 
ul quamcumquc aliam expensam, ac laborem subcat 
pro omnimoda bullae expcditione, cujus dcscriplio- 
nem cum marginalibus notis postulatori dare debc- 
bit, ut typis edi valeat. 



Digitized by Google 



»88 APPENDICES AD LIBROS DE 

9. Alis» expensae facienda? pro basilicas apparatu 
in tanta solemnitate, ccrea funalia, et candela; pro 
basilicac illuminaUone, et pro solemni supplicatione, 
sacra» supellectiles tum pro altari, tnm pro Romano 
Pontifice cclebrante, cjusque ministris assistcntibus 
missa: solemni, imagines sancti tum olosericae , tum 
papjracex, compendia ejus vit* distribuenda, et 
reliqua ad tantam solemnitalem necessaria, ac de- 
centia parari poterunt juxta consuetudinem in aliis 
canonizaUonibus servatam. 

10. Ut autem qua? prjescripta sunt qooad solemnis 
canonizationis expensas, exeeulioni diligenter man- 
dentur, sacra riluum congregatio virum deputabit, 
qui auctoritate polleat, et pro bujusmodi gerendo 
negotio idoneitate instruetus sit, et facullatibus simul 
necessariis , atque opportunis. 

11. Animadvertendum postrcmo cst, quod licet 
postulatoribus, et agentibus causarum, qui pecuniam 
administrant eorum , a quibus causas promoventur, 
nihil hic novi nunc prjecipiatur, sed res in co statu 
relinquantur, in quo sunt, et esse dcbcnt ad tramites 
jusUli*. Haec tamen nova taxatio, ac reformaUo 
esse poterit iis, qui pecuniam in eadem causa' ero- 
gandam suhministrant, veluU qucdam norma, et 
quaxlnm veluti fax, ul dignoscere valeant quam 
recte ab agcntibus, et postulatoribus eadem pecunia 
administretur, compnrando videlicet eorum solutio- 
nes cum bac nova taxatione, ac reformaUone. 

Index remuncrationum titulo vestium , vct eontut- 
tarum largitionum , vel alio quocumque titulo, 
qucB mfraseriptis danda sunt , carumqut taxatio. 

Prefecto palatii apostolici dentur pro calice scuta 
Romana sexaginta. 

Pra;fccto pontihcii cubiculi pro calice scuta sexa- 
ginta. 

Secretario congregationis sacrorum rituum pro 
vcsle scuta quinquaginta , et pro consueta largitione, 
quae vulgo dicilur regalia, scuta centum quinqua- 
ginta. 

Fidei promotori pro veste scuta quinquaginta, et 
pro largitione centum qiiinquaginta. 

Secrctario brevium ad principes pro veste scuta 
quinquaginta, et pro largilione scuta centum quin— 
quaginta. 

Advocato consistoriali , qui proponit instantias in 
solemni canonizationis celcbritate, pro veste scuta 
quinquagrnta, et pro largitione scuta trigintascptem, 
ct asses quinquaginta. 

Eidem prooralione, seu narratione, qua in con- 
ststorio res gestas, virtutes, ac miracula bcati expo- 
nit, scula ceotum quinquaginta. 

Primo pontiGcio caeremoniarum magistro pro 
veste scnta quinqoaginta , et pro largitione scuta 
centum quinquaginta. 

Secundo casremoniarum magistro pro veste scuta 
rrainquaginta, et pro largitionc scula cenlum quin- 
quaginta. 



SERY. DEI BEATIFICAT., ETC 

Caeremoniarum magistris non parUcipantibtu 
scuta ducenta et duo, et asscs quinquaginta, videli- 
cet scuta nonaginta pro vestibus , et scuta cenium , 
et duodecim , et asses quinquaginta pro largitiooe. 

Aliict casremoniarum magistris supra numerum 
scuta quinquaginta intereosdcm dividenda. 

jEdituo pontificio pro veste scuta octcdecim, et 
pro largitione scuta quadragintaquinque. 

Tribus praesulibus assistentibus scuta centum no- 
naginta sex inter ipsos partienda, videlicet pro ve> 
stibus scuta centum quinquaginta, et pro largiuone 
scuta triginta scx. 

Intimis Papae cubiculariis scuta nongcnta inler 
ipsos de more partienda, videlicet pro vestibus scuta 
quadringenta, et quinquaginta, et pro largitionc 
alia scuta quadringenta, et quinquaginta. 

Sacri palatii magistro pro largitione scuta trigin- 
taseplem, asses quinquaginta. 

Sacri collegii secretario pro largitione scuta octo- 
decim. 

Fisci procuratori generali pro largilione scuU 
Iringintaseptem, et asses quinquaginta. 

Commissario camerie apostolicae pro veste scuu 
quinquaginta. 

Palatii apostolici prccursori primario , vulgo Fo- 
riere maggiore pro veste scuta quinquaginla. 

Sacerdotibus intimis sacelli pontificH, vulgo fof- 
pellaru Segreti, scuta ducenta quadragintaquoque 
mter eos de more partienda , id est pro vestibus du- 
centa , et pro largitione quadraginlaquinque. 

Cubtculariis Papas scuta centum quinquaginU- 
quinque inter ipsos de more distribuenda , vtdeficet 
pro vestibus scuta cenlum vigintiquinque, et pro 
lartjitione scuta triginta. 

Sacerdotibus a missx sacro non intinus, vtiJgu 
Cappellani comuni, pro largitkrae scuta octodeam 
inter eos de morc partienda. 

Acoljtis ceroferariis pro largitione scuU quindc- 
cim rnter eos dc more dividenda. 

Custodibus inlerioris aditus ad summum Pontifi- 
ccra, vulgo Bustolanti, pro largitione scuta triginta 
inter ipsos more partienda. 

iGdituo inferiori , vulgo Sotto Sagritta pro veste 
scuta qnatuordccim , et pro largilione scuta trigin- 
taquinqne. 

Clencis pontificii sacelli pro largitione scuta doo- 
decim inter ipsos dc morc dividenda. 

Clericis in superionim cloricorum supplementum 
destinatis, vulgo Sottocherici pro largitione scuta 
scx inter ipsos de more dividcnda. 

Clericis inlimis pro largilione scuta duodecim uv 
tcr cosdem de more partienda. 

Diacono, et subdiacono Graecis pro largitiono 
scuta sex. 

Mnsicis pontificix capclltc scuta scptuagintaquin- 
quc inter ipsos de more dividenda. 

Musicis supra numcrum adauctis scula sex inter 
ipsosde more partienda. 

CuModibus librorum sacclli pontificii scuta scx. 



Digitized by Google 



6TN0PSIS LIBRI SEPTIML 



889 



Cubiculariisextra muros pro largitione scuta tri- 
ginta inter eos de more distribuenda. 

Scutiferis pro largitione acuta item triginta inter 
ipsos de nore dividenda. 

MilitibtM semibastatis , rulgo Laneie SpexxaU 
pro largitione scuta duodecim inter eos de more par- 
tienda. 

Ministri Testiarii scuta quinquaginta duo, et asses 
quinquaginta , videlicct pro vestibuascuta triginta, 
etpro largitione scuta viginliduo, et asses quinqua- 
ginla, inter ipsos de more dividenda. 

Oblationum custpdi pro largitione scuta decem. 

Ministris, et inservienlibus basiliae S. Petri pro 
largitione scuta sexagintanovera, et asses quadra- 
ginta , qua? iis dividenda de more sunt ab aediluis 
primariis dicte basilica. 

Secretario tribunalis cardinalis vicarii pro largi- 
tione scuta duodecim. 

Causae advocato pro largitione scnta triginta. 

Cansas procuratori pro largitione scuta triginta. 

Subpromotori fidei pro largitione scuta triginta. 

Substituto secretaria? congregationis sacrorum ri- 
tuum pro largitione scuta triginta. 

Tabellioni congregationis sacrorum rituum pro 
largitione scuta octodecim. 

Custodi dicta? congregationis pro largitione scuta 
tria. 

Singulis ex duobus ducibus vebtantium equitum 
■cuta quinquaginta. 

Aciei velitantium oquitum eicubias agcntium 
scuta vigintiduo cum assibus quinquaginta inter 
eosdem de more dividenda. 

Tibicinibus ejusdem aciei scuta tria. 

Duci Helvetiorum scuta quinquaginta. 

Eorumdem Hclvetiorum aciei tvmpanistis, ti— 
biaque buxea canentibus scuta quadragintatria, et 
asses quinquaginta inter ipsos de more dividenda. 

Eorumdcm bombardariisscuta tria. 

Bombardariis Sancti Angeli scuta tria. 

Choro cancntiura grandioribus tubis in arce S. 
Angeli scuta quinque. 

Tibicinibus, et tympanistis populi Romani scuta 
tria , el asses 20 inter ipsos de more partienda. 



Ciavatoribus pontificiis pro largitiono scuta vigin- 
tiduo , et asses quinquaginta inter eos de more par- 
ticnda. 

Cursoribus pontificiis pro largitione scuta vigin- 
tiduo cum assibus quinquaginta inter eos de more 
partienda. 

Custodiis gubernatoris Urbis pro largitione scuta 
viginti inter eos de more distribuenda. 

Custodi calenarum pro largitione scula quinde— 
rim. 

Custodi portai fcrreaj pro largitionc scuta quin- 
decim. 

Ministris, vulgo Mandatarj cardinalis vicarii pro 
largitione scuta decem inter eos de more partienda. 

Scopariis intimis, et familias infimae pontificias, 
pro vestibus, et largitione scola cenlum quadraginta, 
et octo inter eos de more dividenda juxta notara tra- 
dcndam a praefccto pontificii palatii. 

Decano pontificio, et servis a pedibus, vulgo Po> 
lafrenieri scuta sexaginta, videlicet decano pro vesto 
scuta quindccim, et eidem, aliisque servis pro Iar< 
gitione scuta quadragititaquinque. 

Aulvcis infirai servitii cujuscumque cardinalis sa- 
cras congregationis riluum scuta duo, et asses qua- 
draginta. 

Aulicis infimi senritii secretarii dictx congrega- 
tionis Julii octodecim , eademque summa aulicis 
infimi servitii lam promotoris fidei, tum aeditui pon- 
tificii, tum duorum magisUorum csrcmoniarum par- 
ticipantium. 

Ut autcm ha?c nova taxatio, ac rcformatio omni- 
bus innotcscat, ac praecipue iis , qui eam scrvare te- 
ncntur sub pcenis in eadem expressis , Sanctitas sua 
vivaj vocis oraculo eam describi jussit in libris se- 
cretarias sacra congrcgationis, et subscrjplaia, ac 
sigillo raunitam typis ctiam vulgari. 

HacdieUAprilis 17M. 

Loco f sigilli. 

T. Patriarca Hierosorymftanus aecre- 
tarius. 



Digitized by Google 



APPENDICES IX, 



MOXCMENTA COMPLECTENTES AD SECUJiDCM TOMCM PEBTINEJTTIA. 



CAPDT XVIL 

Appendix I ad secundam librum. 

.creta SS. inquuitkmu edita tub diebut 13 Mar- 
tU, et 2 Octobrit 1625, de quibus passim in hoc 
opere, pracipue lib. 2. 

Ad loliendos abusus , qui in colendis quibusdam 
cum sanclitatis, aut martyrii fama defunctis, non- 
dum tamen ab Apostolica Sede bcatificatis, aut ca- 
nonizatis , invaluerant , summus pontifex Urbanus 
VIII, re cum cardinalibus generalibus inquisitoribus 
communicata, statuit, el decrevit, ne cujusvis ut 
supra dcfuncti imagines cum laurcolis, etsplendori- 
hus, nequv aliud, quod cullum, et vencrationcm 
crga dictum defunctum pra: se ferat, in oratoriis, 
aut ccclcsiis, aut locis pnblicis, seu privatis quibus- 
cumque apponantur, antcquam a Sedc Apostolica 
canonUelur, vel bealificctur; apposila aulcm statim 
amovcantur. Item ne libri gesta , miracula , revcla- 
tiones, ctsimilia alicujus continenles iraprimantur 
sine recognitione, ct approbatione ordinarii, qui in 
boc tbeologos, aliosque pios, ac doctos viros consu- 
lat, remque ad S. Scdem transmittat, cjusquc res- 
ponsum expectet. Impressa autem sinc bac recogni- 
tione, approbala non censeanlur. Veluit quoque, ne 
ad sepuicra corum, qui cum prcdicta fama obie- 
runt, volivai tabcllx, qualcscumque fucrinl, affi- 
ganlur, nec lumina accedantur, sine supradicta re- 
cognitione. 

Declaravit tamen , se nollc per basc iis prajudi- 
care , qui aut per communem Lcclcsiaj couscnsum , 
vel immcmorabilcm temporiscursum, aut per patrum, 
virorumquc sanctorum scripta , vel longissimis tem- 
poris scienlia, ac toleranlia Scdis Apostolicae, vet 
ordinarii coluntur, ordinariis vcro, ct inquisitoribus 
mandavit , ut super ea omnia scdulo invigilent. 
Transgrcssorcs vero sive ecclcsiastici , sivc sarcula- 
rcs gravibus pcenis puniantur. Voluitque, ut bu- 
jusmodi dccretum ad valvas basilicje Yaticanx, ac 
in acie campi Floras aflixum omncs afficial, ac si 
pcrsonaliter intimatum fuisset. 

Subdit idcm Pontifcx , se non intcndcrc supra- 
dictas votivas tabellas prohibere, slatuit vcro, ut 
qui prsedictts locis prapositi sunt, eascum deferen- 
lis, aliorumquc consciorum altesUtionibus rccipiant, 



atque approbantibus 



, in secreto toco ab 



Subduntur alia ejutdem Pnntiflcit decreta expedita 
per breve 5 Julil 1634. 

In his decretis primo rcpctuntur omnia , que in 
supcriori decrcto statula , et dcclarata fucruoL Ad- 
ditur vero , decrevisse eumdcm Pontiftcem , ut ullus 
judex sive ordinarius , sive ab Apostolica Sedcdele- 
gatus supcr cujuscumque cum sanctitalis, aut mar* 
tyrii fama defuncti miraculis, rcvelalionibus, et 
similibus sanctitatem redolentibus informationei n> 
ciperet, aut processum instrueret, ncque recepUs, 
aut instructum prosequeretur, nisi prius postufatnr 
juridice probaverit, prtefatum decrctum fuisseob- 
servatum, et judex scntentiam dc hoc ipso tulfrit 
Neque ejusmodi proccssus ad Urbcm transmissi apc- 
rianlur a secrctario congregationis rituum, aut a 
fidei promotore, nisi per alium aulbenticum proces- 
sum de prsedictis observanlia , et scntcntia in eadetn 
congregationc plene constiterit, et a summo PoaU- 
fice apericndi facultas judicialiter indulta faerit. 
I^ongtssimum vcro tempus, cjusque immcmorabilem 
cursum in prsfato decreto statutum dedaravit de- 
berc cenlum annorum ractam excedere : et adempta 
ordinariis, ct dclegatis oroni de his interpretandi 
facullate, consulendam essc, si difficultas oriatur, 
Sedcra Apostolicam. 

Tum omnia hax dccreta aucloritate apostolica 
confirmat; et ab omnibus obscrvari pra?cipit, ita ut 
informationes, proccssus, ct similin pro nullis ha- 
bcantur, nisi, qutn in iisdem dccrctts contincntur, 
obscrvata fuerint. Quae quidem decrcta amplissimis, 
ct gravissimts clausulis deinde stabilit , atquecom- 
raunit: et patriarchis, priraalibus, archicpiscopis, 
episcopis,aliisqucordinariis,nuntiisaposlolicis,elin- 
quisitoribus mandat, ut in corumobservantiamsedulo 
intendant, gravibus in transgressores indictis paxiis; 
q^ui si re|?ularcs fucrint, offtciis, ac voce activa ct pa»- 
stva privcnlur, et a divinis suspendantur. Si clerki 
steculares, prsetcr ofliciorum privalionem, suspen- 
sionc adivinis, ct a sacramentomm administrattone, 
ordinumquc exccutionc, aliisqne pcenis ad prcdi- 
ctorum arbitrium puniantur. Qui conlra supcrius sta- 
tuta libros imprcsscrint , aut imagines formavcrint, 
haec omnia amittant , aliisque corporalibtis , ct pccu- 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI SEPTIMI. 



391 



ntariis paenis ad arbitrium efliciautur : contradi- 
ctores vero per censuras, et puenas ecclesiasticas, 
aliaque remedia coerceantur. His demum litteris ad 
ecclesie Lateranensis , et basilicae Vaticanss , necnon 
cancetlariae apostolicae valvas, ac in acie campi Flocae, 
affixis, et publicatis, omnes post duos menses pcr- 
inde affigi voluit, ac si unicuiquc personalitcr no- 
tificaUe fuissent 

Cum vero nontmUi adhve super Ulit hmtitarent, 
idem Pontifex aiiat deelarationet , et deereta 

Imagines itaque eorum, qui cum sanctitatis, scu 
martyrii fama obierunt, probibuit, ne in ullo altari, 
cum radiis vcro , aut alio publici cultus et venera— 
tionis signo, nec ullibi ante canonizationem , aut 
beatificationcmcollocentur. Supradktum SedisApos- 
tolicae responsum pro prxdictorum librorum impresr 
sione non detur, nisi in bis libris debitae adsinl pro- 
testationes, ut scilicet inilio libri auclor his decretis 
insistendo, proGteatur, se, quaecumquc refert» ita 
accipere ut humana auctorilate, non divina calbo- 
licae Komana) Ecclesiae niti intelligantar. In finc 
Tero protestctur, se omnia, qua? quoad sanctitalis 
elogia, quoad miracula, propbetias, et similia retu- 
lit, non tamquam a Sede Apostolica examinata, et 
approbata proponere, sed tamquam bumanam his— 
toriam; ita ut nulli cultum, aut famam sacctitatis, 
vel martyrii conciliare, aut.gradum ad futuram 
beatilicationera, vei canonizationem , aut miraculi 
comprobationem facerc intendat.Etintegrum iisdem 
dccretis obsequium, et obedientiam protestetur. 
Declaravit vero Pontifex, ne hi libri, utcumque ap- 
probati, majus quoad beali6cationem , aut canoni— 
zationem probationis poudus habeant, quam quod 
absque approbatione baberent. 

Statuit practerea , ul particularis processus cum 
ordinarii , vel delcgati sentcntia praecedat super casu 
exceplo, si in hoc causa versetur , siculi praxedere 
super non cultu debcal. Supradictas votivaj tabellae 
ctiam in sacrario custodiri permiltuntar, dummodo 
cullum non pra; se ferant. Proccssus ad curiam 
transmissi neqiie a protonoiario apostoUco aperian- 
tur nisi sub forma superius indicata. 

Causas ergo bcatiticationum , ct canonizationum 
idem Pontifex pertractari vcluit, nisi in trihus con— 

Bcgalionibus, quas coram se mcusibus Januarii, 
aji, ct Septcmbris haberi jussit, hisque praelcr 
cardmales cougrcgationis rituum, protonotaritim, 
sacristam Sanctissimi, promotorem fidei, et secre- 
tarium, illi intcrsint rutae auditores, quibus causa 
coromissa fuissct. Pra;ter vero secrctarium , et pro- 
motorcm alii non admiltantur, priusquam causae 
fucrint pcr cardinalcs projwsita? , suisque votis pate- 
factis, a congregationc reccdant: consultores prau 
aulae foribus adsinl , ut Pontitici vocauti (>rasto csse 
possint. 

lu unaquaquc cx dictis congrcgalionibus trcs, aut 



quatiior tantum causs proponantur , et saltcm pcr 
quindecim antecedentes dies una, vel plurcs con- 
gregationes particulares cogantur apud cardinalem 
congregationis prepositum, ct cardinales ponentcs, 
facto cum promotore fidci concordalo, et Ponlifici 
pra>sentato, et ad cardinales congrcgationis, prolo- 
notarium, rota: auditores, sacristam, et consultores 
transmisso , causas referant , pro faciliori rcsolutione 
coram Pontifice, qui sc alicui ex dictis tribus con- 
gregationibus interesse nequiverit , easdem causas 
coram sc mense immediate sequenti , die ab ipso sta- 
tuenda, proponi jussit. Autsi in aliqua cx iisdem 
congregationibus non potuerit de aliqua causa agi, 
poterit expediri in prima coogregatione ordinari.i 
immediate sequcnli, idque permittitur ctiam quoad 
examen miraculorum. Siculi et in congregationibus 
ordinariis terminari ea omnia permitlilur, quae ohe- 
dientiam dictis decretis, processuum aperitionem, 
judicum deputationem , et subrog.itionem, et simi- 
tia concernunt, dummodo secrelarius quamquc re— 
solutioDcm summo Pontifici referat. 

Mandavit prneterea Sanclissimus, ut sicut in con- 
gregatione inqubilionis, ita in congregalione ri- 
tuum cardinalcs, ac duo familiares a singulis eorum 
deputandi, et rotae auditores, et unus familiaris ab 
bis paritcr dcputandus pru harum causarum studio, 
necoon protonotarius , sacrista, promotor fidei , ct 
consultores juramentum, sub speciali forma iu iis — 
dem decretis exprcssa , praestcnt , dc nop revelan- 
dis,sub pcena cxcommunicationis latae sententia 
summo Pontifici rcservatae, iis, quae in dictis con- 
grcgationibus tractabuntur, ac dc libellis, aut aliis 
similibus officiis etiam oretcnus reccplis, super dictis 
causis, iccretario congregationis manifestandis , ut 
summus Pontifex ccrtior tiat. 

Post haec congrcgationi rituum interdicitur, no 
in causis canonizationis, scu bcati!icationis,etiam in 
quibus expedilae sunt litterae rcmissoriales , et cum— 
pulsorialcs, aut in aliis adhuc pendcntibus, proce- 
dat, nisi lapsis quinquaginta annis ab ohitu illius, 
dc cujus causa agitur. El post hunc lapsum requi- 
ratur ullcrius summi Pontiticis facultas. Nc ullum 
memoriale cum Pontificis rescripto in congregatione 
ad effectum procedcndi admiltatur, nisi huic dccrclo 
exprcsse derogatum sit. 

Sed nc interim probationes pereant, permiltitur, 
ut nnte dictum lapsum dc processibus agatur, ut 
appareat, an concedi dcbeant littcrae rcmissorialcs 
in generc : bisque oblenlis, ct proccssibus constru- 
clis, ac sacra? congregationis pracsentatis perroiltitiir, 
ut discutiatur eorum validitas, cl rclevantia , ut cun- 
fici proccssus in spccie possint : quibus complctis, 
cl congregationi delatis, eorum validitas perpenda- 
tur, inde persecrctarium clausi, ct obsignati cuslo- 
diantur, donec quinquaginla anni, ut supra, trans- 
cant. 

Processus constroi solent juxta disposita in rituall 
Homano sub Leone X impresso, ac tradita per do^ 
ctores m eap. 1 de reiiq. etveuer. SancL Sodcs aulcm 



Digitized by Google 



392 APPENDICES AD LIBROS DB 

Apostolica noo movelur, nisi prindpes, et aliae per- 
Ktnac authenticae instent Instantiis vero, prsesertim 
sponUneis , ct miraculis perseveranUbus, summus 
rontifex per commissionem manu sua signatam, 
citatofidei promolorc, causam committit congrega- 
tioni rituum,in qua primo expendendum, est, an 
dicta decreta observaU fuerint. 

Adnectitur subinde Forma comtnistionti gtne- 
ra/u, in qua atlentis fama sanctilatis , et miraculis 
servi Dei, dc quo agendum est, ac populorum de- 
votione erga eumdem , principes , ct aliae personaa 
anthenticae dicuntur petere a summo Pontifice iilius 
servi Dei beatificationem , et canonizationem. Idcirco 
pro parte procuratoris in simili causa constituti ei— 
dem Ponlifici supplicatur, ut causam, et cogni- 
tionem virtutum ejusdem servi Dei, necnon mira- 
culorum , famas sanctitatis , populorumque devotionis 
dignetur committere congregationi rituum cum fa- 
cnltate disculiendi processus supcr obedientia dictis 
decretis praesUta , et alios anctoritaic ordinaria con- 
stmctos ; ac deputandi judices, qui auctorilate aposto- 
lica in vitae sanctitatem, in virtutes, et miracola prius 
in gencre, indc in specie inquirant, adeoque expe— 
dicndi littcras remissoriales, ct compulsoriales, el alia 
peragcndi, quse ad rectam bujusmodi causae dirc- 
ctionem, et complementnm conducunt. 

Harc commissio augeri , vel minui jnxta varias 
conlingenUas, vel particulares fieri in unoquoque 
articulo commissiones possurit, si Papse videbitur. 
In omnibus actis citandus cst in Urbe fidei promo— 
tor ,cxtra Urbera subpromotor ab eodem deputandus, 
ut constat ex brevi asummo Pontiiice eidem protrio- 
tori concesso, quod pariter inter hcc decrcta, et 
dcclarationes refcrtur, ct per quod idem promotor 
digilur , cique omnes facultatcs ad suum munus per- 
Unenles tribuuntur. 

Dcclarata obedientia dictis decretis praesUta, si 
sacra congrcgatio coram Pontificc habenda, expe- 
dire censuerit, litteras rcmissorialcs , et compulso- 
riales, pro inquisitione de fama sanctitatis, de mi- 
raculis, ac de aliisin genere tantum facienda dirigit 
cpiscopis, ac tribus quidem, si fieri possit, ut duo 
saltcm proccdant, ct pro forma tradi debct, ut testes 
primo juxta interrogatoria a fidci promotore danda , 
postca super arliculis oxamincntur. Articuli vcro, 
ctinterrogatoria in iisdem litteris includnnlur , qua- 
rum formula inter cadem decrcU exponitur, et in 
quibus orania traduntur, quae pro rccta ejnsmodi 
inquisilione, scu processibus in genere perliciendis 
observari ab illis episcopis debcnt. 

Litteris subduntur positiones et arUculi, quos 
procurator sub pluribus cautelis exhibet , ct per quos 
probare in gcnerc tantum intcndit, Dei scrvum in 
vita, ct post obitum, tam ubi vixit, et obiit, quam 
alibi, magnam habuisse famam sanrtitatis , et venc- 
rationem a populis, mulla cdidissc miracula , ejus- 
quc scpulcrum fuisse venerationis causa frequenta- 
tnm, ac de his omnibus publicam, et constantem 
viguisse, d vigere, vocem et famam. 



SEUV. DEI BEATTFICAT. , ETC 

Adduntur interrogatoria a fidei protnotore, «ub 
speciali formUla exhibenda, tuper quibns idem 
promotor petit, testes examinari, atque adeo inter- 
rogari de vi joramenU, et gravitate perjurii : de 
proprio tesUs nomine , patria , et similibus. ltcm in- 
terrogetur tesUs, an sacramenta susceperit, an faerit 
nnquam inquisitus, processatns, excommunicatuj, 
aut ab aliquo super depositione facienda instructus. 
An noUtiam habcat Ulisdvitatis, et talis servi Dei, 
an, et quomodo ipsum allocutus fuerit : an seiat, ubi 
vixerit, ct quam sancUtatis famatn habuerit; an 
sciat ejus locum , tempus , et modum , an ejus sepni- 
crum , et quam , et cur venerationem obUnuerit. An 
audivcril, Dci servum exacte Dci, et Kcclesiae man— 
data servasse, animarum aalutis, et Dd gloriae tela- 
torem , ac virtulum amatorem fuisse. An sciat quid 
sit miraculum , et an a Dd servo patrata miracuU 
fuiase audiverit. Demum gcneraliter inierrogetur do 
fama, ac de omnibus qualitatibus illius fama- , qa» 
de servo Dd invaluisse dicitur. 

Htcc remissoria pro inquisiUone generali magni 
est momenli, cum ab ea pendeat inquiaitio in specie, 
quae non permitUtur, nisi illa priua omnino absolaU 
sit. Tunc vero, si debiUs concurrenlibas requisitis, 
locum sit inquisitioni in specie, vel eisdem episco- 
pis, vel aliis commitutur, ut diligenter veriutem de 
fama, de viu, acde miraculis inquirant secundam 
articulos, et interrogatoria transmittenda. 

Formula litterarum remissorialium , et compul- 
sorialium in specie eadem est, paucis muUtis, ac 
allera in genere, et ulteriua in fme additur specialis 
facultas visitandi «epulcrum. Non additur vero ar- 
Uculorum forma , cum hi a procuratore exhihendi 
sint, ut promotor interrogatoria erTormet 

In utriusque remissoriae execuUone jurarnrnlum 
a cardinalibus, et episcopis, Udo pectore, pnesUn 
ab aliis debet, tacUs sacns Scripturis. b commissio- 
nibus a summo Pontifice congregaUoni ritunm di- 
rcctis apponenda csl claosula, ut ad processos conn- 
ciendos,et testcs cxaminandos in cuna,subdclcgetur 
cardinalis vicarius qui pcr se , vd per episcopos al 
co deputandos informationcs faciat. 

Si processus ad sacram rituum congrcgationcm 
transmissi, Dd servum speclent, infra quimraaginU 
annos dcfunctum, de eorum tantum validiUte agcn- 
dum cril , si Deiservum supra dictos annos mortuum, 
ct si congregatio opportunum censuerit, transmit- 
tantur ad rotam, ul validitas, virtutes, et miracula 
discutiantur. Rotac auditores, nisi congrcgatio supcr 
prsdicUs pronunliaveril,rdationemdebcnt PonUfid 
facere. Rubricasdecontcnlis in processibus formare, 
vota anlera consulliva rcscrvare debent in cougre— 
gationibus aperienda. 

In processibas constracndis, atque adco in for— 
mandis articulis, observandum praedpue est, qualis 
fuerit servi Dei obitus; et quam ubi obiit, ve) re— 
quiescit, obtineat sanctitatis famam : ct an aliquid 
scripscrit, cum scripta aotc qucmcumquc inquisi- 
tioni adum expendcnda sint. 



Digitized by Google 



8YN0PSIS LIBIU SEPTIMI. 



Staluit praeterea summua Pbnlifex, ne imposte- 
rom procedatur ad alicujus canonixationem, qui 
beati titulo potitur, nisi in congregatione per 
cardinalem ponentem referantur tam ea acla, qua» 
iJlius vcnerationem pnecesserunt, quam alia, quao 
postea superyenerunt. Quoad processus ante haec 
decreta constructos, cum ostendenda sit obedientia 
ii>dem decrelis praestita , observandum erit, an pcr 
scquipollens fuerint sufticienter instructi, ideoquo 
formaodum erit dubium , an procedendum sit ad 
ulteriora. Processus vero omnes in congregatione 
praesentati, debent per secretarium consignari nota- 
rio, deferendi ad protonotarium, pcr qucm, servatis 
servandis, aperiantur. 

Ut autem abusibus obviaret , addita est peculiaris 
eptstola sub dic 12 Martii 1631 ad nuntios aposto- 
licos, inter haec decreta expressa, qua admonentur, 
ne in hujusmodi causis se ingerant,nisisacra rituum 
congregatio id eis significaverit. Et certiorea red- 
duntur de decreto die, et anno praedictis edito, et 
inter eadem decreta pariter relato, quo omnibus 
interdicitur, ne informationes, aut testificationes 
ullassuper alicujus dcfuncti sanctitate, ct miraculis 
ullo muido excipianl. Superioribus autem et sacristis 
ctiam ecclesiarum permittitur, ut miracula , et pro- 
phetiae dono ipsis revdata recipiant sub sigillo se- 
creti ab iis tantum , in quorum gratiam contigisse 
narrabitur. Quamprimum vero episcopo deferant, 
vcl obsignata , transmittant , dummodo baec nullum 
constituant probationis gradum , etiam longissimi 
temporis cursu. 

Alia cpistola iisdem die et anno data refertur pro 
patriarchis, archiepiscopis , ct episoupis quibuscuin- 
que, qua et isti dc dicto decrcto, ac dc procuranda 
illius observantia ccrtiores fiunt; et admonentur , ne 
in alicujus sanctilatem, et miracula inquirant, nisi 
specialem alicujus virtutis gradum , aut peculiare 
miraculum compererint. Inquisilionem autem per 
*e perficiant , si vcro impediti sint, vicarium gene— 
ralcm , aut alium in dignitate ecclesiastica constitu- 
tum dclegcnt, dclegatus vero , et duo saltcm cum ed* 
docti viri, alter in tbeologia magister, aller in jure 
canonico graduatus, vcl licentiatus cxamincnt, eo— 
rumque subscriptioni nomina sua subdant. Testcs 
explanatc, ct per cxtensum deponant. Acta secrcto 
custodiantur, etiam sub juramento a notario, ct 
tcstibus prxstando. Tum summus Pontifcx certior 
reddatur , cadcmque acta transcripta ad congrega- 
tionem riluum caule Iransmittantur, originalia vero 
in eorum archivo custodiantur. Dcclaratur tandcm, 
per hanc epistolam non Iribui , aut augcri episcopis 
jurisdictionem. 

Declaratur subindc per hujusmodi decrcla, et 
ordinationesnon tribuiordinariis novam facultatem. 
INeque posse ebs in bis causis ullo modo se ingerere 
}>ustquam S. Sedes manum apposuerit. Rclaliones 
auditorum rotas, aliaeque scripturae ad easdcm cau- 
sas beatiiicationum, ct canonizationum pertinentcs, 
imprimi anle caus* terminationcm prohibentur. 



Decreta in hac materia per secrelarium congrega- 
tionis nomine ejusdem concipiantur per verbum 
fvidetur) vel simile, suprema Pontifici reservata 
determiuatione. Absente cardinali ponente, decreta 
in iisdem causis a cardinali prsfecto congregationis 
interponi poterunt, fidei promotor difiicultates in 
scriptis proponere tenetur. Ejus substiluto sttpen- 
dium decem ducatorum a procuratoribus pro quoli- 
bet processu examinando persolvendum est. 

Protonotarius sacrae congjegalioiiis in construen— 
dis processibus, praecipue m testibus super alicujus 
marlyrio examiuandis in curia, intervenire debct, 
ac examini pro validitate subscribere , eidemque 
notarius in hoc actu subordinatus est. 

Demum abrogantur declamationes, quaeolimdc 
rebus profanis , et pleruroque de fictis criminibus 
in consistorio publico ab advocalis consistorialibus 
fieri solebaut, earumque loco causas servorum Dei 
proponantur. 

CAPDT XVIII. 

Appendix II ad secunduro libruro. 

Decrtta novutrma tacra rituum eongregationit 
$ervanda in cautu beatificationum, et canonisa- 
tionum , juttu Itmocentii XI edita, et ab eo ap- 
probata. De quibut pattim in hoc opere , prcecir 
pue Ub. 2. 

Haec decreta, re primum in congregationibus 
particularibus, inde in generalibus discussa, prodie- 
runt sub diebus 9 Ju). et6 Aug. 1678. 

Ac priroo quidero jubentur ordinarii locorum , ut 
in suis processibus construendis in bis causis, praelcr 
testes a postulatoribus inductos, aiios ex ofticio exa- 
minent;.si aliquid obstans repererint, stipersedeant, 
donec sacra congregatio certior facta mandet, quid 
agendura sit. 

2. Eacdem diligentias adhibentur ir 
auctoritate apostolica construendis. 

3. In litteris remissorialibus pracscribatur, ul ne 
dum interrogatoria, sed etiam tcstium depositiones , 
ubicumquc proccssus fiant, in (inc cujtislibct sessio— 
nis claudantur, acsolum initio sessionis aperiantur. 
Judices vero, subpromotores, notarii, testes, et pro- 
tonotarius ante incboationem processus juramentuin 
praestent de secrcto scrvando sub pcena excommuni- 
calionis. 

4. Processuum extcro ideomate constructorum 
interpres, et intcrpretationis rcvisor a cardinali po- 
nentc eligantur, cilato, et audito fidei prorootore. Si 
interpretalio errorem substantialera contineat , in- 
terprcs puniatur. Utriquc juramentum dcferatur de 
munerc fidelitcr adimplendo , et raerccs unius caro- 
teni pro quolibct folio reducto tribuatur. 

5. Processus originalcs in archivo sacrae con- 
gregationis in loco scparato custodiantur, neque 
ainovcantur, nisi jussu cardinalis poncutis, aut ad 



Digitized by Google 



394 



APPENDICES AD LIBROS PE SERV. DEI BEATIFICAT. , ETC. 



instantiam promotoris , cujos loci clavis stet apud 
protonotarium ejusdem congrcgationis , altera alia- 
rum scripturarum apud secretarium. 

6. Pronotarius inventarium processuum conficiat 
cum quatuor copiis, quarum unam ipse, alteram 
promotor, aliam secrctarius retineant , quarta in ar- 
chivo maneat; iidemque in iine anni invcntarium 
revideant, et cum proccssibus conferant. 

7. Gommissio non signetur, nisi post decem an- 
nos a die praescnlationisprocessus auctoritate ordina- 
ria constructi, et post maturam ejusdera processus 
discussionem cum scriptura, et summario, ac post- 
quam episcopi novas lilteras miserint de incremento 
farna;, sanctitatis, et miraculorum, ac devotionis po- 
puli nro beatificationc, ct canonizatione supplican- 
tis. Nisi ex peculiaribus circumstantiis sacra congre- 
gatio censucrit, anticipandum esse tempus indicta 
discussione. 

8. In causis ante Urbani VIII dccreta introduclis 
nonsigncntur commissiones rcassumptionis, nisi post 
discussosprocessusordinarios, ctapostolicos , si adsint. 

9. Inhxrendo decretis cjusdcm Urbani Vill uni- 
cuique sub gravibus pcenis prohibctur, extrajudicia- 
les attestationes in his causis recipcrc , rcceptai vero, 
•ut recipiend» nullum probationis gradum consti- 
tuant, nec in ullum processum inseranlur. 

10. Fidei subpromotor processus diligcnter spo- 
liet , et examinet. Summaria vero procuratorum, an- 
tcquam typis mandenlur, cum proccssibus confcrat, 
suamque revisionem testetur, et in quolibet folio sc 
subscribat. Post impressionem repctat collationem 
cum subscriptionc in finc, cui addanlur subscriptio, 
ct sigillum secretarii. Ncque ante bas cautelas sum- 
maria, ct informationcs publiccntur sub gravibus 
pccnis procuratoribus , ct imprcssori inQigendis. 
ldem subpromotor aliud (si promotori videbitur) 
summarium objectionalc coniiciat in opposilionum 
comprobationem. Pro cxamine cujuslibel processus 
stipcndium dccem ducatorum auri ipsi in quolibct 
dubio persolvatur. Quoad processus autem apostoli- 
cos in tribus dubiis , de vahditate, de virtutibus, scu 
dc martyrio , et causa martyrii, ac dc miracuiis tri- 
buantur. 

11. Postulatores in his causis unum ex collegio 
palatii apostolici procuratorem ad libitum eligant, 
qui tamen quatuor dumtaxat causas codcm tcmpore, 
sub pccna inhabilitatis, patrocinari possit. Eumque 
potcrunt mutare , ralionabilitcr tamen , ac dc licen- 
tia cardinalis ponentis. 

12. Advocati in iisdem causis assumanlur ex 
consistorialibus, aut cx aliis duodecim a congrega— 
tione approbalis, ct sex lanlum causas patrocinari 
potrrunt. 

1 3. Pradictorom , et notarii mercessit juxta taxas 
a sacra congregatione revisas. 

14. Cardinalis ponens sccrcto, ac praivio jura- 
mento medicum , ct chirurgum cligat, qui mcdico- 
rum et chirnrgorum scripluris a postulatoribus 
quoad miracula exhibilis rcspondeanl. 



Omnia hec decreta summo Pontifici relata, et 
ab eodcm approbata dicuntur die 15 Oetobr. 1678. 

Subditur forma juramenti a judicibus, subpromu- 
tore , notario, et protonotario praxtandi. Ulumopo- 
nttur alia forma juramenti testium. 

CAPUT XIX. 

Appendix III ad Hbrum secundum. 

Antiqua vita B. Arehangeli Canneti eanomei rt- 
gularis eongregalionis S. Salvatoris, ete. <U 
qua /io. 2, cap. lfcj, num. 19. 

Hcec vita stilo valde simplici , et lingua veroacala 
conscripta cst. Purro lt. Archangelus e Bononia 
fuisse dicitur, cujus parens, el fratres cum interfccti 
fuissent, ordinem canonicorum regularium congre- 
gationis S. Salvatoris anno li84 suscepiL Venetijs 
missus cum patris interfectorem hospitio exccpisstt, 
ct facile vindicari posset, a vindicta miradexJeri- 
tatc, ct patientia abstinuiu Sohtudinis amatur ad 
monasterium S. Ambrosii prope Eugubium evocart 
obtinuit, ubi diu austeram vitam, sed meditaiioa>- 
bus, piisque operibus suavem duxit. Inde Vcnclias 
revocatus vicarii munus in quibusdam monasteriu, 
obcdienlia, non jam desiderio impeilente, laudabi- 
liter obivit. Mox prislinam monasterii S. Ambraa 
solitudinem impense exposcens , illuc remeare taa- 
dem obtinuit, ubi meditalionibua, austeritatibot, 
aliisque piis operibus intensius non levem sanciita- 
tis famam , licet semper humilis, adeptus fuiu Aluiti 
proptcrea ad cum in suis necessitatibus convoiabanl, 
quos ipse in Domino consolabatur. I'ropheli« dooo 
insigms fulura non scmel praxognovit, atque prxdh 
xit. Fiorenliam accersitus archjepiscopatum ilLus 
civitatis sponte oblatum invicta senlenUa recusaviu 
Kugubium rediens morbum in itinerecontraxiuquo 
paulalim consumptus, Sacramentis munitus,hora, 
quam prajcognoverat , piissime in Domino obuU 
£ijus corpus Eugubium translatum in pracdiclo mo- 
nastcrio S. Ambrosii honoriiicc coilocatum fuil, 
mullisquc impostcrum miraculis claruisse dicitur, 
quomm piura rcccnscntur. In finc quorumdam sub- 
scriptioncs apponunlur. 

CAPUT XX. 

Appcndix IV ad librum sccundum. 

Vita S. Bolonii, seu Bononii abbatis , extraeta tx 
arehiro capituli cathedrafis S. Eusebii Vercel- 
lensis, ete. de qua lib. *2, c. 18, num. 20. 

Bcatus Bolonius, Bononia? oriundus fuisse dkt- 
tur, ibiquc a pueritia monaslicam vilam professus 
aliquandiu in monasterio S. Stephani sancte vixisse. 
Mox ad alliora contendens solitudinem trans marc 
juxta Babyloncm elegit, ubi corpussuum dura prev 
sit ausleiilalc. lCjus sanctitatis faraa pcr totuni 



Digitized by Google 



SYNOPSIS LIBRI SEPTJMI. 



395 



/Egyptum pervagante, A£gyptii principea, et populi 
facultalcm ei dedcrunt facicndi , quod vellet. Ipse 
autem ecclcsias a barbaris dirutas instaurare, et 
alia christianae pietatis opera edere crepit. Monaste— 
rium ibi sub rcgula S. Benedicti instiluit, et miracu- 
lis fulgcns quusdam ad fidem adduxit. Alexandri- 
nam profecturus navem conscendit, cumque oborta 
rcpcutc procclla saevirct, omncs ad beati preces con- 
fugerunt, voventes baptismum suscipcre, si evade- 
rcnt ; oravit ipse, et mare quievit, mox Alexandriam 
appulsi votum solverunt. Cum vero ejus fama ibi 
c\cresceret, ipse nominis cclebritatcm iugiens pri- 
stinam Babvlonissolitudinem, etpias exercilationes 
repctiit. Conligit tunc, ut Babyloniis, ac Romanis 
bello confligenlibus, multi ex cbristianis in miseram 
captivitatem abducerentur, quos inter Petrus Vcr— 
ccllensis antistes, qui ut, revelanlc Deo, S. Bolo- 
nium ibidem csse cognovit, ejus adjutorium implo- 
ravit , quo mox intercedcnte , omnes a vinculis 
absoluti in patriam remearunt. S. vero Bolonius in 
montem Sinai digressus sanctissimam ibi vitam, et 
virtutum signis claram agebat, donec Vercellen. 
dicDcescos Loccdiensi abbati defuncto succedere, 
prxfato impcllcnlc Petro , coactus est. Persecutio- 
nibus tamen agitatus in Tusciam scccssit , ubi mo- 
nasterium sub S. Bcncdicti regula reparavit Tan- 
dem ad Locediense monasterium revocalus, post 
vitam sanctissime exactam felicitcrin Dominoobiit 
an. 1026. Cumque in dic miraculis claresceret, Ar- 
dericus Vcrceliensis ecclesiac episcopus , conscntiente 
Joanne summo ponliftce alUrc super illius corpus 
crexit. 

Post haec in eadem appcndice alia vita ejusdcm 
S. Bolonii ex alio codice apponilur, in qua plura mi- 
racula ejus merilis, ct intcrcessione dum viveret, et 
post obilum patrata reccnsentur. 

In line adnectitur aulhcntica attcstatio cardinalis 
Ferreri eptscopi Vercellensis de fideli supradictorum 
omnium extractione ex dictis velustis codicibus. 

CAPUT XXI. 

Appcndix V ad librum secundum. 

Ojjicium proprimn S. Bononu, ete. de quo /»6. 2, 
cap 18 , num. 20. 

Haec pariter ex archivo eathedralit Eutebianm 
VerceUeneii de S. Bolunio, teu Bononio extracta 
dicuntur. Et initio quidem rcfertur antiphona cjus- 
dem sancti ex anliquo Antiphonario, in quo legun- 
tur gcsta S. Eusebii. Inde habentur Oratio, tecreta, 
et poiteommunio ex mittali antiquo tecundum ri- 
tum Eutebianum tub die 30 Augutti. Mox ex libro 
antiquo inscripto : Liber Orationum teu prccum , 
ponilur oratio propria ejusdem sancti. Demum cx 
vctuslissimo codicc bi^natu , Breviarium tecundum 
usum eecleiioj Verccllentit adnectilur, oflicium S. 
Bononii, ncmpc supradicla auliphona, oratio, ct 



tres brcves lectiones cx Bmiario Eutebiano typit 
hnpretto VenetHt anno 1504 paululum immutatae , 
et adauctx repetuntur. Idcntidem vero apponunUir 
oonvenientcs rubricc. 

CAPDT XXII. 

Appcndix VI ad librum secundum. 

In qua tres propriae recensentur Iccliones oflGcii 
S. Petri episcopi Verccllcnsis, quaram mentio facta 
est lib. 2 , cap. 18 , num. 20. In his porro vita ejus- 
dem S. Petri summatim describitur, ct piura de re— 
bus gestis S. Bononii attinguntur. 

CAPDT XXIII. 
Appendix VII ad librum sccundum. 

Com lib. 2, eap. 24 hujus operis de iis tantum 
Dei servis agatur, in quorum caosis declaratus est 
casus cxceptus, nondum vero absolutacanonizatio, 
et BB. Catharina Flisca Adurna, ct Petrus Begala- 
tus, postquam in prioribus hujus ejusdem opcris 
editionibus mcnlio de iis luco supracit. fiebat , cano- 
nizati sint , idcirco in tertia edilione ad Appendices 
amandantur, qua< dc iis supradicto cap. 24 aliarum 
editionum dicebantur. 

Dc bcata igitur Catharina primo dccretnm poni— 
tur, quod sub diebus 30 Mart. et 6 Apr. 1675 dc— 
claratur ejus casus exceptus a decretis llrbani VIII. 
Mox nonnulla de heroicis cjus rebus gcstis referun- 
tur, do quibus gravcs auctores egerunt. 

DcbeatoquoquePetro Regalato integrum appo- 
nitur decretum , quo cjus casus exceptus a decrctis 
Drbani VIII sub diebus 2 Jul. et 17 Aug. an. 1683 
approbatus est. Inde nonnulla dc iis, quae in ejus 
causa acta fuerant , et alia , quae de ejus vita legun- 
tur apud auctores tide dignos , adnecluntur. 

Post hacc integra apponitur rclatio in ejusdem 
beati causa a tribus rotae auditoribus facta ad Urba- 
num VIII sub an. 1630. In qua primo de virtulibus 
in generc , inde de virtutibus in spccic, nempe de 
Fide, Spc, Charilatc in Dcum et in proximum, de 
yirtutibus cardinalibus Prudcntia, Juslilia, Forlitu- 
dine, et Tcmperantia, pcr distinctos titulos agitur. 
Mox sub uno titnlo alis virtutes, ac dona supcrna- 
turalia, ct sub alio fama, ct communis opinio san- 
clitalis cxpcnduntur, in quo quidem titulo plura 
congcruntur scriptorum testimonia , ct monumenla 
dc cadem illius sanctilate, ac de cultu , quem a po— 
pulis obtinuit. Alius subinde titulus sequitur de mi- 
raculis, ct post hunc pcr seplem distinctos titulos 
scplem miracula codem bealo viventc patrata , sex 
vero, quac post illius mortem conligcrunt, per sex 
pariter litulos referuntur, ct expenduntur. Porro 
omnia haec cx processibus in canonizationis causa 
constructis, ct cx authenticis monumentis desumi di- 
cuntur, ct ad trutinam cxactc rcvocantur. Ullimo 



Digitized by Google 



336 APPENDICES A.D LIBIIOS DE 

loco agitnr de validitate processus , ac legitimo les- 
tium examine. Concludunt vero iidem auditorcs, 
causam in co statu esse, ut possit ad ulteriora pro- 
cedi. 

CAPUT XXIV. 

Appendix VIII ad libruin sccundum. 

Relatio rotas auditorum facta Urbano VIII t» 
cauta 11 ■ (xregorn X, ut qua approbatu virtuti- 
bui ante decreta Urbani VlIl,po$t eadem pro- 
nunciatum fuit tuper catu ab iitdem excepto , etc. 
De quibut omnibut Ub. 2, cap. 24, num. 131 et 
teqq. 

Hasc relatio in quatuor partes dividitur. In prima 
per unicum titulum de processibus remissorialibus , 
et compulsorialibus agitur; eosque validos esse, ac 
ralide testes cxaminatos fuisse ostenditur. In se- 
cunda sub unico pariter titulo de beati nalivitate, 
pueritia, adolescentia , progressu in virtutibus, et 
mirabili in Ponlificem electione agitur. In tertia 
parie heroicK illius virtutes exponnntur. Ac priroo 
quidem per quatuor titulos virtutes theologales, 
Fides , Spes , Cbaritas in Deum , et Charitas in pro- 
ximum examinantur, atque his omnibus in gradu 
heniico B. Gregorium X floruisse ostendilur, quem- 
admodum, et virtutibus cardinalibus, aliisque ad 
has pertinenlibus, Prudentia scilicet , Justitia , For- 
titudine, Temperantia, Castilate, et Humilitate, 
quarum singuue sub suo particulari litulo ad truli— 
nam rcvocantur. Alius mox subjicitur titulus dc 
sanctitate B. Ponlincis in gcncre, qus sanc quanta 



EaV. DEI BBATIFICAT., ETC. 

fuerit, decem gravibus argumentis demonstralur, 
qoorum tertium scriptorum continet peramplum 
elenchum diversarum nationum, qui de ejusdem 
beati sanctitatc tcstimonium perhibuerunt. De nu- 
raculis subinde agilur, beati interccssione post ejus- 
dem obitum patratis. Ac primo quidem tabula quav 
dam exponilur, qua> ad Ulius scpulchrum appensa 
dicitur, et in qucmdam hujua causse processum com- 
pulsata. In hac quatuordecim miracula referuntar, 
et in fine alia plura cootigisse asseritur. Porro ex 
his miraculis in dicU tabella descriplis undecimum. 
ct duodecimum in hac relatione emiltuntur, cctera 
per distinctos titolos examinantur, et admitluntur. 
Postremo alius adnccUtar titulus, sub quo aliud mi- 
raculum cxponitur, paritcrque admittitur. Tandem 
beatum hunc inter sanctos referri posse iidena roU 
auditorcs concludunt 

CAPUT XXV. 

Appendix IX ad libram secundum. 

In qua exemplar pomtur tabetto) tettium, q*at **■ 
crorum rituum congregationi exhibetur y cum 
agitur de validitate procettuum auctoritate apo- 
ttolica, et ordinaria confectorum, ubi tettium 
nomen, cognomen, ettat , inductio, citatio , j*r+ 
mentum, et examen indicantur. Dequa tabeJk 
lib. 2, cap. ult. tn /ine. 

Porro exetnplar in hac Appendice positbm est ta- 
bellx exhibila: in causa ven. scrvi Dei F. Guidisairi 
Diaz de Amarante laici professi ordinis & Mtrix 
dc Mercedc rcdcmplionis captivorum. 



Digitized by Google 



APPENDICES V, 



MONUMENTA COMPLECTENTES AD TBHTIUM TOMUM PERTINEXTIA. 



CAPUT XXVI. 
Appcndix 1 ad librum tertiam. 

Epittolam continet Marim Stuarta, Jacobi V regit 
Seotia filia, et Anglia rcyina, adtummum pon- 
HfieemSixtum Vdatam. Dequahb. 3,c. 13, n. 10. 

In hac epistola ex Frodringbay scripta die 23 No- 
Tcmbris 1586 admirabili san« fidei calholicae zelo, 
regina eadcm prius lidcm ipsam, ac debitam Scdi 
Apostolicae obcdicntiain cxtollit,ac profitetur; inde 
captivitatem , aeruranas , et vicissitudines suas , 
suamque ad mortcm pro vera tide condcmnalioncm 
exponit, ac nonnulla pro anima sua implorat, et 
fieri commendat. Tum ardens desiderium suum de 
Angliae conversione manifestat , enixeque summum 
Pontificem rogal , ut filium suum ab haereticorum 
aetu abducere conetur. Tandem benedictionem a 
Sanctitate sua petit , eique ultimum vale dicit , et 
fclicitatem adprecatur. AdmonctsubindePontificem, 
ut a quibusdam Rom» degcntibus dihgenler caveat 
quos sibi in fide suspectos significaL 

CAPUT XXVII. 

Appendix II ad librnm tertium. 

Relationem exhibet a tribus rotse auditoribus 
factam Urbano VIII super causa canonizationis 
viginti sex martyrum Japonensium. Cujut tape 
faeta ett mentio, eum de martyrio ageretur. 

Haec relatio in tres articulos di viditur , in quorum 
primo de processibus remissorialibus , ac de testium 
cxamine agitur, et omnia valida esse et m forma 
probante iidem aoditores admittunt. Nomina etiam 
corumdem martyrum refcruntur , quorum sex or- 
dinis S. Francisci, tres Societalis Jesu, alii Doxici , 
seu scolares , alii interpretes , alii ministri, ct fami- 
liares eorumdem fratrum Franciscanorum erant, 
inter quos duo rccensenlur , qui cum martyres ad 
patibulum deportalos , in via associassent , cum 
iiMlcm crucifixi fuerunt. 

In secundo articuio de martyrio, et eauta Uliut, 
agitur, illudojue verum fuisse, et boc martyres 
illud admirabili patientia, et fortitudine sastinuisse 
ostcnditur , et intcr alia ponitur mortis sentenlia 
cootra ipsos ab impcratorc Japoniac Iaia. 



In tertio articulo primum demonstrare laudaii 
auditorcs conantur , miracuia noo e&sc neccssaria 
pro martyrum canonizatione. Nihilominus nonnulla 
subinde signa, et prodigia, qus anlc, et post eorum 
martyrium contigerunt, referunt, discutiunt, et 
admittuni. Postremo concludunt ex more , causam 
istam in tali statu esse, ut ad borum martyrum ca- 
nonizationem proccdi possiL 

CAPUT XXVIII. 
Appendix III ad librum tcrtium. 

Relationcmcontincttrium rotac auditorumfactam 
Urbano VIII de martyrio scrvi Dei Josaphat Conce- 
vitii arcbiepiscopi Polocensis. Cujut faeta ett men- 
tio, eum dt martyrio agebatur. 

Haec reUtio qualuor partibus componitur. In 
prima proceasus recensenlur in bac causa conslrucli, 
tnm eorum defectus, et sanationes adnotantur, tan- 
dem illorum , necnon probationum validitas dc- 

In sccunda, integram sanctitatem in martyrio, 
alque adeo virtutes omncs contineri ostenditur. Tum 
quodnam sit verum martyrium , quae vera ejus 
causa , et requisita , et consequenter quis pro vero 
martyre habendus sit, discutilur , et inter alia affe— 
runtur nonnulla, qu» miraculorum necessitatem 
pro martyrum canonizalione excludere videntur. 

Tertia pars nativitatem primo hujus servi Dei, 
professionem monasticam in religione S. Rasilii , et 
vitam optime exactam ostendit. Tum quae ipse cgre- 
gie gessit, cum archimandrita Vilnensis, et poslca 
arcbiepiscopus Polocensis creatus fuit, referuntur, 
quam strenue calholicam fidem, Sedis A postolicac 
primatum, ecclesiasticum , et episcopalc jus ad- 
versus haereticos , ct scbismalicos , et impios defen- 
dcrit , quam multos converteril , ac demum quam 
fortiter , ct patienter marlyrium ab iisdem schis- 
maticis sustinueriL Cujus quidem martyrii verilas, 
et causa discutiuntur , et tamquam salis probata , ct 
lcgitima admiltuntur. 

In quarta parle laudati auditores inilio repetunt 
miracula non essc simpliciter et abtolute neccs- 
saria pro martyram canonizatione. Nihilominus 
nonnulla referunt , expendunt , el admittunt signa , 
el mirabUia , qua; post scrvi Dei Josapbati mortcm 
evcnerunL Fincm relationi imponunt innuenlcs, 



Digitized by Google 



333 



APPENDICES AD LIBROS DE SERV. DEI BEATIFICAT.. ETC 



quam xquum sit, ut idem Dei scrvus publice iuter 
sanctos rcferalur. 

CAPDT XXIX. 
Appendix IV ad librum tcrtidm. 

Processum babet auctoritate apostolica confectum 
supcr vita , et miraculis servi Dci Laurentii Con- 
versi , et eremitae , dc quo cap. 29, nu. 10, lib. 3. 

Huic processui brcvis praemittitur vita ejusdem 
Laurentii, ex quibusdam monumentis monasterii 
Sublacensis S. Scholasticae deprompta , in qua ipse 
•dmirabili pccnitentia, et pictate erga B. V. Mariam 
in valle Sublacensi. floruisse dicitur. 

Processus vero a Joannc Alatrino episcopo, et a 
priore mpnasterii S. Bartholomaei de Trisulto Ala- 
trinac dineccsiis constructus est an. 1244, jussu Inno- 
centii IV, summi pontificis, cujus ctiam Htlera 
apostolic® ad eosdem datae initio proponuntur. 
Porro primus tcslis examinatus affirmat , se a dicto 
fratre Laurentio audivisse, eumdera ex quodam 
Apuliae castro , quod Fatiolum vocant , oriundum 
fuisse, et pocnitcntiae causa propter pcrpetratum 
homicidium prius B. Jaeobi apostoli limina visitasse, 
inde apod S. Angelum de pott lacum duobus annrs 
roansisse, tandem se contuksse in antrum, quod de 
Marebottit dicitur prope specum S. Benedicti. Addit 
idera testis, illum ibi triginta tribus annis, et am- 



excrcitio, ac miraculisclarum vixisse. Testessubinih 
sex supra centum et amplius cxarainati super vita, 
et miraculis ejusdem P. Laurenlii recensenltir, 
quorum plures iogentia miracula ejus mcritis ju- 
trata testantur, multi vero miracula simul, rt 
austerissimam ipsius pcenitentiam, aliasque virtuto 
adstruunt. 

In fine ponitur attestatio, et signum nomine 
scriniarii sacrosanctac Romana» Ecclestac, qui testima 
depositioncs in publicam formam jussu sopradi- 
ctorum judicum redigit. Subditur alterius notarii 
attestatio sub die 30 Octobr. 1742 de extractww 
bujus processus ex originali , quod in archivo caitn 
S. Angcli asservatur. 

CAPUTXXX. 

Appendix V ad lihrum tertium. 

Jn qua extat epittola B. Joannit Tautujnani ori- 
nit Jetuatorum epitcopi Ferrariensit, comcrtju 
duei Ettenei. De qua lib. 3, eap. 40, num. I 

Hic beatus cum apud praefatum ducem de ooo- 
nullis criminihus, per odtum, et invidiam fafa» 
accusarelur , in hac epistola criminationem omnaa 
infringere conatur. Idcirco sc ipsum modeslelautbt, 
suasque virtutes, et pia opcra prodit, servata semp^ 
humilitatc, ac tanlum ut falsi accusatoris caiuauui> 
diluaU 



Digitized by Google 



APPENDIX 

AD PIUMAM PARTEM LIDRI QCARTI. 



CAPDT XXXI. 

In hac appcndice ampla , ct luculcnta continetar 
dissertatio Acadcmicorum instituti Bononicnai de 
longujrjuniu. De his duas Academici praestantissimi 
quasuones agitant : altcram, an abstincnlia ab 
omni cibo, et potu in plures dies, menses, et annos 
produci solis naturae viribus possit : altcram, an 
auclorum opiniones,quiid affirmant, et dedarant, 
salis firmae sint. 

Primam quaeslionem duobus capitibus comple— 
ctunlur, primo scilicct inquircntes , an id umquam 
contigeril : secundo, si aliquando contigit, quo— 
modo fieri id potuerit Atqnoad primum, nonnul- 
las referunt historias hujusmodi jejunantium , qua— 
rum aliquae etsi fabulae potius videantur, aut 
simulationes extiterint, quasdam tamen tum ob 
auctorum probitatem, tum ob solertissimam dili- 
gentiam corum, qui facta observarunt, vcras, idco- 
que credibiles existimant, diuturnas vero rjusmodi 
ineditas plerumque aut inauditos quosdam morbos 
fuisse, aut a morbis initium habuisse. Secundum 
vero ut assequantur, prius sapienter invcsligant, 
unde tanta nobis sit tam frequenter sumcndi cibi 
necessitas : atque hujns pr.vcipuam esse causam di— 
cunt reparationem dispendii, quod continuo fit hu— 
mani corporis, quod nempe cum fluidarum, tum 



solidarum sui partium dissipationem patintur pcrpe- 
tuam. Alleram minus praecipuam in eo consistere, 
ut humores nostri in tempcralione sibi dcbita con- 
serventur. Atquc his opportuno alimcntorum subsi— 
dio natura occurrit, ne animanlis corporis molcs in 
exitium ruat. Nutritionc quoque mstaurari spiritum, 
sive succum illum dicunt , qui a cerebro per nervos 
ad excitandas et roborandas corporis partes univcr- 
sas decurrit. His cxplieatis, pcrgunt laudali Acade- 
roici, pluribusque argumenlis demonstrare sata- 
gunt, non repugnarc quin aliquis cxistat , in quam 
causae ista? non tantum vim habeant, ut diu sine 
omni cibo, et potu vivere nequeat. Extraordinariis 
siquidem circumstantiis fieri posse, ut extcmaablata 
nutrilione, corporis partcs non adco motu, aut alia 
ratione dissipentur, et humorcs indebita tempcrie 
conserventur, et consequcnter ejusmodi corpus abs- 
que ulla cibi potusquc sumptionc , nisi ad summum 
aeris, aulaquae, non Um perfecte quidem, salvum 
tamen consistat. 

Post haec ad alteram descendunt quaestionem, et 
auctorum opiniones, qui ejusmodi diuturnas inedias 
tamqtiam possibilcs admiserunt, etexplicarunt, ipsi 
enucleant , benigne interpretanlur, et paucis dem- 
ptis , cum sua doctrina componunt. 

Lpngae subindc, et mullipliccs subnectnntur 
notae, quibus ea , quae in disscrtatione pondorantur, 
magU dflucidanlur, et conlirmanlur. 



Digitized by Google 



APPENMCES IV 



AD SECUNDAM PABTEM LIBRI QDARTI. 



CAPDT XXXII. 

Appcndix I nonnullascontinet summornm Ponti- 
Gcum litteras aposlolicas, in quibus, exorantibus 
poslulaloribus, conlirmantur sacrae congregationis 
responsa , pcr quee indulgcbatur officium et missa in 
honorc. quuriundam bcatorum beatificatione acqui— 
pollenli. Dc qutbus caput k, num. 6, part. 2, tupra- 
dict. lib. k. 

Primo igilur Ioca litteraj apostolic* refcruntur 
Clementis IX sub titulo et forma brevis datae die 8 
Mart. 16G9, iti quibus officiura et missa pro eccle— 
sia parochiali oppidi Saxclle in Subsilvania concedi- 
tur in honorem B. Micolai de Fluc cremitx Helvctii, 
in cujus causa a sacronim htuum congrcgationc 
jnm declaratum luerat, consUre dc casu excepto cx 
cultu immcmorabili. 

Sccundo ponuntur littera» apostolica; Clementis X, 
pariter in forma brevis dic 30 Aug. 1673 dataj, in 
quibus conccditur, ut officium el missa in honorem 
B. Bernardi Ptolomaei fundatoris congregationis 
montis Olivcti celcbrclur ab universa eadera congre- 
gationc, et a monialibus, scu oblatis monaslerii tur- 
ris Spcculorumdc Urbe, cum sacra rituum congre— 
gatio jam dcclaraverit, constare euradem bcattim , 
per immemorabilem tcmporis cursura, cultum obti- 
nuissc Icgitimum. 

Tertio exponuntur similes littera? cjusdcra CIc- 
mcnlis X quibus, cum praefata sacrorum rituum 
congregatio in causa B. Oldegarii , scu lldcgnrii olim 
' Barchinonensis dcindc archicpiscopi Tarra- 
i , confirmavcrit scntentiam episcopi Barchi- 



nonensis subdelegali super caltu ejasdem beali ex 
casu excepto a decretts Urbani Vlll permittitur, ut 
in civitattbus, el dioecesibus Tarraconensi , et Bar- 
cbinonensi officium et missa de eodem beato cele- 
brentur. 

Postreroo referuntur litterc apostolicae Innocen- 
Ui XIII sub die 15 Febr. 1724 quibos indulgetor, 
ut in universa rcligionc Minorum S. Francisci.et 
in civitate» ac dicecesi Anagnina officium et mis&a 
ceJebrelur in bonorem B. Andreae de Conxilibus n- 
cerdotis professi ejusdem religionis Minorum, ia 
cujus causa congregatio sacrorum rituurn, annuentt 
Pontifice, confirtnaverat sentenliam ab epknpo 
Anagnino latam super cultu eidem beato ab iemt- 
morabili tempore prasstito. 

Appendix II integras dat antiquas Utanias cccle- 
siaj Bononiensis ex membranaeeo codice pnocessio- 
num in archivo capituli Metropolitanx assmato, 
in quibus S Joseph in vocatur. Agit de harum litania- 
rum anliquitate : de loco et temporc, quo recitaban- 
tur : de ecdesiis SS- Silvestri etTheclae, acS. Mar- 
tini de Caccianemicis : de antiquitate cuUbs S. 
Joseph : de ecclesia in ejus bonorcm anuquitusfao- 
data. 

Appendix III exbibet epistolas duas Leonardi 
Sarzancnsts Jacobo Volaterreno de invcntione l\ui\\ 
Crucis Domini nostri Jesu Cbristi, et de UrtnsletiUa 
ob rcportatam victoriam Granalensem. 

Appendix IV encyclicam dat epistolam Benedicli 
XI V episcopis provinciarum Marilimae, et Caropa- 
niae, ac aliorum locorum, ut de medio tollanl impu- 
ros , ac profanos ludos, in quo diserte agitur de ltt- 
dis apud ethnicos celebratis. 



Digitized by Google 



- 1 



.t 



*1 .f 



./I 



APPENDICES VI, 



'•.r.iiAii 1 



|>.r »,.,» ■ 



VI 



ih I 



• i 



.1 • » 



■•• « •-, • ■> • • 

Anskmx I. 
Dc qua cap. VII ., iib. VI scrmo habelur. 
BftEVIA BEATIFICATIOMS. 



1. Pro beatificatinne ven. tervi Dei AUxandri 
Saulii. Die 25 Martii anni 1732 Clemcns XJI dc— 
claravcrat constarcdc virlutibus B. Alcxandri Saulii 
in gradu hcroico, ctc. Cnm die27 Sept. anni 1740 
SS. D. N. Benedictus XIV pcr aliud dccrctum duo 
cjusdcm beali miracula in tertio generc approbavil, 
dcindc quia21 Martii anni scqucntis statutum fucrat 
io sacra congrcgat. tuto proccdi possc ad bcatifica— 
lioncm , bujus dccretum pcr litteras in forraa brevis 
cxpediri mandavit die 9 Aprilis, quod ct prasstituni 
fuit die 23 ejusdem mcosis, ct anni. 

2. Pfo beatificatione venerabilit tervi Dei Ca> 
miUi de Lellit. Benedictus XIV salutare esse cxisti- 
mans div ina: miscricurdia: opcra in scrvi Dei Camilli 
dc Lcllis virtutibuscxtollcrc^utiidclcs bcoignitatcm 
Dci pro^dicantcs uberiora babeant imitationis cxcm- 
pln , et Det scrvus , qui dc perditionis via ad rcctarn 
scmitam revocatus cnristiaox pcrfcctionis, omnium- 
quc virlutum iter pcrfcctc confecit , hoouratus in 
tcrris certa c cirlis patrocinio suo impctret commu- 
nis populorum tranquillitatis, ct aHcrna: salutis 
prarsidia , aptissiraum , ac summopcre opportuoum 
esse existimavit, cjusdcm scrvi Dci dc cbristiana 
rcpublica optirac mcriti , cultum , ct vcncralionem 
proraoverc. 

3. Cum igitur sacra rituum congregatio coram 
laudato Pontifice coostiluta , perpcnsis jam aposto— 
Iicis pruccssibus supcr illius vtla: sanctitatc, virtuti- 
bus, et miraculis, auditis cliam ooosultomm suffra- 
ciis,coocorditcrcensucj'it, (>osse illum,quandocumquc' 
Sanctilati suaj vidcrclur, declarari bcalum , Sauctis- 
simus cnixis cougrcgationis clcricurum rcgularium 
a scr\ ( i Dei fundaUc precibus nuper porrectis incii— 
natus , quas olim al i i viri principes ccclcsiastici , et 
saxularcs apud alios Punliliccs cumulaverant , de 
supradicta? congrcgationis rituura coosilio, ct asscosu 
die 7 Apritis 1742 pcrmisit, ulidcm Dci servus 
Camillus imposterum beali numinc uuocupelur, et 
alia simul iodulla coocessit quuad vcneraliooem 
cjus reliquiarum, quoad imagines, quoad oflicii , ct 
inissae cclebrationem io.tota coogregatiooe corum- 



■ 

> , • • 

dem clericorum regularium, ac di<reesi Theatiua, 
et quoad bcalificationis solcxunilalem. 

4. Pro beutificatione venerabilit tervi Dei JJie- 
ronymi Mmiliani' In bac causa summus PonlifeK 
approbalis duobus miraculis tuto ad bcalificatioocm 
proccdi possc, pcr dccrctum Tomi C , cap. 6 , rela- 
tum proouoliarit, quio coosuetum dubium super 
hoc proponeretur. ldque polissimum pra»titit ub 
cximiampostulaturiimubcdicotiam erga Urbani VIU 
decreta , qua omncm publicum cultum per 
fcre aonos scrvo Dci prsstilum amoveru 
que pcr viam nou cuftus prosecuti sunL 

5. Slatim post obilum scrvi Dci cjus meritorum 
fama longe lateque diffusa plures tam urdinaria, 
quam apostoJica auctoritate proccssusde virlutibus, 
et miraculiscoostructi, omoiaquc apud rota? audi- 
lores , ct apud sacram rituum congregatiunem dis- 
cussa fuerunt. Sed intercedcnlibus ioterim Urbaoi 
VJll decrctis obsequeotes causc poslulalores ab 
ioceptis dcstileruot. Subseculis vero temporibus 
rctlinlegrata de virtutibus qua*slione , Clemens XII 
eas 8 Kal. Aug. 1737 in gradu beroico approbavit. 
Dcindc Bcncdictus XIV duo cx discussis sub ipso 



miraculis 8 Kal. Maji 



anm n n 



admisit, et alterius 



Uubii discussionc scposita, causam absolvit. Quapro- 
pler prccibus tum nobilium Venctorum, tum rcli- 
giosa? famili.T Somascha: annucns , de laudata? con— 
grcgationisrituumconsilio, ct assensu die 22 Septcmb. 
an. 1747 indulsil, ut idcm Dei scrvus beati oomioe 
uuncuparclur , cum consuetis indultis quoad cjus 
reliquiarum veuerationem, quoad imagiues,et quoad 
officii, ct missa: celebraliooera , quam uoiversaj 
rcligioni Somascbx, Venetiis, oppido Somascha?, ac 
toti Bcrgomeosi tcrritorio coocessit, io quibus etiam 
locis solcmoitatem bcatificationis, post pcractam 
solcmoilatcm io templo Vaticano, celebrari per- 
misit. 

6. Pro beatificatione vtnerab. tervi Dei Jotephi 
a Matre Dei ordinit Scholarum Piarum fundatorit. 
Apprubatis iu hac causa duubus miraculis, dubium 
crat io congrcgatione disculiendum, an lulo proccdi 
possct ad bcatiUcalionem. Sed cum univcrsa religio 
Scholarum Piarum pctiisset dispensatiuncm ab huc 
dubio, ut solcmnis beatificatio die 18 Augusti 1748 
fierct, ac solcmnc triduum inchoarelur in eorum 
ccclcsia S. Pantalconis 25 cjusdem mcnsis cl anni , 
quaj crat annivcrsaria ccntum annorum ab obitu 



Digitized by Google 



402 APPENDICES AD IJBROS DE SERV. DEl BEATIFICAT.. ETC. 



sprv i Dci , siimmus Ponlifex fidei promotoris votum 
exegit. 

7. Votum igitur suum fidei promotor exaravit , 
et initio quidem illud exposuit, quori Sanctitas sua 
in celeberrimis suis operubus in bac roateria docuerat 
hb. 1 , cap. 23, a num. 21 ad 24, sed prxcipue 
eap. 26 , num. 6 , ubi ostenderat sub Clementc XI , 
duas semper in supradictis circumstantiis babitas 
fuisse coram PontiKce congrcgationes geuerales , in 
quarum prima dubiuro de miracuiis disputaretar , 
in altera vero dubium proponeretur, an procedi 
possct ad bcaliiicationcm, ct buncordinem esse op- 
timuro ot rctinendum. SubdH fidei promotor , eum— 
dero fuissc in quibusdam canonizalionibus, et bcatifi- 
cationibus sub eodem pontificc Bcnedicto XIV 
servatum. Nihiloroinus posse oratorum precibas cx 
spccialissima gratia satisficri , primo quidero ex co 
fundamento, quod oratores iidem in sna petitione 
pnetexebant , nempe supradictam diem 25 Augnsti 
esse anniversariam centura annorum ab obitu scrvi 
Dci, qna: sane circumstantia laudato promotori 
maxiraa visa est, cura annus centesiraus tam apud 
«tbnicos, quam apud christianos in maxima semper 
fucrit celebrit.it Etenim ex pluribus monumentis 
eonstat,oentcsimamqtioque annorum Natalis Christi 
celebrilatem olim futsse roaximara , et in numero 
centesimo mysterium aliquod imcniri, uti etiam 
sacne Scriptur* innuunt. Socundo ajpbat promotor , 
agi de gratificando ordine Ecclesis ulilissimo, ac 
dc eadera , et de S. Sede optime merito. Atqae cx 
his cattsis posse gratiara conccdi, clausuHs tamen, 
et conditionibus talibus medcndam, ut adduciin 
exeropluro non posset. 

Sanctissimus, hoc perpenso voto,a!iisqueadductus 
circumstantiis petiUoni annuit, ct dispcnsationem a 
siipradicti dubii propositione pro hac vice conccssit 
die 17 Julii 1748, ac denique die 7 Angusti ejusdem 
anni perbreve apostolicuro B. Josepho bcati nomen, 
atque honor»»s decrevit. 

■ 8. Pro heatificatione vcn. setva Dri Joanna 
Francisca Frtmiot de Chantal. Per decretnm us— 
qtte ab arm» 1741, die 10 Septcmb. emanatum sla— 
tuerat Pontifex pra>jactas qttictismi oppositiones ni— 
liil obstare debcre, quominus in causa venerab. 
scrva? Dei Joanna Francisca? ad discussioncm virtu- 
tum procederetur. His itaqne discussis, et per favo- 
rabilc decrelitm die 31 Martti 1743 approbatis, dc- 
claralum est tuto deveniri posse ad miraculorum 
discussioncm . qux miracula, (quia virlutcs cx tes- 
tihas de nuditu tuerant prubat/e) quatuor urnnino 
cssedebehant. Vcrum non qnatuor solum approbata 
sunt, ut necessaria ad beattficationem, sed unum 
prarterea supfa nunterum, et simul dispensaium' 
rst, ne proponcrelur dubium : An tuto procedi 
posset ad beatificationem. Quibus peraclis ad solem- 
nVm bcatificationem deventum cst in basiiica Vati- 

cana die 21 Novemb. 1751. 

. . • ■ •• i .'i 

1 1 i • . i.. . • • 



Appdtoix IL 
Q«t> ad cap. IX, lib. 6 refcrtur. 

Com plures episcopi apud Benedictum XIV dc 
nimia festorum muiUtudine conqnesU essent, ipte 
eorura consiiium requisituras dissertationem super 
boc exaravit, tom. 4 insertam , et ad nonnulios car- 
dinales, archiepiscopos , et cpiscopos misit Peteoli- 
bus intcrim quibusdam episcopis festorum imminu- 
Uonem ipsc concessiL 

Prima concessio inscribitar episcopo CalagariUno. 
Cum enim ca, qux ad disciptinam pertinent , ali- 
quaudo, urgentc necessitatc , tcmpcrare expediat, et 
S. Apostolica Sedes in his ipsts , si aut roajus divini 
cultus incrementum, aut temporum et bomioum 
condttio exigat, consueverit auclorilalem suamio- 
terponere ; Pbilippus vero Hispaniarnm rex summo 
Ponlifici significaverit, in provincia Ipuscoana , cu- 
jus pars in difficesi CalaguriUma continetur, festa 
dies, non sine gravi paupcrum pra?cipuc bominon 
incommodo, qui victum sibi labore manuumsuaruin 
cumparare coguntur, nimium excrevisse, et idcin» 
huic incommodo remcdiom afTerri supplicaverit, 
Sanctitas sua per litteras apostolicas dte 3 Septm- 
bris 1742 datas dicto episcopo Calaguritano ceam- 
sit, atque mandavit, ut Cbristi fidelibus prtnixla 
provincia» in ipsius dia?cesi existentibus, permine- 
rct, et prxciperet, at exceptis diebus Dominicit, 
Natnlis Lhristt, S. Stephani, Circumcisionts, Epi- 
phanis, Besurrcctionis et sequenli, Ascensioai», 
Pentecostes et sequenti, Corporis CbrisU', & Joso- 
nis Bapti i SS. Pelri ct Pauli, S. Jseobi, Com- 
memorationis omnium Sanctorum, Purifkationis , 
Anmtntiationis , Assumptionis, Natmtali*, rt Cotv- 
cepUonis B. Maria* Virginis, necoon sancUPalront, 
seu Tulelaris cujuslibet loci, in reliquis teslis qvto- 
modocumque inlroductts , etiamsi pcr voLotn, cujos 
proinde commutandi facuitatcro cidem episcopo fe- 
cit, audita missa, servilibus opcribus Ubere vacarc 
possent. 

Eodem mense, ei anno rimile indultum concestv» 
fuit pro auibutdam univerritatibut diaxeris Pots- 
pinonrnsis, el pro diacesi Pacenri. 

Mense Septembris 1743 pro diaceri Septensu 

Eodem mense 1744 pro diaeeribus Bispalenti, 
Mmdonienri, tt Malacitana. 

Mense Mojo 1745 coneessum fuitprxt oppido dt 
Olhraret provmcia Hispanienris, et pro diactti 
Yalhtolctana. 

i * 

ATia concessio inscripta cst episcopo Nlciensi per 
litteras apostolicas sub die 11 Aprilis 1745 datas , 
ih quibus summus Pontifcx cidcm episcopo posra- 
ianti cnmmittit, et mandat, nt, excrptis diebm 
Dominicis, nccoon diebns Natalis Domini , S. Ste- 



Digitized by Google 



S7NOP8ISL1 

phani,, S» Joanois, Clrcumcisioni», Kpipbania» , 

Kesurrectionis etscquenti, AscensionisDoraini, Pcn- 
tccostes et seqoenti, Corporis Christi , S. loannis 
Baptislas , SS. Petri , et Pauli , et Commemurationis 
omniom Sanctorom, item qainque festis B, M. Vir- 
ginis, oempe Purificalioois, Annuntiatiunis , As- 
sumptionis, Nativitatis, et Cooceptionis , deraum 
Palroni , aut Tutelaris cujusiihct kici , in reliquis 
jcstis dicbus quomodocomque introductis et pre- 
ccptis, etiamsi per vutum, quod propterea ab eodem 
cpiscopo cummutari voluit,omnibus utriusque sexus 
iidelibus in sua direcesi cxistenlibu* perraitlcret h- 
berum, audita roissa, scrvilium operum exercitium. 

Aliae super eadem materia littcra? apostolicas sub 
die prima Septembris 17i5 datag sunt ad episcopum 
Pusnaniensem , cui poslulanti Pontifex commiitit , et 
mandat, ut festa quomodocumqoe statuta, et men- 
sibus Julio, Augu&to , et Septembri extra Domi- 
nicam occurrentia, ilk» Ase>umptioois B. Mariaa 
Virmnis excepto, in Dominicam immediate sequen- 
tcm , aut io aliam pro bominibus suas dkrccsis 
transfcrat, opportunioribus quoad missam audien- 
dam, ct quoad opera serriiia exerccoda cautelis 
prcscriptis, nihil tamen innovaudo quoad chori 
servilium, et divinorum officiorum celebrationenw 
Id vero concessum est, quia prcdicti homines pcr 
illos mcnses nimium measibus, aliisque fructibus 
tcrras eolligeodis , ct agris exoukndis occupari co— 
guotur. 

Simile indultom die 17 Maji 17i3 conccssum 
fucrat pro dkecesi Vilneusi, assignalis Durainicis, 
in quas festa mense Julio uocurreotia transferrentur. 

Supcr eodcm arguracnto litteraj data? referuntur 
ad aichiepiscopos, et episcopos rcgni Sicilias cstra 
Pharum, necnon ad archicpiscopos Messancnscm, ct 
Panormitanum. Cum enim CaroJus utriusque Sici- 
tiac rcx tam per se, cum Roma? esset , qtiam per 
suos rainistros a summo Ponlifice cfflagitasset , ut 
paupcrum calaraitatibussublcvandis lestorum numc- 
i um immituiercl , Sanclilas sua nihil decernere sc 
vclle respoodit , nisi ab archicpiscopis et cpiscopis 
rogarclur. Advenerunt subinde gravissima; borum 
in idcm argumenttim litteras, quibu.s acceptis cadem 
Sanctitas sua per litleras die 12 Dccembr. 1748 
datas supradicti* archiepiscopis, ct episcopis com— 
misit , atque maodavit , ot, diebus Dominicis Pa- 
sthatis Hesurrectionis, et Pentecostcs in pristina 
objervantia relictis, ct aliis Dominicit dicbus , 
nccnon Circumcisionis, Kpipbaoie , Ascensiunis, 
Curporis Cbristi , et Nalivitatis Domini , itcmqtio 
diebus Purificationis , Annuntiationis , Assum- 
ptionis, Nativilatis, et Conceptionis B. Marias Vir- 
ginis, ac natali die SS. Petri, et Pauli , die festo 
omoium Sanctorum , et Patroni uniuscujusque loci, 
quuad rcliqua festa quomoducumque inducta , licct 
pcr volum, quod propierea ab iisdcm pnesulibus 
coramutari voluit, omnibos suanim dkecesum , aot 
proviociarum permitlerent servilium operum exer- 
citium, ooo tameo ab audienda missa cxcusarent i 



IflLSRPTlMI. - <03 

Ubi veto dme dneceses canoniee onitae iovcfciantur, 
quarum unaqua?que suum habeat preecipuum Patro- 
num , bujus fcstum ab illa tantura dkeeesi obser- 
vetor, cojos ille Patronos esl. Celerum Sanclissimus 
cosdem presules enixe adhortatur , ut diebos festis 
obsmandis homincs a commessationiliits, et ab aliis 
rcbus illicitis avertere satagant, invocato, si opus 
fuerit, auxilio brachii sascnlaris. 

Littera? alic sob dio 12 Decembr. 1751 refe- 
rnntur datae ad episcopum Lamacensem, per quas 
eidem similker* et ob supradictas causas , commit- 
titur , ut Christi fidelibus sua? dkrccsis pcrmittat It- 
berum servilium operum dicbus festis exercitium , 
etiamsi festa ex voto observari consuevcrint , quod 
ideo ab episcopo commutari voluit. Excipiuntur 
tamen omnes dies Domioici, Natalis Domini, Fcstum 
S. Stephani, Circumcisionis , Epiphania?, Paschalis 
Resurrcctionis cum scquenli, Pentecostes cum se- 
quenli , Corpuris Christi , Ascensioois , S. Joannis 
baptista;, SS. Petri, et Pauli, Commemorationis 
umnium Sanctorum , quinque festa B. M. Vtrgints , 
scilicet Purificatio, Annuntiatio, Assumptio, Na— 
tivitas, el Conceptio , item festom S. Patroni , scu 
Titularia cujuslibet loci rjusdem dkecesis. 

Subdunhtr dua conititutiones ab eodem ponti- 
fice Benedicto XIV edita adversus abusus nundi- 
narum ac mercatuvm oblcntu, inductot. 

Constitutio, qua fettorum de pracepto obtertantia 
m tvoitaU Senogattienti tempore nundmarutn^ et 
alia quoad tatdcm nundinat ttatuuntur. 

Cum ab immemonimli tempore in civltate Seno— 
galliensi sub dorainio Si R. Ecclesias oonstituta 
celcbres ntindina; pcrocU>dies ante festum 8. Mariav 
Magdalcnae, et per quatoor stibsequentes magno 
hominum ex remotis etiam regionibus concurso, 
peragi oonsuererint , et intra illos dies festum ali- 
ctrjus Dorairiica? mensis Julii , ct 8. Jacobi apostoli , 
ac S Anoas inciderc soleat , auditum est, nonnullos 
pravoa bomines per cadcm fcsla operibos servihbus, 
negutitsqoe temporalibos , non sine bonorum scan- 
dalo , immo infidclium admirationc occupari. Sum— 
mus igitur Ponttfex detcstabilem hunc abusum 
tollcre cupiens 0 Kal. Septemb. 17*4 coostituit , ut 
nuodinarum tempore in dkta civitate Senogalliensi 
,dies fesii cque ac reliqno anni cursu in omnibus 
custodiantur , ideuque apothecc claudantor, neqtic 
contractus fiant potissimum dum in majori ecclesia 
miasartim solcrania, et vesperarom divina officia 
cclebrantur, et sacrx conciones babentor; manc ' 
scilicet ab hnra decimatertia ad raeridiem, pust 
meridiem vero ah hora vigesima prima ad solis 
occasum , quo tempore Chrisli fideles a servHibus 
operibns, nisi nccessitas exigal. abstineant, et chris- 
tianis exercitiU vaccnt, contravenientes vero p«nis 
mi hj iciantur contra inobservanlcs fesla statotis, qoas 
proindc mnovit. Nt vero altqood pubtico fjusmodi ' 



Digitized by Google 



401 APPENDICES AD MBBOS DE 

commercio, atquc adeu Status ecclcsiastici populis 
prjcjudicium inilc obvcniret, praedictarum nundi— 
naium tcuijius ad alios quinquc dics protraxit, ita ut 
cacdcm pcr oclo dies anlc feslum S. Maria? Magda— 
lcna?, c[ pcr alios subsequenles novem ccicbrentur, 
ct omnia privilegia ac jura , ad hoc a summis Pon— 
lificibus concessa, contirmavit, liberumquc omnibus, 
ac tutum commcatum, acces.um. atquc ro.---.iim. 
ct promissam .sul» lidc |)ublicn.s<.turitale_n pcr toluui 
cnunciatnm tnupus sinl.uimt, ac •lcuuiin ooitstilu- 
tioncm stiatn amplissiiuis cluu.uli», ct circumstantiis 
commui.i i: ,i, . .,, ,n.i.; bii n ud » lu . u»ni 

j, , ; i r« • j<« !•■• **i 

Comtitutio altera arehirpiscnpis , rt episcopit, et 
ordinarii* ditionis eevletiasticm inseripta^ qua 
diebus festit prohibcnhtr mexcatus, tolerantnr 
vcio nundiiue tub ccrtit oondttionibut. 

.1 

Complurcs divcrsi oTdiuis iiluslres viri', necnon 
cpiscopi, ct archicpiscopi inlra, et extru Italinm 
cun_tituti imniinulioucm dierum lestorura a summo 
pontiiicc Bcnedicto XIV justi» de eausis cipostula- 
ruot. Sanctitns sua rei gravitalem inleJligens, varia9 
ejus imroinulioni» jxThcienda. rationes , peculiari 
cdito scriplo, indicavit , tum nonnullorum cardina- 
liuui , episcoporum , aliorumque virorum doctorum 
consilium cxqui_i.it. Varia fuerunt rcsponsa, idcirco 
rcm in aliud lcmpus distulit, sperans iore ut epts— 
copi tam quoad imminutioncm, quam quoad ejus 
modum aliquod concorditcr _ugge_erent , ct pon uti- 
cium asscnsum,ad hoc ipsum exposcerent . quo pacto 
ct corum cunsilia aucloritati Sedjs Apustolicae reierri, 
quam Urbanus VIII intcgram essc voluitin minuen- 
dis festit in «ua couslitulione m-ensilis , et facilius 
ccnsorum ingcnia cqmprsciv el inter finitimos po— 
pulos rilus uniformilas in observandis festis rrsutui 
pot__Us»cL Sane universa fere Hispania rcgulam, in 
po&tremo concilio Tarraounensi conslikutam, et a 
Bcncdiclo XI 11 approbatam, ut in quibusdam fcstis, 
audita missa, opera servilta liecrent, aecuta, boc 
ipsum a laudalo pontiiicc Benedieto XIV peliit, ct 
obtinuiL NounvlU Polontae episcopi cuixc roganmt, 
ut fcsta pcr bebdomadam iBStivo tcanpore occur~ 
n ulia, illo Assuuiplioiiis B. 11« Virginisexccpto , in 
djcs Domiiiiros Iransfcrrcntur , idquc cum popu- 
loium tranquijlitatc oblinucrunt. Quuad ltaiiam, ad 
gra\ ia tollcude incomraoda Carulus ntriusque Sici— 
lia: rex eideni P.mtilici signiiicavit prtedictnm immi- 
nutionem in Mihjoclis sibi regionibw cxpedire; ct 
Sanctilas sua concordi rpiscopuruin sulTragio opus 
e^c reposiiil. Id ipsum e|u - scop_s slatus temporalis 
ccciesiastici iu_rouavit, cum in bac ne, qu« non a 
voluotatc, m\1 a necessitate, cpiscop-S meltus pcr- 
*pcda, pendct, nibil deccrnerc nisi audita eorutn— 
dcm aeulciitia vdlet, qu« »ane si accesstsset , subkUa > 
pcnilui, aut sallcm magna cx partesubmuto fuisscnt >■ 
mala, quibu* rcmcdium non scmel cxpostularunt. i 

liumplufcs enimcx priofali» archiepiscopis , cpis- 
copis, ci, urdiuarii» ijunl^ai SUhisacifsiasiiL-i apud 



jEBV. DE1 BEATIFICAT., ETC 

Sanctissimum conquesti sunt de abusu mercatumn , 
ct nundinarum, qua? dicbus festis fieri solent , raHo- 
ncm posccntcs, qua huic nialo occurri possct. Jam 
\ (>ro si juxta coustituliim inter dics f» >i. » dtscrinint, 
ut ncmpe. re>«-rvata diebus Dominicis, celebritati- 
busDomini, ac B. M. Virginis, aliisqoesolcmniori- 
lnis ruiiNiict.i i,|>sewantia , in earteri.s iv>tis dc j.r.v- 
crplo, M-d minus solemnibtis, opera scrvilia post 
nuilitam mi.ssam |inrmiUaiitur, qui modus in festc- 
rnm imminutionc j>r.Tci]>uus cst, sublntum ma^n.n 
cx parte praxiictnm malum fuisse : ex chtrographis 
<nim summorum Pontiiirum nundinas in qtttntf* 
dam stiaMiilionis locis pcrmittentium compertum est, 
majorem caruindcm niindinarum nmnerum in dies 
fcslos minus solemnes incidere. His tamen omtssis, 

Jix llieolopis |t.ist S. Thomam consttl in atni 
|,-jc [termitti die Dominico ujiera qn i dnin, qttC ific 
Sabbati iii l< \eteri vetila erant. His j.lures cano- 
naaloi conscntiunt. Nonnulli tamen eettaeltt, non 
puae diebus feslis de jT.irejito permilti mcrcatm, 
•ecaa vcro nunrfinas. Pnrterea in quibusdam ccle- 
l«i loribus synodis diieeesanis hnlntis nb ejuscopi» di* 
tionis ecciesiaslica? mercatus iisdem diebus vetantor, 
nihil de nundinis constiluitiir. ln aliis ulraque probi- 
betilur. Sacra quoquecongregatio concilii Tridrntini 
iiilerpres ab rpiscojiis consulta aliquando rcsponiit 
tolerari posse quasdam nundinas die festo, liiimnado 
in Kcclesi.e alrio noii Keret. Non ilem Btrrrfll». 
Hur^um, in quibusdam cx supradictis sunimor.m 
Ponliiicum chirugraphis, nundina?, diebus nonnab 
lis solemnioribiis, jvermittuntur. 

S d his quoque . utpute vel secum pti_ii.infibus, 
vel implexis, omisMs, ad ecclesiasttcas hislorias, et 
concilia cunltigit idem summus Paslor, ex quibns 
sujiradictos archiepiscopos , epwcopis , el ordinarios 
monct. Primo, mercatus, et nundinas festis dicbus 
non bcerc; uti conslat ex conciltis Rhetnen* , et 
Turoiiensc anni l*>s:{, pt ex Narbonense an. itj09. 
(iatecbismus veru coneilii Tridenfittt , et WSboUll» 1 
in responsis ad runsulta Bulgnromm monent , piis 
ojKTibiisfuo cos ilie- vaeanilum e.sse. S-cumlo . anli- 
qiiiiin e>se iis,]c-m dicbus men aluum, et nundinamm 
abusum , uti ex S. Hnsilm in retfiila monachorum et 
ex aliis monumentis ajwrte eolligitur. Tertio, sem- 
jmt taroen fmssc ecclesiaslicis legibus vetttvm, utvi- 
deroest in nnerdntis scriptoribos , et monurncnlisi 
Martene, el Durando colleclis, et jml.Iicatis, nec- 
non in Labbeana eolleclione conciliorntn , in svno- 

* • , _L' I 

dis S. Cnrnii, in decrclalibus. et conslitutionibiis 
jMmtiticiis. Ouarto, bas justas lcgi-s eiTectu carnissc 
in Itnlia, teste Muratorin, el in Trnnsnlpinis jirviviri- 
ciis apud tbcologus , et canonistas sttpra imlicatos. 
Ouinlo landem, jtnnkmtia et maturitnte ojms esse 
adverso» malnm hoc, cum unrvcrsale sit , et invelc- 
r.itum . ideuque ndmonitioniluts polius ntenduni 
cse. quani minis. juxta sapientissiinum S. Augns- 
tini moniliim. Oua in re, ut recte proeedat sumrous 
INmtifex, mereatus a nnnilinis distingnil , et tncrca- 
lus quidcm iiullo tnodo diebus fcstis jicrmitlendos 



Digitized by Goo 



pronuntial, sed in anteccdenleni , vel sultse- 
quenlem diein transfcraidos , et buc morio laculla- 
tem viro nobili Ferrtricnsi dedit mcrcaluni in suo 
babendi. Et sacra congregatio concilii in causa 
Mertahu eosdem diebus feslis veUiif, cujus 



8YWSIS IJBRl SEJ<TIgi 

tione iu uuiversa Iuclcsia slalui 



405 



Krtodccim vero 

inslanlias diwccsuni expccUndas cssc suadcbant. 
Quod reduclionis modum, viginti trcs cx iisdcm cun- 
suivntibus dccrctum concilii urovincialis Tarraco— 
nensis a Bcncdicto XIII anno 1728 confirnutuiu 

decrctum Snnctissimus aposiolicaaucioritatc compro- probabant , quo caulum fuerant , ut dicbus Domini- 

bans, inslar rcgubs ease voluit, ac in lolo Siatu ec— cis aliLquc solemntoribus scrvatis, in reliquis festis 

clesiastico servari. Quia ulla sufiragetur consueUido post audiUm missara opcra servjlia permitterentur. 

ctiam imraemorabilis, veluli eadcm congrcgaUo in Ex dccem rcliquis abi ieslivitatcs aliquot oinnino 

alia causa liatxhiwonen. Obsertatianis ftslorum au- tollendas, alii cuiijuugcndas , alii in dies Dominicos 

tca iirmaverat. Uansfcrcodas insinuabant, Summns PonUfcx , ut 

Hoc ipsum de nundinis statuere Pontifex vcJuis- Apostobcas Scdis aucloriUti prospiceret, et quo 

set, sed nc pejora contingant absurda, pra-cipit episcopo* bunorc prosequatur, oslcndcrel, nil gcnc- 

quod potesl, nun quod opUL Kteitim vcru Ale*au— raliter deccrncrc voluil, nisi cpiscopi ipsi, aut me- 

der III necessitale compulsus nonnullts popub* pis- tropoliUni instarcnt ; ncque cuilibet angusl 

cationcm diebus fcsUs, solcmniuribus cxccplis , seos episcupo annueudum ccnsuit, nisi liiutimi alii 

permisit, dummodo pars in pia opera orogaretur. pra-sulesid ipsum postulorcnt; quo sciiicet ritus, ct 

Similc quid ad preccs cujusdam abbali» lkuedktjni disciplin» uiuTorrailas cousiTvarclur. Nec quidquaiu 

dicecesis Gcrundcnsis Sixtus V induU.it. Jam vero in urbe Huiua, ncque in Bonoiuemi dimccsi, cujus 

gravisquoque in boc casu dc nunriini» urgct nccesnir pasloralc rcgitncu cum summu pontiiicalu relinebat, 

las. Agilur cnim dc rc ab antccessoribus oonccs&a , innovavjt. 

inter tbeologos, et canonistas adbuc oontruvcrsa, Advcnerunt subiudc luullorum cpiscupnruin pc— 

quc piurics sublata denuo revixit , et ex qua pupu- titioncs, alque ad barum dumUxnt cxlnbitionera 

lorum commoda , et necessaria comincrcin pendcoL praxeptum obscrv andi dies fcstos iu plui ibus rcgio- 

De nundinisSenogallicnsibusantcaconslilucralidcm nibus juxla sipradiclam raclhodum a cuucilio Tar- 

Benedictus XIV, ul diebus fe*tis aputbeoe claudo- racuncnsipruposilam,gravissimisadductus rationi- 

rentur, ncquc matutinis, aut vcsperlinis boris, qui- bus, etcau&is benigne rclaxavit, Nop facile tamen iu> 

bus divina oOicia in ecdesiis cclcbrantur, el verbijm annuit cpiscopU-, qui sanctorum fcsliv itatcs in dies 

Dei nunliatur, coutractus iicrent : inuuinulum vcrg Dominicos transferri pro suis diiecesilnis exnoscc— 

Jiac de causa acgotiis secularibus lciupus ooropcnsa- bant. Ncque per ba)C,detracUun suprariicU Crbani 

vit, mundinarum dies multiplicans. Qgare prwfaua VIII constitutioni cst , cum et festivitatibus, in qui- 

archicpiscopis et episcopis insinuat, ut ct ipsicjus bus opcra scrwiba justisdecausis pcrmissa sunt, pe- 
auclorilale, matuUnas, et vopertinas boras die 
fcsto, qUo uundiuie habcnlur, conslituant, ut rebus 
divinis tunc lideles assistant i alque promiltit, se pcr 
cdictum nundinas jn diem sequenlcm, non feslum 
,Ita*tatuUdk5Nov.i745. 




cumque 
tur. 



0 dit V* Novtmbru 1748 edita, quapro- 

1 ntopera uUa sice <ypi«, sire aiiv qwt- 



culiaris cultus audiendi missam rescrvatus sit : et ec- 
clcsiastica disclplina, frravibus urgentibiLs causis tot 
praesulum judicio comprobatis, ac prscipuc a legi— 
timis superioribus immutari possit, ut pluribus 
cxemplts csploralum est. 

Ex bac tam caula agcndi rationc nemo aut Pon— 
lilicis acla in aliorum censuram inciderc dcberc, 
aut Kcelesiae paccih turbandam Tore crcdidissct. 



TS^onnuIlj tameu viri docti disceplarc cocpcrtmt, rcctc 
nc , an sccus episcopi ad supradictas petitlones pro- 
ccderent. Hioc aiii docli probjque viri summo Pon- 
tifici ^xpostiemnt , ejusinodi scrjbcntcs innocu.t dt»* 



t • • ' I.': • • •. k »| i >ii :» .. 

Paula post quam Bcn ed i ctus XI V ad , ponl i ficaUtm 

fait, cumplure» insigaeaviri. iiucr qot> Car pulatninis ftnes pr.i*teriissc, ac dobitari possc, neab 

cilin te», nevoon epis«ouidUa, ci improbandis poslulationibus ad conces.4ionts rcprc- 

monles constiluti dpuri ipauin inslitucrunt, ut hep^ipnem scnsjm Uansierint. }n boc rerum slatu 

i nUmerus in tola Urbaui VJdii constiUHionp Sanctit^as sua quacumquccirca ejus agendi ratlonem 

i miuuerelur, quu pacto et paupercs viptum aflercbantur, eoiitempj.il ; qu< xl vcro ad dictat dispu- 

■ibi facilius cdmpararent , et debiu diebu> fcslb. le- taiioiiis naluram perlinel , illius examen nunriullis 

verentia conservarcUir. Sanctilas sua amplom dis- ^nsiguibus llioologis commisit , quibus catboliatm 

sertationcmsuper ejusmodi immimulioue, ac supqr scnNum apud illus srriptorcs, el disceptanlcs scrva- 

imminiieiuli niorio publk.»\ii. iVH.Tca «pia-irijmutu lum cssc reforenlibus, e\qnisivit, quiri facto opns 

insigtiium virurum consiliuin requisivil, .quorura cssct, ui ulteriores perturbationes pra?eavere(; cl 

nonnulli cardmalcs erant, plurct episcopi, Uhc»ib gi, cardtnalcs aliqnot, aliique ecd^sjaslinc riiM-ipliua- 

et canonisUr. Hi responsa scripto conccpla cxbibuc»- pcriti consuluerunt , ut univcts^ qua^stioni silcnffmti 

runt, ex quibos triginta tres riicUm imminutiuecm imponcrelur, pr«Tcipuc eum cx scriptis jatn t^)ftrs,' 

m 1 necessariara, vel ulilcra fore aflirmabont , et unusquisque epiMopus saU's habere jHissel , quoil pro 

boc gcueraii aposlolica.coosUtu- sua diuccsj maijis expcdirc in Domino judicaveri 

• • • • . i . . t ,<> , ■•! , >i i,i 



Digitized by.Google 



406 APPENDICES AD LIBROS DE 

Huic cousilio eadem Sanctitas sua inhcrcns , decre- 
tum die 14 Novembr. 1748 edidil, quo in virtule 
sancts obedientic primo prohibuit, ne quis ullo 
modo qnidqnam pnblicarct, quo decretum idemdi- 
rectc vcl indirecte oppugnaretur. Sccundo , nc nl- 
lum omnino opus edereturcirca prcdictam fcstorum 
imramutioncra, per quam audita missa in quibus- 
ilam festis de prccepto aervilia opera permittuntur. 
Tcrtio , ne opcra edita super hac tnateria ullo modo 
recuderentur; aliter in indicem librorum prohibito*- 
rura referantur. Hoc autcm dccrctoomnes cujuscum- 
qucstalus, gradus, ordinis,conditionts, et dignita- 
tis personas obligari voluit. Contravenicntes vcro si 
laici sint, in excommunicationcm majorcm latc 
sentcntix summo Pnntitici , exceplo mortis articulo , 
prorstts rcservalam incurrere : si ecclesiastici usque 
ad saccrdutalcm gradura cxclusive. in suspensionem 
a divinis; »i in stipcrioribus gradibus constitnti sint, 
in suspensioncra ab exercitio pontificalium , ct a pcr- 
ccplionc quorumcumque rcdituum ecclesiasticorum, 
ct has po?nas incipere ipso facto debere, et a solo 
Homano Potitifice relaxari posse; typographos, ct 
bfbliopolas ejusmodi opcra recudentes, vulgantcs, 
aut vendentes poenis adversus eos statutis qui libros 
prohibitos impriraunt , evnlgant , aul vcndunt , sub- 
jici edixit, codcmque dccreU» in solitis Urbis locis 
publicato , ct atfixo omncs pcrindc aifici voluit , ac si 
unicuiquc personaliter intimalum essct. 

Afybndix 1U. 

SpectansadeaputX,lib.6. 

De Martgrologio Romano. 

Cum Joanncs V Portugallic rcx novam accura— 
tioremque martyrologii romani cdilioncm deman- 
dasset , Rencdictus XIV suum cssc duxit, aliquid in 
id confcrrc. Quarc plurimts sanctorum nominibus 
iliam locuplctavit , ac pr.Tsertira S. Siricii papc, in 
cujus honorem ofiicium etiam, et missam conccssit. 
Quae omnia in subjcctis litteris mclius dcclarantur. 

Litterae apostolica Benedicti XIV de nova Mar- 
tyrologii Romani editione ad Joannem V Portu- 
gatiia, et Algarbwrum regem. 

Cum intellcxisset summus Pontifex jussisse prc- 
fatum regem , ut romanum martyrologium diligcn- 
ter n Urbe imprimeretur, veheraenler gavisus, re- 
gisqne /n rebus sacris pictate, ac munificentia 
commcndala, opportunum duxit aliquam operam 
suam in hoc opus perficiendum confcrre. Contem- 
ptis vero controvcrsiis, quc a nonnullis in hac ma- 
tcria excitatx sunt . a corrcctionibus sub Gregorio 
XIII et Urbano VIII pcraclis minime reccdcrc, ac 
aolum supcrvaranea rcsccare , et quc deficiunt, su- 
pcraddcrc slatuit. 

Cum sanctorum nominibus eorum quoquc elogia 
in raartyrologio apponaotur, qux taracn a sacra ri- 



SERV. DEI BEATIFICAT.. ETC 

tuum congrcgntione cxamimmda, ct probanda, eta 
summo Pontilice contirmanda sunt : cx his nonnulla 
recentiorum prcsertim sanclorum, nitni* prolixa in- 
venta fueront, consukius proinde visum cst, ea 
aliqnanlulutn coarclare. Post supradictas vcro cor- 
rcctioncs licet adhuc sanctorum uomina iu martyro» 
kigium, eervatis regulis a Sedo Apostolica prxscri- 
p>fts , inferre, ut de muhis factum r*t, quos intcr & 
Slepbanus abbas , ac ducenti monaclr S. Pctri de 
Cardogna reccnsentur. Jussit tamen Sanctitas suacx 
actis prcdictc congregalionis decreta umnia dc saiv» 
ctoram nominibu» martyrolugioinscribendis colligi, 
plurimasque martyrologii editiones afferri , quanim 
postreroa Venetiis anno 1745 prodicrat, et cx oro- 
nibus compertum esl nonnullos sanctos in iis dtsidc- 
rari. Quo circa, ut inlegrum ederetur martyroJo- 
giurn , nomina multa addidit , ncmpc die 16 'Fcbr. 
B. Gregorium, 27 Apr. B. Zitam , 10 Maji B. Ni- 
colaum Albergatum, 24 Maji B. Joarmem dt 
Prado, 1 Jul. S. Enecamtn abbatem, 6 Jul. B. 
Benedtctum XI, 20 Dcccmbr. S. Domitucum de 
Sylot abbatcm Benedictinuro. Juxta rcgulas a ron- 
gregatione rituum stalutas , et a sumrais Pontifiej- 
bus confirmatas ii , qui solum bcaliJicati stint, nrat 
sunt in martyrulogio remiscndi; secus tamcn ali- 
quando faclum est, gravibus, justisqwc causissi»- 
dentibus, qnibus sane ndductus, idem Bencdictos 
XIV quosdam BB. martyres eidem martyrolopo 
addidit, ita ut dic 5 Fcbr. fiat Commemnratio ti- 
givtitex martgrum Japptmmtium, quoronj trrs e 
Societ. Jcsu, sex cx ordine S. Francisci, retiqvise- 
culares crant;9 Jul. (nmmrmoratw ttoremdecim 
marhjntm (rnrcomicnsium . qui c* djvcrsis ordini— 
bus fuerunt, 17 Srptcmb. ('ommemorotio beatiPe- 
trideArbuet, 22 Novembr. Cmmemoratio B.Jo- 
taphat arch*epi*mm] Paloeentii. 

Peculiari quodam jurc locum in utartyroloajo 
illi sibi vindicant, de quorum canonixaUone extant 
Iitterae apostolicc, Attamen etiam in boc onteriorcs 
martyrotogfi editiones deliciunt, nempe vd quia mo- 
numenta caDouirationum ignota crant, »el quia alii 
subinde canonizaliones peractc sunt. ldcirco rebu? 
accuraUus pervestigatis , bnic ultimc editioni ad- 
duntur die lOJanuar. 5. Willhelmut archiepitte- 
put Bituricentit , k 2?> ejusdcm mensis S. Vulttamu 
epitcoput Vigomientit, 4 Feb. S. Joteph a heo- 
nitta, 14cjusdcm mensis 5. Cotkarina de Rican, 
17 April. S. Robertut abbat Cata Dei, 4 Maji 
S. Godehardut tpiteoput /lildetheimentit, 13ejus- 
dem mensis S. Petrut Regalatut, 2 Jun. S. Nico- 
laut Peregrinut Tranentii, 8 ejusdem mensis S. 
WiUhelmut archiepiteoput Eboracennt, 16ejus- 
dcm S. Joannet Franciteut Regii, i Jul. S. Theo- 
balrlui eremita, 14 pjusdcra S. Camillut de Lellit. 
2k pariter Jul. S. FraneUeut Solanm. 15 Augusli 
S. Stanislaut Kottka , 26 Octob. 5. Bernwardut 
Hildetheimentit epitcoput , 26 Noremb. tanetttt 
Virgiliui epitcoput Salitburgentit , 28 cjusdem 
sanctmt Jacobut Picenut, 16 Decembr. sanctvt 



Digitized by Googlc 



SYJfdPSlS UBP.1 SEPTIMI. 



Sturmhts a%Ba*T«tdensis. In hac sanctorum serie 
nonnulli omittuntur sancti a summis Puntificibtis 
canonizati. At aliquot in prarcedentibus editionibus 
reperiebanlur sab beati titulo, ideoque hoc ahraso, 
et alto saveti superinducto , in suo loco rfelicti sunt. 
Alii vero, si qui snnt, omitltmlur quia initio pro- 
positum est , cos solum rccensere, quoram indubt- 
tata est canonizatio. 

Post luec malli eraditi viri plura congesscrunt 
sanctorum nomina, enixeque rOgarunt, ut in no- 
vom hunc codicem infcrrentar, quamvis de illorum 
canonizationc nullum esset authenticum monumcn- 
tum. Alii porro servorum Dei, alii beatornm, alii 
sanctorum litulum ostentabant , et culln immemora- 
bili a sacra rituum congregatione , cum oflicii et 
missa? pro particalaribus locis conccssione , probato 
gaudebant. Quibus argumentts controvcrsia attingi- 
tur dc casu excepto a decretis Urbani VIII. Hac ta- 
mcn pctitiones effectn ca'nicrunt. Si enim jnxta re- 
golas superius indicatas non sunt in martyrologio 
describenda eorum nomiua, qui post virtulum , ct 
miraculorum discussionem formaliter bcatificati fue- 
runt, multo minus id tribuendum iis est, qui aequi- 
pollenter solum beatificati dicuntar, nondum dis- 
cussis virtutibus, ct miraculis. Quod si praedecessores 
Pontifices boc etiam fecerunt, satius tamen Bcnedi- 
clas XIV duxit a snpradictts regulb non discedere. 

Alii ex Academia a laudato Pontifice instituta, 
statisquc dicbus corara ipso babenda , cidem signifi- 
caverunt, in hibliotheca Vallicellana monumcnta 
qusedam servare olim ad cardinalem Baronium 
transmissa, hisquc, eodem Baronio judice, prohari, 
quosdam sanctos in martyrologium esse inserendos. 
Verom monumentis, notisque a iaudato cardinali 
additis, perpensb, nihil ad rem inventum est. Alii 
ex actis sanctorum a diversis auctoribus collectis co- 
piosum sanctorum indiccm exhibuerunt, quo rotna- 
num marty rologium locupletaretur, allegnntes, in co 
describendos csseetiam illos, qui juxta veterem Ec- 
clesis morem cooptati inter sanctos fuertint. Sed nc- 
que petitiones ista» admissae sunt. Sandi enim veteri 
more canonizati, et in martyrologio describendi , ii 
sunt, quorum cultas ex episcoporam approbatione, 
in quorum dirrcesi obierunt, cun>tus paulatim ad 
universam Ecdesiam, Romario Pbntihce npresse 
▼d tacite consentiente , diflusus est , qna praerugativa 
carent sancti in supradicto indicc ennmerati. Neqne 
aliqua opposita exempla, quae in martyrologio repc- 
riuntur, quidqaam evincere potoerunt , cum , siculi 
dictum est,summus Pontifex in hac edilione firmi- 
ter sibi proposuerit, anteactas martyrologii corrc- 
ctlones integras servare, regulisque post illas statutis 



-•ri 



•n ! 



Alii subindc accesserunt , et lcvem quamdam rm- 
mutationem in martyrologio fieri , atque adeo inter 
alia, Clementem Alexandrinum in diem k Decem- 
bris referri revercnter suadebanl. Qtiae conlroversia 
ut rcctc expenderetiir, opporturtom visum esl in- 
ijuircre, quiu cuni icicres, luiu rccenuorrs ecue- 



407 

siastici scriptores de eodem Clemente tradiderinf- 
Fuit ipse occlcsiac Alexandrinc presbyter, tertio Kb- 
desiae saeculo ineunle vixit, praeceptorcm Pantanum, 
discipulum vero Origenem habuit. S. Alexander 
episcopus Jcrosolymitanus apud Eusebium , et apud 
sanclum Hieronymnm, necnon Theodoretus, S. Ma- 
ximus monachus Constantinopolitanus, et Joatinea 
Damascenus Clemcntcm beatvm , ei sanctum appel- 
lant , idemque Hieronymus iUiu^opera mirificc lau- 
dat. Eadem fcre scribunt Ruinart, Honoralus a 
Sancta Maria , atiiquc recentiores. Prxterea in mar- 
tyrulogio Usuardi , et in quibusdam aliis martyrolo- 
giis memoria occurrit ejusdcmS. Clemenlis. Pergunt 
ejus fautores, et diflkultatcm a (ielasii papae deereto 
illatam, quo ncmpc Clcmentis opera apucryphis ac- 
censcntur, dndere stndentes, aliiopera cadem ab 
erroribus vindicare, aat saltem cxeusare conantur, 
alii probe noscentes, eum revera crrasse , ut rcatum 
illins minuant , lapsnm fuisse dicunt , antequam 
christiatie rdigiunis mysteriis satis instruclus essel. 
Bollandiani ccnsent , Gelasium papam alterius Cle- 
mentis opera rcjecissc. Alii opcra eadcm ita rejecta 
fuisse putant , ut sohim non debcrcnt publice in Ec- 
clesia legi, privalim vero possent. 

Hare sunt, quae cx scriptoribus hauriri potueront, 
sed tanta non fuerunt , ut Pontificem inducerent ad 
Clementis nomen martyrologio insercndum, ub 
graviores difficultates, quas subjecte rationes ingc- 
runt. 

Ac primo quidem veteres scriptores de moribos , 
ac vita Clementis silent. Solus Euscbiin fragmcntum 
cpistolae Alexandri episcopi Jerosolymitani profert , 
ubi Clcmentem rtrum virtute praditum, et proba- 
tum, dicit, quo monumento etiam S. Hieronymus 
utitnr , sed non ex nna, aut altera bonorum opcrura 
specie sanctilas probalur, sed virtutibus heroicb 
asque ad obitum continuatis, quae tamen de Cle- 
mcnte ignoranlnr. Prjetcrquamquod Eusebii horai- 
nis Ariani testimonium a Petavin, aliisque con- 
temnitur, qui Arianismi semina in Clementisoperibus 
deprchcndnnt. 

Sccundo , nullum exlat vestigiam lcgitimi caltus 
eidem Clementi praestili. Licet cnim confessugum 
cultus quarto dumtaxat Ecclesiae saeculo per ejtisoVra 
Ecclesiae disciplinam inductus sit, antea tamen fidc- 
les consnevcrant ipsos confessores, qui pio in Do- 
mino obierant , cullu poblico veocrari. 

Tertio,Clemcntis Alexandrini opera vel erronea, 
vel saltem suspccta sunt , uti , quidquid nonnulli 
cuntendant, Petavius, Bdlarminus, aliique usten- 
dunt. Et sane Gdasianum decretum opera eadem 
inter apocrypha verius recenset, quia erroribns 1 
aspersa erant, nt inter aiios laudatus Bdlarminus 
probat. 

Qna» cum ila sint , nemo sapiens affirmabit , ejos- 
dcm Clcmentis nomen in romanum martyrobgiam 
esse inscrendura. Enim vero licet Constantinus 
Magnus in Griecurum menologio inter sanctos rc- 
■ , et in Ecclesia Orientali cultum obtimicrii, 



Digitized by Google 



AlitSDICES AD LlbuuS S» 5i-.it \ . DEI BEATD7ICAT . ,ETC 



nunquam tnmen in rnartjTologium romanum trans— 
latus , quia Arianismi suspectus est , quamquam 
nonnulli eicusare eum contcndant. Ncc quidquam 
factunt cxempla llilarii Areiatensis cpiscopi , et 
Vinccntii Lirincnsis , qui in rumano martyrulogiu 
commemornntur, licct Semipclagianismu infccti fue— 
rinl : borum eniin error , si quis fuit, contigit aulc- 
qnam catholica doctrina suprcmo AposLolica: Sedis 
judicio deiiniUi es&ct: at Cleuicns in dogmata prideiu 
slaluta, ct Kcclcsia? dccretis jam lirmala peccavit. 
Ncquc pariter Clcuientis caiivtm jttvant muniiia 
suncti, ac beati olim illi altriliula , nam lancti titu- 
!us omnihus christianis antiquitu» tribucbatur , ac 
solum subscculU lcmporibut ad peculinrcin dcno- 
landam sanclimoniam translatus e>t. Quod si non- 
tiulla martyrolopia. tulirsrcpctilum Clcmcntis nomcn 
c\hibcnt, nlia lajucn illo carcnl. Prirnus illud Usuar- 
dus marlyrologio suo adlcxuit, nam in anlerioribus 
llieronymi, Dcda?, Adonis, aiionunque raarlyn»- 
logii cditiuaccuralissima, quara Huswcydus curavit, 
illo caret; quud si in quibusdnm aliis editionibus 
extat , h.c postrriores sunt , adcoquc ab aliis addi— 
tum creditur. Porro tanta non est Usuardi auclo— 
ritas , ut nefas sit aiiquando ab eo recederc : ncquo 
in hoc solo nomine Usuardus fallitur. (Ju.e cum 
ila sint, imraerito rcprcbcndunlur cximji illi viri, 
«pii sub Gregorio XIII romanum martyrolugium 
emcndarunt, et Clcmenti* Alexaodrini numcuotnisc- 
i unt. Et sane argumcula siq>ra rclala salis superque 
Usuardi lcstimonium iufirmanl, ut romani raaityru- 
logii emcndationeoi ab umni oblreclaliouc , et cen- 
Mira vindicant, 1 

Succedit controvcrsia de S.ecero Sulpitio S. Mar- 
tini diicipulo. Martyroiugii corrcctores suh (irc— 
gorio XIII ad dicin iU Januar. hoc clogium 
apposueruitt : Apud liituricat S. Sulpitii Seceri 
cjiucopi, diiciputi lancti Martini rirtutibui, et eru- 
ditione compicui, correclores vero sub Urbauo VI II 
idem elogium cuiitraxenint : Apud Jiituricus S. Sul- 
pitii Seecri epiicopi, rirtutibui , el eruditione cott- 
»;)ieui. Quarc tota varielas vcrsalur circa voces, 
Diidpuli S. Martini, de qua plura Dollandiani , 
1'lorcntinius . el alii. Inspirienduin ergo, an Sulpi- 
lius Scverus S. Martini discipulus fucril necnc epis- 
opus Bituricensis. 

Ita planc correctores sub Grcgorio senserunt , 
quorum scnlenliie prubabililas innititur additiunibus 
n Mulano factis, ac testitnonio Maurolyci in suu 
mnrtjrologio.qui ambohnc ipsura dcSrveroscribunt, 
el juvnlur apologia a Guiberlo Marlino abbate 
Gcmblnccnsi pro Scvcro scripla apml llieronymunt 
de Pralo. Hitic qui corrcctioni sub Urbano facta} 
adversantur , mrl Gregorianani emendalioncm intc- 
gram conscrvandam , aut solum epi^copi tilulum 
Scveru adimcndum es6c conurndunt. Duplex prie- 
terea cx nupcra inarlyrnlogii corredionc incom- 
roodum scqui , uempe, alinm Sulpitium Scvcrum 
episconiun Bilurircnsem ab illo S. Martini dbcipuk) 
|NT|>cram cllingi, et eumdeni discipulum a S. 1'aulino 



Nolano , aliisque antiquis iaudatom a martjrulogio 
cxplodi , ideoquc a vctustissiraa tituli sanclilalis 

posscssione injuslc dclurbari. 

Contra sentiunt, qui Sevcrum S. Martini disci- 
pulum in plurcs crrorcs cormissc dicunt. Pelagiani, 
cnim ipsc a-latc provectus adhasit , ct Millenarios 
seculus est in suis dialugis, qui propterca a Gelasio 
papa pcr dccretum superitis memoratum apocn pbu 
acccnsclur, qua in re scriptorcs tam h.erctici , quaru 
calh«)lici cunveniunU 

Hepununt Sulpilii ejusdcm fauturcs, primum, 
qui cumdcm Sulpilium Pclagianis adhosissc ti iat, 
(icnnadium fuisse, cujus fidtt pncfaio abhati Cem- 
llaccnsi >u>pccta cM.quin immo a (icnnadio ipso 
sevcrissimam a Sulpitiopccnitcntiam postca pcraitam 
n lcrri. (Juod attinet ad Millcnahuruin errores, 
aflerunt, qua? prxlaudalus llierunyraus dc Pralo 
scripsit. ut Sulpiliuin ab impactis criminibus viiuli- 
ccnt. Hinc repcutnl, corrcclorcs sub Urbanu \ III 
modum cxccssisse; non cnim prorsus dcJere, sed 
paulispcr iramutarc dcbebant, quod correctiuoc 
dignum repcrcrant, vcluli Saussajus in martyro- 
iugio gallieano feccrat. 

II, i c iiuil , qua* de Sulpitio Scvcro S. Martioi 
discipulo colhgi polucrunt, ncc quiiiquam tarorn 
occuiril.qiKal sumiiiuinpoiitiliccm Bcnnitclum VJV 
a currectjuitc .-»iib Urbanu Vill£acta ilimoverepaait. 
Nam lolura opposit.c scnlenlia: fundameotnii in 
( > oonsiftil , quud dic 21) Januar. iu martjrolopo 
rumanu inscriplum iucrit numen Suipifii Scvrri 
di.M ipuli S. Marlini. Uinc qucrebe ob npo scrvat.im 
hanc saltcm clogii partem, Diicipuh S.MertmL 
Il.i i autem falso laburanl suppitsito, u( iwlcJjit siea 
in>picianlur , qua.* i cfurmaluribus tub LVImdo pcr- 
specla eranl; ncmpc Sulpilium Scvrrum , de quo in 
marlyrolugio ad dictam dieni, rcw-ra epboopnm 
(Uttiricensem fuisse, ut rx umnibus anlcriuribus 
tn.trtyrulogiis conslat; Sulpilium vcvq >■ Martini 
di.scipulum numquam cpiM-upalum illum obtinuisse, 
m cunlra Cuiberlumosteiulit Hicrotiv inu> dc IValo, 
el manifestum c>t cx ipso (iennadio, < t c\ , 
ejiiMiein Sulpitii Sevcri a Baltilio reperlis, iu quibus 
oiunibus iocis presbyler dumlaxat idcm Su)| 
dicitur. 

Kallunlur ergo, qui opinantur, Sulpiiium, qui 
«lie 29 Janiiar. menioratur. es.se discipuluin S. Mar- 
lini, cum ille Bituriccnsis cpiscupus, hic prcsbjtcr 
Stilom fucriU Cx qua opinioiie absurdum scipiitur, 
ut duo diversi Silpilii Se\en in uutim cualescaut. 
!dque cx o|H>logia abhati.s (icrablaccnsis uriginctn 
duxit, cujus uptuio alio* deccpit. Mon tamcn tatuil 
viros ilios , qui raartyrulogiiira sub Urbano emOH 
daranl, rcjicerc tamcn omiserunl , cuni uccasio eam 
purtractandi nuti uccurr^sscL Cclcrum nerao cx 
antiquii scripturious pra?didu SuJpiliu luncii litu- 
lum Iribuit. 

Omnia, qua> de marlyrologii corrceiionc sub 
Urbanu instituta refcrunlur, indubia? bistoriea? ve- 
ritali cuusunant, ul cx ailis congrcgalionis coust.it. 



Digitized 



1' . SYNOPSIS l 

et agnosci poteat ex actis quw rcecnsentur in codke 
1 "2i0 manmcript. bibliotkecm Barberinm pag. 527. 
Solum pro eoronide adnotandum, duos fuisseSub 
pitms episcopos Bilaricenses » SulpiUo Severo 
S. Martini discipalo diversos. Primos anno 591 
obiit , et die 29 Januar. in martyrologio ownio- 
rator. Alter anno ♦>■'* moriiras, die 17 ejusdem 
mcnsis ponilur. Et ad vitandam cutifusionem, primo 
Severi, secundo /*w cognomen additum est. I>u 
quibos oonsuli possunt Barouius, Bollandiani, Ma~ 
billonius , et atii. 1 >■ • i *i in 

Post hsx mirantur IWhndi.m i, quod in martyro- 
logio romano non adsit nomen Thuudori summi pon- 
lilicis, cum tamen in dupiiei martyrolngio Florcntino 
legatur. De Theodoro 1 intelligendi suht. Verum 
corrcctores romani ca solnm nnmina martyrologio 
addidcrunt , quac ex vcteribus prnbatisquc martyro- 
logiis petebantur, idcoque FlorenLini6 dictia mar- 
tyrologiis non acqaicverunt. 

Valde tamen mirandiim, quod Siricii pontilicis 
nomine tamdiu martyrolugium romanum caruerit. 
Vix post Grcgorianam correctjoncm innotuft, idem 
nomen omissum fuissc, Florvntinins doctanrpro ©o, 
inscribendo qxercitalionem scripsit, sed fnwtra , 
cum mec nonnisi peracta conrectiono Bnmam per- 
vcnerit. Sub Urbano VIII nemo id cwaiit. Cnm 
vero Clemens X officia propria SS. Uomana) Ecclo- 
sia? Pontifiatm basilica? Laterancnsi conccssissel ,* 
Siricius tune pariter fnit pratcrmissus ; aerher eniro' 
fidei promotor nhstitil , quod ejus nomen in mar- 
tyrologio non occurral, r.ilionesqiie simul de boc 
atltgit. Htnc Henrictis Noris, hortanle caWinali 
Casanatlc, accuratanrpro Siricio apologiam cdidit, 
sed paritcr frustra, cnm cau«sa de offieiorom conces- 
sione in sacra rftuum congregaiione jam flnila esset. 
Tandem curo Benedictus XIV fidei promotorem 
ageret, ac praebendam thculogalem in basilica Vati- 
Cana possideret , praedieta officia basilica Lalera- 
nensi concessa, ad enmdcm Vaticanam Cxfendi 
obtinnit , qnod et pro Liberiana facfnm cst. Tnnc 
Siricii causara promovit , et Florentinii excrcita- 
tioncm protulit; illam vcro Norisii diligcnter c6n-• 
quisitora minimc invenit; sed ad cardinalatunr 
cvecltw inopinato habuit. Pra>ter htec de Siricii 
gestis inter alios consvlendns ulcrquc Pagius. 

Ad summum itaque pontiiicalam elatus idem 
Bcnediclus Siricii nomen martyrologio romano 
inscribendum censnit j quin antcrioribus martyro- 
logii emendationibns aperte eontradicerct , cttm 
unias nominis additomcntum parum pensandum 
stt. Atque ut eantnrvcrsia hire rectc pcrtractelor, 
inquirendnm primo, qua? fuerit Siricii sanclftatis 
fama in vita , cfpost obitum : secundo , qnas mar- 
fvrologia de illo loqnanlur ; tertio , ob qtths rationes 
namquam fnerit in martyrologium rnroanum illa— ' 
tus : tandem , quid de his rattonihus senticndum. 

Et ad primum quod attinet, Valcnttnianus impe- 
rator in epistola ad Piniatium apud Bironium , cl 
Coustanl., cum Siricius rcnutrciatus summus Eccle- 



BHissrran.(; 4<w 

6«b Pontifex esset, eumdem vocat Antuliletn sancti- 
tah». Ipse vcro Siricius per epiatolam ad Himerium 
episcopum Terraconencem scriptam, olericoium 
inores in variis orbis catholici partibus corruploa 
emendavlt. Cmlibatus quoqae legem sub gravibua 
pienis in clero stabiltrit , quas pcenas S, bioocen- 
tius I Siriciura Uudans exequendas decrevil» eU 
JEmtm episcopn» ParisnTisis de caslibala contm 
Grtcoos scribens cumdem laudat, ejusque urget, 
aacloriUtem. 1'ictatis quoque »tudiosissimu$ , et «a-n 
tholicae vorilatis custos vigilontissimus Siricius Jou- 
nianum ejusque sectatores damnavit, uti eum laudaV 
S. Ambrosios cwn alits episcopisin eoncdio Akdio- 
lancnsi congrcgatis. Alios quoqtiu btercticos damna- 
vit , ct exosos habuit, ul refert Abbo Floriflceosis , 
et viderc esl in cjusdem Siricii epwtolia :apud 
laudotumt^onslant. Posttjns mortemS.lnnoccntius.L 
ipsnm Damascura , et Anastasium pari elogio com- 
mendat. Eumdem Uudanl S. Lco, concilojm TvjIl— 
tanum 1, aliiqtio scriplores. 

Quod spectat ad altorum , omimis marlyroktgiiB 
inferioxis not» , Sirkii nomcn usJbibeot oekbriilrai 
martyrologia BediE, Habam, elmonasteriiS. Cyriaei. 
Urbis, quo Baranius in <oicudalionc mariyrokigii 
romani usas est. itom martyrolagium Floreutimi 
necnoft Antuorpiens*, et Cnrbnjense , ct alia lapud 
cumdeni , ct ;i[iud BollandiasKR>,qua; tamcn Uarurr 
nio f et scqaeutibas martyrolitgii troforUMtoribus , • 
ignoto fuenint, ut fortassia bac dc uSOsa Sfrkiil 
nomen pra?tcrmissum.fueriL> . i i- , . f. , , t > .tltkti 

Hnt: lamen ii noirprobaot, qtii gravio eriroinoin 
Siricium congorunt , quod esLterlium conlruvernHii 
capnt expcndendom 1 s^ipra Indicatum., Dicuni cotsn 
pnmo. ipsnm Damabi.fKomplum nbn secuUim, ia> 
litteris apostolicis cMiiH-ribcndis Hieronvnu opcram 
neglexlsse, qui proimk inimicornm caiiitnniia expor 
sttus ab Urbe disecdere coactos fuit. Secundo, non 
#quo animo fowsc in S f Paulinum. Tertio , impro- 
viditm nimis, ac tavduro in Origcnistis eorumque 
crroribus refellendis ; ^iquidem Bufinum , et Mela- 
niam diutius tolejravit, nt propterea Dcus mortem 
ipsi atceleravit. (juai qoidcra validis erxrlesiastica} 
historia; moniimentis conrtrmanittr opud Batunium 
arf anm. ChmH 885,-99* «k 397. 

An hasc Siricii sanclitatem» et guberniam la>Unt, 
c\ htstoricis monamentis pensandum est. S. Hiero-j 
nymas cnm Panlino Antiocheno, et Epiphanio 
Bnmam ad concilium generale a Damaso ihi m- 
dictum venit, cnjus fama commottH Damasns ipsum 
dcsignavit , ut alr epistolis rs«ct . ct tolius orbis con— 
suitationibus ad Sedem Apostolicam missis respnn- 
dcret. Triennio quo Dnmosus visit , nmnos hoc 
obivit. Tnnc autem 'mullorum odiunr, atquo 6ffen«> 
sVonem incurrit , quorum vitia damnarerat. Sirielo 
in Damasi locum snffecto, iniroicoram furor sub 
Damaso dissimnlatos cmpit , calntnniisqoe , et in- 
jnriis expositos Hieronymus ab Uibo disoessit. At 
cnr Siricins illum in pristinitm grndum nori resti- 
tttit , nec farailiaritatc sua dcfcndit ? I ortoiflis , nc 



Digitized by God^Ie 



410 



APPENDICES AD LIBROS DE SERV. DEI DEATIFICAT., ETC 



odia in Hieronvmam ferventia in Siriciam convcr- 
terentnr. Ccterum ipse privato cousilio abiitSirieio 
neque mandanle , nequc impellente. Non vcro reti— 
miit, cum posset, quia nulla lex ccrte urgebat, 
nequc Hieronymi opcra usquc adco indigebat Siri- 
cius, ut sine iilo dictis consultationibus expedicndis 
impar esset , si uti ex ejusdem Siricii cpistuiis explo- 
ratum est apud laudatum Conslant. aiii ejusmodi 
discessum in divinae providentiaj dispensationem pio 
referunt , ut scilicet publicis ncgotiis expeditos 



Sunt, qui privatas simultates charitati, atque 
adeo Siricii sanctitati adversantes inter utrumque 
obtrudant, scd perperam. Knimvero S. Hieronymus 
in ea fuit sententia , ut nullam irregXilaritatem con— 
trahat, qui duas ante baptismum uxores, aut unam 
ante , alteram post baptismum , defuncta prima , 
ducant. Hinc colligit validam, et licitam fuisse 
ordinationem Carterii episcopi in Hispania , qut 
altero ex dktis modis uxoratus fuerat. Putant non- 
nulli, hanc sententiam a Siricio fuisse cum Hiero- 
nymi aestimationis detrimento impugnatam. Sed 
revera Siricius solum quls csset bigamus dcclaravit , 
Hicron ymi tcto sententiam non attigit , ut ex illius 
epistoli* ad Himerium, et ad episcopos Africae 
manifestum est. Impugnata tamen a S. Inno- 
centio I in epxst. 2 ad Vitnaum episr. Rothomagen. 
fait qai ad hoc ipsum qua*dam Siricit verba usur- 
pavit, ut observat Coustantios. 

Prcterea cum S. Hieronymus Jovinianam virgi- 
nitatis hostem vebementer inscctaretur, virginitatcm 
adeo laudavit , ut nonnalli in Urbe perperam suspi- 
cati sint, eum legitiraas nuptias damnasse. Quam- 
obrem Pamachius Hieronymi »mir*wimiis omnia ejus 
oposcula abscoodere studuil. Sed edita a S. Doctorc 
eximia oaotra JoTinianum apoiogia , Siricias cum- 
dem Jovinianum damnavit. Quando autcm de 
illa Hieronymi conlra Jovinianum 
tias in Urbe discepUbatur, epistolara ad 
Pamacbium scripsit , in qua dc popolo , ac de 
tifioe oonquestus inter alia ait : mimut ett tenere 

sacerdohum, quam mererx. Si haK5 vcrba dc Siricio 

intelligenda sint , non inde tamcn Siricius ex Hiero- 
nymi testtmonio pontificatu indignus censendus est ; 
privata enim umus , aut altcriua auctoritas publico 
tolius romani clcri, populique judicio non est ante— 
ponenda, et attendcndum potius quod de Siricio, 
rjusque electionc Valentinianus imperator testatus 
est , sctlicet : Magnum innoeentia , «t probitatit 
cxemplum e»t. in una acclamatione, et iptum i Si r i- 
cium) eligi. ct ceterot improbari. Sed excnsandus 
etiam Hieronymus , qui falso potius romore , quam 
infenso animo adductus ea verba protulit, praecipue 
qnod eas Ulteras ad Pamachiom dederit, cum dis- 
ceptatio contra Jovinianum ferveret, ct Siricius 
populari Urbis opinione deceptus, adversariis Hiero- 
nymi liberius favere videretur; hinc fortassis suspi- 



idem Hieronymus pronipil. Neqne ullo 
audiendi sunt , qui ut Simium excuseot, Hjero- 
nymum invidiae ,el ambitus accusant , quasi pooli- 
ficalum ante Siricii electionem concupitum , sibique 
ab eodem prmreplum dulueril , ideoque in emulum 
verba illa prolulcrit. «. 

Ceterum abus fuit Hieronymi sensus cum omni 
suspicionc remoU, de Siriciu locutus e$L Ruiiniis 
Roma discessurus litteras commnnicatorias a Siricio 
impelravit , quai quidem sunt catholicc commu- 
i. Has litteras magnopere ostenlavit, 
prasertim mortuo Siricio, ut judicium contra se 
iosUtutum sub Aoastasio pontifice effugeret, aut 
infirmaret. S. Hieronymus tn epitt. ad Principiam 
Siricium alicujus simplicitatis ob eas lilteras insi- 
mul.it, simplicitatis lamcn non a fatuitate, sed a cba- 
riUtc ortae. utadvertit Constantius. Rufinus enin 
acris ingenii vir, litucas illas impctravit cum muita 
scicntis, ac integrse fame prerogativa commenda- 
retur, neque ejuserroresdelccti essent. Mortuo Siri- 
cio Hieronymns Rulinum litleris eisdetn abuteotea 
objurgans, Siricii, inquit, jam m Domino morietls 
proferat epittolam, etc. quibus vcrbisSi ricium bealii, 
qui in Domino moritintur, accenset, ut probat Pagiu>. 

Sequitur nunc, quaj intcr Siricium , cl S. Pauli- 
num conligerunt. Anastasius Siricii successor Pauij- 
num tunc adhuc presbyterum, mox Nol* epooopum 
summa bencvolenlia prosecutus est, ut ipse Paui/niH 
tesUtur epitt. 20 ad Dclphinum. Antea veroSiri- 
cius ipaum Romae versari aegre fcrebat , ut idem 
Paulinus conqueritur in episU 5 ad Sulpititm Scvt- 
rum, Indicare, inquit . potuerun t. .. . quantum nobii 
gratia Dominira detrimentum faciat Lrbta papa 
tuperba ditcrttio. Hujus dissensionis causas non- 
uullas Tillemontitis , aliique rxcogitarunt ; impro- 
babiles Umen, et ideo iml lo modo admiUendaa. AU» 
attexucrunt Florentius, et Pagius, sed vera causa 
fuit quod cum Sirichis lcgem tuUssct, ne quis a 
laicali statu ad presbyleralum asccnderet, nist dc- 
biu temporum tnterstitia servarcntur , postea vero 
Paulinus adhuc laicus a Lampio Rarchinonensi 
episcopo ad ordines fuisset promotus, lcgitimis in- 
UrstiUis nequaquam aervatis, Siricitis acerrimus 
ecclesiasticx disciplinae vindex id asgre passus est, 
et Paulini consueludinem respuit - ne leges ab se 
pridem latas cnervare viderctur. Pieqtie vcro hapc 
Siriciiin Paulinum scveriUsdiuttuiiior fuit. Etenim 
Paulinus ubi Siricium suboirensum cognovit, tb 
Urbc discessit, qonsucvit tamcn postea, ut refcrt 
citatus Tdlemontius, Romam quotannis acccderc 
ad celebrandum natalem diem beatorurn apostokmim 
Petri, et Pauli, qui saccr ritus &ub Sirtcio co-plus 
est, neque id fccisssct, nu>i pacatumjam Siricium, 
sibique benevoium probe novissct. Tandem adver- 
tcndum csl, non simultatcs intcr rgrcgios hus viros 
inlencessisse, qurn uliquc charitatetn infringunt • 
sed qoasdam dumtaxat controvcrsias, anirnorumquc 
disscnsiones, quc neutrius sancliUtem evcrtunt 
ut dc aliis sanclis exploratum csL . 



t 

Digitized by Google 



SYNOPSIS UBIU SEPTIMI. 



Nunc expcndendura snpcrest , an socors, minus- 
quc sollicitus fuerit Siricius in damoandis Origenis- 
tis : Baronius aliique illum excosari posse putant, 
eiemplo evangclici patrisfamilias, qui tixania usque 
ad messcm crcscere sivit, ne dum xixania eveileret, 
frumentvm simul eradicaret. Saae non dcsunt san- 
ctorum Ecdesia* palram moiuta, quibus ad majora 
mala vitanda . el ad pravorum mwrcs corrigendus, 
posthabita legtim sevcritate, cbristiana patientia, 
ct benignior dispensatio suadcntur. His tamcn omis- 
sis, advertendum est , Origenislarum errores sub Si- 
ricio detulisse, detectos autem sub Anastasio , atquo 
damnato», ut ex ipso S. Hieronymo epitt. 127 ad 
Prineipiam, et epiit. 130 ad Demetriadem colligi- 
tur. Siquidem Kutinus, et Mclania, eorumquc as- 
secle, genus hominum vaferrimum , haereaeos dog- 
mata fraudulenter occnltabant : et Rufinus quidem 
versionem libri Pcriarcbon , Siricio vivente, abscon- 
dit, ne virus detegeretur : immo eliam Aquilejs 
commorans errores simularc curavil. Hinc fraudc 
nondutn detccta, Chromatii episcopi familiaritate 
usus est; idemquc Cbromatius apud Hieronyraum, 
et Venerius Mediolanensis cniscopus pro ipso apud 
Anastasiurn aliaborarunt. Qui ergo poterat Siricius 
nosse Origenistas, quorum errore* etiam sub Anas— 
tasio aliquandiu delitucrunt? idcirco nequc culpan- 
dus , quod eos non condcmnavcrit. 

Nequc enim novum cst , insignes sanctitate viros, 
atquc adeo ipsos summos Pontitices pravorum bomi- 
num fraudibus, ha?reticommque versutia circum- 
venlos, atque dcccptos, ncc pravos enrores cogno- 
vissc, et innoxios aliquando exusos habuisse, ut 
viderc est apud Constaat., Norisium, cl Baronium. 
Enimvcro Cbromatius pro HuGno allaboravit. S. 
Augustinus ernndem magno in pretiobabuii,S. Pau- 
linus ipsum coluit , el Mclaniara Origeuistarum pa- 
tronam commendavit. Excusantur tamcn eo quod 
dolos ignoraverint ; cur ergo accusandus Siricius, 
cum nec ipsc fraudes et errores cognovcrit? Adfuit 
utiqne Romc Rutinut, at pravam doctrinam pcr 
aummam calliditalem continuil, et lopi mores sub 
ovina pclle contexit. Addunt nonnulli eruditi, Huh- 
nuffl neque sub ipso S. Anaslasio fuisse diredc daa> 
natum. NuUibi enim de illius excommunicalione 
nicnlio fit, nolhimque proferri polesl autbenlicum 
monumenlum, ex quo dc apcrta in Rufinum aen- 
Umtia dubitare non liceat. Prftlerquare quod amici- 
tiam, quamdin vixit, cum S. Pauiino Noiano,Chro- 
matio Aquilcjcnsi, (laudcrttio Rrixiano, ac S. 
Petronio Rononiensi coluit , quam sanc insigncs illi 
viri non admisisscnt, si illum ab Ecclesia ejcclum, 
atquc damnatum novissent. 

Explodenda nunc eorum scnlentia, quijpularunt, 
Siricium ob improvidum ejtis consilium a Deo celeri 
mortesublatum fuiase, ne Origeniana hcresis inva- 
lesccrei , suiTectum vero Anastasium , qui eamdem 
ha*resim prosternercU Hanc scnlentiam rejiciunt 
Florentinus, Pajsrius, aliique. Primo,quia si tcropora 
metiantur, Sirkius post quindecim , vcl saltcm qua- 



411 

tuordecim annos in ponlificatu exactos scptuagcna- 
rio major obiit. Secundo, qnia alii sancti pontifices, 
Damasus nempe , el Julius, licet hajcericus , a quibus 
decepti fuerunt, non damnavcrint, celcri lamen 
mortc sublati non snnt. Tertio, quia RuBnus Origc- 
nianos librus Periarchon supremo dumtaxat Siricii 
vitteanno in latitiutn vertit. Anastasiusvcrosacccs- 
sor noh nisi post tricnnium Origenistas damnavit. Si 
autem Anastasii sanctitati tricnnalis mora iion oili- 
cit, cur Siricri sanctitalem aliquot mcnsium inter- 
vallum. inficiet? Postrcmo, quia improvidi nimis 
consUii cst, divinae voluntatis dccrcta de variis viuc 
ac mortis evcntibus curiosius investigare. 

Observandum tandcm , quod licet canonizationis 
judicium valde ab eo diiTerat, quod de alicujus no- 
mine in martyrologium infcrendo instituitur, in hac 
tamen de S. Siricio controvcrsia codem ferme modo 
processum est. In primo cnim judicio virtutes scrvi 
Dei primum probandx sunt, inde omncs diluends 
diQicultales, postroodum. omni remolo obice, vir- 
tutes ccdcm ponliiicio dccrcto approbantur. In pra> 
dicla pariter controversia , prius quae Siricii sancti- 
tatem commendanl, expcnsa, mox quae cootra 
ipsum objici solent , confutata sunt. Nil crgo prohi- 
bcre debuit, quominus, causa satis cognita , cjus- 
dcm nomcn martyrologio romano inscribcrctur, uti 
plane laudatus Renedictus XI V inscribcndum dccre- 
vit, atque mandavit. 

Ha?c summatim sunt, que idem Pontifex laudato 
Portugallirc regi si^uificanda in bac materia censuit, 
dic 1 Jul. 17WJ. 

Sequitur deereUtm eonctttionit o^tcii, et mittaj tn 
honorem S. Siricii, pro batdxca Vaticcma. 

Capituiom enim cl canonici ejusdem basilicai Va-, 
ticanaj humillime supplicarunt pro faeullale reci- 
tandi oflScium ejusdem S. Siricii sub ritu duptici„ 
die a lummo Pontifice prvfinienda. Sanctissimu»,, 
qui , cum dictaj basilicse olim canonicus esset , obli- 
nuit, ut SS. Romanorum Pontilicum officia bastiicoe 
Lateranensi concessa , ad Valicanam cxlendcrcntur, 
et Siricii sanctitatem tucri cn?pil , quam tandcm ad 
summum pontificatum clatiis stabilivit, oraionun. 
votis libentissime annuit, ac die 23 Jul. 17 W oiR—, 
cium et missam . cum lectionibus socundi nncturiH, 
et oratione propriis, concessit, diemque 31 Ocloi>r. 
pro rccolcnda S. Pontiiicis festivitatc assign^tt» 
cum dies 29 Novembris S. Siricii emortualis in 
dicta basilica impedita siL 



i .i 



Digitized by Google 



412 



AFiVENDlCES AD LIBIIOS DE SEKV. DEI BEATIFICAT.. ETC 



appinou IV. 
Pag. 556 libri 6, supra indicata. 
Super cultu S. Lucce Casalii. 

Lilterm apostolicm Bencdicti XIV ad arehiepi- 
seoaum Messancnscm sub dU 28 Fcbruaiii 

17 * 7 - i 1 ' • . i , •.. 

Dudum hic arhiepiscoptis ad pnefattim Ponti- 
ficem scripserat, dc supradicto cultu disscnsionem 
csse Nicosim, atiis nempc dclendum, aliis amplili- 
candum cssc sentientibis , ideoqnc ofBcium pro— 
prium cjusdcm S. Casalii pctcnrjbtts , et ut civita— 
tibus palroniis jatnpridcm clcctus, auetoritatc 
apostolica confirmaretur. 

Nihil cx bis summus Pontifex in suis litteris 
admittit. Ac primo quidcm notat , anno 1575 sc— 
natum, populumque Nicusix, grassanle peste, decre- 
visse, sacram fcdem eidem S. Luca? conderc, anno 
1588 facultatem a summo Pontilice peliisse ccle- 
brandi ejus festnm de praccepto : anno 1580 locum 
pro dida a.de construenda designatum : anno 1692 
publica auctorilatc statiitum ut cjus celebritas ex— 
pcnsis publicis rccoleretur, quod usqne ad annum' 
17»» faclum est. Demum cum ejoscorpus toi templo 
S. Philippi de ArgyriuwnscTvaretur, prredictimise- 
natum ab abbatc commcndatario cttrdinali Columna 
insignes ejos reliquias pustulasse, conccssam vero 
costam translatam solcmni pompa pcr civitatem rito 
fuisse, cum icone cjusdem sancti , m cujus hotturcm 
cxtat etiam ara in oppido S. Michaelis. Qum omnia 
cum raanifcsta sinl publici cultus argument.i, infcrt 
laudatus Pontifex , mjuittam cssc quorumdam ho— 
minumscntcntiam, de publica , ct jampridem exhi- 
bita veneratione hnic Dei servo denegand*. ; ' 

Nec vero stifncit , quotl aliis quibusdam puhlica 
vcnerathi sublata fucrit. tdcm cnim factum cst vd 
qndad cdltum recens, el inconsoiio datum, vd 
quoad eos , qui a popalo falsis portentis, et virtiir* 
tibus deccplo sancli nomeo oblinuerant, qux de 
S. Casalio non vcriiicantur. At opposnerant non-* 
nulli, hunc culttun nequo probatum, meque coii- 
cessum essc aucloritate Sedis Apostoltcflp, sine qua 
non licct quempiam vel beaturo, vci sanctum veiio* 
rari. Sed verum qnfcfem est, ad stihnn Romanum 
Pontificcm pertinerc,, aliqucm inter beolos, aut 
sandos recenserc. De hue aatem sancio, pnder ea>, 
quae alii Sieuli historici (radunt, P. Obta v ms C aje— 
tanus, qucm magni faciunt nonmjth' graves acri~ 
plores, rcfcrt illuni luissc tn sanctttrum numerum a 
summo Pontificc iclatum. Id ipsum refcrt Pirrhus, 
d Ferrarius in suo marlyrologio, ubi etiam notal, 
cum fuisse abbalcm ordinrs S. Rcncdicli ct cultum 
habuissc ex Romani Pontifieis auctoritatc. Vidcri 
cliam possunl BoMandista* , cl Mabillonius. 

Quod si quis dicat, ultcrius requiri certissimum 
cjusmodt apostolica' facultatis documenlum, advcr- 
fc>t, tpiud cum Urbanus VIII cos coli ve- 



tnerit , qui a Scde Apostolica non cssent beauficatj , 
ant canottizati, excepit illos, qui immcraorabilem 
cultum obtinuisscnt. Anno autem 1034 decUravit, 
bujustnedi cultum debere centum annos excedere, 
ut fusius idem Benadidus XIV refert in suo operc 
de eanonis. sanet. m>.2, emp. 10, 11, 17 ri__Sed 
si praelerea repooatnr, ex supradictis scriptoribus 
non satis exploratirm esse, S. Casaliom antc dictum 
annrim 164» centenariam indieatam vcocrationem 
obtinuisse; ex aHisdooumentisconstat , aliquot etiara 
saecutis antc eumdem annum futssc publicum cui- 
tum ei prsestrtum , et si anni posteriores addantur, 
ac inveterata fama conscnsum summorain Pontit)- 
cum indicans, res tota peracta videtur. 

S. Lacas igilur mullis ab hinc saxmlis obiit; in 
cujus actis legitur, illitts curpus, ob magnam sancti- 
tatis celebrilatem , fuisse moiiasterio, ct arca S. Pfai- 
Uppi Ar^yreonim bonoriBce sepultum. Et in bre- 
viario Gallo Siculo in sexta lectione ejusdem & 
Philippi legitur, ipsum Relisario cuidam ciri appj- 
rnissc, ac mandassc, ut templum ardificaret, u.( 
ipsius ourpus collocatum fait cutn S. JSuscbio, au 
S. Philippi miracula scripserat. Brcvianrm rer» 
Gallo Sicttlum ita dictum fuit, quod cum Gaili 
racenos e Sicilia cxnulisscnt , in illius insul* ecdf- 
siis ritus eti libri (fatlici adhibiti foenrnt, quibas 
subinde alii Siciliae proprii ritus admixU,dbmi*- 
rio sandi additi (ncrant, unde confasioRe orta, 
officiam Gallo Stculom castigari oportuit, idque 
Matthtens Caldus prssstitit. 

In supradidis actis prcterca legitur, S. Lucam 
ccecum factum, ct cx Argyrio Nicosiam pmfecta- 
rnm, monachU sociis magnam adstnrr pupuJi muJ- 
trfudinem affirmantibus, prtedicasse, pasl orationem 
vero saxa respondissc , Amen , et in aajas proaieja 
metnoriara teroplum eodcm in loco «diucatum tvfise*, 
qnod non extat aroplius, rem tamcn qua^dam cat— 
mina testantur ad sancti statuaro inscnpta , cx qui- 
bus diam colligHuT, ipsum fuissc Hcrbitae civero. 
Prajterea in vdusto apud laudatum Cnjetamrm cbro- 
nico Rcnedictino, quod Rollandistc patant anno 
1*8!) scripttim, S. Lncas ihtcr alios sanctos recen- 
setor, et admirandm sanetitatis r%r dtcitur. Qoudae 
S; Laca Casalio intcHigendnm cst , non autem d» & 
Leone Ltiea, qut tx codem raonoslcrio Arpyriensi 
piV)feCttis Cnlnbriam, et abbas faotua ibi io pace j 
qtiievil , jntt* Rollandistas : neque dc alio S. Lora | 
qui parHer ct dido rartitasterio-in Galabriam traas- 
iit , et reona>rcrio Carbonas praefuit, utre&rt id>« 
Cajdanus. Dcmura cum temporuni injuria ignotw 
essrt situs , ubi S. Casafius tumulatos fuerat, an 
1 596 non sine divino consilio iilius corpus tnventam 
foit una com S. Philippi de Argyrio, et Eusebii 
eorporibus, nnde magis io dic cxnrsit hn ipsum pic- 
tas. Porro diio fuerunt SS. Philippj Argyriense*. 
Primus scnior, et presbyter, de qoo molla FazeUoj, 
d Plactdus Reina. Alter jonior, «t diaconus, dictat 
ettam Pliilippollus, do qnn plnra smpei dictus Cajr- 
tanus , Ferrarius , d Boilattdista;. uter lionnm sit 



Digitized by Google 



" . / SYNOPSIS 1 

quocom 9. Lncas Casalius sepuhus fucrit , praescnus 
instituti non «t definire : legi possunt citati scripto- 
res. Hoc tamen cerium esse videtur, S. Casalium, si 
cnm alterutro et iis , et cum S. Eusebio , qui umnes 
indubitatum cultum in Sicilia obtinuerunt , et obti- 
ncnt, communem habuit sepaituram , communem 
quoque cum iis habuisse cuhuro, et cdcbritatis bo- 
norem. 

Plura de h» Irabentur apud totiea laudatnm Caje- 
tanum. H i autem omnia monumonta lucolenter 
OAtcndunt diu , ct multa quidem saecula ante Urbani 
Vf II decrelum, publieam venerationcm fuisse S» 
Luca? praestitam, et consequenter ossc cottservandam. 

Ad alteram pctitionis p3rtem,q_a officium ejus- 
dem S. Lucae proprinm postvlabatur, utquo idesn in 
Nicosiae patronum auetoritaln apostolica «onfirmare- 
tur, reponftv laudatus Pontifex,"pro ufficii pruprii 
conccssione opns esse , ut ordinarius proccss-in su— 
per cultu immemorabili conficiat , in quem umnia 
nionumcnta , et requisita ad cumdcm cultum pcrti— 
nontia congregantur, sententiam ferat a Sede Apot- 
tolica confirmandam; Jlcet sine fal aliquandu ex 
pcculiarihtis circumslantiis huic petitioni non ac- 
cothmodabilibus coocessum stt, 

Potro ut officium proprium , id e*t leclioncs sc- 
cnndi nocturni propria? concedantur, magnae debet 
rs«e auctoritatis bistoricus, ex quuilla desumantur. 
At qam CajetanusdeS. Luca refert, nuu salis ad 
hoc firma sunt. Ignorantur bujus uncti parmles, 
lcmpus ejus nativitatis, et mortis, inccrta est illius 
professio, nec satis certum 'prodigiiira, quod illi 
cohcionanti saxa responderit, Amm. Simlle enim 
de ven. Bcda nnrratur, attamen ob historicum de— 
fWtiim card. Barooios id oon admiltit. Quamobrem 
stct S. Ca_aKo tuhus, qnem possidct, oflicium vero 
proprinm ci denpgctttr ut in cansa SS. Crescti et 
nociorum matymm pro metropulitana Ftorcntitia 
congregatio rituum se gessit. 

Ad'patnmatum quod attinet, una Nicosi» pars 
S Lacam palronum urbt9 principem osse cupicbat, 
nltera renuebat : petebatur autem, nt a kuidd» 
Pontifice p.itronns dcsignaretur, una cum S. Nicolao, 
qii! nnanimi civitatis consensti patrontis principalis 
colitnr. Porro regttla est , eos tantum eligendos cssc 
patronos qui ab Eeoletia univcrtali titulo tanctn— 
r*m coluntur. Porro S. Lucae cultus ad univcrsam 
Kcclesiam non extensus, beati potius, quaro sancti 
propriuS videttir, quamquam sanctus dicalur, qui 
titiilus iis non tollittir, qui eum ab immemorabtii 
oblinent , Hcei ut beati colantUr, tit de duabus Lusita- 
rtia? rejsrnis Tercsi- et Sancia videre csl in ejosdem 
Pontificis opera dc canonix. Ub. 2, cap. 2't. nun. 
115. Jam vero pnedieta regttla locum habet ab aa. 
1030, qtto statua fuit. Et Sedes Apostolica utique 
n<l scdandas tnrhas aliqoando duos ejusdem civitaUs 
nntronos principalcs esse concessit. At cum non 
ronstnii l, rpiando, et qttomodo S. Casalius clectus 
l ,,,.,-,[ pntronns , snramus Ponttfcx nihit novi in boc 
clt ccrnendinn csse censuit. • . 



JBRI 8BPT11II. / ; , . ; • . 413 

De pubbxo niltu, qticm tn S. Mfina Majorc qu\~ 
dam rrllent Nicolao papas J V asserere. 

Nicolaus IV procul dobio intcr Romanos Pontifi- 
oss numeratur, multa lilteratura ornatus , singulari 
virtute, et pietate insignilus, ncdum cum reguiam 
S. Francisci in Miuorum convcuiualium claustris 
prbfitebatur, sed etiam cum ad cardjnalitiam , qt ad 
pontificiam dignitatcm evectus fuit, uti oum praitcr 
aiios laudant S. Antoninus» ci du Chesnc, qui cliam 
tcstatur, eum non sine magna sanctitalis opinionc 
dccessisse. Ipsi tamen quxdam crimina affitucrunt 
Platina auctor caliiolicus, scd prsccipue Robcrtus 
Borits, aliiaue belerodoxj soriptort^s. (Juorum tamcn 
malcdicta («rctsorus, Mu(a|orius, etalii fabulas, ct 
calumnias e>se diserte ustendunL, , ; 

Certa igitur sil Nicolai 1 V piclas ; al quod spccLat 
ad ejus cuJujm , quem noouuili in basilica S. Maria3 
Majori» ei Umquam beato, vel sanclo ad&lruuut, 
jicct nec beatificationis inveniatur, id Mne valdc 
difiicilo videtur. Nam de ipso nibil aclura fuit sub 
Cleraente X eum is oflkia Pontificum publicum cul- 
tum possidcntium ecclesix Lateraneusi conccssit : 
nequt ejus meminit Arlurus martyroiogio Francis- 
cano; noque de iilius cului Lndicium.uUum csJiibc- 
Liant inseriptiones , que olim in. tlicla ba^iiica S. AJa- 
rise Majoris lcgcbantur, quosque refcrt Giacconiuti, 
nequc exbibet alia inscriptio a Sixlo V posila, qui 
illiusossa ab bumili loco tranrfcrri justiU 

Haec satis sunt ad diclam opiniuncm dc prafati 
Nicolai cullu infirmandam. Scd ul id da,rius patcat, 
fiindamenla eju^dcm opinionis examinauda suut. 

-Priitmm Cundamentum in eo consislit, quod hujus 
Pvotificis rcliquis cum ccteris SS. reliqutis in Ar— 
mariu cauonkalis ^Mliculx, antc quud binai conti- 
nuo lampadts ardent, invcnUs sunlcum quibusdam 
involucris ex charU inscripliones coutincnlibus, in 
quilKts idcm Nicolaus appdlatur tanctm. Vcrum Imb 
inscriptiones, cum ignotus »tl carum auctor, nibil 
cvincuBt, Quemadmodum cerlum oon prubarcl ba- 
ptismum scbedula collo alicujus infaulis exposiU ap- 
pensa, cl baplibmum attcstaus, si schcdula* auctor 
ignoraretur, aut noti omtii fide »li _'t»as haberclur. 
Nec quidquam prudi-l locus, ubi reliquia;, ct invo- 
lucra illn inventa fucruut; iiara, intcr alia, et epis- 
copitcrlio quoquedic snariim ccclcsiarum rcliquias 
cxaminarc solenl; el Alcxandcr VII reliquias pluri- 

. mas in Lipsanutheca S. Joannis in Latcrano per 
pkira saeciiln nsservatas, ob dicUs rationes cxtraxit, 
et in loco clauso remoias a publico cultu subduxil. 
Purro si Niculai reliqui<|! fuh-cot in aliquo altari 

i exposiUe, aulstalis dicbus popuiu ialcr alias rcliquias 
separalim ostensa:, itlquc pcr ccnliim annus ante 

•i U rbani V III decrcU, ct ad ba*c usquc tcmpora coo- 

-linuatjim fulssct, aliquod pro conlroverso cultu argu- 
mentum inde desumi posscl; scd cum nihil ex hi-> 
cunsiei, neque cultus ille adstrui polcst,. 

Alterum fuodamcntum coustituilqf in ptiblico 

-dogio, qoudin cjus monumento sculptum \Uitur 



Digitized by Google 



414 



APPENDICES AD LIBROS DE SERV. DEl BF.ATIFICAT. . ETC 



ncmpc, quod magna tanctitutii opinione obiit. Sed 
nequc ex huc quidquam conficitur, nam ex pfuri- 
bus cxemplis a laudato Bcnedicto XIV in opcrc de 
eanonix. SS. lib. % eap. 12, nwm. 4 cxploratum est, 
hujusmodi elogia ad puram opinionem , el exlrinse- 
cam denommationcm referri, adeoqoc pubhcum 
cnltum proprie non important. 

Tertiom fundaraenlum in eo versatur, quod Ja- 
cobus card. Columna S. Maric Majoris archipresbr- 
tcr, capeilam ihidem iit honorem Nicolai IVextroiit, 
addilis capellanis, qui missas in ejusdem Pontificik 
honorem cclebrarent. Sed revera res diversimode se 
babet. Siquidem Nicolaus ipse saccllum in ea basi- 
lica aedificavit, etS. Joanni dedicavit, ut desumitur 
ex quadam Bonifacii VIII bulla. Loudatus vero 
cardinalis post ejus obitum sacellum aiterum ibi 
cdificavit, non proprio nomine, sed ab eodem Ni- 
colao denominans ob suam erga ipsum insignem ob- 
servantram, ut constat ex publico instrumento, quod 
ejus testamentarii curatores confecerant, his vcrbis: 
/n capella tancta memoria» quondam SS. patrit 
Nicolai IV ab eodem eardinali ereeta ob revertn- 
tiam, et tn memoriam prmfati tanctittimi Patrit. 
Onos vero capellanis impositum fuit celcbrandi mis- 
sas in suflragrum animc Nicolsi IV aliorumquc tide- 
lium defunclorum, ut cit. bulla Bonilacii Vlll con- 
stat, qood sane cum publico cultu stare non potest. 
Neque vero verba illa , ob reeerentiam, et i,. nemo~ 
riam prafati SS. Patrit, aliquid amplius, quam 
obscrvantiam important; nam ex iis colligitur, 
prcfatom cardinalem suum obsequium erga illom 
Ponlificem signrficare, non cultum illi prwtari vo- 
luissc. Neque dicat quis , sacellum idem fuisse Nicb- 
lao dicatitm, co quod non nominetur sanctus , cui 
dedicabatur, nam ex quibusdam monumentis probn- 
biliter sancto Benedicto dkatum fuerat : aliundc 
nulla fit mentio dedicationis in honorem Nicolai , 
nufiaquc ejus ibi umqnam imago extitit. Neque dici 
potest , diversimode fuisse missc oelcbrationcm re— 
spectu ejttsdem Pontificis, et rcspectu aliorum do- 
functorum; nam in cit. bulia Bonifacii expressc 
habetur, pro anima Nicoldi IV, quc verba suflra— 
guirn denotant. Alitfer enim duo sequerentur absurda. 
Primum, quod cardinali Columnc gravi^simum affi- 
geretur crimen, quod nempe sacellum redificassct, 
missamque concessisset in honorem laudati Nicolai 
neque beatificati, nequc canonitati, idque Roma: 
haud muito postquam Alcxander III beatificandi, 
ct canouizandi jns Bomano Pontifici rescrvavit. 
AHcmm, quodsi perimposMbile ostenderetur, eum- 
dcm Nicolaum a centum annis antc Urbani VIII 
decreta ad bcc tempora cnltum habuisso, tx facto 
tamcn illius cardinalis idem cultus esset rcmovendus; 
baec enim materia immemorabilibus cquiparatar 
prescriptionibus, quc, si lilulus infectusMt, eatin- 
guuntur. 

Quartum fundamcnttrm consistit in denominatio- 
nibus oeafitmnt et tanetitrimi, qaibt» in multis 
Nicolaus IV post obitum condecorator. Aot in Mtm- 



mis Pontificibns plus significanl tiluli beaHdtantl.. 
qoam dictc dcnominationcsj istoe eoim ad digmu- 
tem , illi ad virtutes refcrunluf, Nec quidquara W*- 
deat, qood in quodam-acta oapilaiari de eod«tn 
colao legatur, felkit, ei tanetat reeordationit; notut 
quippe cst, Homanaxum basilicarum capilula m- 
nlissimum habere Utukrum vocabularium cam dr 
Pontificibus benefactoribus loquuntur. Satis eact 
scrutari tabularium capituli Vaticani. 

ConciudH erajo Ponlifex, nullum baheripuhlicua 
coltum sa>pedicti Nicolai, decemitqueilfiusreuquus 
claudi debcre, et obsignari in aliqua capsula in »r- 
mario reliquiarum servanda, dummodo ncc populo 
iilc oslcndantur, necjue umquam publicx vencn- 
tioni exponantur. (.apsulc «ulcin inscribebalir, 
extare in archivo documenta ad eam speclaotu, r: 
in eodem collocetur pia canonici Strozzi dissertatiu 
cum expositia ojusdem Benedicti XIV arumaiim- 

Ltitera, apottoUea tjutdem Bcnedicti XIV ittt 
kKa4md.AprS.mi. 

Per qnat pretbyteri Latmi ritu in Ruitia Polota 
degentibut pcrmittitur in Ruthrnorvm Lniforv 
eccletiit, deficientibut lapidei* tab*Htit^' : 
eonteeratit, et caHcibui aureis, vel argetUu, 
mittam tuper eorumdem Rulhenorum anttnuM» 
et cmm caiieibui e ttamno celebrare. 

Presbyteri Lalini ritus apostolicas missJones ti 
Russia Polonica exercentes sacra: coȣr*gatiooi <fc 
propaganda fide exposuerant , quod, cvm in rastit- 
simis illis regionibus frequentes cxtfitt Rutbeaorum 
Unitorum ecclesie, rarissime rero ritus Latini, 
neque pro miasiscetebrandis Upideas sacratai tjbulas 
et calices aureos, vel argenteas ocr loo#> . etdvfc\- 
lia itinera sine gravi incommodo el prhcoto secum 
dcfrrrc possent, plerumque a missarum cekbntww 
ipsi abstinere , alii vero fideles Latini ritas sacrows 
mystcriorum parlicipalione fraudari, graibsift 
cum animarum dctrimento, co^ebaniur. Quim- 
obrem enixe poslularunt, ut facultas sibi conccdtn- 
tur missas, sine lapidea sacra tabuhi, super BouV- 
norum anlimeu^iis cclebrandi, corumque sum-^ 
caliccs adhibcndi. 

Hujusmodi missionariornm preces prcdkU ca>- 
gragatio ad aliam congregalionem sacrc inqa«su> 
nis examinandas remisit , ac die 22 Januar. 1750 * 
iis actum fuit coram prfffato Benedicto XI^ ,<[" A " 
maturc tn hoc proccderet , quidquid olim in b* 
roateria Sedes Apostolica decrevisset. colligi 
et episcopo Zcnopolitano in curia tunc pra3«' : 
mandavit, ul Sanctitatem suam per his instiUierct 
propriamque scntentiam exponeret. ls vcro et prf 
cum vcritalem comprobavit, ct petitam faculuu^ 
ad onioncm stabiliendam v^ldc expcdirc osten&i 
cura eliam Grcci Uniti, opportunitate csiftn^ 
supcr lapidcis Latinorum UbuUs sacra facianLfc 



Digitized by Google 



'SYNbPSIS fJBRf SfiPTWI. 



415 



positfr, cxhibHi*que prsccdcntinm decrctoram mo- 
unmentis, summus Pontifex postulantiam prcces 
exaudivit ' 

Et vero quod ad caJices stamneos pcrtihct, nul- 
hjm cxtat gcncralc dccrctuni, quo illi prohibentur, 
prxscrtim ubi magna sit ecclcsianim, <mt saccrdo- 
tura paupcrtas, ut constal ex Can. Vi Calix, de 
Conteer. ditt. 1, ct ex 8. Thoma , ct et aliis de hoc 
agcnlibus. Quod spectat ad allaro, in EcclcsiaLa- 
lina missa snper allare celebranda est, qnod totum 
consecratum sit, vcl suprrim positum habcat conse- 
cratum lapidcm, qui tabula ahari» dicitur. (irarci 
vcro, loco cjusmodi tabtils, linteum adhibcnt con- 
sccratum, in cujus angulis sunt sandoram rcliquia?, 
rt appellator antimention. Ecclesia Latina id ne dum 
in partibus Oricntis, sed eliam intcr Italo liraecos 
prrmisil.ntcolligitur ex instructiuneClementis VIII, 
et ex constitutione pra?Iandati Bencdieti, qua? incipit 
F.tti Pattoralit, in qua tamen caututn est , ne La— 
tini inter Italo Gracos degentcs, ubi utriusquc ritus 
ecclesia; frequentcs sunt , sacrihcium supcr dictts an- 
tiniensiis ohvrant. At urgente superius exposita ne- 
ccssitatc, pr.rfatacongregadoinquisftionisan. 1602, 
Clemente VIII approbante, ad petitioncm episcopi 
Vilncnsis concessit, ut in Latinorum ccdesiis sacer- 
dolcs Kutheni eorumdem aJtaribus, calicibus, et 
veslibus sacris, et vicissim Latihi Ruthcnoram eccle^ 
siis iisdcm Kuthcnorum rcbus uterentur, du 



titrique sacrifkium proprio ritu ofTerrent. 

Hoc decreto «dductus idcm Benedictus XIV et 
prsmissa? neccssitalis intuito , raissionariis, et sacer- 
dolibus Latinis in Russia Polonica quandocumquc 
degentibus dictam facultatem concessit utcndi Ru- 
thenorum antimensiis, ct stamneis calicibus in missa, 
Latino tamen ritn servalo, hmovando super hoc 
sancti Pii V constitutionem , qua> indpit Proriden- 
tia Romani Pontificis , ac dummodo in eornmdrm 
Ruthenorum ecclcsiis cdebrandum sit, non autem 
in aliqua Latina ecdesia, aut in domcsticis Latino- 
rum eratoriis, si forte ibi i 



AmnDu V. 

1 1 

Suppra memorata lib. 6\ pag. 1556. 

Super opcribus venerabilis sororis Mariar a Jesu de 
Agreda aUributis sub titulo : Myttica civitat Dci, 
et miraeulum divina omnipotentia. 

l.itlera apoitolica Benedidi XIV F. RaphaeK a 
Lugagnano minittro generali ordtnit Minorum 
tanett Praneitci de Obte- 
16 Januar. 1748. 

Postulaverat olhn ii 
jamts cardineJts de Aquaviva lum nomine regum 
Hispaniaram, d utriusqueSicihc, quorura negotib 
agendis apnd Sedrm Apostolicam pneerat, tum 



ctonim operam examen absolverdur, cujns dilatio 
jndidum de prsdida* servav Dei bratitiratione, et 
canonizationc impediehat. Sommus Pontifei memer, 
fuissc horum operum examen a snis praedecessori— 
bus priroo congrcgationi generali sacrae inquisitienis 
dcmandalum, indc ad congrc^ationrm rituum avo- 
catum , iterumque ad Csmdem congregationcm in— 
quisitionis rcmissura ; ac probe noscens ejusmodi 
examen ad 'boc fubse instilutum , ut constarct , an 
opera ilia Kcitsa fidriibus legi , relineri , typbque 
imprimi possent; nuperam vero laudati cardinalb 
postulationem eo collimasse, ut beatitirationb causa 
progrederdnr, quo in casu cxamen ipsurn ad ordt- 
nariam rituum congregationcm pertinet, ut constat 
ex causa ven. servi Dei Roberti cardinalis Bdlar- 
mini , dc qua in rjusdem Bcnrdicti opere de canonit, 
SS. lib. 2, cap. 2(>, «wm.2, idemque examen statuta 
peenliari methodo pcrficifnr, ut videre est in cit. lib. 
2, cap. 27, mnn. 9 et 10. At vero laudalus Pontifex, 
ut judicii celerilati consiilerd, particuiari sacrorum 
rituam congregationi illod demandavit ex qualuor 
cardinalibus eonflata», cui quatnor tbrologos divcr- 
sorum ordinum regntarium addidit , quorum etiam 
nomina palefecit, quamqtiam congregatio ordinarie 
similibus in casibus reticcre soloat. Srcrctarium vero 
Uli congrrgationi dedit fidei promotorem, manda- 
vitque, ut opus examinandum juxta nonnam in 
drcrrtis Urbani VIII statnam expendcrctur, ntquo 
congregatio hax particnlaris coram ipso pontince 
Bencdido XlVcogerrtur, ut habd ejus decretum 
die 6 Aug. 1745 editura. 

Die 5 Decembris 1747 habila fnit statuta par- 
ticolaris congregatio; tolo autem intermedk) lem- 
pore fidei promotor objectionrscollcgit, postulatores 
responsiones parartmt, reliqai vero, d ipse Pon— 
tifex supredidum librnm mysticas civitatis diligenter 
eonsiderarunt. Quid vero m ea con^rcgatione ant- 
madversnm sit, Pontifex pnefati F. Raphaeli in hb 
ipsb suis lHteris significat, ut servc Det causa ad 
suum finem rrcta via dirigalnr. 

Mond itaque, de operibus in congrcgatione ri— 
tuum revidendis, primo expendi, an is, cui opera 
tribnnntur, vere illa scripserit , quod si id evidenter 
non eonstd, revisio omittitur. In decrdis enim 
Urbani VIII dicitor : si tcriptitte conttittrit, etc. 
Nec juvat opponrre opus, de quo nonc agitur, ite- 
rato impvcssum fnisse snb nomine sororis Marie a 
Jesn, boc enim aliquam vim haberet. si ipsa vi- 
vcnte, neque redamantc, factum fnisset ; scd cum 
post ejus obitum impressiones facla* sint, aliis pro— 
battonibus opus est, ut liber ilii certo tribui possct. 
Nrc quidqiiam suflVagatur, postulatores id ultro ad- 
mittere, supradida cnim drcrrtomm vrrba non in 
poslulatorum, sed in veritatis graliam posita sunt. 
Sane cum in causa S. iacobi de Marchia dUBcuItas 
excitata fuissd super quodam dialogo adtertmt 
FraticeUot, qui ab ipso conscriptus diccbnlur, pe- 
ritorum vero a Clemente XI supcr hoc deputatorum 

XIV, 



Digitized by Google 



APPENPICES AD LlBflOS DE SERV. DEI BEATIFICAT.. ETC. 



Upc lidci promolor ab eodem Pvmlifice scntentiam 
suara cxponcre, jussus cenMiit. respoiideii possc . de 
auclorc dialo:;i non conrtare, «tquc adeu ad ulteriota 
in eausa prucedi , quod cl 1'actuiu fuit. 

Rcgldif biscc onislitulis, in re praaenli, ex actis 
apparel, episcopum Tirasonensem ab anno l(i(i.S 
prucesMim urdinarium coiislruxisse supcr faina vir- 
tutum. cl miraculurimi latidaUc scrva; Dci, cumque 
eumpcrisscl , aulojjraphtim contmvcrsi ojieris in 
( i •nubio monialiiim dc Agrcda asservari. illud af- 
ferri jussil. coqu • inspecto, allitmavit, scripturam, 
cxccptis capituluruin titulis, csse cjusdem serva; 
Dei, cujus charactcrcm noliun sihi cssc diccbat cx 
iilius iuspectis rpislolis. Cau.sa? procurator trcs alios 
tcstcsadduxil , inler qtios cjusdcra causai nolariura, 
qui omnes non singillatim , scd sub juramcnto, uno 
ore, idera , quod episcopas asserueruni. Idcm vero 
cpiscopus autbculitum exeropluin suini, in pro- 
. ssiiiu inseri, ct autographiun muuialibus rcddi 
jussiL 

Vcrum, ulcumquc dicttis pronsMis nrdinaria 
auctniitalc Oonstructus sit , tamcn hujiismu||j pmha- 
liones cx characleris similituiliuc , et pcr tcstcs ha- 
hcntes notam manuw . »'l ex S. Athanasi". ct c\ 
jurispcritis insullicicntcs sunl . nnj lc^iiiini- .uliiiini- 
culis fuiciantur, quod multo ma^is aduiitlciidum 
vidclur, cuni lcstcs , non singillaliin, sed uirmniim, 
et coram superinrc idcin assercnte, tcstiinonium 
rcddiderint. Admiuicula nulem csse posse indic.it 
summus Punlifox , si indubin serv.r Dri scripta . m»;e 
cxtare aflirmal K. Joscph Ximenius in « jtis viln. ct 
alia, quir \ cmMntilitcr inveniri potcrunt in Agre- 
dnno monastcrio, sumoutur. ac vcra illius chara- 
cteris form i cognita, a pcritis cum •MRWPM 
opefe comparcnliir. Pcritui um vero judicium , ct 
umnia indtibia characlcris cxcmplaria cinn codcm 
npere Romam lrniismilli dchcnL, itlu aliud ab aliis 

pcritis jud in insiiiu.iliir. llav autcui probalio, 

quamvis suusidiaria , cuin nlin siipcrius indicaln lion 
cxigui erit momcnti. Hanc mcliiodum sacra riiuuiu 
cuii^reaalio admiltcie cousiicvit, ut constat, c\ 
cntisa H.Juannis Lnntu apud euudcm Poiitilii cni m 
praM it. Iib. -2, C. 34 , w. 8 et scqq. Neqtic limcudum 
cst, nc aulugrapha in his rev isiohibtis dcperdanlur. 
inspivta enim lidclilcr reddunlur. 

Pust hxc aliud supercsl dtihium tollenilum, nt 
rcrlo aflirmari possit. ctmstaie, quod mystiia civ i|n,s 
Dci a ven. Maria a Jesu conscripta fuerit. Kicri 
enim pottiit. ut ipsa opus propria manu scripseril, 
totum autcm vel parlcm non composueril , ipiemad- 
miMltim ah initio, el ad ha;< usque tcmporn a non- 
nullis diibitatimi fuit , ut ouiislat ex >utninario pra- 
liminari huju$ causw, rl «x rcspominnibus paritcr 
pralimtnartbus. V crumcuro alia invcninntur upera, 
qii» proctil dnbio ven. buic scrvrc Dei tribuunlur, 
h.TC cum alio opcrc «le mysticj civilalO Dei confc- 
renda erunt, et juxta crilicc artis repilas, cx styli 
■nifurraitate res luta clucidari putcrit. Pr.xler- 
(iuamquod in cjtis vitn narratur, qocmdaiu qjusdcm 



confcssarium ipsi imperas.sc, ut opus dc mysuci 
civitalc comburcrct. Paruil ipsa, antea tamen ca- 
thulicns rcx Philippus IV excmplum dicti operis 
descrihi jusscral, npud sc retiuchat. Alium suhindc 
confcssarium jussissc, opus idem ab ca rccudi , quod 
ct pcrfccil mira cum priori uniformitate, paucis 
dumtaxat addilis, ac rebus nonnnllis mclius eluci- 
datis. Kt bunc codicem dicunl cumdcra esse, qui in 
praxlicto mbnasterio pro auto^rapho asservatur. 
ccsse i^ilur esl, ut indicatum excmplum pcrqui- 
ralur, quod furlassis non cril invenlu dill 
Tuoo f n la comparalione, asscrta uniforraitas di^>- 
sci potcril , quiu cliam cx indicatis additamentis, 
et cxplicalioiiihiis cumplurcs tolli obscuritales po- 
leruni piusam hanc nimium implicantes. 

Scd cuao bonim omnium scnes nimium bcatiii- 
cnlionis causnm retardcnt, in tjua constructui 
dumtaxal csl proccsstis ordinarius , admissa cauiz 
iutroductio, approbata scntcntia supcr non ctiltu. 
et peculiaris aucloritalc aposlolica factus processiu 
ad excipicndas dc.posiliones lcslium, qnoiutn 
immiocre limchalur. Cumqtie antc pn>| i 
dubi^nim iuper virtutihus, et stiper miraculis, n 
iuconcussis sacra' riluura con^regaliunis li;*ibm, 
ncces.se sil . ni unmia. qit.T < \taiil, nncilla: Ba 
opera examinentur, indc proccssus apustoucusstipa' 
fama virlutnm, et miraculorum in ^cnere conli- 
ciatur. cl supcr cjus revelantia pronuiu ictur, n»v 
alter apo^tolieus processus in spccic super virtutihus, 
et mimculis conslrualur, omniumipte jirocossiium, 
ctiam nrdinarii, vnliditas cx,pcndnlur. .Niliilominus 
>a?pe laudatus pontifex Bencdictus \I\ dp apostu- 
Hcjc auclui iialis, cl liheralitatis p^enUailinc, ex sj»- 
Mali pratia, iu hac causa indulsit, ut qu.imu5j'udi- 
cium super dictoppcre dc mystic4 cniiatc Dci adhuc 
pcndeat, cxaminari lahjcn alia ejusdefo scrvtt Dc\ 
upera possint, el rcjiqua umnii \iaul» antc rccensUa 
peile^i, animndvcrsiyncs qubque | tuW» prumolore 
cxpooi, et rcsponsioncs a postulatoriWs curoparari, 
dumtniMlo tamcn duhium suprr lirtutibus in specu 
in confrrefjatione riluum non nlisolvatur; anlequara 
jndiei-m d«« omnihus ancillic Dei operibus absolu- 
tum sil. 

Post bfW subdit Ponlifex . qnud , si aliquando 
probatum fuerit , librum dc mystiea cirilate Dei i 
vcn. Mana a Jcsu vcrc compusitura fuissc, aliod 
inslilucliir judicitiro , nn libcr idem contineat errortt 
cnntra fidem , vcl bonos morcs , vrl doctrinam <wV 
quam novam, vel pernjrinam, atque a commwn 
,srnsu Ecc{csiiF, et cnnsuctudine alienum, prottt » 
Lriwni VDJdecretis staluitur. Idcirco cardiualibus, 
et thculogis supradiclani, parlicularem congrcp»- 
lioncm componenlihus mandavit, ut singuli nac dc 
rc sententiam snam authenticam ad ipsum transmit- 
tcreni , cum vellet omnia hujusmodi judicii capiu 
aulccedentcr cuu\ judicii» plurium cclcbrium acadc- 
miarfm per se ipsum pensar« r , 

Mnim vcro anno facullas Sorbonica ccn- 
Stuam >u priinflm hujus upcris parlem 



Digitized by Google 



«YKOVSIS ElBRl SEHIMI. 



417 



cnque referlur tn Diario Sapirntum , tom. 24. Car* 
dinalis de Agnirre censuram peculiari scriplo im- 
pugnavit, quin eliam cpistolam unam ad Galliarum 
regemscripsit, alteram ad arcliiepiscopum Parisicn- 
sium, et in hac fassus est, propositioncs a prcfata 
facultate nolatas, prouljaccnt in versionc Gallica, 
qua usi sunt Parisienses theologi, merito fuisse dam- 
natas, contendit tamen versionem banc parum 6- 
delem esse. Versio bax non alia esse potest , quam 
quae a P. Croiset ordinis Minorum facta fuit, eadcm 
in Summario causa: summopcre laudatur. Porro 
laudatus cardinalis Croiselum nullum reprchcndit, 
tamqnam in Hispanico idiomate pamm versalum : 
at si quis cardinalcm Hispanum rcprchciidcret, 
tamquam Gallicae linguae minus pcritum, judicium 
profecto in accipiti ha>rcret. Quare spondet summus 
Ponlifcx, se curaturum. ut aliquem invcniat in 
ulroquc idioraate propc vcrsatum, cujus diligentia 
vcritatem in claro positam tuto dijudicare possit. 

Advcrlit pra*tcrea , anno 1734 editum ab Eusebio 
Amort canonicu rcgulari Latcranensi fuissc opus De 
revelationibut rt visionibut, in quo praedicta cen- 
sura utiquc reprobatur, sed aliee objectiones ad- 
versus mysticam civitatcm Dci excitantur. Huic 
rcspondit F. Didacus Gonxalcz Matthaeo HUpanus 
ordinis pariter Minurum. Vcrum monet summus 
Ponlifcx has quoquc objectiones , et responsiones 
cxaminandas esse. 

Concludit tandem refcrendo decretum de praefatao 
parUculariscongregationis consilio editum, videlicet, 
quod non constat adbuc, controversum opus esse 
vencr. scrvae Dei sororis Mariac a Jesu de Agrcda , 
indulgetur tamcn , ut in ejusdem causa ad nlleriora 
proccdatur , dummodo judicium super virtutibus 
non absolvator , nisi sub conditionibus superios in- 
dicatis. 

Appexdix VI. 

Dc qua cap. XIII, lib. 6 sermo babetor. 
De eoneettione oflieii tl tnitsw. 

Cogitavit quidem Benedictus XIV a sni pontifi- 
catus initiu romanum breviarium correctissimum , 
pluribusque expurgaluru mcndis publicijurisfacere, 
quod gravioribus curis maximisque negotiis disten- 
tus ad optatum finem pcrducere non potuit. Id vcro 
fixum animo habuit, nnllom ad Ecclesiam univer— 
salem officium extendere ; facile tamcn particula- 
rium locorum, rcgnorum aut provinciarum pietatem 
confoverc , conccssis proprio officio ac missa in 
honorem SS. qui ibidem speciali vcneratione deco- 
rantur. Ex his ergo nonnulla indicabimus. 

Proprias lectiones S. Braulionis in secundo no- 
clurno archicpiscopusCaesaraugustanusad Pontificem 
rniserat, quibus tamen ad sevcriorcm trutinam revo- 
catis, duo sc invenire rcscripsit idcm Pontifcx, in 
quibus palam sc dissentirc profitelur. Primum ost , 

nocTaiiu. 



qoodS. Isidorns elegcritS. Braulionem in creditas 
sibi ecclcsiae archidiaconum. Id cnira cx binis epis- 
tolis ab Isidoro ad Braulioncm eo munere functum 
fuissc in altera ecclesia ab Hispalcnsi prorsus divcrsa. 
Et Bollandistae opinantur, oflicium illud fuissc 
S. Braulioni dcmandatum a fratre suo JoanneCcsar- 
auguslano antbtite. 

Alterum est, eumdem sanctum cum S. Isidoro 
plurimum in Hispanis laborasse in revocanda Golo- 
rum gcnte ab Ariana haeresi, vel quia de hac actum 
fuerit in quarlo concilio Toletano , cni ambo intcr- 
fuere , vel quia idem Braulio in prima ex dictis 
lilleris Isidoro scriptis enixe pctierit acta synodi ab 
ipso Hispali coactae , in qua Sintuarii hercsis dam- 
nata fnit. At exploratura satis cst , Gothos ab 
anno 589 Arianam luercsira cjurassc in tertio con- 
cilio Tolctano, ct incredibile prorsus cst, bacrcsim 
illara adco poslhac pcrdurasse , ut solutn in quarto 
concilio Toletano fuerit a S. Braulione extirpata. 
Opposilum cnim cvidenter constat ex solemni pro- 
fcssione a pio rcgc Rccarcdo in eodem concilio 
facta. Practerea hoc quartum concilinm quem- 
admodum quintum, et sextum Toletanura convoca- 
tum fuit , nun ut aliqua hacresis velleretur, scd ut 
disciplinae dumtaxat consuleretur. Nec quidquam 
oflicit, quod fidci professio eidcm prxmtssa fuerit, 
id enim faclum fuit non ad convellcnda alicujus 
haeresis germina, sed ad scrvandam conciliorum 
gcneralium consuetudinem , cum synodus illa csset 
gencralis omnium ccclesiarum Hispaniae. Quod spc- 
ctat ad Sintuarium, is non fuit Arii assecla, sed 
Eulichctis intcr Acephalos connumeratus. Ex qni- 
busomnibus manifestum fil, non posse tuto asseri , 
S. Rraulionem enixe in Golhorum conversioncm, ct 
Arianae hicresis extinctionem incubuissc. 

Quamnbrcm consultius duxit laudatus Pontifcx 
novas lectiones et conscnlancam illis collectam pcr 
scmctipsum cxararc, proutegregie prn?stitit, ea?dcm- 
que iisdem ipsius litteris aposlulicis subjectae con- 
spiciuntur. 

Posthaec idem Pontifex Benedictus XIV die U 
Scmptemb. 1742 ad pias preces Joannis V Portu- 
gallia? rcgis concessit ofiicium cum omnibus lectio— 
nibus, ct oralione propriis, et missam pariter propriam 
in honorem S. Joannis Damasccni dic 11 Maji ccle- 
branda sub ritu duplici minori ab omnibus ulriusquc 
sexns Christi tidclibus , qui ad boras canonicas 
ttnentur , eidem regi , etiam extra Lusitaniam sub- 
jectis. Movit in primis Joannem V pietas S. Joannis 
Damasceni crga B. V. M. qu» illi abscissam manura 
rcstituit, ut sacrarum imaginum cultum scriptis 
promoverc pergeret. 

Cum moniales S. Joannis Ap. et Ev. ordinis S. Bc- 
nedicti Torcell. diceces. proprium exoptassent officium 
S. Barbarae ctijus sacrura corpus idem colitur ab 
anno 1009, Pontifcx com pcrspectas babcret diflicnl- 
tates, quibus hujus sanctac acta implicantur, cx 
Icctionibus, qutc in aliquibus ecclcsiis recitantur, 
cas sclegit , quibus basilica Laterancn«ts utitur u 



Digitized by Google 



418 



APPENDICES AD LIBROS DE SERV. DEl BEATIFICAT., ETC 



sacra rituum congregatione approbatis, bisque 
juxta earumdem mooialium institutum quartam ad- 
didit , octavam nempe in ordine divini officii, in 
qua translationem ejusdem S. virginis descripsit, dc 
qua plures scriptores loquuntnr. Propriam quoque 
orationem adjecit in nonnullis locis recitari solitam, 
in qua pia explicatur traditio, eos nempe, qni S. Bar- 
barae cultui addicti sunt, sacrosancti corporis Cbristi 
Vialico ante mortem non fraudari. Hujusmodi vcro 
oificium proprium in suis litteris aposlolicis die 
7 Norcmbr. 1748 datis inscruit , et sub ritu duplici 
priraae classis a praefatis monialibus, et ab aliisearum 
ecclesiae addictis , in feslo laudatae sanctas in perpe— 
tuum recilari indubit. 

Die 8 Octobr. 1748 concessa sunt officium pro- 
prium el missaupropria sub ritu duplici primae classis 
celebrandae die 16 Januarii in bonorem sanctorum 
quinque martjrura Marochiensium Berardi , Petri, 
Accursii, Adjuli , atque Othonis ex ordine Minorum 
S. Francisci , pro dorainiis regis fidelissirai. Voluit 
autem Sanctitas sua per se ipsum lectiones corrigere, 
atquc examinare, et ut boc ipsum in decreto expri- 
raerctur. 

Ad preces ejusdcm regis fidclissimi Joannis V 
die 17 Jan. 1750 concessa sunt missa propria, ct 
officium proprium in honorem S. Theotonii cum 
antipbonis, capitulis, hymnis, et reliquis omnibus 
proprin sub ritu duplici majori die 18 Februarii 
celebranda , firmo rcmancnte altiori ritu, quo in 
aliquibus locis officium ejusdem sancti consuevit. 

De mente Januarii 1751 ad prcccs Joscphi I 
Portugalliae , et Algarbiorum rcgis fidelissimi facta 
est concessio officii proprii, ct missae propria» in 
honorcm Maternitatis B. Mariae Virgini* Dominica 
prima Maji sub ritu duplici majori : necnon officii 
proprii, et missae propriae in honorem Puritatis 
rjusdem B. Mariae Virginis Dominica ultima Junii 



sub eodem ritn. Die vero 18 Febrvarii ejutdem 
anni facultatem eamdem quoad officia et missas in 
honorem Matemitatis, et Puritatis B. M. Virginis 
idem Pontifex, vivac vocia oraculo, extendit ad 
patres LusiUnos Societatis Jesu Romae commemo- 
rantes. 

Cum vcro obm a fidelissimo Lusitaniae rege com- 
missa esset cura obtincndi a SS. D. N. facultatem 
pro omnibus sacerdotibus in regum Hispaniae et 
LusitaniiC dominiis, ut die commemorationis omnium 
fidclium dcfunctorum cclebrare possent tres missas 
usque ad duas post meridiem horas, quai consuetudo 
in plurimis Hispaniac locis jara invalucrat, ut con- 
stabat cx documentis a catbolica tunc principe, nunc 
regina ad patrem suum Joannem V ct ejusdem jussu 
Rumam transmissis, omnia sanctissiraus Poniifpt 
benigne concessit, ut fusius dicitur in tomo IX 
suorum operum. Opportunum vero cxislimavit rex 
catbolicus , ut tres missae aliquantulum divcrsae fue- 
rint , quod nuntio apostolico majestatis sux confcs- 
sarius exposuit. Divcrsitas vero ea essc dcbebat , ut 
ad primam missam omnia dicerentur prout in mis- 
saii romano tn commemoratione omnium fidelium 
defunctorum. Ad secundam , omnia prout in cotlem 
missali in >4nnir«r*orium defunctorum, sine seqoen- 
tia Diet ira, etc. facta etiam in orationibus aliqira 
mutalione indicante omnes animas fidclium defuo- 
ctorum. Ad tertiam missam, omnia pariter cl io 
missali in mittit quotidianit defunctorum, sinc dicU 
sequcntia, scd cum supradicta pariler mutatiooe 
in orationibus. Per litleras apostolicas summus Pon- 
tifcx ad prsfatum nunlium dic 7 Septcmb. 1750. 
Sanctitas sua respondct , se approbare supradicfam 
divcrsitatera. Gravibus tamen argumcntis oslendit, 
non cssc omittcndam sequenliam sive prosam Diet 
ira. ete. Quam etiam gratiara codcm modo extendit 
ad dominium regis tidclissimL 



Digitized by Google 



ACTA ET DECRETA 

1N CAUSIS BEATIFIC/VTIOINUM ET CANONIZATIONUM , 



ALIISQUE AD SACRORUM RITUlil MATERIAM SPECTAPiTIBUS. 



Addenda ad tomum VI operum SS. Domini noitri 
Romot editum anno 1751. 

Cum nonnulla post annum ponlificatus sui deci— 
mum Bcncdictus XIV dccreta, epistolas, constitu- 
tionesque cdiderit ad matcriam sacrorum rituum 
spectantia, quae in tomo VI operum ejusdem SS. Do- 
mioi nostri cdito anno 1751 locum haberc non 
poluerunt , ca hic in unum collegimus, singula suis, 
prout indicantur, locis postea inserenda, quando- 
ciinque nova horum operum editio fieri contigerit. 
lgitur ad caput I ubi referuntur decreta generaliaj 
pust IV decretum addatur V scilicet. 

DECRETUM GENERALE 
SS. D. N.BencdictiPP.XrV. 

Cumex relationc corum, qu« in congregationibus 
sac. rituum, aut antcpraparatoriis, aut praepara- 
toriis proponunlur, et discutiuntur, facta Nobis 
pro sui muneris adimplemento tum a congrega- 
tionissecretario, tum a iidei promolore, innotuerit, 
sirpe excitatam fuisse inter ejusdem congregalionis 
consultores controversiam , an in causis bcatifica— 
tjonis , ct canonizationis servorum Dei proceden- 
tibus per viam non cultus , cum disputandum 
proponitur dubium supcr virtutibus aut martyrio , 
lestes dc auditu auditus , qui soli extant in proccssu 
iipostolico , in linca prubatiunis jungi possint cum 
tcslibus de viso, qui extant in processu ordinario, 
cunlcndcntibus nonnullis, id tanlum tieri posse, si 
lestes dc auditu , qui cxtant in processu apostolico , 
sint de auditu a vidcnlibus, aliisquc asscrentibus , id 
ipsum fieri dcberc, cliamsi tesles non sint de auditu a 
vidcnlibus, sed de auditu audilus, dummodo cxtera 
alia non dcsint, quae requiruntur pro conjunctione 
processus ordinarii cum prucessu apostoliro, et alia 
ctiam concurrant a congrcgationc riluum slatula , ut 
rite, et recte admittanlur testes de auditu, de quibus 
omnibus in nostro opcre de canonizatione tanctorum 
lib. 2, cap. k et 5. 

Nos ad ampulandam quamcumque conlroversiam, 
dcccrnimus primo , non possc in linca probalionis 
conjungi testes de auditu auditus in processu apos- 



tolico cxaminatos, cum testibus de visu, qui extant 
in processu ordinario, praedictamque conjunctionem 
in linea probalionis cumpetere tantum testibus de 
auditu a videntibus , qui sint in processu apostolico 
cxaminati , dummodo cstera supra indicata non 
desint requisita , et cx conjunctione testium de visu 
cxaminatorum in processu ordinario cum testibus de 
auditu a vidcntibus , examinatis in processu apos- 
tolico ; propositis dubiis super virtutibus , aut mar— 
tyrio respondcri posse : Conttare de virtutibut, etc. 
aut constare de martyrio, ct in progressu ad ulte- 
riora pro obtincnda formali beatificationc sufiScerc 
debere duo miracula, quse ante bcatificationem 
trala sint, et approbata, et pro obtinenda < 
tione sufficere debcre alia duo miracula , post beati- 
ficationem secuta et approbata. 

Dccernimus secundo loco, quod, si in processu 
onlinario tcstes extent de visu , et in processu apos— 
tolico non reperiantur nisi testes de auditu auditus , 
testes hi de auditu auditus , in processu apostolico 
cxcepli, vim et robur adminiculi babcre valeant, 
modo quidem levis, modo gravis, prout eorum 
numerus, et qualitas exposcit, ita ut, exclusa a 
postulaloribus quacumque fraudis, aut ncgligentia: 
suspicione, ex qua faclum sit, utsoli testes de auditu 
auditus in processu apostolico fuerint examinati, si, 
attentis numcro, et qualitate teslium de visu in pro- 
cessu ordinario exarainatorum, habitaque considc— 
ralione adminiculi non levis, scd gravis , dcsumpli 
cx lcstibus de auditu audilus in processu apostolico 
examinatis , res ad eum stalum redacla sit , ut faciat 
fidem et auctoritatcm viro prudenli de rc gravi 
judicaturo, propositis dubiis supcr virtutibus, aut 
martyrio, rcspondcri possit: Ita conttare de virtu— 
tibu*, aut ita conttare de martfirio, ut procedi pottit 
ad ulteriora, hoe ctt ad ditcuttumem miraculorum, 
nec obtineri posse decrctum bcalilicationis, nisi tria 
miracula prapcesserint , qua; fuerint approbata , 
neque demum canonizationis decrelo locum essc dc— 
bere, nisi duo alia post bealificationem miracula 
supervcniant quae pariler fuerint approbata. 

Demum tcrtio luco dccernimus, nihtl per praesens 
decrctum a Nubis fuisse immutalum super dubio 
virtutum, aut martyrii in causis, qua; procedunt 
per viam casus excepti , aut in quibus , ct si procc- 



Digitized by Google 



«0 



SUPER CASfJ EXCEITO. 



dant pcr viam ordinariam non cultus, soli tcslcs dc 
anditu cxtant in processu tam ordinario, lum apos- 
tolico; quoad cas enim exacte observari mandamus 
dccretum gcncralc a Nobis cditum die%3A prilis 174 1 
cl imprcssum in nostro opere de canonisatione tan~ 
etorvm lib. 3, mim. 25 editionis Patavina et editionit 
Romana, quod cliam nunc contirmamus tum quoad 
numerum miraculorum, tum ctiam quoad caetera , 
qiiic in diclo decrelo contincntur, et in quibus 
slatuitur, miracula semper cssc comprobanda pcr 
testcs contestes dc visu , sivc agatur dc caosis proce- 
dentibus pcr viam ordinariam dc non cullu , sive 
pcr viam exlraordinariam dc casu exccpto , et 
sivc res sit de miraculis pro obtinenda bealificatione, 
sive de aliis , quae proponuntur pro canonizationc 
obtincnda. Et secrctario congrcgalionis sacrorum 
rituum mandamus , ut prtesens nostrum decrctum 
inlcr acta congregationis rcfcrat, et typis cdi curet, 
ut ad omnium notitiam dcveniat. Datum hac die 
17 JuUi 1744. 

D. F. card. Tamburimu Praf. 
Loco f sigilli. 

M . Marefuscus S. R. C. Setr. 

Ad CAPUT III, ubi referuntur decrtta tuper ceuu 
excepto, post XV decretum , addenda que se— 
quuntur , nempe : 

XVI DECRETUM. 

Panormitana. 

CANONIZATIONIS BEATI JOANNIS LICCII, 
Sacerdotis professi ordinis Praedicatorum. 

Cum a sac. rituum congrtgatione ordmaria tub 
die 29 Januarii 1752 ad retationem eminentissimi 
el reverendissimi domini cardinalis Cavalchini ad— 
mitta fuerit commissio introductionis causa beati 
Joamit Liccii, et a sanctissimo domino nastro Be- 
ncdicto PP. XIV pottmodum signata juxta teno— 
t\*m prafata commissionis, ad inttantiam reveren— 
distimi patris Antonini Rremond magistri generalis 
ordinis Pradicatorum propotitum fuit ao eodem 
eminentissimo ponente, atque in dicta sac. congrc— 
gatione absque interventu consultorum tx dispen— 
satione apostolica discussum infrascriptum dubium : 
An tententialata perjudices a reverendissimo archic- 
pitcopo Panormitano deputatos super cuHu ab 
immemorabHi iempore pradicto beato prastito, sive 
casu excepto a decretis san. mem. Urbani Vltl stt 
confirmanda in casu, et ad cffectum, de quo agitur, 
ct sacra eadem congregatio, audito R. P. D. Ludo- 
vico de Valentibus fidei promotore, qui voee, et 
scripto suam sententiam exposuit, rescribendum 
censuit, uffirmative, si sanctistimo Domino nostro 
visum fuerit. Die 14 Aprilis 1753. 

Factaque deinde per me secretarium dt pra- 



dktis sanetissimo Domino nottro relatieme, Sanctitat 
sua bentfjne annuit. Die 25 ejusdem mentit , et 
anni 1573. 

D. F. card. Tamburinus Praf. 
Loco -j- sigilli. 

M. Marefuscus S. Rit. Cong. Secret. 

Bealus Joanncs Liccius Caccabi dkpccsis Panor- 
mitanac ineunte sxculo XV natus, patre orhatus 
Panortnitn csnobio fratrum Pncdicalorumsubtitulo 
S. Zita? , ubi rcgularis disciplina tunc maxime vigc- 
bat, religiosum induit babitum. Spontaneae carnis 
macerationi assidue vacans, et religtoUB pcrfectionis 
exercilii indcfesso studio incumbcns , maximam 
sibi sanctitatis famam comparavit. Senio tandcra 
confcctus in patria feliciter obiit nnno 1511 pluri- 
busque tam in vita , quam post mortcm miracolis 
coruscavit. 

Tria originalia antiquissima manuscripla beali 
virtutcs, cjusque rcs gestas referentia in processa 
super cultu fuerunt compulsata. Primum cxtat in 
bibliotbcca collcgii Socielatis Jesu Panurmi , et se- 
qucntcm litulum prae sc fert : Processus, et vita 
beati Joannis Liccio ordinis Pradicatorum terra 
Caccabx notataperme Domnum Antonium de Fatio 
abbate S. Anastasia ejusdem terra,ethabitak>rrn, 
qui omnia scripsi, prastando prius juramenhm 
Accolis ejusdem oppidi circa narrationem, ul infn 
1558 et in fine apposita habelur subscriptio. Ego 
Anlonius Fasio Sancta Sedis judex delegatut. 
AHerum in bibliolheca camobii sancli Dominici 
Panormi , cujus titulus : Vita, e miracoli del beato 
Giovanne lo Liccio di la citta di Caccamo dtlC 
ordme di Patri Predicatori, ractolta, e tcritta dal 
P. Raimondo di Garifo di Caceamo. Tertium asser- 
vatur in archivo supradicli coenobii Caccabensis 
exaratum a P. Bcmardino Faso ordinis Prwiica- 
torum. 

Post cnnfeetum anno 1747 a jodice , el adjunctis 
pcr archiepiscopum Panormilanum delcgatis aucto- 
ritatc ordinaria processum lam super fama sancti- 
tatis , virtutum, ct miraculomm , quam super cuUu 
a tempore immemorabili ante decreta san. mera. 
Urbani VIII bealo Joanni praeslito, praevio voto 
sacroram rituum congregationis ordinaria; habits 
die 19 Januarii 1752, signavimus commissionem 
introductionis causac. Proposito poslmodum per 
cardinalcm Cavalchini poncntcm in eadcm S. con- 
gregationc habita die 14 Aprilis dubio: An sententia 
lata pcrjudiees a reverendissimo archiepiscopo Pa- 
nnrmitano deputatos super eultu ab immemorabili 
pradicto beato prastito, sive casu excepto a de- 
cretis san. mem. Urbani VIII sit confirmanda 
in casu, et ad effectum, de quo agitur. Sacra eadem 
congrcgntio maturc discussis pluribus cullus spc- 
cicbus per postulatores addudis, consistentibus pra> 
scrtim in imaginibus cum laureolis , et splendoribus 
bcatum rcpracseotantibus , in titulo bcali, qn« 



Digitized by Google 



bcatus Joannes faerat condecoratus, et io lampade 
dclincri solita accensa ante scpulcrum bcati, affirma' 
tire respondendum esse ccnsuit , et congregationis 
judicium Nos adprobavimus juxta decretum supra 
exscciptum. 

XVII DECRETUM. 

Montii Regaht, $eu Cunen. 

CANONIZATIONIS BEATI ANGELI A CLA- 
VASIO, 

Sacerdotis professi ordinis Min. Observ. S. Francisci. 

Pott admittam, tignatamque per tanctixsimum 
dominum nottrum Benedictum papam XIV eom- 
mittionem introductionit cauta R. Angeli a Cta- 
vatio, promota tvccetsire fuit ex parte fratrif 
Leopoldi a Roma pottulatorit inttantia in tac. 
rituum congregatione utque tub die xi Decembrit 
ami 1751 super approbatione cultui ab immemo- 
rabili tempore eidem beato prattito; tcd cum pro- 
dierit retcriptum : Dilata, et eoadjuventur proba- 
tionei... conttructi ex pott fuerunt nori processut 
apottolici m civitate Cunei dioxetit Montit Re- 
galii, et in oppido Clacatii diatcetis Ipporegien. 
pro coadjuvatione probationum drca eultum imme- 
morabUem pradicti beati. Ilit autem ad Urbem 
delatit, atque apertit repropotitum fuit in congre— 
gatione ordinaria tacr. rituum habita tub infra- 
scripta die per eminentitsimum, et reverendistimum 
D. card. Alex. Albanum ponentem dubium aliat 
propotitum sub enuneiata die xi Decembrii 1751 , 
ridelicet: An lententia lata per judicem a reveren- 
ditsimo epitcopo Montit Regalit deputatum tuper 
casu excepto a decretis editit a tan. mem. Urbani 
papm VIII tive tuper cultu ab tmmemorahili 
tempore pradicto beato prattito tii cotifirmanda in 
eatu, et ad effectum, de qvo agitur... et tacra eadem 
congregatio mature examinatit tum veteribus, cum 
novii adductit in cauta probationibui , audito 
R. P. D. Ludovieo de Valentibut fidei promotore 
qui tcriptn, et voce tuam tententiam expotuit, 
reieribendum centuit affirmathe. ti tanetuiimo 
Domino nottro vitum fuerit. Die 14 Aprilit 1753. 

Faetaque deinde per me teeretarium depradictit 
eidemtanctittimo Dommonottro relatione,Sanctitai 
eua benigne annuit. Die 24 ejutdem mentit, et 
atmi 1753. 

D. F. eard. Tamburinui Praf. 
Loco *{■ sigilli. 
M. Marefutcut SS. Rit. Congr. Secret. 

Rcatus Angclus in oppido Clavasii diopcesis Ippo- 
regicnsis anno 1411 natus cst. Senatoria dignitate , 
ad quam in ducatu Montisfcrrati fuerat evectus , 
abdicata , in ordme Minor. Obscnr. S. Francisci 



D*M XVII. 421 

rcgulare institutum professus fuit. In excolendis 
rcligiosi bominis virtulibus admirabilem se pnestitit. 
Ea vero paupercs caritale proscqucbatur, ut non 
solum pro ipsis escas ostiatim cmendicare con- 
suevcrit , verum ctiam eifecerit , ut pluribus in locis 
Montes pietatis erigerentur. Cum prae caHcris sancli- 
tate, xelo, ac doctrina praeluceret, provinciae primum 
Genuensis vicarius, deinde totius familite Cismon- 
lanje quater renunciatus fuit vicarius gcneralis. 
Caroli primi hujus nominis, ct tertii Sabaudie 
ducis , necnon B. PauUe comitisss vulgo dictec del 
Bene a confessionibus fuit. Anno 1480 cum snvis- 
simus Turcarum tyrannus Apuliam invasissct, ac 
civitatero Hydruntinam occupasset , san. memor. 
Sixtus IV lcgatum, et commis&arium apostolicum 
sacrs Craciatjc beatum Angelum dclcgavit , cujus 
opera eo intcr &c sacro foedere Gdeles consociati 
sunt, ut , Turcarum tyranno veneno intcremplo, 
boslilis exercilus in itgyptum remeare coactus 
fuerit. A fel. record. Innoccntio VIII nuncius ct 
commissarius apustolicus contra Waldcnsium haere- 
sim per ltalite conlinia serpenlcm designalus idem 
beatus indefcssum, ac strcnuum fidei propugnatorcm 
se gessit. tJlrasque autem d. Pontiticuui bullas bcalo 
dircctas typis edidit P. Codrctlus Ord. Min. Obscrv 
in fine vit» d. beati tgpit impretta Cunei ann. 1094 
casque a suis originaiibus a communitalc Clavasii 
asservatts extractas author testatur. Laboribus tan- 
dem, ac meritis plenus migravit ad Dominum 
onno 1495, die 11 Aprilii in conventu S. Antonii 
Patavini civitalis Cunei diocccsis Montis Hegalis , 
cjusque sacrum corpus in ecclcsia istius conventus 
reconditum est. 

Complures saciiscriptores de virtutibus, et rebus 
gcstis beati, ac miraculis ad cjus interccssioncm 
patratis mentionem faciunt. Artunis nimirum in 
martyrologio Franci%ca.no edxto Paritiii an. 1602, 
P. Franciscus Conxaga minislcr Ccncraiis ord. Sc— 
raphici in libro de Origine religionii Francitcana 
edit* Roma anno 158i , to 1, p. % Barlholomxus 
CTiviarelJi in Chron. Frat. Min. impreu. Venet. 
1621, p. 4, cap. 45, Jacob. Carant in suo opere 
Deead. Phytic. imprest. Savif/liani 1623, Fr. Bri— 
tius episcopus Alben. in opere... Seraphica Subal- 
pina divi Thoma Provincia monumcnta... impress. 
Taurini 1647, Fr. Micharl Angelus a Neapoli in 
Chronol. hittoric. Legal. Seraphici Ordin. Minor. 
edit. Neapol. an 1650, Fr. Matthias a Caballario 
Ord. Capuccinor. tn Rationar. ehronographico 
impress. Augutta Taurmorum an. 1659, Autbor 
anonymus in libro edit. Cunei an. 1674, cui titulus: 
Novo. e vero leggendario detto Flot Sanetorum : 
Fr. Dominicus dc (iubernat. m Orbe Serapkico 
impres. Ramcr an. 1681, tom. 1, fol. 302, Fr. Ju— 
lius Baadini in tua canonica Ditiert. de vita com- 
muni regular. impress. Colonia anno 1695, Jacob. 
Philip. Bcrgomen. Ord. Heremitar. in opcrc, cui 
tilulus: Supplementum Supplementi... ad annum 
Chriiti 1483, P. Marcus tjlyssiponens. episcopus 



Digitized by Google 



422 



SUPER CASD EXCEPTO. 



Portnen. in libro, coi titulos : Delle Croniche deUi 
Frati Minori, lib. 1, cap. 57, cardinalis fiellanninus 
de scriptoribus ecclesiast., Wadingns in annal. ord. 
Min. ad amum 1434, 1472, 1479, 1481, et 1495, 
aliique. 

Constructo ab anno 1694 ad 1696 proccssu aucto- 
ritate ordinaria per episcopum Montis Regalis supcr 
cnltu ab immemorabili tempore ante decreta san. 
mem. Urbani VIII beato Angclo praestito, confecto- 
quc subinde an. 1698 eadem ordinaria auctoritate 
pcr enmdcm episcopum altcro proccssu super fama 
sanclitatis, virtutum, miraculorum praefati beati, 
proposita fuit causa super signatura commissionis in 
sacrorum rituum congregalione ordinaria habita die 
29 Nnrembns 1709, referente clar. m cm. card. 
Caprara. At cum in animadversionibus bon. mem. 
Joannis Baptistac Bottioii adnotalum fuissct, quas- 
dam alias superessc informationcs non exhibilas, 
ct quaedam bcati opuscula non adhuc rcvisa cxlarc , 
sacra congregatio rescripsit : Dilata, et exhibeantur 
ornnes processus, et informationes, et revideantur 
oprra per deputandos ab eminentissimo ponente. 
Hoc sacrae congregationb rescriplom addnximus in 
nostro opcre de servor. Dei beatific. lib. 2, cap. 28, 
nu. 25, ad ostendendum , usnm recentiorcm sacrae 
congregationis csse ut operum revisio pracccdcre 
debeat signaturara commissionis. 

Kxbibitis proinde quibusdara aliis informationi— 
bus, necnon opusculo Summa Angelica a dicto 
beato conscripto, prtedictus cardinalis causac poncns 
dcputavit P. Campioni congregationis Matris Dei in 
revisorcm operis. Sed facta relalione per eumdem 
ponentem in sac. congrcgationc babila die 17 Au— 
gusti 1709, reseriptum fuit : Ad eminentissimum 
ponentem pro altero retisore seereto Summm Ange- 
lica, et interim fiant nova diligentia pro inveniendis 
aliis opertbut. — Idco autem novi revisorisdeputalio 
demandata fuit, quia primi deputalio facta non 
fuerat secreto, prout ficri deberet ab hoc , ut rcviso- 
res iiberius suam exponere possint sentcnliam, ad- 
notavimus dicto lib. 2, et cap. num. 10, ubi in 
hujuspraxiscomprobationem exemplura istius causac 
attulimus hisce verbis : Quocirca cum in causa 
Monti» Rrgaiis sive Cuneen. canonixattonis beati 
Angeli a Clavasio facta fuisset a cl. mem. cardi- 
ttah Caprara designatio revisnris operum ab iilo 
contcriptorvm non secreta, sed cum postulatoribus 
communicata, sacra congregatio die 17 Augusli 
1709 mandavit, ut ab eodem cardinali relatore 
nova fieret alius relatoris, et porro tecrela desi- 
gnatio. 

Hinc, altcro revisore secreto dcputato pro cxa- 
mine opusculi Summa Angelica, causa siluit usque 
ad annum 1744, in quo postulatorcs a sac. congre- 
gatione litteras oblinucrunt direclas cpiscopis Monlis 
Regalis, et Ipporegiensi pro pcrquirendis aliis beali 
Angcliopusculis, quibus adinvcntis, ct persecretum 
revisorcm dcputatum ab emincntissimo cnrdinali 
Alexandro AJbaoi loco cardinalis Caprara prcmor- 

< 



tui subrogato, rcvisis, die 17 Decembris 1746 sac. 
congrcgatio rvscripsit : Posse ad ulteriora tn causa 
procedi. Quarc, reproposiU causa super signatura 
commissionis, praevia favorabili resolutione dictc 
sacra; congrcgationis habitae die 1 1 Jaunarii 1749 
signavimus commissionem introductionis cams. 

Disculiendum demum proposilum fuit in sac. 
congregationehabita dieil Decembris 1751 dubium 
supcr contirmationcsentcntiac pcr cpiscopum Montis 
Uvgalis san. mem. Urbani VIII sivc super cultu ab 
immemorabili tempore bcato Angelopraestito. Quam- 
vis vcro plures, ac nobilissimac cultus spccics addu- 
cerenlur, consistcntes pracscrtim in corporis beati 
clcvalione, ejusdemquc solemnibus translationibus, 
ct super altaria retenlione, in Utulo beati , in hnagi- 
nibus cum radiis beatum rcprasscntantibus, aliisquc, 
cum tamen necessariis probationibus deslituta? diju- 
dicatae fucrint, sacr. congrcgat. rescripsil : Dilata, 
et coadjutentur probationes. 

In cujus rcscripti cxccutionem duo subindc a 
poslulaloribus confecti fucrunl processus, altcr io 
oppido Clavasii vigore Iilterarum particularium 
episcopo Ipporegien., alter vero in civitatcCunei vi- 
gore littcrarum compulsorialium episcopo Montu 
i(egalis indirectarum. Cum autem in hiscc processi- 
bus allatae fucrint quinque aliae tabcllae votivae ap- 
pensae ad sepulcrum bcati , ct quaedam aliae imagino 
cumdem bealum rcpraesentantes, quarum allera in- 
sculpta extabat in antiquissimo argenteo inaurato 
calice asscrvato in sacrario ecclesiac patrum Min. 
Obscrv. Kcformal. S. Francisci cxtramornia Cunei; 
cumque hascc labcllas, ct imagines requisiium cen- 
tenarii annorum numeri ante constitutionem LVba- 
nam haberc concludcnter fuerit dcmonslratum , sa- 
cra congregatio die lkAprilis 1753 ordinarii Monlis 
Rcgalis sententiam adprobavit, ut patet ex suura 
rcccnsito decrcto. 

XVIII DECRETVM. 

i 

Anconitana. 

C ANONIZATIONISB. GABRIELIS FERRETTI, 

Reiigiosi profcssi ordiois Min. Obs. S. Francisci. 

Cum a SS. riluum congregatione ordinaria sub 
die 10 Februarii anni proxime praterili ad relatio- 
nem eminentissimi, ct rererendttsimi domhti cardi- 
nalis TamburiniSS. rituum congregationitprafecli, 
et ponentit admitta fuerit commissio introductionis 
causa beati Gabrielit Ferretti, et a tanctittimo do- 
mino nostro Bcncdicto PP. XI V postmodtrm signata 
juxta tenorem prafata commitsionis, ad mstantiam 
Fr. Josephi Amadei a Taurino sacerdotis ordinit 
Min. de Obs. S. Francisci postulatoris, propositum 
fuit ab eodem eminentissimo ponente, atque in dicla 
S. congregatione discussum infrascriptum dubiumi 
An sententia lata per reverendissimum epitcopuir 

Digitized by GoogU 



DECflETOM XVITt 



Ane onitanum super eultu ab immemorabili tempore 
pradicto beato pra$tito f eive tuper catu excepto a 
decreti* ean. mem. Urbani PP. VIII tit confir- 
manda fn casu, et ad effectum, de quo agitur. — Et 
tacra eadem congregaho audito R. P. D. Ludotieo 
de Valentibue fidei promotore, qui voce, et tcripto 
tuam tententiam expotuit, retcribendum centuit 
afjirmatice, ti eanctieeimo Domino nottro vitum 
fuerit. Die quintadecima Septembrit 1753. 

Factaque deinde per me lecretarium de pradictii 
eidem tanetiiiimo Domino nottro relatione, Sancti- 
tai tua benigne annuit die 19 ejutdem meneii, et 
anni. 

Beatus Gabriel ex nobili familia de Ferrettis An- 
conae natus est. Seraphicum sancti Francisci institu» 
tum fratrum MinorumObscrvantiae amplcxus, zelo- 
quc animarum aflectus verbi Dei praedicalioni 
operam navavit. Regulari rero perfectione praeful- 
gens, guardianus primum Anconitati cocnobii , vica- 
rius deinde Picenae provincie elcclus , munus surama 
cum laude obivit. Maxima tandcm sanctitatis, ac 
miraculorum fama conspicuus in «elum migravit 
anno 1*50. 

Haec, aliaque ad istins beati virtutes, cultumque 
spertantia ex pluribus comprobantur documentis, 
quae Nos e ruderibus eduximus tunc temporis, cum 
Anconitanx ccdesia: regimini pracesscmus, iutcr 
cujus etiam pastorales curas nec paucas, nec levis 
momenti hoc nostrum de canonizatione sanctorum 
opus elucubrare non destitimus , studio scmpcr ducti, 
uli pubhci juris fierent, quae- in bibliothecis, et 
archivis abdita ad amplitadinem , ac lucem canoni- 
talionis negotio aflerendam non parum conducere 
videbantur. Porro licet haec documenla in antece— 
denti capite 18, num. 4, lib. 2, de canonix. relata 
sint, nou abs re tamen nos hic eliam legenda tran— 
scribere. « In ecctesia fratrum Minorum Obscrvan- 
» tium sancti Francisci ejusdem civilalu Anconi- 
» tanaj publice pariler colendum prostat in sepulcro 
» supra terram dato cadaver adhuc iategrum bcati 
» Gabrtelis Ferretti eumdem ordinem prolcsM, 
» quod, acceosis luminibus, iis ostcnditur, qui vi— 
» dere cupiunt. Mortuus ipsc Gabriel est anno 
» iko6, de cujus virtutibus, ac miraculis plura ha- 
» bentur apud Gonzagam, Marcum Ulysipponen— 
» scm, Arturum in martyrologio, Wadingum tom. 
» 6 annaiium, et Julianum Saracenum in hittoriii 
» civitatii Aneonitanm. In ejus autcm obitu sanctnm 
» Jacobum de Marcbia bonorarium sermonem ha- 
» buisse, tum ab excitatis miraculorum frequentia 
» Anconitanis civibus lcgatos ad Callistum III 
» missos fuisse, ut inquisitioncm de eo apostolicam 
» mandarct; qua commissa praedicto sancto Jacobo, 
» bunc adhibitis notariis , probatisque testibns pro- 
» cessum constrnxissc, qucm ad Hontificcm detulit, 
» relicto fratribus Anconilanis authentico cxemplari, 
» tradunt citatus Gonzaga de Origine Seraphica 
p Religionii part. 2, fol. 195. post eum auditorcs 
» rota in relatwne cauta eanctiJacobi de Marchia 



» tit. de Authoribut, qui de eo tcriptit mentionem 
» fecerunt, necnon Castelfin. de certihtd. ghr. 
» tanctor. pag. 108, num. 46, et lequentibui.Eisi 
» processus iste, ex quo etiam Wadingus miracula 
» quaedam desumpsit in suis annalibus relata, nec 
» Konue, nec Anconce, diligentiis hcct adhibitis, 
» adhuc potuit invcniri. Ferlur insuper, sororem 
» bcali Gabrielis a CalKsto bullam impetrasse, ut 
» ad nobilium sepulcbrum fratris corpus traospor— 
u tarelur, qucmadmodum habet modo memoratus 
» Wadingus, qui ex Gonzaga quoque narrat, earn- 
» dem bullam in arcbivo Anconitano asservari. 
» Sed prxterquamquod nec ipsa hnc bulla unquam 
• est reperta , adsunt etiam littera apostolica lnno- 
» centii VUI intcripta fratribut ordinit JUinorum 
» de Obtervantia S. trancitci de Ancona, quas 
» ipsc autographas inveni , et iisdem rcligiosis crc- 
» didi, qua» ita concepta; sunt : » « Innocentiut papa 
VIII duecti filii talutem, et apoitolicam benedi- 
ctionem. Deiideratit, uti nobii cxponinuper fecittii, 
corpui Gabrielit ordinii Minorum de Obtervantia 
tn tccleiia veitra reconditum, cujus meritii, et inter- 
cessione Altissimus nonnulla miracula ibi tn diee 
dieitur operari, pro augenda Chritti fidelium devo- 
tione e loco, ubi reconditum eit, exkumari facere, 
et in marmoreo tepulchro, quod ad hoc ipsum con- 
ttrui fecitUs, condere, nobuque humiliter supplica- 
etie, dignaremur vobis licenttam desupsr concedere. 
flos hujusmodi tupplicationibui mclinati, ut eorput, 
leu otia ejutdem Uabrielii e loco, ubi recondttum 
ett, exhumari, et in dicto tepulchro tine ahqua so— 
lemnitate recondi faeere poseitie et vaJeatis, licen- 
tiam, et facultatem vobis concedimus per prasentee ; 
non obttantibui conititutionibut , etc. » « Dat« sunt 
» b* litterc apostobcae anno 1489, ct cum eis nul- 
» lum fiat verbum praecedentis idem corpus trans- 
» ferendi asserts facultatis a Callislo III concessa:, 
» de bujus veritalc maximopere dubitandum cst. 
» Utcumqoe tamcn h«c sint, cum aperta parva 
» fcncstella die 11 Norembrii, qoo beati cjusdem 
» feslum in ecclesia fratrum celebratur, corpus ip- 
» sum ad omnium vencrationcm cxponatur (qucm- 
» admodum eliam data occasione fit aliis anoi 
» diebus, prout antea dictum cst), necnon pius 
» sempcr acccssus ad ejus sepulchrum sit, ejusque 
» vestis deccnter in sacrario conservetur, atqoe ad 
» Kgrotos deferalur; et basc omnia facU siot, et 
» fiant ab immcmorabili tempore : bic quoque bea- 
» tusGabricl unus est cx illis, qui minime beatifi- 
» cali fuerunt, ut ab Apostolica Scdc canonizati, 
» de cnjus licet causa canonizationis gratia resu- 
» menda post Calltsti tcmpora numquam actum 
» fuerit. consentienlibus nihilominus ordinariit, 
» absque eo quod ulla accesscrit de casu cxccpto 
» scnteotia , permanet in posscssionc cultos; coerciti 
» tamen, et limitati intra fines, quibus ci fuit ex- 
» hibitus a temporc immcmorabili. » 

Praeter scriptorcs modo relatos de beato Gabriele 
verba qnoqae faciuot Laxarus Bernabei m Mt* 



Digitized by Google 



SLTER CASU EXCEPTO. 



ohronieis urbit Aneonitana anno H!)l exaratit, 
et in proccssu super caltu immemorabiii, mox indi- 
cando fol. 332 compulsatis, Kodulpbus Tossinianus 
in hitt. Seraph. relia. Venetiis anno 1586 edita , et 
comes Franciscus Fcrrelti in opcre, cui tilulus : 
Pietra del Paragone della vera Aobilta Anconc 
titulo anno 1685. 

Nuperrime vero crnno 1651 ad preces fralrum 
Ord. Min. Obs. totiusque familia» Fcrretti , quibus 
robur, pondusque maximum addidit, ut suam in 
Agnatum pietatem ostendcret, cura, et vigilantia 
patris Yincentii Marije Ferretti Predicatorum or- 
dinis emeritissimi procuraloris gcneralis, constructus 
fuit auctoritate ordinaria pcr modemum episcopum 
Anconitanum processus tam super sanctitatis fama , 
virtutum, et miraculorum ejusdem beati, quam 
snper cultu ab immemorabili tempore cidem pra>- 
stito. Pravio subinde sacrorum rituum congrcgatio- 
nis voto comraissioncm introductionis causx signavi- 
mus. Hinc proposito de more dubio : An sententia 
lata per reverendittimum epitcopum Anconitanum 
tuper cultu ab immemorabili tempore prctdicto 
beato prastito , sive tuper easu excepto a deeretis 
san. mem. Urbani PP. VJJI sit eonfirmanda m 
catu, et ad effeetum, de quo agitur, prcfata SS. ri- 
tuum congregatio affirmative respondit juxU de- 
cretum supra exscriplum. 

Inter praecipuas dicti cultus species magni babita 
fuit elevatio corporis beali facta vigore supra rclati 
brevis Innocentii Vlll de cujus relevantia, vi. \ton- 
dere, et efticacia, j»"* tunc, cum illud invenimus , 
ex usu, et experienua, quam in bisce causis tot 
annorum spatio vcl advocati , vel promotoris lidci 
munere perfugentes pertractandis acquisiveramus , 
facile Nobis fuit judicium ferre , quod supra lib. 2 
de canonui. cap. 20, n. 6 ,exposuimus, ubi cxpcn- 
dentcs altcrum lircvc ab eodem pontiticc Innucen— 
tio VIII expeditum, quo concessa fuit facultas trans- 
ferendi corpus beati Simonis de Lipnica a choro 
ccclesia? ad alitira locum decentiorenvdiximus :• In— 
u nocentius VIII motus fama miraculoruro servi 

* Dei Simonis de Lipnica concessit, ut ejus corpus 
o e choro ccclesic, ubi jacebat, ad alium ejusdem 
» ecclesiae locum decentiorem , et convenieotiorem 
» transferretur noctu , atque secreto : et cum in 
b huius indulti vim constructum subinde fuerit sc— 
» pulcrum supra lcrraro in ecclesiae pariete ad latus 
» allaris sancli Francisci , bonse memoriae Prospcr 
» Bottinius archiepiscopus Myrensis fidei promotor 
» in suis animadversionibus supcr casu excepto, 
» de quo agcbatur in causa dicli servi Dci, conces- 
» sioncm illam magno in prctio habendam, cst 
» fassus. Neque vcro, ut pulo, aliter raliocinan— 
» dum csset , si causa introducerctur beali Gabrielis 
» Ferretti, et tractaretur dc casu cxcepto ; quando- 
» quidem idem pontifex lnnocentius concessionem 
» pariter fecit, ut antea monuimus, transferendi 
» corpus ipsius, quod in sequelam ejusdem facul- 

* Ulis reconditum fuit in sepulcro supra tcrram 



» elato in ecclesia fratrum Minorum Observau. 
» sancti Francisci. » 

Huic consptcus cultus speciei accesserunt cliam 
titulus beati; quo ab anno usque 1491 condecora- 
tum fuissc beatum Gabriclem , certissimis documcn- 
lis probatum fuit , necnon imago beati, cujus capot 
radiis circumdatum est, supra ejus sepulchrum pen- 
dcns; et statua supra quamdam co?nobii Anconitani 
j.tnuam exislcns; beatum splendoribus exornatam 
reprtesenUns in sylva orantem, et beatissima: Vir- 
ginis visione exstatico raptu fruentem; quas per 
centum , et ultra annos antc decreta Urbani \ lll 
confecUs, periti formaliter cxaminali unanimiler 
scnscrunt. His aliisque simul perpensis pnefalam 
immcmorabilcm cultum sacra congrcgalio adpro- 
bavit. 

XJX DECRETUM. 
Ptsauren. 

CANONIZATTONIS BEATiG SERAPHDLB 
SFORTLE, 

Monialis profess» in monasterio Corporis Domin; 
Pisauri ordinisS. Clara». 

Cum a nacror. rituum cnnrjregatione ordinaria 
sub die 15 Julii 1752, ad relationem eminenli/tmi, 
et recerendistimi domini cardinalis Columna de 
Sciarra ponentit admissa fuerit committio ntrodth 
ctionit cautm beatat Seraphinm Sforlim. etatan- 
ctistimo domino nostro Benedicto PP. SJVpottm»- 
dum signata , juxta tenorem prmfaim eemmitsxmn 
ad instantiam pottulatorit proyontum fttit eb to- 
dem eminentittimo ponente , aUnu tn dieta tae. 
eongregatime discussum infrateriftom dubtum : 
An sententia lata per reverendittimum, epitcoptim 
Pitauren. super cultu publico ab tmmrmorcMt 
tempore pradietes beatat exhibiio , site super tan 
excepto a deeretis san. mem. Urbani PP. Vllltll 
eonfirmanda in easu , et ad effectum, etc. El tct. 
eadem eongregatio audito B. P. D. Lvdovico dt 
Valentibus fidei promotore , qui troce, tt leriftf 
tunm sententiam exposuit, reseribendum eentmt: 
Affirmative, si sanctittimo Domino nostro ruw 
fuerit.Diei3JulriilM. 

Faclaque detnde per me secretarhm de pratf 
ctis eidem sanctisstmo Domino nostro rWttiwv, 
Sanetitas sua benigne anr.'tit. Die 17 ejusdem toc- 
sit, et ami 1754. 

D. F. card. TambuHnus Prcef. 
Loco f sigilli. 

M. Marefuscus S. Rit. Cong. SecreL 

Beata Seraphina ex Guido Antooio comite Cr- 
bani, ac Montis Fcretri, ct Catharixu Coluo^ 



Digitized by Googje 



DECRETUSf XIX. 425 

anno 1434 nata , Svera nomen io sacro baptismalis confirmanda m catu, et ad affectum , de auo agU 

fonte sortitur. Parentibus immatura morto praere— tur, ... aftirmativa prodiit resolutio, cutu Nosrobur 

ptis,RomamaccersitaincIarissimaColumncnsidoroo confirmationis adjecimus juxta supra exscriptum dc- 

piissime cducata fuit. Alexandro Sfortia Pisauri do- cretam. 

mino comiti Caliniohe, regnique Sicilix magno co— Plures publici cultus species fucrunt in bac causa 

mestabili nuptui tradita , inter chrislianas virtutes , adduct» : Exttractio nimirum sacri corporis non- 

pietatem , prudentiam , ac justitiam maxime cxco— nullis ab obitu annis , cl retentio snpra terram in 

luit, prcsertim in totius Domini gubernio sibi sacrario. Repotitio in nova urna in choro monialium 

Vcrum , majora de ea disponentc Deo , in coltocata : Expotitionet dictaj urne cum apcritionc 



monastcnum Corporis Domini Clarissarum Pisauri fenestrarum , una cum appositione statuaj bcatas 
secessit , ibique comilis acccdcnte conscnsu profes- Electio in patronam Pisauri : Plures imagiuet bea— 



lisit Seraphinm nomine assumpto. Per oc- tam repraescntantcs cum splcndoribus circa caput : 
todecim annorum spatium , quibus in claustro vixit, Titulus beatm cidem tribitlus : Anathemata ad ejus 



iduee orationis, proprise voluntatis abnegationis , scpulcrum appcnsa : Publica , ct soleronis fettivitas 

bumilitatis, aliarumque monastici status virtutum in ejus bonorem instituta, luminumque accentio, 

exempla rcliqnit. Tandem auno 1478 in Domino ob- et lampadis detentio ante ipsius arcam. Sacra tamen 

dormivit plurimis miraculis, ac prodigiis ipsius san- congregatio rationem prassertim babuit tam de ima- 



ctimoniam contestantibus. ginibut cum radiis, et splendoribus beatam reprae- 

Beats vitamconscripsitquidam oucfor anonymui, sentantibus, quam de titulo beata in dictis imagi- 

cujus bistoricum monumentum asservalurin monas- nibus cxscripto, et ab bistoricis cidem tributo , ct 

terio Corporis Domini Clarissarum Pisaurensium , praecipue a P. Fr. Mariano a Florentia in fatcicuh 

in quo ctiam extat antiquus codex Mtt. complectens chronicorum Seraphici Ordinit Alinorum , qucm 

vitas praefatae bcauc, ac beata? Felicis. Plura quoque alias ab hac S. congregatione admissum, ct receptum 

de ipsius rcbus geslis , virtutious , miraculis, cultu- fuisse , dum agcbatur de comprobando publico cultu 

que publico eidem pra?sl;to memorise tradidcrunt beatorum Antonii aStronconio laici professi ordinis 

ante dccreta san. mem. Urbani VUI F. Marcus Uly- Minorum Obscrvantia; S. Francisci, Humilianm de 

sipponensis tn chronico typit edito anno 153G , lib. 6, Cerchiit , sive de Circulit , Uelenm Entelminm , Ja- 

part. 3,cap. 34, Petrus Rodulphus Tussinianus cobi Hlyrici vulgo cognomiuati dc Bitecto, nccnon 

hittor. teraphjreligion.imprett. anno 138S, lib 1, Liberati de Lauro ejusdcm ordinis Minorum, jara 

pag. 143, FranciscUs Gonzaga episcopus Manlua- lib. 2 de canoniz. cap. 24, § 17, n. 58;§ 23, n. 81, 

nus de origine teraphicm religionit parU 2, pag. § 24, n. 83, § 28, n. 98, et § 34, n. 129 rctuli- 

218 , edtf. anno 1587 , Petrus Antonius a Vcnetiis mus. Hunc aulem bistoricum scripsissc circa annum 

tn legendario Francucano imprett. anno 1612, 1513 oslcndcrunt postulatores juxta ea,quae Nos 

Bartolomeus Cimarelli tn chrontco Venetiit imprett. aflirmare npn dubitavimus tn cit. num. 38, quod et 

anno 1621 , Ferrarius m catalogo generali tancto- conGrmarunt auctorilalc Dionysii Apulinarii m prom- 

rumediLanno 1625 ad diem 8 Srp(rm6rt#. Et post mio Chronicm provinciae Tuscie, et Fr. Benigni 

cjusdom decreta Fr. Auguslinus Gallucius m tita Bruni in quadam epittola relata m tum. edito anno 

Ji B. FeKcis, et Seraphicm, Arturus tn martyrolo- 1G66 in causa beatc Margarita; de Corlono , assc— 

gio Francitcano, Lucas Wadingus in annalibut rentium , Marianum ex hac vita migrasse die 20 Ju- 

Aftnorum , Benedictus Mauara in legendario Fran- IX 1523. Quoniam vero autograpbum prtedictc hiv 

ciscano , Ludovicus Jacobilius de tanctit Fulginati- toriae in archivo patrum S. Isidori de Urbe asserva- 

but , Fortunatus Hucberus in martyrologio Fran- batur, quod Nosin sapc citato num. 17 indicavimus; 

citcano , Algeiira in Arbore epihgica tohut ordinit hinc , ut in aulhentica forma copia dicli manusctipti 

Francitcani, pater Antonius Mari» Bonucci Socic- extraherctur , ad eorundcm postulatorum preces sac. 

tatis Jcsu in vita beaia ; denique Bollandiani in ac- congregalio negotium comumit R. P. Udci promo- 

tiitanctorum tom.'3, Septembrit ad diem 8. tori,qui ad prtefatum archivum se contulit una 

Constructus fuit anno 1749 abcpiscopo Pisaurcnsi C um notario ipsius congrcgalionis, ct propriis oculis 

informalivus processus supcr sanctitalis fama , vir- inspecto, ac perlustrato autographo , receptoque ser- 

lulum , ct miraculorum bcatas Seraphinai; necnon vatis servandis P. Archivistae examinc super iden- 

super cultu ab immemorabili tcmporc ipsi priestito; tilate,etfideli custodia dicti manuscripti, duos peri- 

coquc sacrorum rituum congrcgalioni cxbibito, ct tes scriptorcs examini subjecit, qui uoanimitcr 

ut moris cst , aperlo, prajyio ejusdem congregationis judicium lulerunt , memoratas chrontcas patris Ma- 

consilio,et voto, commissionem inlroductionis causae r j an i esse autograpbas, eteadem, dc qua supru, 

Nos ipsi signavimus die 5 Julii 1752, proposiloquc antiquitatc pollerc. 
in dicta sacra congregatione, ac discusso dubio : An 
scntentia hta per recerendutimum epucopum Pi- 
mauren. tuper cultu publico ab immemorabili tem- 
pore prmdictm beatm exhibito , tice tuper catu ex- 
cepto a decretit tan. mem. Urbanipapm Vlll tii 



Digitized by Google 



SUPER. CASD EXCEVTO. 



XX DECRETUM. 
Urbevcntana. 

CANONIZATIONIS B. JOANME vulgo 
VANNJE, 

De Urbeveteri monialis terlii ordinis 9. Dominici. 

Admissa adrelationem celsitudinisregiaeminen- 
tisrimi, ct reverendissimi domini cardinalis ducis 
Eboracensis ponentis a sac. rit. congregatione or- 
dinaria ex dispensationeapostolica absque intervcntu 
consultorum habita die 26 Fe bruarii currcntis anni; 

introductionis cauta canonisationis 
pradicta beata Joanna vulgo Vama monialis tcr- 
tii ordmisS. Dominici, illaauesubinde die 13 Mar- 
fii ejusdem anni a sanctissimo domino nostro Bc- 
nedicto PP. XIV manu propria tignata, cum tn 
ejus executionem iutante reverendusimo P. Fr. 
Antonio Bremond magistro gencrali ordinis Pra- 
dicatorum postulatore propositum fuerit ab eadem 
cclsitudme regia eminentissima ponente m sac. rit. 
congregatione ordmaria, atque discussum dubium : 
An sententia per judices a reverendissimo episcopo 
Urbevmtano depulatos, lata super cultu ab immc- 
morabili tempore dictm beatm prastito , site casu 
excepto a decretis sancta memoria Urbani PP. 
VJlIsit confirmanda in casu, etad effeclum de quo 
agitursacra eademcongregatiopravio matureexa- 
mme processus informatitri super prafato casu ex- 
cpto m civitate Urbisveteris a reverendissimo epis- 
cnpo ejusdem civitatis constructi, ac audito B. P. D. 
Ludovico de Valentibus fidci promotore , quisuam 
sententiam voce, et scripto exposuit, rescribendum 
censuit affirmative , si sanctissimo Domino nostro 
visum fuerit. Diel Septembris 1754. 

Factaque deinde per me secretarium de pradietis 
eidem sanctissimo Domimo nostro relatione, Sancti- 
tas sua benigne annuit. Die 11 ejusdem mensis, et 
anni 1754. 

D. F. eard. Tamburinut Praf. 
Loco f sigilli. 

M. Marcfuscus S. RiL Cong. SecrtU 

Bcata Joanna volgo Vanna in pago Carnajolac 
Urbcvcntane dioecesis annocirciter 1262 in lucem 
cdita, in ipso vita; exordio parcntibus orbata est. In 
bcnedictionibus autem dulccdinis prevcnta, haud 
obseurum future sanclitatis specimen dcdit. Reli- 
cioso babilu lcrtii ordinis S. Dominici induta, ab 
bominum consortio rcraota , inter Tertiarias cjusdem 
ordinis ad instar virginum clau.stralium in civitate 
Urbeventana degentes vilam duxit sanctissimam. Ex 
assidua preserlim oralionc, cui miriiice vacabat, 
supcrnis cbarismatibus condecurari promeruit. Qua- 
dragcsimum secuodum actatis annum agens feliciter 



obiit die 23 JtdU 1306. Ejus sanctitatcra plurima 
post mortem patrata prodigia, ac miracula compro— 
barunt. 

De bac beata verba faciunt Jacobns Scalza ordi— 
nis Predicatorum ipsi coevus m ejusdem vita Mss. 
Anonymos m relotvme Mss. vita sancta Catharmas 
Senen. beata Vavena, ae B. Calharina dc cwitale 
CaslcUi, P. Serapbinus Raxxius m Kb. de vtUs san- 
ctorum, et beatorum utriusque sexus ordxnis Fr. 
Pradicatorum imprcss. Florentia anno 1577, Bap- 
lista Piergilii in bistoria de vita B. Jacobi a Meva- 
nia ordtnis Pradicatorum typis ed. Tuberti armo 
1678, eap. ii, pag. 20, §2, part. i, el Anonjmos 
in compendio de vita beata typis edito Falisci anno 
1701. Multa quoque de ejusdem bcatae vita legunlur 
in aliis libris Mss. asscrvatis in arcbivo UrbeTen— 
tano ordinis Predicatorum , quoram primus, cui ti- 
tulus : Chronicum priorum exorditur ab anno 1531 
ct dcsinit amno 1749. .Alter inscriptus: Contiliorum 
incipiens ab otmo 1608 desinit anno 1671, tertius 
dcmumcxordiensabamtol672, finiiUubaitno 1750. 

Anno 1750 a judicibus per reverendissimum 
cpiscopum Urbeventanum dcputatis constructDS fuit 
informalivus proccssus super sanctitatis fama, virtn- 
tum, alque miraculorum beatac Joanne, necnon 
super cultu ab immcmorabili tcmpore eidem beatx 
pracstito , coque in sacrorum rituum congTegatione 
cxhibito, et, ut moris est, aperto, de ejusdcm con- 
grcgationis consilio , et voto, commissioncm intro- 
duclionis cause Nos ipsi signavimus die 16 Februa- 
rii currentis anni 175i, subindeque proposilo in 
dicta sac. congrcgatione, ac discusso dubio : An 
sententia per judices a revcrendissimo episcopo Ur- 
beventano deputalos lata super cultu ab immcmora- 
bdi tempore dicja bcata prastito, sive casu excepto 
a decretis san. mem, Urbanipapa VUisit confir— 
manda in casu,et ad effectum , de quo agitur : af— 
firmalivum prodiit responsum pcr Nos poslmodum 
confirmatnm. 

In prefalo processu complures deduct* fucrunt 
publici, ct ecclesiastici cultus spccies, beate Vannae 
exbibiti. Translatio nimirum corporis beatae anno 
postejus obitum pcracta, videbccl 1307, ejusquc 
collocatio in decentiori loco. Oblatio eeretfacta a 
publico civitatis Urbcvcntana die ejusdcm bcatae 
festo. Titulus beata, et sancta ipsi tribotus. Plures 
imagines cum signis veneralionis, et sanctitatis bea- 
tara representantes. Expositio sacrarum exuoiamtn 
beata publicajfidelium adoratiooi. Denominatio al- 
taris, iu quo corpus beatac rcquiescit, a nomine 
ejusdcm Legatum perpetuum missarum ad praedi— 
ctum altare. Dedicatio altaris in bonorem beatae in 
ccclcsia parochiali castri Carnajolae. Rctentio /atsv- 
padis accensae ante altarc , in quo jacet corpus bea— 
tae. \ota, et anathemata ante ejusdem corpus. ct 
dcmum asservatio reUquiarum bcalc cum reliquiis 
aliorum sanctorum. Verum sacra congregatio in ap- 
probando supra relatam sentcnliam ratioocm prac— 
scrtim babuit de translatione corporis beataj cx bo-- 



Digitized by Google 



DECRETUM XXII. 



427 



tnili ra decentiorem locnm , et titalis beatm , et tancta 
eidctn tribatis, qu« duo caltus species autbenticis 
documcntis, anUquissimis , acperccnlum, ct ullra 
annos decreU san. mcm. Urbani VIII cxcedenUhus 
fuerant comprobate : ac denique de imaginibus, 
splendoribus, radiis, ac laurcola bcatam rcprjcscn- 
tantibus, et in ccclesiis ad publicam veneraUonem 
cxpositis; ct per ccntum ct ultra annos antc dicta 
dccreta cxaratis. 

XXI DECRETVM. 

Utinentit. 

CANONIZATIONIS BEATI ODORICI MAT- 
THIUSSI, 

Sacerdotis professi ordinis Minorum S. Francisci. 

Admitta ad relationem eminentitiimi, et reveren- 
dittimi domini cardinalit Protperi Columnas dc 
Sciarra ponentit a tac. rit. congregahone ordmaria, 
ex dispentatione apottolica abtque inttrventu con- 
tultorum habUa die 14 Aprilit 1753 commit- 
lione introductionii causa canomxationit pradicli 
beati Odorici Matthiutti, tacerdotit professx ordinit 
Minorum lancti Francisci, iUaque subinde dte 25 
ejutdem mentii, et anni a tanctittimo domino nostro 
Bencdicto papa XIV manu propria signata, cum m 
ejut executionem, instante P. Fr. LaurentM Gan- 
ganelli ejutdem ordinis Minorum sancti rrancuct 
conventualium potlulatore, propositum fuerit ab 
eodem eminentissimo ponente m sacra rituum con- 
gregatione ordinaria, atque ditcussum dubium : 
An sententia lata per eminenlissimum, et reveren- 
ditsimum ordinarium Utinentem super cultu ab 
immemorabili tempore pradieto beato praitito, 
tive excepto a dccretis san. mem. Urbani VIII tit 
con/irmanda in casu, et ad effectum de quo agitur : 
Sacra eadem cont/regatio pratrio maturo examme 
processut informaiivi super prafato caeu excepto ta 
civitate Utinen. ab eminentitiimo, et reverendissimo 
ordinario ejusdem ciritatis construeti, ac audito 
R. P. D. Benedicto Veterani fidci promotore , qui 
tuam icntentiam tcripto exposuit, rescribendum 
cemuit : AfRrmative , si lanctutimo Domino noitro 
placuerit. Die H Jutoii 1655. 

Et facta deinde per me infraicriptum leeretanum 
eidem tanetisiimo Domino nottro relatione , San— 
ctitat tua benigne annmL 

D. F. card. Tamburinut Praf. 
Loco f sigilli. 

M. Marefutcut S. R. C. Secr, 

Bcatus Odoricus Matthiussi cx oppido Porto 
Naoni Foro Julii Venatorum, adolcsccns ordini fra- 
trum Minorum adscriptus , in oralionc , jejuniis , 
panpcrtate , humilitale sc cxcrccns ,duram , ct aspc- 



ram ritam dtixit, et martjTii desidcrio, impctrata 
a suis prxposilis facultate, maximam terrarum par- 
tcm pcragravit ; per deccm enim, et septem annos 
inter barbaros versatus, ingentcm intidclium multi- 
tudincm ad agnitioncm vcrae 6dei perduxit. Tan- 
dem redux in Italiam , dum alios socios sibi adjun- 
gcrc curat , qui sccum Tartarorum conversioni 
inrumbercnt, Utini migravit ad Dominum anno 
1331. 

Funus servi Dei maxima populorum pictate cura- 
tum est, ejusquc sanctitatem multis signis , ct mira- 
culis Deus manifestavit , qua? auctoritate Pagani, 
tunc patriarchae Aquilejensis , fuerunt collecla. 
Corpus ab eo tempore incorruptum servatnr. 

Varia? species cultus proponebantur, nempe so- 
lemnis corporis translatio, sacellum, et altare in 
cjus honorem edificatum, bcati titulus ab antiquis- 
simis scriptoribus ei tributus; cjus memoria quo- 
tannis ma^no cum apparatu, et devotione ab 
Uticensibus cclcbrata, tabcllte volivaj, et analhemata 
ejus sepulchro appcnsa; antiphona dcnique cum 
oratione in ejus honorem a vetusUs temporibas reci- 
tata. 

Nec dcerant antiquissimi scriplorcs, qui de san- 
ctitate servi Dei luculentum testimonium in suis 
scriptis reliquerunt; hi sunt Marcbesinus, et Hen— 
ricus GlaU, ambo ordinis Minorum servi Dci coa?vi, 
a Bollando rclati sob die 14 Januarii , Albcrlus dc 
Utino in Chronico Norimbergente hjpit ediio anno 
1493, Barth. Pisanus m Hb. 1, eonform. part. 2, 
pag. 82, P. Rodulphus tn Uist. Seraph. Relig. 
pag. 125, Henricus Willot thcologus Parisiensi» 
tn Athenao Franc. pag. 286, Franc. lionzaga m 
Orig. Ser. Rel. pag. 92, Henricus Sodulius t'om- 
mentar. ad vitam S. Franeisci pag. 29, Dominicus 
dravina ordinis S. Dominici in Iibro, cni titulus: 
Vox turturit pa$. 202, aliique. His coharcbant 
reccntiores scnpiores , inter quos illmlriores sunt 
Antonius Possevinus tom. 2, App. sacr. pag. 50i, 
Phil. Labbe m supplem. ad Itcllarmin. de tcript. 
ecclet. Stcph. BelluUus m titis Paparum Avenion. 
tom. 1, pag. 1411, aliiquc. 

SignaU a sanctissimo Domino nostro die 25 
Aprilis 1735 commissione introductionis causae, con- 
fcctoque deinde proccssu per eminenUssimum car- 
dinalem Dclphinum, et proposita causa supra relalum 
prodiit decretum. 

XXII DECRETUM. 

Eugubina. 

CANONIZATIONIS B. FORTIS DE GABRIEL- 
LIBUS, 

Uonachi S. Crucis Fontis Avcllani ordinis S. Domi- 
nici. 

Cum a sac. rituum congregatione ordinaria tub 
die 7 Julii 1753, ad relationem eminentitimi, et 



Digitized by Google 



428 



SUPER MARTTRIO ET CAUSA MARTTMI. 



reverendistimi domini cardinalis Tamburini ejtu— 
dem taer. eongregationU prafeeti, et ponentis ad~ 
initta fuerit commUiio introductionit cauta beati 
Fortit de Gabriellibut, et a tanctittimo damino 
nottro Bcncdicto papa XIV pottmodum eignata 
juxta tenorem prafata committionit, ad inttan— 
tiam eomitit Fortii de Gabriellibui Valleta Eugu- 
bini pottulatorit propotitum fuit ab eodem eminen- 
tistimo ponente , atque tn dieta tac. eongregatione 
ditcuuum infraieriptum dubium: An tententia lata 
a reoerendiitimo epitcopo Eugubino super cultu ab 
immemorabili tempore eidem lervo Dei prattilo, 
tive ti» catu exeepto a deeretii juttu san. mem. 
Ubani VIII editii tit confirmanda in eaiu, et ad 
effectum, ete. Et tae. eadem congregatio audito 
priui R. P. D. Benedieto Veterani fidei promotore, 
qui suam icntentiam expotuit , reieribendum cen- 
luit: Affirmative, ti tanctiitimo Domino noitro 
placuerit, die 13 Martii 1756. 

Faetaque deinde pcr me lecretarium de pradictit 
eidem tanctittimo Domino noitro relatione, San— 
ctitai tua benigne annuiL Die 17 Martii 1756. 

D. F. eard. Tamburinut Prafeetui. 

Loco 7 sigilli. 

M. Marefuteui S. R. C. Secret. 

Beatus Fortes eremita Eugubinus , qucra familia 
Gabriclli tamquam gcntilem suum sibi vindicat, ab 
adolcscentia solitariam vitam amplexus cst, quara 
poslea cum canobilica commutavit in celcbri con- 
gregatione S. Crucis Fonlis Avcllani, ibiquc in 
vigiliis, jejuniis, flagcllalionibus, orationis studio 
continuo se excrcens magna cum sanctitalis, ct 
signorum fama dccessit anno 1040. 

Signata fuit commissio introductionis causae a 
sanctissimo Domino noslro die 7 Jutii 1713 super 
cullu ab immcmorabili scrvo Dei prasslito , ct pro— 
posita deinde causa in sac. congrcgatione riluiim, 
vari» cullus specics proposiuu sunt , nempe orato- 
rium in bonorem B. FortisDco dicalura ab antiquis- 
simo tempore, corporis elevalio, imagines curn 
laureola, ct litulo bcati, festum bcati quolannis 
Eugubii cclcbratum , anatbcmata , seu vota ad ejus 
scpulchrum appensa , aliaeqtie. 

Varii scriptorcsde B. Forle mcntionem fcccrunt, 
videlicct antiqtiissimus auctor poemalis qui s*e- 
culo XV floruit, et Mss. Eugubii asscrvatur, Ludt>- 
vicus Jacubilli in vitit lanctorum Umbria to. 1, 
pag. 478, Vinccntius Armannus in epittolit, Bona- 
vcntura Tondi in Exemplari gloria, aliique rcccn- 
Uores, quibus omnibus mature expensis a sac. 
congregatione rituum die 13 Martii 1756 confirmata 
fuit sentcntia ab epiacopo Eugubino edita supcr casu 
excepto a deCrclis san. mem. Urbani VIII el relatum 
prodiit decrctum. 



Ad CAPUT IV, in quo rcfcrunlur deereta iupa 
martyrio, et cauta martyrii, post 11 decretum 
addatur III prout sequitur. 

III DECRETUM. 

Pelona t teu Luceorien, 

Beatificationis,seu dcclarationis martyrii 

TBJ». SttTI DBI 

ANDRE£ BOBOLA, 
Saccrdolis profcssi Socielatis Jesu. 

Proposita in conpregatione gencrali sacrorura 
rituum, coram Nobis habita die 13 Maji 1749causa 
beatificationis , seu declarationis martyrii vcn. seni 
Dci Andrem Bobola sacerdotis professi Suciet Jcsu, 
disputatoque dubio sequenlibus vcrbis concepto: 
An conttct de martyrio, et eauta martyrii , necnoH 
de tignii, teu miraeulii in catu, et ad effectum, ctc. 
sequcus a Nobis editum fuit rcsponsum die 22 cjus- 
dem mensis , et anni : Non conttare, vidrhcet dt 
martyrio, et cauia martyrii per probationet d,- 
reetat, per tettet videhcet rfe vitu contettet iimeot, 
et aptot, juxta eongregationit praxim, tl Stdit 
Apottolica inttitutum. Scd insimul postulatoribos 
conceasum cst, ut iu alia gencrali congrcgatione du- 
bium supradictum iterum proponcre possent , et 
causam, in eo quod attinct ad marf rnum, ct causam 
martyrii , prosequi per viam subsidiari* probationis 
in suo generc pcrfectx : ct in codem supradicto 
responso nonnulla alia addita fucrunt, quas fuerant 
a poslulatoribus emissa, et quas dcmandatum fuil ut 
ab iisdcm supplercnlur. 

Ad predicti responsi tramitcs, derdirta a postu- 
latoribus via dirccta: probationis, aliaquc inita 
subsidiariae probationis super martyrio, ct causa 
martyrii, cctcrisquc adamussim adimplelis, qu.t 
adimplenda in supradiclo rcsponso praescripseramus, 
cum in alia congrcgalionc gcncrali sacrorum rituum 
coram Nobis habita die 26 Noverabris 1754 ab ipsis 
fucril itcrum propo^ita causa bcatificalionis, seu 
dcclarationis martyrii ven. scrvi Dci Andrec Bobota 
sacerdolis professi Soc. Jesu , cl itcrato fuerit dis— 
pulalum dubium : An conttet de martyrio, et eavia 
'martyrii, neenon de tignit, et miraculisineatu, etc., 
etsi antc acccssum ad congrcgationem tum scripturs 
poslulatorum , lum animadversiones fidei promoto- 
ris, tum cliam consultorum omnium suffragia, Ko- 
bis juxta morem scripta cxhibita, a Nobis diligenter 
perlecta fuisscnt , ct singula ralionum momcnla i 
nrocuratoribus , et advocatis viva quoque vocc coram 
Nobis exposita propriis auribus cxccpisscmus, ct 
congregationi deinde dicta dic intercssentes omnia, 
ct singula, quae a vencrabilibus fralribus nosirii 
cardinalibus praedicta* congrcgationi addictis de- 
ducta sunt , audivisscmus ; a nostra tamen promcnda 



Digitized by 



DECRETUH VI. 



/J23 



sontcntia tunc abslinuimus , el interessentes rogavi- 
mus, ut suis precibus a Patre luminum bumiiitcr 
pctcrcnt, ut Nobis prsesto esse, mentemqu* nostram 
i I lustrarc dignaretur, anlequam super proposito du— 
bto responsum » Nobis ederetur. 

Post h«ec , aliorum precibus nostras quoque con- 
junximus; resumptoquc ncgolio, et omnibus iterum 
inature pcrpcnsis, habilaquc potissimum ratione 
tcrcentum fcrc testium in processibus tum ordinariis, 
tum apostolicis juridice cxaminatorum qui de mar— 
tyrio, causaquc martyrii, ct perseverantia finali, 
ctsi uno, aut altero exceptis, qui sunt de visu , dc 
audilu deponcntcs, moralcm constituunt certiludi— 
ncm, qu«, si non impossibile, imprudens tamen 
redderet judicium de opposilo, inhaercntes ctiam 
suflVagiis consultorum, ct cardinalium congrcgationi 
sac. rituum adscriptorum, qui in mox exponendam 
in suflicienti, juxta morem ejusdem congregalionis, 
numero sententiam devcncrant, divino iterum in 
sacrosancto missx sacrificio fcrvenlissime implorato 
prxsidio, decrctum edimus, quod secretario con- 
gregationis propriis manibus consignamus, in quo 
slatuirous, cl declaramus, martyriura, ct causam 
martyrii vcner. scrvi Dci Andrcae Bobola sacerdotis 
professi Societalis Jcsu probari, ut tuto procedi 
possit ad ulleriora, nimirum ad discussionem , et ap- 
probationcra qualuor miraculorum, juxta formam 
tlecreti gencralis dic 23 Aprilis 1741 enunciali in su- 
pra mcmorato responso noslro cdito dic 22 Maji 1749. 

Dalum Romae apud sanctam Mariam Majorcm 
dic 9 Fcbruarii 1755, pontificatus nostri anno deci- 
moquinto. 

D. F. eard. TamburinuM Prafeebu. 
Loco f sigilli. 

M. Marefutcut S. R. C. Seeret. 

Ad CAPDT V, in quo habenlnr decreta tuper «r- 
funoiu,.post V dccretum addatur sequens decre- 
tum VI ncmpe : 

Bcatificationis , et canonizationis 
VEN. SERVI DEl PAULI BURALIS 

S. R. E. cardinalis dc Aretio nuncupati. 

Gongregatio gencralis sacrorum rituum Itabita 
die 27 prcteriti mensis Januarii , et in causa bcati- 
ficatioms et canonizationis venerabilis servi Dei 
Pauli Buralis S. R. E. cardinalis de Aretio nuncu- 
pati propositum fuit dubium sequentibus verbis 
ronccptnm : An constet de virtutibut theologahbut 
Fide, Spe, et Charitate, et eardinalibut Prudentia, 
JustUia, FortUudine, et Temperantia, earumque 
annexit in gradu heroieo in eatu, et ad effeetum de 
quo agitur. 

Gongregationi interfuimus, nec ad eam imparati 



et informationes tum postulatorom, tum fidei promo- 
toris , post lecla consultorum congregationis suflragia 
Nobisprscedcnler jnxta morem in scriplis exhibita, 
post auditas advocalonim causae verbalesinformatio- 
nes. In ipsa congregatione propriis aoribus excepimus 
scntentias dilectorum filiorum noslrorum S. R. E. 
cardinalium congregationi sacrorum rituum adscri- 
ptorum, quas super pracdicto dubio oretenus protu- 
lerunt; sed nullum a Nobis cditum fuit responsum, 
ut, secundis adhibitis curis, porrectisquc Dco Op- 
timoMaximo jugibus precibus, opportuniori tem- 
pore nostram ederemus supcr proposito dubio sen- 
tcntiam. 

Dum in minoribus promoloris fidei munere fun- 
gcbamur, animadvertimus, plures in causa vcncra- 
bilis servi Dei Pauli Buralis confectos fuisse proccs- 
sus auctoritate ordinaria, et apostolica , nec umquam 
fuisse cxaminatam, multoque minus approbatam 
validitatcm processuum auctoritate ordinaria confe- 
ctorum.Cajctani videlicct, Placcntini, clNeapolitani, 
ex quo non cxiguum inte^ritati, et valori probatio- 
num damnum derivabat. resles enim in dictis pro- 
ccssibus examinati , qui altcntoeorum numero, lide 
ipsoruni dictis debita, adminiculis, quibus eorum 
altestationes crant roboralac , consonantia cum testi- 
bus examinatis in proccssibus apostolicis, probationis 
gradum altingerc potuisscnt, si validitasprocessuum, 
in quibus fueruut examinati, fuisset discussa et 
approbata; ccssantibus discussione ct approbatione 
validitatis, soiius adminiculi vim cl robur potcrant 
oblinere, juxta congregationis praxim, de qua in 
noslroopere de canonizatione tanetorum lib. 2, cap. 
5. Scd, cum in toto causae decursu nulla de validitate 
processuum promota fuisset indago, nccessarium esse 
cxistimavimus sedulo inspicere, an validi revera 
esscnt mcmorati processus auctoritate ordinaria con- 
fccli, ct an omissio examinis involunlaris quodam- 
modo ncpligeniia; esset adscribenda, vel potius deri- 
vassediccnda csset ex metu, quod eorum validitas 
apnrobari non posset. 

Ut id autem in aperto tandem ponerclur, prtcdi- 
ctosproccssus ad Nos aflcrri mandavimus, et quamvis 
longa, quinquagenaria videlicet , et ullra in examine 
causarum beatilicationis, ct canonixationis expericn- 
tia potuissemus Nobis ipsis blandiri de nostrarum 
virium siiflicicntia in cxaminc validitatis pnediclo- 
rum processuum, advocari nihilominus fecimus 
dilectum filium Bcnedictum Vetcranum sacra? consis- 
torialis aula? advocalum diligentissimum fidei pro- 
motorem a nobis conslitutum, cui prxdictos pro- 
cessus consignavimus, et ipsius sentenlia tum vocc, 
tum scriptis Nobis exposita , coramunicato cum ipso 
consilio, decrelum edidimus die 1 currenlis mcnsis 
Fcbruarii, secretario congregalionis sacrorum ri- 
tuum consignatum, in quo constarc decrevimus de 
validitate processuum Cajetani, Placentini, et Nea- 
politani, ordinaria auctoritate confectorum in causa 
vencrabilis scrvi Dci Pauli Buralis S. R. E. card. 



Digitized by Google 



430 



SUPER MIRACULIS. 



Altae pnclcrea post conp;regationcni habitam die 
27 praeteriti mensis Jannarii adbibitae sont scrupu- 
losae diligentiae, ne in re tanli momenti aliquid prae- 
termissum dici posset, quod vidcri ct examinari 
potuissct. Deum Optimum Maximum jugibus preci- 
bus obsecravimus, ut Nobis pra^sto esset, et mentem 
nosiram illustrare dignarctur : post quae, inhserentes 
unanimibus suffragiis cardinalium, qui congrega- 
lioni sacrorum rituum, babitae dic 27 praetcriti 
mensis Januarii interfuerunt , proposito in ca dubio 
sic respondemus, auditoquc sacro, perceptaque cu- 
rharistica Communione, cum prs impedimcnto po- 
dagrae missam celebrare non potuerimus, sic res- 
pondendum decernitnus: Jfa conttare de vhiutibus 
theologalibus Fide, Spe, et Charitate, et cardmali- 
but Prudentia, Juttitia, Fortitudine, ac Tempe— 
rantia, earumqve annexit in gredu heroico, ut tuto 
proccdi potiit ad ulteriora, ad ditcuttionem videli- 
cel quatuor miraculorum. 

Ycnerabilis Dei servus Paulus Buralis vixit in 
statn saeculari usque ad annum quadragesimum 
scxtum suae xtatis. Nomcn deinde dedit congrega- 
tioiti dericorum regularium , qui Theatini nuncu- 
pantur, et in dicta congregatione permansit spatio 
annorum undccim. Ad dignilatem episcopalem 
deinde evectus, praefuit primum ccclcsiae Placen- 
tinae , et collegio cardinalium sacrae Romanae Eccle- 
siae adscriptus, translatus deindc fuit ad regimcn 
arcbiepiscopalis ccclesias Neapolitanae , quae omnia 
spatio ferc decem annorum implevil , ponderalisquc 
sedulo omnibus, qnai in unoquoquc praedictorum 
statuum abeogesta sunt, constat, ipsum in gradu 
heroico eas omnes virtutes frcquenlibus actibns exer- 
cuisse, quae unicuique praedictomm staluum erant 
proportionatae et propriae, cum eximia semper cha- 
ritate erga Deum ct proximum, spectabili humili- 
tate, et eximia undequaque prudentia. 

At, cum ea omnia, quaepertinent ad statum saecu- 
larcro , et sic ad longum vitae ipsius cursum, et ple- 
raque alia quae statum regularem respiciunt, in quo 
non modicum suse aetatis cursum perfecit, non sint 
probata testibus de visu, sed testibus aut de auditu 
a videntibus, aot de auditu auditus, etea tantum 
qusestatum episcopalem, et cardinaliiiam rcspiciunt 
dignitatem, sufficicnti numero teslium de visu in— 
nixa sint , locus factus est decreto a Nobis die 23 
Aprilis 1741 , et impresso in nostro opere de cano— 
nizatione tanctorum lib 3, in quo statutum est, ut 
in causis etiam procedcntibus pcr viam non cultus, 
si virlutcs probatae sint per testes de auditu , ct sic 
per probationes subsidiarias, dilata, prout in casu 
absque culpa ct dolo pestulatorum , confectione pro- 
cessuum longe post obilum Dci servi, si de validi- 
tate proccssuum post dictum tcmpus confectorum 
abundc constet, prout in casu , si, tcstium numero, 
et qualitate , caeterisque attcntis adminiculis, mora— 
lis , prout in casu , consurgat ccrtiludo, quae, si non 
impnidcns sallcm judicium rcddal dc opposito, pro- 
posito dc virlutibus dubio nullatenus respondealur, 



ita eo*ufar#, deficiente videhcet probatione direcu 
per testes de visu, sed respondeatur , ita eonttau, 
ut tuto procedi potsit ad discustionem qruatuor tn>- 
raeulorum, aucto videlicet miraculorum numero » 
doobus, quae olim sufficiebant pro obtinenda beati- 
ficationc, ad alia duo, et sic ad quatuor miracula, 
ut quod ex humano defuit testimonio , divtno com- 
pensctur. 

Praesens decretum manu nostra subscriptntn . 
nostroque sigilio munitom, secretario congregatio- 
nis sacrorum rituuro consifjnamus, inter acta ejns- 
dem congre^atioiiis asservandum. Dalum hac die 
8 Fehroarii 1759. 

D. F. card, Tamburitms Pra-f. 
Loco f sigilli. 

M. Marefutcut Sac. Rit. Congr. Secr. 

Ad CAPUT VI, ubi habentor deereta tupermi- 
raculit, post XI decretum addatur sequensde- 
cretum Xil , videlicct : 

NeriHonen. 

Bealificalionis et canonixationis 

VE.N. SERVI DN 

JOSEPHI A CUPERTINO, 
Sacerdotis ordinis Minorum conventualium sanclt 

Poslquam fcl. record. Clcmcns XII nostcr pranle- 
ccssor, prsemisso sedulo, quo par erat, eiamine, 
constare rite decrcvit de virtutibus tam theologali- 
bus,quam cardinalibus carumquc respective an- 
nexis m gradu hcroico venerabibsscrvi Dci Josephi 
a Cupertino sacerdotis professi ordinis Minorum 
conventualium , quemadmodum liquet cx decreto 
ab eodem praedeccssore cdito. dic 15 Augusti 1735. 
Alterum institutum fuit dc morc judiciura supcr mi- 
raculis , erutis a causae poslulatoribus, ex processibus 
Auximano, Assisiensi , et Neritionensi , non solum 
ordinaria, sed eliam apostolica auctoritate confeclis, 
quorum validilas scmcl ac iterum fuerit approbata. 

Expensis igitur, ut assolet, iisdem miraculis in 
congregatione antcpraeparatoria, babita dic2Martii, 
ct in prseparatoria, habita 16 Novembris superioris 
anni 1751 , superni faclum est dispositione consilii, 
ut tandero congrcgationi gcncrali coram Nobis co- 
genda! praestituta esset dies 19 mox elapsi Septem- 
bris, qua scrvus Dci, relictis in urbe nostra Auxi- 
mana anno 16G3 mortalilalis cxuviis, prctiosam in 
conspectu Domini morlem obivit. 

Ne in re admodum gravi ullae desiderari posscot 
apostolicae nostra: sollicitudinis, et vigilantiae parles, 
antcquamdictasgenerahcongregationi inleressemus, 
miraculorum probatione ex iisdcm processibus apus- 



Digitized by Google 



BREVE BEATIFICAT. S. D. JOSEPHI A CUPERTINO. 



431 



tolicts, et ordinariis dccerpta rimavimus, allegatione 
pustulatorum, et consilia medicorum scripto pro ve- 
rilate exarata evolvimus, eosdera postulatorescausam 
voce oranles suam audivimus : consultorum dcinde 
suffragia cxpendimus, illaque coram univcrso coelu 
aperuimus; ac dcmum S. R. E. cardinalium senten- 
tias diserle coram Nobis prolatas excepimus. Vcrum 
etsi compertum Nobis apprime fucrit, duo ex pro- 
positismiraculis, ncmpe tecundum et tertium in 
ordine, fere communi votoconsultorum, ac prorsus 
unanimi cardinalium suffragio approbari ; delibera- 
tionem tamen nostram in aliud tempus rejecimus, 
quo consultius rem expedire possemus non solum 
severioris nostri studii accessione, sed implorata cx 
alto ccelcsti ope ab eo , qui mentes bominum lumine 
satt claritalis illustrat. 

Hac itaque die divo patriarcb» Francisco sacra, 
postquam provoluti ad ejus aram in basilica SS. XII 
Apostolorum omnipotenti Deo incruentum sacrili— 
cium, et hostiam placationis obtulimus, duoprae- 
missa miracula duximus approbanda ; et hanc diem 
eum in finem elegimus, ut novis in diem patcat ar- 
gumentis, sanctitalem in Franciscana familia ab 
cximio cooditorc suo invcctam , uberrimo Ecclesias 
gaudio in ejus alumnis adolcsccre. 

Primum miraculum, alias sccundum in ordine, 
contigit Stepbanode Matlhseis, pucro duodenni, 
cujus dexteri oculi pupilla a coactanco puero iclu 
squammosi, et acuti lapidis vulncrata, et Iraosver- 
sumscissa fuit, sangutnc, aliisque bumoribus adeo 
Jaie manantibus, ut totiusoculi orbita, seu bullus 
cxsiccari, contrahi, et introrsum deprimi visasit, 
ablata eidem Stephano vidcndi facultate, medicus, 
et chirurgus,qui actum de visione pronunciaverant, 
nonnulla ad paucosdics adhibucre rcmodia curando 
tantum vulneri idonca, scd infirmus erecto in ipsa 
raxitate, hominum judicio non removibili, animo 
in ven. Josephum, domi primum ejus opem implo— 
rat, deindc una cum matrc iUius sepulchrum adit, 
preces ferventius ingcminat provolutus in genua, 
oculum lapidi sepulchrali admovel, et pristinam 
videndi facultatcm in instanti recuperat, el intuen- 
tibus oculum exhibet, rotunditati, et primacvac par- 
tium concinnitati restitutum. 

Secundum miractilum, alias in ordine tertium , 
nccidit Victorio de Matthaeis. In dextero illius genu 
altas radices egit tumor cysticus, scu foIUculatus, 
qui spatioscx circitcr annorum, ex diuturno humo- 
rum aggestu in enormcm , ac duram molem , con- 
cretus , infirmum nec gradi , ncc genuflectere patie- 
batur, iliumque assiduis angebat doloribus, accrbius 
ultimo, ante sanationem mense ssevientibus. Pra> 
grandi hnic tomori,etjam senesccnti nulla unquam 
adbibita fuerunt remedia, nec manus acccssit chi- 
rurgi , probe conscii sinc vita? pcriculo admoveri non 
possc. ./Eger spe dejectus recupcrandac salulis ope 
humana, sciens quod cadaver servi Dci, recens dc- 
functi, in ecclesia sui ordinis confluenti populo cx- 
po&iluw crat, primum eauidem ccclcsiam, dcindc 



saccllum adivit in quo vcn. Dei servus raissam pri- 
vatim cclcbrarc consueveraL Dexterum genu,ac 
tumorem in ipso cxtuberantem admovet altarissup- 
pcdaneo , in quo ex diuturno orandi usu imprcssa 
apparebant vestigia genuum servi Dci. Ex Ulo con— 
lactu, moraento temporis, evanuit tumor , nullo cy- 
slicis, nullaquc tunicati folliculi supcrslitc signo in 
genu complanato , et ad molum prorsus expedito. 

Haec itaqueduo miracula, tanquam tertii generis, 
approbamus ; ac praescns approbatiunis nostrae de~ 
cretum manu nostra subscriptum intcr acta congrc- 
gationis rcferri volumus, ct mandamus. Datum Ro- 
raae apud S. Mariam Majorem die k Oclobris 1752, 
pontiiicatus nostri anno decimo lertio. 

D. F. Tamburintu Prafeehu. 
Loco f sigilli. 
Jlf. Marefutau Sac. RU. Congr. Secr. 

Ad CAPUT VII, in quo continentur buUaeanoni- 
xatumis, et brevia beatificationis, addantur duo brc- 
via infrascripta, scilicet : 

BREYE BEA TJFSCA TWNIS 

VEN. SERVI DEI JOSEPHI A CDPERHNO, 

Sacerdotis professi ordinis Fratrum Minorum con- 
ventualium sancti Francisci. 

BENEDICTUS PAPA XIV, 

ad perpetuam rei memoriam 

^Elernus Det Fitius, etsi ante mundi originem, 
Patri coaequalis, «equesemper rcgnaverit , in pleni- 
tudine tamen temporum idco apparuit patefactus in 
carne, ut juxta propbetarum vaticinia, collapsa rea> 
dilicando, et dirula instaurando , regnuro suum in 
ultimos usquc terrae fioes oonlra antiqui hostis tj— 
rannidcm erigeret, et stabilirct. Quicumquc igilur 
in boc regno, quod cx omnibus linguis, et populis 
colligendum crat, tamquam cives adscribi satagunt, 
illud violenter expugnare , ct asscqui debcnt : curo 
hoc perpetuum edictum , el in omnem vitam ipsius 
promulgatum voluerit Christus Dominus, quod 
iguem venerit mittere in terram, et quod nihil aliud 
petcret, nisi ut accenderetur, ct arderct. Hoc solo 
caelesti ignc mentes hominum undcquaquc instau- 
rantur, cum ardore Spiritus Sancli afDatac, etsuc— 
ccnsse , terrenis cupiditatibus compressis, atque 
devictis, in Dei amorem rapiuntur, atquein simdi- 
tudinem, imagincmque cjus conformantur. Divinos 
hujus potentiae locupletissimum lestcm habemus iu 
vencrabiU servo Dei Joscpho a Cupertino ordinis 
Fratrum Minorum S. Franscisci conventualium 
nuncupatorum saccrdote professo, qui cum in boc 
Cbristi regno ejus servituti se dcvoverit, veterem 
cxuit homincm, et novum induil , cl duccm, et an- 



Digitized by Google 



432 



BUUA CAXOMZAT. ET BREVIA BEATlFIf.AT. 



tesignanum FrancUcum, per allissimam paupcrta- 
tcm , per oinnimodam sul abnegationem , per ora— 
tionU instantiam, per crncis incditationcm, pcracta 
silentia, et pcr longas inedias imitari contendit. Ve- 
nim cum pcnitus intcllexisset, quod etiam tradi— 
disset corpus suura, ita ut ardcret, nihil illi prodcs- 
set, nisi charitatem habuisset, hinc faclum cst, ut 
in boc primo, et maximo Dcum diligcndi mandato , 
cogilationes omnes, omncsque vircs cnixe conferret. 
Ex hac intima cum Dco unione adeo cor ejus divina 
charitatis igne corripiebatur, et incredibili internae 
dulccdinis amore totum dcflagrabat, ut in extascs, 
ct raplus aliquando crumpcret; ct cum incola tcnc— 
retur in terra, prae vehemcntissimo Dei sui dcsiderio, 
tamquam domesticus haberetur in crelis. Quapropter 
ejus nomen omnium scrmone celcbrari cepit,quod 
nec inaccessa Ioca, nec sccretiora cubicula, in qui- 
bus quandoqne moram obediendo traduxil, conti- 
ncrc poluerunt, doncc relictis Auximi in Piceno dic 
decimanona Seplembris anno millcsimo sexcentesimo 
scxagesirao tcrlio intcrsodales suos mortalitatis exu- 
viis, ad aeterna pracmia vocatus, ad ccelestcm patrinm 
commigravit. Percrebescente itaque in dics ejus 
sanctimonise clarissima fama, ad congregationem 
vcncrabilium fratrum nostrorum S. R. E. cardina- 
lium sacris ritibus prepositorura causa dcducla cst ; 
ubi cum de virtulibus aestimandU , juxta canonicas 
sancliones quaeslio de morc haberelur, fel. rec. Cle- 
mens PP. XJI pracdeccssor noster decimo octavo 
Kalendas Septembris anni 1735 in gradu beroico 
constitutas cas esse pronunciavit. Porro coram Nobis 
ad univcrsalis Kcclesias rcgiracn divina miscratione 
vocalis, cum de miraculisdisccptarctur, non absque 
supremo consilio factum csse censemus , ut ea ipsa 
dic, decima nona elapsi Septcmbris, generalis con— 
gregatio super bac rc coram Nohis cogeretur, qua 
venerabilis Dei servus scxagenario major meritis 
cumulatus , mortalitalem explevit in tcrris, ct im- 
mortalilatem inchoavit in cwlis. Duo cx miraculis, 
quac discutienda proponcbantur,consultorum suflfra- 
giis, et venerabilium fratrum nostrorum S. R. E. 
pnefatae cardinalium sententiis conscnticntibus pro- 
banda essccensuimu*, cl decrctum super eisdcm nos- 
trumproferre,ctpromulgarcvoluimusdicsanctoFran- 
ciscode Assisiosacra, postquam ad ejus aram provoluti 
in basilica SS. XII Apostolorumde Urbe omnipotcnti 
Deo hosliam placationis obtulimus, quam dicm eum 
in finera delcgimus, ut sanctitatem in hac Francis- 
cana familia a seraphico Parcnle suo inveclam, 
uberrimo Ecclesiae provenlu in ejus alumnis in dics 
adolescere, novis, alque mirificis argumcntis con- 
starct. Quapropter precibus tandcm regum , episco- 
purum , aliorumquc principum, nccnon dilectorum 
filiorum Fratrum Minorum convcntualium patema 
clementia annuentes , de ejusdcm cardinalium con— 
grcgationis consilio , et assensu, auctoritale aposto- 
lica, tenore prtesentium indulgemus, ut idem Dei 
wrvus Josephus a Cupertino in posterum beali no- 
minc nuncupctur; cjusdcm corpus, et reliquiae ve- 



neralioni fidelium (non tamen in proccssionibtu cir- 
cumfercndae) cxponantur ; imagines quoque radiis, 
scu splendoribus exorncntur ; ac de co quotannis die 
decima octava Septembris, quam diem pro ejus fes- 
tivitatc cclebranda praescribimus, sub ritu duplici 
minori rccitctur officium , et missa dc communi con* 
fessoris non pontificis, cum oratione a Nobis appro- 
bata , jnxta rubricas breviarii , et missalis Romani. 
Recilationem autem officii , et raissae celebrationem 
hujusmodi fiericonccdimustum in proprio Minorum 
S. Francisci convcntualium ordine, in quo solcmni 
cmissa professione usque ab obitum permansit; tum 
in ordine Fratrum Minorum ejusdcm S. Francisci 
Capuccinorum ( intcr quos per aliquot annos com- 
moratus est),acde Observantia, Reformatorum, 
Recollectorum , et Excalceatorum, ac lertii ordinis 
nuncupatorum ; tum in oppido Cupertini, in quo vir 
Dei in lucem prodivit, ac in toladioecesi Neritonensi 
in nostris eliam civitatibus AssUii, illiusquc difpcesi, 
Terra de Petra Rubea dloecesis Fcretranie, Floro- 
sempronii, ct illius ditpcesi, qus loca suo incolatu, 
ac virtulibus illustravit; tum deinde in tota dicecesi, 
ct civitate Auximana, in qua ipsc obdormivitin Do- 
mino; tum apud arcbifraternilatem sub invocatione 
S. Antonii Patavini in eadem basilica SS. XII Apos- 
tolorum de Urbc, et confratcrnitatem S. Stephani in 
civitatc Assisicnsi canonicc erectas, in quas coopta- 
tus fuit, ab universis Chrisli fidelibus tam regulari- 
bus, quam sa?cu)aribus , qui ad boras canonicaste- 
nenlur, ct quoad missas attinet, eliam abomnibus 
sacerdotibus ad ecclesias , in quibus feslum pcragc- 
tur, confluentibus. Praeterea primo dumtaxat anno 
a dalis hisce litteris in ccdesiis Fratnim Minorum 
convcnlualium, cacterarumquc FrancUcanarum fa- 
iniliarum, civitatum, terrarum, oppidorum, et 
diorcesum archifraternitatis, et confraternilalis bu- 
jusmodi solemnia bcatificationisipsius scrvi Dei cum 
oificio sub ritu duplici majori, et missa,die ab or- 
dinariis respective constiluta, postquam inbasilica 
noslra S. Pelri in Vaticano peracta fuerint solemnia, 
nempe die vigesima quarta currcntU mensis, ce- 
lcbrandi facimus potcslateiu. Noo obstanlibus 
constitutionibus, et ordinationiLus apostolicU, ac dc- 
crctis dc non cultu cditis,caetcrisque contrariis qui- 
buscumque. Volumus autem, ut carumdem prassen- 
tium lilterarum transumplis, seu cxeropiis etiam 
impressis manu sccrctarii dictae congrcgationis car- 
dinnlium subscriplis. et sigillo pradecti ejusdem con- 
gregationismunilis,eadem prorsus fides ab omnibus, 
rt ubique locorum, tam in judicio, quaut cxtra illud 
habcatur , quae ipsU praesenlibus habcretur,$i fo- 
rcnt cxhibilte, vcl ostcnsa?. 

Datum Roma: apud S. Mariam Majorem snb 
annulo Piscatoris dic 20 Februarii 1753, pontifi- 
calus noslri anno decimotertio. 

D. Cardinalu Pastiontut. 



Digitized by Google 



BREVE BBATIFICAT. 8. D. JO. FRANC DE CHANTAL. 



BREVE BEA TIFICA TJONIS 

t«it. seruB Dei 

JOANN£ FRANCISCjE FREMIOT DE 
CHANTAL, 

Ordinis Monialium a Visitationc S. Mariaj 
nuncupatarum fundalricis. 

BENEDICTUS PAPA XIV. 

a a perpeiuam rei memortam. 

Cum scxto decimo salutis nostre turbulenttssimo 
saxuto tot per universam Europam, tamquc nefaria 
haeresum monstra longc, latcque omni impelu ir— 
ruerent , et grassarcnlur ; mcercntis Ecdcsiae lacry— 
mas, et opprobrium populi sui ut Pater miscricor- 
diarum abstergcrcl, fecit in bona voluntate sua, ut, 
cum abundaverildclictum, supcrabundarelct gralia. 
Per illa cnim tempora, dum omnia maximis cr- 
rorum, seditionum, et discordiarum fluctibus, et 
procellis jactabantur, ne contra summum angularem 
lapidem porta inferi prajvalcrent , in bracbio ex- 
tento susciUvit quamplurimos elcctorum suorum, 
qui eximiis, darissimisque virtutibus orbi tcrnc 
illucescerent, per illustria veterisdisciplinae exempla, 
in quibus chrislianae legis partcs omncs exprime- 
renlur, nova sanctitatis germina procrearent, quo- 
rum ope, et auctoritate, bdclium pielatc aucta, cl 
perdueJlium conatibus fraclis, atque comprcssis, 
indinatis Ecclcsie rebus opportunum adhioeretur 
auxilium, Sponsaequc suaj acerbissimi luclus tanlo 
in discrimine allcvarentur. BeneflcentissimsB bujus 
Providentiae praecipuum specimen, ctiara in sexu 
fragili Pater omnipotens, qui inflrma mundi elcgit, 
ut fortia quaeque confundal , ostcndere dignatus cst, 
dum in famulam suam Joaonem Franciscara Frc- 
miot de Chantal divitias bonitatis, et gratiae suae 
uberrime efTudit. Hxc enim nobilissimis orta pa- 
rentibus, ea potissiraum tempestale in lucem prodiit, 
iisque in locis prope versata cst, in quibus transfu— 
garum ftnitimorum immanis rabies, el furcns au- 
dacia in calholicaro iidcm magis cflerala vidcbatur ; 
nihiluminus Joanna Francisca a Deo sibi in ha?rc- 
ditalcm elccU , benedictionibus dulcedinis praeventa , 
ei luminosissima chariute eflicacitcr dilala, vcl a 
primis temporibuscontra mundi et diaboli ncquilias 
nomcn Domini exaltavit, et per omncs ctatcs, va- 
riasque vitas vicissitudincs adeo crcvit in gratia, ct 
scicntia Dci, ut sanclus Frandscus Salcsius spiri- 
tuum probatione longe clarissimus pronunciarc non 
dubitaverit, eo sanctiUtb, et virtutibus proccssissc 
ancillam Christi, ut pro ratione, ct modo gra— 
tiarum, quibus a Deo erat locupletata , nemini un- 
qiiam assurgere altius liceret. Et sane, qux lum in 
virginiUle, tum viro conjunda egregia summa? per- 
fectionis indicia pnebuerat, in solitudinc dcmum, 
Dociam*. 



m 

ac viduiUtc posiU, UnU spiritus alacritate arctis- 
simum sanctitatis iter arripuit, el in via mandato- 
rum cucurrit , ut prs cstcris divinis charismatibus 
arduum illud emiserit votum scraper faciendi, quid- 
quid pcrfectius Dcoque gratius, ct ncceptius fore 
intdligcrct. Hinc nova in corde suodisponens, eo— 
dem sancto Francisco Salesio optimo duce, ct au- 
ctore, novum instituit sanclimonialium ordinem a 
Visitatione SancUe Mariac nuncupaUrum, quas, 
altc jactis omnium virtutum fuudamentis , castitatis, 
ct lidd hostibus impudcntissimis , velut aciem ordi- 
naUm in conspectu inimicorum fortiter opposoerit ; 
ut, dum illi summa vi, impctuque contenderent , 
quo rcligiosum cbrisliani oodibatus propositum fun- 
ditus everlerent, ct pcenitcntis saluberrimas legcs 
penitus abrogarent , nova intcgritatis, ct innocentias 
prole, Deo afllante, ct incrcmentum prcbeote, 
Ecdesiam fcecundaret. Quapropter pnestantissima: 
huic vidus satis convenire arbilrandum est , quod 
dc sanctis Oljmpiade, et Paula vcterum sacrarum 
rerum litteris tradita roonumcnta testantur. Quem- 
admodum enim Chrjsostomo , el Hieronymo , sa- 
pientissamis , ct sanctissimis viris nobilissimac bujus- 
modi fcminae ad fldei praesidiuro, et pieUtis fructum 
et smulationem inslituenda; aiiliaaerunt-; sic 
S. Francisco Salesio augcndac et confirmandse reli- 
gionis studiosissimo , Joanna Frandsca prcdbus, 
vigiliis, et laboribus prsesto fuit. Quidquid enim 
ille hingo studio, ct diulurna medilalione in Dei 
cultum, et pruximorum salulem complecti poterat, 
buc illa libavit, didicit, atque perfedt. Facta igilur 
specUcuIum mundo, angelis, ct hominibus, quae, 
dura viveret, magnum sibi nomen comparaverat , 
pnstquam cessit e vita , singularem sanctiutb famam 
undequaque est consecuta, universique hominum 
ccetus, qui S. Francisd Salesii doctrinam admira- 
bantur, probatissimam hanc viduam bcncdicentcs 
benedicebant. Verum, cum inani quorundam opi— 
nione diulius, quam par erat, ordinarii proccsi>us 
dilati i^ssent, hinc quamplurimos diflTu-ultatcs sub— 
ort« sunt , quae famul* Dei bcatificationi maxime 
obsistebant, quecque ipsius caussam per plures 
annos sunt remorata;, ut in nostro decreto, quod 
die xxi Augusti proxime elapsi emisimus, latius 
apparct; nihilorainus divina tandera opc, qua» 
contra facicbant, accuralissirae enodatis, famulao 
Dci virtutes in gradu hcroico , d quatuor miracula 
a Deo ipsius intercessione edita in sacrorum rituura 
congrcgatione plurics proposita, tum cardinaliura, 
tum consultorum suflragiis approbata fnerunt. Nos 
itaquc coromunibus, ct pcculiaribus christianorum 
principum, episcoporum, capilulorum, civiUtum, 
ac sanclimonialium a Visiutione Beatae Mariae nun- 
cupaUrum prccibus, et votis annucnles, necnon de 
roemoratorum cardinalium consilio, et assensu, 
auctorilate apostolica tcnorc pra?sentium indul- 
gemus, ut cadcra serva Dei Joanna Francisca Fre- 
miot de Cbantal in poslerum bcatae nomine nun— 
cupctur, ejusquc corpus, d reliquic vcnerationi 

28 



Digitized by Google 



43* 



DE SACRIS HELIQUIIS 



Itdriiuru (non tamen in proccssionibus circumfe- 
rendaj) exponantur; imagincs quoque radiis, seo 
splendoribus cxornenlur, ac de ea sub ritu duplici 
recitetur officium, ct missa celebrelur ncc virginis, 
nec martyris singulis annis, juxta rubricas breviarii , 
et missalis Roraani die vigesima prima Augusti. 
Porro recitationem officii, ac missm celebrationcm 
bujusmodi (ieri concedimus in locis tanlum infra— 
scriptis, in civitate Divionc, in qua dicta scrva Dci 
Ortum habuit, ac in oppido Molini, in quo efllavit 
animam, nccnon in oppido Anecii, in quo ejus 
corpus humatum remansit, ac in singulis monaslc— 
rjis monialium dicli ordinis ; et quantum ad missas 
altinct, ctiam a saccrdoUbus confluentibus. Prfctcrea 
primo dumtaxat anno a datis hiscc litlcris incboando 
in ccclesii» locorum , ac monastcrioram praedictorum 
solemnia beatilicalionis ejusdem cum officio, ct 
missa sub ritu duplici majori, dic ab ordinariis 
conslituta, postquam tamen in basilica Principis 
Apostolorum de Urbc cclcbrala fuerint ejusmodi 
solemnia, pro qna rc diem 21 mcnsis Novcmbris 
currcnlis assignamus, paritcr cclebrandi facimus 
potestatcm. Pionobstantibus constitationibus, et 
ordinatiouibus apostolicis, ac dccretis de , etsupcr 
non cultu editis, ca?tcrisque contrariis quibus— 
cumque, volumus autem, ut ipsanim prssentium 
liiterarum transumptis, seu exemptis etiara im— 
pressis manu secretarii saprndictm congregationis 
cardinalium siibscriptis, ct sigillo prsfccti . scu pro- 
prsfecti cjusdem congrogaiionis munilis eadcm 
prorsus fides ab omnibus ct ubiquc tam in judicio, 
quam cxtra iHud habcatur, qua ipsis prmscuttbus 
uabcrctur, si forent exhibila:, vel ostensa». 

Datum Romae apQd sanctam Mariam Majorem 
sub annulo Piscatoris die 13 Novembris 1751, 
ponUocatus nostri anno duodccimo. 

D. Card. Passioneus. 

Ad CAPUT XI de tacris reliquiit post brcvc apo- 
stolicum de identitate corporis sunctl Joannis de 
Matha, addantur scqucntcs cpistola;, vidclicct: 

Sanetissitni Domini nostri 

BENEDICTl XIV PONT. MAXIMl 

Ad guardianum, et fratret Mindres S. Francitci 
conventuales civitatis ftononia epistola die 7 
Martii 1753 data, cum ad eos intignrm reli- 
quiam mius integra claviculai B. Jotephia Cu- 
pertino m argentea theca affahre ornata rcpo- 
sitam munificentitime dono mitlcret. 

Dilcctis filiis rcligtosis viris Bonaventura; Azzoguidi 
guardiano, et fratribus expressc profcssis ordinis 
Minorum S. Francisci conventnalium nuncitpa- 
tontm conventus sub invocalione S. Francisci 
civitalis nostnc Bononitt. 



BENEDICTUS PAPA XIV. 
DUecti filii talutem. et aposiolicam benedictionen. 

Non possumus, dilccli filii, saUs apUs verbis «- 
plicarc ingcntem spiritualis laetitiae magnitudinem, 
qua pontificium animum nostrum misericordiaram 
Pater, ct lotius consolaUoitis Deos cumulavit, csm 
dic festo S. Matthiae aposloli in Valicana principis 
apostolorum sancti Pctri hasilica, magna cum cde- 
britate , et omnium bujus almm Urbis noslr* or- 
dinum frequentia, jussu nostro pcracta fuitsolemnii 
bcatificatio vencrabilis scrvi Dei Joscphi a Cuper- 
tino inclyti ordinis vcstri alumni. Nos sane, dam ia 
minoribus promotorts fidei munere fungcreranr. 
•cdulam, constantemque operam adhibuimus, ut 
ejusdcm beati Josopbi causa quoad beatificationetn . 
ipsiuscximiis virtutibus, merilis, et prodigiis ita exi- 
genlibus, prosperc promoveretur, ac feliciter pro 
votis succedcret. Ad supremam vero sacrosandi apo- 
stolatus catbedram per incflabilcm divinm bonifotis 
abundanliam plane immcrentcs evecU nihil opta- 
bamus impensius, quam ut omnia serratis de morc 
in cjusmodi caitsa scrvandis ita procederent, qno 
tandrm licrct, ut idem vencrabilis Josephus perN« 
ipsosin beatorum numcrum accenseri posset, qu<r> 
adniodum, benedicentc honorum omniam u/p- 
torc Dco, non sine incredibili cordis nostri exob- 
tione factam est. Nos itaque universo ordini restro, 
ac vobiscum pracsertim, dilecti filii, maiimoperc 
gratulantes , tit gaudium a vobis ea propler taste- 
ptum amplius impleatur, vobts nostro mmiiie » 
venerabili fratrc Lactantio Felice episcopo AmMan- 
tino donandam mittimus thecam a/farVc orrutsm, 
in qua ejusdem beati Joscphi reiiqoiccoadftcsant, 
atque lcgitimis documentis mumtc, ut com caHeris 
sauctorum , beatorumque sacris pi^nonbus \u ec- 
clcsia memorali convcntus vestri asserotis 
nantur, et publicm Cbristi fideliam venerattom in 
die cidem beato sacra exponantur. Fore namqae 
confidimus, ut pcr assidua vestrarum apud beatom 
Josepbum obsccrationum suflVagia , ille pro saao- 
sanctan catholicm religionis cxaltatione a suprra» 
pastorum principc Jesu Cbristo orunem impetret pr^ 
speritatcm, et tranquillitatem. Interim vobis, dt- 
lecti filii , apostolicam benedictionem studiosa? nostrr 
crga vos voluntatis pignus peramanter impcrtimur. 

Datum Homae apud sandam Mariam Majorvm 
sub annulo Piscatoris die 7 MarUi 1753 , pontiiV- 
catus noslri anno dccimotcrtio. 

Cajetanus Amaius. 



Digitized by Googl 



CORPUS S. PHILOfAU MART. 



LETTERA 

Dclla Santila di Nottro Signore 

BENEDETTO PAPA XIV 
Att Emin. e Rev. Sig. Cardinale 

VINCENZO MALVEZZI 
Arcivetcovo di Bologna. 
Forit « dilecto filio nostro cardinali Vixcentio 



Intut S BENEDICTUS PAPA XIV. 
Dileete fili notter, talutem, ei apottolicam bene- 



La Madrc Suor Imdda LamberUni monaca pro- 
fessa in codesto monastero di Santa Maria Nuova, 
come figlia del fu senatore Giovanni Lambertini 
nostro fratello, c nostra nipote tecundum carnem, 
usando il linguaggio pontificio. Avcndoci essa fatta 
una divota premura per avere un corpo sanlo da 
collocare nella cbiesa interiore del suo monastero , 
non le abbiamo risposto come riposero i due nostri 
predecessori Gregorio IV e Qemente IV che non 
avevano il modo di compiacere simili richieste ; im- 
pcTocche dcI tempo Joro non erano scoperti tutti i 
sacri cimiterj , o siano catacombc , chi dipoi si sono 
andate scoprendo , comc domo il cdebre padre Ma- 
billon e slalo da Noi osservato nella nostra opera de 
canonixatione eanetorum lib. Jt, par. % eap. 27, 
num. 17, e 12, ma esscndosi per buona aorte ritro— 
vatc appresso i custodi alcune insigni reliquie , ed 
alcuni corpi estratU dai Luoghi predetU , ne ab- 
biamo scelto uno , che abbiamo fatto rinchiudere , 
in una sacra urna, che mandiamo bcn custodita a 
Bologna, accio sia decentemente collocata nella 
predetta chiesa. 

L' indrizziamo a Lei , accio abbia la bonta di 
riceverla , e di trasraelterla colla dovuta dccenza al 
monastcro, pregandola anche ad assistere alla col— 
locazionc della stessa nel luogo, che sara pre— 
parato, essendo la decente collocazionc delle rcli— 
quie una parte delle pastorali sollecitudini imposta 
dal sacro conciiio di Trento al Vescovo. Siamo si- 
curi, che adempiendo. Ella con lanta esattczza le 
altre curc pastorali , il che 6 di una nostra grandis- 
sima consolazione , non lasciera di fare lo stcsso 
in quella , che ora le commettiamo. Ed accio non le 
manchi vcruna notizia, di quanto appartienc al 
corpo santo, che trasmettiamo, avra la soficrenza 
di leggerc quanto in questo proposilo abbiamo po- 
tuto considerare , e radunare. 

II corpo santo, che trasmctliamo , b slato cstratto 



da un eimiterio , che 6 fuori di porla Portese un 
mezzo miglio in circa , e che e 1 anUco cimiterio 
dctto di Ponziano, altre volte anche chiamato dmi- 
lcrio SS. Abdon et Sennen, ed altre volte ad Urtum 
Pileatum per la Slatua di un Orso ivi coUocata. 
Quanto all' antichita, e venerazione di questo eimi- 
terio basta vederc iJ cclebre Paolo Arrighi nella sua 
lioma eoUerranea Tom. I, hb. 2, cap. 19, ed anchc 
il diligente canonico Marco Antonio BoldctU ne\U 
ossenazioni topra i cimiterj de' tanti Martiri, 9 
df altri antichi crittiani di Roma al Tom. /7, 
pag. 540. Ed cssendosi ritrovato il sacro oorpo, cbo 
trasmetUamo, col vaso tinto di sangue, non v* e 
cosa piu certa , anche aderendo al parere de' critici 
piu severi, per poter sfcuramente asserire, che il 
corpo, o sieno le ossa, sieno il corpo , c le ossa di 
uno, che per )a fede di Cristo ha sopportato il mar- 
Urio. Di tutto cio si e da Noi diffusamente trattato 
nclla cilata nostraopera de canonitatione sanctorum 
lib. 4, part. 2, eap. 27, dal num. 22, emo al fine, 
cd anche nella lettcra die 20 di Aprile 1745 stam- 
pata in Bologna, cd indirizzata al Capitolo di 



desta Mctropolitana , quando trasmettemo il corpo 
di san Proco , ritrovato in questo cimiterio di san 
Trasone. 

11 nome del Santo h Fdocalo, cbc significa Amanto 
dcl bello, non di quello «Jie i Latini dissero pul— 
chrum, ma piuUosto di quello chc chiamarono, 
decorum, c chc si opponc all indecorum, o sia turpe: 
e da cio qualcbeduno potrcbbe cssere indotto a 
sospettare, chc il nome di FUocalo, non fosse nomc 
proprio del Santo, ma nome appcllativo , csscndo 
cosa praticata , cbc ai Corpi dc' Santi , cbe si eslrag- 
gono dalle catacombe, s* imponga qualcbe volta 
quaJche nomc appellaUvo, come di Guuto, di Can- 
aido, di Vittort. Noi «iamo informati di questo 
costume; Noi nc abbiamo trattato nel nottro eopra- 
detto cap. 27, num 12, e teg. Noi abbiamo esposto 
i fondaroenti , ai quali e appo^giata quesla disci— 
plina ; Noi abbiamo risposto alle obbiezioni di chi 
ialsamenle diceva, che ci6 pregiudicava al culto dc* 
SanU ; Noi ammettiamo 1' intelligenza di sopra ri— 
ferila della parola Fitocalo : erat autem illit in 
diebue archimedieut rtgwMt Hollandrinorum, vir 
Phihcalui,acdevotorum pauperumxelatormagnus, 
nomine Godefridus , eognomine Sonder dank : come 
si Icgge nella vita di S. Liduvina, stampata nel 
Tom. 11 de\V Aprile dc* Bollandisti al giorno 14, 
ma , tutto ci6 non ostante, possiamo assicurare , 
che it nome di FUocalo e nome proprio dd Santo, 
c non e in veruna maniera nome appellativo; essendo 
frequenti gli esempj di uuo stcsso nome , che alle 
volle e proprio , cd altre volte e nome appdlativo, 
dipcndendo dalle circostanze )o stabilire, a quale 
delle dette due classi debba il nome riferirsi. Ci6> si 
vedc, per lasciarc tanti altri escmpj, nei nomi di 
Giusto, Candido, e Vittore, cbe sono i nomi appcl- 
lativi di sopra indicali, cbe si mettono al corpi 
cstratti dalle calacombc, c chc pero volgarmcote si 



Digitized by Google 



DE SACRIS RELIOI IIS. 



dicono santi baltezzati, essendovi nei martirologio 
Romano molti santi coi nomi di Giusto, e di Can— 
dido, e di Vittore, che era nome proprio di loro , e 
nome appellativo. 

Ma, restringendo il discorso al nostro di Filocato, 
non vogliamo entrare ne' monumenti profani, ne' 
quali ci sarebbe facile il ritrovare il nome di Filo— 
calo, eome nome proprio, nel qual proposito basta 
dar mano al Tom. /I, del Tetoro delte Itcriiioni 
raccolte dal celebrc Muratori. Ci rcstringeremo ai 
monuroenti sacri, e diremo, ritrovarsi fra i Vescovi, 
cbe nel primo concilio Niceno tenuto 1' anno 325, 
sottoscrissero la delinizione della fede contra Arrio , 
FilocaJo Vescovo di Paneade nella Provincia di Fc— 
nicia prima, come pu6 vedersi nel Tom. I, de' Con- 
cilj della Collezione dell' Arduino col. 314. D. c 
nel le Quien Tom. II Orientit Chrittiani pag. 321, 

B. Diremo, ritrovarsi fra que' Vescovi , che nelP 
anno 449, nel secondo concilio latrocinalc Kfcsino si 
sottoscrissero alla condanna di S. Flaviano, tin 
certo Filocalo Vcscovo Zagilcnse nclla Libia , comc 
pu6 vedersi negli Atti del dctto concilio nella Kac— 
colti dell' Arduino Tom. II, col. 86 , D. col. 268, 

C. col. 272, B e nel cilato le Quicn pag. 635. 
C. Diremo finalmcnte, ritrovarsi ai 20 di Marso 
nel celebre martirologio pubblicato, ed illustrato 
dal Florentini un S. Filocalo martire in Alessan— 
dria : e concordando gli altri marlirologi Gcroni- 
miani nel Tom, 3, de' Bollandiani nel Mete di 
Marso pag. 529 , al giorno 21 , del detto Mete : e 
sopra lo stesso giorno 21, di Marzo pu6 vidersi 1' 
Arcivescovo d' Otranto Francesco Maria d' Asto 
nellama diuertaxioneiopra ilmartirologio Romano 
totto la nota E. 

ColT aver Noi osscrvato ne' predetli martirologj 
di san Filocalo, non intendiamo di asserire, chc il 
corpo di Filocalo , cbe ora Irasmetiiamo a Bologna, 
sia di qucl S. Fiiocalo , di cui si fa menzione ne' ci— 
tali martirologj , essendo morto il nostro in Roma , 
cssendo slato il suo corpo rilrovato colle divise del 
marlirologio in uno di questi nostri cimitcrj , ed 
essendo stato I' altro, di cui parlano i citati mar- 
tirologj , martirizzati lungi da Roma , e lungi da 
Roma sepolto, cioe in Alessandria di Egitto. Ma 
abbiamo commcmorati i nomi de' Vescovi sotto- 
scritli al concilioe Niceno ed al conciabolo Efesino 
col nom di FUocalo, ed U santo martire Filocalo, di 
cui si fa menzione ne' Martirotogj indicati , per far 
vedcrc , che se alcune volte il nome di Filocalo ha 
falta la figara di nome appellativo, appresso i Cris- 
liani e stato altre volte adopralo come norae pro— 
prio; esseodo iropossibile, che chi si sotloscrive ad 
un concilio, non si sotltoscriva col nome proprio ,e 
cbe ne' martirologj volendosi far mcnzione di un 
santo, indicando cbi era, non si faccia coU* espri- 
roere il di lui nome proprio. 

Conosciamo, che cio non basta per la compiata 
ed adcguata prova del nostro assunto, non baslando 
pcr 1' cffetto, di cui si tratta, I' avcr dimostrato, che 



il nome di Filocalo, 6 stato piu volte usurpato come 
nomc proprio , e non come appellalivo. E' assoluta- 
mentc ncrossario , che si dimostri esser nome pro- 
prio , cd esser lale qucllo, con cui vicn chiamato il 
santo , il di cui corpo trasmetliamo a Bologna. Ma 
Noi crcdiaroo, potersi ci6 evidcntemente compro- 
vare. 

Non 6 stato ritrovato il corpo santo nclla cata- 
combc senza nome, ne il nome di Filocalo gli I 
stato dato per non lasciarlo senza nome. 11 nome di 
Filocalo era impresso nel scpolcro, in cui giaceva il 
sacro corpo , e Ic parole erano lc scguenti : Philo- 
calui in pace. E mettendosi i nomi nc' sepolcri prr 
additare chi in esso e scpolto, vi vuole poco a com- 
prendcre, che il nome di Filocato posto nel se- 
polcro dt-I nostro martire , non puo esser nooe 
appellalivo, ma chc e vero noroe di lui proprio, e 
che il corpo, che trasmeliiamo a Bologna, e il 
corpo di b. Filocalo martirizzato per la fede di 
Crislo; comprovandosi il di lui martirio non pj 
dallc sole parole in pace, chc nelle antichc iscri- 
zioni , che si trovano nelle catacombc , sono comuni 
ai martiri , ed ai cristiani in cssc scpolti, ma dal 
Vaso intinto di sanguc, chc e la certa divisa drl 
martirio sofTcrto per Cristo : il che anche da Naie 
stato avvcrtito neUa nostra opera dc canoniiahm 
tanctorum tib. 4, part. % cap. 27, num. 26. 

Lascieremo agl'lnterpreli delle Divine Scritlare, 
c particolarmente a Cornelio a Lapide, al Calavt, 
al du Hamel , cd anche alla buona memnria drl 
nostro cardinale Gatti nel Tom. 5 della Veritidtlia 
Cattolica Religione al cap. 3, p. % n. 2, 1' inresti- 
gare, se qucl Teofilo , di cui si parla ntl cap. i deyli 
Atti degli Apottoli : Primum quidrm termonem 
feci de omnibut, o Theopilr. quce ctrpit Jetut faeere, 
et docere : fosse una particolnre persona. che avesse 
il delto nome, o pure se qucl Teofilo fosse nome ao- 
pellativo, indicante chiunquc c amico diDio; e ci 
contentcrcmo d'aver provato, che Filocalo nc\ ctso 
nostro h nome proprio. Ed abbracciandola con pie- 
nezza di cuore paterno, diamo a Lei, ed a qurl 
(■regge, cbe ella constanta cdificazione governa, ed 
a cui per tanti anni Noi stessi abbiamo prcseduto, 
1'Appostolica Benedizione. 

Datum Romae apud Sanctam Mariam Majorem 
die 20 Maji 1755, ponlihcatus nosth anno decitn - 
quinto. 



AMPUATIO CULTUS B. BERTRANDI. 



437 



Ad C APUT XII, ubi coacervantur wmnulla mitcel- 
lanta ad materiamtacrorum rituum aliquo modo 
nectantia, post litteras apostolicas tuoer eultu S. 
Lucq Cataiii addantur scquenlia, scilicet : 

BENEDICTI PAPjE XIV, 

Quo ampliatur culhu B. Bertrando patriarchcB 
AquiUjenti ab immemorabili tempore exhibitut. 

BENEDICTUS PAPA XIV. 

Ad perpetuam rei memoriam. 

Non est equidem, quod Nos in hoc ipso potissi- 
mum apostolicae omnium ecclesiarum sollicitudinis 
ct procurationis gravissimo minislerio imbecilitali 
noslrac a supremo pastorum principe Jesu Christo, 
cujus vices in terris plane immercntes gerimus, im- 
posilo rite sanctequc obeundo fere dcfcssos magis 
reficere et recrcare videtur, quam, cum opportunae 
sese Nobis offerunt occasiones, per quas pontiGcias 
auctoriUtis benignitatisque partes adhiberi a Nobis 
petitur in promovendo , ampliandoquc eorum Chrisli 
fidclium cullu , quos in Domino confidimus in cha- 
ritate Det conjunctos cx hac vita migrasse, et in 
aetcrna beatorum statione in ccelis positos gauderc; 
cum pcr totum fere vitae nostrae spalium, quoad 
Nobis integrum fuit, non omiserimus immensos la- 
borcs impenderc, utpraeclara venerabilium servc— 
rum Dci , beatorum , et sanctorum gesta tota editis 
voluminibus illustraremus. Quoniam autem in mc- 
tropolitana ccclesia Utinensi, sicut dilectus filius 
noster Daniel tituli sanctac Marias supra Minervam 
presbytcr S. R. E. cardinalis patriarcba Dclpbinus 
archiepiscopus Utincnsis nupcr Nobis humiliter cx- 
posuit, corpus sivc ossa beati Bcrtrandi dum in liu- 
manis ageret, patriarchac Aquilejensisviam univcrsn; 
carnts anno 1330 ingrcssi rcpenuntur, cui qucmad- 
niodum pariter cxposuit, publicus cuitus impcndi 
cxrptus cx eo transitus sui tcmporc ad hanc usque 
diem exbiberi pergit, pro quo sane cultu compro— 
banda necessaria quoque documenta ad Nos trans- 
mittenda curavit, atque insimul rclulit, in dic 
nimirum defunctionis ejusdcm bealiBertrandisolem- 
nem missam pro gratiarum actione in omnipotentis 
Dei honorem cani juxta providum, sapiensque con- 
silium venerabiiis servi Dei Cacsaris cardinalis Ba- 
ronii ecclesiasticorum annaliura auctoris, de santiis 
quoque in maiiyrologio romano descriplis mcrilis— 
simi, qui a fcl. rcc. Clemente PP. VIU, praedcccs- 
sore nostro oraculutn acccperat. Practerea idcm 
Dnniel cardinalis patriarcha, ct archiepiscopus sup- 
plices prcces oblulit , ut publicum bujusroodi cultum 
ampliarc dc apostolica benignitate, ct anctoriiate 
dignarcmur. Nos igitur, qui laudatum Daniclcm 
cardinalem patriarcham, ct archicpiscopum ob 



eximias generis, animique dotcs , ae sacerdolales in 
regendis populis suac pastorali curae commissis virtu- 
tcs pturimi facimus, magnoque in honore habemus, 
piis votis, porrectisque prccibus benigne obsecun- 
dare cupientes, postquam omnia et singula ad bu- 
jusmodi gravissimum negotium spectantia matura 
considerationc expcndimus, ac praesertim allala 
super publico exhibilo cullu documento, et quidquo 
de codem bcato Bertrando illiuS tcmpuris auctorcs 
gravis nolae scriptis suis consignarunt, in banc 
sententiam devenimus , atquc apostolica auctorilalo 
tenore prsesentium slatuimus , ut in dic quidcm , in 
qtia annua in mcmorata ccclesia metropolitana 
Utinensi stepedicti B. Bcrtrandi memoria recoiitur, 
et in qua ipsius beati Bertrandi corpus, sive ossa 
rcposita sunt, celebralio solemnis missas cum cantu 
pro graliarum actionc in omnipotcntis Dei honorcm 
in singulos annos peragatur. Hujusmodi vero missa 
sit illa, quae de Spiritu Sancto in missali romano 
habetur, atque in ipsa addantur orationes sive col— 
lectae, ut infra nimirum post primam quidem ora— 
tionem, sive collectam de Spintu Sancto sub unica 
condusione dicalur : Deut qut beatum Bertrandum 
pro EccUsiw tua eivibui nd mortem utque certan— 
tem invicta pattorali fbrtitudine roboratti, pratta 
fideUbut tuii, ut ad pietatit, et religionit conttan— 
tiam ejusdem informentur exemplii. Per Domi- 
num, cte... Post alteram vcro sive secreta : Sacra 
dona, qua tibi, Domine, reeerenter offerimut in 
commemoratione B. Bertrandi, Eccletia Ubertatem 
tucantur et pacem, et tanctificationii noitra incre— 
menta promoveanL Per Dominum, etc... Post ter— 
tiam deraum, sire postcommunio : Praiia quatu-r 
mu* omnipotent Deut, ut in honorem B. Bertrandi 
celebrata mytteria eiut virtutum imitatoret, et tua 
propitiationenot dignot efficiant. Per Dominum, etc. 
Dccernentes pracsentes littera», et in cis contenta 
quxcumquc sempcr firma, valida, ct efficacia exis- 
lere et forent, suosque plenarios ct integros effeclus 
surtiri, obtinere, et illis, ad quos spectat, et pro 
tcroporc quandocumque spectabit , in omnibus , et 
per omnia plenissime suffragari ; sicque et non aliter 
in praemissis pcr quoscumque judiccs ordinarios, ct 
delcgaios, etiam causarum palalii aposlolici audito- 
res, etS. B. E. cardinalcs, elcorurodcm cardina— 
lium congrcgationcs, et quosvis alios quacumquc 
prceminentia ct potestate fungcntes, et functurus 
judicari, ct dettmri, deberc ac irritum et inane 
qnidquid sectis super his a quocumque quarovis 
auctoritate scientcr, vel ignoranter contigerit atten- 
tari, aonobstantibus constitulionibus, et ordinatio- 
nibus apostolicis, caeterisque contrariis quibttscum- 
que, volurous autem, ut carundcm praescntium 
littcrarum transumptis scu cxcroplis ctiaro impressis, 
manus alicujus notarii publici subscriptis ct sigillo 
personae in dignitate ccclcsiastica constituts munitis 
cadcm prorsus fides adbibeatur, quae ipsis praesenli- 
bus adhiberelur, si forent exhibilae vel ostcnsae. 
Datum in arce Gandulpbi Albancn. diuxcsis sub 



Digitized by Google 



> 



MISCELLANEA SACROR. RIT. 



438 

annulo Piscatoris dio 18 Junii 1756, pontificatus 
nostri anno decimosexto. 

Cajetanut Amatut. 

EPISTOLA 

Sanetittimi Domini nottrt 

BENEDICTI PAP.E XIV, 

Ad R. P. D. Nicolaum Lercari a secretis congrcga- 
lionis dc propaganda fide : De cultu S. Maronis. 

BENEDICTUS PAPA XIV. 

Dilecte fUi tahttem, et apottolieam benedietionem. 

■ 

Inler ca?tera scripta Nobis exhibita , cum nuper 
ad Nos accessisti, Ulud dcprchcndimus, quod ad 
cultum sancti Maronis abbatispertinct.Scripsit enim 
ad congregationcm de propaganda fidc dilectus filius 
fratcr Desidcrius a Casabasciana Min. Obs. quem 
nos ablegatum nostrum misimus ad vcnerab. fratrem 
patriarcham Maronitarum; scripsit, inquam, ima- 
ginessancti Maronis Romae impressas, a ven. fratre 
patriarcba Grxco-Mekhita Cyrillo discissas fuisse, 
et palara ab ipso declaratum sanctum Maronem intcr 
sanctos minime numerari ; quippe qui haercticus 
Tixcrit, alque obicrit; idque gravibus dissidiis Ma- 
ronitas inter, ct Greco-Mekbitas occasionem prav 
buisse, timendum insuper, ne hujusrnodi turhtc 
quotidie magis ingravescant ; neque tumultum se- 
dari, et compcsci potuisse; tum quia post suum 
discessum c locis, ubi igncm rcstinguere curaverat, 
nonnulli presbytcri palam dixcrant, eum nullam 
auctoritatem habere quieslionis dcfiniendc, utrum 
Maro sanctus cxtiterit, an baerelicus,cumpr«scrtim 
corum palriarcba assereret, Maronem, cum inter 
vivos agerct, ct cum c vita decessit, hxresi ppllutiim 
fuissc : tum quia pcr Moncalles, ubi rcsidet patriar- 
cha Grasco-Mclchita, cum itcr fccissct, ut cum eo 
colloquerelur, ipsum non invencrat, ct nliquibus de 
causis permissum sihi non fueral, ut ultcriu* ad 
eum assequendum progredcrctur. 

Non solum admiralione nos affecit, sed maxime 
commovit, quod temerc, atque inconsullc factum 
cst a ven. fratre patriarcha Cyrillo, qui ut erudi— 
tionem fortasse ostenderet, sua agendi ralionc, non 
dicam rcstaurare, scd audoritate sua controversiam 
jam cxlinctam dcfinirc tentavit ; quasi vero ejusdcm 
conditio, vel meritum nobis, aut congregationi mi- 
nime innolcscant: ct quod dcterius est, sancti no— 
mine, et cultu cum, quoad potuit, privarc, qui a 
pluribusjamsxculis cum Apostolicac Sedis approba- 
tione hujusmodi honorc decoratur. Ut tibi com- 
pcrlum est, sanclus Maro vixit sub finc sseculi 
qiiarti, et initio quinti. Thcodoretus, qui auctor 
corcvus dici potest, cum circa dimidium sarcnli 
quinti flomcrit, vitam illius scripsil, in qua hc- 



roicae sancti Maronis virtutes, ct insigniter gcsU 
cnarrrantur. Theodoretus Cyri episcopus extitit, 
librum composuit de vitit patrum, inscriptum: 
Fhilotheot, sive religiota hittoria ; cujus duae saot 
latin» versiones ; quarum una habctur in vitis pa- 
trum, auctore Roswcido, aUera Gcnliani Hcrveti 
in tow%. 3 operum ejusdcm Theodoreti, edilionb 
Sirmondi. Porro sex distinclis locis Theodorclus 
collaudat sanctitatem S. Maronis, quemadmodum 
vidcre cst in cditionc Rosweidi de vrftt patrum cap. 
16, pag. 827, e<828, et eap. 21, pag. 832, et 
cap. 23, pag. 838, et enp. 2*, pag. Sw , etcap. 
30, pagin. 850. Legitor quoque inter epistolas 
sancli Joannis Chrysostomi trigcsima sexla inscripta 
ipsi abbati Maroni , in qua ipsius virtutes laiidibus 
proscquitur, ejusque orationibus sese commendat. 
Porro ut os occludatur quibusdam non admodum 
sans cognitionis, qui conati sunt auctoritatein adi- 
merc vitis a Tbcodoreto cunscriptis, quoruni ad- 
necti possunt Andreas Kivctus in suo lib. Criticnt 
Saeer lib. 4, eap. 21. Hobertus Cocus wtuace*- 
tura quorutndan teriptorvm veterum pay. 390. 
Fridericus Spanhemius m Uittoria chrittiana ta- 
euli quinti § 10, eo/. 1030. Non dcfuerunt viriss- 
blimis doctrinx, atque accuratm cntices, qai td 
ipsius bistori» integritatem sartam , tectam tuea- 
dam, operam suam, mentemque contulerint, m 
quorum numero reccnsendi sunt Labbxus in diser— 
tatione de Tbedorelo in operc Bellarmini dttcripto- 
ribut eeeletiatticit editionis Vcneta» amo iliSpag. 
155, Gerncrius in dittert. 2, de librit TheodortU 
tom. 5. Opcrum ipsiusmet Tbeodoreti editionis Pa- 
risiensis anno 1684, pag. 199. Tillemonliusmvito 
Theodoreti art. 48 , tom. 15, pag. 329. Natalis 
Alcxandcr m hittoria eccleiiaitka tacuti V, cop. 
4, art. 28 , § 1 , num. 1 , alque novissimus cruditus 
Ccillicr in lliitoria unicenuh auctonm tacrorum, 
et ecclctiaiticorum tom. 14, e. 14, ort. 2, § 6, n. 
2, iii finepag. 64. 

lit quud gravioris momenti esse debet, nostri 
scriptorcs, ct hislorici accuraliores, el quidem non 
adraodum creduli, neque ingenti acumine desli- 
tuti, iidem quam maximam pracbuerunt vitae sandi 
Maronis a Theodoreto descriptec , cum ipsius vir- 
tutrs, factaque gloriosa ita singillalim referant, 
qucmadmodum a Thcodorcto enarrantur, et cera- 
mendantur. Proinde S. Maronis vitae, quae a 
dorclo scripta est, omnimodam adhibcnt fidem. 
Adeantur Bollandista* die 14 Februarii tom. 2 eju*- 
dem mentii , Baillctius in tuit vitii tanctorum forff» 
die, Tillcmontius tom. 12 tua hittoria eccleti*- 
itica cx vita pradicti tancti pagin. 412 ct tequen. 
Neque illud ullo modo conliccndum est, quod pun- 
tificalum adminiMrantc Clcmcnlc VIII , cum Romi 
typis consignalum fuisscl inissale Maronitaruro, cum i 
cju< nationis palrocinium sustineret fi-lic. memor. 
Gahricl cnrdinalis Palasolus, evulgandi facuitas a 
summo Ponlilicc ca condilione solum obtcnla est . 
ul sub cjusdcm mitio .poncrclur vila S. Maronisdc- 



Digitized by Googlt 1 



SUPER CULTU 8. MARONIS. 



prompta ex Thedortti bistoria, 6icuti diligenter 
observatum fuit , quemadmodum clarissimus cardi- 
nalis Jacobus Perronius tcstatus est r Verba feci eum 
Sanctistimo Domimo Nottro (ie vulgato mittaU J/a- 
ronitarum, quod tgpit jam pridem excuium ett, 
annuitque tua Sanclita», utpraftxn hac prafationc 
( quae est vita sancti Maronis desunipta ex Tbeodo— 
reto ) publicaretur. 

Accedit, quod itisignefuitceenobiutn S. Marunis, 
ut liqucl ex cpistola Archimandritarum Syriae se— 
cundae ad Hormisdam pontinccm edita anno 517 , 
in qua se in primis subscribil Alcxander Archiman- 
drita, vel, quod idete est, abbat taneti Maronis, 
ut apparet ex tom. 5, collcctionis conciliorum Lab- 
bsei cditionis Venetce pag. 598, ex annalibuscardi- 
nnlis Baronii ad aunum Chritti 517 , numer. 53 , et 
in aclis concilii Constanttnopolitani babiti amo 536 
mrntio habetur de eodem ccenobio, ibique sempcr 
sancti, vel bcati nomine Maro nuncupntur, ut lc— 

Snti constabtt eit. tom. 5 , pag. 967 , pag. 978 , 
~Jh, 999, pag. 1075, 1082, 1099, llll.rfpao. 
1223, insuper Pagius in critica ad annales cardi- 
nalis fiaronii ad annum 400, n«. 17, et tequen. 
postquam commemoravit virtutes sancli Maronis, 
orationcm convertit ad cccnobium ipsius sancti Ma- 
ronis, laudibusquc prosequilur religionem catbo- 
licam illorum monachorum , ac vduti firmum quod- 
dam cathoKcae religionisuoivcrso in Oriente advcrsus 
baereses propugnaculum prsedicat, martyriom sci- 
licet indicans, quod impcrante Anastasio pro con- 
cilii Chalcedonensis dcfensionc tcrcentum quinqua- 
ginta ex illis monacfais fortitcr pertukrant,corum 
quippe mentio babctur in romano martyrologio &\e 
31 Julii, quo in loco extant praeterera adnotationes 
vcnerabiliscardinalis fiaronii. Neque praHereundum 
rst in ecelcsia collegii Maronitarum hujus alma> 
Urbis imaginem S. Maronis in tabula majoris al- 
taris depictam publicc coli, cjusquc dicm feslum 
quotanms celebrari. 

Haec omnia mirracc iUostrantsanctitatcm S.Maro- 
nislumeliamostcndunt quamrecte, alquelegitimero- 
#alu vcncrabilis fralris himeonis ptriarchte Antio- 
cbcni, et cxempto coram , qtia? pcracta fuerc in littcris 
aposlolirispradeccssoris nostri Clementis XII, ostcn- 
dunt, inquam, quam justc in quadam brevi a Nohis 
cmissodYc 12 Augutti anno 17W,largitisimus indul- 
gcntiam plcnariam utriusquc scxus Christi fidclibtis, 
quiconfcssione, ct sacra Communionc cxpiati rfi>9 Fe- 
6rearu, quo a Maronitis cclebratur festumsanctiMa- 
ronis eorum primarii patroni , adibunt sacras scdes 
monacborum, ct monialium ordinis sancti Anlonii 
abbalis congrcgationum lam montis Libani , qnam 
sancti Isaise, et concordiam inter principcs chri- 
slianos, hxrcsis cxcidium, ct sanctae matris Ecclcsiaj 
cxaltalioncm a Dco cnixe rogabtint. Quai singula 
luculentcr patcfacitint , quam illcgitimc ( ut loqna- 
murrcmissius) vcn. fratcr patriarcha Cyrillus ad- 
Tcrsus sancti Marnnis cultum sc gcsscrit. 

Ncque crit diflicile rationes invcstigarc, quse vcn. 



fratrem patriarcham Cyrillum cam in rcm impu- 
lerunL Aflirmant MaroniUu a sancto abbate Marone 
se originem ducerc, ct a catholica religione nun- 
quam recessisse, nec ab Ecclesise unitate se unquam 
disjunxisse ; addunt praeterea quod , cum ipsi unio- 
nem cum Ecclcsia Romana renovaverint, id roi— 
nime interprelari dcbere quasi catholicam retigio- 
ncm aliquando desenierint , iterumquc ad ipsam 
revcrsi fuerint. At vero alii contrarium scnscrunt ; 
arbitrati nimirum sunt, Maronitas dc Montelitarum 
schola prodiisse, Maronem eorutn caput extilissc, 
eumdcmquehaeresiadhaesisse,atque,solummodortwno 
1 182 ab Aimcte tcrtio patriarcha Latino Antiocheno 
Maronitas fuissc ad Romanaro Ecclesiam revocatos. 
Haee omnia vidcre est apud Lexicum universale 
Gallicum et Latinnm tom. 5, ad verbum Maro- 
nita, et apud magnura Lciicum Morerii cditionis 
Paristensis an. 1747, to. 6, ad verbttm Maromta. 

Willelmus archicpiscopns Tyri lib. 22 tacri Belii 
eap. 8, narrat ca, quse paulo ante indicavimns, ab 
aherius opinioni.ssectatoribus produci. Verum, quo- 
niam aucloris Willelmi satis minimc foret ad sen- 
terttiam, qua- Maronilis opponitur, roborandam, et 
fbrtasse ipsc quoquc Willclmus id agnovit, ea de re 
provocatum est ad tom. 2 annalium Eutychii 
Alexandrini, qui pag. 191 ita scripsit : Fuit tem- 
pore MauritU imperatorit Romanorum monachus 
quidam novtinc Maron , qui aiebat, duatette Chritti 
Dommi nottrinaturat, et unam voiunlatem, unam 
operationtm , unamque pertonam, ete. Cumque 
mortunt ettet Maron, meolo) urbit Hamath (Apa- 
mea;) monaiterium in Hamath excitarunt, quod 
Dair Marum, id ett canobhm Maronii appetia- 
runt, fWtrmque Maronit profeiii tunt. 

Ncgiigentiam minimc prse ae tulerunt scriptores 
Mwonitas in exponcndis, et palam facicndis crron- 
bus, in quos incidcrunt Eutychius Alcxandrinus, 
Willchnus archicpiscopusTyrii, aliiqne corum sc- 
ctatores. Id innotocet, si legatur dissertatio Fausti 
Naironis de origine, nomine, ac reiigione Maronita- 
rum, qua?quc prtestanti eruditione a dilecto iilio 
Josepbo Simonio Asscmano prtelato nostro domcstico 
declarata fuerc in suo tom. 1 Uiblioteca Orientalit 
pag. 998, quibus acccdit Pagius Galius scriptor in 
sua critica ad annales cardinalis Baronii ad annum 
ChritH 1182. Alque, ut verum dicamus, quando 
crror unius in Chrislo voluntatis , alque opcrationis 
exordium habuit , ut omnibusnolum cst, rcgnanlc 
Heraclio , quomodo fieri poluit, ut idem error Mau- 
ritii temporc viguerit? qui dici polest, quod ait 
Entycbius, crenobium cxcitatum fuisse posl mor- 
tuum illum Maroncm, de qtio ipso scrmoncm habet, 
cum duccntis anlea annis cdiKcatum jam deprchcn- 
datur, atquc dicatum sancto Maroni abbati ; quan- • 
doqoidcm scribit Procopius Caesaricnsis lib. 5 dc 
gedificiis impcratoris Justiniani, ab co reslauralum 
ccrnobium sancliMaronis; comperltimqtie est c vivis 
dccessisse Justiniantim ann. 5G5, alquc Maurilium 
rnorluum cssc anno 602. 



Digitized by Google 



«0 



MISCEIXANEA SACnOR. RIT. 



Patcrnam Sedis Apostolica? bcnevolcnUam crga 
Maroniticam nationem dcsiderari non patiemar. Nos 
quippe in unum congcssiinus laudes nustroram pra> 
deccssorum, atquc etiam nostras consociamus in 
quadam aJlocutione consistoriali edita io appcndice 
nostri Kullarii tom. 1, pag. 42. At omisso in prav 
scntiarum quocumque partium studio erga Maroni- 
ticam gentem; atqoe eruditis ejuS nalionts scriptori- 
bus,quiRonuc etiam versantur, cura remissa ab 
adversariorum telis vindicandi perpetuam stabilita- 
tcm sanctc catholicnj religionis in suis regionibus , 
si id necessitas (quod non credimus) postulet, atquc 
Maronitarum origincm a sancto abbale Marone pro- 
pagalam; his, inquam, prastcrmissis , id unum re- 
ponimus quod nempe , etiamsi veritati consentanca 
videanlur, quc narrat Eutvchius, aliod inde nequtt 
inferri , nisi duos abbatcs Marones exUtiase, sanctum 
unum, alterum iucreticum. Porro cum ejusdcm 
nominis appcllatio non evincat, sanctum fuisse haj- 
reticum, aut hxreticum sanctum, neque etiam 
cultum exhibitum sancto, pnestitum etiam, aut 
prjr-bcri baretico; inde manifeste consequitur, ven. 
fratrcm patriarcham Cyrillum auferentem B. ahbati 
Maroni cultum, non solum sux auctoritatis limites, 
excessissc , verum ctiam se irreligiosum pcsMtitisse 
adversus hominem , cui tot jam sa?culis inter sanctos 
habiluscst, ad cujus etiam cullum publicum pro- 
movcndure non destiterunt Romani Pontilices po- 
pulos allicerc indulgentias supcrius commemoratas 
impertiendo. 

Paulo antc dictum cst , quod ctiamsi concedatur 
verum esse quod rcfert Eut ychius , aliud exinde non 
sequilur, nisi duos abbates Marones, sanctum unum, 
harcticum allerum extitissc. Haereticus ille erit, de 
quo ipse loquitur, quique, ipso leste, vixil temporc 
Mauritii impcratoris vita functi quod indicatum jam 
est, anno 602. At sanciusest, qui vixit imperium 
regente Arcadio, qui ab airao 305 usque ad atmum 
408 priucipatum obtinuit ; atquc ejus vilam scriplis 
complexus est Theodorclus scriplor coevus non e»i- 
gum auctoritatis. Affirmavimus ejusdem nominis 
appellationem cansam non esse cur sanctus bsrcticus 
existat , ant hareticus sanclus , vcl cur bonor aancto 
habitus, traditus baretico intelligatur ; atque ha.c 
propositio adeo naturae luminc perspicita est, ul 
confirmationibus non egeat. Ilaque solummodo indi- 
cabimus, excmplum confusionb unius, et aherius 
abbatis Maronis unicnm, et singulare nequaquam 
esse, cum duo pariter Raymundi Lullii ,duo Joannes 
Cantii extitcrint , de quibus prolixius verba fccimus 
in nostro operc de canonixatione tanctorvm. Ex 
Raymundis units martyrii fama prtedicatur ; at non 
alter, qui infcliccm vitam, ac mortem sortilus est. 
Unus pariter Joannes Cantius bcati nominc insigni- 
tus, ct approbationc Apostolicx Scdi» publica gau- 
det veneralione, flltcr veluti haeroi inquinatus exc- 
cralur. Quamobrem mauifcstc apparcnt irreligiosi 
conalus ven. fratris patriarhs' Cyrilli , qui sub specic 
inlcrdiccndi cudum Maroni hirrclico, qucm nomi- 



nat Eutychius, revera ademit Maroni catholico , de 
q^uo mentionem fecit Tbeodoretus, quandoquidem 
Sancta Sedcs in suis conccssionibus unice sernpcr 
inlellcxit colere beatum illum abbatem Maronem de 
quo scribit Tbeodoretus; idemque ut ab aliis colere- 
tur, praescripsit. Idquc liquido constat ex iis, qus 
superius a ponlifice Clemente VIII peracta sunt, 
commemoravimus. Tum erit omnia nuntiare con- 
gregalioni, atque neccssarias, easquc opportunas 
facultates accipere, atque de ejosdem nostroque 
etiam mandato litteras dare ven. fratri patriarctue 
Cyrillo, ut ea revocet, qua? palravit, neque audeat 
pubiica vcnerationc beatum abbatcm Maronem pri- 
varc, nec discordias sercre Grasco-Melchitas inter, 
ct Maronitas. Quod si consentaneum judicabitur, 
hanc epistolam, quara tibi dedimus, ad ipsum mit— 
tere, ulcertjor fiat de nostra voluntate, id prxstare 
iiberum Ubi erit. Nos inlerim apostolicam benedi- 
ctionem tibi impcrtimur. 

Datum Kumx apud S. Mariam Majorem 28 Sep- 
lembris 1763, pontiikatus nostri annodecimoquarto. 

LETTERA 

Della Santita di Nottro Signore 

BENEDETTO PAPA XIV, 

A Monsignor» 
BENEDETTO VETERANI 
Adcocato concittorialt , e promoUire della fede. 

Dilccto filio Benediclo Veterani sacne consistorialis 
anlte advocato, elfidei promotori. 

BENEDICTUS PAPA XIV. 

Dilecte /i/i, talutem, et apottolieam bentdktiencm. 

II beato Andrea del Pago, o Villaggio Rinnense, 
dioccsi di Bressanone, che non aveva per anchc 
compito il terao annodclla sua elii, fu ncl 1462 bar- 
bararacnte trucidato dagli Ebrei in odio dclla fedc 
di Cristo. Poco dopo il martirio, inoimincioil culto 

ftubblico; cssendo stalc nell' an. 1475, poste le di 
ui ossa sopra terra nel muro della chiesa del detto 
luogo, dedicata a Dio in onore di S. Andrea apos— 
tolo. Ed cssendo unitamcnte colla fama dc' miracolt 
sempre piii cresciuta la divozionc del popolo, cd in 
oltrc essendodosi mai semprecontinuati vcrso le di 
lui reliquic gli atli non intcrrolli di pubblico culto, 
colln scicnza, ed approvazione degli ordinarj , tulto 
cii» dicdc negli anni passati, impulso al vcnerabile 
fratello il Vescovo di Brcssanone, cd al dilelto figlio 
ii Padrc abbatc dcl monastcro Viltinensc dell* or— 
dinc Preroonslratcnsc, c ad altri degni ccriesiaslici, 
di supplicare la Santa Scde per la conccssione dclla 
mcssa propria, e dcll' officio collc lezioni proprie. 



Digitized by Google 



DE B. ANDREA RINNENSL 



4il 



da recilarsi in di lai ooore nel giorno 12 di Laglio, 
giorno della morte, dal clero secoiare, e reltgione 
ddl' uno, e 1' altro sesso della Citla, e dioccsi di 
Nrcssanone, cd a quest' istanza fu da Noi risposto 
sottoil giorno 27 di Seitembre 1751, cbe, prima d* 
ogn* altra cosa, si facesse dall* ordioario il processo 
sopra la fama del martirio, e de' miracoli , e sopra il 
cullo immemorabile, dovendo questo essere il pre- 
liminare aJla concessione deli' offido, e della mcssa 
propria. 

H. Non piacque questa risoosta : ed essendoci 
stato rappresentato, cbe , per eseguirc quanlo in essa 
vcniva prescrilto, sarebbe slato d* uopo irapiegarvi 
molto tempo, gran falica, e spcsa , dovendosi fare in 
Bressanone due processi coll' autorita ordioaria, e 
cbe da Noi stessi nella nostra opera de canonixatione 
tanctorum al lib. k,parL 2, cap. 5, venivano rifc- 
riti vari escmpj di conccssioni d' oificj , e messe pro- 
prie in onoredi qualche beato, in sequela del noto- 
rio pubblico culto senza cbe sia prcceduto verun 
processo fatto dall' ordinario sopra la fama delle 
virtu,odel martirio, o de" miracoli, o del culto 
antico, ed immemorabile ; ricbiedendosi qucsto pro- 
ccsso, quando, oltre la concessionc dcll' officio, c 
della messa, si pensa di proseguire la causa, e por- 
tarla alla fonnalc canonizzazione; ma non quando, 
ottenuto 1' officio, e la messa, non peusavasi a for- 
malc canonizzazione, ma 1' intenzione era di conten- 
tarsi dell" ottenuto : ci disponemmo a lasciare la 
strada da Noi prescritta, ed a battere la nuova, che 
Noi stcssi avevamo aperta , e corroborata con molti , 
c molti esempj tull' allcgato cap. 5. 

III. Non ci era ignoto il nome di qucsto beato 
Andrea, nh ci era ignoto il di lui marlirio; avendo 
letto quanto ne scrivono i celebri Bollandisti nel tom. 
3, del mttte di Luglio al giorno 12, ed avendune 
ancor Noi falta menzione nella citata nostra opera 
de canmizatione tanctorum al lib. 3, cap. 15, n. 6. 
Ma , prima d aderire all* istanza propostaci , ci con— 
venne il vedere la Storia manoscritla di queslo roar- 
lire, composta da Ippolito Guarinonio in lingua 
Tedcsca, e tradotta in Lingua Latina dal padre 
Norberto abbate Viltinense, il vcdere gli atti dcl 
marlirio, c dcl culto pubblico, con molta falica ed 
crudizionc radunati, et dati alle stampe 1'anno 
1745 dal padre Kembtcr, c la disscrlazione apolo- 
gelica sopra il martirio del beato Simonc da Trento, 
stampata in Trcnto l'an. 1747, ove al eap. 5, si 
discorre a lungo del martirio, e dcl culto del bcato 
Andrca disscrtazionc, che bencbe slampala scnza 
nomc pcr umilia dcll' crudito atitore, si sa pero csscr 
opera del padrc Bcncdctto da Cavalesio, comc allesta 
il cclcbrc Flaminio Cornaro scnator Vcneto nclla 
sua beir opera de cultu S. Simonii pueri Tridentini 
ct martgru alla pag. 4, ove non lascia di darc le 
dovutc lodi al sopraddctto dcgno rcligioso. 

IV. Di piii , esscndosi avuta notizia che v' era un 
antico proccsso falto coll' aulorita ordinaria sopra il 
cttlto di questo bcato Andrca , nc faccmmo venirc la 



copia autenlica , e pcr avcre lc prove almeno estra— 
giudiziali della continuazione del predetto pubblico 
culto , ce ne furono trasmcsse le atleslazioni. E dopo 
•ver tutto maluramente considerato, pel canale ddla 
congregazioue de riti , ad istanza del venerabile fra- 
tello il Vescovo di Bressanone, de' diletti figli il 
procuratore generale delT ordine Prcmonstratense, 
e I' abate del monastero Viltinense , facemmo sotto 
il giorno 15, di Dicembre 1753, la concessione 
dclla mesu propria, e dell* officio colle lezioni 
proprie da recitarsi dal dero secolare, e regolare. 
dcll' uno, c 1' altro sesso della citta, e diocesi di 
Bressanone sotto il rito doppio ; non avendo mancato 
di far prima esaminare la messa propria , e le lezioni 
proprie, e di conferir tutto col diletto figlio Ludo- 
vico Valenti allora promolore della fede, ed oggi 
assessore del S. officio, e ad istanza pure del sopra- 
dctto Vescovo di Bressanone , e degli altri sopra— 
delti , nel giorno 14, di Gcnnajo 1754, concedcmmo 
1' indulgcnzaplenariaa chi confessato, e comunicato 
avessc divotamentc nel giorno 12, di Luglio di cia- 
schedun anno visitata la chiesa Rinncnse, in cui 
sono lc reliquie del beato Andrca. 

V. Avcndo avulo avanli gli occbj 1' cscmpio del 
nostro predecessore Sisto V. Fu nell' anno 1745, 
barbaramente trucidato dagli Ebrei inodiodclla fedc 
di Cristo il bcato Sitnone fanciullo di Trcnto, chc 
non avea compito il tcrzo anno dclla sua eta. Da 
questo barbaro fatto derivarono tanli, e cos) gravi 
disordini , e furono tali e tanli gli artifizj usati dagli 
Ebrei per sottrarsi daUe dovute pene, c liberarsi dal 
giusto odio conccpulo conlra di loro da' Cristiani , 
cbe U Pontefice Sisto IV, non pote csentarsi dal mel- 
tervi le mani, proihcndo il culto pubblico, che esi— 
bivasi al beate Simonc, sintantochfe si fosse posto in 
chiaro, che esso era stalo trucidato dagli Ebrei pcr 
odio della fedc di Cristo. II brcve di Sisto IV, 6 da 
Noi rifcrito nclla nostra opera de canonixationc 
tanctorum al lib. 1 , cap. 14, numer. 4. Ed cssen- 
dosi di poi poslo il tullo in chiaro, ed essendosi collc 
provc alla mano fatta vedere unilamcnte colla mortc 
la causa della morle, e che gli uccisori eranoslati 
gli Ebrci, comc risulla dal proccsso cbc ancor oggi 
»i conserva ncll' archivio secrcto di caslel S. Angclo, 
comc abbiamo accennato nclla noslra opcra de cano- 
nixatione tanctorum al lib. 3, cap. 15, num. 6, fu 
dal pontcfice Sisto V 1' anno 1588 spedito un breve 
di conccssione dcll' officio, e mcssa propria da po- 
lcrsi rccitarc c celebrarc nclla citla c dioccst diTrcnto 
ncl tal giorno dcterminato in onore dcl bcato Simonc 
coll' aggiunta dcll' indulgenza plenaria a quclli , chc 
cunfcssati, c comunicati avessero ncl giorno della di 
lui fcsta visitata la chitsa , in cui si ritrovano le suo 
rciiquic. II brcvc del pontclicc Sisto V e stampalo 
nclla sopraccitata dissertazionc apologctica sopra il 
marlirio dcl beato Simonc, della stampa di Trento 
del 1747 , alla pag. 207, ove non lascia 1' crudito 
aitlorc di rcfutarc lc obhiezioni fatlc dal Wagcnscilio, 
e da) Basnagio contra il marlirio dcli' innoccntc 



Digitized by Google 



UISCEM.ANEA SACHOR. UIT. 



Fanciullo : il cbc pnrc con egualc energia ed erudi- 
zione si adempie da Flaminio Cornaro Veneto srna- 
(ore nella sua opera de eultu S. Simonitpueri Tri- 
dentini, ristampata in Vcnczia I' anno 1753. E fra 
le omcessioni da noi fatte pel cullo del B. Simone, 
oon v* e altra differcnza , se non cbe per ordine dcl 
pontcfice Gregorio XIII fu posto i! nome dd beato 
Simone ncl Martirologio Romano, come da Noi 4 
stato ancbe riferito nel nottro lib. 1 de canonxxationt 
eap. ik, n. k, ma cio da Noi non e stato falto in 
ordinc al beato Andrea, per mantcnerc i postcriori 
drcreti di non inserire nel Martirologio Komano, 
che i nomi, de' canonizati, csdudendo i nomi de' 
bcalificali, o con beatificazione formalc, o con bca- 
tificazione equipollcnte, come pu6 vcdcrsi net nottro 
Ub. k de canonixatione part. 2, eap. 18, num. 9 
el te<f. 

VI. Se i divoti si fossero contentati, come ave- 
vano dctto, della conccssione ddl' offirio e dclla 
mcssa propria, e non si fossero dipoi avanzati a passi 
u)tcriori,ead incamminare la causa alla formalc ca- 
nonizzazione, avressiroo risparmiata a Noi la falica 
di dellar qucsta leltcra, ed a lei il tcdio di leggerla, 
c considerarla : ma avendo indrizzali i loro nuovi 
pcnsicn alla formaJe canonizzazionc, cd avendo im- 
pdrate da maggiori principi dd cristianesimo pre— 
murose istanze pel loro intento ; ci siamo ritrovati 
ndla nccessita , acdo il tutto vada a dovere, d' rs- 
primere in questa lettera i noslri sentimenti sopra !a 
nuova islanza. 

VII. Noi non facdamo vcruna querda, cbc, dopo 
avcr ottenuto da Noi ndla manicra di sopra riferita 
la conccssione dell' olficio, e ddla mcssa propria, 
coll' aver espressa la loro idca di non passarc piit 
oltre, si sianopoi mutati d' opiniqnc; rifcrcndo Noi 
ben volentieri qucsto passo a nuoro impulso.di divo- 
zione. Siamo in oltrc pcrsuasi, chc, volcndo cssi 
proseguirc alla formale canonizzazione , clla colla 
sua solita diligenza non lascicra di fare spcdirc la 
commissione, che si dice in ttatu et terminit, ddla 
quale si 6 da Noi parlato nclla nostra opera Je eano- 
nixatione al Ub. 2, eap. 38, al num. 13, non las- 
cieri di far provarc il caso cccettualo dai dccrcti d' 
Urbano VIII , il che per altro si fara dai postulatori 
con molta facUita , csibendo in forma autcnlica la 
nostra conccssionc deU' officio c dclla mcssa , comc 
pure da noi stcssi e slato acccntiato nclla dlata nos- 
tra opera al lib. 2, cap. 21, num. 3, non lascicra di 
csigcrc, chccon nuovo apostolico processosi provino il 
martiriocla causa dcl B. Andrca; non bastando per la 
forroalc canonizzazionc quanto si cfatto,csi c vcdulo 
ner la conccssionc ddl' ofiicio c dclla mcssa, comc da 
Noi stcssicstato picnamcntc dimostrato nelnottro lib. 
1 decanonixationrcap.'V2, dnl num. 0, * ino alYl^edal 
cap. 42, num. 9, non lascicradi csaminareconscvcra 
crilica, sc gli Slorici chc racconlano il marlirio, ab— 
biano i rcqnisili nccessarj pcr far prova ne! giudizio 
della fomiale canonizzazionc, dc' quali rcquisiti si e 
da Noi dilVtisamcntc traltato nel nottro lib 3, de cano- 



nisatione al cap. 8, e due tegventi, procedcndosi 
con maggior facilita, anche ndla materia degli Sto- 
rici, quando si Uratta dclla pura permissiooe dd 
eolto pubblico precellato, ed estesoaJJachiesaunim- 
sale, come anche da Noi fo avvertito neilib.k,part. 
2, cap. 10, num. 26, non lascicra finalmente d' oi- 
gere oltre il martirio, e la causa dd martirio, ancora 
P intervento dc' segni, c de' miracoU seguiti dopola 
conocssionc dcl pubblieo culto, cbe e lo stesso cbc 
dire, dopo il nostro brcve deU' offido, e ddh messa , 
non bastando due segni , o doe miracoU , ma dovendo 
esscre quattro, imperocche la causa del beato An- 
drea non puo appoggiarsi, quanto al mattirio, o 
causa dcl martirio, a prove dirctte, cioe a' Ustimonj 
de ruu, ma a prove sussidiarie, doe a* testimonj dt 
auditu: nel quale stato di cosc non bastano due 
scgni , o duc miracoli, ma debbono essere quattro, 
a tcnore dcl nostro decreto gcnerale dd 23 d* Aprile 
1741 stampato nella nostra opcra dt canomxatkme 
al lib. 3, nwm. 25, cbe con ogni maggior esatlezia 
vicne oggidi eseguito nella congrcgazione de' riti. 

VIII. Siamo sicuri, chc colla sua da Noi ben co- 
nosciuta atlenzione e diligcnza nulla da Id si tralas- 
riera di quanto poc' anzi abbiamo delto. Ctocbea 
Noi reca sollecitudine , *i e, che la causa dd beato 
Andrea fanciullo, ucrisodagli Kbrei per odio ddli 
fede, 6 la prima chedopo la riscrva ddle csase di 
canonizzazione alla Santa Sede, si pretcnded' intro- 
durre, non gii pcr ottencrc la pennissionc de\ pu\>- 
blico culto ristretto ad una dioocsi, o ta bcatificazione 
formare, o eqoipollente, ma per oltenere il pubblico 
culto precdtalo , cd eslcso aUa Chiesa ooirersale, 
mcdianle nn' cspressa formate canonirzaziorje. Noi 
<U cio abbiamo trattalo nel nottro lib. 1 , cao. 14 , 
mtmcr. 5, e nel Ub. 3, cap. 15, iram. 6, ed abbiamo 
avvcrtilo, che, sitcccdciido il caso , era necessario 
aprirc gli oerhj , trattandosi di cosa nuova, nc mai 
praticala dalla Sanla Sedc dopo )a riserva ad essa 
fatta dellc cause di canonizzazione, comc di sopra si 
b dclto : c questo pcr appunto b qudlo cbe ci ba 
mosso a scrivere a tei la prcscntc Icitcra ; sembran- 
dod convenientc, chc prima d* ogni altra cosa si 
esamini nclla congrcgazionc dc' rili il punto, sc 
dd>ba darsi corso alla causa del bcato Andrea , che 
i postulatori prctcndono di portarc alla fonnale cano- 
nizzazione; non essendo del dovere, chc si lasd in- 
trodtirre la causa , si lascino formare i processi sopra 
il martirio, e sopni i segni c miracoli, e forsc anche 
si approvi tutlo, ed in ullimo si risponda, non csser 
luogo alla formale canonizzazione, non essendovi 
escmpio di similc caribnizzazione,cioc delta canonis- 
zazione d' un Fanciullo uccl«o pcr odio dclla fede. 
]'!d inteso il parcre della congregazione , non lascie- 
rcmo di raccomandarei a Dio per esserc iltuminati. 
prima di fare il decrcto sopra il quesito. 

IX. Ed intanto , pcr rendcrc pi6 agcvde l 1 
csamc, crediamo opportuno il riassumcrc broc- 
mcnle in qncsla lettcra quanto inscgnnno i tcologi 
in ordiue ai Fanciulli . «V quali in oilio de Cristo c 



Digitized by Google 



DE B. ANDRF.A RINNENSI. 



443 



levata la vita, di raccorre dai sacri monumenti della 
Chiesa le memorie cbe risguardano i prcdctti Fan- 
ciulli, ed il culto concesso ad essi ; parendoci, che 
tutto ciu possa influire per un* adequata risoluzione 
sopra 1' istanza proposta da' postulatori dcl beato 
Fanciullu Andrea Rinnense, che dal culto dell* 
oiFicio e dclla mensa , accordato , come si e vcduto , 
per un luogo determinate , e che non e , che una 
equipollente beatificazione , vorrcbbcro passare piu 
avanti , cd iropetrare una formale canonizzazione. 

X. Camminando con questo metodo, diremo, 
chc vencrando la Chiesa comc martiri gV Infanti di 
LYUemme, ci6 ba dato un giusto fondamcnto ai 
tbeologi di sostcncre , che martiri aono ancora tutti 
qucgli altri FanciuUi, a' quali e data la morte in 
odio dclla fede di Cristo. Da noi sono state radu— 
natc le autorita nella opcra de eanonizatione san— 
etorum ad lib. 1, cap. 14, n. 3, e seg. nonessendovi 
fondamento per sostcnere cio chc da alcuni si disse , 
essere stati martiri gT Infanti di Bctlemme per uno 
speciale priviiegio dato loro da Dio , chc acceiero in 
cssi 1' uso dclla ragionc, accio , morendo , conse- 
guissero bpalraa del raartirio : avendo lanto ncpl' 
lnfanti di Betlemmc , qnanto in tutti gli altri , chc 
muojono amnmzati iu odio dclla fedc di Cristo, 
luogo la ragione teologica, chc il martirio consistc 
nclla morte patita per la fedc di Cristo, e chc dagl' 
Infanti, che cosl mnojono, si acquista la gloria del 
martirio pel merito di tiesfi Cristo, ancorchc con un 
atto libero di volonta non 1' abbiano accctlato. Ed 
alle aulorita ivi da noi allegata aggiungercmo ic sc— 

fuenti , cioc il Silvio in 2, 2, divi Thoma quast. 
24, art. 1 : Sunt qui dicant, aceeleratum futsse m 
istis Innocentibus, parla di quei di Bctlcrame, usum 
rationis : sed hoc nulla vel Scripturw, vel patrum 
auetoritate probatur, ete. Non est ergo mirandum, 
quod beatus Thomas nolit admittere accelerationem 
usus rationis rn parvulis Innocentibus pro Christo 
oeeisis, quos tamcn recte dicit habere pahnam mar~ 
tyrii: quia, quod in aliis propria voluntas, Dci 
auxilio adjuta, meretur, isti propter Christum oc— 
cisi, sunt per Dei gratiam consecuti, etc. Si quis 
ergo quarat, utrum pueri non baptizati essent mar- 
tyres, si modo interficerevtur propter Christum, vel 
tM odium christiana religionis, respondendum est 
affirmative. Pcsanri , e gravi sono purc le parolc dcl 
Suarcz in 3 part. D. Thoma tom. 3, disput. 29. 
sect. 1, ove dopo avcr provato, che gl' InTanti di 
Betlcmme furono vcri martiri, cosi sogginngc. Ex 
hoc autem singulari farto reete eolligimus, nullum 
infantem, ratione infantia, essemartgtii incapacem; 
sed omnes eos, qui eodem modo pro Christo mor— 
Irm sustitmerint, vere essemartyres: nam eadem est 
ratio et causa in eateris infantibus, qua fuit in illis 
Innoeentibus; quia vcl in Ulo faeto intereessit spc- 
ciale privilegium, factum illis pueris , vel non; si 
non inlercessit, ergo non est, eur alii censeantur 
magis ineaptices martyrii, qrtam illi, eum omnes 
aque careant usu rationis : si vcro intercessit privi- 



leguim, hoc certe non esl factumpersonis, sedcaiua. 
Quid entm in illis pueris cogitari potest pertmens ad 
personaUm dignitatem, vel conditionem eorum, 
propter quod hujusmodi privilegium illis eoncessum 
sit ? Nihtl sane. Tota trgo ratio illius privilegii 
fuit castsa moriis, nimirum quod propter Christum 
occisi sunt, etc. Quin etiam Kcclcsia eodem modo 
inter martyres numerat quoslibet pueros, ve{ in— 
fantes, qui m lege gratia pro christiana religione 
mortui sunt, ut eonstat ex omnibus hutorUs eccle— 
siastieis, et exmodo loquendi sanctorum, ete. Nequo 
enim gratia Christi minus liberaliter nunc, quam eo 
tcmpore, comtnunicatur , nequc hnntm mors tninits 
est propter Christum, quam dlorum; immo quodam- 
tnodo mdetur expressius, ac formaHus esse propter 
Christum : nam, licet omnes interfecti sint tn odium 
Christi, tamen Uli priores Innocentes solum mortui 
sunt inter quarendum Christum, hi vero inter— 
fichtntur propter fidem Christi, etaddeslruendam et 
evertendam religionem ejus. Est ergo par omnium 
ratio. E dello stesso senlimcnto sono purc 1* Estio 
tn 4, sent. dist. 4, § 21, vers. Praterea-non leve; il 
cardinalc di Laurea tn 3 lib. senl.part. 2 , dispuL 20 , 
dc marlifrio art. 4. n. 34, cd anche la buona mc— 
moria dcl cardinal Golti tom. 2 , m 3 part. tract. de 
baptismo, quast. 2, dub. 2, jj 2, e nel tom. 4, 
part. 1, de veritate religionis, cap. 14, § 3, 
numar. 15. 

XI. Suhentra I' adunanza de' monumenti dclla 
Chicsa. Scorrendo il Martirologio Romano , ritro— 
viamo ai 9 di Gennajo fatta mcnzione in Antiochia 
d' un certo Celso fanciulllo , che colla madrc Mar- 
cionilta, cd altri Fratclli, su uccisu in odio dclla 
fede di Cristo : ai 12 di Felbrajo in Alcssandria di 
Modeslio, ed Aramnnio infanti; ai 1G di Giugno in 
Tarso nella Cilicia dc' SS. martiri Quirico, c Ciu— 
litta madre, csscndo il Figlio ncli' cta d' anni trc; 
ai 15 di Luglio in Alcssandria di dicci Infanli; 
ai 28 dello stesso mese in Milano de' SS. Nazario, c 
Celso fanciullo ; at 17 rfi Agosto in Cartagine ncll' 
Africa di Massimo fanciullo; ai 21 rfi Agosto nclla 
Sardcgna di Ciscllo e Tamcrino fanciulli ; ai 14 rft 
Settembre in Roma di Crcsccnzio fanciullo; ai 17 
dello stesso mese in Autun di san Floccllofanciullo; 
ai 13 rfi Novembre di Paolillo fanciullo, che sop- 
porto il martirio nella persecuzione Vandalica di 
(ienserico nell' Africa ; ai 18 dello stesso mese in 
Antiocbia del fanciullo Barula ; ai 6 rf. Dec nell* 
Africa di S. Majorico giovanetto. Di questo Majo- 
rico parla pure Vittorc Ulicensc nel lib. 5 della 
persecuxione Vandalica, nel Um. 8 della Biblioteca 
de' Patri, ove ancora allapag. 681. fa menzionc di 
altri Fanciulli, che nrlla pcrsi>cuzionc Vamlalica 
sopportanino coraggiosamcntc il martirio : lbi et 
Infantuli fuere quamplurimi, quos grnilriees ma— 
terno sequebantur affectu, alut gaudentes, alia 
tristes, atia retraltentes : alia gaudebant, se mar— 
lyrc* peperisse; alia moliendo, dtlucio rcbaptisation is 
nitcbantur a confessione fidei revoeare. Nullum 



Digitized by Google 



4H 



MISCELLANEA 6ACR0R. UIT. 



tamen tune nec bhndimcnta vicerunt, nec eamalis 
pietas aliqucm inclinavit ad terram. 

XII. Ai Fanciulli, i nomi de' quali sono descritti, 
come abbiamo veduto nel Martirologio Romano, e 
cbe sono posti uel numero de' marliri , succeduno 
gli altri , le reliquie de' quali colle divise del mar- 
tirio , che e lo stesso che dire , col vaso di sangue , si 
sono ritrovate nc' cimiterj de' nostri antichi cristiani 
colnome proprizio, e colla notizia degli anni, ne* 
quali i santi Fanciulli furono uccisi per Cristo. Per 
verificare quest' assunto, basta dar mano all' opcra 
diligentissima dclla buona memoria del canonico 
Marcantonio Boldetli topra i cuniterj de' SS. mar- 
tiri, ed antichi crittiani, ove alla pag. 3ii. Si rife- 
rtsce la lapida di S. Doroteo martire, morto nell* 
cta di mesi set; alla pag. 363, quella di S. Anastasio; 
alla pag. 364, quella di S. Screnilia, anibiduc 
morti nelprimo anno dclla loro vila, alla pag. pure 
3G5, quella di S. Bonifazia morta d' anm tre; alla 
pag, «23, quella di S. Aurelio d' anni quattro; tre 
che appartcngono a tre Infanti d' anni cinque, cioc 
di Decenzio allapag. 345,di Tiberia alla pag. 363, 
di Candida alla pag. 366, e finalmente di due cbe 
nou avevano passato I' anno sesto , cioe queUa di 
S. Doroteo pag. 372, e quella di S. Diogenia 
pag. 381. E lo slesso canonico Boldelti al tib. 1, 
cap. 48, pag. 261, dopo aver saviamente comide- 
rato , cbe non i soli Innoccnli di Betlemme , ma 
cbe gli altri ancora , cbe dipoi sono morti per la 
sede di Cristo, benchc fanciulli , sono degni del 
cullo dovuto ai martiri ; soggiunge , cbe nelle persc- 
cuzioni pertutto il mondo, c specialmente in Roma, 
fu data dagl' Idolatri la morte anche ai fanciulli in 
odio della fcde di Cristo : In pueroi quoque viriue 
major cetate annnt euot confeesionit laude tran- 
eeendit, ut marturii vettri beatum gregem et texut et 
eetat omnit ornaret: sono parole di S. Cipriano neW 
Epiit. 77, ad Nometianum dell' edizionc del Balu— 
rio. K parlando de' cristiani di Roma dice Minuzio 
Felicc in oetavio nel tom. 3, della biblioteea de 
Padri : Pueri, et muherculw nottra crueet, tor— 
menta, leiat, et omnee tuppUciorum terriculat 
intpirata patientia dolorit illudunt. 

XIII. Concordano gli annali della Chiesa, ed 
altri monumenti ecclesiastici. Ne' tempi di Decio, o 
di Valeriano , celebre fu il martirio di san Cirillo 
fanciullo, Pueri, gli atti del qualc sono riferiti dai 
Rollandisti nel tnm. 7, rft Maggio al giorno 29, e 
dal Ruinart - tn aeta martgrum delV edixione di 
Amtterdam pag. 246. Negli annali del cardinalc 
Baronio aW anno di Critto 311, nu. 16, si fa roen- 
zione dcl martirio di due Ragazzi fratelli, i corpi dc' 
quali furono sepolti in una Cbiesa vicino a Nico- 
mcdia , chc dipoi cbiamossi Marti/rium Infantium, 
ed aW anno di Criito 522, num. 57, e teg. sono 
registrati gli Alti del martirio di una Donua , e d' 
un di lci Figlio, cbc non avcva piit d' anni cinque. Ne' 
Hollandisli al giorno 24 rft Marxo, ollre it beato 
Simonc fanciuUo di Trenlo, di cui di sopra si e par- 



lato, si racconta, che neUa dioccsi di Colonb si 
presta culto ad uu certo Joannetto fanciullo , ucciso 
dagli Ebrei in odio della fede. U BaiUel allo ttesto 
aiomo 24 rft Marxo , dice, che in Parigi un certo 
Riccardo fanciulb e venerato per martire ; e che 
un certo Gugjielmo parimente fanciullo , che fa 
ucciso dagli Lbrei in odio della fede ha avuto culto 
nell' Inghilterra. E nel tom. 18, delle opere del 
padre Teofilo Raynaudo , ed individualmente in 
queUa intitolala rfe martyrio per pettem, part. % 
cap. 2, num. 7, si legge, che nel tempo dei re Fer— 
dinando fu ucciso dagli Ebrei in odio di Cristo un 
certo Fanciullo di trc anni in un CasteUo vidno * 
Toledo, cbiamato Guardia, cbe esso ha culto, e 
che chiamasi per antonomasia Innoeeni a Gvar— 
dia : ed attesta lo stesso di due altri Fanciulli di due 
anni neUa Sardegna , chiamati Ceselio , e Camcrioo. 
E neUa citala dissertazione apologetica sopra il mar- 
tirio del bcato Simone da Trento aUa pag. 242, si fa 
menziooe d' una certa Bambina , cbiamata Orsola , 
d' anni tre, che circa I* anno 1442, in Lienz, pic- 
cola , ma antica citta , posta su i confini del Tirolo 
verso la Carintia, nella Valle di Pusteria, fu barba- 
ramente uccisa dagli Ebrei in odio di Cristo, 
essendo stata posta nella SegresUa dclla Cbiesa dcl 
Luogo , io vece d' un' antica lapidc , una piu re— 
cente del 1609 estratta dall' antica, in cui I orrido 
infanticidio viene descritto : ed allapag. 246, e teg. 
si fa menzione del fanciullo Lorenzino , che in cii 
d' anni cinque I' anno 1485, fu svcoato dagli Ebrci 
in odio pure della fede di Crtsto ; e che dal giorno 
del suo marlirio sino al presentc in Marostica ncl 
territorio Viccntino , c ne' luoghi vicini e riconos— 
ciuto e vcnerato come martire. 

XIV. Noi non c' impegniamo a sosienere, cho 
tulti quelli, i nomi dc' quali abbiamo poc' anzi ad- 
ditati, fossero veramente in queU' eta, in cui non 
distingucvano il bene dal male, quando furono uc- 
cisi , ancborche akuni d' cssi sieno chiamati Puer, 
ed altri Infam. Con ogni ingcnuita riconosciamo, 
che, benchc alcuni siano chiamati Fanciulli , alcuni 
pero d' essi crano chi in cta di dodici anni , cbi di 
nove, c chi di seltc : come Noi stessi abbiamo osser- 
vato ncl martirio di S. Babila, c de' compagni, 
neUa nostra opera dc canonixat. tanctorum alhb.i, 
cap. 14, nu. 5 , e come ancora vien avvertito dagli 
uomini di gran merito , e profondi neUa lingua La- 
tina, alcuni dc' quali misurano la puerizia dal terzo, 
o quarto anno, sino al dccimo, altri dal settimo sino 
al decimo quarto, come puo vedersi nel martiriu 
alla parola Puer, allri mcttono il (inc della pucrizia 
ncU' anno decimo, ed anchc nel decimo quinlo, 
come puo vedersi ncll' insigne Facciolati alla parola 
Puer, e fra i Giuristi del Gonzalez sopra il cap. 
Referente , num. 7 , et teq. de delictit puerorum ; 
e coroc finalmente c d' uopo chc fosse quel S. Ci- 
rillo fanciullo, Puer, di sopra memorato, sc si con- 
sidera la di lut condotta, le rispuste da esso dalc al 
tiranno, cd il linguaggio usato dal tiranno : Vidisti 



Digitized by Google 



DE B. ANDR 

puer (tnquit) , ignem ; vidisti , o juvenis , gladium .- 
come si lcgge ne' di lui Atti di sopra indicali. Riflet- 
tiamo, che molU sono chiamati infanti, e che inrante 
4 quello , che per anche non sa, cioe non puo par— 
larc. Infant ab infando dietut eit , dice Nonio. E 
S. bidoro d» ariginib. soggiunge : Jnfant dieitur 
homoprimo cstatu: dictus aulem mfans, quiaadhuc 
fari neteit , id ett loqui non potett. Nel che concor- 
dano gli uomini piu. insigm nella lingua Latina, 
cioe I' Hofmanno, ed il sopraddetto Facciolati. Ma 
sappiamo, che il nome d' infante appresso gli scrit- 
tori ecclesiastici h stato dato anche a quelli, chc 
erano in una eta , in cui potevano e sapevano par— 
lare. Negli Atti proconsolari di Saturnino , e com— 
pagni martiri , stampali dal Surio, e riportati dal 
cardinale Baronio oW anno di Critto 30o, vien ri— 
ferito, che dal magistrato della Colonia fu preso 
Saturnino Prete coi quattro suoi Figliuoli, fra' quali 
vi era Ilariano infante, e che tutti furono martiriz- 
tati : e sopra la parola Infante cosi riflette il detto 
cardinale al n. 36. Cum hie audit infantem, ne 
exiitanei, puerum hunc eite nuper natum, quifari 
neteiat : nam loquendi utut erat apud Afrot, ut 
quosque puerot infantet dieerent, ut ex Vietore 
llticensis alibi dixtmut, quipueroi Eccletia can— 
toret infantulos nommat, etc. Dopo cid, lo stesso 
cardinaJe forma il qucsito ciroa I' cta, in cui era 
Ilarianoinfante , quando sopporto il martirio : Porro 
quotmnii eitet puer hk, quem auetor vocat tnfan- 
tem, tua iptiut confettio , coram procontule facta, 
inferius declarabit : ed al num. 57 riferendo le pa- 
role deir infante dette avanti il proconsolo, da a 
conoscere , che I' infante poteva e sapeva parlare , e 
ch' era in una eta, in cui ben conosceva, che rice— 
veva la morte per la fede di Cristo : Hilarianut 
adhuc tupererat, sono parole degli Atti, unut de 
natit pretbyteri martyrii Saturnini, qui atatem 
tuam parvulam mgcnti detotione vincebat, ete. Su- 
bito brevi de corpore vox juvemlii auditur, et an- 
gustum pueri pectut ad confctsionem Dnmini totum 
aperitur m voce retpondentii : Chrittianut tum , et 
mta sponteatque vohmtate cum patre meo, et cum 
fratribut feci coUectam. 

XV. S. Bernardo nel sermone degT Innocenti al 
tom. i,pag. 787, dice, che alcuni sono martiri 
voluntatc el opere, come fu santoStcfano : Habemui 
m beato Stephano marlyrii imul et oput et voiun- 
tatem : altri sono martiri di sola volonta , come fu 
S. Giovanni Evangclista , cbe mori in pace, csscrulo 
sopravvissuto al martirio dell' olio bollente, che sof- 
ferse : Habemut solam voluntatcm in beato Joanne : 
c che altri sono martiri per 1' opera sola , cioc per 
aver perduta la vita per la fedc di Cristo : lotumin 
beatii Innoeentibui opui. AUa classe de' martiri 
operit et voiuntatit dcbbono riferirsi tutti quelK, 
che quantunque in eta puerile, conobbero, che do- 
vevano morire per la fcde di Cristo, e voliero mo- 
rire pcr essa, avendo il Grande Iddio eogli ajuti 
efticaci deHa sua grazia prevenuto 1' eta. Alludc 



2A RlNNENSt 443 

S. Ambrogio a questo trionfo dclla graxia, quando 
nel tuo lib. 1 , de virginibus al cap. 2, parla dcl 
martirio di S. Agnese : Hac duodecim annorum 
martgrium feciue traditur: Quo detettabitior cru- 
delitas, qua nec minutculai pepercit atati : immo 
magna vit fxdei, quaetiamabUla testimonium invenit 
atate : e poco dopo : Magitterium virtutii implcvit, 
qum proyjudicium vefiebat atatit. Poc' anzi si c par- 
lato dei marUrio di una madre, e d' un figlio, rifc- 
rito dal cardinale Baronio aW anno di Critto 5*2*2, 
nwm. 57, * teg. ed ora cade in acconcio I' aggiun- 
gere, cbe, bencbe U Fanciullo non avessc piu di 
cinque anni, seppe rcsislere alle lusinghe del ti- 
ranno, cbe, dopo aver condannata la madre allo 
fiamme, era portato a saivarc il figlio, purche avesse 
abbandonata la fede diCristo; ma essendosi esso, 
nel mezzo dcl contrasto, sottratto dal suo custode per 
istinto particolare celeste gettossi neUe fiamme, nel 
mezzo dclle quali era morta la madre , come ii lullo 
pu6vedersi negli Atti portati dal cardinale Baronio, 
ne' quali, descrivcndosi le qualita del FanciuUo, si 
dice, ch' era dotato d' una prudenza superiorc all' 
eta. Noi non parliamo di questi marUri : pariiamo 
dclla terzaclassede' martiri, che tolo operc martgret 
sunt, per servirci dellc parole di S. Bcrnardo ; e ben 
volentieri ammeltiamo, che moIU d' essi si ritro- 
vino fra quelli di sopra indicati, ritrovandosene al— 
cuni ne' quali o ij numero esprcsso dcgli anni, in 
cui furono martirizzati, o tutto il contcsto deUa sto- 
ria,levano di mezzo qualunque controversia , che 
potcssc eccitarsi sopra 1' intclligenza deUa parola 
Puer, e dell' altra infant. II sacro testo in san Mat- 
teo al cap. 2 esprimendo 1' eta in cui erano qucgl' 
Infanli, che per ordine d' Erode furono IrucidaU in 
Betlemme, e ne' cofini : a bimatu et infra : da pie— 
namente a dividere, che gli uccisi furono martiri 
10I0 opere ; essendo improbabile , e contraria alla 
lettcra del testo I' opinione, confutata anche da 
Giausenio topra gli Ecangelj al cap. 11, di quelli 
che hanno delto , cbe le parole : o btmatu , et infra : 
non debbono prendersi come ristrette all' eta de^li 
uccisi, ma oome indicanU , cbe prima furono uccisi 
quegl' Infanti, chc eranod' anni due, o sotto gii 
anni due, ancorche dipoi fossero trucidaU ancor 
quelli che erano in cta superiore. 

XVI. Senz' abbandonare 1' ordine prcfisso , sub- 
eotra ora il discorso del culto, che, secondo la di- 
sciplina della Chiesa, si h prestato, e si presta agl' 
Infnnti, a* quali in odio di Cristo h stata data la 
morte, e che tolo opere sono martiri , avendola sop- 
portata in un' eta, in cui non avevano il disccrni- 
mcnto del bcne dal malc, xth era ancbe venuto 
tempus tntelligentia , quo Dei mandata cognotci— 
mux, ut perveniamui advitam , come parla & Giro- 
lamo , neir epitt. 121 ad Algasiam, alla quast.8, 
cd avendo conseguita la vittoria , prima anche che 
ne avessero la conosccnxa, come dice S. Ambrogio, 
parlando degl' Infanti di Bctlemme nel lib. 1 , de- 
officut ministrorum cap. hl , num. 213. Quid de 



Digitized by Google 



446 



MISCELLANEA SACROR. RIT. 



bimulit loqvor qui ante palmam vietorics aecepe- 
runt, quam sentvm natura ? c jier isfuggiro la cun- 
fusionc, nc faremo alcunc classi. 

XVII. La prima h di quelli cbe da'sccoIi piii re- 
tnoti hanno un culto universalc in tutta la Cbicsa ; 
potcndosi dirc , chc questisonocanonizzaliconquella 
specicdicanonizzazione, chc intcndcvasi falta, allora 
che, essendo il culto incominciato in unadiocesi, da 
cssi passava in un' altra, c coslsuccessivamcntc in tulta 
la Chicsa, nel cbcscmpre intervcniva 1' autorila ecclc- 
siastica, cioc dc' Vcscovi,cdclRomanoPontefice:dc' 
Vcscovi, mcntrc U culto introdolto in una diocesi, 
passava nclle altre col loro asscnso : del Romano 
Pontefice, o percbe de' Vescovi particolari moltc 
volte si trasmcttevano gli Atti, accio esso gli c«a- 
minasse, e gli approvasse, o pcrche sapendo pur 
esso, e non riprovando il culto, che erasi introdotto, 
c andavasi dilatando , con cio vcniva ad approvarlo : 
come pur6 vedersi nel nottro libro de eanoni- 
xatione tanctorum al cap. 6, e specialmentc al 
numer. 6. 

XVIII. Ed in qaesta prima classe Noi riponiamo 
gl' Innocentidi Retlemmc, il cultodc'quali in tutla 
la Chiesa fu introdolto fino da' primi secoli, corae 
dimostra il cardinale Baronio nelle Note al Martiro- 
logio Romano, c comc ancora c obbligato a confes- 
sarc il scvero critico Baillet, chc nella Storia del 
culto di quetti SS. Innocenti al § 2, ancorcbe non 
ammetta f universalc osscrvanza dclla loro festa, 
chc ncl principio del secolo nono, confessa per6, che 
il culto verso di Ioro nclla Chicsa univcrsnle avcva 
avuto principio nc' primi secoli, scrivendo ancora 
S. Agostino nel Ub. 3 de libero arbitrio al cap. 23, 
num. 67. Non fruttra etiam Infanles illos, qui, cum 
Dominus noster Jetut Christus necandus ab Herode 
quareretur, occiti tunt, in honorem martyrum re~ 
ceptot commendat Ecclesia : il cheanche si raccoglie 
del lib. 10 de Genrsi ad litteram cap. 22, num. 39, 

uesta prima classe sarchbc molto ferace cd abbon— 
ante, se fossc snssislcntc I' asserzione de' Grcci , 
cbc ne' loro Menei vogliono, che rf Infanti uccisi in 
Bctlcmme pcr ordinc di Erode fossero qualtordici 
mila : Commcmoratio tanctorum Infantium, qui ab 
Herode occiti fuerunl, quorum numerut quatuorde- 
cim millia : ncl che anche concordano i Moscbi 
nefle loro tacre Efemeridi, c gli Etiopi nella loro 
Liturgia. Ma Noi non crcdiamo di potcr adcrirc 
alla predctla asscrzionc; avcndo letto quanto contro 
ad cssa vicnc scritlo dal Papcbrochio neltom. 1 de- 
§H Atti de' Santi di Maggio alia pag. 57, dal 
Tillcmont nelle memorie ecclesiattiche al tom. 1, 
paq. 432, not. 1, dalCalmct ne' Commcntarj topra 
il Vangelo di tan Matteo, dal Serry nelle tue cter— 
cicitaztoni, ed ultimamcnte dall' crudito padre Casto 
Innoccntc Ansaldi nclla sua bclla dissprtazione, o 
sicno Vindice dell' lnfanticidio di Erode, stampato 
in Rrescia 1'anno 1746, ovc confntando chi ba osato 
di dtibitarc dclla vcrita dell' Infanticidio, dcl dcbcle 
molivo, chc Giuseppu Ebrcu d' csso non parla, non 



ha lasciato di raccorre quanto dagli allri e slalo 
dedolto contra )a sopra riferita asscrzione de' Greri. 
Ci conlcnteremo dunquc di dire, cbc gT Infanli, 
che erano in Betlcmme, c nc' conlini, furono fatli 
uccidcrc da Erode, c clie non solo fnrono martiri, 
raa cbc, avcndo in tutta la Cbiesa il culto, comc 
poc' anzi si c esposto, sono canonizzati, c cosi ap- 
partengono alla prima classc , di cui ora parliamo, 
nella qual classc siamo anchc preparati ad annorc- 
rare ogni altro Infante, clic a Noi venissc additalo, 
o che da primi sccoli fossc stato vcnerato in tutla la 
Cbiesa come martirc, conforrae lo sono stati,elo 
sono gl' Infanti di Bcllcmmc. 

XIX. La seconda classe c di qucgl' Infanti nccisi 
in odiodclla fcdc di Cnsto, chc sono da tcmpoim- 
mcmorabile in qualche citta, o diocesi, in possean 
d'un pubblico culto. colla scicnza, c tolleranza, cd 
anchc alle volte colla posiliva approvazione dcgli 
ordinarj. A questa seconda clas.se possono riferirsi 
molti e molti, dei quali, comc abbiamo vcduto, si 
parla negli annali, c nc' moiiumcnti dclla Cbiesa, 
cil alcuni ancora di qodli, i nomi de' quali aooo 
descrilli nel Marlirolo^io Romano; ed in quesU 
classc ancora dovranno riporlarsi quel Ijcato infante 
Joannetto, i due Fanciulli Riccardo e Gugliclmo, 
ed oltrc gli altri qi 1 bcato Lorenzino , deJJ' anli- 
chita del di cui culto ritrovasi un allcstato nella 
ctiria Vescovilc di Padova, stampato nella cilata 
dissertazionc apologeli< a sul martirio dei Lcato S- 
raone da Trento pag. -253, ch' c cona-pnto co\\t 
seguenli parole : il culto religioto verto cotnlo 
tanto Fanciullo ti & mantcnuto tempre inroriabtfc 
nel lungo corto d' anni dugento teitanta del suo 
martirio sino alpretente. cost in Marostica, eome 
ne' luoghi vicini, xnfurmaii del di lui tagrifisio alla 
rabbia Giudaica. Nelle urgenze s\ privafe, e *t 
pubbliche di questi popoli, si ricorre a Dio Signort 
col mezzo del di hii crcdito, scoprendosi in tal occo- 
sione l Arca del suo sacro deposito per tempre piii 
infervorare i supplicanti. Parliamo dc quesli, clic 
soqo ncl predetto possesso immcmorabilc di pub- 
blico culto , non si puo dire, chc siano bealiiicali 
dalla Santa Sedc, supponendosi , che il loro culto 
abbia avuto il suo corso colla scicnza ed opprova- 
zione degli ordinarj j nc csscndosi sopra aso for- 
mato verun processo, o trasmcsso a Ruma al Ro- 
mano Pontefice, accio I' npprovasse; molto mcno ii 
possono dire canoniz/ati ; si pcrcbe il loro culto oon 
e estcso alla Cbiesa uuiversaie; si percbe naanca I 
linale giudizio, che per la canonizzazione h necessv 
rio che s' interpongadal Pontefice Komana Ma 
quello cbe dec dirsi dc' nredelti Fanciulli , si e, cbe, 
cssendosi il pontefice Urbano VIII protcslato ne' 
suoi dccreti di non voler recarc verun pregindixio a 
quclli, cbe crano in possesso del pubblico cnUo cento 
anni prima de' suoi dccreli, nulla di piii si richicdc, 
accio ad essi sia dovuto quel culto in lutti quc' loo- 
gbi, nc' quali 1' hanno avuto ccnlo anni prima del 
dctto lcmpo, con scicnsa, cd opprovazionc degii 



:i 



Digitized 



DE B. ANDHEA RINNENSI. 



447 



ordinarj , c mollo piu qoando vi 
la scienxa del Ronaanu Pontefice. 

XX- La tcrza classc e di que' fanciulli, de* qnalli 
di sopra si c fatta mcnzione, 1' eta de' quaii col loro 
xiomc 6 espressa ncllc loro lapide sopokrali ; le ossa , 
« le reliquie de' quali, ritrovate nelle sacre cata- 
«ombe di Roma colle divise del martirio^si espon— 
pono nelle Chiese alla pubblica vcnerazione. Non vi 
cseverocritico, cbe non ammetta, esser segno certo 
del martirio il vaso col sangue, o tinto di sangue, 
che si ritrova ne' scpolcri chc sono nclle catacoruhc 
di Roma L' Aringbi, il Mabillon, il scnatore Buo— 
narroli, Raffaello canonico Fabretti, 1'abate Lodo- 
vico Antonio Muratori, il canonico Boldelti, il 
canonico Marangoni, il cavaliere Vettori, i ministri 
dcLT estrazione de' corpi , concordano pienamcntc in 
qucsto scntimento; comc puo. vedersi nella nostra 
opera de canonizatione ai lib. k, part.Z, eap. 27, 
dal num. 21, tino al fine. Antica e la disciplina, 
che le sacre ossa estratte dai cimiterj di Roma, o 
ritravate con segni indicanli il martirio, si cspongano 
nelle Chiese alla pubblica rcligiosa venerazione, 
come pu6 vedersi nei vulgato Anastasio nella vita di 
san Paolo I pontefice nel secolo ottavo : ove, dopo 
aver riferito, chc dai sacri cimitcrj port6 in Roma i 
corpi ivi trovati, e chc colloco le sacrc u&sa in varie 
Chiesc , poco dopo proseguendo softgiimgc : Infra 
clauitravero iptiut monasterii , che aveva fondato 
nella propria casa paterna, ecclesiatn mirapulchri- 
tudini* a fundamentit noviter conttruxit , etc. Jllic— 
que iimumerabUium tanctorum eorpora, qua de 
prafatii demolitit abttulit cameteriit, maximo ve- 
nerationit condidit affectu : Sino ai tcmpi del ponte- 
ficc Sisto V crano vcnerate alcune piccole ossa nclla 
basilica di S. Paolo di Roma, chc piamentc si crcde- 
vano esser le ossa di alcuni santi lnnocenli di Bet— 
lemme, come attesta il Panvinio nella sua opera 
delie tette Chiete di Roma pag. 96. 11 Severano poi 
nello ttetto trattato racconta lo trasporto fatto da 
SLito V f anno 1586 alla basilica Libcriana. E 
Jabate Paolo dc Angctis nella tua detcrixione di 
queita ttetta batilica al lib. 10, cap. 11 , porta un 
lungo iralto d'una Bolla del detto Pontefice, in cui 
parlando della cappella di S. Lucia , cbc fu fabbri- 
cata con altra simile sul limilare della cappella dcl 
Prcsepio cosl si dice : tub altari, cioc di san Lucia, 
in arca marmurea duo tancta beatorum Innocen- 
tium corpiucula, a batilica tanctiPauli extra por— 
tam Ottentem nottro juttu trantlata, rite remndi 
curavimut, ut ad Chritti Infantii cunalmla iidem 
tancti Innocentet (fioret, ac primitia marturum, 
Deoque gratitthna vietima) quodammodo excubare 
videanbtr. Ed a simiglianxa ed escmpio dclle reli- 
quie de' SS. Innocenti di Betlemme, continuamcnte 
si espongjono ncgli altari le reliquic dc'Fanciuili 
niartirizzati per la fede di Crislo, leossa de' quali si 
estraggono dai cimiterj di Roma collo prccedcnti 
sicure divisc dcl martirio. Comc si c veduto, nel 
cimitcrio di Giordano furono ritrovate lc ossa di un 



coU' iscrizione del nome, e col 
vaso di sangue, e le ceneri, ed ossa dcl Bambino 
coU' iscrizione furono mandate alla cilla d' Anagni, 

B:r csser collocate nclla Chiesa de' SS. Cosmo e 
amiano, come altcsta il Boldetti nella tua citata 
opera atta pag. 3to , ove alla pag. 345 , rifcrisce, 
chc nello stcsso cimitcrio di Gordano fu ritrovato il 
corpo di Deccnzio fanciullo d' anni cinquc col nome 
proprio, e col vaso di sangue, e cbe fu coUocato nclla 
eappella del Rosario deUa Chiesa di S. Sabina su 
1' Aventinc. Se la cosa non fosse notoria, c quoti— 
diana, si potrebbe comodamente fare uo elenco 
d' csempj dellc reliqoie di qucsti Fanciulli coUocate 
nclle Chicsc ; ma , non essendovi chi non sia infor— 
mato di questa disciplina, ben volcntieri tralascic— 
remo il radunarc altri cscmpj , e conchiudercmo il 
discorso appartenente a questa terza classe, col dirc, 
chc hanno i Fanciulli in esse annoverati il cullo 
pubblico nellc Chiese, ovc le loro reliquie sono 
collocate, con plenario consenso, cd approvaxione 
dclla santa Scdc, la qualc ripone il fondamento 
dclla sua concessione ne' segni indubitabili del 
martirio ritrovati ne' loro scpolcri ; ma che non per 
questo puo dirsi , ch' essi siano stati formalmento 
canonizzati, prendendo la canonizzazione, come si 
dce prendere, per una sentcnza del Romano Pontc- 
ficc, che ingiugne per via di precctto il cullo nclla 
Cbiesa univcrsalc. Del culto cne si prcsta allc pre— 
dctte reliquic , benche per lo piu scnza 1' officio e 
messa , si b da Noi discorlo nella nostra opcra de 
eanonizat. tanctorum lib. 4, part. 2, cap. 28, ove 
sono stati riferiti i fondamenti di qucsta pratica ; ed 
al lib. 1, cap. 38, num. 3, e teg. non si 6 lasciato di 
riferirc quanto risguarda 1' otficio, e la messa da 
rccilarsi e celebrarsi nclla Chiesa universale, quando 
si discorredcicanonizzaticon formale,o equipollcnlo 
canonizzaziooe. 

XXI. L* ultima classe e di que' Fanciulli, ehe 
hanno pcrduta la vita, levata loro per odio contra 
Gesii Cristo, il culto de' quali vienc promosso per la 
strada consucta della beatificazione formale , o equi- 
poUenlc, il terminc deUa quale, quand* aitro non 
osli,pu6,ed anchc suol* esserc la formale canonizza- 
zionc. Poc' anzi si 6 dctto, csscr semprc intervenuta I' 
aulorilapontificia nellecanonizzazioni, ancorquando 
esse si focevano, passando il cullo introdotto in nna 
diocesi , successivamenle in un' allra ; e cosl dilatan- 
dosi in tutto il mondo : ed ora aggiungiamo, che dal 
ponteiice Ales&andro 111 fu introdolta e stabilita la 
usciplina, che al solo Romano Pontcfice appartcnga 
la concessionc, osia appmvazionedel culto ne' luoghi 
parlicolari , ed in qualsivoglia diocesi del Mondo. Se 
ne possono vederc i fondaraenti,eleragioni nelcitato 
uottro lib. 1, cap. 10,nnm. 3, eteg. c da quanto ivi 
e diffusamente rifcrito si dcduee, chc al Romano 
Pontclice apparlicne non solo, comc h scmpre appar- 
tenuto, 1' ordinarc pcr via di prccetlo il cullo ncila 
Chiesa universale o sia ai marliri,o sia ai confessori, 
uclchc consistc, comepiu vollesicdctto, la canoniz- 



Digitized by Google 



44S 



MISCELLANEA SACROR. RIT. 



zazionc; nia altresi il concedcre pcr via di positiva 
permissione il culto in qualche citta , o diocesi , o in 
alcuni altri luoghi particolari, in onorc di qualcbc 
servo di Dio o confc«sore , o marlire, nel cbe consiste 
la bealificaxione. Ed a questa ultima classe appar- 
tengono i due beati Fanciulli uccisi in odio dellar 
fedc, Simone di Trento , cbe riceve il martirio 1' anno 
1475, ed Andrea del Pago, o villaggio Rinnense, 
cbc riccve il martirio Y anno 1642 che e quello di 
cui oggi si tratla, potcndosi dirc ambidue gia beati- 
ficati da questa Santa Sede con beatificazione , se non 
formalc, almeno equipollente ; mentre, dopo essersi 
veduto ci6 che era necossario, rispetto al martirio, 
alla causa dcl martirio , cd alla fama dc' Segni c dei 
miracoli , si e fatta la concessione dell' officio e della 
messa in alcuni luogbi particolari. E scbbene, comc 
gia di sopra si e delto , per ordine del ponteficc Gre- 
gorio XIII fu posto il nome del beato Siroone nel 
Martirologio Romano, non pu6 pero prctendersi, 
ch' esso percio sia stato canonizzato; essendo maxsima 
bcn fondata e ricevuta, amuntiari in martyrohgio 
nomtna , et elariores re$ gestas eorvm, qui in eo de— 
scripti sunt, ut excittntur fideles ad imitationem , et 
etiam ad eultum , sed intacta semper permanente 
eeclesiastica diseiplina, ita ut si res sit de jam cano- 
nizatis, cultus ad quem excitantur fideles, sitprcp— 
ceptirus, universalis, et publicus; si rero agatur de 
beatificatis, sitquidem publicus, sed tantum permis- 
#tt# personis, et tocis indulto beatificationis cotnpit- 
hensU, sit autem permissus, sed privatus quoad alios 
qui indulto comprehensi non sunt : comc da Noi con 
questa stessc parolc, dopo aver discussa la matcria, 
cd esaminala la prassi dcila Santa Scdc , fu con- 
chiuso neila nostra opera de canonizatione al lib. k, 
par. 2, cap. 19, num. 16. 

XXII. Del beato Simone, benchc beatificato 
prima del beato Andrea, non v' echi parli in ordine 
aila canonizzazionc. La pctizione per la canonizza— 
zionc e promossa pel beato Andrea beattficalo mollo 
tcmpo dopo : ed il punlo si riducc a vcdere; se debba 
darsi corso alla medcsima ; non esscndu cosa insolita, 
che per giosti, c rilevanti motivi si fenni il corso di 
una eausa, ese nc impedisce il progresso alla cano- 
nizzazionc , ancor dopo cbe in cssa si e oitenuta la 
beatificazione : come si vcdc in tantc e tante cause , 
nellc quali dopo la concesMonc dcll' officio e drlla 
messa, fatta per mezzo della bcatificazione o formale, 
o equipollente, nc vi c slato chi abbia mai pcnsato, 
nc vi sara cui sia pcr pcnsare a chiedere la formale 
canonizzazione. 

XXIII. E pcr6 brevcmentc faccndo passaggio ai 
motivi, non sono essi ristretti alla causa del beato 
Andrca, ma sono comuni a lutte le cause de* Fan— 
ciulli uccisi per odio dclla fedc di Cristo in queH* ela, 
in coi non possono discernere il bene dal male, c 
ehe, essendo martiri,Iosono, non vohtntate et opere, 
ma solamente opcre, per servirsi del linguaggio di 
S. Bernardo : potendo taluno credere, che sia bcn 
fatto il condere, quando vi sieno i dovoti rcquisiti , 



ad cssi ilsolo cnlto proprio de' beatificati, ma potersi 
dubitarc , se sia con veniente il passare piu oltre esten- 
dendo per via di precetto il culto alla cbiesa univer- 
sale, come si fa nelle canonizzazioni , ancor quando 
non mancassero i soliti requisiti per fare il passaggio 
dalla bealificazionealla canonizzazione. 

XXIV. I fondamenti , che possono assistere a 
quest' assunto, sono quelli chc sieguono. Consisteil 
priroo nell' osservare , non esservi force nell' antica 
prassi delle canonizzazioni altro esempio di vcra e 
streltacanonizzazioncdi Fanciulli,chequellodegr In- 
fanti di Retlemmc, potendosi riferire gli altri esempj 
alla bcatificazione; ed in ollre esser cosa certa, chc nun 
v' c cscmpio di formale canonizzazione di veruno di 
questi Fanciulli dopo il metodo stabtlito, inlrodoUo, 
e praticato per ordine della santa Sede nelle caose di 
pubhlico culto , cbe rispctto a questi FanciuIIi e staio 
rihtrettoalla beatiQcazione. Ed il non ritrovarsiescm- 
pio ncl corso di molti secoli , ancorche non sieno man- 
cate occasioni di poterlo indurre, e una ciacostanza 
di gran rilievo, che ingombra la tcsta a chi uooe 
amico di noviia. 

XXV. Consiste il secondo nell' osservare, ridorsi 
il tutto all" essere questi Fanciulli martiri , avendo 
patita la morte per Cristo : ne cio, universalmente 
parlando, si nega; e perci6 volenlieri si amroettr , 
che, concorrendo i necessarj requisiti, diasi ad essi 
il culto della bcatificazione. Ma , se 6 sistema appro- 
vato , che non si apra una larga strada canonizzazioni 
per non renderle disprcgevoli , come ancbe da Noi 6 
stato osscrvato nel nostro lib. 1 , cap. 12, man. 16, 
scmbra polcrsi temere , che per appunto si apra la 
strada al lcrouto inconvenienle, ogni qual roJta si 
ammcttano alla canonizzazione i Fanciuiii uccisi per 
la fedo di Cristo, per la ragionecbe sono martiri; 
insegnando i teotogi , cbe roartiri sono ancora que* 
Fanciulli , che sono ammazzati nette guerre di reli— 
gione, negli assahi delle citta, nelle sorprese , dellc 
Piazze, come espres»-amenle insegna il Soto m q. 
Sent. dist. 3, qu. unie. art. %, secunda propositio; 
essere in oHre martiri ancbe que' Faciulli cbc pcr- 
dono la vita uccisi dagl' inimici di Cristo, ancorche 
non siano usciti dal ventre dclla madre , o rcsti viva, 
o muoja con cssi la predetta loro gcnilrice, come 
pu6 vedersi in Teolilo Raynaudo ncf cit. tom. 18, 
nell' opera intitolata de Martyrio per pestem par. 2, 
cod. 2, num. 8, e diffusamente nelf Hurtado in Rt- 
solutionibu* de rero martyrio tract. 2. resolut. 20, 
per totam : c quanto vien detto de* Fanciulli ammaz- 
zali prima dell' uso della ragione in odio di Cristo, 
si prctende, chedcbba estendersi ancbe agli aduiti, 
che non hanno mai avuto 1' uso della ragione, se a 
questi vicn tolta la vita dagl' inimici di Cristo , e per | 
odio contro la sua fcde, supponendoli simili in tutto 

e per tutto ai Fanciulli. Vedasi il cardinale Capisucchi 
nelle sue conlroversie teologicbe in qurlfo dr Marty- 
rio qu.2. § k, in fine : Licet in pueri» ante usum rahoms 
mo ('Itnsto morientibusnonadtit propna ac persona- 
lii inttntio nileit tntnm intmtm Iirdrxitr tiutr tn illiz 



Digitized by Google 



DE B. ANDRE.V RINNENSI. 



449 



mnrtcm pro Chriito arrrptat. eotque prr martyrium 
Deo comecrat, etc. Qua autem de infantibus ante 
usum rationis pro Christo occisis dicta sunt, intelli- 
genda sunt etiam de amentibus, qui nuntptam ratio- 
nis usum habueivnt, si eontigat, eos tn odium Chri- 
sti ocecidi: massimc esenlenze, che ridotte in pratica, 
possono ofluscare il fulgore dclle canonizzazioni. 

XXVI. Consiste il terzo fondaraento in cio che 
inscgna S. Tommaso, e con csso ancora gli altri teo- 
logi,cioe, che i martiri in Paradiso hanno la gloria ev 
senzialechesichiama aurea, edhannoanchela gloria 
accidentalc, che dicesi aureola, checonsiste in una 
certa allegrezza, chc provano, considcrando la vit- 
toria da essi riportata contra il mondo, combattendo 
per Cristo, e sopportando per esso volontariamente 
la morte, della quale aureola non partecipano ade- 
guatamente i Fanciulli, cbc, essendo stati martiri, 
lo sono stati solo opere, non voluntate : hnocentes 
sicut non pertingunt ad perfectam rationem mar— 
tyrn.scd aliquid martyrii habent ex hoc, quod passi 
sunt pro Christo, ita etiam aureolam, non quidem 
secundumperfeetam ratinnem, sed secundum aiiquam 
partieipationem , in quantum sciiicet gaudent. st in 
obsequium Christi occisos esse; ut dictum est de pue- 
ris baptizatis, quod habebunt aliquod gaudium de 
innocentia, et carnis integritate. Questc sono lc pa- 
role di S. Tommaso in 4 sent. dist. 49, qu. 5, art. 3, 
qu. 2 ad duodecimum. E cocrcnlcmcntc a qucste 
parote del santo Dottorc cosi prosiegue i I cardinalc 
Capisuccbi nel luogo citato al § 16. Cum aureoia 
sit pramium a Deo beatis concessum intuitu egre— 
giorum operum qua ipti pro Deo in terris patrarunt, 
ac proinde tit pramium respondens operibus; evi- 
dens est, tanetos Innocentes, et alios parrulot pro 
Chritto ante usum rationis occisos, aureofa non 
gaudere tnartyrii. E non avcndo i Fanciulli benche 
martiri , 1* aureola del martirio per la ragionc poc' 
anziaccennata, ci6 da tal uno potrft esscr adottala per 
sostenere, che se ad essi nella Chiesa militante pu6 
competere il culto della beatificazione , non b ben 
fattochesi ammettano all' altro dclla canonizzazione, 
annovcrandosi fra i motivi di questa ancor qucllo, 
cbe le gesta dal canonizzato servano per esempio ai 
fedeli in tutto il mondo cattolico, quali gesla man- 
cano ne! Fanciulk) ammazzato per Cristo. 

XXVII. £ quantunque possa tal uno risponderc, 
che 1' argomcnto prova troppo provando , cbc nem- 
meno gl' infanti di Betlemroe abbiano meritato 1' 
onore della canonizzazione, non avcndo nemmeno 
essi ottenuta V aureola del martirio , sembra pero , 
che la risposta debba perdcre tutta la sua forza, se si 
riflette alla circostanza in cui quclli di Betlemme 
perdcttero la vita , cd all' uniformc ed antica divo- 
zionedcUa Chicsa, chc gli ba scmprc vcnerati pcr 
martiri. E scnza investire le opinioni dell' Arma— 
cano , che rcslrinse il martirio de' Fanciulli Bclle- 
mitici a que' soli cbe erano circoncisi , il che vien 
comunemenle rigcttato dagli altri, come pu6 vedcrst 
nel Valenza nel suo celcbrc trattato de rebus fidei al 

nocranu. 



cap. 4, de baptismo parvulorum §. Atque hoc, e 
rigettando altresi 1' opinione di sopra riferila, c eon- 
futata d' altri chc hanno credtito , essere stato acce— 
lerato ai Betlemitici I' uso dclla ragione, il che vien 
cspressamente impugnato da S. Tommaso 2, 2, qu. 
124, art. 1 ad primum, sembra potersi replicarc, 
essere martiri i Fanciulli di Betlcmme , esser a loro 
simiglianza martiri anchc gli altri , cbe avanti 1' oso 
di ragione muojono per Cristo; ma chc, avendo i 
primi in loro favore la tradizione e la dottrina de' 
Padri, e la continuata tradizione della Chiesa, ed 
avcndo i sccondi a loro favore la sola bcnche rispct- 
tabileopinione de' teologi , non dec rccar maraviglia, 
sc ai primi si dia qualchc cosa di piu , che non si da 
ai secondi : in 3 parte D. Thoma tom. 2, disp. 153, 
qu. 68, cap. 7, ove, dopo avere stabilito, che i Bclle- 
roitici sono veri marliri e che martiri ancora sono 
gli altri Fanciulli ammazzati per Cristo , cos) sog— 
giunge : Porro quamvis non tam eertum sit, quod 
diximus de aliis infantibus pro Chritto oecitis, 
quam de illit qui hac de cauta ab Herode interfecti 
tunt , quia pro interfectit ab Uerode Ecclesia tra- 
diiionem, et doctrinam patrum pieniorem habe- 
mut; nihilominus indubitatum apud nos ette debet 
(intendendo per6 ci6 di quella certezza, che se non 
ha per so la dcfinizione della Chiesa, ha per6 la co- 
mune opinionc dc' tcologi, eamdem rationem eue de 
omnibus, qui pott adeentum Christi propter ipium 
occisi tunl. 

XXVIM. Tanto piu cbe la presente questione non 
e, rigorosamcnte parlando, se i Fanciulli , chc dopo 
la venuta di Cristo sono ammazzati dai di lui nemici, 
possano ranonizzarsi , ma se sia espedienle, che cio 
si faccia : e, posto il quesito in quesli termini , non 
vi vuol molto a comprcndere la sua disuguaglianza 
cbc passa fra gl' Infanti di Betlemme, c tutti gli altri 
chc muojono dopo di loro, e che pcrdono la vita pcr 
Cristo. 

XXIX. Quanto sin' ora abbiamo esposto, puo 
anchc vcdcrsi nel noitro lib. 1 de canonisatione al 
cap. 14 , e nel lib. 3, cap. 15, nwtn. 2, e teg. Besta 

e c 



ora, che il lutto si esamini, e si veda, sc 
nienlc, che si dia corso alla causa dcl B. Andrea, o 
se e mcglio, che si fermi nello stato in cui e, che h 
per 1' appunto qucllo stesso, in cui si ritrova 1' allra 
del B Simone. E perch6 non e impossibile , che si 
risveglino altre simili islanze, sara proprio della di 
lei ddigenza, e del prudente consiglio degli altri, 
chc da Noi saranno clelti, il suggcrirc il parlito, 
che dovra prcndcrsi, quando sticcede il caso, che 
per lo piu suol csscrc di qualchc Fanciullo ammaz- 
zato dagli Ebrci nella Settimana Santa in onta di 
Cristo; tali essendo gl' Infanticidj dci beati Simone, 
ed Andrca, e di una gran parte degli altri comme- 
morali dagli aitri autori : potendo scmbrarc a tal 
nno, chc quando si volesse lasciar aperta la strada 
allc cause di questi Infanticidj , dovrebbero questi 
esscre stati clamorosi, noti al popolo. makdctti da 
i, e vendicati dai magistrali, c che anche 



Digitized by Google 



<50 



DE CONCESSIONP. OFFiCll, ET M1SSJE. 



bene, giaocbi* ti tratta <fi martiri, non voluntatit, 
et opere, ted tolo opere, 1'accrcscere il numcro 
de' Segni, e de* miracoli oltrc il soljto, pcr ottenere 
la formale canonizzazione. Terminiamo co) darle 
1'apostolka benedizione. 

Dalum Roma? apud Sanctam Mariam Majorem 
dic 22 Febroahi 1755, pontificatus nostri anno de- 



Ad cap. XIII de eoncettione officii et mitta, post 

i, etc. addantur se- 



DECRETUM. 

PAKOMflTANA. 

Sanctissimus Dominus nosler Bencdictos papa 
XIV ad humillimas preces rcverendissimi archic- 
piscopi Panormitani supplicantis pro clevatione ritas 
otlicii S. Ignatii Loyolae Societaris Jcsu fundatoris a 
(hiplici majori ad dupliccm secunda? classis, pctitam 
clevalionem pro clcro civitatis Panormitanx bcnignc 
concessh. Dic 28 Atigusti 1756. 

D. F. card. Tamburinvt Prafectut. 
Loco -f sigilli. 

M. Marefutcut S. R. C. SecreL 

SANCTISS. 1NCURIST0PATRIS,ETD0- 
MJJXI NOSTRI DOMINI 

BENEDICTI, 

>; 

DITISA raOVIDKNTIA 99. XIV 
UTTEftjK APOftTOLICS I» FOHMA BBEVIS. 

In quibut officium , et mitta propria S. Pulcheria 
vtrginit imperatricii die vn Julii tub ritu duplici 
majori pro canonicit regularibut in Lutitania, 
extenditur ad omnet tacerdotct Socictatit Jetu , 
timulque ad collegialet, et teminariorum alum- 
noi cvm iptis eonviventet; mista vero etiam ad 

omnet tacerdotet in eorum eceletiit celebrantct. 

i. 1 » 

BENEDICTUS PAPA XIV. 
Ad perpetuam ret memoriam. 

Religiosorum sanctorum cultum, quos in trium- 
pbanti Ecclesia cum Cbristo duce regnantes, quoties 
pio hdeiique corde a militantis Kcclesue civilius in— 
vocati fuerint , opportunam salutaremque porrcctis 
precibus opem accommodare credimus, calholica 
Kcclesia, a Spiritu Sancto cdocta, ea potissiraum 
ratione, promovcre ac precipcrc studuit et conlen- 
dit , ut Cbristi fideles non solum prxclara bcroicarum 
virtutum excmpla ab aliis relicia assiduo imitari, 
verum etiam suis in angustiis praxenlissimum eorum- 



implorare satagercnl et 

adnitcrentur. 

Atque ad eorum presertira domesticoram Dei ct 
beate palriae civium venerationcm magis magisquc 
proveheodam propagandamquc incumbunt , qoi 
non tam eximiis christianc pietatis operibus, et as&i- 
duis christian» pcenitentis exercitationibus addidi 
scse dignos ac participes aeterne felicitalis reddidc- 
runt, quam incredibili studio, ardenti zclo, et iabo- 
ribus nunquam intermissis curarunt utdivini honori* 
cultus adaugeretur, cathoiica fides sarta tectaqu*- 
servaretur, ac propagaretur; suprema Apo^tolicr 
hujus sanctac Sedis auctoritas ac reverentia ubiquc 
terrarum maximi fieret , dehitaqoe obedientia colc- 
retur; atque filialis erga beatissimam Virgincm Dci 
(ienitricem Mariam pietas et amor in omnium Cbmti 
fidelium cordibus excitaretur, et exardescereL 

Nos autcm, qui in iliustrandis sanctonim tam 
recentium, quam anliquorum actibus, eorumque 
cultu promovendo, per omnem fere vit* nustra 
artatem adlaborare, ac tot volumina eapropter edere 
non omisimus, saepe mirabamur, (quemadmodum 
dcinceps observavimus ipsos qnoque BoUandutas 
Societatis Jesu presbyleros de beatorum sanctorum 
gestis actibusquc in lucem emittendis, vindicandis, 
condignoque bonore babendis merilissimos, et apos- 
tolics ctiam prsetlicationis cncomiis laudandos, mi- 
rari) Romanaro Ecclesiam, quae quamplurimas 
Orientaiis Ecclesic sanctosofficioet missa e( iam sulcm- 
nibus recolere consuevit, sanctee AHlia Pukberis 
virginis augustn impcralricis memonam in mar- 
tyrologio romano dumtaxat recitandam mandasse. 

III a en i m i n r egta Const antinopoiitana aula ed u ca ta , 
asccticas vita) . institulum inter ipsos aulae luxus ac 
delicias, et continua gravueimaqoe totius fere orbis 
negolia , sivc vivente germano fratre TheodoMo ado- 
lescente imperatore sive cum Marciano (a se in im- 
peratorem, suumque conjugem, servata tamcn cas- 



titatc adlccto) ita sectata fuit, ul unirersis 
admirationis esset, summisque iaudibnscclcbraretur 
ab omnibtis bonis, sanctisque patribus, atque ab 
ipsisin primisApostolictebujussanctsSedis Pentili- 
cibus, qui cnm velnti iirmissimum catbolic^ fidci ad- 
versus luereses coiumen ac prasidiom , et loculenus- 
simum christianoram virtulum omnibus utriasque 
SCXUS hominibusac principibus cxemplar a booorum 
omuium largitore Dco in aspera iliorum temporum 
conditione datam pro;dicarimt. 

Eapropter Nobis in sublimi hac sacrosancti apos- 
tolatus catbedra constitutis perquam maxime gratum 
accidit , cum primum quidem Nobis obialus fuit sup- 
plex iibcllus tcnoris, qui scquitur. 

BEATISSIME PATER , 

Sancta imperatrix Puleheria tam aianetitpatri- 
but, quam a tynehronii tcriptoribut maxrme ctie- 
bratur. tum rx privata vivenrii ratione, tum maxrme 
oo catholica fidei xelum, quam vnconcutttm ur- 



Digitized by Google 



DE S. PULCHEMA. 



pare, tempore quamvis difjicillimo, conata est i 
ttudio. Aon modo cnim perpetuam vovit iptam vtr- 
ginitatem , quam eiiam m conjugio incontaminatam 
eervavit; verum et auctrix fuit, ut tororet tua vh— 
gwitatem pariter vocercnt: tciticet, utipsa tanctam 
Jtebgionem fortius tutaretur; sorores vero, per con- 
jugia, imperium, rehgionemque in altquodpericulum 
adducere non pottent. Fratrem praterea imperato- 
remopere, et coneilio adeo protpere adjuvit, ut 
imperii feHcitat velcumipsa ab aula exulare, vel 
eum ipsa in aulam redire videretur. Deo autem in 
primit ita intervire ttuduit, ut noctu etiam adlaudes 
eidem canendai una cum augutta famitia principi- 
but , tacrotque libros legendot alacriter turgeret. 

Hac ex annalibus vener. cardinalis Baronii, ex 
actis tanctorum per contmuatoret BoUandianotedi- 
tit, atque ex luculentistimis atiorum plurium tcri- 
ptorum teitimoniii delibata nmt. Verumpraclariora 
ittnt, qua tanctissima, ac fortistima mulier zeto Dei 
atttuant, pro catholica fde gettit: qua ut amplius 
innotetcant, fecit Satictitat vcstra, dum conciliorum 
atudia instituit, atque in diet pfomovet, focetque 
amantissime. Percurrentibus quippe posteriora duo 
ex quatuor ttlityrioribus gencratibus conciliii, qua 
sanctut Gregonus Magnus pradecettor SanctHatis 
veitra vclutiquatuor EvangcHavenerabatur , Epbc- 
sinum videlicet et Chalccdonense , quid occurrit, 
quod in maximam tancla impcralricis laudem non 
vergatf Id tantum innuere sat erit, teste S. Leone 
Mugno Sanclitatit vettra itidem pradccettore , et 
ab tUa omnet haretet fuitte profligatai , et utrum- 
que laudalum concilium inricte defensum , tn <juo- 
rum allero duplex ex unitate pertona Chrittt na- 
tura statutaest: quare idem S. Leo eidem epistolam 
exultationis , et gratutationit lotius Ecclesia no- 
mine plenam dedit. . 

Ad augendum itaque cultum tancta Pukhena 
virgmis de Deipara Virgine , catholicaque Eccletia 
optime merita , ct per omnes mundi partes, in qui- 
bus Doroini Evangelium Dradicatur, celebratae, ca~ 
nonicorum regularrum S. Augutttm in Lusttania 
reformator pro iptii, eaterisque qui ex coneessione 
apostoliea calendario eorum uhtntur, necnon patres 
Societatis Jeiu Panormi, et in Homano Tgrocinio 
sancti Andrea degentei humillime Sanctitatem yes- 
tram exorant, ut facultatem eiidem emcederc digne- 
htr reeitandi ojfieium de lancta Pulcheria singutis 
annu, ritu duvliei majori, die teptima Julii, quo 
mense probabilius ridetur eadem obiisse, quamquum 
dies certo non constat ; iisdemque oratonbus, altts- 
que saeerdotibus ad illorum eccletiai confluentibus , 
facultatem eadem die cetebrandi missam de pra- 
dicta saneta Pulcheria: officium vero, et missam hie 
humillime exhibent Sanctitati vettra. Et Deus, ete. 



Die 7 JuUL 
JN FESTO 

SANCTjE pdlcheri^ 

VIRGINIS IMPERA TRICIS. 

Sub ritu duplici majori , ctc- officium et missa do 
communi Virginum primo loco.cxceplishis, qum 
bic uabeotur propria. 

ORATIO. 

Deus, qui beatam Pulcberiam virginem tuam 
singulari castitatisprarogativa decorasti , quiquc illi 
ad dcrendcndam Ecclcsiam tuam summum fidct 
amorcm tribuere voluisti; conccde, ut cjus interces- 
sionc Ttbi puris mentibus inbaerentcs , ab omnium 
bostium insidiis miscricordilerlibercmur. Pcr Dorai- 
nutn.ctc. 

Lectioncs primi nocturni de epistola S. Phuti. 
De virginibus praccptum Domini non babeo, etc. 

IN SECUNDO NOCTURNO. 

Lectio I V. 

JEIia Pulchcria Augusta, patrc, avo, fratre, at- 
que viro Romanorum imperatoribus maxime nobi- 
lis, profligatis SUa prascrtim opera hoerelicorum 
erroribus , et catholico dogroatc circa Incarnationis 
mysterium, ct dirinam Maternitatem constituto, 
multo nobilior , ab ipsa pueritia , tanta sapienlia di- 
vinitus pradita fuit, ut ii , quibus post Arcadii patris 
obitum impcrii procuratio, dum Theodosius adoles- 
ccret, commissa fucrat, cjus arbritatu omnia face- 
rent , essetque constans opinio, unius puellulae vir- 
lute ac sapientia, qu« instare atque ingrucre 
videbantur, pericula discussa , et felicitatem impcrio 
constitutam. Domi assidua disciplinae exactrix cara 
vivendi formam induxit, ut illa jam non aula impe- 
ratorum,sed ascetcriumvulgodicpretur.Thcodosiura 
fratrcm , Eudoxiam , quam illi matrimonio conjun- 
gcndam curavit, Flaccillam, Arcadiam, Marinam 
sorores ita imbucbat bonis moribus, exercebatquc 
ad virtutem , ut, quibus aitatc non mullum prasta- 
bal, eorum modcratrix, ac propcmodum mater csse 
vidcrclur. Qua institulione sorores quantum profe- 
ccrint, vel cx hoc uno intelligi potest, quod Pulche- 
riam imitatse, se, suamque virginilatem Deo devo- 
vcnint : utque augusta Virgo ea quae decreverat, 
ampliusconfirmaret, omnesquc yoluntalis suastestes 
habcrctjCx auro, et pretiosis lapidibus sacrara men- 
sam in ecclcsia Constantinopolitana pro virginitate; 
sua, et fratris imperio dedicavit; et in fronte rpsius 
mcnss ba?c cadem inscripsit. 

Leetio V. 



Potior autem «*jus in Tbeodosio instituendo eluxit 



Digitized by Google 



152 



DE CONCESSIONB OFFICII, FT MISSjE. 



cura ; eumque, ubi opus csset , mira quadam dcx- 
teritate corrigebat : qui quidem talis est effectus, ut 
absolutissimura optimi vereque christiani principis 
exemplar fuerit, dum Pulcheriae consiliis est obsc- 
quulus. Post diuturnam cum fratrc concordiam, 
turbis malevolorum fraude, alque obtrcctatione in 
aula excitatis , tcmpus nacta , quo sibi jam nni , Deo- 

8ue vacarc possct , seccssit in Hcbdomum, locum 
iyxantiosohurbanum, ibique vitam agcns pene mo- 
nasticam aliquandiu se continuit : cum vero felicitas 
imperii una cum ea exularet, a fratre accersita, ubi 
deesse vidit , qui praclia Domini pugnaret , Deboram 
imitata , fide, ac religione armata processit, et missis 
in omnem partem epistolis, hortando, monendo, 
minitando, non pecuniac,non laboribus parccns, 
digna effecla est , quara patrcs concilii Cbalcedonen- 
sis una omnium vocc, atquc praeconio custodem 
fidei , pacisconciIiatriccm,expultricem haercticorum, 
piam, orthodoxam, novam Hclcnam (sicut Marcia- 
uumtunc, imperalorem, notumConstanlinum) con- 
salutarent; cuique S. Leo totius Romanae Ecclcsiao 
nominc plurimum gratularctur, cjusquc causa cxul- 
tare sc diceret, ac digna Dco vota pcrsolvere, quod 
de Nestoriana primum impietate, mux de nefario 
Eutychetiserrorc pcrcmpto, duplicem illi ct palmam 
conluIcrat,etcoronam. 

Leetio VI. 

Atque hacc lanus curarum moles quas praesertim 
in Ephesino ac Chalccdoncnsi conciliis Romanorum 
PontiGcum aucloritate convocatis ncccssario susce— 
perat, nihiio illam ad caetera christianaB pietatis of- 
licia obeunda fecere segniorcm. Assidua crrlestium 
rerum conlemplatione, sacrorum Librorum lectione, 
corporis aftlictionibus sponle susceptis se exercebat. 
Psaimos de nocte surgens una cum regiac familiae 
principibusdecantabat , Dei , ac sanctornm (quorum 
et colloquio non semel dignata est) cultrix cximia, 
quae etiam summopere scmper contendit, ut erga 
eorum reliquias cullus augcrelur. Deiparam in pri- 
mis coluit , cui hanc ipsam Dciparae appellalionem 
contra Nestorianoram blasphcmias asseruit : voluit 
namque surama sapicntix suae disposilione divina 
Providentia, ut per Virginem summa Virginis di- 
gnitas inoffensa penitus servaretur : quam cliam est 
imitata servando perpctuam in ipso conjugio virgi- 
nitatem: cujus denique cultuiamplificando complura 
templa regali plane magnificenlia excitavil,donariis 
auxit, redditibus locuplctavit. In placanda divina 
justitia mira pietale enituit. Fuit erga pauperes mi- 
sericordia plane singulari , quos et materna quadam 
charilate complexa est quoad vixit, et morens co- 
rum , quie assidua effusissimaque liberalitas reliqua 
fceerat , scripsit haeredes. Quod cautum ab ipsa les- 
tamenlo fuit ? diligenter curavit Marcianus, quem 
pari religionis studio, rebusque omnibus impe- 
rium, sibique hanc ipsam ob causam, salva quam 
Deo voverat virginitate, conjugcm dclegeraL Ohiit 



anno quadringentesimo tcrtio, magno omnium Inetu. 
maximisque sanctorom patrum caeterorumque ejtu 
aevi scriptorum laudibus celcbrata. 

IN TERTIO NOCTURNO. 

Lectio sancti Evangelii secundum Joannem. 
Cap. xvn. 3. 

In illo teropore dixit Jesus : Haec est autexn viLa 
aeterna, ut cognoscant te solumDeum verum t ct 
qucm misisti Jesum Christum. Et rcliqua. 

Homilia S. Cyrilli episcopi Alcxandrini. 

De fide ad Pulcheriam , et scrroret reginas. 
Leetio VII. 

Sane vos sacras, casttssimasque Cbristi omninm 
nostrum Salvatoris sponsas religiosissimae ac Deo 
dilectissimae imperatrices orbis tcrrarum ornamen- 
tum, sanctissimarumque ecclcsiarum dccus optiroo 
jure quisquis appellaverit, in quibus nimirum omne 
virtutum genus, omnisque ornatus divinae Majcstatis 
oculis gratus acceptusquc mirifice splendet. Neqoe 
his opibus contcntae, omnem quoque curam , omne- 
que sludium adhibctis, quo fide recta, nullamque in 
parlem vacillante, exccllatis. Neque Christi rcgnum 
capessere, et ea, quae illi grata sunt, facere, et scn- 
tire omittitis, partim quidem praeclaris actionibus. 
partim rursum cum vestras, tunc principum quoque 
vestroruraaulas virginitatis gioria condecorantes, par- 
tim denique surapluosissima templa Christo Domino 
excitantes : nam hoc quoque pietatis studium tnter 
caelera Ule sanctis vestris animis uuperttlus esL 

Lectio VIII, 

Igitur cx sacris lilteris vobis vere sanctis Christt 
sponsi (quamquamad quodvis opus booum abundc 
instructse videamini) aliquid depromam. Hinc ete- 
nim, et Emmanudem verum, ac naluralem Deura, 
et virginem Malrem, quae cum peperit, veram per 
ipsum Dciparara esse, planum fieU Ait Christus, 
haec est viia aeterna, ut cognoscant te solum Deura 
verum, et quem misisti Jesum Cbristum. Si cum so- 
lius veriquc Dei cognitione Jcsu Cbristi cognitionem 
necessariam, consociatamquc esse oportet, et boc ip> 
sum aeternam vitam conciliat, cui obscurura esse 
Christum verum esse Deum, Verbum sane caro 
factum est, sed mansit interim Verbuot. 

Lectio IX. 

Et ergo claritalem, quam dedtsti mihi, dedH eh, 
ut sint untira, sicut et nos unum sumus. Qualem 
itaquc gloriam Filius a Patrc accepisse se narrat, 
quam nobis dcindc communem fecerit? Sane ipse 
ab hac quaestione nos libcrat , dum ait : ut unum 
sint, sicul et nos unum snmus. Nam etsi Dei Patris 
Verbum, secundum propriam bypostasim, alius a 



Digitized by Google 



DE 8. Pl 

Patre esse dignoscatur , naturali Umen identitate 
unus plane et idem est cum illo. At quo pacto Ver- 
bum illud, unum quoque nobiscum factum est? Ad 
eumdem omnino modum, puta secundum essentia- 
lem, et naturalem identitatem. At cum divina natura 
tanto a creatura distet intervallo, ut secundum esscn- 
tiara cum ea coire nequaquam valeat, ecquo, inquis, 
modum secundum naturam unum illc factus est no- 
biscum, qui omnem omnino crcaturam cxcellit? 
Verbum factus est homo : ut quemadmodum in Dei- 
tate unum et idem est cum Patre, ila sectindum 
naturx humanae habitudincm sit unum quoquc no- 

DieUuliu 

IN FESTO 

SANCTjE PULCHERLE 

YIRGINIS IMPERATRICIS, 

Duplex pro omnibus sacerdotibus in hoc tctnplo 
cclebrantibus. 

MISSA. 
/nfrot*«P,.44. 

Vultum tuum deprecabuntur omnes divites plc- 
bis : adduccntur Regi virgines post cara : proxims 
ejus adducentur tibi in laetitia ct cxultatione. Ptal. 
urid. Eructavit cor meum verbum bonum ; dico cgo 
opera mea Regi. 

t. Gloru Patri. 

Oralio. 

Deus, qui beatam Pulcheriam virginem tuam ain- 
gulari castilatis nnerogativa decorasti, quique illi 
ad defcndcndam Ecclesiam tuam summum fidci amo- 
rem tribuere voluisti, concedc : ut ejus intcrcessione 
Tibi puris roentibus inbcrentes, ab omnium hostium 
insidus misericorditer libcremur. Per Dominum. 

Lectio Epistolc beali Pauli Apostoli ad Corin- 
tbios, 1 Cor. 7 d. 

Fratres : De virginibus prcceptum Doroini non 
hnbeo : consilium aulem do, tamquam misericor- 
diam consccutus a Domino, ut sim fidelis. Existimo 
ergo boc bonura esse propter instantem necessila- 
tem : quoniam bonura cst homini sic esse. Alligatus 
cs uxori? noli quirerc soluiioncm. Solulns es ab 
uxore? noli quercrc uxorem. Si autcm acccpcris 
uxorem, non peccasti. Et si nupscrit virgo, nbn pec- 
cavit. Tribulatiouem tamcn carnis habcbunt hujus- 
modi. Ego aulem vobis parco. Hoc itaquc dico, 
fratres : tempas brevc cst, ut qui habcut uxorcs, 
tamquam non habentes sint. 

frrad. P$. 44. Specie tua , et pulchritudine tua 
inlende , prasperc procede, et rcgna. 



> 

.CHEMA. 453 

f. Propter veritatem, et mansoetudinera, et ju»- 
titiam : et deducet te mirabiUter dexlcra tua. Allc- 
luia, atleluia. 

f. Filias regum in honore tuo, astitit rcgina a 
destris tuis in vestitu deaurato, circumdata varieUtc. 
Allcluia. 

f Sequentia Sancti Evangehi secundum Joanncm. 

Cap. xvn, 3. 

In iHo tcmpore dixit Jcsus : Hsc cst autem vita 
cterna , ut cognoscant te solum Deum verum , et 
quem misisti Jesum Cbristum. Ego te darificavi 
super terram, opus consummavi, quod dedisti mibi, 
ut faciam. Et nunc darifica me tu Pater apud te- 
mctipsum claritatc, quam babui, priusquam mun- 
dus esset, apud te. Manifcstavi nomen tuura bomi- 
nibus, quos dedisti mihi de mundo, tui erant, et 
mihi eos dedisti, et sermonem tuum servaverunt. 
Nunc cognoverunt, quia omnia, que dedisti mihi, 
abs te sunt : quia verba, qua* dedisti mibi, dedi eis, 
et ipsi acceperunt, et cognovcrunt rere, quia a la 
exivi, et credidcrunt, quia tu me misisti. 

Offertorium. Jtiditk. xv, 10. 

Tu gloria Jerusalcm, tu lctitia IsraSl; tu honori- 
ficentia populi nostri , quia fecisti virititer et confor- 
Utum est cor tuum, eo quod castitatem amaveris. 

Sccreta. 

Acccpta tibi sit, Doraine, sacrata; plcbis oblatio 
pro tuorum honorc sanctorum , quorum se meritis 
de tribulatione percepissc cognoscit auxilium. Per 
Dominum. 

Communio. Sap. lv. 1. 0 quam pulchra est casta 
generalio cum claritatc timmortalis est cnim mcmo- 
ria illius : quoniam et apud Deum nota est, et apud 
bomines. 

Postcommvnio. 

Satiasti, Domine, familiam tuam muneribus sa- 
eris : ejus, quaesumus, semper interventione nos 
refove , cujus solemnia celebramur. Per Dominum. 

Postquam vera de oflicio et missa hnjusmodi ad 
Niis retulit dilectus tilius noster Fortunatus tituli 
S. Matlhiei in Merulana presbjter S. R. E. cardina- 
lis Tamburinus nuncupatus, congregationis sacria 
ritibus praeposiUe prcfcctus, cdidil decretum , quod 
scquitur. 

Ordinu eanonicorum rtgularium S. Auguitmi m 

Ad kumilUmat preeet tanctittimo Dominn no«- 
fro Bcncdicto papae XIV peractat per P. Gatpa- 
rem ab Incarnatione rrfnrmatitrcm , et vititatorem 
apottnlirum canonicoium regularium S. Auguitini 
iii Luiitania Sanctita* lua benigne conceitU, ut «/- 



Digitized by Google 



■ 



454 



DR COXCESSIONE OFFICII. ET MISSJE. 



ficium S. Julcheria cirginis imperatricis de Com- 
muni virginum sub ritu duplicis majoris eum su~ 
praseriptis Uetionibus secundi ac tertii noetumi, 
oratione, aemissa, reeitari, ae respectice eelebrari 
possit die septima Julii a canonicu regularibus m 
Lusitania, et ab aliis, qui eorum calendario ex 
coneessione aposlolica ibidem utuntur, necnon a 
patribus Socictatis Jesu in civitate Panormi, ei in 
Tyrocinio Romano S. Andrea degentibus ; eam- 
demque mistam ctiam a sacerdotibus exUris eorum 
prafatas ecelesias confluentibus eelebrari potse con- 
cessU. Die 31 Januarii 1752. 

D. F. card. Tamburinus Prcef. 

Loco f sigilli. 

M. Marcfuscus S. Rit. Cong. SecrsL 

Dcindc vcro haud minori lxtitia affecti sumus, 
cum dilectus filius Ignatius vicc-comcs cjusdem So- 
cietalis Jesu prxpositus gencralis, qui roaxime pro- 
'futurum confidens rcligiosis sux Socictalis alumuis 
ubique terrarum dcgentibus alque iis prxsertim, qui 
laborioso sacrarum missionum minislcrio pcr Grae— 
ciam, ubi sancta jElia Pulchcria virgo nata continuo 
tuavem sanctarum virtulum odorcm per rcgioncs 
itlas duTudit, addicti ad orthodoxam tidem a Mahu- 
mctis crroribus, hxresum sordibus, et schismalum 
diaidits vindicandam, puramque edocendam, noo 
sine maximo animarum profcclu, ct sui nominis, ac 
Societatis laude adlaborant, si officium, et missa 
hujusmodi ad univcrsos sux Sociclalis Jesu alumnos 
cxtenderentur; ca proptcr Nobis humilitcr supplicari 
fccit, ut in prxmissis dc benignitate, ct auctoritate 
apostolica indulgere dignarcmur. 

Nos itaquc mcmoratum lgnatium vicc-comitem 
pra?positum gcncralcm , qucm propler religiosas. 
virtutes plurimi facimus, magnoquc in prclio habe- 
mus, specialihus gratiarum favuribus prosequi vo- 
lentes, et a quibasvis cxcommunicationis , suspcn— 
sioni.i et interdicti, aliisque ccclesiasticis scnlentiis, 
censuris, et poenis, jure, vel ab bominc quavis 
occasionc vcl causa latis, si quibus qtiomodulibcl 
innodalus, ad eflectum prxsentiura dumlaxat consc- 
qucndum, barum scrie absolvcnlcs, ct absoluluin 
forc censcntes, hujusmodi supplicalionibus , atque 
etiam dcsiderio, quod laudati Bollandistx hac in rc 
ostcndunt, inclinati, apostolica auctoritate tenore 
pr.-csentinm pr.-einscrtum officium, et prxinsertam 
missam cxtcndimus, atque concedimus, ut ab om— 
nibits cjusdem Societatis alumnis ubique tcrrarum> 
degentibus, necnon collegiis, sivc scminariis, sivc 
domibus conviventibtis, qui ad horas canonicas reci- 
tandas tenentur, officittm,et missa ab iisomnibus 
sacerdotibus in dictx Socictatis Jcsu ccclcsiis, ora- 
toriisquc cclcbrantibus juxta prxinscrtum decrctum 
sub iisdem modo ct forma quolannis dic seplima 
mensis Julii rccitari, cl cclebrari possit. 

Dcccrncntcs, prxscnlcs liitcrasct in ciscontenla 



quaxrumquc scmper firma, vaiida et efficacia cxL- 
tere et fore, suosque plenarios et intcgros eflccttis 
sortiri et obtincre debere, sicque, etnon aditer ia 
prxmissis pcr quoscumque judices ordinarios et de— 
legatos, etiam causarum palatii apostolici aodilores , 
el S. R. £. cardinales judicari et dcfiuiri dcbere, ac 
irritum ct inane, si secussuper his a quoquam qua- 
vis auctoritate scienter vel ignoranter contigeril 
attentari. Nonobstautibus constitutiooibus, et ordi- 
nationibus aposlolicis, cxterisque contrariis quibus- 
cumque. 

Yolumus autem, ut earamdcm pracsentium litte— 
rarum transumptis seu exemplis etiam imprcssis, 
manu alicujus notarii publici subscriptis, et sigillo 
personae in dignitate ecclcaiastica conslitutx munitis 
eadcra prorsus fides adhibeatur, qux ipsis prxsenli- 
bus adhibcretur , si forent exhibilx vcl oslctuue. 

Datum Romae apud S. Mariara Majorem sub 
annulo Piscatoris dte 11 Fcbr. 1752, pontificatus 



csU- 



Cajetanus Amatus. 

CONSTITUTIO 

Qua pracipitur, ut mista et ojRcium S. _ 
papa, et confessoris sub ritu SS. Doctorum 
brentur. 

BENEDICTUS EPISCOPUS, 
SERVUS SERVORVM DEI, 

Adperpctuam rei 



Militantis Ecclcsix auctor rcctorquc Dcus, quum 
cam sttper fundamenlum Apostolorum, ct Prophc— 
tarum xdificavcrit. summoque angulart lapidc 
Christo Jesu annixam volucrit, tum provido cavit 
consilio, nt ad illius custodiam atque prxsidium 
nsque ad sxculorum finem advigilannt cgregii san- 
ctique doctores, qui ncdum sublimioris virtatis 
cxcmplo fidelium mores, ad sanctitatcm jtistiti.im- 
que componerent , scd ctiam doctrinx vi et cxcel— 
lentia eosdemtn fidei sinccritatc, et salularis scientix 
veritatc conlinerent. Horum quidcm opcram tanli 
sc faccrc ostcndit commuuis Dorainus et Magister, 
ut cos sal tcrrx, ct lucem mundi appcllaverit; ulpote 
qui non vivx tantum vocis officio, quemadraodom 
caoteri sanctarum plcbium pastorcs, prxscntium sibi 
populorum saluti consulturi crant, scd pcculuri 
sapientix luminc Spirilus Sancti dono ditali , do— 
ctissimis conscriptis libris, univcrsam Ecclesiam 
inslrucre, et oranium sxculorum postcritatcm in 
rcligione crudire debcbanl. Hinc Ecclusia ipsa, 
sponsi sui spirilu itnbuta, ejusque inslituta scrvarc 
sludens, cosdcm gloriosos viros ubcriori doclrinx 
muncrc a Deo rcptelos, hoc singulari bonorc pru— 
scqui consuevit, ut in solcmitibussacris, qu.c nrur- 
reidibuscorum (cslivilatibuscclcbrantur, tam jcdicct 



Digitized by Google 



DE S. LEONK 

in Mcrificio missje, quam in ecclcsiasticis officiis, 
ejusdem preces, leciioues , et laudes adhiben jubeat, 
in quibus etsaocli Doctor» litulus ipsis tribuitur, 
et eorura sapientta ac doctrina spccialius praedicantur. 

Porro inter eos, quorum naturates dics boc pecu- 
liari ritu ac privilegio decoranlur, merito setnper 
oumerandum exisUmavimus pr&dccessorem nostrum 
sanclum Leooem I, Homanum Pontificetn, qui ( ut 
doctissimi cardinalis Ilaronii verbis utamur) 06 ew- 
cellentem virtutem, doctrinam , et ui cttra pastorali 
vigUantissimum studium, a majoribus Magni cogno* 
mentojure m<ruit appellari. Cujus quidem doctrina: 
exccllentia, sive in allioribus fidci nostrae mystcriis 
explicandis, et contra insurgentes errorcs vindicandis, 
sive in tradendis disciplinae regulis, cl morura praj— 
ceptis, cum singulari sacerdotalis cloquii gravitale 
et nbertale , adco elucescit , ac etiam tot hominum 
laudibus cumulata tantoquc conciliorum, patrum, 
scriptorumquc ccclesiasticorum studio et conscnsu 
cclebrata djgnoscitur, ut sapicntissimus PopUfex 
nulli fermc sanctorum Doclorum , qui in Ecclcsia 
florucrunt , aut fama aut cxistimalione postponendus 
esse videatur. Etsanc sancta univcrsalis syqodus apud 
Cbalcedonem congrcgata, non illum tantummodo 
vocis beati Petri interpretem appellavit, sed ct iliius 
dc Incarnatione Domini doctrmara venerabuuda 
sascipiens, exclamare non dubitavit : Petnu per o» 
Leonis locutH» est. Idcm sanclu* Pontifex a concilio 
Constantinopolitanosub Menna celebrato, illuminator 
et columna Ecclesia; idem a scxta synoda , firma— 
nentum orthodoxct Rdei pnedicatur; idcm in per— 
vetusto synodorum hbro Apostolicorum dogmatum 
dcfcnsor; et Apostolis cocfquandus dicitur. Quid 
autera clarissimi religionis uostrtc procercsacpatres? 
Sonctus Sophronius Hierosolyraoruin antistc* san- 
etutimum Rnmauir Ecclesia, immo omnium qua 
sub coslo sunt, Ittminare Leonem fuisse affirmavit. 
IJlque aliorum innumera praHereamus tcstimonia, 
S. Nicolaus papa I, ad Alicbaelem imperatorem 
scribcns, libcrea«eru;t, quod nisi Deus Leonis vir- 
tutcm atquc doctrinam advcrsus Latrocinium Ephe- 
sinum excitasset, religio ckristiana penitus corruisset. 
Etsi autem Ecclesia inter eos , quos Docturum titulo 
et appellalione distinguit, sanctum Leonem ponti- 
ficem nondum peculiari decreto rccensuit; illius 
tamen doctrinam tanto in honore se habere ostendit, 
ut ipsius scripta , non secus ac illorum, quos prai-i 
cipuos religionis mogtstros atque doctores jamdudum 
veneratur, in divinisofliciisfrequenterlocum habere 
jusserit, etin iis prajsertim solemnitaUbus, quihus 
majora fidei nostrss mysteria per anni cursum reco- 
lunlor , univcrsum clerum et populum ex illius scr— 
monum lectione solidam crudiUonem, et spirituale 
pabulnm baurire voluerit. 

Ad hasc autem, que de sancti Leonis meritis cl 
gloria cum omnibus sentimus; et jampridciu animo 
nostro reputavimus, pcculiaris quajdam , Nobisque 
cnm paucis communis, acccdil causa, qua* nostraro 
otim crga ipsum pietatem et venerationcm uiaguu— 



fV. CT DOCTOUB. 435 

pere accendit , et aux it , quod scilicet dum in VaUcana 
beati Petri basilka canonicalem dignitatem in mino- 
ribus obUncrcmus, qnum sacrum illius corpus, a 
multo jam tcmpore sub altari sancbn Mariae de Co- 
lumna nuncupatas quiescens, ad aiterum ipsius sancti 
Pontincis nomine in cadcm basilica crcctum, et de- 
dicalum, solcmni ritu, ac pompa transfcrcndum fuiL 
venerabilium illius ossium clcvationi ct rccognitioni 
prajscntcs adfuimus, eaque nostris oculis intueri, ac 
debito cultu proseqiii , summ» fellcitalis loco babui- 
mus, cujus rei Nos alibi, nimirum in opcrc de cano- 
nizationc tanctorum lib. k,part 2, cap. 23, men- 
tionem fecimus. 

Quod itaquc semper pneraissas ob causas, juslum, 
et ajquum censuimus, quodque nostra in sanctum 
PonUficem singularis devotio Nobis suadet , hoc dc^ 
raum, auctorilate Apostolicaj Scdis, in qua, magno, 
licct temporum, majore aulem meritorum iolervaUo, 
eidem successimus, nuncreipsa prajstare dccrcvimus. 
Ideoque exempla sequcntes aliorum Romanorum 
PonUficum praedecessorum nostrorum, qui prater 
summos illos Ecclesiaj Doctorcs, alios etiam sanclii- 
simos viros, qui cximia doctrinae laude in Kcclcsia 
florucrunt, eamquc scriptis suis locttplctarunt, pru- 
prio Doctorum titulo ct cullu honorandos essc dc— 
crevcruoL Motu proprio , et certa scientia , ac dc 
apostolicaj potcstatis plcnitudinc, volumus, prajcipi- 
mus, et mandamus, ut in ofiicii divini brcviario, in 
fcslo sancti Lconis papac et confcssorb, antiphona 
ad Magmficatm utrisquc vcspcris ponatur ca, quai 
incipit : 0 Doctor optime : I11 missa autem dicatur 
Inlroilus: Jn medio Ecclcsia' : et post collcctam 
subsequatur , Leclio libri sapicntiac: Justus corsuum 
trudet; cum giaduali, ut in communi Doctorum; 
post Evangclium vcro dicatur Credo, reliqua, ut in 
consucta missa propria dc sanclo Lconc. Atque ila 
pcr omncs ccclcsias, et rcspectivc ab omnibus et sin- 
gulis, qui ad divini oflicii rccitationem lcuculur, 
pcrpetuo scrvandumstaluimus cl dcccrnimus: Non- 
obstantibus contrariis rubricis. usibus, ct consuctu— 
dinibus, ctiam expresse perScdcm Apostolicam ap- 
probatis et conlirinalis , aliisquc in contrarium 
facienlibus quibuscum(|ue. 

Nulli ergo bominum iieeat paginam hanc nostri 
prajcepti, mandali , slatuti,dccrcti,et volunlatis in- 
fringcrc, vcl ei ausu temcrario contrairc. Si quis 
aulem hoc altcntarc prarsumpserit , indignationem 
omnipotcntis Dci, ct bcalorum Pctri, et Pauli apos- 
tolorum ejus, sc novcrit incursurum. 

Dalum Hoina? apud Sanclain Mariam Majorrm 
anno Incarnationis Dominicc millesimo .scptingcnle- 
simu quiuquagcsimo quarto , Idibus Octobris , pun— 
lificatus nustri annu quintudecimo. 

F. ear. Pro-Datarius. D. car. Passioneus. 
VISA 

Dc Curia J. C. Boschi. 
Locu f plumbi. 

L. Eugcniu;. 



Digitized by Google 



456 



DE BEAT. ET CAN. HIPPOL. CALANTINL 



ADDITIONES NOV1SSI.YI*:. 

Ad caput IX, ubt defestorura iraminulione agitur, 
addantur hacc verba : 

MenteJJeeembriim. 
Similc pro regno Sieilia eitra Pharwn, neenon pro 

m. mu ■ m ■ ■ * ■ • ■■ 

i, et 



MenseJutioinO. 

SimUepro archicpiscopatibut , atque epitcopatSbui 
lletruria. 

Ad caput II, in quo referuntur deereta tuper rigna- 
tura commiirionit, et rrmotionit obstatworum , 
post VI decrctum addatur scquens decretum VII, 



VALENTMA BEA TIFICA TIONIS ET 
CANOMZATIONIS 

VEN. SERVI DEI JOANNIS DEMBERA, 

Patriareha Antiochcni, et archiepitcopi VaUntini. 



Instaurato in congregatione pramaratoria 
Novcmbris 1752 examine virtutum beroicarum 
vencr. scrvi Dci Joannis dc Ribera arcbicptscopi 
Valcntini.et patriarchae Antiocbeni,cum a R. P. Lu* 
dovico de V aleutibus tunc fidei promotorc validius 
quam anteobjectum fucrit consilium irrcquisita Scde 
Apostolica dalum ab codcm scrvo Dei catnolico His- 
paniarum regi Pbilippo III, de ejiciendis indistincto 
a finibus Uispaniarum Mauris, sive parentibus, sive 
cujuscumqucsexus, et artatis filiis, charitati.et prudcn- 
ti* videri opposilum, sccularaqueexindecum aflcctu 
ejectionem in animarum pcrniciem, etcatbolicac rei 
dispendiumcessisse; ideoque consilium hujusmodiob- 
stare, quominus in hac causa ad ulteriora procedi pos- 
set; sanctissimusdominus noster Benedictus PP. XJV, 
pro bujusmodi difficultatis cxamine particularcm 
deputavit congregationem reverendissimorum cardi- 
nalium Portocarrero causae relatoris, Tamburini sac. 
riluum congrcgationis prvfccti, ct Galli, necnon 
aliquot theologorum e niimcro consulturum dictao 
sacraecongregationis, R. P. Benedicli Veterani mo- 
derni fidct promotoris et mci sccrctarii. Habitaque 
eadem particulari congregationc coram SancUssirao 
die 28 Scptcmbris currenlis anni, Sanctitassua au- 
dita stiper rc hujusmodi tam rcvcrendissimorum 
cardinalium, quam aliorum sufTragantium unanimi 
scntenUa , diligentique admodum discussione librata 
facti serie una cum omnibus, et singulis circumstan- 
tiis sedulo cnucleatis, declaravit, concilium pnwli- 
elum datum a scrvoDeide Mauristam adultis, quam 
infantibus ab Hispania indistinctc ejiciendis nullum 
prebere obicem, quominus ad ulteriora proccdatur, 



et rite 

prupositum, nec adhuc resolutum; quioimo ex con- 
silio bujusmodi luculenter ostendi, quo ardenti ido 
flagraverit servus Dei pro fide catholica, et pro 
avertendo a creditosibi grege spiriiuali , et temporali 
quolibet detrimento; quantumque dc eadem catbo- 
lrca fideegregie promeritisint catbolici Hispaniarura 
rcgcs, qui illam posthabilis humaui» quibuscumquc 
raUonibus perpetuo studio, invictoque roborc 
pugnarunt. Atque ita decrevit, ac servari 
Die xn Septembris mdcclyi. 

D. F. card. Tamburinut Prctfectut. 

Loco f sigiUi. 

M. Marefutcut S. R. C. Secret. 

Decrelum VII super virtutibus addendum post do- 
crctum VI supcrius relatum et scqq. 

FLORENTINA BEATIFICATIONIS ET 
CANONIZATIONIS 

VENERABIUS SERVl DEI 

HIPPOLYTI CALANTINI, 

Fundaiorit congregationit doctrinas chrittianm in 
Urbe Floreniuia sub titulo S- trnncttCt. 

Discusso dc more in congregaiionibus antepraepa- 
ratoria diei 16 Septembris 17M>, et preparaloria 
diei 2 Dccembris superioris anni dubio beroicarum 
virtutum ven. servi Dci Hippolyti CalanUni fuoda- 
toris in urbe Florentina congregationis doctrina 
christianw , institutas sub Utulo S. Francisci, earum- 
dem virtutum examen denuo instauratum est in sac. 
rituum congregatione gencrali coram Nobis habita 
die 28 Scptemhris anni nunc labentis. In bac gravi 
dcliberatione ineunda nullas officii, nullas laboris, 
et diligcnti» nostra? partea desiderari passi sumus. 
Siquidcm prcvic agnita, et luculenter perspecta cx 
tribus poUssimiim apostolicis processibus ritc con— 
slfuctis lota serie vitae ejusdem ven. servi Dei , li- 
braviraus, atque invicem conferre non prastermisi— 
mus ea omnia, qua? oculati testes oumero, pielate, 
et dignitate praestantes, litterarum monimenUsuna- 
nimi sensu oonsignarunt. Postulatorum scripturas, 
aliasque a promotore fidei exaratas scdulo evoh imus; 
advocalos causam orantes audivimus, consultorum 
suffiragia scripto Nobistradita alteote pcrlegimus, 
in ipsa congrcgatione totius causas momenta usquo 
ab illius exordio aperuimtts; et demum sententias « 
vcn. fratrihus nostris S. R. E. cardinalibus cong. 
sac. rit. adscriptis prolata excepimus. Porro ctsi om- 
nium suflragantiura fuerit pro virlutibus beruicismi- 
riiica animorum conscnsio; nibilominus deliberalio- 
nem nostram in aliud tempus rejecimus, non solum, 
ut tanto negotio secund» : 
sed etiam ut in ' 



Digitized by Google 



OE BE AT. ET CAN. HIPPOL. CALANTINL 



457 



i 6 , 

«31 

0<: 



mor ab omn i poten ti Deo, qu i men tes hominam lumine 
suae clariutis Ulustrat, et inducit in omnem, sicut 
promisit Filius, verilatem. Interea roentis aciem di- 
rigentes ad fcrventcm devotionis affectum, et ad 
grata obsequia , quibus vcn. Hippoljtus per integrum 
vitae suae cursum prosecutus est & Luciam virgiuem, 
et martyrem, atque animo revolventes, eumdem 
prima suae congregationis fundamenta jecisse in ec— 
clesia sanctae eidem virgini dicata, atque illius peeu- 
liari tutelae socios primitus a se adlectos commUissc; 
hunc solemnem diem, ad recolendam sanctae cjus— 
dem virginis Luciae mcmoriam pie inslitulum , op- 
portunum judicavimus, quo deliberatio tandem 
nostra auspicato prodiret. Ilaque accitis coram Nobis 
secretario congregationis sacror. rituum, et fidci 
promotore, inbaerentes tum consaitorum , tom car- 



dinalium concordibus suffragiis, proposito dubiu 
affirmative respondemus*. Conetart videlicet dt vir- 
tutibut theoloyalibu* Fidt, Spt, tt Charitatt erga 
Dnm, et proxmum ; tt dt eardmalibut , Pru- 
dtntia, Juttitia, Fortitmdme, tt Temperantia; 
earumque annexis in gradu heroico tn catu, et ad 
uffectum dequoagitur. Et praesens dccretum manu 
nostra signatum inter acta congregationis sacror. ri- 
tuum asservari volumus, ct mandamus. Datum apud 
Sanctam Mariam Majorem die XIII Decembr.s 
MDCCLVI, pootificatus oostri anno dccimoscplirav. 

lf. e. eara. l amourtnus, Jtrrmf, 

Loco f sigilli. 

M. Marefuteut S. R. C. Seeret. 



FINI8. 



Digitized by Google 



INDEX CAPITUM 



QILE IN HAG QUATUOR VOLUMINIM SYNOPSI CO.NTINENTUR. 



LIBER PRIMCS. 

Cap. 1. De tapersliiiota Apolheosi Geolilium. Pag. 1 

II. De marlyrum juxU antiquam Eccleaias dikciplinaw 
difTereotiii, el eoram cultu. 3 

III. Deeolleciione aclorum marlyrii, el eorum examine, 

ct ecclcsiastico super illii judicio. ihid. 

IV. De martyrum notitia ab ona ad aliam eeelesiam 

per litteras encyclicss transmisu. 3 

V. De eoofessoribus, el eorum cultu. Md. 

VI. De ecclesiaitico judicio reqnisito, aotoquam eultus 
religiosui confessonbus eshiberelar. 4 

VII. DeiolervenluauctoriuiissommiPonliGcis incullu 
dccerncado erga martyres, el coofessores. ibid. 

VIII. De ejusdem interventu auctoritalts. 5 

IX. De pontificia iterum aucloritat» in bestificatioais, 
et canonitationis negotio intervenlu. 

X. DepontiGcia aoclorilate extra ronciliam, eidejure 
beaiiGcandi , et cam 
Ponlifici reservato. 

XI. De eodem privalivo jure juxta 
iioo.es. ilrid. 

XII. Du potestate canoniiandi. 8 

XIII. De benefacto, ul aliquando solemnia caaonixa- 
tionis expleanlur. Hnd. 

XIV. De subjeclo canonixalionum. 9 

XV. De gravitale caaiarum canoniiationts , el de hii, 
qoorum opera , el consilio tummi PonliGccs olim usi 
sunl in earum deGniiione. 10 

XVI. De sae. rituum congregatioae. 1 1 

XVII. De protonotario, et secrelario sacrc coogrega- 
tionis, etde rotaa 
galioni adscripti*. 

XVIII. De fidei promolore, el ejussubpromolore. 

XIX. De nolario, el archiv i inipeclore , interpretibas 
procaratoribai, advocalii, el mrdicis, 

ministrii congregalionis sacrorum riluuui. 13 

XX. De diligenlits per Romanos PoniiGcei antiquiori 
lempore adhibilis in discussione causamm bcatifica- 
lionis, et canoniiationis, ct dn leric actorum, qoa 
eadem anliquiori lempore pertractabantur. 1 4 

XXI. De consiitoriis, quc olim cogcbantur pro defi- 

15 



16 




XXII. De serie aclorum in causis beatificationis , et 
canonitationis juxu prcsens Sedii Aposlolica insli- 
luium, ei de diliponliis, qos in eorum examine fiuni. 

XXIII. De nonnullii ad instilulam congrvgationis sa- 
eroium rituam spectaniibui, qua* ante tempora sancue 
mrtnori* Ctemenlis XI vigebanl. 

XXIV. De solemniiate beatiGcationis. 

XXV. Detransitu a beatiftcatione ad canonizalionem. 

XXVI. I)c aerie aciorum in irausitn a bLjdficaiione ad 



17 
18 

iNd. 

19 



XXV II. Do serie aclornm in causis raartjTum , q 
inlroducunlur posl decrela Urbani VIII, ol 
cednnl per viam non cultui. 

XXVIII. De auetonim opinmnibus qooad ligna, el 
miraeula iaeauM» martyrum. 

XXIX. Dc Ecclesic doci|>lina qaoad miraculorum ne- 
ce&sititem in roartyrum causis. 

XXX. De saerc congregalionis riloura consueiudina 
qooad miracolorum neceariutcm in causis martyrum. 

XXXI. De serie aetorum in causii sive confessorum , 
sive martyrum , quat inlrodoeuntur post dccreia Ur- 
bani VIII, el qu« proccdunt pcr viam raiui excepli. 

XXXII. De serie actorsm incausissive coufessorum 
sive martyrum, quat inlrodttcuntur posl decreU Ur- 
bani VIII, qucque proccduni per viam easusexcepti 
ia transitu a bealiGcatione tequipollenti ad formalem 
canonixalionem. 

XX XIII. De serie aeiorum in eausii beatiGcalionis , et 
canonixationis introductis anle decreu Urbani VIII, 
et qwe post eadem decreu resumuntar, sive sinl con- 
fruvium, sive marlyrom, sive procedaot per viam 
non rultus , sive per viam casus excepii. 

XXXIV. De consistoriis prirato, publico , el setnipu- 
blico habendii pro absolutione causarum canonita- 
lionts. 

XXXV. De noonollis aliis oralionibus quc fiunt io 
publicis consistorits a comistorialibus m~ 

XXXVI. De solemniUU canooiuttonis. 

XXXVII. De actibus cultus servii Dei poit 
tionem deferendii. 

XXXVIII. Dc acttbus cull 
nem exhibendis. 

XXXIX. De differentiis inter beatificationem , et ca- 
nonitationem. 

XL. In quo expliealor Sedis Apostolic* permissio, 

quc per bealificalionttm habclur. 
XLI. In quo nonnulla indicaniur 

deGniliva senlentia, quc in 
Xl.ll. De eccleiiaitico judicio, qood in beatificatione 

interponitur, ulrum videlicel sit infallibilt, et ad fi- 

dem calholicam perlinens. 
XLUI. De ecclesiasiico judicio, qood inlcrponiiur rn 

XLIV. In quo repelluntur opposiu iis, qu«e dicu aunt 

in capite anlecedenli. 
XLV. An sit de fide lummom Ponlificrm errare non 

posse in canonixatione sanctorum, et an de Gde sil, 



I» 
20 
21 

rx 



26 
27 

31 

33 

33 

Aid. 

34 



40 

iUd. 



XLVI. De evpensii, quc fiunl tum in perlraclandii 
cauiis beaiificationii, el eanonixalionis, tum in lo- 
lemnilaie, hoc csl com in bcaiorum, aul lanciornm 
numcrura aliquiservi Dei, vel b'\vlr referuntor. 

XLVU. Dc quibusdam cautionibus occatsariis ad . 



ii 



Digitized by Google 



lflDEX CAPITUM. 



459 



lodiam , el erogationem peeuniarum , ex pla Bdeiium 

largiuie eollecurum pro causis beatifiealionis , et ca> 

i qujuuonibas ad hano 



LIBEtt SECUNDU9. 

Ca9. I. Do ordinariorum facullate, alque 

io eonfieiendit proce^Mbus io causi» beaiificalioni» 
tervorusn Dei, et canooiiatiunis bcai.trum. 

II. De iis, qui veniunt appellaliooe onLnarioruM qooad 

et canon.Miiums. 

III. De anliquiori Sedit Apostolicc consuelodioo circa 
processut ordinariorom. 

IV. De viribus proccssuum , qui fiuol ab ordinariis. 

V. De congruentia inler processum ordioariusn , et apo- 



rum declaralione , pneric sacrarum congregtlfonom , 



47 



49 



50 

51 
52 

Md. 



VI. De ordinariorum processuum singulariute, hoc est, 
an aliquando eorum ope Untum, et citra apo&tolicuiu 
procetsum deveoiri postil ad bealificaiionct el 
niiaiiones. 

VII. De noo cullo, deque noonullitad ornalum 
ri« de noo eullu prcmitteodit . 

VIII. Dc diligcnliii adhibitis post reservalionem cau- 
sarum Lealilical.onis , el canoniialioni» Sedi Aposlo- 

rebanlur. 

IX. De modcraliooa cultus erga non beat.ucjlos, nec a 

Sede Apostolica cauoniialot. 

X. De his, quat ge*u suot Umpore Qemeatis VIII et 
Panli V eirca cullum eihibendom. 

XI. De snmmi pooiificis Urbaoi VIII decretis. 

XII. De nonnulli» cxplicaliooibus ad prcdicu Ur- 
bani VIII decreU, dcque nonoullis quaesiiooibus ad 
eorum funus et sepulcra, qui servorum Dei appella- 



54 



55 

tbxd. 

56 
57 



XIII. De quo-sliombus aliis ad annirersariam obitus 
Dei servorum diero, corumdenique reliquia» pcrli- 
nenlibos. 

XIV. De qoibusdam aliis conlroversiis quoad imsgines 
prcdictorum Dci servorum , necnon de actibus sine 
ulla dubiutione ad pubucum cullum deferendis, et 
ideo interdicti*. 

XV. De more sprcunte ad judieiam super ooo cultu io 
causis beaUGcalionis, et 

XVI. De posnis sUluiis adversus vi 
Urbani VIII. 

XVII. De caso excepto a decretis Urbaoi VIII in gc- 
ncre. 

XVIII. Io qoo aotea dicu eomprobanlor exemplis. 

XIX. De casu esceplo a decretis Urbani VIII, vel per 
commonem Ecclctic conteosum, vei per palrum, *i- 
rorumque sanctorum scripla. 

XX. De casu escepto t x iodulio pontiGcio. 

XXI. De caso excepto ex pcnnissione 
tkrais. et de al..», quc communia 
t xcrpto ex ponlificiis indultis , tum 
dicia permissione. 

XXII. De cssu excepto ab Urbani VIII 
tempore immemorabili , et nominatim de 
quitilo ad conslituendum immemoiabito. 

X XIII. De modo probandi numemm cei.lcnarium an- 
norum cultus, deque cclcris requisiti* ad constitoen- 
dum catum exccpmm ex lempore immemorabili. 

XXIV. Da casuum ab Urbani VIII dccrcli» 



ex 



60 

61 

62 

63 

ibid. 
64 



66 
67 



G8 



f.9 



70 



XXV. De revisione opcrum cooscripurum a Dei serris, 
de quorum bealificatione et caoonizal. tracuiur. 

XXVI. Qucnam sint opera servorum Dei revidenda, 
et approbanda. 

XX VII. Quando, per quo», et . 



71 



84 

XXVIII. De advertendis in horunt operum rcvisiono. 85 

XXIX. Ulrum doctrina , qoac eum seripu fuit, noo 

gressum imi ediat ad olteriora io causa cauooiiaU Ond. 

XXX. In quo aoucedrntis capitis sentenlu eonfirma- 

lur exemplit causarura canoniiaiionis. 86 
XXXL In quoalia ad aotecedentium comprobationem 
exponuolur desumpU ex relaliotubus revisorom eihi* 
bitis congregalioni sacrorom rituum. iUd. 

XXXII. De adnoUlts, et adnolaodis perrevisores tu— 

per visionibus, rcvclatiombus , el propbrtiis. 87 

XXXIII. An doctrina contra fidem, vcl Ecelesia? re- 
gulasobsUt bealifiealioni, el eanonuationi , ai anu 
obit.im a Dei srrvo fuerit retracUU, aol fuerit judi- 

cio Eccletic tubjecu , cnm scripU fuit. 83 

XXXIV. De libris,sivo operibus tervorum Dei, qun 
rrperiri non possual, et de aliis, quts iisdem fslso 
nliquando adscnbunlur. 89 

XXXV. De signatura eommistiooit io genere. 90 

XXXVI. De tKjnalura commistknut ia causii, qoai - 
posl Urbaoi VIII decreU iotrodocoalur, etquas pro- 
cedunt per viam non cullus. 91 

XXXVII. De «oitoter» committionit ia causis, quai 
potl Urbaai VIII decreu inlroducunlur, et quc pro- 
crduntper viam catut excepti. 92 

tbtd. 

XXXIX. Dc tobtUntia, et utu, seu nroxi fjudicii ia 

genere super Umt saoctiuus, aat marlyrii. 93 
XL. De famc probalione. ibid. 
XLI. De his, quai fam* sanrtiuiis obstarc possunt. 94 
XLII. In quo exposiU confirmantur exrmplis causa- 

rum in sacrorum rituum congregalionc peracUrum. 95 
XLIII. De validiUU processuum, el tignanUr eorum, 

qui auctorilaU ordinaria coofitiunlur. 96 
XLIV. De validiuu procrtsuum , cl tignaoler eorum, 

qui auclorilau aposlolica conficiuotur. 97 
XLV. De hit, quibus in 
Itt , tt compuhorioJtt 
cioriute apotiolica. 
XLVl. De exbibilione, seu prtrtenutiooo litterarum 
remistorialiom et compulsorialium, el do his, qui ad 
earum excculionem procedere possnnt. 99 
XLVIL De bis, qur fieri potsuot, aut oeqoeont a ju- 
dicibut rrsnutoria/ibwt , et de aliit pcnuni», quc ad 
conficieodot procrtsut rcquirunlur. &id. 
XLVIII. Dr juramento a tupradictit pneslando, drque 

ciutione , induciionc , ci tcslium quoque jurameolo. 1 00 
XLIX. De testium riamioc. 102 
L. De aliit neccssariis ad conttruclioncm procrstut. 103 
LI. Do nonnullis al.i» rcquisitis tn confcctione nonnnl- 
lorura procrssuum, et de omnium proccstuum aper- 
tioncinUrbc raciendaaucloriulvMcreeongregaUonit. 104 
Lll. De proccssu compulsoriali , et rjut talidilaie. Il>3 
LIll. Dc nonnulis pcliiionibut, qua? aliquandotacrorum 
i conprrgaiioni exponuntur pro fclici eiita cau- 

i, cl caoouiiationii. llid. 



Digitized by Google 



INOEX CAPITUIH. 



10C 



LIBER TERTIUS. 

&r. I. Oe testibus de audiin ia caacis anliquis beaUfi- 

II. De testibus tingulanbu* io eautis beauficauoaia, el 
caaoaitalioait. 

III. De sententia congrrgationis Merornm rituum, el 
prersrniiSedi» Apostolic* praii.quoad tesle» deaudilu 

mioe Tirtulum, aat aiiraeulorura io tpeeie. 

IV. Dt Moleatia congregaiioait taeroram ritaum, etde 
praseati Sedis Aponoliae praxi quoad l>-stes de au- 
dilu , eum ogitor de miraculit; et quoad tettet siogu- 
lares, quando agitur de virtolibas aul de miraculis io 
eautit bealif. et caooais. 

T. De numero tctlium in caatit bealific, el canoniwl. 

adbibendorum. 
▼I. De qoalitate testiam iu causi» beauficauonis, etea- 

Booiiatioais adhibendorum. 
VII. De coofrssariis, et medkis, quorum aitesUUones 
eicipiuntur io jodieio beaiifieauonis, et caoonuaUo- 
ni* , et de noonulli» alii» rebus ad lesles perlinentibus. 



108 

Md. 

109 

110 
111 
112 



113 
114 



VIII. De hijUorns.quam scilicrl probationem coostiluaul 
in judicio beaiificalionis, et canonixaiioois. 

IX. In quo nonnullr explicanlur, cl resolvuntur con- 

Bootet. 113 

X. Io quo aliae etplieantur , et retolvuntur controversiat 

ad etmdcm hi»loriirum materiam perlinenles. 1 16 

XI. De marlyrio.et primum dc pcrsecutorc , ten tyranoo. 1 1 8 

XII. Dc pana a pertecatore , tea tyraaoo mfligenda. 1 20 

XIII. De causa martyrii qooad pertecalorem, tra ly- 
reoeara. 122 

XIV. De modo, quo probari potesl, pewoculorem, sca 
tyraaaam et odio in fidem moiutn fuisse ad morlem 
mariyri iafligeadam. 1 23 

XV. De requisitisin martyre nc ccs sariis an te martyriam. 123 

XVI. De marlyrii desiderio, cjosaccepiationr, »ponianea 

ad iptom oblatione, et fuga, argeate per*e<utione. 127 

XVII. De proTocaliooe tyranoi. 129 

XVIII. De martyris repognantia.otmortem tibi inferen- 
dam evadat, elde necwttaria marlyri paUenlia , atqno 
in fide, ae volunutc morieadi pro fide, coostantia us> 

que ad oLilum , nrroon in ipso obitu. 132 

XI X. De cauta mariyrii ex parte martyris. 134 

XX. Do falsis marlyribus hairetieorum , et tchismalico. 

137 

iao 

142 
143 

147 
132 

133 



XXI. Derirtnte 

XXII. In quo proponnotnr, et eiplicautar nonnull» 
qucstiones ad heroiciiatem virtulum pertineotes. 

XXIII. De virlulibu» (heologalibos Fide. Spe.Chari- 
laie, et heroiciiatc uniatcujntqae ex iitdrm. 

XXIV. De rirtulibuscardioalibus, teu moralilmt, Pro- 
dentia, Juslitia, Fortilodinr , Temperenlia, el earum 
anneits, et de hcroiciiale uniuseojutque ex ipsis. 

XX V. Do oratione, ei cjos tpeciebus, et ejnt neccstiialo 
in Dei servis bealificandit, et eanonitandi*. 

XXVI. De menlali oralione; iriplici vita, acliva, con- 
umplaliv a , ei inhta ; sUlibnt incipientium, proficien- 
tium , et perfcclortrm , el aliit nonnullit ad orationcm 
voealem , et mentalem perlinrnlibus. 

XXVII; De larramrntorum frcqoentia, ponitentnv 



ridetiecl, el Eocharistia» in trrrit Dei 
el caooniiandis requisiu. 

XXVIII. Do carnis, et corpori. mortiuea 

XXIX. Dc modo adbibeodo iu ceruis, ot 

tiGcaiione. 

XXX. De inquitilione «upcr arumni» , et tnbulalionibu» 
terTorum Dei, de qnornm beatifieai., el canoniiai. 



XXXI. Dc nonnolli* peculiariler adTertendi» qnoad 
digiiiu.um occle»iasiicarum adcplionem in eausis wr- 
Torum Dei, qut eat, dum Tiverent, obtinuerusl. 

XXXII. De nonnnllit in caoiit serTorum Dei. qui 
snmmi Pooiifiees fuerunl, speeialiler adrerUndis post 
•deptom «nmmum pontificaiura, el regimeo uniTersa- 
lit Eeclesur asfiumptum. 

XXXIII- De nonnulli» in causi» »evvonim Dei, fiui 
furrunl cardinalr* S. R. E. advertrndi» po*l adeptaui 
cardinalalnt diguiuum. 

XXXIV. De ott, qua» in cauti» terTorom Dei, qufepis- 
copi fueronl, adrerUoda »uni po»t adcpiam cptscopa- 
lu» dignitatem. 

XXXV. De nonnullr» adTerUndii in eausis servorua 
Dei eeelesjastieorum in gradu iirferiori coastilntorum, 

et canoniist. tracUtnr. 

XXXVI. De advertendi» in causis laicorum , et pnrei- 
pue eurum , (|ui imperalore», rrge», aut supremi pnn- 
cipr» fucmnt, dum dc rorum virtuiibus agitar ii 

Dust. gratia. 

XXXVII. De adverlendis in eautit rh-gvnum , 
lorum, viduarum, alque percgTinorum. 

XXXVIU. De obilu terTorum Dei, de quors 
ficatione, cl caaonitatioBe agitnr. 

XXXIX. lle ponderandiia fidei promoure, ei a 
eulloribus seera eongrcgaliooi», cum dubium propo- 
oitur, ei dispuiatur, de Tirtalum beroiciuu, et 
tignanler dc pcccsli», qua» aliquando occurrunt in 
perscruUnda serie viue serrorum Dei. 

XL. De nola jacisnii* , et vanc gloriat de qna ttrpe dis- 
pulandam occurrii in eiamine viriulum serTorum Dei. 

XLI. De nonnullit aliit rrbut, de quibut in eiamino 
causarum trrvorum Dei freqoens se oifert oceasio 
disputandi; de nonnullis rcgulit adhibendit, ut tutum 
de getlit a Dei serrtt fcralur jndicium , et de quibns- 
dam citraordinarii* aclionibui, qua» a tpeeiali Dei 
impulsu fectat atseruntor. 

X LII. De gratia gratit data. 

XLIIl. I>e sermonc sjpienlix, et de sermonc tcieniir , 

graliis gralis datis. 
XLIV. De gratiit gratis datis, fidei, saniutum, et ope- 

ratiooit rirtotum. 
XI. V. Dc gratia gratisdaU propbetiar. 
XLVI. In qno dku in eapiic prvcedenti eoofirmantur, 



IS3 

137 

180 
160 
164 

166 



II 



173 




181 
It» 



184 
187 

188 



Aid. 



pon 
XLVI 



uVII. De gralia gralis dala prophetic qnod aliinet ad 
cantat beatificationit, el canonhvalionia. 
XLVIII. De gratiit gratit dat» ditcrelioait tpiritaum , 

generura linguarum, ct inierpreUlioni» «crmouum. 
XLIX. De menlite&rrtsu, eiiasi, etraptn. 
L. De Titionibut, el appariiionibot. 
Ll. De discernendit ritionibnt, el apparitionibux. 
Lll. De risioBibus, et apparalionibns quoad caoaas beu- 

fiealionit, el canonitalioni*. 
I.1II. Da revelalionibut. 



191 

192 

194 
195 
197 
199 

201 
202 



Digitized by Google 



WDEX CAPITUM. 



«Jl 



LIBER QUARTUS. 



Piftf (TCCt Tn A 



Cir. I. De mir.ieuli», el miraeulorum 

II. De causa elficienU miraculorum. 

III. De melis aogelit, iafidelibus, barelicis, ei AnU- 
christo, el dcmam de pcccaioribu» quoad mirtculo- 
rura pairationem. 

IV. De fine mirsculorum , et de 
et falu miracuU. 

V. Demiraealorui 
el unooiutionis. 

VI. De miracalorum numero, et qoaliute in cautis 
beaiificationis , et eanoniialionis rcquisite. 

VII. ln quo dicta in capiiibu» prteccdentibus conGrman- 
tor doclorom virorom uriptis e Galln» ad noa deUli». 

VIII. De divina mirabili unalioi» a morbi», et iofir- 
uiuUbos. 

IX. De «rcorum illuminalioae, qos» miracalo fit, 

X. De eonceaait, aat realital» lequcla taalt», et audiiu 
■urdis per miraculam. 

XI. De dmna admirabili unatione claudorum , el ali- 
quorum lmpoteolium ad ambulandum, iteroque gib- 
boram. 

XII. De wnatione paralylicorura , quc roiraculo fil. 

XIII. De admirabili divtna uoaUoae epilepUeorum , el 
pa*<.ione hyslerica laborantium. 

XIV. De mirabili divina »analione a mania, el hydro- 

phobia. 

XV. De diviaa admirabili aanatione ab hydropa, ab 
eoipyemale, elhernia. 

XVI. Dc liberationca fluxu sanguinis, el generatim ab 
hcmorrhagiis, et de vulnerum sanationc, quc mira- 
enlo finnl. 

XVII. De mirabili divina sanalione a 
gangrcna, aiii»quc 

XVIII. Deunalioaea.».., 
icribenda. 

XIX. De unalioaibu» a 
raeulo fiunt. 

XX. De parta, qui 

XXI. De revocaUene mortuontm ad vitam, »ea dc re- 
ciiationr. 



205 
207 



209 

212 

215 

219 

221 

223 
227 



230 
232 

233 

235 




25» 



XXII. Dc miraculis ncgativis. 

XXIII. Dererum 
ceoversiooe. 

XXIV. Dc miraculis rejficientibo» dominium in ele- 
menla , el irrationalea erealnras , el pUntea. 

XXV. De qutbusdam miracali», qoc in emus, «4 in 
terra coniingunt. 

XXVI. De (ttdore uogaineo, et tanguinei» lacrymis a 
corpore, et oculis nervorum Dei maoantibus, ci dc lu- 
mine, et spiendore, quibos eorom ueies aliquando 
rcfolget. 

XXVII. De longa abttineniia a eibo, et potu, an, et 
quomodo miraculo »il adseribenda. 

XXVIII. De quibusdam «pirilualibus miracalis. 

XXIX. De fjectione dcmonum a corponbu» obsestis. 

XXX. De eadaveram ineorraplione. 

XXXI. De nonnullis cadaveram qualiUlibus, et de 
ungume, liqaore, et odore, qui a cadavcnbu» ma- 
nant, an miraculo sinl adscribendi. 

XXXII. De 



2G0 
261 
262 

264 

266 
2fi8 



270 



273 



Cap. I. De coneeiaione ofCcii, el misea? in bonorem 
beatorum el beatificatione , quc formaht dioitor. 

II. De bobbuIU» qucstionibus, qoc fiuni a docloribot 
quoad ea, quc in prccedcnti capite dicla 

III . De conee*sione officii, et miatc in b< 
rum bealificaiione cquipoUeoU , el signanler per cul- 
tum immcmorabilem. 

IV. Ilerum de eadem roateria, ct «ignanter dc nonnul- 
ItsdiUicoliaiibas ad eamdem pertinentibas, euroina- 
tit in ucronun rilaam ooagregatione, et de 
sione leeliooom propriarum in hoi 
beatificatione cquipollenti. 

V. Do concesaione officii, et miss* in honorem nonnul- 
bralornm, qai sunl in antiqaa cultu» 
vet anliqoa habent veneraiionis iadalU , 

in eorum uat» namquam coofeciui fuerit processu» 
supcr casu exrculo. 

VI. I>« conowione officii, et missc in honorem mocio- 



pro 



281 



VII. De alii» olTicorum 
pariicuUribui locis. 

VIII. De aliis runum officiorum eoncestiooibut pro 
quibusdam particalaribas loeis. 

IX. De officiorum concessione ei iitdem tilalis facU 
pro Ecclesia uniTcruli. 

X. De concrsiione officiorum propriorum. 

XI. De Tilolis Apotloh , aul Dodorit, quibut nonnulli 
uncli appellaalur ia divinit officii», aul in partieala- 
ribas ecclesiis, sat ia Ecclesia univeruli. 

XII. In quo alia adduniur de liiuio Doclorti, alu au- 
lem eipoaaaiur de titalo Martyrii, et de lilulo Ftr- 



2S2 



284 



ibid. 
285 
287 




XXXIII. De 



XIII. Dc breviario romano, et ejus aoetorilatc, aliis- 
que noneulli» rebus, quc ad olficis divina pertiaent. 

XIV. De electione unctorau ia petrooos. 

XV. De calla uactis in palrooos eleetis ethibendo. 

XVI. De imminatioae festorum dt pranepto. 

XVII. De martytologio Romano. 

logio. 

XIV. De elogiis, quc in martyrologio Romano nomini- 

bos unctornm in eo descriptis addaatur, et de oon- 
aollis decretis sacrc 
logiam pertioenlibns. 

XX. De nominum sanctorum addilione io liiaoiu. 

XXI. De uerit iroaginibu», ct 
ad eatpertineaUbas. 

XXII. De iranslatiooe eorporam. 

XXIII. De 
translaliones. 

rum. 

XXV. De nonnullis qucstionibus pcrtracUlis in 

rum iHcnlitatrm. 

XXVI. De loco, in quo uncls corpors, uercqoe re- 
liquic debent eoaurvari, et o\> aliis ad corpera, et 
Tf\ i(| uiJi!» ^anclorurn pfrtintnlikiiAaV 

XXVII. De uncUt bapliutis. 

XXVIII. Dc eitraclione, cutlodia, et distribulione 
tanciorutn corporum, et reliquiarum, quc cilrahun- 

tnr et ccemeUriit Urbis, el de 

XXIX. De cuttu 

XXX. De Aageli», et 



230 

293 

295 
296 



304 

305 

307 




310 
311 

312 



315 

317 



318 
320 
321 



Digitized by Google 



4fi2 



1NDEX CAI'ITUM. 



XXXI. NonnolU miscolLinea in sacreram rilaam con- 
gregaliooe examinata, el vel approbau, vel reprobau. 322 

XXXII. De examine nonnnllorum miraealoram , quod 

te ordi- 

325 



•liqoando fil in 



congregationc i 



LIBER QUINTUS. 



Acta Canonizationit SS. Fidtht a Sipnarintja, Camilli 
de Lellii, I'rtri Rrrjuloii, Joirphi a Leonitta , et Ca— 
tharina de Rieeiit una enm apotloHeit HUerit SS. D. 
N. BwnDicn XIV ti 



Va- 



Cap. I. Sancltis. D. N. Bmedieti PP. XIV decreUde 
canoniulione BB. Fidelis ■ Sigtnaringa, Camilli de 
Lelli», Peiri Rogal.u, Josephi a 
de Rkciis. 

II. Solemni dietorum BI 
licaejam pro •■tiquo more deligilur, 
taitar. 

III. Ad canoniulioois celebritatem cpiaeopi Romam 
iaviunlur. Oratione a SS. D. N. haliita super quin- 
qne BB. cenouiutione, cardinalee eunt in sufiragium, 
ubi incidenler ccremonia cUudendi , el aperiendi oi 
novk cardinalibus dt-scribilur. 

IY. In primo publico consislorio a tribui advocatis 
consisloriaJibus sansa agitur trium BB. Fidelis • 
Sigmsringa, Camilli de Lellis, et Peiri Acgalati. 

V. In allero publico consislorio a duobus aliis advocatis 
consislorialibus agitor cauu BB. Joscplii a Leonissa, 
et Catharinc dc Ricciis. Ponlifes in castrum Gan- 
dolphi secedil. Interim quinque beatorum res gesue 
iBCompendium redaclc in singulos cardinales, episco- 
posqae dislribauntar. 

VI. Primam semipublicam consistorium pro conooiu- 
tione B. Fidelis a Sigmaringa, quod gemina eloquen- 
tiuima allooutioneMnctissimi Domini oostri apertum, 
et oonclusum est. 

VII. Processio Vjticana Corporis Cbristi descnhitur. 
Hujns solemnitatis origo, el ineremenu , reeentesquo 
de hac re Behedicti XIV consiitutiooe*. 

VIII. Nonnutlc • SS. D. N. advoeatis consistorialibns 
recens conectec prcrogativc referuntur. 

IX. AUerum semipablicom consistorium pro 
tione beati Camilli de Lellis, quod 
ctissimi Domini noslri allocuiraaibus 

X. Tertiam sem ipublicum consistorium pro oanoniutionc 
beati Pelri majori, quam quc prcccsurant, frequentia 
celebratur. 

XI. Quartum somipablicum consistoriutn pro caooniia- 
ttone B. Josephi a Leonisu. 

XII. In ultimo acmipublieo consislorio caosa B. Calha- 
rintr de Ricciis discolilur, cl ad diem 29 Junii solem- 
nis BB. canonixalio iadicitar. 

XIII. Somma» Pontifex basilicas Lalertnam , et Vati- 
canam, leroplumqae S. Maricsupra Minervaro invisit 
auxilium ■ Deo postulaiuros , qaibus in locis a fre- 
quenli aardinaliass numero excipilar. 

XIV. Indulgenlia plenaria omnibos, qni casonizationi 
interessenl, conceditur, lotins cleri secularis, ao 
regularis ad processionem in Vaticwo anle canoni- 
tationem peragendam conventus jobelor , ali.r quo 
unetiones pro majori untc solemnilatis eelebriuia 
referaulor. 

XV. Kminentissimus Portoctmri 



327 
328 

ibid. 
329 



330 

ibid. 
331 



ibid. 



334 



curator eonslituitnr. Ad cardinales instrnclio trro- 
mitiitur, qua hora , modo , el ordine canoo.i*.iooj 
intcrcsse dcbereni. 

XVI. Constituiio Bexboicti XIV indiolur, aua i» 
sienim SS. Petro, et Paalo aposVolorum prmcip!- 

us in ipsorum aunu.i solcmriiuie cullns aogelar. 

XVII. Pompa, qua in jxrvigilio SS. Petri et ~ 
vecligal pre ulriosque ~ 
u fcsii ignea mullo - 
briiatem pnenuntianl 

XVIII. Series processionis anle cnurimiat-i 
acta. 

XIX. Pomp* el comitatus, quibus 
lemplom Valicanum procssit. 

XX. Initium aclua solemnis caoonizationis. Triplex m- 
stanlia ab advoealo eonsistoriali nocmne cardiniln 
procuraloris facia summo Pontifici pro 
quinque BB. el triplex responsum reddiiam • 
Urio epistolarum ad princtpes. 

XXI. Suntenlia a summo PonliBce profertnr, qaa quin- 
qne prsedictos BB. inter sanciorum nnmeram rrfrrt. 
Ccreinonic hanc declaratiooem subsecutat. 

XXU. Canonizaiiooe peracu, missc ucriaoam crle- 
brare voluit Bcnedictus XIV, 
missx solemni.i hahuit. Ohlationes in bac 
tionc in misu factc reccnsentur. 

XX III. Compendiam lillerarum 
lionis B. Fidelis a Sigmaringa. 

XXIV. Compendium litierarum deereulium 
lionis B. Cumilll de Lcllis» 

XXV. Compendium litlerarum decreialium 
lionisB. Petri Regalati. 

XXVI. Compendium litlerarum 
tioois B. Josephi a Leonissa. 

XXVII. Compendium lilierarum 
tionis B. Calbarinc de Rieeiis. 

XXVIII. Magnil 



iii 

1* 

33" 
*i 




fc 

310 

aa 



SS. D. N. Benedkti XIV Pont. Opi. Max. *tl*,eti*a* 
in causit lirahficattonum , et ranonizattonum , alukfif ■■• 
tacrorum riluum maleriam perlincnlia , ad 



3» 
3i. 
M 
Vi 

3J* 
M 



iUJ. 



Cap. I. Decreu 

II. Decrela super 
obsUtivorum. 

III. Decrela super casa exrrplo. 

IV. Decreu super martyrio, el caau roartjTii. 

V. Decreu super viriolibus. 

VI. DecreU super mireeulis. 

VII. BulU canoniulionis, el brevia beatificationis. 

VIII. De unetorum eleclione ta patfono* ct 
litulo. 

IX. De festis de pneceplo. 

X. De martyrologio Romano. 

XI. Dcueris reliqoiis. 

XII. Nonnulla miscellanea ad maleriamucroram riiaxa 
aliquo modo periinenlia. ^ 

XIII. De ooocewione officii, et misste. 

XIV. Appendix, in qua Roinanoruni Ponlifirnm, re* 
gom, alquo illustrium viroram tesiimonia de B. V»- 

Atbergato cardisalt S. Crucis, cl epi«of« 
i, jossn Benedicu XIV 



Digitized by Google 



INDEX CAPITUM. 



4G3 



eolleeta, et in sex classis distribnU recensentnr. Prav 

miuilur ejusdero viu scripU a Jacobo Zcdo episcopo 
Fellrensi ad fidem codicis Vaticani recogntU, oolisque 
illosiraU, studio, et Ubore ConsUntioi Ruggerii. 361 
XV. Aopendix II. DecreU super miracdis. 363 



LIBER SEPTIMUS. 



«ioTv«. 



Ca*. I. De diveraia hujos oporia «diiiouibna. 363 

II. Prima appendix ad primum librum. 365 
Part prima. De vita. «cW. 
Part tecunda. De virtutibos. 360 
Part Urtm. De miracolia. 367 

III. Appendis II ad primum librum. Conniiutio Bcne- 
dieti XIV de bealificauonibua, ol cenonaauonilMS in 
basilisa Valicana celebrandia (de qua cap. 36, g 2, 

lib. I). 368 

IV. Appendix III ad primum librum. Publica iiutru- 
menU canooiutionum SS. Vincentii a Paulo, Joannia 
Francisci Hegis, Julianss Fateoneria:, CathariMS 
Fliscat Adurnst, el Elisabclba* Ltisitanorum rcgiaae 

(de quibut cap. 36, lib. I , elc). ibid. 

V. Appendix IV ad primum libruro. Publica inslra- 



et S. Turibii (de quibus in cap. 24). 373 

VI. Appendii V ad primum libruoi. Brevia bealincatio- 
oum servorum Dei Pclri Forerii , CaUtarins de 
Rieciis, Aloxaadri SauLi, et Camilli de LeUia, (do 
qu.bos.nc. 24,1. 1). 376 

VII. Appendix VI ad primum librum. Breve aolemnis 
beatificaiionis BD. marlymm Gorcomiensium , unde- 
ciro ex ordioe fratram Mioorum S. Franciaei de 
Oheervantia, et aliorum octo, qui in odium orlbodoia) 
fidei 9 Jul. 1572 aimul Brih» perempti suol, (de quo 

io eap. 27, lib. 1). ibid. 

VIII. Appcndix VII ad primum librum. Compendu 
vitse, virtutum, et miracolorum, oecnon aclorum in 
cauais canonUaiiooia BB. Pii V, Andreie Avellini, 
Felicis a Canulicio, el Catbarioc de BoDonia, com- 
posiu ab uujtts operis aucuro lunc fidei promolore , 

(de quibus io c. 34 , lib. 1 ). ibid. 

IX. Appcrtdix VIII ad primum librum. Besponsionea 
prstsulom a secretit brevium ad principes laue in po- 
blicts coosisUriis oomine sommorum Poolificum, etc 

(de quibus cap. 34, lib. I). 378 

X. Appcndn IX ad primum ubraa. Somoorum Poo- 
lificom allocutiones babiue in semipubiicis coosislo- 

riis , eic. (de quibus c. 34 , lib. I ). ibid. 

XI. Appendix X ad primum librum. In qua noonulla 
exhibentur suffragia in &emipublicis laU consistonis 
quorumdam sancUram , (de quibus c. 34 , I. I ). ibid. 

XII. Appendix XI ad primum librum. Responsionea 
nomine summorum Ponlificum in quibusdarn solem- 
nibos eanonixationibus a prsssulibus secreUriis bre- 
vium ad priocipes daUe poslnUUrum pelitionibus. 
Accedit brcvis relatio cseremoniarum , qiue habiue 
fuerant io canonizatione BB. Lsidori , Ignatii , Frart* 
ciaci Xaverii, Tereai» a Jesu, et Philippi Nerii, 
qui a Gregorio XV die 12 Marl. an. 1622 canonitali 
facranl, (dequibus omnibu» cap. 36, lib. 1). 379 

XIII. Incipiontur Uxationes exprnsarom, que fiuntin 
promovendis causis servoram Dei. ibid. 

A|»|.«ndit XII ad primuro libram. Taxatio ooiariit 



gregatiooia secrorum ritoom (de qua In c 48, L I). 379 

XIV. Appendix XIII ad primum librum. Taxalio 
rocoTatorum , el advocatorum , qui beatifi- 

a sacra rituum congrcgationc sUluU, (de qua c. 46, 
lib. 1). 380 

XV. Appendix XIV ad primum librum. Tatalio pro 
mercede scripturarum excusoris, necnon fidei sub- 
promotoris pro earum reviaione, et correctorum pro 
oorreclione, (de qua cap. 46, lib. I). ibid. 

XVI. Afpendix XV ad libram primum. Nova Uxalio 
expensarom pro causis , el solemnilaiibus beali- 
eeeiiooum , et eanoniutionnn a Btncduto XJV aU- 
tuu. tta*. 

APPENDICES IX, 

Monutncnla complectcnki ad iccundum tumum perUncntia. 

Cap. XVII. Appeodix I ad secundum libmm. 

Decrcu SS. inqu<silionis cdiu sub diebus 13 Marlii ei 
2 Ociobris 1625, de quibus passim in hoc opere, 
prsteipue lib. '2. 390 

Subduntur alia ejusdem Pontificu deereu expediu per 
breveS Julii 1634. 

XVIII. Appendix II ad secondum libruro. 
Decreta novissima sscrte rituum coDgregalionisservanda 

in causia beatificalionum , ct canonitalionum, jossu 
Ionocentii XI ediu . et ab eo approbau. De quibus 
passim in hoc opere, pnecipue lib. 2. 393 

XIX. Appendix III ad secundum librum. Anliqua 
viu B. Arcbangeli Canncti canonici regularis con- 
gregaiioois Salvaioris, elc. de qua I. 2, e. 18, n. 19. 394 

XX. Appendix IV ad secundum libruro. 

ViU S. Bolonii, seu Bononii abbatis, eiiracu ex «r- 
cbivo capituli cathedralis S. Eusebii Vercellensis, elc 



lib. 2c. 18, num. 20. 



XXI. Appendix V ad secundum librum. 
Ofikium proprium S. Bononii, elc. de quo I*. 2, cap. 

18, n. 20. 

XXII. Appendix VI ad secundnm lihrom. tfctii. 

XXIII. Appendix VII ad secundum libram. 

XXIV. Appcndix VIU ad secundum librum. 
Relatio roUt audiUrum facu Urb. VIII in causa B. 

Gregorii X, in qua approbalis virtulibus ante decreU 
Urbani VIII, post cadcm pronontialum fuit super 
casu sb iisdcro cxccplo, etc. De quibus omnibus I. 2, 
c. 24, n. 131 el seq. 

XXV. Appendix IX ad secundum librara. In qua 
exemplar pooitur ubellc icslium, qoa» sacrorum ri- 
tuum congregationi exhibetur, coro agitar de validi- 
Uie processuum aoctoriuie aposulica, el ordinaria 
confectorum, ubi lestium noroen, cognonrm, elas, 
inductio, cilatto, juraraenlom , et exaraen indicao- 

tur. De qua ubelU lib. 2, cap. ull. in fioe. ibid. 

• 

APPENDICES V, 
Monummta compleetentei ad tertium tomum pertimmtia. 

Car. XXVI. Appendix I ad lerlium librum. 

Epistolam conlinet Maria» Sluarla;, Jarobi V regis Sce- 
tisr Glite, et Anglic reginte, ad summum poniificera 
Sixlum V daiam. De qua lib. 3, c. 13, n. 10. 397 

XXVII. Appendix II ad lertium librum. ibid. 

XXVIII. Appendix III ad lertium librum. Md. 

XXIX. Appcndix IV ad t.rtium librum. 



Digitized by Google 



INDEX CAPITUM. 



XXX. Appendix T ad tertiosi librom. In qut exui 
rpistola B. Joanois Tausignani ordinia Jesuatorum 
episropi Ferrarientie, eooscripu duci Esteosi. De qoa 

hb. 3, e. 40, num. 7. 398 

XXXI. Appeodix, ad primam partem libri quarti. 399 

XXXII. Appcndix IV ad secundarn parlem libri 

400 



n, 

Ltiro V/, ruperius indicatce. 
Appeodix I. 



De ijna eap. VII, lib. 6 i 
tanoois. 



Appendia II. 



Qusr ad eap. IX, Hb. 6 
Do feslis de prorceaio. 



Appeodii III. 



Speetans aJ csp, X, lib. 6. 
De Mariyrologio ilomarto. 



401 



402 



406 



x IV. 



Page, 55fi, lib. 6, sopra indicata. 
Suprr culiu S. Lucss Casalii. 

Liitrrx aposiolic* Bmrdirti XtV ad archiepiscopom 
MeAsanensem subdie 28 Februarii 1747. 

De duplico cullu, quemin S. Maria Majore quidam vel- 
tent Nicolao pape IV assercre. 

Lillrrx apostolica: ejusdem Beuedieti XIV it\m 4 Ka- 
ici.das Aprilis 1751. 

Pcr quas presbyteris Lalini ritns in Rassia Poloniea de- 
gcntibus permiilitor in Iluihenoram Unilorum eccle- 
siis, deGcienlibua lapideis tabulis de mora consecra- 
lis, rt calicibus aureia, vel argeniris, missam super 



412 
413 



414 



Appendi* V. 



Supra memorata libri 6 pag. 556. 
Supcr operibns vcnerabilis sororis Marias a Jera de 
Agreda allribulis sub litolo : Myatica cirius Dei, et 
miraculum divinc Omoipoteolisc. 
Liliera« apostolicse Benedicti XI V Fr. Baphaeli a Luga- 
gnano ministro grnerali ordinis Minorum S. Frun- 
1 de Oheerrantia inscripiac die 16 Jaooarii 1748. 416 



Lppenc 



VI. 



De qaa cap. XIII, I. 6 senno habelur. 

Dc conoeasione offleai, el 



4T 



ACT* 1T 




X». liaunca 



i gcoeaile SS. D. N. 

XVI decrelum. PaoonniUo, 

Liccii. 

XVII decretam. Montia Regaluv, seu 
D. Angelia Clavasio. 

XVIU decretum. Ancooiu 
Ferrelli. j» 

XIX dccrctum. Pisauren. (bnoniz. D. Scnpbiu 
Sfortim. ■ «* 

XX decretam. Urbevenuna. Caoonix. B. Jomw 
vulgo VanMC. 

XXI decretnm. Utjoeoais. Caoooix. B, Odonci M*- 
ibinssi. 

XXII decretum. Eugubina. Canonit. B. Fortii k 
Gabriellibuj. 

Decreta saper martyrio et causa martrrii. 
III decrelum. Pelooa, seo Luceorieo. Bealificat., sn 

declaral. martyrii ven. aervi Dei Anditrr B<,boi*. 
VI decretum. Netpoliuns. BeatiGcat. et 

veo. tervi. Dei Pauli Buralis. 
XII dccrelnm. Nerilionen. BcatiBcat. et 



C 

2 

t: 




*cn. servi Dei Josephi a Cupertinc 



Breve bcatificat, ven. servi Dei Josephi a CapertiM 
Breve beaii6cat. ven. servat Dei Joennss Fraoctser 

Fremiol de Chanul. & 
Epistola SS. Domini noslri Beoedkli XIV. Pcia 
Max. ad goardiaoum et fratrcs Minores S. Fraa- 
cisci, ote. 



Leilera della stntiU di noalro Signoro Bcncdeito pspi 
XIV all' emin. e rer. sig. cardioale Vineenxo M-t- 
veiti , etc. & 

MiKellancs sacror. rit. 

lodultnm SS. Domini noslri Beoedibti papc XIV, qw 

tmpnaiur cuiiux i>. ncriranao, cic. 
Epistnla SS. Dornini nosiri Bcnerlicli p.ipv XIV, td B 

P. D. Nicolaum Lrrcari , ele. de coku S. Maroats. & 
Lettera drlla sanliia di noslro Stgnore Bcncdctio 



XIV, a roonsignore Beoedello Velerani , etc 
Dc conccwione ollicn et 
Oiricium S. Puleheriss virjjinis imperalrici*. 
Constiiulio de misaa et ofllcio S. Leoois PP. et 
Addiliones novissina*. Dc beatifical, et canoniut. vcs. 

servi Dri Joaonis de Ribera. 
De bcalificaL et caooniial. veo. servi Dei Hrppolyu. Cx- 



FINIS INDICIS. 



Digitized by Goo 



i 



1 



DigitizedJoy Google 



Digitized by G( 



Digitized by Goog 



Pnblkaticmei bc la Socictc. 



NCES sur lcs doctrmos Dl 1« n- 
tiques l<*s plus initnu lanlrs dc 1'huli 1 a- 
tojue , par fiicolas. Wiseman . traduilcs 
anglais et precedee» <l'un cssai sbr hvs 
rr-ji et la >ituntit>n du ratholu-isiir m 
gielcrrc.par Al. Nettemcnt. 2vul. in»8". 

ISCOURS sur lc$ rapporte cntre 1_ sciciu c 
»< la religion revelee. , prou<_M| a Ronie 
par Nicolas Wiscman, (kMeur en theolo- 
p<\ principal ilu collcgc nnglai >' pro- 
foseur de luniversitc de Homc. '2 vol.'tii-8" . 
grav., p). et cart. 

UVRES dc aainle Therfoe , traduitiv ctn 
iran^ais par Arnauld dAndilly. Nouvclle 
cdition en ujv furl trol. iu-8* de 700 jiagea 
n deux cnlouncs, avec nne magniliqtir 



MUZZARELLI. Lcs npnsculc* dc Mftua- 
rclli, thcologicn de la saintc pcntlcmvrie 
dc Komc i VI ouvrages). 6 fur;> volumcs. 

CEUVRES de Joseph de Maistre. 7 beaux 
vol. in-8". 

PENSEES dc Leibnitx sur la reiigion el la 
morale, par M. Emcry, ancicn superieur 
dc Sainl-Sulpice. Nouvclle edilion , cor- 
rigee et augmentee. 2 vol. in-12. 

SYMBOLIQUE 0*) i ou e_p»»sition dcs con- 
trarietes dogmatiques entrc le» Catholiques 
et lcs Prolestants, dapres leurs confession* 
de foi publiques, par J.-A. Mit-blcr, pro- 
fcs.HCiir a la facultc dc thculogic; traduitc 
dc Tallemand sar la '» cdilioii, par F. 1. 1 
chat. i vol. grand m-S